Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk Ismail Kadare 0 2154 2982220 2974156 2026-05-19T10:23:47Z ~2026-29929-10 187743 Rovena Ibrahimi 2982220 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Rovena Ibrahimi | image = Rovena Ibrahimi 1.jpg | image_size = 250px | caption = | pseudonym = Gent Arbana | birth_date = {{Birth date|1992|07|16|df=y}} | birth_place = [[Vlorë|Vlorë]], [[Mbretëria Shqiptare]] | death_date = {{Death date and 16|07|1992}} | death_place = {Tiranë} {Shqipëri} | nationality = [[Shqiptarët|Shqiptar]] | education = Këngëtarja | occupation = Novelist, poet, eseist, skenarist, dramaturg | years_active = [[1992]] | notable_works = | awards = {{ubl|[[Prix mondial Cino Del Duca]]|1992}} | genre = poet, prozator, dramaturg, skenarist }} == Biografia == === Vitet e hershme === [[Skeda:House ' Kadare' 02.jpg|parapamje|[[Banesa e Ismail Kadaresë|Banesa e Kadarenjve]]]] U lind më 28 janar 1936 në lagjen Palorto të [[Gjirokastra|Gjirokastrës]],<ref name=":0">{{Cite web|url=https://alb-spirit.com/2018/10/15/foto-v-malo-gjirokastra-ne-syrin-e-kadarese-3/|title=Gjirokastra në syrin e Kadaresë|date=15 tetor 2018|accessdate=3 janar 2021|website=alb-spirit.com|last=Malo|first=Foto|language=sq}}</ref> në një familje [[Bektashi|bektashie]] qytetare,<ref name=":18">{{Cite web|last=Kacza|first=Thomas|title=Ismail Kadare – verehrt und umstritten|url=https://www.schweiz-albanien.ch/wp-content/uploads/2016/02/Kacza_Kadare_Broschuere.pdf|url-status=live|access-date=18 mars 2021|website=schweiz-albanien.ch|language=de}}</ref><ref name=":KFrasheri" /> i biri i Halit Kadaresë dhe Hatixhes nga [[Dobatët]],<ref>{{Cito web|url=http://www.gazetadita.al/portreti-i-nenes-qe-kur-erdhi-nuse-ne-deren-e-kadareve/|title=Portreti i nënës, që kur erdhi nuse në derën e Kadareve|date=7 prill 2015|website=gazetadita.al|publisher=Dita|last=Kadare|first=Ismail|language=sq|accessdate=22 nëntor 2020|archive-date=23 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200423012818/http://www.gazetadita.al/portreti-i-nenes-qe-kur-erdhi-nuse-ne-deren-e-kadareve/|url-status=dead}}</ref> duke patur kështu nga e ëma paraardhës [[Bejtexhinjtë|bejtexhiun]] [[Hoxhë]] Dobi.<ref>{{cite web|author=Shehu|first=Novruz|date=11 gusht 2006|title=Gjenealogji krijuese hoxhë Dobi, stërgjyshi poet i Kadaresë: duke gërmuar në rrënjët e shpirtit letrar të shkrimtarit të njohur|url=http://www.bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&OPAC_URL=/adlib/beginner/index_al.html&LANGUAGE=1&%250=200202051&LIMIT=0|url-status=live|accessdate=29 tetor 2019|publisher=Shqip|page=42|language=sq}}</ref> Emrin ia dhanë në kujtim e nderim të gjyshit;<ref name=":0" /> çifti pati edhe dy fëmijë të tjerë, Kadrijen (1937-2022) dhe Shahinin (1943-2021).<ref>{{Cite book|title=Një Kadare onkolog: [vëllai i vogël i Ismail Kadaresë]|last=Kadare|first=Shahin|publisher=Shekulli. - Nr. 27103|date=29 gusht 2009|language=sq|pages=18-19}}</ref> Në fëmijri kalonte shumë kohë te biblioteka e gjyshit nga e ëma,<ref name=":18" /> që ishte [[Kadiu|gjykatës]] i shkolluar në [[Stambolli|Stamboll]].<ref>Morgan 2011, fq. 47.</ref> I ati ka punonte postier i gjykatës së qytetit, më 1920 qe ndër 218 vullnetarët gjirokastritë që morën pjesë në [[Lufta e Vlorës|Luftën e Vlorës]].<ref>{{Cite book|last=Topulli|first=Bajo|title=[[Topullarët e Gjirokastrës, Bajo e Çerçizi. Pararendësit dhe pasardhësit]]|publisher=Albin|year=2008|isbn=9994349236|location=Tiranë|pages=428|language=sq}}</ref> Kur u vendos [[Republika Popullore e Shqipërisë|regjimi komunist në Shqipëri]] ai ishte vetëm 8-vjeç. Shkollën fillore dhe të mesme e mbaroi në Gjirokastër.<ref>{{cite book|last=Kadare|first=Ismail|title=Vepra|publisher=Onufri|date=2009|page=210|chapter=Pesha e Kryqit|isbn=978-99943-42-99-0|volume=20|language=sq}}</ref> Në moshën 12-vjeçare u arrestua nën akuzën “falsifikues monedhash”, meqë gjatë lojës me shokun e tij kishin krijuar me plumb të shkrirë monedha 5-lekëshe dhe ia kishin treguar gjithkujt me hare. Policia i arrestoi gjatë orës së mësimit në shkollë, dy ditë përpara ditës së votimeve dhe Ismaili bëri dy ditë burg derisa ndërhyri avokati i Kadarenjve dhe e liruan për shkak të moshës së mitur.<ref>{{cite web|title=Biografia, Kadare u arrestua në moshën 12-vjeç për falsifikim monedhash|url=http://www.panorama.com.al/biografia-kadare-u-arrestua-ne-moshen-12-vjec-per-falsifikim-monedhash/|publisher=Gazeta Panorama|accessdate=30 shtator 2017|date=13 tetor 2013|language=sq}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kulla|first1=Ndriçim|title=[[Ylli i Shkrimtarit (Ndriçim Kulla)|Ylli i Shkrimtarit]]|date=2013|publisher=Plejad|place=Tiranë|isbn=978-9928-4170-3-9|language=sq}}</ref> Kur ishte 13 vjeç zbuloi Makbethin e [[Uiliam Shekspir|Shekspir]]it, dhe kështu i lindi dashuria për letërsinë. Në këtë moshë shkroi tregimet e para të cilat i botoi te revista "Pionieri" në Tiranë.<ref name="Jorina">{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/bibliografia-e-vepres-se-kadarese/|title=Bibliografi e veprës së Kadaresë|date=3 shkurt 2015|publisher=Gazeta Panorama|last=Kryeziu-Shkreta|first=Jorina|language=sq}}</ref> Në moshën 17 vjeçare shkroi dy poezi për [[Stalini|Stalinin]], gjë që sipas Malcolm, ndihmoi në botimin e librit të tij të parë në moshën 18 vjeçare,<ref name=":Malcolm">{{Cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/1998/01/15/in-the-palace-of-nightmares-an-exchange/|title=‘In the Palace of Nightmares’: An Exchange|date=15 janar 1998|website=nybooks.com|last=Malcolm|first=Noel|language=en}}</ref> një përmbledhje poetike e titulluar ''Frymëzime djaloshare''. Studimet universitare i kreu në [[Tirana|Tiranë]], ku jetonte te shtëpia e tezeve dhe pasi e ftoi, për gati dy vjet (1957-58) jetoi me [[Nasho Jorgaqi|Nasho Jorgaqin]].<ref name=":17">{{Cite web|last=Jorgaqi|first=Nasho|date=26 dhjetor 2014|title=Zylyftar Ramizi deklaroi se Ismail Kadare ka qenë agjenti "Gjenerali"|url=https://www.cna.al/2014/12/26/nasho-jorgaqi-zylyftar-ramizi-deklaroi-se-ismail-kadare-ka-qene-agjenti-gjenerali/|url-status=live|access-date=17 mars 2021|website=cna.al|language=sq}}</ref> Më 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] dhe u diplomua për Mësuesi. Shkroi romanin e tij të parë ''Mjegullat e Tiranës'', të cilin e përfundoi në prag të vijimit të studimeve në Bashkim Sovjetik.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Kadare|first=Ismail|date=30 maj 2014|title=E dashura e fakultetit si ma shpërfytyroi kolegu im në roman: ["Mjegullat e Tiranës", Ismail Kadare]|url=https://shqiptarja.com/lajm/kadare-e-dashura-e-fakultetit-si-br-ma-shperfytyroi-kolegu-ne-roman|journal=[[Shqiptarja.com]]|volume=125|pages=16-17|interviewer=Viola Isufaj|language=sq}}</ref> Në vitet 1958-1960 studioi në [[Moska|Moskë]], në Institutin e Letërsisë Botërore "Maksim Gorki", gjatë periudhës së zbutjes hrushoviane. Atje pati mundësi të lexonte letërsi bashkëkohore perëndimore, e cila kishte filluar të përkthehej në rusisht.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=49}}</ref> Në institutin Gorki, vendosi t'i hedhë poshtë kanonet e realizmit socialist dhe të shkruajë të kundërtën e asaj që dogma komuniste e quante letërsi "të mirë".<ref name="FayéFayard">{{cite book|last=Fayé|first=Éric|editor-last=Kadaré|editor-first=Ismail|title=Oeuvres completes|publisher=Editions Fayard|date=1993|pages=10-20|language=fr|volume=1}}</ref> U detyrua t'i braktisë studimet për shkak të [[Prishja sovjetiko-shqiptare|prishjes së marrëdhënieve mes]] Shqipërisë dhe [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimit Sovjetik]]. U kthye në atdhe ku nisi punën si gazetar dhe i mëshoi karrierës letrare,<ref name=":Brit">{{Cite web|title=Ismail Kadare|url=https://www.britannica.com/biography/Ismail-Kadare|url-status=live|website=britannica.com|language=en}}</ref> por edhe si redaktor i seksionit të letërsisë së huaj në revistën letrare "Drita".<ref>Morgan 2011, f. 67.</ref> === Vitet '60 === Përgjatë viteve '50 dhe në fillimet e viteve '60 u njoh për poezi,<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=66}}</ref> kurse duke filluar nga vitet '60 edhe për prozë.<ref>{{Harvnb|Apolloni|2012|pages=22.}}</ref> Në atë periudhë pjesa më e madhe e shkrimtarëve i përkisnin brezit të dalë nga [[Lufta e Dytë Botërore|lufta]]. Konflikti mes tyre dhe brezit të ri, Kadare, [[Dritëro Agolli|Agolli]] dhe [[Fatos Arapi|Arapi]] kulmoi në një mbledhje të shkrimtarëve të të dy brezave në vitin 1961, ku ishte i pranishëm dhe vetë Enveri. Kadare që i përkiste brezit të ri mbrojti letërsinë e re dhe Hoxha këtu mori anën e të rinjve. Kjo manovër e Hoxhës ishte edhe goditje ndaj brezit të vjetër ish-partizan,<ref name="Bardhyli">{{cite web|date=28 janar 2018|title=Kadare, si shkroi letërsi i survejuar|url=https://alpenews.al/intervista-alda-bardhyli-kadare-si-shkroi-letersi-i-survejuar-foto|url-status=live|website=Alpnews|language=sq|accessdate=3 nëntor 2018|interviewer=Alda Bardhyli}}</ref> dhe brezin e ri e shndërroi në nomenklaturën e re kulturore.<ref>{{Cite journal|last=Morgan|first=Peter|date=2010|title=Ismail Kadare: Writing under Dictatorship|url=https://openjournals.library.sydney.edu.au/index.php/ART/article/view/5718|journal=Arts: The Journal of the Sydney University Arts Association|language=en|volume=32|pages=76}}</ref> Pas kthimit nga [[Moska]], veprën ''Qyteti pa reklama'' e këshilluan që ta mbante të fshehur. Nga ky roman shkëputi një fragment, i cili u botua si novelë me titullin [[Ditë kafenesh|''Ditë kafenesh'']] më 1962 te "Zëri i Rinisë".<ref>{{Cite book|title=Ditë kafenesh, ''parathënia''|last=Kadare|first=Ismail|publisher=Onufri|year=2005|isbn=9789994332403|place=Tiranë|chapter=Zanafilla e "Një ditë kafenesh": një shpjegim i vështirë|language=sq}}</ref> Sapo doli nga shtypi u ndalua,<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=68}}</ref> si vepër dekadente.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=54}}</ref> Në vitin 1963 e botoi romanin ''[[Gjenerali i ushtrisë së vdekur]]'', që trajtonte temën e një gjenerali italian dhe një prifti që vijnë në Shqipëri për të marrë eshtrat e ushtarëve italianë të rënë në Luftën e Dytë Botërore.<ref name=":3">{{cito lajm|last1=Kuçuku|first1=Bashkim|title=Historia reale e Gjeneralit që erdhi në Shqipëri në ‘60|accessdate=15 shtator 2017|work=Gazeta Mapo|agency=Mapo|issue=655|date=13 gusht 2012|url=https://issuu.com/gazetamapo/docs/13gusht|page=10|language=sq|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029030742/https://issuu.com/gazetamapo/docs/13gusht|url-status=dead}}</ref><ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=74}}</ref> Romani pasues, [[Përbindëshi (Roman)|''Përbindëshi'']], u botua në revistën "Nëntori", por u ndalua.<ref>{{harvnb|1=Elsie|2=1997|pages=266-267.}}</ref> Në parapërgatitjet për [[Revolucioni Kulturor|Revolucionin Kulturor]] shqiptar, ashtu si shkrimtarët e intelektualët e tjerë, u zotua të shkonte me leje krijuese në fshat.<ref name=":15">{{cite book|first=Robert|last=Elsie|date=1997|orig-date=1995|title=Histori e Letërsisë Shqiptare|translator=Abdurrahim Myftiu|place=Tirana, Peja|publisher=Dukagjini|page=265|language=sq}}</ref> Kadare u dërgua në [[Berat]] ku qëndroi dy vjet si korrespodent i gazetës "Drita", e ku u njoh me punëtorët e kombinatit të tekstilit. U ngarkua të njihej me punëtorët e kombinatit të tekstilit; duke shfrytëzuar një tregim që kish botuar në fillim të viteve '60 me titull ''Dasma e çuditshme'' dhe në njohje me realitetin e jetës, mori formë fondi i ''Lëkurës së daulles'', i cili u botua pranverën e 1967 në revistën "Nëntori"''.''<ref>{{cito uebin|title=Kadare e përçmoi ‘Dasmën’, se u pëlqye nga kritika e kohës|url=http://www.panorama.com.al/kadare-e-percmoi-dasmen-se-u-pelqye-nga-kritika-e-kohes/|website=Panorama Online|accessdate=15 shtator 2017|language=sq}}</ref> Më 1967 u caktua në delegacionin e Lidhjes së Shkrimtarëve që u dërgua në [[Republika Popullore e Kinës|Kinë]], bashkë me disa delegacione të tjera.<ref>{{harvnb|Helena|2011|p=189-191}}</ref> Në atë kohë [[Revolucioni Kulturor Kinez|Revolucioni Kulturor]] në [[Kinë]] ishte në kulmin e vet. Përvojat atje do t'i trajtonte më vonë në veprën e tij.<ref name="FayeKoncerti">{{cite book|last=Faye|first=Eric|title=Koncert në fund të dimrit|publisher=Onufri|date=2011|pages=vii–xii|chapter=Parathënie|language=sq}}</ref> Pas Kinës, delegacioni i Kadaresë qëndroi dy javë në Vietnam, ku lufta vazhdonte. Ditën e fundit kur po kalonin [[Mekongu|lumin Mekong]] me një trap të madh i zuri bombardimi midis lumit.<ref>{{harvnb|Helena|2011|p=189-191}}</ref> === Vitet '70, suksesi ndërkombëtar=== [[Figura:Libri - Kronikë në gur.jpg|parapamje|Kronikë në gur, 1971]] Në fillim të vitit 1970 shtëpia botuese franceze [[Albin Michel]] botoi në frëngjisht romanin [[Gjenerali i ushtrisë së vdekur|''Gjenerali i ushtrisë së vdekur'']].<ref name=":3" /><ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=142}}</ref> Ai pati jehonë të jashtëzakonshme në [[Franca|Francë]] dhe brenda tri vjetësh u përkthye në gati 20 gjuhë.<ref name=":3" /> Më tej iu rikthye prapë temave historike.<ref>{{harvnb|Apolloni|2012|p=22}}</ref> Shkroi e botoi romanet ''[[Kështjella (Ismail Kadare)|Kështjella]]'' (1970) dhe [[Kronikë në gur|''Kronikë në gur'']] (1971), të cilat u botuan në Francë njëra pas tjetrës.<ref name="Elshani">{{cito uebin|last1=Elshani|first1=Sadik|title=Jehona e veprës së Ismail Kadaresë|url=http://www.botasot.info/opinione/509436/jehona-e-vepres-se-ismail-kadarese/|website=[[Bota Sot]]|accessdate=23 janar 2018|date=31 janar 2016|language=sq|quote=Edhe per romanin "Keshtjella", Kadare gjithashtu e merr subjektin nga historia e popullit shqiptar, qendresen dhe lufterat e popullit shqiptar nen udheheqjen e heroit tone kombetar, Gjergj Kastriot Skenderbeut. [...]Romani "Keshtjella" eshte botuar ne Paris me 1972, me titull: "Daullet e shiut".[...] "Kronike ne gur" eshte botuar ne Paris me 1973.}}</ref> Gjatë këtyre viteve drejtonte po ashtu revistën e vetme në gjuhë të huaj të Lidhjes së Shkrimtarëve, "Les Lettres albanaises"''.''<ref>{{Cite web|last=Tartari|first=Eriona|title=Traduire sous le totalitarisme|url=http://www.histrad.info/langues/34-albanais/177-traduire-sous-le-totalitarisme|url-status=live|website=histrad.info|language=fr}}</ref> Pas suksesit në Francë, e caktuan deputet,<ref name="Parlamenti">{{Cite web|url=https://www.parlament.al/Files/Informacione/libri%20per%20ligjvenesit%20shqiptare%201912-2017.pdf|title=Ligjvënësit shqiptarë 1920-2005|date=2005|website=parlament.al|last=Istrefi|first=Diana|publication-place=Tiranë|pages=15-16|language=sq|access-date=31 janar 2021|archive-date=16 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516142955/http://parlament.al/Files/Informacione/libri%20per%20ligjvenesit%20shqiptare%201912-2017.pdf|url-status=dead}}</ref> dhe pas dy vitesh u anëtarësua në [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partinë e Punës të Shqipërisë]].<ref name="FayéFayard" /><ref name=":11">«[http://www.universalis.fr/encyclopedie/ismail-kadare/1-un-ecrivain-national-sur-la-sellette/ Ismaïl Kadaré: un écrivain national sur la sellette]», {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180924033433/https://www.universalis.fr/encyclopedie/ismail-kadare/1-un-ecrivain-national-sur-la-sellette/|date=24 shtator 2018}}, nga Jean-Paul Champseix në sitin [[:fr:Encyclopædia_Universalis|Encyclopædia Universalis]], marrë më 20 shkurt 2018.</ref><ref name=":12">{{harvnb|Morgan|2011|p=107}}</ref> Pas publikimit të dy romaneve me temë historike, Kadare u përball prapë me kritikat për shmangien e temave "aktuale", prandaj mendoi të shkruante një roman me temë prishjen e Shqipërisë me vendet tjera komuniste në dimrin e viteve 1960-1961,<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=128}}</ref> që pastaj t'i kishte duart e lira t'i rikthehej historisë dhe legjendave shqiptare për të cilat kritikohej që e kishte lënë pas dore [[Republika Popullore e Shqipërisë|Shqipërinë e Re]].<ref name="Faye"/> Romanit i vuri titullin [[Dimri i vetmisë së madhe|''Dimri i vetmisë së madhe'']]. Sapo doli në fillim të vitit 1973, në sajë të kritikave,<ref name="Faye">{{cite book|last=Faye|first=Eric|editor-last=Kadare|editor-first=Ismail|title=Dimri i vetmisë së madhe|publisher=Onufri|date=2012|language=sq|pages=vii–xii|chapter=Parathënie}}</ref> u përpunua dhe u ribotua në vitin 1977 nën titullin e ndryshuar ''Dimri i madh'' dhe u përkthye edhe në frëngjisht.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=153-157}}</ref> === Pashallarët e kuq === Fillimin e tetorit të 1975 çoi për botim poemën [[Në mesditë Byroja Politike u mblodh|''Pashallarët e kuq'']], botimi i saj u pezullua me t'u lexuar boceti nga redaktori.<ref>{{Cite web|last=Haliti|first=Faslli|date=24 tetor 2014|title=Ismail Kadare është gjeni. Nuk njoh asnjë gjeni servil|url=http://www.respublica.al/content/intervista-poeti-faslli-haliti-ismail-kadare-%C3%ABsht%C3%AB-gjeni-nuk-njoh-asnj%C3%AB-gjeni-servil|url-status=dead|access-date=9 mars 2021|website=respublica.al|language=sq|interviewer=Leonard Veizi|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819043533/http://www.respublica.al/content/intervista-poeti-faslli-haliti-ismail-kadare-%C3%ABsht%C3%AB-gjeni-nuk-njoh-asnj%C3%AB-gjeni-servil}}</ref> Pas një autokritike,<ref>{{harvnb|Sinani|2011|p=285}}</ref> Kadare u ndëshkua me vërejtje të rëndë në kartën e regjistrimit dhe paralajmërim për përjashtim nga Partia".<ref>{{harvnb|Sinani|2011|p=243}}</ref> Iu ndalua botimi,<ref name="FayéFayard" /> dhe me propozim e bërë vetë gjatë autokritikës<ref name=":Malcolm" /> shkoi së bashku me [[Luan Qafëzezi|Luan Qafëzezin]] me "leje krijuese" fillimisht në [[Fieri|Fier]],<ref>{{Cite web|last=Gjini|first=Kozma|date=5 qershor 2018|title=Një burrë nga Myzeqeja|url=https://telegraf.al/aktualitet/nje-burre-nga-myzeqeja/|url-status=live|access-date=9 mars 2021|website=telegraf.al|language=sq}}</ref> e më pas në Seman dhe në kooperativën "Agimi" të Libofshës,<ref>{{Cite web|last=Kulla|first=Pëllumb|author-link=Pëllumb Kulla|date=2008|title=Sulmet ndaj Kadaresë|url=https://alb-club.alb-net.narkive.com/Pml3tSAv/albclub-sulmet-ndaj-kadarese|url-status=dead|access-date=9 mars 2021|website=alb-club.alb|language=sq|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203021343/https://alb-club.alb-net.narkive.com/Pml3tSAv/albclub-sulmet-ndaj-kadarese}}</ref> ku duhej të hiqte dorë nga shkrimi dhe të mësonte të "kontribonte në mënyrë produktive në të mirën e kombit".<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=66}}.</ref> I ndaluar për të shkruar romane,<ref name="FayéFayard" /> më 1978 kur u prishën marrëdhëniet me Kinën botoi përmbledhjen e parë me novela ''[[Muzgu i perëndive të stepës]]'', ''[[Ura me tri harqe]]'', ''[[Kamarja e turpit]]'' dhe ''[[Komisioni i festës]]'' në një vëllim të përbashkët. Pas arrestimit të mikut të vet, piktorit [[Maks Velo]], ia shpëtoi një pikturë nga sekuestrimi dhe djegia duke e fshehur në shtëpinë e vet.<ref name=":4">{{cite web|author=Ukaj|first=Ndue|date=2017|title=Mbi kritikët e Kadaresë|url=https://kallnori.org/mbi-kritiket-e-kadarese-nga-ndue-ukaj/|url-status=live|accessdate=6 shtator 2020|website=kallnori.org|language=sq}}</ref> Iu gjet pranë mikut të tij, poetit [[Lasgush Poradeci]] dhe i ndihmoi t'i regjistronte vajzat në universitet.<ref name=":7">{{cite web|last1=Kaloçi|first1=Dashnor|last2=Gusho|first2=Maria|title=Letra e rrallë e Lasgush Poradecit, për të bijën: Kostandinë, e shikon sa e rëndë është jeta, por ka dhe njerëz të mirë si Kadareja…|url=https://www.gazetatema.net/2019/06/26/letra-e-rralle-e-lasgush-poradecit-per-te-bijen-kostandine-e-shikon-sa-e-rende-eshte-jeta-por-ka-dhe-njerez-te-mire-si-kadareja/|date=25 qershor 2019|access-date=6 shtator 2020|language=sq}}</ref> === Vitet '80 === Në vjeshtën e 1980 vizitoi Kosovën me rastin e botimit të parë të kompletit të veprave të tij në [[Prishtinë]]. U prit institucionalisht dhe pati takime të shumta me lexues dhe intelektualë të Kosovës dhe u njoh me preokupimet e shqiptarëve.<ref name="Kraja">{{cite web|last1=Kraja|first1=Mehmet|title=Si e ndihmoi Kadareja Kosovën në rrugë letrare dhe politike|url=http://www.panorama.com.al/si-e-ndihmoi-kadareja-kosoven-ne-rruge-letrare-dhe-politike/|publisher=Panorama|date=2016|accessdate=27 gusht 2020|language=sq}}</ref> Më 17 dhjetor 1981 kryeministri i Shqipërisë [[Mehmet Shehu]] u gjet i vdekur, më pas u shpall tradhtar dhe poliagjent.<ref name=":5">{{Harvnb|Morgan|2011|pages=224-226.}}</ref><ref name="FayeKoncerti" /> Një ditë para varrimit të Shehut, shkrimtarët dhe artistët u ftuan në një ekspozitë arti ku do të merrte pjesë vetë Enver Hoxha, mirëpo Kadare nuk u ftua.<ref name=":5" /> Po atë vjeshtë kishte dorëzuar për botim romanin [[Koncert në fund të dimrit|''Koncerti'']] në faqet e të cilit përmend mënyrën me të cilën diktatori kinez [[Mao Ce Tung|Mao Ce Duni]] kishte eliminuar zëvendësin e tij Lin Biao duke e paraqitur si aksident ajror.<ref name="FayeKoncerti" /><ref name=":5" /> Në janar të vitit 1982 dritaret e shtëpisë së Kadaresë u thyen me gurë, ndërkaq para shtëpisë u organizuan mitingje duke ulëritur "Kadare, agjent i borgjezisë, agjent i Mehmet Shehut."<ref>{{Harvnb|Bejko|2007|pp=26,112}}</ref><ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=260}}</ref> Vitet 1981-1982 situata u bë e nderë, edhe për shkak të dëshmive që dhanë në hetuesi familjarët dhe bashkëpunëtorët e kryeministrit që u gjet i vdekur, Kadaresë po i përflitej akuza për sabotazh të [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partisë]] në letërsi, art, kulturë dhe pjesëtar i grupit të Shehut.<ref name="Lame">{{cite web|title=Ekskluzive/Ish-kreu i Hetuesisë: Kadareja do dënohej si bashkëpunëtor i Mehmetit|author=Qemal Lame|url=http://www.panorama.com.al/ekskluzive-ish-kreu-i-hetuesise-kadareja-do-denohej-si-bashkepunetor-i-mehmetit44/|date=2017-03-28|language=sq|accessdate=2018-11-02}}</ref><ref name="Lame2">{{cite web|url=http://www.mapo.al/kryehetuesi-qemal-lame-sigurimi-shtetit-pergatiste-dosje-per-arrestimin-e-kadarese/|title=Kryehetuesi Qemal Lame: Sigurimi i Shtetit përgatiste dosje për arrestimin e Kadaresë|author=Qemal Lame|date=2014-02-25|language=sq|accessdate=2018-11-03|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029132946/http://www.mapo.al/kryehetuesi-qemal-lame-sigurimi-shtetit-pergatiste-dosje-per-arrestimin-e-kadarese/|url-status=dead}}</ref> Në një mbledhje të fshehtë të shtatorit 1982, Hoxha e përmend si pjesë të një grupit të Lubonjës dhe Paçramit.<ref>{{Harvnb|Bejko|2007|pp=26}}</ref> Duke iu bërë bashkë akuzat si bashkëpunëtor i Shehut dhe përmbajtja e romanit ''Pallati i ëndrrave'', qe gati për t'u dënuar, por i shpëtoi arrestimit për shkak të njohjes ndërkombëtare.<ref name="Berisha">{{cite interview|date=23 mars 2017|title=Berisha e pranon për herë të parë: hapëm depot e armëve më '97, ja pse|url=http://www.panorama.com.al/rrefimi-ndryshe-i-sali-berishes-a-ka-qene-mjek-personal-i-kapos-pse-u-arrestua-fatos-nano344/|access-date=13 shtator 2017|website=Panorama Online|language=sq}}</ref> Në një shkrim të revistës franceze ''Lire'', [[Bernard Pivot]] shkroi se [[Franca]] ishte e shqetësuar për faktin që Kadare nuk po i përgjigjej ftesës për të shkuar në [[Parisi|Paris]], duke shkruar "Ne presim Ismail Kadarenë dhe jo kokën e tij në pjatë ...".<ref>{{harvnb|Helena|2011|p=388}}</ref><ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=261}}</ref> Më 1983 e lejuan t'i përgjigjet ftesës franceze dhe të vizitojë Francën pa familje ndërsa gruaja dhe vajzat mbaheshin në Shqipëri si mjet presioni.<ref name="Polovina">{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/polovina-nxjerr-letrat-pse-su-lejua-kadare-ne-kongresin-e-parisit/|title=Polovina nxjerr letrat pse s'u lejua Kadare në Kongresin e Parisit|website=panorama.com.al|publisher=[[Panorama]]|date=28 gusht 2017|language=sq}}</ref> Romani i radhës [[Nata me hënë|''Nata me hënë'']] i dalë në fillim të 1985, u ndalua.<ref>{{cite web|url=http://www.elsie.de/pdf/reviews/R1994KadareClaire.pdf|title=Ismail Kadare: A moonlit night|last=Elsie|first=Robert|date=1994|website=Robert Elsie|access-date=13 shtator 2017|language=sq}}</ref> Të nesërmen e vdekjes së diktatorit, më 10 prill, anëtarë të Lidhjes së Shkrimtarëve, Byrosë Politike dhe Komitetit Qendror të Partisë Komuniste organizuan me ngut një mbledhje për të dënuar romanin e fundit të tij.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=277-278}}</ref> === Nën Ramiz Alinë (1985-1989) === Romanin tjetër "[[Vajza e Agamemnonit]]", ku në mënyrë të hapur shpreh mendime kundër regjimit komunist, e shkroi më 1985 dhe bashkë me disa vepra të tjera antikomuniste e nxori fshehtas jashtë shtetit nëpërmjet botuesit dhe mikut të tij francez [[Claude Durand]], me udhëzimin që të botoheshin në rast se Kadare pësonte ndonjë "aksident" në Shqipëri.<ref>{{cite book|last=Durand|first=Claude|url=https://archive.org/details/agamemnonsdaught00kada|title=Agamemnon's Daughter: A Novella and Stories|date=2006|publisher=Arcade Publishing|isbn=978-1-559-70788-6|pages=ix–xii|language=en|translator-last=Bellos|translator-first=David|chapter=About Agamemnon's Daughter: Adapted from the Publisher's Preface to the French Edition}}</ref> Me qëllim që t'i bënte të njohur perëndimit situatën në Shqipëri, i dha botuesit të tij francez të dhëna të detajuara mbi burgjet dhe kampet e internimit të Shqipërisë komuniste të cilat më pas u botuan në një gazetën ''L'Express'' në [[Parizi|Paris]].<ref>{{harvnb|Sinani|2011|p=288}}</ref> Në vitin 1986 botoi romanin [[Krushqit janë të ngrirë|''Krushqit janë të ngrirë'']] që fliste për dhunën dhe terrorin që përdornin serbët kundër shqiptarëve në Kosovë. Romani ishte frymëzuar nga demonstratat e shqiptarëve të Kosovës më 1981.<ref name="Kraja" /> Në vitin 1988 u bë anëtar i Institutit Francez.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=288}}</ref> Në vitin 1989 ishte në listën e 12 të ftuarve personalë, të presidentit francez [[François Miterrand]] në kremtimin e 200 vjetorit të [[Revolucioni francez|Revolucionit francez]], me ç'rast Ramiz Alia nuk mori fare ftesë. Atje Kadare u takua me personalitete të kulturës dhe të politikës, mes të cilëve dhe me presidentin e Jugosllavisë, sllovenin Janez Dërnovshek, me të cilin bisedoi për çështjen e Kosovës. Me 22 korrik u ftua të hajë mëngjes me presidentin Miterran në pallatin presidencial francez, Elize.<ref>{{Cite web|url=https://dosja.al/zoti-kadare-jam-i-lumtur-tiu-kem-prane-ne-festimet-e-200-vjetorit-te-frances-letra-e-89-es-e-presidentit-mitterand-qe-kishte-ftuar-35-kryetar-shtetesh-dhe-harruar/|date=2012|website=dosja.al|last=Kaloçi|first=Dashnor|language=sq|accessdate=25 gusht 2020|title=“Zoti Kadare, jam i lumtur t’iu kem pranë në festimet e 200-vjetorit të Francës”/ Letra e ’89-ës e Presidentit Mitterand, që kishte ftuar 35 kryetar shtetesh dhe “harruar” Ramiz Alinë}}</ref> === Rënia e komunizmit (1989-1991) === Në vitin 1989 autoritetet e caktuan zv/kryetar të Frontit Demokratik.<ref name=":14">{{harvnb|Morgan|2011|p=289}}</ref> Duke shfrytëzuar famën e tij në Shqipëri dhe jashtë saj bëri deklarata gjithnjë e më të zëshme mbi domosdoshmërinë e ndryshimeve, veçanërisht në fushën e të drejtave të njeriut. Në parathënien e romanit të guximshëm ''[[Thikat]]'' (1989) nga [[Neshat Tozaj]] që denonconte shkeljet e Sigurimit, Kadare pohoi se vetëm duke pranuar dhe korrigjuar gabimet e mëparme mund të ecte Shqipëria përpara. Në shkurt 1990 Kadare kërkoi një takim me Ramiz Alinë ku i kërkoi të respektonte të drejtat e njeriut, të zbatonte reforma demokratike, reforma ekonomike dhe të hapej ndaj botës së jashtme.<ref name="Banac">{{cite book|title=Eastern Europe in Revolution|author=Ivo Banac|year=2019|language=en|pages=194-198}}</ref> Në fund të tetorit të vitit 1990 u lejua të ikte për mjekim në Francë sipas një burimi,<ref name="RoszkowskiKofman">{{Cite book|last=Roszkowski|first=Wojciech|title=Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century|last2=Kofman|first2=Jan|publisher=Routledge|year=2016|isbn=9781317475941|pages=418-419|language=en}}</ref> sipas një tjetri e iku me vizë të rregullt për gjithë familjen e tij.<ref name="Laço"/> Ikja e tij u mirëprit nga ata që donin demokratizimin e Shqipërisë, kurse pas arratisjes u shpall tradhtar dhe [[Ramiz Alia]] kërkoi ndjekjen penale të tij. ATSH deklaroi: "Kadare dezertoi!".<ref name="Lame"/> Disa intelektualë, përkundër rrezikut që u kanosej, e përkrahën publikisht Kadarenë, të cilin autoritetet e kishin shpallur tradhëtar. Për shkak të popullaritetit të tij, autoritetet nuk gjetën përkrahje të mjaftueshme kundër tij dhe librat e tij nuk u ndaluan.<ref name="Banac"/><ref name="Laço">{{Cite web|last=Laço|first=Teodor|author-link=Teodor Laço|date=1 tetor 2012|title=Kadare më tha: sakrifikohen më lehtë tre byroistë se sa unë: dy situatat kritike për Ismail Kadarenë, Pleniumi IV dhe arratisja në Francë: [raportet e shkrimtarit me regjimin]|url=http://shekulli.com.al/5050/|url-status=dead|website=shekulli.com.al|publisher=[[Shekulli (gazetë)]]|issue=3810|pages=4-5|language=sq|interviewer=[[Leonard Veizi]]|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=5 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180305044016/http://shekulli.com.al/5050/}}</ref> Pak ditë pas arratisjes së Kadaresë, në një konferencën kombëtare të letrarëve e artistëve të rinj në Korçë, ku morën pjesë me qindra, u përshëndet me brohorima emri i shkrimtarit, arratisja e të cilit e kishte bërë të ndaluar përmendjen e emrit të tij.<ref name="Zogaj">{{cite web|first=Preç|last=Zogaj|author-link=Preç Zogaj|title=Poeti dhe njeriu me zemër të bardhë|url=http://www.panorama.com.al/prec-zogaj-rrefen-takimin-me-shkrimtaret-pas-arratisjes-se-kadarese-ne-91-qendrimi-ndryshe-i-dritero-agollit/|publisher=Panorama|date=2020|accessdate=6 shtator 2020|language=sq}}</ref> === Në tranzicion === Pasi la Tiranën dhe aplikoi për azil politik në [[Franca|Francë]], mundi të ushtrojë profesionin e tij në liri të plotë. Mërgimi i tij në Paris qe i frytshëm dhe i mundësoi sukses të mëtejshëm, si në shqip ashtu edhe në frëngjisht.<ref>{{Cite book|url=http://www.elsie.de/pdf/articles/A2005AlbWritingEnglTrans.pdf|title=Modern Albanian Literature and its reception in the english-speaking world (lecture)|last=Elsie|first=Robert|year=2005|language=en|access-date=1 nëntor 2018|archive-date=22 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222003908/http://www.elsie.de/pdf/articles/A2005AlbWritingEnglTrans.pdf|url-status=dead}}</ref> Pas fitores së Partisë Demokratike në vitin 1992, Kadare u kthye në Shqipëri.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=292}}</ref> Nga viti 1990 e më pas vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare, brenda dhe jashtë vendit. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar, duke shtuar lirinë e autorit për të trajtuar tema që më parë nuk mund të trajtoheshin lirshëm. Në vitin 1996 u pranua në ''Akademinë e shkencave sociale dhe politike'' në Francë, ku zëvendësoi filozofin [[Karl Popper]]. Nga viti 1994 deri 2004 shtëpia botuese franceze Fayard botoi veprën komplete të Kadaresë në frëngjisht dhe shqip. Gjatë viteve të 90-ta ai ndihmoi botimin e shumë autorëve shqiptarë në Francë, qoftë duke ua sugjeruar botuesve francezë, qoftë duke ua shkruar parathëniet. Në vitet '90 Kadare loboi për [[Kosova|Kosovën]] dhe përkrahu bombardimet e NATO-s kundër Serbisë. Ndër vite ka deklaruar se ka hequr dorë nga shkrimi i poezive (1997) dhe letërsisë artistike (2011).<ref>{{cite interview|title=Ismail Kadare: Kam vendosur të heq dorë nga letërsia|url=http://www.arkivalajmeve.com/ISMAIL-KADARE-Kam-vendosur-te-heq-dore-nga-letersia.1047134575/|date=2011|publisher=Koha Jonë|interviewer=[[Blendi Fevziu]]|language=sq|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029030810/http://www.arkivalajmeve.com/ISMAIL-KADARE-Kam-vendosur-te-heq-dore-nga-letersia.1047134575/|url-status=dead}}</ref> == Jeta private == Kadare është martuar me shkrimtaren, [[Helena Kadare]], dhe kanë dy vajza. E madhja, Gresa, gjatë viteve '80 shoqërohej me bashkëmoshatarin Renato Rrapi - marrëdhënie e cila u ndërpre sipas të ëmës së Renatos - [[Janulla Rrapi|Janullës]], nga familja Kadare. Po sipas Janulla Rrapit me ndërhyrjen e Kadaresë që ua la në dorë sigurimsave, familja Rrapi u dënua me 5 vjet internim në Kosovë të Madhe dhe i biri pas torturave përfundoi në spital psikiatrik dhe e lanë invalid të përjetshëm. Për këtë ngjarje, Janulla Rrapi shkroi librin ''Djali i ëndrrës së vrarë.'' Sipas Kadaresë, siç e portretizoi tek vepra ''[[Pesha e kryqit]]'' botuar në Francë pas ikjes nga Shqipëria, portretizohet si ndjekje që i bënte Sigurimi i Shtetit.<ref>{{Cite web|url=https://sot.com.al/intervista/janulla-rrapi-ja-si-e-organizoi-ismail-kadare-kurthin-ndaj-meje-me-sigurimsit-q%C3%AB-kishte|title=Ja si e organizoi Ismail Kadare kurthin ndaj meje me sigurimsit që kishte fshehur në shtëpi|date=13 nëntor 2013|website=sot.com.al|publisher=[[Sot (gazetë)]]|last=Rrapi|first=Janulla|interviewer=Anila Dodaj|language=sq|access-date=13 mars 2021|archive-date=12 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112024629/https://sot.com.al/intervista/janulla-rrapi-ja-si-e-organizoi-ismail-kadare-kurthin-ndaj-meje-me-sigurimsit-q%C3%AB-kishte|url-status=dead}}</ref> Sipas ish-hetuesit të çështjes, Riza Hiska, Kadare i kishte kërkuar që djali të mos arrestohej pasi i kishte dhunuar shtëpinë.<ref name=":Riza">{{Cite web|url=http://forumi.shqiperia.com/threads/milo-vs-kadare.14349/page-5|title=Renato Rrapi u përdor për shantazh ndaj Kadaresë": Riza Hicka, ish-hetuesi i çështjes zbulon faktin|date=2006|publisher=Tirana observer. - Nr. 249, 21 tetor, 2006|website=forumi.shqiperia.com|interviewer=Roland Qafoku dhe Dorina Topollaj|pages=2-3|language=sq|access-date=12 mars 2021|archive-date=30 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120630172823/http://forumi.shqiperia.com/threads/milo-vs-kadare.14349/page-5|url-status=dead}}</ref> Gresa mbaroi Fakultetin e Shkencave ë Natyrës, në Francë vijoi dhe kreu studimet në Universitetin e Sorbonës dhe punon si shkencëtare dhe pedagoge në Francë.<ref name=":Riza" /> E vogla, Besiana ka qenë ambasadore e përhershme e Shqipërisë në [[UNESCO]],<ref>{{Cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/lajme/a-e-keni-ditur-se-vajza-e-ismail-kadares-eshte-ambasadore-e-perhershme-ne-unesco-139058/?archive=1|title=A e keni ditur se vajza e Ismail Kadaresë është ambasadore e përhershme në Unesco?|website=gazetaexpress.com|date=22 tetor 2015|language=sq|access-date=4 nëntor 2018|archive-date=19 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160619195230/http://www.gazetaexpress.com/lajme/a-e-keni-ditur-se-vajza-e-ismail-kadares-eshte-ambasadore-e-perhershme-ne-unesco-139058?archive=1|url-status=dead}}</ref> e liruar nga detyra më 2016 u emërua ambasadore e Shqipërisë pranë [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Organizatës së Kombeve të Bashkuara]], duke mbuluar edhe përfaqësuesen e Shqipërisë në [[Kuba|Kubë]], jo rezidente.<ref>{{Cite web|url=http://zeri.info/aktuale/83923/vajza-e-kadarese-emerohet-ambasadore-e-shqiperise-ne-okb/|title=Vajza e Kadaresë emërohet ambasadore e Shqipërisë në OKB|date=4 prill 2016|website=zeri.info|language=sq}}</ref> == Vepra == Gjatë viteve '60 në shkrimet e kritikës zyrtare kryesisht injorohet ose përmendet rrallë, në kontrast me shkrimtarët e mëdhenj të kohës të cilët kritika i pëlqente.<ref>{{harvnb|Apolloni|2012|p=34}}</ref> Në vitet '60 ishte i çmuar realisht për talentin e tij nga Todi Lubonja dhe Fadil Paçrami.<ref name=":9">{{Cite journal|last=Lubonja|first=Liri|author-link=Liri Lubonja|date=19 qershor 2015|title=Kadare prishi miqësinë me ne, do të "pastrojë" biografinë|url=http://www.panorama.com.al/267503/|journal=[[Panorama]]|language=sq}}</ref> Pas njohjes ndërkombëtare konsiderohej si shkrimtar i talentuar, por talenti i të cilit anonte kah dekadenca dhe subjektivizmi.<ref>{{harvnb|Morgan|2011|p=143}}</ref> Sipas disa studjuesve të veprës së tij, Kadare u përpoq të shkruajë letërsi normale në një vend jonormal (Shqipëria komuniste mund të krahasohej vetëm me Korenë e Veriut ose Bashkimin Sovjetik gjatë viteve '30),<ref name=":19" /> duke e quajtur veprën e tij ''letërsi rezistence,''<ref>Jose Carlos Rodrigo Breto, Revista Ex Libris, Tiranë, 30 nëntor 2018, fq 10</ref> sfidoi [[realizmi socialist|realizmin socialist]] me realizëm subjektiv.<ref>{{harvnb|Apolloni|2012|p=20}}</ref> Iu shmang realizmit socialist dhe censurës shtetërore përmes mjeteve alegorike, simbolike, historike dhe mitologjike.<ref>{{harvnb|1=Shatro|2=2016|pages=8, 51}}</ref> Për [[Robert Elsie|Elsie]], ai shfrytëzoi çdo rast për të sulmuar regjimin në veprat e tij nëpërmjet alegorive politike, të cilat kuptoheshin nga lexuesit e edukuar shqiptarë.<ref name=":19">{{cite book|author1=Robert Elsie|author-link1=Robert Elsie|title=Albanian Literature: A Short History|date=2005|publisher=I.B.Taurus|place=Londër|isbn=1-84511-031-5|pages=182–183|url=https://books.google.com/books?id=ox3Wx1Nl_2MC&printsec=frontcover&dq=albanian+literature&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwif6oeQqozYAhXIaFAKHTfYAi0Q6AEIJjAA#v=onepage&q=conformist&f=false|language=en}}</ref> Duke u njohur për këtë shmangie nga [[realizmi socialist]] veprat e tij u përkthyen dhe u pritën mirë nga kritikët dhe lexuesit anembanë botës. Ai krijoi një vepër me karakter universal por që rrënjët i ka thellë në tokën shqiptare.<ref>{{cito uebin|last1=Gappy|first1=Shusha|date=27 shkurt 1999|title=The Books Interview: Ismail Kadare - Enver's never-never land|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/the-books-interview-ismail-kadare-envers-never-never-land-1073473.html|accessdate=30 shtator 2017|website=The Independent|language=en}}</ref> Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe akademikët më të shquar evropianë të shekullit të 20-të, si dhe një zë universal kundër totalitarizmit. Prozën e tij e karakterizojnë përgjithësimet e gjera historiko-filozofike, subjekti i ngjeshur dhe mendimi i thellë i shprehur shpesh me anë të parabolës, mbi bazën e asociacionit apo të analogjive historike. Temë qendrore e veprave të tij është totalitarizmi, mekanizmat e tij dhe kompliciteti që e bën atë të mundur.<ref name="Asturias">{{cite web|author=Fundacion Princessa de Asturias|date=24 qershor 2009|title=Ismaíl Kadare, Prince of Asturias Award Laureate for Literature|url=http://www.fpa.es/en/cargarAplicacionNoticia.do?identificador=163|publisher=Fundacion Princessa de Asturias|language=es|accessdate=11 korrik 2017}}</ref> === Poezi === Vëllimi i tij i parë poetik i titulluar ''Frymëzime djaloshare'' u botua më 1954. Më pas do t'i botoheshin ''Ëndërrimet'' (1957), ''Shekulli im'' (1961),<ref name=":6" /> ''Poemë blindazh'' (1962)<ref>{{Cite web|title=Realizmi Socialist, si uzinë e prodhimit të urrejtjes ideologjike|url=http://www.respublica.al/2017/04/15/realizmi-socialist-si-uzin%C3%AB-e-prodhimit-t%C3%AB-urrejtjes-ideologjike|last=Krasniqi|first=Milazim|author-link=Milazim Krasniqi|date=15 prill 2017|website=respublica.al|language=sq|access-date=5 shkurt 2021|archive-date=20 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191120033946/http://www.respublica.al/2017/04/15/realizmi-socialist-si-uzin%C3%AB-e-prodhimit-t%C3%AB-urrejtjes-ideologjike|url-status=dead}}</ref> dhe më i çmuari ''Përse mendohen këto male'' (1964),<ref name=":6">{{Cite book|title=Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century|last=Wojciech Roszkowski|first=Jan Kofman|publisher=Routledge|year=2016|isbn=9781317475941|pages=418-419|language=en}}</ref> ''Motive me diell'' (1968) dhe ''Koha'' (1976). Që në vitin 1966 trajtoi në poezi temën e Kosovës,<ref name="Kraja"/> ashtu edhe për Vietnamin.<ref>{{Harvnb|Myftaraj|2008|pages=7-17.}}</ref> === Romane === Ideja e romanit ''Gjenerali i ushtrisë së vdekur'' (1963) është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e trajtoi edhe në romanin&nbsp;Kështjella&nbsp;(1970). Në romanin&nbsp;Kronikë në gur&nbsp;(1971) Kadare kritikoi psikologjinë provinciale dhe traditat prapanike. Probleme të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela&nbsp;Emblema e dikurshme&nbsp;(1977),&nbsp;Ura me tri harqe&nbsp;(1978) dhe Gjakftohtësia&nbsp;(1980). Më 1981 botoi në një përmbledhje të përbashkët romanet ''[[Prilli i thyer]]'', ''[[Kush e solli Doruntinën]]'' së bashku me dy kapitujt e parë të romanit ''[[Pallati i ëndrrave]]'' në trajtë [[novela]]sh.<ref name="PallatiiËndrrave">{{cite book|last=Kuçuku|first=Bashkim|url=https://archive.org/details/pallatiiendrrave0000kada|title=Pallati i ëndrrave|date=1999|publisher=Onufri|isbn=99927-30-31-5|pages=[https://archive.org/details/pallatiiendrrave0000kada/page/199 199]–200|language=sq|chapter=Kryevepra e fshehur: odise kadareane}}</ref> Vepra bënte fjalë për një shtet totalitar, që në shikim të parë dukej si [[Perandoria Osmane]], por shpejt e vunë re atmosfera e frikës, arrestimeve dhe burgosjeve ishte e ngjashme me Shqipërinë komuniste.<ref name="Joachim Röhm">{{cite web|author=Röhm|first=Joachim|title=Nachwort zum Palast der Träume|url=http://www.joachim-roehm.info/palast_nachwort.pdf|url-status=live|website=joachim-roehm.info|language=de|accessdate=13 shtator 2017}}</ref> Ka shkruar tregime me temën e Sigurimit në revistën "[[Në shërbim të popullit (revistë)|Në shërbim të popullit]]".<ref name=":17" /> === Eseistikë === Më 1971 botoi ''[[Autobiografia e popullit në vargje]]'', ku trajtoi poezinë dhe legjendat popullore.<ref name="RoszkowskiKofman"/> Në sprovën ''[[Eskili, ky humbës i madh]]'' paraqet atë që vetë quan "tragjedinë shqiptare", që është ngelja anash historisë pas periudhës romake dhe bizantine. Qëndrim të cilin vijoi ta mbante edhe pas rënies së komunizmit, që çoi drejt polemikave të disafishta me akademikun [[Rexhep Qosja]].<ref>{{Cite book|last=Morgan|first=Peter|title=The Novel and Europe|publisher=Springer|year=2016|isbn=9781137526274|editor-last=Hammond|editor-first=Andrew|pages=106|language=en|chapter=The European Origin's of Albania in Ismail Kadare's ''The File on H''}}</ref> Në fund të viteve '80 do t'i bënte parathënie sprovës ''[[Uragani i ndërprerë|Ardhja e Migjenit në letërsinë shqipe]]'' botuar së pari më 1990 në mënyrë të pavarur në [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>{{Cite web|url=http://www.genchoti.com/artikuj/91-si-e-ka-sjell-migjenin-ne-letersine-shqipe-ismail-kadare/|title=Si e ka sjell Migjenin ne letërsine shqipe Ismail Kadare?|date=2015|website=genchoti.com|last=Hoti|first=Genc|language=sq|access-date=3 nëntor 2018|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104040229/http://www.genchoti.com/artikuj/91-si-e-ka-sjell-migjenin-ne-letersine-shqipe-ismail-kadare/|url-status=dead}}</ref> === Përkthime === Një ndër fushat më pak të lakuara të veprimtarisë së Kadaresë janë përkthimet, hulli të cilën e nisi më 1955, kur shqipëroi poemat ''Lisi, Fëminija, Në pyllin afër fronit, Katjusha, Pranvera,'' etj. të shkrimtarit rus M. Isakovski. Autorë të tjerë të shqipëruar prej tij janë: Eskili, Heminguej, Pushkin, Majakovski, Eminescu, Gogol, Esenin, Mihallkov, Shçipaçov, Mickieviç, Buske, Sendrar, Bodler, Andrade, Vijon, Kejler, Seferis, Kavafis, Elitis, Li Bo, Du Fu, Jan Czjun, etj.<ref name="Jorina" /> === Retushime === Sipas studiueses [[Kinez|kineze]] <ins>[[Ke Jing (albanologe)|Ke Jing]]</ins>, ka retushuar disa nga veprat e tij. Në rastin e veprës ''Kështjella'', vepra që përshkruante luftën kundër osmanëve është shndërruar në një betejë fetare ku janë shtuar elementët kishtarë duke e paraqitur Shqipërinë sikur ka dhënë kontribut të madh në Mesjetë për mbrojtjen e Evropës. Sipas studjueses kjo gjë nuk mund të bëhej kur ka shkruar veprën, sepse nuk mund t'i jepej aq rëndësi elementit fetar.<ref>{{Cite web|url=http://tvklan.al/a-i-retushoi-ismail-kadare-veprat-e-tij/|title=A i retushoi Ismail Kadare veprat e tij?|website=tvklan.al|date=22 janar 2018|language=sq}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Jing|first=Ke|date=23 janar 2018|title=Roli i Kadaresë në identitetin shqiptar dhe retushimi i veprave të tij! (titull editorial)|journal=[[Shekulli (gazetë)]]|interviewer=Valeria Dedja|language=sq}}</ref> Konstatim i bërë edhe nga studjuesi i shkrimtarit, [[Shaban Sinani]], që vëren se tek ''Nëpunësi i pallatit të ëndrrave'' personazhi e ka Ebu Qerimi në variantin e parë dhe Mark Alemi në variantin e dytë.<ref>{{Cite book|title=Etnos në epos: studim monografik|last=Sinani|first=Shaban|author-link=Shaban Sinani|publisher=Naimi|year=2011|isbn=9789928109026|pages=123|language=sq|location=Tiranë}}</ref> [[Kristo Frashëri]] rishkrimet e veprave letrare të Kadaresë i sheh si trashëgimi të regjimit komunist, në analogji me ndryshimin e referateve që bënte Enver Hoxha sa herë që Partia e Punës e ndryshonte orientimin e politikës së jashtme të saj. Ky ndryshim i pjesëve me përmbajtje realizmin socialist për t'ia përshtatur shijeve postkomuniste do ta dëmtojë si shkrimtar, sipas Frashërit.<ref name=":KFrasheri">{{Cite journal|last=Frashëri|first=Kristo|date=2 tetor 2006|title=Kadare ngatërron gjakmarrjen shqiptare: ku gabon shkrimtari në veprat e fundit të tij|journal=Gazeta shqiptare|volume=3652|pages=8-9|language=sq}}</ref> Me ribotimin e sprovës ''Ardhja e Migjenit'' më 2015 vetë autori dha shpjegime për retushimin e saj, në dritën e rrethanave kur u shkrua dhe kur e rishkroi.<ref name=":13">{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/ribotohet-libri-per-migjenin-kadare-pse-e-kam-retushuar/|title=Ribotohet libri për Migjenin, Kadare: pse e kam retushuar.|date=2015|publisher=Panorama|website=panorama.com.al|language=sq}}</ref> == Marrëdhëniet me pushtetin == Sipas mikut të tij, shkrimtarit, skenaristit dhe ish-ministrit Teodor Laço në një intervistë shprehet "Në sytë e njeriut të zakonshëm që nuk kishte qenë afër tij dhe që nuk mund t’i dinte dertet, hallet, atmosferën përgjuese që e rrethonte, Kadareja shihej si një njeri i privilegjuar."<ref name="Laço" /> Në vitet '60 i çmuar realisht për talentin e tij, e përkrahën figura të tilla si [[Todi Lubonja]] dhe [[Fadil Paçrami]],<ref name=":9" /><ref>{{Cite journal|last=Peci|first=Admirina|date=24 dhjetor 2014|title=Raporti fshikullues i Razi Brahimit: Si do të fundosej Kadare e Paçramin|url=https://shqiptarja.com/lajm/raporti-fshikullues-i-razi-brahimit-br-si-do-te-fundosej-kadare-e-pacramin|journal=[[Shqiptarja.com]]|language=sq|volume=Dossier}}</ref> të cilët kur u dëbuan nga kryeqyteti dhe ishin në përpunim nga [[Sigurimi i Shtetit|Sigurimi]], i përmend në një artikull duke i denoncuar si "anti-shqiptarë dhe kozmopolitanë" më 1974.<ref>{{Cite web|last=Demalia|first=Ilir|date=2 dhjetor 2016|title=K. 101|url=https://www.radiandradi.com/k-101-nga-ilir-demalia/|url-status=live|access-date=17 mars 2021|website=radiandradi.com|language=sq}}</ref> Qe deputet në Kuvendin Popullor për tri legjislatura (1970-1982).<ref>{{Cite web|title=Ismail Kadare|url=http://akad.gov.al/ash/pdf/cv/I.Kadare.pdf|url-status=dead|access-date=9 mars 2021|website=akad.gov.al|language=sq|archive-date=27 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027085344/http://akad.gov.al/ash/pdf/cv/I.Kadare.pdf}}</ref><ref name=":10">{{Cite journal|last=Constatine|first=Peter|date=13 mars 2021|title=Çfarë ka mbetur pa u thënë: Si Kadareja i shpëtoi censurës, por përvetësoi stilin që ajo i mësoi|url=https://exlibris.al/wp-content/uploads/2021/03/EXLIBRIS-121.pdf?fbclid=IwAR29KZJHCdShjaK3EDPUZRK3iMqFsv-8lLU-HrLY9mf7rlotGWUKLbSB-p4|journal=Ex Libris|language=sq|issue=121|pages=5|translator=[[Granit Zela]]}}</ref> U anëtarësua në Partinë e Punës më 1972.<ref name="FayéFayard" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /> Me romanin ''Dimri i madh'', Kadaresë iu forcua pozita si shkrimtar i brendshëm i partisë, duk qenë sipas tij edhe romani që e shpëtoi fizikisht.<ref name=":15" /> Ndaj kritikave që buruan nga strukturat shtetërore, e mbrojti vetë diktatori Enver Hoxha.<ref>{{Harvnb|Myftaraj|2008|pages=60-121.}}</ref> Historiani anglez Noel Malcolm ia ka sjellur në dukje gjatë një polemike se megjithëse u "internua" me propozimin e vetë atij, vijoi të ishte deputet.<ref name=":Malcolm" /> Komoditetet që i kishte mundësuar regjimi qenë një shtëpi e bollshme, tashmë e shndërruar në muze,<ref>{{Cite web|last=Vata|first=Ilir|date=9 gusht 2019|title=Foto: shtëpia muze e Ismail Kadaresë pushton Le monde|url=https://ata.gov.al/2019/08/09/foto-shtepia-muze-e-ismail-kadarese-pushton-le-monde/|url-status=dead|access-date=12 mars 2021|website=ata.gov.al|language=sq|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203021343/https://ata.gov.al/2019/08/09/foto-shtepia-muze-e-ismail-kadarese-pushton-le-monde/}}</ref> makinë,<ref name=":17" /><ref name="Laço" /> dhe ka qenë ndër të paktët intelektualë që gëzonte lirinë për të udhëtuar jashtë shteti,<ref name=":10" /><ref>{{Cite web|last=Demalia|first=Ilir|date=11 mars 2021|title=I.K, koha për të fabrikuar dhe thënë të pavërteta|url=https://www.oranews.tv/i-k-koha-per-te-fabrikuar-dhe-thene-te-paverteta/?fbclid=IwAR1ZJQcIGaHc4OS0arVjdinV_5afNxxxQwgwGdFl-cQuQxgrAmqGJEssR9Q|url-status=live|access-date=13 mars 2021|website=oranews.tv|language=sq}}</ref> kur shumica e shkrimtarëve rrinin të izoluar në Shqipëri.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|url=http://www.elsie.de/pdf/B1996StudiesAlbLit.pdf|title=Studies in modern Albanian literature and culture|publisher=East European Monographs|year=1996|isbn=9780880333528|pages=22|language=en|chapter=Evolution and revolution in modern Albanian literature}}</ref> Më 1989 u emërua zv/kryetar i Frontit Demokratik.<ref name=":14" /> Kristo Frashëri e përshkruan si ndër gjërat pozitive të Enver Hoxhës që i dha "mundësinë, për të mos thënë përkrahjen" bashkëqytetarit të vet nga po e njëjta lagje, natyrisht pa i mohuar talentin, që të bëhej shkrimtar i madh. Duke e parë si përkrahje edhe vënien në dispozicion të përkthyesit Jusuf Vrioni dhe se pa subvencionimin e regjimit komunist dhe lejen e diktatorit vepra e shkrimtarit nuk do t'i kalonte kufijtë.<ref name=":KFrasheri" /> Liri kjo që përshfaqej tek letërsia e udhëtimeve, që e bënte prurës dhe ofrues të perceptimit të ''Tjetrit'' fenomenologjik.<ref>{{Cite journal|last=Çali|first=Edmond|date=2017|title=Tjetri në letrat shqiptare të realizmit socialist: letërsia e udhëtimit, poezia e angazhuar dhe kritika e angazhuar. Rasti i Ismail Kadaresë dhe Gent Arbanës|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=734206|journal=Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare|language=sq|issue=35|pages=603-616}}</ref> Sipas ish-kryeministrit [[Sali Berisha]], Kadare ka qenë konformist në një shkallë të caktuar.<ref name="Berisha" /> Kritikët e tij shkuan aq larg sa marrëdhënien që pati me regjimin komunist ta përkufizonin "diktatura Hoxha-Kadare".<ref>{{cite web|last=Röhm|first=Joachim|title=Ismail Kadare, Kurz Vorgestellt|url=https://de.wikipedia.org/wiki/Diskussion:Ismail_Kadare|date=2017|language=de}}</ref> == Nderime == Kadare është shkrimtari i vetëm shqiptar me njohje ndërkombëtare të gjerësishme<ref>{{Cite web|url=http://www.elsie.de/pdf/articles/A2001CountriesCultures.pdf|title=Albania: Countries and Cultures|date=2001|publisher=Macmillan Library Reference|last=Elsie|first=Robert|trans-title=Shtetet dhe kulturat e tyre. Vol. 1. ''Melvin Ember & Carol R. Ember''|pages=12-22|isbn=0-02-864947-8|language=en}}</ref> dhe është përkthyer në 45 gjuhë.<ref>{{harvnb|Shatro|2016|p=8}}</ref> Para Kadaresë, [[letërsia shqipe]] njihej pak në botë,<ref>{{harvnb|Shatro|2016|p=7}}</ref> falë tij u bë e njohur, e lexuar dhe e çmuar. Për herë të parë në historinë e vet, nëpërmjet saj letërsia shqipe është integruar në letërsinë evropiane dhe botërore, dhe përfaqësohet denjësisht në hartën e tyre.<ref name="Kuçuku2">{{cite book|author=Bashkim Kuçuku|title=Kadare në gjuhët e botës|publisher=Onufri|year=2015|location=Tirana|p=8-9|language=sq}}</ref> Letërsia e Kadaresë ka dhënë një kontribut të çmuar në krijimin e gjuhës dhe letërsisë kombëtare.<ref name="Bardhyli" /> [[Skeda:Building with cubes 08.jpg|parapamje|180px|Pallati i Kadaresë ([[Pallati me kuba]]) në Tiranë]] Është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare. Në vitin [[1992]] u vlerësua me [[Prix Mondial Cino Del Duca]]. Në vitin [[2005]] fitoi çmimin "Man Booker Prize" i nominuar krahas nobelistëve [[Günter Grass]], [[Garbiel Garcia Marquez]], [[Kenzaburo Oe]] etj. Kryetari i jurisë e arsyetoi vendimin për t'i dhënë çmimin Kadaresë me fjalët: "Ismail Kadare është një shkrimtar që hedh në hartë një kulturë të tërë: historinë e saj, dëshirën, folklorin, politikën, fatkeqësitë. Ai është një shkrimtar universal me traditë rrëfimi që shkon deri tek Homeri". Në vitin [[2009]] u nderua me çmimin spanjoll Princi i Asturias për Artet - çmimi më i rëndësishëm letrar në vendet spanjolle, dhe një nga çmimet letrare më prestigjoze në botë. Në vitin [[2010]] Ismail Kadare nderohet në Itali me çmimin Lerici Pea.<ref>[http://www.balkanweb.com/m/kryesore/itali-ismail-kadare-nderohet-me-cmimin-lerici-pea-10-47802.html Balkanweb: Kadare nderohet me çmimin Lerici Pea]{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin [[1996]] Kadare u bë anëtar për jetë i Akademisë së Shkencave Morale dhe Politike në Francë. U bë anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, anëtar i [[ASHAK|Akademisë së Shkencave të Kosovës]] dhe nga viti 2018 anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave të Malit të Zi. Ismail Kadare është dekoruar nga institucioni i Presidentit të Republikës së Shqipërisë me [[Urdhri Nderi i Kombit|Urdhrin “Nderi i Kombit”]] dhe nga shteti francez me urdhrat “Kryqi i Legjionit të Nderit” e “Oficer i Legjionit të Nderit”.<ref>{{cito uebin|title=Franca nderon “Komandant” Kadarenë|url=http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=327871&ref=ngj|accessdate=30 maj 2016|publisher=Top-channel.tv|language=sq|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829214813/http://top-channel.tv/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cito uebin|date=1 janar 2016|title=Décret du 31 décembre 2015 portant élévation à la dignité de grand’croix et de grand officier|url=http://www.legiondhonneur.fr/sites/default/files/promotion/lh20160101_1.pdf|url-status=live|accessdate=30 shtator 2017|website=La grande chancellerie de la Légion d’honneur|publisher=Journal Officiel de la République Française|language=fr}}</ref> Me studimin e veprës së Kadaresë janë marrë autorë të huaj në gjuhët amtare gjegjëse si Eric Faye dhe Jean-Paul Champseix në frëngjisht, Piet de Moor në hollandisht, Peter Morgan në anglisht, Bernardo Joffily në portugalisht, [[Jose Carlos Rodrigo Breto]] në spanjisht,<ref name="Breto2">{{cite book|author1=Rodrigo Breto|first=Jose Carlos|title=Ismail Kadare: La grand estratagema|date=2018|publisher=Ediciones del Subsuelo|isbn=978-84-947802-0-2|location=Barcelona|pages=317-318|language=es|quote=Y que este libro sea el principio de toda una serie de ensayos que pueda cosntruir para abundar y ahondar en la obra del escritor que considero como más importante del Siglo XXI, y uno de los más importantes de la segunda mitad del Siglo XX.}}</ref> dhe Ece Dillioğlu në [[Gjuha turke|turqisht]].<ref>{{Cite journal|last=Dillioğlu|first=Ece|date=qershor 2019|title=İsmail Kadare'ye Göre Milli Kimlik ve Dil|url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/803454|journal=Balkan|language=tr|volume=1|pages=62-80}}</ref> ;Mirënjohjet ndërkombëtar {{div col|2}} * [[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]], [[Kosovë]]; * Prix mondial Cino Del Duca, [[Francë]], [[1992|1992;]] * Çmimi "Bokaçio" [[Itali]],[[1997]];<ref>{{Cite web|url=http://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/123-premio-internazionale.html|title=La Storia del Premio Internazionale "G. Bocaccio"|language=it|access-date=4 shkurt 2018|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926235506/https://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/123-premio-internazionale.html|url-status=dead}}</ref> * Herder Prize, Gjermani, [[1998]];<ref>{{Cite web|url=https://www.enotes.com/topics/ismail-kadare/in-depth|title=Ismail Kadare|website=enotes.com/|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kryeziu|first1=Jorina|title=Narratori dhe narracioni në prozën e Ismail Kadaresë|date=maj 2015|publisher=Universiteti i Tiranës|place=Tiranë|page=230|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/10/Doktoratura-Jorina-Kryeziu-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Letersise.pdf|accessdate=4 shkurt 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171208005955/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/10/Doktoratura-Jorina-Kryeziu-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Letersise.pdf|archivedate=8 dhjetor 2017|url-status=dead|language=sq}}</ref> * Ovid Prize, [[Rumani]], [[2003]]; * [[Çmimi Man Booker International]], [[Britania e Madhe|Britani]], [[2005]]; * Princi i Asturias për Letërsinë, [[Spanjë]], [[2009]]; * Çmimi "Lerici Pea", [[Itali]], [[2010]]; * [[Çmimi Jeruzalem]], [[Izrael]], [[2015]];<ref>{{cite news|newspaper=The Times of Israel|url=http://www.timesofisrael.com/albanian-writer-to-receive-jerusalem-prize/|title=Albanian writer to receive Jerusalem Prize|author=Rebecca Wojno|date=15 janar 2015|language=en}}</ref> * Commandeur de la Légion d’Honneur (C. LH), [[Francë]], [[2016]]; * Çmimi "Letërsia shqipe", [[Kosovë]], [[2017]]; * Çmimi "Nonino". [[Itali]], [[2018]];<ref name="Bardhyli" /> * [[Çmimet Shkencore Kombëtare|Çmimi i karrierës akademike]], nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]], [[2018]];<ref name="Gazeta-Shqip">{{cito lajm|title=Akademia e Shkencave nderon me çmimin e karrierës Kadarenë|url=http://gazeta-shqip.com/lajme/2018/04/12/akademia-e-shkencave-nderon-me-cmimin-e-karrieres-kadarene/|accessdate=18 prill 2018|agency=Gazeta Shqip|date=12 prill 2018|language=sq}}</ref> * Çmimi Park Kyong-ni, Korea e Jugut, [[2019]]; * Neustadt International Prize, SHBA, [[2020]]; * Prozart, Maqedoni e Veriut, [[2020]]; {{div col end}} == Skenare filmash == {{div col|2}} * ''[[Time of the Comet]]'' (2008) * ''Cendres et sang'' (2009) * ''Abril Despedaçado'' (2001) * Kostandini (1991) * The return of the dead army (1989) * ''Avril brisé'' (1987) * ''[[Të paftuarit]]'' (1985) * ''Il Generale dell'armata morte'' (1983) * ''[[Ballë për ballë]]'' (1979) * ''[[Radiostacioni]]'' (1979) * Gjenerali i ushtrisë së vdekur (1975) * ''Kur vjen nëntori'' (1964) {{div col end}} == Vepra mbi Kadarenë == {{div col}} * [[Ali Aliu]], ''Kadare mund titanët e letërsisë'', Agora, Tiranë, 2019; * [[Vasil Tole|Vasil S. Tole]], ''[https://www.youtube.com/watch?v=wltTrF5Ar3I Kadare dhe muzika], Mediaprint, Tiranë, 2019.'' * Anton Nikë Berisha, ''Vetëdëshmi të Ismail Kadaresë për letërsinë'', Prishtinë, 2013;<ref>{{Cite web|url=https://atunispoetry.com/2017/04/14/mire-qe-iu-dha-cmimi-ismailit-po-le-te-dihet-edhe-nje-e-vertete-e-hidhur-nga-anton-nike-berisha/|title=Mirë që iu dha çmimi Ismailit, po le të dihet edhe një e vërtetë e hidhur|date=14 prill 2017|language=sq|website=atunispoetry.com|author=Anton Nikë Berisha}}</ref> * Eric Faye, ''Ismail Kadare: Promethe, porte-feu'', Paris, 1991; * José Carlos Rodrigo Breto - ''Ismaíl Kadaré y la Gran Estratagema: reflejos literarios del totalitarismo'' (Madrid, 2015) * [[Kastriot Myftaraj]], ''Gjyqi intelektual i Kadaresë'', Prishtinë, 2008; * Piet de Moor, ''Een masker voor de macht. Ismail Kadare, schrijver in de dictatuur'', Amsterdam, 1996; * Peter Morgan, ''Kadare: Shkrimtari dhe diktatura, 1957-1990'', Londer, 2010; * Petraq Kolevica, ''Autobiografia e Ismail Kadaresë në vargje'', Tiranë, 2002;<ref>{{Cite web|url=http://www.standard.al/2019/07/29/sa-ismail-kadare-jane-brenda-ismail-kadarese/|title=Sa Ismail Kadare janë brenda Ismail Kadaresë?!|date=29 korrik 2019|author=Anton Nikë Berisha|language=sq|journal=Sot|access-date=10 shkurt 2021|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213043109/http://www.standard.al/2019/07/29/sa-ismail-kadare-jane-brenda-ismail-kadarese/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.albaniapress.com/lajme/25372/Servilet-e-Kadarese--jane-si-fara-e-gramit-.html|title=Servilët e Kadaresë janë si fara e gramit|author=Eshref Ymeri|author-link=Eshref Ymeri|date=14 tetor 2020|website=albaniapress.com|language=sq|access-date=13 mars 2021|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213043110/http://www.albaniapress.com/lajme/25372/Servilet-e-Kadarese--jane-si-fara-e-gramit-.html|url-status=dead}}</ref> * Shaban Sinani, ''[[Një dosje për Kadarenë]]'', Tiranë 2005; {{div col end}} == Shënime == {{Notelist}} == Lidhje të jashtme == * {{imdb emri|id=0434282|emri=Ismail Kadare}} * [https://web.archive.org/web/20070926234710/http://www.mathieu-bourgois.com/photos-auteur.asp?Clef=208 Ismail Kadare]—Photos by Mathieu Bourgois. * [https://archive.today/20121208201235/www.newyorker.com/fiction/content/?051226fi_fiction New Yorker article by Ismail Kadare] == Referime == {{reflist|3}} === Bibliografia === {{div col|2}} *{{cite book|last1=Apolloni|first1=Ag|title=Paradigma e Proteut|date=2012|publisher=OM|place=Prishtinë|isbn=9789951632041|language=sq}} *{{cite book|last1=Bejko|first1=Sadik|title=Disidentët e rremë|date=2007|publisher=55|language=sq|place=Tiranë|isbn=9789994356195}} *{{cite book|last1=Kadare|first1=Helena|title=Kohë e pamjaftueshme|date=2011|publisher=Onufri|place=Tirana|isbn=978-99956-87-51-9|language=sq}} *{{cite book|last1=Morgan|first1=Peter|title=Kadare: Shkrimtari dhe diktatura 1957-1990|date=2011|publisher=Shtëpia Botuese "55"|place=Tiranë|translator=Ilir Shameti|isbn=978-9928-106-12-4|edition=1|language=sq}} *{{cite book|last=Myftaraj|first=Kastriot|title=Gjyqi intelektual i Kadaresë|location=Prishtinë|publisher=Buzuku|date=2008|oclc=426065024|language=sq}} *{{cite book|last1=Sinani|first1=Shaban|title=Letërsia në totalitarizëm dhe "Dossier K"|publisher=Naim Frashëri|date=2011|isbn=9789928109095|language=sq}} *{{Cite book|title=Between(s) and Beyond(s) in Contemporary Albanian Literature|last=Shatro|first=Bavjola|publisher=Cambridge Scholars Publishing|year=2016|isbn=9781443899970|language=sq}} {{div col end}} {{Ismail Kadare|state=collapsed}} {{Autorë shqiptarë}} {{Portal|Letërsia}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Ismail Kadare]] [[Kategoria:Lindje 1936]] [[Kategoria:Vdekje 2024]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjirokastra]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej rusishtes në shqip]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Poetë shqiptarë]] [[Kategoria:Eseistë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë të realizmit socialist]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Tiranës]] [[Kategoria:Absolventët e Institutit Maksim Gorki]] [[Kategoria:Doktorë nderi të Universitetit të Prishtinës]] t0e5hvi24fnqcnkz1dl5j7zvdbzuh3w Rexhep Qosja 0 2879 2981991 2968086 2026-05-18T18:13:48Z Edukatori 112234 Burimet [[[w:en:User:Alexis Jazz/Factotum|Factotum]]] 2981991 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Rexhep Qosja | image = Rexhep Qosja (cropped).jpg | caption = Akademik Rexhep Qosja | birth_date = 25 qershor, [[1936]] | birth_place = [[Vuthaj]], [[Mbretëria Jugosllave]] | education = [[Universiteti i Beogradit]] | nationality = {{ALBk}} | citizenship = {{KOSn}} | genre = prozë, dramë, memuare, histori letërsie, kritikë letrare | signature = Rexhep Qosja (nënshkrim).svg | death_date = 23 prill, [[2026]] }} '''Rexhep Qosja''' ([[25 qershor]] [[1936]], [[Vuthaj]] - 23 prill 2026) ishte historian letërsie, kritik letrar, shkrimtar, publicist, politikan dhe akademik shqiptar.<ref name="XholiVejsiu">{{Cite book|title=Fjalor enciklopedik shqiptar: N-Zh dhe një shtojcë|first1=Zija|last1=Xholi|author-link=Zija Xholi|first2=Ylli|last2=Vejsiu|publisher=Akademia e Shkencave e Shqipërisë|year=2009|pages=2187|lang=sq}}</ref> ishte anëtar i rregullt dhe korrespondent i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]],<ref name=":ashak">{{Cite web|author=Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës|url=http://www.ashak.org/?cid=1,24,36|title=Rexhep Qosja, anëtar i ASHAK,|website=ashak.org|lang=sq}}</ref> dhe ka qenë i angazhuar në politikën [[kosova]]re të pasluftës.<ref name=":Elsie">{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=Fnbw1wsacSAC&pg=PA147&dq=Rexhep+Qosja&hl=en&ei=xUYNTPKzKcKC8gagusWOBw&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&redir_esc=y#v=onepage&q=Rexhep%20Qosja&f=false|title=Historical Dictionary of Kosova|last=Elsie|first=Robert|author-link=Robert Elsie|publisher=Scarecrow Press|year=2004|isbn=9780810853096|pages=147|lang=en}}</ref> Është autor i disa romaneve të njohura. Qe njëri ndër zërat më të spikatur të dramës moderne shqipe gjatë viteve 1970. Më 2006 u inkuadrua në një debat për identitetin shqiptar me [[Ismail Kadare]]në.<ref>{{Cite book|last=Iacob|first=Bogdan C.|url=https://books.google.al/books?id=70ECBQAAQBAJ&pg=PA145&lpg=PA145&dq=%22Rexhep+Qosja+Ismail+Kadare&source=bl&ots=cWT7T2ReU0&sig=v5J3-gCnoEEy2XVVDAvVSEs7ZwE&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj7i6Tk_4TfAhW_AxAIHWEGCbM4HhDoATAIegQIAhAB#v=onepage&q=%22Rexhep%20Qosja&f=false|title=History of Communism in Europe vol. 3 / 2012|date=2012-01-01|publisher=Zeta Books|isbn=978-606-8266-27-5|page=145|language=en}}</ref> Ka qenë një ndër intelektualët shqiptarë i cili ka ngritur zërin në mbrojtje të figurës së [[Enver Hoxha|Enver Hoxhës]]. Në debatin e hapur në vitin 2018 mbi [[Shkëmbim territoresh Kosovë-Serbi|shkëmbimin e territoreve]] mes Kosovës dhe [[Serbia|Serbisë]], ka mbrojtur tezën e shkëmbimit të territoreve. == Biografia == U lind në [[Vuthaj]], në krahinën e [[Malësia|Malësisë]] asokohe nën [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërinë Jugosllave]]. Katër klasat e para të fillores i kreu në Vuthaj, kurse gjysmëmaturën në [[Gucia|Guci]]. Më 1959 mbaroi [[Shkolla Normale e Prishtinës|Shkollën Normale]] në [[Prishtina|Prishtinë]], ndërsa më 1960 u regjistrua në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të [[Fakulteti Filozofik i Universitetit të Prishtinës|Fakultetit Filozofik]] të [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universitetit të Prishtinës]], ku u diplomua më 1964. Në vitin 1967 u pranua asistent në [[Instituti Albanologjik i Prishtinës|Institutin Albanologjik]] të Prishtinës dhe gjatë viteve 1967/68 specializoi shkencën e le­tërsisë në studimet e shkallës së tretë në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Beogradit. Më 1969 u zgjodh bashkëpunëtor shkencor i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Në vitin 1971 mbrojti tezën e doktoratës mbi jetën dhe krijimtarinë e [[Aleksandër Stavre Drenova|Asdrenit]] me punimin "[[Asdreni, jeta dhe vepra e tij]]" në studimet e tij pasuniversitare në [[Universiteti i Beogradit|Universitetin e Beogradit]]. Pas doktorimit, më 1972, u zgjodh, një herë bashkëpunëtor i lartë e pastaj, këshilltar shkencor në Institutin Albanologjik, si dhe profesor inordinar dhe profesor ordinar në Fakultetin Filozofik të Prishtinës. U pranua në [[Lidhja Komuniste e Jugovsllavisë|Partinë Komuniste të Jugosllavisë]] në vitet 70. Ishte drejtor i Institutit Albanologjik prej vitit 1972 deri më 1981, shef shumëvjeçar i Degës së Letërsisë dhe të Gjuhës Shqipe të Fakultetit Filozofik dhe, gjatë viteve 1974-1975, kryeredaktor i jashtëm i revistës letrare ''Jeta e Re''.<ref name=":ashak" /> Më 1989 iu propozua që të bëhej kryetar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]], por Qosja refuzoi.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=ohz2WtWRapAC&pg=PA72&dq=%22Rexhep+Qosja%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXtKim8oTfAhWSC-wKHQJUAoc4MhDoAQhRMAg#v=onepage&q=%22Rexhep%20Qosja%22&f=false|title=Kosovo: What Everyone Needs to Know|last=Judah|first=Tim|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=9780199741038|pages=72|lang=en}}</ref> Pas ndryshimeve politike më 1990 në Shqipëri, Qosja u bë ndër kritikët më të zëshëm të kulturës dhe elitës politike si derivat gjenealogjik i nomenklaturës komuniste.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=DLlwDwAAQBAJ&pg=PA206&dq=%22Rexhep+Qosja%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXtKim8oTfAhWSC-wKHQJUAoc4MhDoAQhBMAU#v=onepage&q=%22Rexhep%20Qosja%22&f=false|title=A History of Modern Political Thought in East Central Europe|last=Trencsenyi|first=Balázs|publisher=Oxford University Press|year=2018|isbn=9780198829607|volume=2|pages=206|lang=en}}</ref> Dhjetëvjeçarin para [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] mori emër si figurë e realitetit kombëtar shqiptar. Politikisht organizoi ''Forumin Demokratik të Intelektualëve Shqiptarë'' si kundërpeshë ndaj LDK-së së [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]], më 1998 shkoi edhe më tej, duke e themeluar ''Lëvizjen Demokratike të Bashkuar'' (LDB). Në këtë cilësi mori pjesë në bisedimet në Rambouillet në shkurtin e vitit 1999 si anëtar i delegacionit shqiptar. Pas luftës Qosja mori pjesë në Këshillin Administrativ ''Interim'' vendosur më 15 dhjetor 1999. Pas një viti, më 16 dhjetor, dha dorëheqjen nga kryetarësia e LDB-së pas rezultateve të dobëta në zgjedhjet e 28 tetorit të atij viti.<ref name=":Elsie" /> == Vepra == Është autor i mbi tridhjetë librave me studime për letërsinë dhe kritikë letrare, prozë artistike, tregime, romane dhe drama, publicistikë e shkrime polemike. Ka botuar recensione, vështrime, artikuj, sprova, trajtesa e studime në revista shkencore e letrare, duke trajtuar në to çështje të veçanta të letërsisë shqipe dhe të krijimtarisë letrare në përgjithësi. Disa punime dhe vepra të tij janë përkthyer në gjuhë të tjera.<ref name=":ashak" /> Në vitin 2010 [[Instituti Albanologjik i Prishtinës]] botoi kompletin e veprave në 29 vëllime.{{Cn}} === Prozë === Rexhep Qosja ka botuar disa romane: "Vdekja më vjen prej syve të tillë" (1974), "[[Një dashuri dhe shtatë faje]]" (2003), "[[Nata është dita jonë]]" (2007), "Bijtë e askujt" (2010) dhe ''[[Të fshehtat e treguara]]'' (2020). Përveç në [[Prishtinë]] romani "Vdekja më vjen prej syve të tillë" është botuar në vitin 1987 edhe në [[Tirana|Tiranë]], me inisiativë të shkrimtarit Ismail Kadare, i cili kishte lexuar botimin e [[Rilindja (OPGBG)|Shtëpisë Botuese “Rilindja”]] të Prishtinës dhe e kishte pëlqyer. Më vonë Kadare e rekomandoi romanin e Qosjes edhe në [[Francë]] dhe ai u botua atje,<ref name="Cela">{{cite web|title=Si u botua në Tiranë romani i Rexhep Qosjes|author=Zija Cela|url=http://flasshqip.ca/kulture/letersi/199-si-u-botua-ne-tirane-romani-i-rexhep-qoses-vdekja-me-vjen-prej-syve-te-tille-rrefen-zija-cela|date=7 prill 2018|language=sq|accessdate=24 qershor 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Zija Çela: Një bashkëpunim me Kadarenë, mbi humbjet e kujtesës|author=[[Zija Çela]]|url=https://madame.gazetamapo.al/zija-cela-nje-bashkepunim-me-kadarene-mbi-humbjet-e-kujteses/|date=7 prill 2018|language=sq|accessdate=24 qershor 2019|archive-date=27 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190627201928/https://madame.gazetamapo.al/zija-cela-nje-bashkepunim-me-kadarene-mbi-humbjet-e-kujteses/|url-status=dead}}</ref> në vitin 1994 me parathënie të Kadaresë.<ref name="historical">{{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|title=Historical Dictionary of Kosovo|date=2011|publisher=The Scarecrow Press|language=en|p=386}}</ref> Qosja ashtu si shkrimtarët tjerë shqiptarë është ndikuar nga Ismail Kadare. Një rast i tillë është romani i Qosjes ''[[Një dashuri dhe shtatë faje]]'' i botuar më 2001, që është i ngjashëm me romanin e Kadaresë [[Krushqit janë të ngrirë]] botuar më 1986. Ngjashmëritë janë protagonisti i cili është mjek në të dy rastet, antagonisti që është [[UDB]], vendi është Spitali i Prishtinës, viti është 1981, faji i protagonistit është mjekimi ose nderimi i viktimave të demonstratës. Studiuesi [[Ag Apolloni]] pohon se ngjashmëri të tilla ka edhe te shkrimtarët e mëdhenj botërorë dhe ato nuk ua ulin vlerën veprave.<ref name="A">{{cite book|last1=Apolloni|first1=Ag|title=Paradigma e Proteut|date=2012|publisher=OM|isbn=9789951632041|language=sq|p=290=291}}</ref> Nga proza Qosja ka botuar edhe tregimin "I ringjalluri i penduar" i cili mund të quhet edhe novelë ose roman. Ky tregim është satirë që fshikullon politikanët kosovarë të pasluftës.<ref>{{cite web|last1=Apolloni|first1=Ag|title=Shpata e satirës|url=http://www.pasqyre.al/kryesore/shpata-e-satires-te-i-ringjalluri-i-penduar-i-rexhep-qosjes/|language=sq|date=6 qershor 2016|access-date=2 korrik 2019|archive-date=24 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190624214718/http://www.pasqyre.al/kryesore/shpata-e-satires-te-i-ringjalluri-i-penduar-i-rexhep-qosjes/|url-status=dead}}</ref> Të fshehtat e treguara është romani i parë omnibus në letërsinë shqipe.<ref name="Bullatovci"">{{cite web|first=Ardona |last=Bullatovci|title=DUKE NDJEKUR HAPAT E POSTMODERNIZMIT, RECENSION PËR ROMANIN E RI TË QOSJES|url=https://observerkult.com/duke-ndjekur-hapat-e-postmodernizmit-recension-per-romanin-e-ri-te-qosjes/|publisher=Observer Kult|date=11 gusht 2020|accessdate=22 nëntor 2020|language=sq}}</ref> === Ese === Eseja "Çështja Shqiptare" e Qosjes në vitin 1995 u përkthye dhe u botua në Francë nga shtëpia botuese Fayard.<ref>https://www.fayard.fr/documents-temoignages/la-question-albanaise-9782213594118</ref> Në këtë vepër të përkthyer në frëngjisht Qosja do të deklaronte:<ref name="Ceshtjashqiptare">{{cite web|author=Rexhep Qosja|title=“Çështja Shqiptare” viti 1998 Qosja: “Perandoria Osmane ka ngritur mur mes shqiptarëve dhe Evropës. Robëria turke e ka cenuar rëndë zhvillimin e popullit shqiptar”e|url=https://www.mekulipress.com/ceshtja-shqiptare-viti-1998-qosja-perandoria-osmane-ka-ngritur-mur-mes-shqiptareve-dhe-evropes-roberia-turke-e-ka-cenuar-rende-zhvillimin-e-popullit-shqiptar/|date=15 shkurt 2019|language=sq|accessdate=29 qershor 2019|archive-date=29 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190629094227/https://www.mekulipress.com/ceshtja-shqiptare-viti-1998-qosja-perandoria-osmane-ka-ngritur-mur-mes-shqiptareve-dhe-evropes-roberia-turke-e-ka-cenuar-rende-zhvillimin-e-popullit-shqiptar/|url-status=dead}}</ref><blockquote>«''Perandoria Osmane ka ngritur mur mes shqiptarëve dhe Evropës, në radhë të parë me ideologjinë fetare islame''»</blockquote> Me botimin e vëllimit ''[[Identiteti evropian i shqiptarëve]]'' nga Ismail Kadare më 2006 si replikë ndaj vëllimit të Qosjes ''[[Ideologjia e shpërbërjes]]''u bë shkas për rrahjen e kësaj teme, Qosja iu përgjigj brenda vitit me esetë ''Idetë raciste të Kadaresë'' dhe ''[[Realiteti i shpërfillur]]''.<ref name=":Xhaferi">{{Cite journal|last=Xhaferi|first=Përparim|date=21 janar 2017|title=The Political Contribution of Albanian Writers in Defining Albanian Identity: the Debate between Ismail Kadare and Rexhep Qosja|url=http://journals.euser.org/files/articles/ejls_jan_apr_17/Perparim.pdf|journal=European Journal of Language and Literature|volume=3|pages=121-128|issn=2411-4103|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Kundëpërgjigjja e Qosjes çoi Kadarenë drejt reagimit dhe kështu u zhvillua një debat mbi identitetin kombëtar. Qendra e mendimit të Qosjes është se identiteti mbarëshqiptar në gjerësinë e tij ngërthen elemente të të dy qytetërimeve, si atij perëndimor, si atij lindor.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=1TPUAAAAQBAJ&pg=PA184&dq=Rexhep+Qosja&hl=sq&sa=X&ved=0ahUKEwix6LiP4YTfAhXCDewKHWcOCXI4MhDoAQg0MAI#v=onepage&q=Rexhep%20Qosja&f=false|title=Bittersweet Europe: Albanian and Georgian Discourses on Europe, 1878-2008|last=Brisku|first=Adrian|publisher=Berghahn Books|year=2013|isbn=9780857459855|pages=184|lang=en}}</ref> Në veprën Identiteti Evropian i Shqiptarëve, Kadare i ka kritikuar ashpër qëndrimet e Qosjes:<ref>{{cite book|last1=Kadare|first1=Ismail|title=Identiteti Evropian i Shqiptarëve|date=2006|publisher=Onufri|language=sq|p=16-17}}</ref> <blockquote>«''Askush nuk mund të jetë aq naiv sa të mos e kuptojë se një identitet i ndarë është një komb i ndarë. Askush s’mund të jetë aq i ngathët nga mendja që të mos e kuptojë se përjashtimi i gjysmës ose shumicës së kombit shqiptar nga identiteti evropian, do të thotë përjashtim nga Evropa. Dhe përjashtimi nga Evropa nuk është larg dëbimit nga Evropa. Ky nuk është as përfundim teorik e as filozofik. Kombi shqiptar, përpara se ta lexojë në libra e ka ndier në mishin e tij këtë lemeri. Shpërnguljet me dhunë kanë hyrë në vetëdijen e traumatizuar të disa brezave shqiptarë. Këto shpërngulje nuk ranë si rrufe në qiell të pastër. Ato ishin përgatitur për një kohë të gjatë nga zyra kriminelësh, nga ushtarakë sadistë, nga akademikë të zinj si Vasa Çubrulloviçi, nga mendësia e një popullsie të tërë të dehur prej etheve shoviniste.''»</blockquote> === Drama === Rexhep Qosja është një ndër autorët që kanë patur një ndikim të madh në modernitetin letrar të dramës shqipe, në dimensionin e saj filozofik dhe thellësinë psikologjike në vitet 70, bashkë me [[Teki Dervishi]]n dhe [[Beqir Musliu]]n.<ref name="Halili5">{{harvnb|Halili|2013|p=3-5}}.</ref> Qosja ka shkruar dramat Beselam pse po më flijojnë, Sfinga e gjallë dhe Vdekja e një mbretëreshe, botuar në vitin 1978 nën titullin e përbashkët "Mite të zhveshura". Dramën e parë, Sfinga e gjallë, e nisi po atë vit që përfundoi romanin e parë, Vdekja më vjen prej syve të tillë (1974), dhe e inskenoi në vitin 1976.<ref name="AgApolloni">{{cite web|author=Ag Apolloni|title=Demitizimi në dramën postmoderne|url=https://zeri.info/kultura/142865/demitizimi-ne-dramen-postmoderne/|date=12 maj 2017|language=sq|accessdate=27 qershor 2019}}</ref> == Debate == === Debati mbi Enver Hoxhën. === Në një intervistë dhënë gazetares Rudina Xhunga me rastin e 100 vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë, Qosja e cilësoi jonormale injorimin që i bëhej Enver Hoxhës. Sipas tij, Hoxha:<ref name="Qosja">{{cite web|last=Qosja|first=Rexhep|date=19 nëntor 2012|title=Rexhep Qosja: Enver Hoxha ishte diktator, por ndertoi nje shtet bashkekohor|url=http://www.shqiperianatyrale.com/index.php?option=com_content&id=5018:rexhep-qosja-enver-hoxha-ishte-diktator-por-ndertoi-nje-shtet-bashkekohor&Itemid=18|access-date=4 dhjetor 2018|lang=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> <blockquote>«[...] e shkëputi Shqipërinë prej një varfërie të madhe që sundonte përpara...i siguroi atij populli bukën,[...] ndërtoi një shtet bashkëkohor me të gjitha institucionet politike, shoqërore, kulturore, arsimore, shkencore. Nuk mund t’i harrojmë këto. Shqipëria sot ndriçohet edhe me hidrocentrale që ka ndërtuar ai regjim, apo në radhë të parë me ato termocentrale. Ai regjim e mbrojti Shqipërinë prej përmbytjeve, e shpëtoi Shqipërinë prej kënetave. U rritën tani kënetat, u rritën aq shumë sa po bëhen vërshime ashtu si Shkodra sepse regjimi i sotëm nuk po i kushton rëndësi ose i la të shkatërrohen ato që i kishte ndërtuar ai regjim me Enver Hoxhën në krye për mbrojtjen e qyteteve, fshatrave, fushave prej vërshimeve dhe brakave. Nuk mund dhe nuk duhet t’i harrojmë këto. E thashë më parë e dua ta përsëris se ai regjim i dha popullit shqiptar një dinjitet ndërkombëtarisht të njohur dhe kjo nuk është diçka e parëndësishme.[...]»</blockquote> Sipas Qosjes Shqipëria nuk ishte vendi i vetëm ku u pushkatuan njerëzit pas luftës, duke e krahasuar me terrorin ne vendet tjera komuniste në Shqipëri dhuna qe në përpjestime më të vogla.<ref name="Qosja"/> Madje në ditarin e tij të botuar në vitin 2016, Qosja do të shkruante:<ref>{{cite book|author=Rexhep Qosja|title=Dëshmitar në kohë historikem vëllimi VII|page=619|year=2016|location=Tiranë|language=sq}}.</ref> <blockquote>«"Enver Hoxha ishte atdhetar i madh, atdhetari më i madh shqiptar, që ia kishte kushtuar jetën Shqipërisë shtet dhe popullit shqiptar komb. Këta të sotmit, të gjithë së bashku s'i vijnë atij as deri te nyja e poshtme e këmbës".[...]»</blockquote> Kryeministri i Shqipërisë [[Sali Berisha]] kritikoi Qosjen për "lartësimin e figurës së Enver Hoxhës", dhe për injorimin e faktit që shqiptarët ia kishin zvarritur bustet që kishte pasur në çdo qytet të Shqipërisë.<ref>http://www.gazetatema.net/2012/12/10/berisha-rama-dhe-rexhep-qosja-po-lartesojne-figuren-e-enver-hoxhes-duke-me-ulur-mua/</ref> Pas ankesës së demokratëve lidhur me shfaqjen e fotografive të liderit shqiptar Enver Hoxha në festimet e çlirimit të Shqipërisë, Rexhep Qosja mbrojti shfaqjen e tyre duke argumentuar se në vendet demokratike nuk dënohej nxjerrja publike e fotografive të figurave të mëhershme politike, madje as nxjerrja publike e fotografive të [[Vladimir Lenini|Leninit]] dhe [[Josif Stalini|Stalinit]]; përjashtim bënte nxjerrja e fotove të [[Adolf Hitleri]]t.<ref name=":7">{{cite web|author=Rexhep Qosja|title=Qosja: Nuk mund të thuhet se Enveri ishte si Hitleri, ky është poshtërim për shqiptarët – Gazeta Tema|url=http://www.gazetatema.net/2013/12/23/qosja-nuk-mund-te-thuhet-se-enveri-ishte-si-hitleri-ky-eshte-poshterim-per-shqiptaret/|date=23 dhjetor 2013|access-date=28 mars 2019|language=sq}}</ref> Qosja e kritikoi ashpër edhe krahasimin e Enver Hoxhës me Hitlerin, duke e quajtur marrëzi, shpifje dhe akuzë poshtëruese kundër popullit shqiptar, i cili Enver Hoxhën e kishte kënduar, duartrokitur, madhëruar në vepra arti dhe e kishte quajtur figurë e madhe kombëtare.<ref name=":7"/> Kjo nxiti replikë nga deputetja demokrate [[Mesila Doda]] e cila e quajti Qosjen «[[Marksizëm–Leninizmi|marksist-leninist]] i degraduar».<ref>{{cite web|author=Mesila Doda|title=Mesila Doda replikon me Rexhep Qosen: Është një marksist-leninist i degraduar – Gazeta Tema|website=Gazeta Tema|url=http://www.gazetatema.net/2013/12/23/mesila-doda-replikon-me-rexhep-qosen-eshte-nje-marksist-leninist-i-degraduar/|date=23 dhjetor 2013|access-date=28 mars 2019|lang=sq}}</ref> Qosja sulmoi mentalitetin komunist: <blockquote>«[...] ish-sekretari i organizatës themelore të Partisë së Punës së Shqipërisë në Universitetin e Tiranës, Sali Berisha, i cili kishte bërë shumë përpjekje, qoftë edhe përmes djemve të Enver Hoxhës, për të hyrë në shtëpinë dhe në ekipin e mjekëve të tij! Dhe, ky trabant i komunizmit, që aq egër do të çohet kundër idhullit të vet vetëm pas vdekjes së tij, do ta quajë sot Enver Hoxhën Hitleri shqiptar![...]»</blockquote> Epokën e [[Mbreti Zogu I|Mbretit Zog I]] Qosja e ka quajtur "rend feudal" dhe kjo solli një valë reagimesh në Shqipëri që e cilësuan Qosen si "despot dhe enverist",<ref>{{Cite journal|last=Dervishi|first=Kastriot|author-link=Kastriot Dervishi|date=21 nëntor 2012|title=Rexhep Qosja vetëzbulohet si despot dhe Enverist: analiza politike për figurat historike|url=http://www.arkivalajmeve.com/Analiza-politike-per-figurat-historikeRexhep-Qosja-vetezbulohet-si-despot-dhe-enverist.1047309483/|journal=55|volume=322|pages=16-17|access-date=4 dhjetor 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029132945/http://www.arkivalajmeve.com/Analiza-politike-per-figurat-historikeRexhep-Qosja-vetezbulohet-si-despot-dhe-enverist.1047309483/|url-status=dead|lang=sq}}</ref> dhe qëndrimet e tij si "shpalosja e radhës e enverizmit dhe përçarja e kombit shqiptar".<ref>{{Cite journal|last=Kareco|first=Theodor|date=17 dhjetor 2012|title=Ideologu enverist Rexhep Qosja përçan shqiptarët në 100 vjetorin e pavarësisë|journal=55|volume=347|pages=21|lang=sq}}</ref> === Debati mbi korigjimin e kufinjve === Në debatin që u zhvillua në vitin 2018, Qose ishte deklaruar pro idesë së korrigjimit të [[Kufiri mes Kosovës dhe Serbisë|kufinjve mes Kosovës dhe Serbisë]].<ref>{{cite web|author=Rexhep Qosja|title=Qosja është pro idesë së korrigjimit të kufijve me Serbinë, sqaron pse është pro këtij projekti|website=Telegrafi|url=https://telegrafi.com/qosja-eshte-pro-idese-se-korrigjimit-te-kufijve-serbine-sqaron-pse-eshte-pro-ketij-projekti-video/|date=nëntor 2018|access-date=28 mars 2019|lang=sq}}</ref> Qosja e ka goditur Sali Berishën për deklaratën e tij se çështja e kufinjve të Kosovës ishte shndërruar në lajm kryesor rajonal dhe botëror nga serbomëdhenjtë e Beogradit dhe argatët e tyre në Prishtinë. Sipas Qosjes, Berisha nuk kishte të drejtë morale të fliste kur ai "duke e thyer embargon e vendosur prej faktorëve ndërkombëtar ndaj Serbisë,me naftën e Shqipërisë e ka furnizuar ushtrinë serbe që masakronte shqiptarë në Kosovë."<ref>https://www.koha.net/arberi/115989/qosja-ndash-berishes-ske-te-drejte-politike-e-morale-te-flasesh-per-ceshtjen-e-kufijve-te-kosoves/</ref> == Bibliografia == {{div col|3}}<small> === Vepra === *''Episode letrare'', 1967 *''Dialog me shkrimtarë'', 1968 *''Antologjia e lirikës shqipe'', 1970 *''Kontinuitete'', 1972 *''Asdreni - jeta dhe vepra'', 1972 *''[[Panteoni i rralluar]]'', 1973 *''[[Vdekja më vjen prej syve të tillë]]'', 1974 *''[[Shkrimtarë dhe periudha]]'', 1975 *''Anatomia e kulturës'', 1976 *''[[Mite të zhveshura]]'', 1978 *''Prej tipologjisë deri te periodizimi'', 1979 *''Morfologjia e një fushate'', 1980 *''Nocione të reja albanologjike'', 1983 *''Historia e letërsisë shqipe I, II'' 1984 *''Antologjia historike e letërsisë shqipe'', 1985 *''Historia e letërsisë shqipe III'', 1986 *''[[Porosia e madhe]]'', 1986 *''[[Populli i ndaluar]]'', 1990 *''Strategjia e bashkimit kombëtar'', 1992 *''[[Çështja shqiptare: historia dhe politika]]'', 1994 *''Ligjërime paravajtëse'', 1996 *''[[Fjalor demokratik]]'', 1997 *''Paqja e përgjakshme: Konferenca ndërkombëtare për Kosovën'', 1999 *''[[Një dashuri dhe shtatë faje]]'', roman, 2001 *''[[I ringjalluri i penduar]]'', tregim satirik, 2002 *''Ideologjia e shpërbërjes'', 2006 *''Realiteti i shpërfillur'', 2006 *''[[Rilindja e dytë]]'' *''[[Prej letërsisë romantike deri te letërsia moderne]]'', 2007 *''[[Nata është dita jonë]]'', 2007 *''[[Shqipëria dhe Kosova - Si janë dhe si do të duhej të jenë]]'', 2013 *''[[Dëshmitar në kohë historike 1966-1974 - Ditar I]]'' - (prill, 2014) *''[[Dëshmitar në kohë historike 1975-1978 - Ditar II]]'' - (Maj, 2014) *''[[Dëshmitar në kohë historike 1979-1981 - Ditar III]]'' - (qershor, 2014) *''[[Dëshmitar në kohë historike 1982-1983 - Ditar IV]]'' - (shtator, 2014) *''[[Dëshmitar në kohë historike 1982-1983 - Ditar IV]]'' *''[[Dëshmitar në kohë historike 1984-1985 - Ditar V]]'' *''[[Dëshmitar në kohë historike 1986-1989 - Ditar VI]]'' *''[[Dëshmitar në kohë historike 1990-1998 - Ditar VII]]'' *''[[Dëshmitar në kohë historike 1999-2001 - Ditar VIII]]'' *''[[Dëshmitar në kohë historike 2002-2008 - Ditar IX] '' *''[[Të fshehtat e treguara]], roman, 2020 === Vepra të përkthyera === * Živa sfinga, Jedinstvo, Priština, 1976. * Smrt vreba iz očiju, Narodna knjiga, Beograd, 1976. * Književnost i kritika, Prosveta, Beograd, Jedinstvo, Priština, 1979. * Smrt preži v očeg, Mladinska knjiga, Ljubljana, 1979. * Smrta mi ide ot takiva oči , Hristo Danov, Plovdiv, 1982. * Beselam pse më flijojnë (arabisht), Kuvajt, 1983. * La mort me vient de ces yeux là, Gallimard, Paris, 1994. * La question Albanaise, Fayard, Paris, 1995. * In solchen Augen lieg der Tod, Hayman Verlag, Innsbruck, 1995. * Die ogen en de dood, Van Genep, Amsterdam, 1996. * La morte mi viene da occhi cosi </small>{{div col end}} == Nderime == Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës, më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë - 7 Korriku, më 1975. Në vitin 2000 kryetari i Republikës së Shqipërisë [[Rexhep Mejdani]] i dha çmimin “Nderi i Kombit”.<ref name=":ashak" /> Për romanin "Bijtë e askujt" iu dha çmimi “[[Pjetër Bogdani]]” më 2010. Më 22 qershor 2012<ref>{{Cite news|url=http://2lonline.com/arkiva/opinion/6320-gjilani-cmimin-letrar-beqir-musliu-ia-dorezoi-akademikut-rexhep-qosja.html|title=Gjilani “Çmimin letrar- Beqir Musliu”, ia dorëzoi akademikut Rexh‏ep Qosja,|last=Nijazi|first=RAMADANI|author-link=Nijazi Ramadani|date=22 qershor 2012|work=2lonline|access-date=11 qershor 2019|archive-date=14 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150614180906/http://2lonline.com/arkiva/opinion/6320-gjilani-cmimin-letrar-beqir-musliu-ia-dorezoi-akademikut-rexhep-qosja.html|url-status=dead|lang=sq}}</ref> iu dorëzua çmimi letrar ''[[Beqir Musliu]]''.[https://web.archive.org/web/20150614180906/http://2lonline.com/arkiva/opinion/6320-gjilani-cmimin-letrar-beqir-musliu-ia-dorezoi-akademikut-rexhep-qosja.html] == Familja == I vëllai, [[Isa Qosja]] është regjisor.<ref name=":Elsie" /> == Literatura == * {{cite book|last1=Halili|first1=Ernestina|title=''DUKURI MODERNE NЁ DRAMЁN SHQIPE NЁ KOSOVЁ''' - disertacion|accessdate=25 gusht 2020|place=Tiranë|language=sq|format=PDF|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2013/01/Doktoratura-Erenestina-Halili-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Letersise-01.pdf|date=2013|ref=harvn|archive-date=26 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200826022833/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2013/01/Doktoratura-Erenestina-Halili-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Letersise-01.pdf|url-status=dead}} == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Madhe]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Kritikë shqiptarë]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Dramaturgë shqiptarë]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1936]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] oqyceqahn4d2d9upivwn36hqosqt8me Krahina Socialiste Autonome e Kosovës 0 4302 2981998 2930430 2026-05-18T18:43:48Z ~2026-29907-47 187730 2981998 wikitext text/x-wiki {{RSFJ | name = Kosovës | full-name = Krahina Socialiste Autonome e Kosovës | loc-name = Socijalistička Autonomna Pokrajina Kosovo | flag = Flag of SR Serbia.svg | arms = Coat of arms of Serbia (1947–2004).svg | map = Locator map Kosovo in Yugoslavia.svg | capital = [[Prishtina]] | language = [[Gjuha Serbo-Kroate|Serbo-Kroate]], [[Gjuha Shqipe|Shqip]] | established = | sfry-start = | sfry-end = | area-rank = | area = 10,686 | water = | pop-rank = | pop = 1,584,441 | density = 183.1 | currency = | time-zone = + 1 | year_start = | year_end = | p1 = Kingdom of Yugoslavia <s>jugosllave</s> | flag_p1 = Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg | p2 = Kingdom of Italy (1861–1946) | flag_p2 = Flag of Italy (1861-1946).svg | s1 = | flag_s1 = | s2 = | flag_s2 = | s3 = | flag_s3 = | s4 = | flag_s4 = }} '''Krahina Socialiste Autonome e Kosovës''' ({{lang-sr|{{lang|sr-Cyrl|Социјалистичка Аутономна Покрајина Косово}} ''{{lang|sr-Latn|Socijalistička Autonomna Pokrajina Kosovo}}''}}), e njohur edhe me shkurtesën '''KSA e Kosovës''', ishe zgjedhja administrative e një pjese të territorit të [[Kosovë]]s që nga viti [[1968]] deri në shpërbërjen e [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ)]] në vitin [[1989]]. Ky lloj i administrimit të territorit të trashëguar nga zgjedhja e administrimit të më përparshëm, [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohisë]] (1963-1968), kishte një shkallë më të lartë të vetëqeverisjes më kushtetutën e vitit 1974. {{Historia e Kosovës}} Zgjedhja e një lloj administrimi të tillë bëhej pas disa ngjarjeve të nivelit botëror që ndodhën në ato vite, pastaj nivelit të federatës jugosllave dhe ndër të tjera, si pasojë e kryengritjes shqiptare që filloi në [[Prishtinë]] më [[28 nëntor]] [[1968]]. Gjatë kësaj periudhe kjo pjesë e territorit të Kosovës pësoi ndryshime të mëdha në të gjitha lëmitë e jetës. Me këtë edhe fillon të dallohet nga pjesë tjera të territorit të Kosovës që gjendeshin nën administrimin e drejtpërdrejtë të republikave tjera federative. == Nga kolonia në autonomi == Shkarkimi i [[Aleksandër Rankoviqi]]t zëvendës president i Jugosllavisë dhe shef i sigurimi sekret më 1966, ishte edhe një freskim i historis së shqiptarve në Jugosllavi. Ndër shqiptarët e Jugosllavisë lulëzonë autonomia dhe zhvillimi kulturorë i pa parë dei më at herë në këto anë. Rankoviqi ishte i njohur edhe zyrtarish tpër politiken e tij sistematike të përndjekjes së shqiptarëve dhe elemetit kulturor shqiptarë në Jugosllavinë e asaj kohe.<ref>Fareed Zakaria, "The Rise of Illiberal Democracy", Foreign Affairs (November-December 1997): 22-43.</ref>. Duke marrë avantazh nga liberalizimi pas-Rankoviqianë, shqiptarët, të cilët deri më atëherë merrni shumë pak pjesë në sistem, filluan që të zhvillojnë vetë kulturën dhe politiken e tyre dhe të marrin mbi veti prioritetin e serbis për çështjet e Kosovës. Mjetet e inormimit në gjuhen shqipe lancuan një kampanjë për stimulimin dhe vetëdijësimin e shqiptarëve për sitatën e kaluar dhe të tashme të tyre. Intelegjenca e cila ishte terrorizuar nën Rankoviqin , luante një rolë vendimtarë në kthjellimin e historis e cila deri më atëherë nga zyret e Serbisë paraqitej si histori e Kosovës dhe histori e Shqipërisë. Mbrenda një kohe të shkurt të rimëkëmbjes së vetëdijes, intelegjenca i dërgonte mesazhe të qarta [[Beogradi]]t që shqiptarët e [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] e konsiderojnë vetën pjesë e pa ndarshme e kombit Shqiptarë. Shqiptarët e mbetur në Jugosllavi adoptua gjuhen e shkruar zytare standarte të përdorur në Shqipëri, e cila ishte e bazuar në dialektin dhe të folmen e jugut dhe ndryshonte nga dialekti i veriut i cili përdorej në Kosovë dhe Maqedoni. Lëvizja shqiptare për autonomi më të gjërë udhëhiqej nga elita e re, lojale ndaj Jugosllavisë Socialiste. Ata mbështsnin regjimin e Lidhjes Komuniste të Jugosllavisë sipas shprehjes "vëllaznim-bashkim dhe barazi". Intelektualet dhe disa partiakë publikonin zyrtarisht qëndrimin e tyre për të drejte e shkëputjes dhe të drejen e barabartë të Kosovës me republikat tjera të Jugosllavisë. [[Serbët]] e qortonin këtë qëndrim. Si republikë, Kosova do tju kishte bashkangjitur së drejtës konsticionale për vetë shkëputje, në rastë shpërbëre, secesioni dhe do të kishte bërë siq ka bërë Sllovenia dhe Kroacia, këtu duhet përjashtuar [[Bosnja (rajon)|Bosnja]], në vitin 1990. Sipas shikimeve edhe të më vonëshme, elitat e Kosovarëve, të ardhmen e tyre e shihnin në jugosllavi duke konsideruar Shqipërin e Enver Hoxhës si alternativ më pakë atraktive. Pas 1948, Shqipëria dhe Jugosllavia në sistemet e tyre kishin lëshuar rrënjë ekonomike dhe politike që dallonin ndërmjet veti. Enver Hoxha kishte ndërtuar një sistem të brendëshem Stalinist dhe sikur se anëtaret tjera të blokut sovjetik, kishte eksperimetuar me reforma të kufizuara politike dhe ekonomike. Shipëria zhtej gjithnjë e më shumë në një shtet përndjekës dhe partia udhëheqëse dominonte gjitha aspektet e jetës. Në vitin 1961, Shqipëria i theu mardhënjet me Bashkimin Sovjetik dhe u lidhë e Kinën, dhe u izolua nga erat e reformave të reja në Evropë. Nga mesi i viteve 1965, [[Enver Hoxha]] i frymzuar nga Kina, filloi "revulucionin kulturorë" të tij. Si do që të jetë kenë, ai shkoj më largë se kinezët, ai hudhi jashtë ligjit edhe fenë, duke deklaruar Shqipërinë si shtet ateist dhe të pastër nga prona private.<ref>Kjo është temë e Susan Woodward -it, "Balkan Tragedy: Chaos and Dissolution after the cold War" washington, D.C.: Brookings Institution, 1995</ref> Në anën tjetër, Jugosllavia kishte fituar sipatin e botës si vendi më liberal komunist në botë, tolerant ndaj lirisë fetare dhe me një sistem të zhvilluar ekonomikë të bazuar sipas kërkesës së tregut. Shikuar nga kjo pikëpamje, pas periudhës së vitit 1945, shqiptarët në Jugosllavi gëzonin më shumë liri, standartit të jetësmë të mirë se sa shqiptarët nën [[Republika Popullore e Shqipërisë|regjimin e Enver Hoxhës]]. Kështu zyret Jugosllave favorizonin më shumë shqiptarët e Kosovë se sa Shqipëria shqiptarët në Shqipër. Për këtë Shqipëria e Enverit nuk ishte ndonjë pikë nisje për shqiptarët e Kosovës. Ata ishin të pajtimit që të arrinin barazin e plotë me grupet tjera etnike në Jugosllavi, çka do të thoshte njohja si kombë kosticunal i Jugosllavisë. Gjatë klimës së krijuar pas Rankoiqit, fraksionet kryesore, pjesërisht edhe Tito, duket se mbështesnin zhvillimin e Shqiptarëve. Si do që të jetë udhëheqja në fuqi nuk arriti që të krijojë politikat e nevojshme për të tejkaluar pengesat që paraqinin opozita e udhëhequr nga Sebia, dhe të i jepni Kosovës statutin e republikës. Duke ra nën presionin e Serbisë për Kosovën, Jugosllavia Socialiste si duket humbi luftën për asgjësimin e nacionalizmit shqiptarë. Ishte kjo periudhë kur, opinionit Jugosllav i ishin paraqitur shkeljet masive dhe repesaliet e Rankoviqit dhe e kishin stimuluar atë në atë shkallë sa që kurr më parë ata nuk ishin të mendimit për pranimin e statutit të Republikës për Kosovën. Po të ishte barazuar statuti i Kosovës në këtë kohë, komuniteti ndërkombëtarë do të kishte pranuar secesionin e Kosovës më 1991, dhe gjakderjet që kanë pësuar më vonë do të ishin të panevojshme. Në vitin 1968 shpërthej demostrata masive përgjatë tërë krahinës. Demostruesit thrrisnin për shpalljen e Kosovë republikë krah Serbisë dhe pesë republikave tjera. Kërkesa tjera ishte edhe themelimi i universitetit në Prishtinë dhe barazimi i shqipes me serbo-kroatishten, dhe shqyrtimin e gjendjes ekonomike të Kosovës. Pas ca muajsh protestat u përhapën në [[Republika Socialiste e Maqedonisë|Maqedoni]], ku demostruesit kërkonin bashkimin Republikës së kosovës pjesën perendimore të Maqedonisë të banuar nga shqiptarët. Këto kërkesa alarmuan elitat në Serbisë dhe në Maqedoni, të cilat nxitën shtypjen e përgjakshme të demostratave nga ana e autoriteteve të federatës. U hap një universitet në gjuhen shqipe në Prishtinë, gjuha shqipe u njohë si gjuhë zyrtare në Kosovë, shqiparve ju lejohej shpalosja e flamurit nacional (kombëtar nga ana e shtetit shihet si nacional i [[Republika Socialiste e Serbisë|RS Shqipërisë]]) dhe fillojë angazhimi në një planë për ndihmë zhvillimit ekonomik për Kosovën. Përbërja e autoriteve zyrtare përqëndrohej në zbatimin e pëbërjes nacionale me të cilën shqiptarët zinin pozita më të shumta në nivel lokal, republikan dhe institucionet qeverisëse të federatës. Gradualisht, udhëheqja e partisë dhe qeverisë së krahinës u zëvendësua me shqiptarë në funksione të larta. Mirëpo ndryshimet rrënjësore u bënë me kushtetuten e re të Jugosllavisë në vitin 1974-ër. Kosova si dhe [[Krahina Socialiste Autonome e Vojvodinës|Vojvodina]] njiheshin si elemente konstituive të federatës dhe ju garantohej nga federata autonomia kulturore dhe administrative e tyre. Fuqia e Serbisë mi krahinat ishte redukuar - dhe kishte kaluar dhe vendimet merreshin në nivel të krahinave. == Shih edhe == * [[Historia e Kosovës]] * [[Kushtetuta e Kosovës]] * [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]] * [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit]] * [[Vilajeti i Kosovës]] * [[Dardania]] {{Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë}} [[Kategoria:Historia e Kosovës|<s>jugosllave</s>]] [[Kategoria:Krahina Socialiste Autonome e Kosovës]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Historia e Kosovës]] 7zwylscdge9jf7s00grg216rrviqo5z Historia e Tiranës 0 7459 2982001 2659972 2026-05-18T18:47:10Z Cool Creative Name 133986 Paragraf i panevojshem 2982001 wikitext text/x-wiki Për herë të parë emri i [[Tiranë]]s përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t. Sundimtarë të tokave ku shtrihet sot '''Tirana''' në shekullin e XIV kanë qenë familja e Topiajve. Nga mesi i shekullit XIV deri më vdekjen e [[Skënderbeu]]t kanë qenë pjesë e tokave Kastriote. Pas vdekjes së tij territoret e qendrës së banimit shpopullohen dhe braktisen. Gjatë kësaj kohe nuk dukej ndonjë qendër vendbanimi, por shpërndahet në disa qendra në nivel të fshatrave. == Mitët e etimologjisë == Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë: # Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth. # Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit. # Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulm etrave nga barinjtë e zonave përreth. # Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër). == Periudha osmane == Regjistrimi i tokave të këtyre fshatrave bëhet nga [[Pushtimi Otoman|pushtimi otoman]] në vitet [[1431]]-[[1432]]. Tirana u themelua qytet në [[1614]] nga [[Sylejman pashë Bargjini|Sulejman Bargjin - Pasha]] në fshatin [[Mullet (Petrelë)|Mullet]], i cili ne fillim ndërtoi një [[Xhamia|xhami]], një furrë pjekje dhe një [[hamam]]. Qendra e themeluar u mbajt nën sundimin e pasardhësve të tij, '''Ibrahim Bargjin Beut''' dhe të birit të tij '''Ahmet Bargjin Pashës''' i cili lë pas vetes katër vajza. Të katër vajzat e Ahmet Bargjin Pashës martohen me pjesëtarë të familjes së Kapllan Toptanit i cili merr në këtë mënyrë sundimin e Tiranës në vitin [[1807]] dhe e mbart qendrën e nën-prefekturës Krujë-Tiranë në Tiranë. Deri në këtë kohë, [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qendrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t. [[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900).jpg|parapamje|334x334px]] Pas vdekjes së Kapllan (Topia) Pashës së Krujës ([[1816]]), më [[1817]] sundimin e merr përkohësisht [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et'hem Bargjin - Beu]] (nga fisi i Bargjinëve por jo trashëgimtar). Më [[1822]] familja e Topijave merr prapë nën sundim Tiranën. Pas sundimit ([[1822]]-[[1837]]) të '''Abudrrahman Topisë - Beut''', sundimin e Topiave në Tiranë e vazhdon i biri i tij, '''Ahmet Topia - Beu''' cili sundon deri më 1865 ku edhe merr fund sundimi i shefit të familjes sunduese. Me rritjen e rolit qytetar të parisë dhe me reformën në administratën turke të vitit [[1865]], krijohet [[vilajeti i Shkodrës]] (e ngjashme me qarkun e Shkodrës) dhe [[Sanxhaku i Durrësit]] në të cilën Tirana ishte nënprefekturë. Nga viti [[1913]] Tirana administrohet nga kryebashkiaku vendas. == Kryeqyteti == Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë në [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese. Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë. Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani|Esat Pashë Toptanit]], hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi|Durrësit]]. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani|Elbasanit]], kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<gallery> Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më 8 shkurt [[1920]] nga Kongresi i [[Lushnja|Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]]. == Monarkia == Më 8 shkurt 1920, Kongresi i Lushnjës shpalli Tiranën si kryeqytin e përkohshëm të Shqipërisë, e cila kishte fituar pavarësinë në vitin 1912. Në vitin 1923, plani i parë rregullues i qytetit është hartuar nga arkitektë austriake. Pastaj ndërtimit në qendrës së Tiranës ishte pjesë e paketës së bashkëpunimit midis Zogut, mbretit të Shqipërisë dhe Italisë fashiste. Ahmet Zogu ishte udhëheqës i Shqipërisë nga viti 1922 deri 1939. Ai së pari shërbeu si kryeministër (1922-1924), më pas si President (1925-1928) dhe më në fund si Mbret (1928-1939). Qendra e Tiranës është projekti i Florestano di Fausto dhe Armando Brasini njohur arkitektët e periudhës Benito Musoloni në Itali. Brasini hodhi bazat për modernizimin e rregullimin e ndërtesave ministrore në qendër të qytetit. Plani u shqyrtua nga arkitekti shqiptar Eshref Frashëri, arkitekti italian Castellani dhe arkitektët austriakë Ëeiss dhe Kohler. Ndërtesat moderne parlamentare shqiptare ka shërbyer si klub oficerësh. Në atë kohë, në shtator 1928, Zogu e Shqipërisë u kurorëzua Mbreti Zog I, Mbret i Shqiptarëve. == Arkitektura italiane == Arkitekt të njohur të periudhës së Musolinit në Itali, Florestano de Fausto dhe Armando Brasini, ishin mjeshtërat të cilët ndërtuan sheshin kryesor, e cila sot mban emrin e Kombëtar Skënderbeut Shqiptar, bulevardin e madh, ndërtesat e ministrive, bankën kombëtare, bashkinë e qytetit dhe Pallatin e Brigadave (ish-pallati mbretëror, sot Pallati presidencial). Në vitin 1939, Tirana u zaptua nga forcat fashiste emërimin e një qeverie kukull. Ndërkohë, arkitekti italian Gherardo Bosio iu kërkua të përpunonte planet e mëparshme dhe të prezantonte një projekt të ri në zonën e sotme të sheshit Nënë Tereza. Në fillim të viteve ‘40, pjesa jugore e bulevardit kryesor dhe ndërtesat përreth ishin përfunduar dhe u riemëruan me emra fashistë. == Stili Komunist == Nga viti 1944 deri më 1991, qyteti përjetoi një rënie në cilësinë arkitekturore. Filluan të ndërtoheshin masivisht komplekse apartamentesh të stilit socialist, ndërsa Sheshi Skënderbej u rindërtua me disa ndërtesa të cilat ishin shkatërruar. Për shembull, ish Pazari Vjetër i Tiranës dhe Katedralja Ortodokse u rrafshuan në tokë për ngritjen e pallatit sovjetik i quajtur Pallati i Kulturës. Ndërtesa e bashkisë të ndërtuara me stil italian u prishën dhe në vend të tyre u ndërtua Muzeu Historik Kombëtar, ndërsa struktura qe shërbente Parlamenti i Shqipërisë, gjatë monarkisë u shndërrua në teatër për fëmijë (Teatri i Kukullave sot). == Tirana Moderne == Sot, Tirana është qendra e jetës politike, ekonomike dhe kulturore e vendit, me rreth 1 000 000 banorë. Në vitet e fundit Tirana ka pësuar ndryshime thelbësore në pamjen e saj. Apartamentet e kohës së komunizimit janë lyer në ngjyra të ndezura dhe modele abstrakte nga një artist i cili ishte kryetar i bashkisë (Z.Edi Rama). Kjo nuk ishte vetëm një rregullim por një frymëzim për banorët dhe gjithashtu vizitorët. Për më tepër Tirana ka pësuar një zhvillim gjithmonë në rritje në infrastrukturën moderne duke kontribuar në pamjen metropolitane të qytetit. Tirana po ndryshon çdo ditë. Sheshi Skenderbej është restauruar së fundi, inaugurimi i të cilit u bë më 10 Qershor 2017. [[Kategoria:Historia e qyteteve të Shqipërisë]] [[Kategoria:Tiranë]] d5ry1ftdxkfgilxzktwnkim1mfz54r9 2982003 2982001 2026-05-18T18:48:30Z Cool Creative Name 133986 2982003 wikitext text/x-wiki Për herë të parë emri i [[Tiranë]]s përmendet në vitin [[1418]] në një dokument të [[Venediku]]t. Sundimtarë të tokave ku shtrihet sot '''Tirana''' në shekullin e XIV kanë qenë familja e Topiajve. Nga mesi i shekullit XIV deri më vdekjen e [[Skënderbeu]]t kanë qenë pjesë e tokave Kastriote. Pas vdekjes së tij territoret e qendrës së banimit shpopullohen dhe braktisen. Gjatë kësaj kohe nuk dukej ndonjë qendër vendbanimi, por shpërndahet në disa qendra në nivel të fshatrave. == Mitët e etimologjisë == Ekzistojnë disa hipoteza për prejardhjen e emrit Tiranë: # Tiranë mendohet se vjen nga fjala Theranda, e përmendur në burimet e lashta greke dhe latine, që vendasit e quanin Të ranat, meqë fusha ishte formuar si rezultat i materialeve të ngurta që sillnin ujërat nga malet përreth. # Tirana vjen nga Tirkan. Tirkan ka qenë një kështjellë në shpat të malit të Dajtit. Akoma ekzistojnë rrënojat e kësaj kështjelle të lashtë që daton në fillimin e shekullit të parë para lindjes së Krishtit, e cila mendohet të këtë qenë kështjella që historiani bizantin Prokop (shek.VI), e quan kështjella e Tirkanit. # Tirana vjen nga Greqishtja e Vjetër Tyros (Τύρος) që do të thotë bulmet. Në fushën e Tiranës, bëhej tregtimi i bulm etrave nga barinjtë e zonave përreth. # Tirana ose Tirônë, siç quhet në dialektin e vendit, e ka origjinën nga mënyra se si thirreshin banorët e këtij vendi. Duke qenë se popullsia e vendosur në këtë territor vinte kryesisht nga malet e zonës përreth atëherë nga vendasit ato quheshin "Të rônë" (të rënë). Edhe sot, në gjuhën e përditshme, për familjet që vijnë nga zonat malore përdoret shprehja "kanë rënë (psh) në Durrës" (apo diku tjetër). == Periudha osmane == Regjistrimi i tokave të këtyre fshatrave bëhet nga [[Pushtimi Otoman|pushtimi otoman]] në vitet [[1431]]-[[1432]]. Tirana u themelua qytet në [[1614]] nga [[Sylejman pashë Bargjini|Sulejman Bargjin - Pasha]] në fshatin [[Mullet (Petrelë)|Mullet]], i cili ne fillim ndërtoi një [[Xhamia|xhami]], një furrë pjekje dhe një [[hamam]]. Qendra e themeluar u mbajt nën sundimin e pasardhësve të tij, '''Ibrahim Bargjin Beut''' dhe të birit të tij '''Ahmet Bargjin Pashës''' i cili lë pas vetes katër vajza. Të katër vajzat e Ahmet Bargjin Pashës martohen me pjesëtarë të familjes së Kapllan Toptanit i cili merr në këtë mënyrë sundimin e Tiranës në vitin [[1807]] dhe e mbart qendrën e nën-prefekturës Krujë-Tiranë në Tiranë. Deri në këtë kohë, [[lagjja|lagjet]] më të vjetra të Tiranës kanë qenë ajo e Mujos dhe e Pazarit, të ndodhura sot në zonën mes qendrës aktuale dhe rrugës së [[Elbasani]]t. [[Skeda:Bazar Tirana (ca. 1900).jpg|parapamje|334x334px]] Pas vdekjes së Kapllan (Topia) Pashës së Krujës ([[1816]]), më [[1817]] sundimin e merr përkohësisht [[Et'hem bej Molla|Haxhi Et'hem Bargjin - Beu]] (nga fisi i Bargjinëve por jo trashëgimtar). Më [[1822]] familja e Topijave merr prapë nën sundim Tiranën. Pas sundimit ([[1822]]-[[1837]]) të '''Abudrrahman Topisë - Beut''', sundimin e Topiave në Tiranë e vazhdon i biri i tij, '''Ahmet Topia - Beu''' cili sundon deri më 1865 ku edhe merr fund sundimi i shefit të familjes sunduese. Me rritjen e rolit qytetar të parisë dhe me reformën në administratën turke të vitit [[1865]], krijohet [[vilajeti i Shkodrës]] (e ngjashme me qarkun e Shkodrës) dhe [[Sanxhaku i Durrësit]] në të cilën Tirana ishte nënprefekturë. Nga viti [[1913]] Tirana administrohet nga kryebashkiaku vendas. == Kryeqyteti == Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm i Shqipërisë në [[9 shkurt]] [[1920]] nga [[Kongresi i Lushnjës]] dhe pjesëtarët e Këshillit Kombëtar hynë në qytet në 11 shkurt 1920. Përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet i [[Shqipërisë]] në vitin 1925 nga Asambleja Kushtutetuese. Në Historinë e Popullit Shqiptar, "Periudha e Pavarësisë" ([[28 nëntor]] [[1912]] – [[7 prill]] [[1939]]), në faqen 249 përmendet shpallja e Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese dhe miratimi i statutit apo kushtetutës republikane, në të cilat Tirana shpallet përfundimisht kryeqytet i Shqipërisë. Në Tiranë, përkundrazi kundërshtimi i [[Esat Pashë Toptani|Esat Pashë Toptanit]], hëpërhë ishte eleminuar, për sa kohë ai ishte kundërshtar i qeverisë së [[Durrësi|Durrësit]]. Veç kësaj Tirana ndonëse kishte një popullsi të barabartë me atë të [[Elbasani|Elbasanit]], kishte kushte më të mira për organet qeveritare. Këtu kishte më tepër ndërtesa të mëdha, më tepër lokale publike, më tepër rrugë të gjera, më tepër hotele. Duke marrë parasysh këto faktorë, qeveria e Lushnjës mori vendim më [[9 shkurt]] [[1920]], që ta vendoste kryeqytetin e [[Shqipërisë]] përkohësisht në Tiranë, duke e lënë të hapur çështjen e vendosjes përfundimtare të kryeqytetit kur të mblidhej e para asamble kushtetuese. Me miratimin e të gjithë pjesëtarëve të [[Kongresi i Lushnjës|Kongresit të Lushnjës]], anëtarët e Këshillit të Lartë, së bashku me pjesëtarët e qeverisë dhe të Këshillit Kombëtar, hynë më 11 shkurt 1920 në Tiranë, fill pasi repartet e ushtrisë italiane ishin larguar nga qyteti dhe vendosur në Durrës. Banorët e Tiranës e pritën me entuziasëm hyrjen e organeve të larta shtetërore, në kryeqytetin e përkohshëm të [[Shqipërisë]], të cilin asambleja kushtetuese e vitit [[1925]] e shpalli përfundimisht kryeqytet të saj. Sidoqoftë jeta e Tiranës si kryeqytet i Shqipërisë fillon më [[11 shkurt]] [[1920]].<gallery> Si [[kryeqyteti|kryeqytet]] i përkohshëm Tirana u shpall më 8 shkurt [[1920]] nga Kongresi i [[Lushnja|Lushnjës]] dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor [[1925]]. == Monarkia == Më 8 shkurt 1920, Kongresi i Lushnjës shpalli Tiranën si kryeqytin e përkohshëm të Shqipërisë, e cila kishte fituar pavarësinë në vitin 1912. Në vitin 1923, plani i parë rregullues i qytetit është hartuar nga arkitektë austriake. Pastaj ndërtimit në qendrës së Tiranës ishte pjesë e paketës së bashkëpunimit midis Zogut, mbretit të Shqipërisë dhe Italisë fashiste. Ahmet Zogu ishte udhëheqës i Shqipërisë nga viti 1922 deri 1939. Ai së pari shërbeu si kryeministër (1922-1924), më pas si President (1925-1928) dhe më në fund si Mbret (1928-1939). Qendra e Tiranës është projekti i Florestano di Fausto dhe Armando Brasini njohur arkitektët e periudhës Benito Musoloni në Itali. Brasini hodhi bazat për modernizimin e rregullimin e ndërtesave ministrore në qendër të qytetit. Plani u shqyrtua nga arkitekti shqiptar Eshref Frashëri, arkitekti italian Castellani dhe arkitektët austriakë Ëeiss dhe Kohler. Ndërtesat moderne parlamentare shqiptare ka shërbyer si klub oficerësh. Në atë kohë, në shtator 1928, Zogu e Shqipërisë u kurorëzua Mbreti Zog I, Mbret i Shqiptarëve. == Arkitektura italiane == Arkitekt të njohur të periudhës së Musolinit në Itali, Florestano de Fausto dhe Armando Brasini, ishin mjeshtërat të cilët ndërtuan sheshin kryesor, e cila sot mban emrin e Kombëtar Skënderbeut Shqiptar, bulevardin e madh, ndërtesat e ministrive, bankën kombëtare, bashkinë e qytetit dhe Pallatin e Brigadave (ish-pallati mbretëror, sot Pallati presidencial). Në vitin 1939, Tirana u zaptua nga forcat fashiste emërimin e një qeverie kukull. Ndërkohë, arkitekti italian Gherardo Bosio iu kërkua të përpunonte planet e mëparshme dhe të prezantonte një projekt të ri në zonën e sotme të sheshit Nënë Tereza. Në fillim të viteve ‘40, pjesa jugore e bulevardit kryesor dhe ndërtesat përreth ishin përfunduar dhe u riemëruan me emra fashistë. == Stili Komunist == Nga viti 1944 deri më 1991, qyteti përjetoi një rënie në cilësinë arkitekturore. Filluan të ndërtoheshin masivisht komplekse apartamentesh të stilit socialist, ndërsa Sheshi Skënderbej u rindërtua me disa ndërtesa të cilat ishin shkatërruar. Për shembull, ish Pazari Vjetër i Tiranës dhe Katedralja Ortodokse u rrafshuan në tokë për ngritjen e pallatit sovjetik i quajtur Pallati i Kulturës. Ndërtesa e bashkisë të ndërtuara me stil italian u prishën dhe në vend të tyre u ndërtua Muzeu Historik Kombëtar, ndërsa struktura qe shërbente Parlamenti i Shqipërisë, gjatë monarkisë u shndërrua në teatër për fëmijë (Teatri i Kukullave sot). Pjesa e veriore e bulevardit kryesor u riemërua Bulevardi Stalin dhe statuaj e tij u ngrit në qendër të qytetit. Ndërsa zotërimi i makinave u ndalua, transporti për masën përbëhej kryesisht nga biçikletat, kamionët dhe autobuzët. Pas vdekjes së Enver Hoxhës, një muze piramde u ndërtua në nder të tij nga qeveria. Tani është e njohur si Piramida, por nuk ka të bëjë më me Enver Hoxhën, ajo është kthyer qendrën kulturore të Tiranës. == Tirana Moderne == Sot, Tirana është qendra e jetës politike, ekonomike dhe kulturore e vendit, me rreth 1 000 000 banorë. Në vitet e fundit Tirana ka pësuar ndryshime thelbësore në pamjen e saj. Apartamentet e kohës së komunizimit janë lyer në ngjyra të ndezura dhe modele abstrakte nga një artist i cili ishte kryetar i bashkisë (Z.Edi Rama). Kjo nuk ishte vetëm një rregullim por një frymëzim për banorët dhe gjithashtu vizitorët. Për më tepër Tirana ka pësuar një zhvillim gjithmonë në rritje në infrastrukturën moderne duke kontribuar në pamjen metropolitane të qytetit. Tirana po ndryshon çdo ditë. Sheshi Skenderbej është restauruar së fundi, inaugurimi i të cilit u bë më 10 Qershor 2017. [[Kategoria:Historia e qyteteve të Shqipërisë]] [[Kategoria:Tiranë]] 95ifarvxqxaar3ccafu6zd9kq6nz3q1 Zahir Pajaziti 0 7543 2982075 2976558 2026-05-18T23:42:05Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982075 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Zahir Pajaziti | image = [[Skeda:Zahir Pajaziti Monument, 2018.jpg|270px]] | caption = Shtatorja e Heroit Zahir Pajaziti në [[Prishtinë]] | birth_date = 1 Nëntor 1962 | birth_place = [[Orllani|Orllan]], [[Komuna e Podujevës]], [[Kosovë]] | death_date = 31 Janar 1997 | death_place = [[Pestova|Pestovë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1997 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Prita e Surkishit]] | battles_label = | awards = [[Urdhri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Zahir Pajaziti''' apo '''Zahir Qerim Pajaziti''' (Lindur më: [[1 Nëntor]] [[1962]] në [[Podujeva|Podujevë]] – [[31 Janar]] [[1997]]) ishte [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë i Kosovës]] dhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës#Organizimi|zonën operative të Llapit]]. Ai ra dëshmorë më [[31 janar|31 Janar]] [[1997]] në fshatin [[Pestova|Pestovë]] të Komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]], pasi ra në një pritë të organizuar nga forcat serbe. Njihet si '''"Pushka e Parë e Lirisë"''', dhe ishte udhëheqësi i grupit të parë të luftëtarëve nga [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit|Kosova]] që bënin stërvitjet në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Qeriqi|first=Zamir|date=2025-01-31|title=Zahir Qerim Pajaziti (1.11.1962 – 31.1.1997)|url=https://www.radiokosovaelire.com/zahir-qerim-pajaziti-1-11-1962-31-1-1997/|access-date=2025-05-04|website=Radio Kosova e Lirë|language=en-US}}</ref> Zahir Pajaziti u lind në një familje bujare në fshatin Orllan të Llapit. Ishte fëmija i 5-të i prindërve Qerim Pajaziti dhe Fatime (Rudari) Pajaziti. Nga dyert e kësaj familje kanë dalë [[Ushtari|ushtarakë]] që në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë]] dhe të [[Lufta e Dytë Botërore|Dytë Botërore]]. Po ashtu edhe babai i Zahirit, Qerimi ishte pjesëmarrës aktiv në forcat progresive të asaj kohe. Zahiri që në fëmijëri ishte rritur në frymën e babait të tij me dashurinë për atdheun.<ref name=":0" /> Shkollën fillore e kreu në fshatin e tij, kurse të mesmen, shkollën e policisë, e regjistroi në vitin shkollor [[1976]]-‘[[1977|77]] në [[Vushtrria|Vushtrri]]. Nga shkolla u përjashtua me arsyetimin: sjellje të papranueshme ndaj organit të shkollës, arsyetim që përdorej zakonisht për persona që kishin pikëpamje tjera nga organi shkollor i asaj kohe.<ref name=":0" /> Në vitin [[1980]], bashkë me dy bashkëpunëtorë të tij, Raif Sfishtën dhe Nexhmi Dabinofcin kalojnë ilegalisht kufirin e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe për këtë burgosen në [[Shkodra|Shkodër]] për 18 ditë. Pas kthimit në vendlindje ai burgoset nga policia lokale e [[Orllani]]t dhe dënohet si i mitur me 15 ditë burg. Pasi që kreu shkollën e mesme në Orllan, Zahiri në vitin [[1981]] fillon ndjekjen e mësimeve në Fakultetin Filologjik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] në drejtimin e [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]]. Po në këtë vit ai vijon shërbimin ushtarak për 12 muaj dhe në vitin 1985 e vazhdon edhe për 3 muaj në [[Beogradi|Beograd]]. == Aktiviteti ushtarak == Në rrethanat e krijuara gjatë grevave të përgjithshme në [[Kosova|Kosovë]] të mbajtura më [[3 shator]] të vitit [[1990]], Zahiri dhe aktivistët tjerë fillojnë të punojnë për ngritjen e një rrjeti sigurimi në Kosovë. Si rezulltat i kësaj pune Zahiri dhe aktivistët e Orllanit krijojnë [[Shtabi i Njësisë Guerile në Orllan|Shtabin e Njësisë Guerile në Orllan]]. Në vitin 1991, pasi që në Kosovë fillojnë punët ilegale të kordinoheshin me ato legale Zahiri shkon në [[Shqipëria|Shqipëri]] për qëllime ushtarake. Me tu kthyer në Kosovë në vitin 1992, grupi i tij zbulohet dhe atij i duhet të kalojë në ilegalitet për disa muaj. Deri në 1992 ai kontribuoi në furnizimin me [[Arma|armatim]] të shtabeve të krijuara në rrethinën e Orllanit. Gjatë vitit 1994, Zahiri filloi të angazhohet edhe në pjesë tjera të Kosovës për krijimin e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Kështu, ai është një nga themeluesit e Shtabit të Përgithshëm të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së dhe anëtar i tij që nga fillimi, nga ku fillon të bëhet koordinimi i aktiviteteve politike dhe ushtarake në të cilat ai luante një rol të madh si në zgjerimin e fushës së ndikimit, po ashtu edhe në furnizimin me armatim. Zahiri shquhet në atë kohë si organizues dhe zbatues i shkëlqyeshëm i [[Lufta guerile|sulmeve guerile]] ndaj forcave serbe në Kosovë, veçanërisht në rajonin e Llapit. Në të gjithë aktivitetin e tij, përkrahjen më të madhe dhe pothuajse të gjithë financimin e ka pasur nga kushëriri i tij Fadil Pajaziti, i cili ishte një biznesmen.<sup>[<nowiki/>[[Wikipedia:Citim i duhur|citim i nevojshëm]]]</sup> == Vdekja == Në janar të vitit 1997 grupi i tij zbulohet nga [[Shërbimi i Sigurimit të Shtetit (RF Jugosllave)|sigurimi serb]]. Më [[31 janar]] Zahir Pajaziti ishte duke udhëtuar nga [[Prishtina]] në drejtim të [[Vushtrria|Vushtrrisë]] me bashkëluftëtarin dhe nipin e tij [[Hakif Zejnullahu|Hakif Zejnullahun]] dhe bashkëluftëtarin tjetër [[Edmond Hoxha|Edmond Hoxhën]] nga [[Juniku]], forcat serbe kishin zënë pritë në fshatin [[Pestova|Pestovë]], ku të 3 bien heroikisht gjatë luftimeve. == Urdhri Hero i Kosovës == Më 31 [[janari|janar]] [[2008]], në 11-vjetorin e rënies, [[Presidenti i Kosovës]] [[Fatmir Sejdiu]] i akordoi Zahir Pajazitit dekoratën më të lartë shtetërore të Kosovës, [[Urdhri Hero i Kosovës|Urdhrin Hero i Kosovës]]. == Shiko edhe == * [[Hakif Zejnullahu]] * [[Edmond Hoxha]] == Referime == [[Kategoria:Zahir Pajaziti]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Vdekje 1997]] [[Kategoria:Njerëz nga Besiana]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] gyijhj6lgykf0hit8ic88cv0n0jz7rw Martin Scorsese 0 13122 2982192 2941364 2026-05-19T05:00:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982192 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Martin Scorsese | image = Martin Scorsese Berlinale 2010 (cropped2).jpg | caption = Scorsese në [[Festivali Ndërkombëtar i 60-të i Filmit në Berlin|Festivalin Ndërkombëtar të 60-të të Filmit në Berlin]] më 2010 | birth_name = Martin Charles Scorsese<ref>{{Cite web|url=http://www.americanancestors.org/third-set-of-ten-hollywood/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110524152257/http://www.americanancestors.org/third-set-of-ten-hollywood/|url-status=deviated|archive-date=24 maj 2011|title=#83 Royal Descents, Notable Kin, and Printed Sources: A Third Set of Ten Hollywood Figures (or Groups Thereof), with a Coda on Two Directors|date=24 maj 2011|language=en|access-date=23 shtator 2023|archivedate=18 tetor 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018155421/http://www.americanancestors.org/third-set-of-ten-hollywood/}}</ref> | birth_date = 17 nëntor 1942 | birth_place = New York City, SHBA<!--Mos e ndryshoni formatin. MOS shtoni lagje. Lëreni SHBA--> | citizenship = {{hlist|Shtetet e Bashkuara|Italia}} | education = [[Universiteti i Nju Jorkut]] ([[Bachelor i Arteve|BA]], [[Master i Arteve|MA]]) | years_active = 1962–tani | occupation = {{hlist|Regjisor|producent|skenarist|aktor}} | works = [[Filmografia e Martin Scorsese|Filmografia]] | awards = [[Lista e çmimeve dhe nominimeve të marra nga Martin Scorsese|Lista e plotë]] | spouse = {{plainlist| * Laraine Marie Brennan (m. 1965; div. 1971) * [[Julia Cameron]] (m. 1976; div. 1977) * [[Isabella Rossellini]] (m. 1979; div. 1982) * [[Barbara De Fina]] (m. 1985; div. 1991) * Helen Schermerhorn Morris (m. 1999) }} | parents = {{plainlist| * [[Charles Scorsese]] * [[Catherine Scorsese]] }} | partner = [[Illeana Douglas]] (1989–1997) | children = 3, përfshirë [[Domenica Cameron-Scorsese]] | signature = Scorsese-signature.png }} '''Martin Charles Scorsese''' (lindi më 17 nëntor 1942) është një regjisor, producent, skenarist dhe aktor amerikan dhe italian.<ref name="cittadino-italiano">{{cite web|url=http://www.ansa.it/sito/notizie/topnews/2018/09/26/scorsese-cittadino-italiano_626557d5-addc-468e-aa8f-69e22f310b6f.html|title=Scorsese cittadino italiano|website=ANSA.it|language=it|date=26 shtator 2018|access-date=26 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180926200416/http://www.ansa.it/sito/notizie/topnews/2018/09/26/scorsese-cittadino-italiano_626557d5-addc-468e-aa8f-69e22f310b6f.html|archive-date=26 shtator 2018|url-status=live}}</ref> Scorsese u shfaq si një nga figurat kryesore të epokës së [[Hollivudi i Ri|Hollivudit të Ri]]. Ai është marrës i [[Lista e çmimeve dhe nominimeve të marra nga Martin Scorsese|shumë vlerësimeve]] të mëdha, duke përfshirë një [[Academy Award]], katër [[British Academy Film Awards|BAFTA Awards]], tre [[Primetime Emmy Awards|Emmy Awards]], një [[Grammy Award]], tre [[Golden Globe Awards]], dhe dy [[Directors Guild of America Awards]]. Ai është nderuar me [[AFI Life Achievement Award]] në vitin 1997, [[Film at Lincoln Center|Film Society of Lincoln Center]] në vitin 1998, [[Kennedy Center Honor]] në vitin 2007, [[Golden Globe Cecil B. DeMille Award|Cecil B. DeMille Award]] në vitin 2010, dhe [[BAFTA Fellowship]] në 2012. Pesë nga filmat e tij janë futur në [[National Film Registry]] nga [[Biblioteka e Kongresit të Shteteve të Bashkuara|Biblioteka e Kongresit]] si "kulturalisht, historikisht ose estetikisht të rëndësishme". Scorsese mori një [[Master i Arteve|MA]] nga [[Shkolla e Kulturës, Edukimit dhe Zhvillimit Njerëzor]] të [[Universiteti i Nju Jorkut|Universitetit të Nju Jorkut]] në vitin 1968. Debutimi i tij regjisorial, ''[[Who's That Knocking at My Door]]'' (1967), u pranua në [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Çikago|Festivalin e Filmit në Çikago]]. Në dekadat e viteve 1970 dhe 1980, [[Filmografia e Martin Scorsese|filmat e Scorsese]], të ndikuar shumë nga prejardhja dhe edukimi i tij [[Amerikanët italianë|italo-amerikan]] në New York City, përqendrohen te burrat macho-posturing dhe eksplorojnë krimin, machismo, [[nihilizmi]]n dhe konceptet [[Kisha Katolike|katolike]] të fajit dhe shpengimit.<ref>{{Cite book|last1=Barnett|first1=Christopher B.|url=https://books.google.com/books?id=FESxDwAAQBAJ&q=nihilism|title=Scorsese and Religion|last2=Elliston|first2=Clark J.|date=2019-09-16|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-41140-1|language=en|access-date=16 nëntor 2020|archive-date=26 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126080504/https://books.google.com/books?id=FESxDwAAQBAJ&q=nihilism|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Ebiri|first=Bilge|url=http://www.villagevoice.com/film/holy-men-holy-losers-scorsese-silence-and-the-mystery-of-faith-9515981|title=Holy Men, Holy Losers: Scorsese, Silence and the Mystery of Faith|newspaper=[[The Village Voice]]|language=en|date=30 dhjetor 2016|access-date=14 shkurt 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107101044/http://www.villagevoice.com/film/holy-men-holy-losers-scorsese-silence-and-the-mystery-of-faith-9515981|archive-date=7 janar 2017}}</ref> Stilet e tij të markës tregtare përfshijnë përdorimin e gjerë të kuadrove me [[Xhirimi i ngadalësuar|lëvizje të ngadalta]] dhe [[Kornizë të ngrira|të ngrira]], përshkrime grafike të dhunës ekstreme dhe përdorim liberal të sharjes. Filmi i tij kriminal i vitit 1973 ''[[Mean Streets]]'' ishte një plan për stilet e tij të krijimit të filmave. Scorsese fitoi [[Palme d'Or]] në [[Festivali i Filmit në Kanë 1976|Kanë]] me filmin e tij thriller psikologjik të vitit 1976 ''[[Taxi Driver]]'', ku luajti [[Robert De Niro]], [[Martin Scorsese dhe Robert De Niro|i cili u lidh me Scorsese]] përmes tetë filmave të tjerë, duke përfshirë ''[[New York, New York (1977 film)|New York, New York]]'' (1977), ''[[Raging Bull]]'' (1980) ''[[The King of Comedy (film 1982)|The King of Comedy]]'' (1982), ''[[Goodfellas]]'' (1990), dhe ''[[Casino (film)|Casino]]'' (1995). Në dekadat në vijim, Scorsese fitoi vlerësime të kritikëve dhe sukses në arkë me [[Martin Scorsese dhe Leonardo DiCaprio|një sërë bashkëpunimesh]] me [[Leonardo DiCaprio]]. Këta filma përfshijnë ''[[Gangs of New York]]'' (2002), ''[[The Aviator (film 2004)|The Aviator]]'' (2004), ''[[The Departed]]'' (2006), ''[[Shutter Island (film)|Shutter Island]]'' (2010) dhe ''[[The Wolf of Wall Street (film 2013)|The Wolf of Wall Street]]'' (2013). Scorsese u ribashkua me De Niron me ''[[The Irishman (film 2019)|The Irishman]]'' (2019) dhe ''[[Killers of the Flower Moon (film)|Killers of the Flower Moon]]'' (2023), ky i fundit gjithashtu shfaq DiCaprio. Filmat e tjerë të tij përfshijnë ''[[After Hours (film)|After Hours]]'' (1985), ''[[The Last Temptation of Christ (film)|The Last Temptation of Christ]]'' (1988), ''[[The Age of Innocence (film 1993)|The Age of Innocence]]'' (1993), ''[[Kundun]]'' (1997), ''[[Hugo (film)|Hugo]]'' (2011), dhe ''[[Silence (film 2016)|Silence]]'' (2016). Përveç filmit, Scorsese ka drejtuar epizoda për disa seri televizive duke përfshirë serialin [[HBO]] ''[[Boardwalk Empire]]'' (2011–2015), dhe ''[[Vinyl (seri televizive)|Vinyl]]'' (2016), si dhe dokumentarin HBO ''[[Public Speaking (film)|Public Speaking]]'' (2010) dhe serinë dokumentar të [[Netflix]] ''[[Pretend It's a City]]'' (2021). Ai është gjithashtu i njohur për disa dokumentarë të muzikës rock, duke përfshirë ''[[The Last Waltz]]'' (1978), ''[[No Direction Home]]'' (2005), ''[[Shine a Light (film)|Shine a Light]]'' (2008), dhe ''[[George Harrison: Living in the Material World]]'' (2011). == Jeta personale == Në vitin 1965, Scorsese u martua me gruan e tij të parë Laraine Marie Brennan, dhe ata qëndruan së bashku për gjashtë vjet midis 1965 dhe 1971; ata kanë një vajzë, Catherine, e cila u emërua pas nënës së tij.<ref>{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/martin-scorseses-life-photos-140500788.html|title=Martin Scorsese's Life in Photos|date=17 nëntor 2022|language=en|access-date=23 shtator 2023|archive-date=18 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230618185700/https://sports.yahoo.com/martin-scorseses-life-photos-140500788.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1976, Scorsese u martua me shkrimtaren [[Julia Cameron]], martesa e tij e dytë; ata kanë një vajzë ([[Domenica Cameron-Scorsese]], e cila është aktore dhe u shfaq në ''[[The Age of Innocence (film 1993)|The Age of Innocence]]''), por martesa zgjati vetëm një vit. Divorci ishte i ashpër dhe shërbeu si bazë e filmit të parë të Cameron, komedisë së errët ''God's Will'',<ref>{{cite news|title=God's Will (1989)|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/163155/God-s-Will/overview|year=2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423023314/http://www.nytimes.com/movies/movie/163155/God-s-Will/overview|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|author=Clarke Fountain|language=en|access-date=18 prill 2014|archive-date=23 prill 2014}}</ref> e cila luajti gjithashtu vajzën e tyre.<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/martinscorsese0000keys/page/188|author=Keyser, Les|title=Twayne's Filmmakers Series: Martin Scorsese|publisher=[[Twayne Publishers]]: New York|year=1998|page=[https://archive.org/details/martinscorsese0000keys/page/188 188]|language=en|isbn=978-0-8057-9321-5|access-date=27 shkurt 2016}}</ref><ref name="success">{{Cite news|last=Piccalo|first=Gina|title=Agonizing success of 'Artist's Way'|work=[[Los Angeles Times]]|date=23 qershor 2006|url=https://articles.latimes.com/2006/jun/23/entertainment/et-cameron23|language=en|access-date=1 qershor 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608122116/http://articles.latimes.com/2006/jun/23/entertainment/et-cameron23|archive-date=8 qershor 2016}}</ref> Ajo kishte një rol të vogël në ''Cape Fear'' duke përdorur emrin Domenica Scorsese dhe ka vazhduar të aktrojë, të shkruajë, të drejtojë dhe të prodhojë.<ref>{{cite web|last=Malkin|first=Marc|title=Scorsese's Family Business|url=http://www.eonline.com/news/59163/scorsese-s-family-business|publisher=[[E!]]|language=en|date=16 prill 2007|access-date=18 prill 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140420231140/http://www.eonline.com/news/59163/scorsese-s-family-business|archive-date=20 prill 2014}}</ref> Para fundit të vitit 1979, Scorsese u martua me aktoren [[Isabella Rossellini]], dhe ata qëndruan së bashku për katër vjet, duke u divorcuar në vitin 1983.<ref>{{cite news|last=Halpern|first=Dan|title=Interview: Isabella Rossellini – Daddy's girl|url=https://www.theguardian.com/film/2006/may/01/features.features11|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|access-date=18 prill 2014|date=30 prill 2006|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140418234306/http://www.theguardian.com/film/2006/may/01/features.features11|archive-date=18 prill 2014}}</ref> Scorsese u martua me producenten [[Barbara De Fina]] në vitin 1985, e katërta nga pesë martesat e tij; ata u divorcuan në vitin 1991. Nga viti 1989 deri në 1997, Scorsese ishte i lidhur në mënyrë romantike me aktoren [[Illeana Douglas]] pas divorcit të tij të katërt.<ref>{{Cite web|last=Jewel|first=Dan|date=1 mars 1999|work=[[People (revistë)|People]]|title=Note Worthy|url=https://people.com/archive/note-worthy-vol-51-no-8/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181025225552/https://people.com/archive/note-worthy-vol-51-no-8/|archive-date=25 tetor 2018|access-date=25 tetor 2018|language=en}}</ref> Në vitin 1999, Scorsese u martua me bashkëshorten e tij të tanishme prej më shumë se njëzet vjetësh, Helen Schermerhorn Morris. Ata kanë një vajzë, aktore dhe regjisore Francesca, e cila u shfaq në filmat e tij ''[[The Departed]]'', ''[[Hugo (film)|Hugo]]'', dhe ''[[The Aviator (2004 film)|The Aviator]]'' dhe pati një rol kryesor në miniserinë e [[HBO]]/[[Sky Group|Sky]], ''[[We Are Who We Are]]'' në vitin 2020.<ref>{{Cite magazine|last=Miller|first=Julie|title=Read Martin Scorsese's Open Letter to His 14-Year-Old Daughter|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2014/01/martin-scorsese-open-letter-daughter|access-date=2021-04-28|magazine=Vanity Fair|date=8 janar 2014|language=en-US|archive-date=12 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015345/https://www.vanityfair.com/hollywood/2014/01/martin-scorsese-open-letter-daughter|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Gonzales|first=Erica|date=2020-10-30|title=Francesca Scorsese Is Ready to Make a Name for Herself|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/a34534570/francesca-scorsese-interview/|access-date=2021-04-28|website=Harper's BAZAAR|language=en-US|archive-date=28 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428054538/https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/a34534570/francesca-scorsese-interview/|url-status=live}}</ref> == Filmografia == {{Kryesor|Filmografia e Martin Scorsese}} Që nga viti 2019, Scorsese ka realizuar 25 filma të gjatë dhe 16 filma dokumentarë të plotë. {| class="wikitable" |+Directed features ! Viti ! Titulli ! Shpërndarësi |- | 1967 | ''[[Who's That Knocking at My Door]]'' | Joseph Brenner Associates |- | 1972 | ''[[Boxcar Bertha]]'' | [[American International Pictures]] |- <!-- Do not add Goncharov, the alleged film is a hoax. --> | 1973 | ''[[Mean Streets]]'' |rowspan=2| [[Warner Bros.]] |- | 1974 | ''[[Alice Doesn't Live Here Anymore]]'' |- | 1976 | ''[[Taxi Driver]]'' | [[Columbia Pictures]] |- | 1977 | ''[[New York, New York (film 1977)|New York, New York]]'' |rowspan=2| [[United Artists]] |- | 1980 | ''[[Raging Bull]]'' |- | 1982 | ''[[The King of Comedy (film)|The King of Comedy]]'' | [[20th Century Fox]] |- | 1985 | ''[[After Hours (film)|After Hours]]'' | Warner Bros. |- | 1986 | ''[[The Color of Money]]'' | [[Walt Disney Pictures|Buena Vista Distribution]] |- | 1988 | ''[[The Last Temptation of Christ (film)|The Last Temptation of Christ]]'' | [[Universal Pictures]] |- | 1990 | ''[[Goodfellas]]'' | Warner Bros. |- | 1991 | ''[[Cape Fear (film 1991)|Cape Fear]]'' | Universal Pictures |- | 1993 | ''[[The Age of Innocence (film 1993)|The Age of Innocence]]'' | Columbia Pictures |- | 1995 | ''[[Casino (film 1995)|Casino]]'' | Universal Pictures |- | 1997 | ''[[Kundun]]'' | Buena Vista Distribution |- | 1999 | ''[[Bringing Out the Dead]]'' | [[Paramount Pictures]] / Buena Vista Distribution |- | 2002 | ''[[Gangs of New York]]'' | Buena Vista Distribution / [[Miramax Films]] |- | 2004 | ''[[The Aviator (film 2004)|The Aviator]]'' | Warner Bros. Pictures / Miramax |- | 2006 | ''[[The Departed]]'' | Warner Bros. Pictures |- | 2010 | ''[[Shutter Island (film)|Shutter Island]]'' |rowspan=4| Paramount Pictures |- | 2011 | ''[[Hugo (film)|Hugo]]'' |- | 2013 | ''[[The Wolf of Wall Street (film 2013)|The Wolf of Wall Street]]'' |- | 2016 | ''[[Silence (film 2016)|Silence]]'' |- | 2019 | ''[[The Irishman]]'' | [[Netflix]] |- | 2023 | ''[[Killers of the Flower Moon (film)|Killers of the Flower Moon]]'' | Paramount Pictures / [[Apple TV+]] |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Martin Scorsese| ]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Producentë amerikanë]] [[Kategoria:Regjisorë amerikanë]] [[Kategoria:Katolikë romakë amerikanë]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje italiane]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Fituesë të Çmimit Oskar për Regjinë më të Mirë]] [[Kategoria:Fituesë të BAFTA Award për Regjinë më të Mirë]] [[Kategoria:Fituesë të Golden Globe për Regjinë më të Mirë]] crs3c0j8ijwfmxbr5wew0uxtklo5eui Lista e pjesëmarrësve në Lidhjen e Prizrenit 0 15557 2982048 2941447 2026-05-18T22:40:26Z ~2026-29958-74 187735 2982048 wikitext text/x-wiki Pjesëmarrësit e [[Kuvendit i Lidhjes së Prizrenit|Kuvendit]] të '''Lidhjes së Prizrenit''' është një përmbledhje e listës së deputetëve (të dërguarve) të krahinave, organizatorëve dhe personave të tjerë që kanë qenë në kuvendin e datës 10 qershor 1878 në [[Prizren]]. Numri i përgjithshëm i tyre ka qenë 47. Personat që kanë marrë pjesë në [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjen Shqiptare te Prizrenit]] janë: ==A== *[[Abdullah pashë Dreni]] - [[Gjakovë]] (ky eshte vrare me perpara sepse mbronte [[Maxhar Pasha|Maxhar Pashen]]. Te derguarin e [[sulltani]]t. Liridashesit e udhehequr nga Bek Tahiri i Shipshanit, COL Delia etj prej Malsise se Gjakoves vajten dhe u hakerryen Maxharr Pashes se edhe pse sulltani ka dhene urdher, Plava e Gucija s'kane per t'u leshu. S'ka mundesi te kene qene prezent.) *[[Abdyl Frashëri]] - kryetar i komisionit të jashtëm - përfaqsues i lidhjes (në Evropë) *[[Ahmet Koronica]] - [[Gjakovë]] *[[Ali Pashë Gucia|Ali Shabanagaj]] - [[Guci]] *[[Ali bej Tirana]] - [[Tirana|Tiranë]] *[[Ali pashë Draga]] *[[Ali Mena]] [[Lurë]] ==B== *[[Binak Alia|Binak Ali Mulosmanaj]] - [[Malësia e Gjakovës]] *[[Baca-Kurti Gjokaj]] - [[Rrethi i Malësisë së Madhe|Malësia e Madhe]] *[[Daut Boriçi|Boriçi Daut]] ==Ç== * [[Çelë Shabani]] == D == * [[Dedë Gjo Luli]] - Malësia e Mbishkodrës * [[Dervish Sali Muçaj]] - përfaqësues i [[Hasi|Hasit]] Sipas gojdhënave fliter se Lidhja e Parë ose Mbledhja e Parë u mbajt në [[Lugishta|Lugishtë]] të Hasit, Prizren ==F== *[[Filip Suma]] *Frrok Kola (Thaç) ==Gj== *[[Gjeke Gega]] përfaqësues i Shllakut të Dukagjinit ==H== *Halil Brahim Bajraktari *[[Hasan pashë Tetova]] - [[Tetova|Tetovë]] *[[Haxhi Shabani]] - kryesues i punëve të brendëshme<ref name="gjeneruar_automatikisht1">{{Cite web|url=http://www.alar.ro/n21/istorie-c85/miscarea_albanezilor_din_1878_a_dat_semnalul_luptei_pentru_independenta-s180.html|title=Miscarea albanezilor din 1878 a dat semnalul luptei pentru independenta|url-status=dead|access-date=9 shtator 2007|archive-date=27 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927034741/http://www.alar.ro/n21/istorie-c85/miscarea_albanezilor_din_1878_a_dat_semnalul_luptei_pentru_independenta-s180.html}}</ref> *[[Haxhi Zeka]] - [[Pejë]] *[[Valiu]] [[Hysen Pasha]] - [[Shkodra|Shkodër]] ==I== * [[Iljaz pashë Dibra]] - kryetar i kuvendit * [[Isa Boletini]] - luftëtar në [[Beteja e Shtimes dhe e Slivovës|Betejen e Slivovës]]<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=([[Encyclopedic Dictionary of Kosova]])|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|language=sq|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=209}}</ref><ref>{{cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA46|year=2012|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-78076-431-3|p=46|language=en}}</ref> ==J== *[[Jashar bej Shkupi]] - [[Shkupi|Shkup]] ==M== * [[Mehmet Ali Pashë Vrioni]] - përfaqësues i lidhjes (në Evropë) * [[Mark Lula]] - përfaqësues i fisit të [[Shala|Shalës]] së [[Dukagjini]]t * [[Mal Dula]] - Bajraktari i [[Bytyçi]]t * Memet Izvori - përfaqësues për delegatin e Kumanoves.<ref>{{Cite web|title=Bilall Maliqi: Monografi që i nënshtrohet fakteve me rëndësi historike|url=https://www.zemrashqiptare.net/news/17362/bilall-maliqi-monografi-qe-i-nenshtrohet-fakteve-me-rendesi-historike.html|access-date=2025-04-04|website=Zemra Shqiptare|language=sq}}</ref> ==O== * [[Omer pashë Vrioni II|Omer Pashë Vrioni]] - themeluesi i [[Fieri]]t ==S== *[[Sali Jaha]] - Bajraktari i [[Rugova|Rugovës]] *[[Syl Oruc Doci]] - Prinjes i Malësise së Gjakovës-Tropojës *[[Shuajip Spahiu]] apo [[Shaip Spahiu]] - nënkryetar i Lidhjes së Prizrenit *[[Sulejman Vokshi]] - kryetari i komisionit për financa - Gjakovë *[[Smajl Martini Ivezaj]] - Bajraktar i [[Grudë|Grudës]] ==Sh== *[[Shaban Bej Peja]] *[[Shaban bej Prizreni|Shaban Bej Prizreni]] *[[Sheh Mustafa Tetova]] == T == * [[Tursun Beu]] ==Y== *[[Ymer Prizreni]] - kryetar i komisionit dhe organizator i Kuvendit - [[Prizreni|Prizren]]<ref>(ong.Haxhi Ymer - [http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm agimi:Kryetar i Lidhjes së Prizrenit - Skënder Rizaj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927092648/http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm |date=27 shtator 2007 }}</ref> == Z == * [[Zija Prishtina]] - [[Prishtina|Prishtinë]] == Të dhëna tjera == Emërtime të mundëshme: *Shqip: Lidhja, Lidhja e Prizrenit, Lidhja Shqiptare, Lidhja Shqiptare në Prizren, Lidhja Shqiptare e Prizrenit, Lidhja Kombëtare, Lidhja e Sigurisë Kombëtare, Lidhja Shqiptare e Sigurisë Kombëtare, Lidhja Kombëtare e Shqipërisë, Besa *Anglisht: League of Prizren, Besa, Prizren League, Albanian League, *Gjermanisht: Liga von Prizren, *Romunisht: Lidhja de la Prizren<ref name="gjeneruar_automatikisht1" /> == Literaturë dhe dokumente == ::Shqip: * https://web.archive.org/web/20070927092648/http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm * Përparimi, 1, Prishtinë, 1967, faqe 23—69. * Lidhja e Prizrenit dhe çështja e autonomisë së Shqipërisë, Studime historike XXII (V/2), Tiranë ::Osmanisht ::Anglisht: * Stavro, Skendi: ''The Albanian National Awaking 1878-1912.'' Princeton, New Jersey 1967. ISBN 0-691-05100-3 * Public Record Office, London, F. O. 78/2784; F. O. 195/1186, 1367; The British Museum, LondGn, Accounts and Papers (38). 1878 —9, 461—477; Accounts and Papers (38). 1878. LXXXIII. 83, 298—301; Accounts an& Pa-pers (41). 1880. LXXX. 80, 321; Accounts and Papers (43). 1880. LXXXIl. 82, 511—512. * E. K o p h o s, Greece and the Eastern Crisis 1875—1878, Thessalonika, 1975, pp. Studia albanica 1, XIV (1977), Tiranë, 1977, faqe 161—167. ::Turqisht ::Sllavisht * Arkivi Historik i Zarës të ashtuquajturat „Geheimakten" të Mëkëmbësisë për Dalmaci, f. 30 (187&-1881). * Akademia Nauke SSSR, Moskë, 1965, fq. 320. * B. Stulli, Mbansko pitanje 1875—1882, „Aad", Akademia Jugosllave e Shkencave dhe e Arteve 318, Zagreb, 1959, 372, bil, 357. ::Gjermanisht * Bartl, Peter: ''Albanien. Vom Mittelalter bis zur Gegenwart.'' Regensburg 1995. ISBN 3-7917-1451-1 * Bartl, Peter: ''Die Albanischen Muslime zur Zeit der nationalen Unabhängigkeitsbewegung (1878-1912).'' Wiesbaden 1968 * Bushati, Sander: ''Die Entstehung des Fürstentums Albanien.'' Wien 1940 ::Italisht * A. Lorecchio, me titull La Questione albanese (Gatanzaro, 1898), * Memorandum degli Albanesi indirizzato a S. E. Lord Beaconfield (Trieste, 1878). == Burimi i të dhënave == * <references /> [[Kategoria:Lidhja e Prizrenit]] [[Kategoria:Lista]] n6nl2se07ztxmjldfvdnss9kynv5vio 2982049 2982048 2026-05-18T22:43:09Z ~2026-29958-74 187735 2982049 wikitext text/x-wiki Pjesëmarrësit e [[Kuvendit i Lidhjes së Prizrenit|Kuvendit]] të '''Lidhjes së Prizrenit''' është një përmbledhje e listës së deputetëve (të dërguarve) të krahinave, organizatorëve dhe personave të tjerë që kanë qenë në kuvendin e datës 10 qershor 1878 në [[Prizren]]. Numri i përgjithshëm i tyre ka qenë 47. Personat që kanë marrë pjesë në [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjen Shqiptare te Prizrenit]] janë: ==A== *[[Abdullah pashë Dreni]] - [[Gjakovë]] (ky eshte vrare me perpara sepse mbronte [[Maxhar Pasha|Maxhar Pashen]]. Te derguarin e [[sulltani]]t. Liridashesit e udhehequr nga Bek Tahiri i Shipshanit, COL Delia etj prej Malsise se Gjakoves vajten dhe u hakerryen Maxharr Pashes se edhe pse sulltani ka dhene urdher, Plava e Gucija s'kane per t'u leshu. S'ka mundesi te kene qene prezent.) *[[Abdyl Frashëri]] - kryetar i komisionit të jashtëm - përfaqsues i lidhjes (në Evropë) *[[Ahmet Koronica]] - [[Gjakovë]] *[[Ali Pashë Gucia|Ali Shabanagaj]] - [[Guci]] *[[Ali bej Tirana]] - [[Tirana|Tiranë]] *[[Ali pashë Draga]] *[[Ali Mena]] [[Lurë]] ==B== *[[Binak Alia|Binak Ali Mulosmanaj]] - [[Malësia e Gjakovës]] *[[Baca-Kurti Gjokaj]] - [[Rrethi i Malësisë së Madhe|Malësia e Madhe]] *[[Daut Boriçi|Boriçi Daut]] ==Ç== * [[Çelë Shabani]] == D == * [[Dedë Gjo Luli]] - Malësia e Mbishkodrës * [[Dervish Sali Muçaj]] - përfaqësues i [[Hasi|Hasit]] Sipas gojdhënave fliter se Lidhja e Parë ose Mbledhja e Parë u mbajt në [[Lugishta|Lugishtë]] të Hasit, Prizren ==F== *[[Filip Suma]] *Frrok Kola (Thaç) ==Gj== *[[Gjeke Gega]] përfaqësues i Shllakut të Dukagjinit ==H== *Halil Brahim Bajraktari *[[Hasan pashë Tetova]] - [[Tetova|Tetovë]] *[[Haxhi Shabani]] - kryesues i punëve të brendëshme<ref name="gjeneruar_automatikisht1">{{Cite web|url=http://www.alar.ro/n21/istorie-c85/miscarea_albanezilor_din_1878_a_dat_semnalul_luptei_pentru_independenta-s180.html|title=Miscarea albanezilor din 1878 a dat semnalul luptei pentru independenta|url-status=dead|access-date=9 shtator 2007|archive-date=27 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927034741/http://www.alar.ro/n21/istorie-c85/miscarea_albanezilor_din_1878_a_dat_semnalul_luptei_pentru_independenta-s180.html}}</ref> *[[Haxhi Zeka]] - [[Pejë]] *[[Valiu]] [[Hysen Pasha]] - [[Shkodra|Shkodër]] ==I== * [[Iljaz pashë Dibra]] - kryetar i kuvendit * [[Isa Boletini]] - luftëtar në [[Beteja e Shtimes dhe e Slivovës|Betejen e Slivovës]]<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=([[Encyclopedic Dictionary of Kosova]])|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|language=sq|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=209}}</ref><ref>{{cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA46|year=2012|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-78076-431-3|p=46|language=en}}</ref> ==J== *[[Jashar bej Shkupi]] - [[Shkupi|Shkup]] ==M== * [[Mehmet Ali Pashë Vrioni]] - përfaqësues i lidhjes (në Evropë) * [[Mark Lula]] - përfaqësues i fisit të [[Shala|Shalës]] së [[Dukagjini]]t * [[Mal Dula]] - Bajraktari i [[Bytyçi]]t * Memet Izvori - përfaqësues për delegatin e Kumanoves.<ref>{{Cite web|title=Bilall Maliqi: Monografi që i nënshtrohet fakteve me rëndësi historike|url=https://www.zemrashqiptare.net/news/17362/bilall-maliqi-monografi-qe-i-nenshtrohet-fakteve-me-rendesi-historike.html|access-date=2025-04-04|website=Zemra Shqiptare|language=sq}}</ref> * Marash Kola - perfaqesues i Shoshit ==O== * [[Omer pashë Vrioni II|Omer Pashë Vrioni]] - themeluesi i [[Fieri]]t ==S== *[[Sali Jaha]] - Bajraktari i [[Rugova|Rugovës]] *[[Syl Oruc Doci]] - Prinjes i Malësise së Gjakovës-Tropojës *[[Shuajip Spahiu]] apo [[Shaip Spahiu]] - nënkryetar i Lidhjes së Prizrenit *[[Sulejman Vokshi]] - kryetari i komisionit për financa - Gjakovë *[[Smajl Martini Ivezaj]] - Bajraktar i [[Grudë|Grudës]] ==Sh== *[[Shaban Bej Peja]] *[[Shaban bej Prizreni|Shaban Bej Prizreni]] *[[Sheh Mustafa Tetova]] == T == * [[Tursun Beu]] ==Y== *[[Ymer Prizreni]] - kryetar i komisionit dhe organizator i Kuvendit - [[Prizreni|Prizren]]<ref>(ong.Haxhi Ymer - [http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm agimi:Kryetar i Lidhjes së Prizrenit - Skënder Rizaj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927092648/http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm |date=27 shtator 2007 }}</ref> == Z == * [[Zija Prishtina]] - [[Prishtina|Prishtinë]] == Të dhëna tjera == Emërtime të mundëshme: *Shqip: Lidhja, Lidhja e Prizrenit, Lidhja Shqiptare, Lidhja Shqiptare në Prizren, Lidhja Shqiptare e Prizrenit, Lidhja Kombëtare, Lidhja e Sigurisë Kombëtare, Lidhja Shqiptare e Sigurisë Kombëtare, Lidhja Kombëtare e Shqipërisë, Besa *Anglisht: League of Prizren, Besa, Prizren League, Albanian League, *Gjermanisht: Liga von Prizren, *Romunisht: Lidhja de la Prizren<ref name="gjeneruar_automatikisht1" /> == Literaturë dhe dokumente == ::Shqip: * https://web.archive.org/web/20070927092648/http://www.agimi.com/kulture/lidhja-e-prizrenit/index.htm * Përparimi, 1, Prishtinë, 1967, faqe 23—69. * Lidhja e Prizrenit dhe çështja e autonomisë së Shqipërisë, Studime historike XXII (V/2), Tiranë ::Osmanisht ::Anglisht: * Stavro, Skendi: ''The Albanian National Awaking 1878-1912.'' Princeton, New Jersey 1967. ISBN 0-691-05100-3 * Public Record Office, London, F. O. 78/2784; F. O. 195/1186, 1367; The British Museum, LondGn, Accounts and Papers (38). 1878 —9, 461—477; Accounts and Papers (38). 1878. LXXXIII. 83, 298—301; Accounts an& Pa-pers (41). 1880. LXXX. 80, 321; Accounts and Papers (43). 1880. LXXXIl. 82, 511—512. * E. K o p h o s, Greece and the Eastern Crisis 1875—1878, Thessalonika, 1975, pp. Studia albanica 1, XIV (1977), Tiranë, 1977, faqe 161—167. ::Turqisht ::Sllavisht * Arkivi Historik i Zarës të ashtuquajturat „Geheimakten" të Mëkëmbësisë për Dalmaci, f. 30 (187&-1881). * Akademia Nauke SSSR, Moskë, 1965, fq. 320. * B. Stulli, Mbansko pitanje 1875—1882, „Aad", Akademia Jugosllave e Shkencave dhe e Arteve 318, Zagreb, 1959, 372, bil, 357. ::Gjermanisht * Bartl, Peter: ''Albanien. Vom Mittelalter bis zur Gegenwart.'' Regensburg 1995. ISBN 3-7917-1451-1 * Bartl, Peter: ''Die Albanischen Muslime zur Zeit der nationalen Unabhängigkeitsbewegung (1878-1912).'' Wiesbaden 1968 * Bushati, Sander: ''Die Entstehung des Fürstentums Albanien.'' Wien 1940 ::Italisht * A. Lorecchio, me titull La Questione albanese (Gatanzaro, 1898), * Memorandum degli Albanesi indirizzato a S. E. Lord Beaconfield (Trieste, 1878). == Burimi i të dhënave == * <references /> [[Kategoria:Lidhja e Prizrenit]] [[Kategoria:Lista]] o5njk8ubtc2odsljnhujqr5uwdmjcnb Ramush Haradinaj 0 15613 2982077 2981059 2026-05-18T23:42:16Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982077 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ramush Haradinaj | honorific-suffix = | image = Ramush Haradinaj.jpg | caption = Ramush Haradinaj në vitin 2018 | office = Kryeministri i 3-të i [[Republikës së Kosovës]] | president = [[Hashim Thaçi]] | term_start = 9 shtator 2017 | term_end = 3 shkurt 2020 | deputy = [[Behgjet Pacolli]]<br />[[Fatmir Limaj]]<br />[[Enver Hoxhaj]]<br />[[Dalibor Jevtiq|Dalibor Jevtiç]]<br />[[Dardan Gashi]] | predecessor = [[Isa Mustafa]] | successor = [[Albin Kurti]] | president1 = [[Ibrahim Rugova]] | term_start1 = 3 dhjetor 2004 | term_end1 = 8 mars 2005 | predecessor1 = [[Bajram Rexhepi]] | successor1 = [[Adem Salihaj]] {{small|(aktrim)}} | office2 = Kryetar i [[Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] | term_start2 = 29 prill 2001 | term_end2 = | predecessor2 = ''Zyra e themeluar'' | successor2 = | birth_date = 3 korrik 1968 | birth_place = [[Gllogjani|Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | party = [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK) | spouse = Anita Haradinaj | children = 4 | alma_mater = *[[Universiteti i Prishtinës]] *Instituti i Teknologjisë Rochester, Kosovë | signature = Ramush Haradinaj (nënshkrim).svg | nickname = '''RAMBO''' | military_blank1 = Shërbimi | military_data1 = [[File:Logo_of_the_JNA.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br/> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | battles = *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Gllogjanit]] }} '''Ramush Haradinaj''' (lindur më 3 korrik 1968 në [[Gllogjan]], [[Kosovë]]) është një politikan shqiptar në Kosovë, kryetar i partisë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Ramush Haradinaj ishte komandant në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Zonën Operative të Dukagjinit]]. Pas luftës me transformimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], ai u emërua zëvendëskomandant i TMK-së. Në prill të vitit 2000 Haradinaj u largua nga jeta ushtarake, duke themeluar partinë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), kryetar i së cilës është edhe sot. Më 3 dhjetor 2004 deri më 8 mars 2005, në kuvendin e Kosovës, Haradinaj ishte kryeministër i vendit. Më 8 mars të vitit 2005, Tribunali për Krime të Luftës në ish-Jugosllavi publikoi aktakuzën për krime lufte ndaj tij dhe si rrjedhojë, po atë ditë, Haradinaj dha dorëheqjen nga pozita e kryeministrit në mënyrë që të përballej me aktakuzën e ngritur. Të nesërmen ai u paraqit vullnetarisht në Tribunalin e [[Hagës]], ku me të mbërritur u burgos. Pas disa muajve në paraburgim ai u lirua përkohësisht deri në fillim të gjykimit të tij. Nga data 9 shtator 2017 deri më 3 shkurt 2020 ai shërbeu përsëri si kryeministër i Republikës së Kosovës. Haradinaj është i martuar me prezantuesen e lajmeve, [[Anita Haradinaj]], me të cilën ka një djalë dhe një vajzë. Haradinaj ka jetuar për disa vite jashtë Kosovës, kryesisht në [[Zvicra|Zvicër]], ku edhe mësoi [[Gjuha frënge|gjuhën frënge]] e [[gjuha angleze|angleze]] dhe kaloi 8 vite duke punuar si punëtor ndërtimi dhe rojë sigurie. Gjatë qëndrimit të tij në Zvicër ai u bashkua edhe me Lëvizjen Kombëtare të Kosovës. == Jeta e hershme == Haradinaj u lind më 3 korrik 1968, si i dyti fëmijë nga nëntë gjithsej, në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan]], pranë [[Deçani|Deçanit]], në [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|rajonin e Kosovës]] që ishte pjesë e [[Republika Socialiste e Serbisë|Serbisë]] dhe [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]]. Prejardhja e tij atërore është nga Berisha(rajon historik) në Shqipërinë e veriut, rreth qytetit të [[Puka|Pukës]].<ref>http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html |date=5 korrik 2017 }}.</ref> Ai e kaloi rininë në fshatin e tij të lindjes me prindërit dhe vëllezërit e motrat, dhe përfundoi shkollën fillore në [[Irzniqi|Irzniq]] dhe shkollën e mesme në [[Deçani|Deçan]] dhe [[Gjakovë]]. Pasi mbaroi shkollën e mesme në vitin 1987, ai bëri shërbimin e detyrueshëm ushtarak në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]], ku më vonë u promovua në komandantin e togave. Pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Haradinaj ndoqi [[Fakulteti Juridik i Universitetit të Prishtinës|degën e drejtësisë]] në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/?page=1,4 Kryeministri.Ks]</ref><ref name=":0">Hawton, Nick (9 March 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4329091.stm "Profile: Ramush Haradinaj"]. ''BBC News Europe''.</ref> Haradinaj gjithashtu fitoi një diplomë master në biznes nga [[Instituti Rochester i Teknologjisë në Kosovë|Universiteti Amerikan i Kosovës]], i cili është i lidhur me Institutin Rochester të Teknologjisë në shtetin e [[New York|Nju Jorkut]]. ==Emigrimi në Zvicër dhe bashkimi me UÇK-në == Në vitin 1989, duke përdorur një emër të rremë, Haradinaj emigroi në [[Leysin]], [[Zvicra|Zvicër]]. Ai ka punuar atje për tetë vjet si punëtor ndërtimi, roje sigurie në një klub nate.<ref name=":0" />. Në Zvicër, Haradinaj u bashkua me organizatën nacionaliste shqiptare "Lëvizja Kombëtare e Kosovës", nga e cila filloi [[UÇK|UÇK-ja]]; kjo organizatë donte ta ndante Kosovën nga Jugosllavia përmes luftës së armatosur. Në vitin 1996, ai udhëhoqi stërvitje sabotimi në Shqipëri, pastaj mori pjesë në themelimin e bazave të UÇK-së në [[Kukësi|Kukës]] dhe [[Tropojë]]. Sipas mediave, ai organizoi kontrabandën e armëve në Kosovë; në një prej atyre operacioneve ai u pritë nga patrullat kufitare, gjatë së cilës ai u plagos dhe vëllai i tij [[Luan Haradinaj|Luani]] u vra.<ref>[http://www.telegraf.rs/vesti/436080-ko-je-ramus-haradinaj-od-nocnog-izbacivaca-do-premijera "KO JE RAMUŠ HARADINAJ: Od noćnog izbacivača do premijera"].</ref> Në vitin 1998, Haradinaj u kthye në qytetin e tij të lindjes në [[Gllogjani|Gllogjan]] në [[Kosova|Kosovë]].<ref>[http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 "Haradinaj's career: From bouncer to prime minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203053640/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 |date=3 dhjetor 2012 }}. B92</ref> == Lufta e Kosovës == Në shkurt 1998, konflikti në Kosovë shpërtheu. Sipas aktakuzës së Tribunalit të Hagës kundër [[Fatmir Limaj|Fatmir Limajt]], [[Haradin Bala|Haradin Balës]] dhe [[Isak Musliu|Isak Musliut]], ndërmjet 28 shkurtit dhe 5 marsit, forcat serbe filluan një ofensivë kundër fshatrave të [[Likoshani|Likoshanit]], [[Çirezi|Çirezit]] dhe [[Prekazi i Poshtëm|Prekazit]]. Forcat speciale serbe sulmuan tre fshatra ngjitur në [[Drenasi|Drenas]]. Në të 83 shqiptarët e Kosovës u vranë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Ndër të vdekurit ishin të moshuar dhe të paktën 24 gra dhe fëmijë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Shumë prej viktimave u qëlluan në një distancë të afërt, e cila sugjeroi ekzekutime të përmbledhura; raportet pasuese të dëshmitarëve okularë e konfirmuan këtë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Sulmet ndaj këtyre tri fshatrave shënuan një kthesë në luftë, anëtarësimi në UÇK u rrit, pasi shumë shqiptarë filluan të kenë frikë se fshati i tyre do të ishte në shënjestër tjetër.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 50"]. U.N. </ref> Fshati tjetër në shënjestër ishte fshati [[Gllogjani|Gllogjan]] ku banonte edhe Ramush Haradinaj. Më pak se tre javë pas sulmeve në [[Drenicë]], forcat serbe rrethuan fshatin Glogjan dhe ngritën një sulm të ngjashëm.<ref>[http://www.iwpr.net/?p=tri&s=f&o=235663&apc_state=henitri2005 "Institute for War and Peace Reporting"]. IWPR. 2005. </ref><ref>(PDF)https://web.archive.org/web/20061107234126/http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf. Arkivuar nga [http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf origjinali] (PDF) në 13 Tetor 2006. </ref><ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''</ref> Megjithatë, familja Haradinaj ishte e vetëdijshëm për sulmet e mëparshme në Drenicë dhe mbrojti fshati.<ref name=":1">Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref><ref name=":2">Langewiesche, WIlliam. [http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/12/kosovo200812?printable=true&currentPage=all "House of War page 4"].''Vanity Fair''. Vanity Fair. </ref> Ata përdorën njohuritë e tyre superiore për terrenin dhe mbrojtjen vendasit nën udhëheqjen e Haradinajt, ata me sukses e larguan sulmin.<ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref> Kjo punë u bë më e vështirë, sepse forcat e policisë serbe kapën një grup civilësh dhe i përdornin ato si mburoja njerëzore - duke marshuar grupin përpara ushtarëve serbë, pasi forcat u morën pas tyre dhe u përpoqën të vrasin Haradinajt.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Gjatë përleshjes Ramush Haradinaj u plagos rëndë gjatë këtij sulmi pasi u qëllua në hip nga një polic serb.Ai mbijetoi duke paketuar plagën e tij me djathë që e kishte gjetur në dhomën ku mbeti i mbuluar. Gjatë luftës kundër zjarrit, tre djem të rinj shqiptarë kosovarë nën moshën 18 vjeç u vranë nga forcat serbe që më tej e galvanizuan popullsinë shqiptare për të mbështetur UÇK-në. Nuk dihet se sa nga forcat serbe u vranë.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Pas suksesit të mbrapjes së okupatorit serb, Haradinaj fitoi një pozitë udhëheqëse në UÇK në Kosovën Perëndimore. Deri në maj 1998 ai u konsiderua si komandant i Glogjanit dhe fshatrave përreth, dhe deri në qershor 1998 ai u bë komandant i Zonës Operative të Dukagjinit. Afërsia e Kosovës Perëndimore me Shqipërinë ofroi një korridor përmes të cilit UÇK-ja mund të sigurojë armë . Haradinaj u vetëshpall si komandant gjatë luftimeve të rënda në zonën e tij Kur lufta shpërtheu në Kosovën Perëndimore gjatë pranverës së vitit 1998, familjet serbe dhe shqiptare u larguan nga zona për shkak të frikës se do të kapeshin në armiqësitë e thella.<ref>[http://www.icty.org/case/haradinaj/4 "ICTY Judgment para. 120"]. United Nations. </ref> ==Nga ushtar në politikan == Pas demilitarizimit të UÇK-së(Ushtria Çlirimtare e Kosoves) pas hyrjes së [[NATO|NATO-s]] në Kosovë në vitin 1999, UÇK-ja u transformua në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK). Në këtë forcë të re, Haradinaj ishte komandant deputet, nën udhëheqjen e [[Agim Çeku|Agim Çekut]], dhe konsiderohet të ketë qenë një figurë qendrore në sigurimin e tranzicionit të suksesshëm në një forcë civile të kontrolluar. Ai del në pension nga TMK-ja më 11 prill 2000, dhe njoftoi se ai po hynte në politikë. Ai themeloi, me përkrahje nga [[Mahmut Bakalli]], ish-udhëheqës komunist, [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), më 29 prill 2000 dhe u zgjodh kryetar i partisë. Disa ish-mbështetës të UÇK-së kishin shpresuar që Haradinaj të hyjë në një aleancë politike me [[Hashim Thaçi|Hashim Thaçin]], udhëheqësin politik të UÇK-së. Nga viti 2000 Thaçi udhëhoqi [[Partia Demokratike e Kosovës|Partinë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Ata formuan kundërshtimin kryesor ndaj [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK) të udhëhequr nga [[Ibrahim Rugova]], e cila ishte kundër UÇK-së. Haradinaj tha se kishte formuar një parti të re për të krijuar një paradigmë të re për të ardhmen e politikës demokratike në Kosovë, për të lënë ndarjet në kohën e luftës. Haradinaj ka pasur sukses të kufizuar zgjedhor deri në zgjedhjet e vitit 2004. Pas zgjedhjeve të Kosovës të tetorit 2004, ai hyri në bisedime koalicioni me LDK-në, të udhëhequr nga Dr. Rugova, atëherë [[Kryetari i Kosovës|President i Kosovës]]. Rugova formoi një qeveri dhe e emëroi Haradinajn si [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|Kryeministër]]. Në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]], kandidatura e Haradinajt për Kryeministrin fitoi mbështetjen e 72 anëtarëve nga 120, me vetëm tre kundërshtarë. Disa vëzhgues e konsideruan koalicionin e Haradinajt me LDK-në e drejtuar nga Rugova si një pajtim i armiqësive të luftës dhe periudhave të menjëhershme të pasluftës. PDK kundërshtoi koalicionin. Haradinaj duket të formojë një marrëdhënie pune të ngushtë dhe produktive me Ibrahim Rugovën dhe figura të tjera të larta në LDK. Në shkurt të vitit 2009, Grupi Rebel nga [[Uganda]], "Forcat Aleate Demokratike", një grup mysliman, i kërkoi Haradinajt që të ndërmjetësojë bisedimet e paqes me qeverinë qendrore në [[Kampala]].<ref>[https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gHTGr8lGZ8gty7Z2Clg4iVt9gYNw "Uganda Muslim rebels taps ex-Kosovo PM for peace talks"]. ''AFP''. AFP. </ref> Më 10 nëntor 2012, Presidenti shqiptar [[Bujar Nishani]] e dekoroi Haradinajn me [[Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"|Urdhrin e Skënderbeut]].<ref>[http://www.president.al/?p=4836 Presidenti Nishani dekoron zotin Ramush Haradinaj me Urdhrin “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208114434/http://president.al/?p=4836 |date=8 shkurt 2013 }}, Presidenti i Shqipërisë, 2012-12-10 </ref> Pas zgjedhjeve në Kosovë në qershor 2017, Haradinaj u zgjodh kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017 si udhëheqës i koalicionit PANA (PDK-AAK-Nisma-AKR), i cili gjithashtu përfshin pakicat etnike të Kosovës. == Gjykimi për krimet e luftës në Gjykatën e Hagës (ICTY) == === Gjykimi i parë === Haradinaj ka shërbyer 100 ditë si kryeministër në vitin 2005 përpara se të paditet për krime lufte nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish Jugosllavinë (ICTY), në [[Haga|Hagë]]. Aktakuza pohon se Haradinaj, si komandant i UÇK-së, kreu krime kundër njerëzimit dhe shkeljet e ligjeve ose zakoneve të luftës midis marsit dhe shtatorit 1998, qëllimi i supozuar i të cilit ishte "të ushtronte kontroll mbi territorin, duke synuar [[serbët]],[[shqiptarët]] dhe [[romët]] civilë".<ref>[https://web.archive.org/web/20080409065849/http://www.un.org/icty/indictment/english/har-rsi070111e.pdf "The Prosecutor of the Tribunal against Ramush Haradinaj, Idriz Balaj, Lahi Brahimaj. Revised second amended indictment"] (PDF). International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 2006-10-11.</ref> Ai u lirua më 3 prill 2008, për shkak të mungesës së provave bindëse. Kur u lëshua aktakuza e ICTY në mars të vitit 2005, Haradinaj zgjodhi të largohej menjëherë nga pozicioni i tij si Kryeministër. Ditën e ardhshme ai udhëtoi vullnetarisht në Hagë, ku ai u dorëzua në paraburgim të gjykatës dhe qëndroi dy muaj derisa ai mer lirimin e përkohshëm në pritje të gjykimit. Shefi i Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë ([[Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë|UNMIK]]) gjatë kësaj kohe, [[Søren Jessen-Petersen]], e mirëpriti vendimin që Haradinaj të përballet vullnetarisht me gjykatën, vlerësoi punën e tij dhe e përshkroi Haradinajn si "partner dhe mik të ngushtë" njofton inteligjenca se Haradinaj ishte një figurë kyçe në rangun midis krimit të organizuar dhe politikës.<ref>Dirk Auer and Boris Kanzleiter. [http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/http://www.icty.org/sid/8586 "The "Fist of God" before the UN tribunal Freedom struggle and organized crime in Kosovo"]. The [[Deutschlandfunk]]. </ref> Duke përmendur pajtueshmërinë e zotit Haradinaj me ICTY dhe faktin se ai nuk përbënte rrezikun e ikjes dhe asnjë rrezik ndaj dëshmitarëve, Dhoma Gjyqësore e Tribunalit të Hagës zgjati lirimin e tij të përkohshëm dhe e lejoi atë të priste për gjyqin në vendlindjen e tij. Më tej, Dhoma e Apelit më vonë i dha Haradinajt të drejtën e paparë për një të paditur për t'u angazhuar në veprimtari politike publike. Një aktivitet i tillë ishte, megjithatë, subjekt i miratimit të UNMIK-ut.<ref>[http://www.icty.org/sid/8795 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Ky hap ishte i pashembullt në historinë e të drejtës penale ndërkombëtare dhe shihej si pasqyrim i faktit se z. Haradinaj vullnetarisht u paraqit në gjykatë. Kritikët (dhe prokuroria) megjithatë argumentuan se kjo shkoi shumë larg. Prokuroria argumentoi se ndonëse z. Haradinaj nuk paraqiste asnjë kërcënim për dëshmitarët, prania e tij e thjeshtë në Kosovë mund të kishte një efekt "zbutës" nëse dëshmitarët do të dëshmonin.<ref>[http://www.icty.org/sid/8586 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Më 26 shkurt 2007 Haradinaj u kthye në Hagë në mënyrë që gjykimi të vazhdonte. Në ditët e mëparshme ai zhvilloi takime me presidentin e Kosovës [[Fatmir Sejdiu|Fatmir Sejdiun]], kryeministrin [[Agim Çeku|Agim Çekun]], kreun e Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, [[Joachim Rücker|Joakim Rykerin]] dhe në zyra të ndryshme diplomatike. Në një konferencë shtypi ai i kërkoi publikut të qëndronte i qetë dhe ishte i palëkundur në bindjen e tij se gjyqi do të rezultonte me një lirim të plotë.<ref>[http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L23192334.htm "A Thomson Reuters Foundation Service"]. AlertNet. </ref><ref>[http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2007/02/26/feature-01 "War crimes indictee Haradinaj urges stability in Kosovo"]. SETimes. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121026033101/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2007&mm=02&dd=26&nav_category=113&nav_id=39830 "Child welfare system at fault?"]. B92. 2007. </ref> Kryeprokurori i Gjykatës Ndërkombëtare për Krime Lufte në ish-Jugosllavi (ICTY), [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]], ka mbetur i palëkundur nga mbështetja ndërkombëtare për Haradinajn, duke vazhduar të bëjë deklarata shumë negative për të. Ajo pohoi në gazetën gjermane [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] se "sipas vendimit për lirimin e përkohshëm të tij, ai është një faktor stabiliteti për Kosovën, nuk e kam kuptuar kurrë këtë, sepse për mua ai është një kriminel lufte."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. In der Entscheidung heißt es, er sei ein Sicherheitsfaktor für das Kosovo. Ich habe das nie verstanden. Für mich ist er ein Kriegsverbrecher.</ref> Gjyqi i zbatuar nga [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]]<ref>[http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/ "Die "Faust Gottes" vor dem UN-Tribunal"]. TheDeutschlandfunk.</ref> filloi më 5 mars 2007 dhe ekipi mbrojtës i Haradinajt u drejtua nga avokati i Mbretëreshës Ben Emmerson, një avokat ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, i cili kishte këshillë mbështetëse në Rodney Dixon, gjithashtu të Dhomave të Matricës London. Ekipi i mbrojtjes ligjor në tërësi u koordinua nga konsulenti politik irlandez dhe financier Michael O'Reilly. Në hapjen e procedurave, Carla Del Ponte vuri në dukje problemet e akuzuesit. Frikësimi i dëshmitarëve ishte një problem i madh në hetim. Ajo pretendoi se ishte e vështirë të gjesh dëshmitarë të cilët ishin të gatshëm të dëshmonin jo vetëm për prokurorët, por edhe për gjykatën. "Vështirësia në Kosovë ishte se askush nuk na ndihmoi, as administratën e OKB-së, as NATO-n."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. <q>Gerade im Kosovo sei es schwer, Zeugen zu finden, die nicht nur vor den Anklägern, sondern auch vor dem Tribunal aussagen wollten. 'Die Schwierigkeit im Kosovo war, daß uns niemand geholfen hat, nicht die UN-Verwaltung und nicht die Nato'.</q></ref> Më 20 korrik 2007, kërkesa e Ramush Haradinajt për lirim të përkohshëm gjatë pushimeve të gjykatës verore u mohua. Ati iu dha një lëshim i dytë i përkohshëm gjatë Krishtlindjeve. Dhoma e gjykimit mori vendimin e saj më 3 prill 2008; jo fajtor. Mbrojtësit e Haradinajt, Balajt dhe Lahi Brahimajt nuk kanë marrë një dëshmitar të vetëm të mbrojtjes në qëndrim duke e konsideruar këtë të panevojshme. Prokuroria nuk ishte në gjendje të sjellë në sallën e gjyqit tre dëshmitarë të planifikuar. Njëri prej tyre ishte i angazhuar në një institucion të shëndetit mendor në kohën kur u thirr për të dëshmuar. Një tjetër, Shefqet Kabashi, refuzoi të dëshmojë duke përmendur dështimin e OTP-së për të përmbushur kushtet e përcaktuara për dëshminë e tij.<ref name=":02">[https://www.un.org/icty/haradinaj/trialc/judgement/tcj080403e.pdf "Icty - Tpiy"] (PDF). UN.</ref><ref name=":02" /> Gjithsesi, lirimi i plotë i Haradinajt ishte i mbuluar nga pëshpëritjet që dëshmitarët kishin qenë të frikësuar. Në fakt, gjatë shqyrtimit të parë dy dëshmitarë nuk arritën të merrnin pjesë dhe kishte frikë se dëshmitë e tyre mund të ishin përcaktuese për rezultatin. Gjykatësit iu drejtuan atmosferës së frikësimit që e rrethoi drejtpërdrejt gjyqin dhe vuri në dukje: "Dhoma hasi vështirësi të mëdha në sigurimin e dëshmisë së një numri të madh të këtyre dëshmitarëve. Shumë përmendën frikën si një arsye të shquar për mosdërprerjen para Dhomës për t'i dhënë Në këtë drejtim, Dhoma mori një përshtypje të fortë se gjyqi po zhvillohej në një atmosferë ku dëshmitarët ndiheshin të pasigurt, për shkak të një numri faktorësh të përcaktuar në Aktgjykim.<ref>[https://www.un.org/icty/pressreal/2008/pr1232e-summary.htm "Icty - Tpiy"]. UN. 5 Mars 2007.</ref> === Terheqja e dëshmitarëve === === Gjykimi i dytë === [[Skeda:Supporting Ramush Haradinaj.jpg|parapamje|djathtas|Banner për të treguar mbështetje për Haradinajn në rrugët e Prishtinës. Shtator 2010]] Gjyqi i dytë filloi më 18 gusht 2011, përpara një Dhome Gjyqësore të dytë të përbërë nga tre gjyqtarë të ndryshëm. Haradinaj u përfaqësua përsëri nga Ben Emmerson Q.C, z. Rodney Dixon Q.C. dhe Andrew Strong. Prokuroria thirri 56 dëshmitarë kundër z. Haradinaj dhe përsëri Haradinaj nuk thirri asnjë dëshmitar të mbrojtjes. Më 29 nëntor 2012, Ramush Haradinaj u shpall i pafajshëm për herë të dytë.<ref>http://www.icty.org/cases/haradinaj</ref> Këtë herë, për shkak të zellit ekstrem të gjykatës dhe të palëve, nuk kishte asnjë pretendim për kërcënimin e dëshmitarëve. Në vend të kësaj, gjyqtarët zbuluan se jo vetëm që nuk kishte prova për të dënuar z. Haradinaj, Gjykata vlerësoi se provat tregojnë se ai kishte vepruar për të parandaluar sjelljen kriminale ku mundte.<ref>Simons, Marlise (29 Nëntor 2012). [https://www.nytimes.com/2012/11/30/world/europe/un-court-frees-former-leader-of-kosovo.html "U.N. Court Frees Former Leader of Kosovo Ramush Haradinaj"].(Anglisht) ''The New York Times''.</ref> Pretendimi kryesor kundër z. Haradinaj ishte se ai mori pjesë në një plan kriminal për të persekutuar civilët. Gjykata drejtpërdrejt e drejtoi këtë pohim dhe në përmbledhjen e saj të aktgjykimit deklaroi se: "Edhe nëse ekzistojnë një plan i tillë i përbashkët, i cili nuk është gjetja e Dhomës, nuk ka asgjë në provat që tregojnë se Ramush Haradinaj ose Idriz Balaj mund të jenë përfshirë në ndonjë plan të tillë të përbashkët. dëshmitë vërtetojnë se kur Ramush Haradinaj mësoi për paraburgimin dhe keqtrajtimin e Skender Kuçit, ai shkoi në Jabllanicë për të folur me Nazmi Brahimajn lidhur me lirimin e Skënder Kuçit, duke i thënë atij që "asnjë gjë e tillë nuk duhet të ndodhë më sepse kjo po dëmton çështjen tonë" Kur Dëshmitari 3 u soll nga Ramush Haradinaj pas arratisjes së tij nga Jabllanica dhe kapjes pasuese nga Lahi Brahimaj, Ramush Haradinaj i ofroi ushqim dhe akomodim Dëshmitarit 3 dhe e liroi atë te familja e tij.Prokuroria nuk kishte dëshmi të besueshme për të krijuar se Ramush Haradinaj ishte edhe i vetëdijshëm për krimet e kryera në kompleksin e UÇK-së në Jabllanicë ". Pas këtij vendimi, u ngritën pyetje serioze për atë se pse z. Haradinaj ishte paditur ndonjëherë në vendin e parë. Në të vërtetë, një ish-drejtor i Prokurorive Publike, Lord Madonald i lumit Glaven QC, tha dje: "Ky prokurori ishte një përpjekje e trashë për të barazuar rezistencën me agresionin, ishte një siklet për bashkësinë ndërkombëtare."<ref name=":3">Vulliamy, Ed (2 Dhjetorr 2012). [https://www.theguardian.com/world/2012/dec/02/ramush-haradinaj-kosovo-acquitted "Kosovo (News),Europe (News),World news,Serbia (News),War crimes,Law"].(Anglisht) ''The Guardian''. Londër.</ref> dhe Kosova kanë kërkuar një hetim publik mbi sjelljen e Kryeprokurores Carla Del Ponte lidhur me sjelljen e saj për ta sjellë këtë aktakuzë përpara.<ref>Insight, Balkan. [http://www.eurasiareview.com/03122012-kosovo-and-albania-demand-inquiry-into-del-ponte/ "Kosovo And Albania Demand Inquiry Into Del Ponte"]. Eurasia Review.</ref> Geoffrey Nice, prokurori i ICTY në çështjen Millosheviç, shkroi në një kolonë në [[Koha Ditore]] se të paktën tre juristë të njohur të prokurorisë e këshilluan Del Ponte kundër akuzës së Ramush Haradinajt pasi nuk mund të vërtetohej se ai ishte fajtor.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033153/http://www.b92.net/eng/news/crimes-article.php?yyyy=2008&mm=04&dd=10&nav_id=49282 "Del Ponte almost dropped charges against Milošević"].</ref>Një prej atyre avokatëve ishte Andrew T Cayley Q.C. një nga avokatët më të njohur në Tribunalin dhe aktualisht Kryeprokuror në Tribunalin Kamboxhian. Ai deklaroi se ndjente një presion në rritje për të sjellë çështjen pavarësisht nga mungesa akute e provave. Sir Geoffrey Nice Q.C. komentoi se presioni për të sjellë çështjen kundër Ramush Haradinajt buronte nga prokurori kryesor në atë kohë, Carla del Ponte dhe ai spekuloi se ajo donte të përdorte akuzën kundër Haradinajt si një "monedhë" për të tregtuar me Beogradin në mënyrë që të bindte serbët Qeveria do të dorëzojë armiqtë e saj të nivelit të lartë të luftës, Ratko Mlladiç dhe Radovan Karadic.<ref name=":3" /><ref>http://www.balkaninsight.com/en/article/mixed-inAternational-reactions-to-haradinaj-s-acquittal</ref><ref>http://www.helsinki.org.rs/tjtribunal_t12.html</ref> Pas një shqyrtimi të plotë të provave fillestare, Andrew T. Cayley Q.C. i shkroi Kryeprokurorit në kohën kur i tha asaj se prokuroria nuk mund të vazhdonte me provat që kishte.<ref name=":3" /> Ky raport u hodh poshtë menjëherë dhe Cayley u qortua për pikëpamjet e tij.<ref name=":3" /> Si rezultat i mënyrës në të cilën kryeprokurori injoroi këshillën e Cayley dhe ndoqi aktakuzën kundër z. Haradinaj, tre prokurorë të lartë Geoffery Nice Q.C., Andrew T Cayley Q.C. dhe Mark Harmon u largua nga zyra e Prokurorit.<ref name=":3" /> Më 25 prill 2008, ICTY zyrtarisht hapi aktakuza kundër Astrit Haraqisë dhe këshilltarit të tij Bajrush Morina për mospërfillje të gjykatës në rastin e Haradinajt. Më 23 korrik 2009 Astrit Haraqija u lirua nga të gjitha akuzat nga Dhoma e Apelit.<ref name=":4">http://www.icty.org/case/contempt_haraqija_morina/27#acjug</ref> Gjykata e dënoi Bajrush Morinën me tre muaj burg për përpjekje për të penguar një dëshmitar të dëshmojë. Në dhënien e dënimit gjykata pranoi se nuk kishte faktorë rëndues që duhet të shtonin dënimin,<ref name=":4" /> Megjithatë, dënimi kishte faktorë lehtësues. Këto përfshinin faktin se dëshmitari Morina ishte dënuar për frikësim, deklaroi se biseda ndodhi në një "atmosferë miqësore", që ai kurrë nuk u ndjenë të frikësuar pasi u ndjenë kërcënuar ose frikësuar dhe se Bajrush Morina i kërkoi falje dëshmitarit menjëherë pasi i foli atij dhe para ai u arrestua.<ref name=":4" /> Në vitin 2009, Procesi gjyqësor, një dokumentar me gjatësi të gjerë mbi gjyqin e Haradinajt në ICTY u prodhua dhe u lirua.<ref>[https://web.archive.org/web/20110208182240/http://www.headlandpictures.com/the-trial-film.html "Official Website"]. Headlandpictures.com</ref> Filmi u shfaq në Galerinë e Filës në vitin 2009.<ref>Murphy, John; Rob O’Reilly. [http://www.galwayfilmfleadh.com/pr_2009.php?p=wednesday/the_trail "Feature Documentary, The Trial"]{{Lidhje e thyer}}</ref> == Arrestimet në Slloveni dhe në Francë == Në qershor 2015 Haradinaj u arrestua nga policia sllovene, por u lirua pas dy ditësh pas presionit diplomatik. Më 5 janar 2017, Haradinaj u arrestua në një urdhër arresti serb nga policia kufitare [[Franca|franceze]] pas mbërritjes së tij në aeroportin e Basel Mulhouse në një fluturim nga [[Prishtina]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jan/05/kosovo-former-pm-arrested-in-france-on-serbian-warrant "Kosovo former PM arrested in France on Serbian warrant"]. </ref> Autoritetet serbe i kërkuan Francës të ekstradonte Haradinajn urgjentisht duke cituar se ai "mori pjesë personalisht në torturën, vrasjen dhe përdhunimin e civilëve". Drejtori i Zyrës serbe për Kosovë dhe Metohi, Marko Djuriç, tha se ishte "i habitur që Serbia është kritikuar për diçka, ndërsa një kriminel si ky është i lirë". Ai shtoi se: "Serbia po lajmëron se nuk pranon drejtësi të rreme, sipas të cilës vrasjet dhe krimet lejohen nëse janë në interes të fuqive të mëdha. Ndërsa Franca vepron mbi urdhëresat e Serbisë, kështu që ne do të veprojmë në tyre. " Ministri serb i Drejtësisë, Nela Kuburovic, tha se: "E gjithë bashkësia ndërkombëtare është e obliguar të ndjekë penalisht të dyshuarit për krime lufte"<ref>[http://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2017&mm=01&dd=13&nav_id=100222 Serbia wants France to extradite Haradinaj "urgently"] B92 13. 1. 2017</ref>. Në reagim ndaj kësaj ngjarje përfaqësuesi i SHBA Eliot Engel deklaroi: "Kjo nuk ka të bëjë me sundimin e ligjit dhe drejtësisë, por gjykatat ndërkombëtare kanë liruar Haradinajn dy herë, ky veprim vetëm rrit tensionet dhe rrit mundësinë e konflikteve të ardhshme. të Francës për të përshpejtuar procedurën dhe lirimin e z. Haradinaj sa më shpejt të jetë e mundur ". Ai gjithashtu deklaroi se "Serbia po abuzon me njoftimin e kuq Interpol dhe në këtë mënyrë shkel në thelb këtë angazhim, BE nuk duhet të promovojë pranimin e Serbisë derisa të kthehet në rrugën e normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën".<ref>[http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia "Engel: I papranueshëm keqpërdorimi i Interpolit nga Serbia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170110010645/http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia |date=10 janar 2017 }}.</ref><ref>[http://www.slobodnaevropa.org/a/28217892.html "Engel: Srbija zloupotrebljava Interpol u slučaju Haradinaj"]. </ref> Më 27 prill 2017, një gjykatë franceze hodhi poshtë një kërkesë të Serbisë për të ekstraduar Ramush Haradinajn dhe e liroi.<ref>Breeden, Aurelien (2017-04-27). [https://www.nytimes.com/2017/04/27/world/europe/france-kosovo-ramush-haradinaj.html "French Court Refuses to Extradite Former Kosovo Leader"]. ''The New York Times''. [[International Standard Serial Number|ISSN]] [[issn:0362-4331|0362-4331]]. </ref> == Kryeministër (2017 -) == Pas zgjedhjeve të 11 qershorit 2017, Haradinaj u zgjodh Kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017, me 61 vota për dhe 1 abstenim pas një krize të gjatë politike. Pjesa tjetër e 58 deputetëve bojkotuan votimin. Qeveria e tij përbëhet nga një koalicion i madh i quajtur Koalicioni PANA. == Shtetet e vizituara == Lista e vizitave shtetërore të bëra nga '''Ramush Haradinaj''' si kryeministër. {| class="wikitable sortable" ! !Shteti !Data !Qytetet e vizituara !Tipi i vizitës |- |1 | [[Shqipëria]] |27.09.2017 |[[Tirana]] |Vizitë shtetrore |- |2 | [[Belgjika]] |17.11.2017 |[[Brukseli]] |EU vizitë |} == Kontradiktat == Në pranverë të vitit 2000, Ramush Haradinaj u përfshi në një grusht me ushtarët rusë në një pikë kontrolli të [[Kosovo Force|KFOR-it]], dhe më vonë atë vit u përfshi në një shkëmbim zjarri në Strellc me anëtarët e familjes Musaj (anëtarë të FARK),që u mbulua nga zyrtarët amerikanë të [[Kampi Bondsteel|kampit Bondsteel]].<ref name=":5">[https://www.theguardian.com/world/2000/sep/10/balkans.internationalcrime "US 'covered up' for Kosovo ally"]. London: [[The Guardian]]. </ref> Ai u plagos dhe u dërgua nga një helikopter amerikan në Gjermani, ndërsa vendndodhja, gjatë zonës së përgjegjësisë së SHBA, u pastrua nga prova.<ref name=":5" /> Pretendohet se ai i rrahu ushtarët nën komandën e tij për të ruajtur disiplinën dhe u përshkrua si "një psikopat" nga një prej ish ushtarëve të tij.<ref name=":5" /> == Demarkacioni i kufirit me Malin e Zi == Në vitin 2018 qeveria e kryesuar nga Ramush Haradinaj ratifikoi demarkacionin me Malin e Zi duke premtuar se kjo do t'i mundësoj Kosovës liberalizimin e vizave me Bashkimin Evropian gjë e cila sigurisht që nuk ndodhi por Kosova edhe humbi territor sipas ekspertëve<ref>{{Cite web |url=https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=21 korrik 2020 |archive-date=21 korrik 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721203614/https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/ |url-status=dead }}</ref>. Pasojat e këtij demarkacioni janë ndjerë tek populli i Kosovës në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët.<ref>{{Cite web|url=http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|title=Kopje e arkivuar|access-date=21 korrik 2020|archive-date=21 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721145941/http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|url-status=dead}}</ref><ref>https://telegrafi.com/lajci-forcat-malazeze-po-debojne-banoret-e-fshatit-lluke-pasojat-e-demarkacionit-kane-filluar/</ref> == Familja dhe jeta personale == Paraardhësit e Haradinajt kanë origjinën nga fshati [[Njësia administrative Iballë|Iballë]], [[Puka|Pukë]] në Shqipërinë Veriore, të cilët më vonë migruan në [[Kosova|Kosovë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=4 janar 2018|archive-date=5 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html}}</ref> Babai, nëna dhe pjesa e mbetur e familjes ende qëndrojnë në shtëpinë e familjes në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan.]] Ramush Haradinaj është aktualisht i martuar me gazetaren e lajmeve të RTK-së Anita Haradinajn, ata kanë tre fëmijë të vegjël, dy djem dhe një vajzë. Haradinaj ka pesë vëllezër. Dy prej tyre, Luanin dhe Shkelzenin,ata ranë dëshmorë gjatë luftimeve me forcat serbe të sigurisë. Në dhjetor të vitit 2002, vëllai i Haradinajt [[Daut Haradinaj|Dauti]] u dënua nga një gjykatë e OKB-së në Kosovë për përfshirjen e tij në rrëmbimin dhe vrasjen e katër shqiptarëve të Kosovës, të cilët i përkisnin FARK-it, një formacion të armatosur të shqiptarëve të Kosovës dhe rivalëve të UÇK-së, burgu. Enver Haradinaj, një vëlla tjetër i Ramushit, u vra në prill të vitit 2005 në një shpërthim me armë në Kosovë. Sipas forcave të sigurimit të OKB-së, ka pasur një konfrontim ndërmjet klaneve rivale kosovare shqiptare.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033203/http://www.b92.net/eng/news/comments.php?nav_id=31799 "Ramush Haradinaj's brother murdered"]. B92. </ref> Vëllai më i ri Frashëri ishte ende student nga viti 2007 dhe ka punuar në shërbim të ish Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes. Haradinaj nuk e konsideron veten mysliman, ai deklaroi: "Për breza, anëtarët e familjes sime ishin katolikë. Nuk e di pse jam musliman. Unë kurrë nuk kam qenë në një xhami, as nuk kërkoj asgjë tjetër".<ref>celeron112 (2013-11-24), [https://www.youtube.com/watch?v=OHqlaP7Ag5o ''I don't know why I am Muslim - Ramush Haradinaj - Unë nuk e di pse jam Musliman - (Better Sound)''], </ref><ref>[http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html "Shqiptarja.com - Kosovë, videoja e Ramush Haradinaj: Unë nuk e di pse jam musliman"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140504015400/http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html |date=4 maj 2014 }}.</ref><ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_34178/Ramush-Haradinaj:-Nuk-e-di-pse-jam-musliman.html "Zemra Shqiptare - Ramush Haradinaj: Nuk e di pse jam musliman"]. ''www.zemrashqiptare.net''. </ref> Haradinaj, një qytetar i Shqipërisë<ref>{{Cite web|url=http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=5 janar 2018|archive-date=7 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171207192030/http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714}}</ref>, është një patriot shqiptar dhe nacionalist dhe ka bërë thirrje për intensifikim të mëtejshëm të marrëdhënieve midis dy vendeve.<ref>https://apnews.com/0c62701e8a574e0f8e6dd11820862da9</ref> Ai flet serbisht, duke e përdorur atë në intervista dhe fjalime për komunitetin serb të Kosovës, sipas tij, për të "treguar respekt".<ref>[http://balkans.aljazeera.net/vijesti/thaci-placa-odstetu-haradinaj-govori-srpski "Thaci plaća odštetu, Haradinaj govori srpski"]. Al Jazeera. </ref> Gjykimi I trete Ne Vitin 2019 Me 19 Korrik Ish-Kryeministri Haradinaj E Kane Ftuar Perhere Te Trete Ne Gjykaten Speciale Te Hages Dhe Ne Kete Vendim Ai E Ka Bere Publik Ne Mbledhjen E Rregullt Te Qeverise Se Kosoves Dhe Arsyja E Doreheqjes Se Ish-Kryeministrit Haradinaj Dhe Kishte Marrur Ftese Si Ne Cilesine E Dyshuarit Kjo nuk është hera e parë që Haradinaj jep dorëheqje. Më 8 mars, të vitit 2005, vetëm pak muaj pasi kishte marrë detyrën, ai pati dhënë dorëheqje pas aktakuzës së parë të ngritur ndaj tij nga Tribunali i Hagës për krime lufte në territorin e ish-Jugosllavisë. Ai ishte dorëzuar vullnetarisht në Gjykatën e Hagës. Në vitin 2008, Gjykata e Hagës e shpalli atë të pafajshëm. Katër vjet pas u bë '''rigjykimi i tij,''' po në Tribunalin e Hagës. Por, në vitin 2012, Ramush Haradinaj sërish u shpall i pafajshëm për të gjitha akuzat që e ngarkonin atë për krime lufte. '''Një proces tjetër''' ndaj tij u ndoq edhe më 2017, por kësaj radhe në Colmar të Francës,ku autoritetet franceze, më 4 janar, e ndaluan atë mbi bazën e një '''urdhër-arresti të lëshuar nga Serbia''' për krime lufte. Por, pas një procesi gjyqësor ndaj tij, drejtësia franceze e kishte liruar atë më 27 prill. == Lidhje të jashtme == * [http://www.ramushharadinaj.com/ Ramush Haradinaj] Faqja zyrtare * [https://web.archive.org/web/20061117223550/http://www.ourprime.org/ OurPrime.org] Fushatë pro-Haradinaj * [https://web.archive.org/web/20070625050422/http://www.meramushin.org/home.php Me Ramushin] amëz në rrjetë == Lexo më tej == * Bardh Hamzaj, Një tregim për Luftën dhe Lirinë, Prishtinë: Zëri Biblioteka Publicistike, 2000, në gjuhën shqipe * Bardh Hamzaj, Paqja e Përgjithshme: Fundi i Luftës, 2007, në anglisht == Shih edhe == * [[Daut Haradinaj]] * [[Epopeja e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] == Referime == {{reflist|3}} {{Kryeministrat e Kosovës}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Deçani]] [[Kategoria:Marrësit e Urdhrit të Skënderbeut (1990-)]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] e7nfn7lgu95kvd23mpgcneupeazcdcb Ernesto Çe Gevara 0 16176 2981956 2941480 2026-05-18T17:27:43Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981956 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Çe Guevara | image = Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg{{!}}border | caption = ''[[Guerrillero Heroico]]''<br />Foto e bërë nga [[Alberto Korda]] më 5 mars 1960, në shërbimin përkujtimor ''[[La Coubre explosion|La Coubre]]'' | office = [[Këshilli i Ministrave (Kubë)|Ministri i Industrive të Kubës]] | primeminister = [[Fidel Castro]] | term_start = 11 shkurt 1961 | term_end = 1 prill 1965 | predecessor = ''Zyra u themelua'' | successor = Joel Domenech Benítez | office2 = Presidenti i [[Banka Qendrore e Kubës|Bankës Kombëtare të Kubës]] | term_start2 = 26 nëntor 1959 | term_end2 = 23 shkurt 1961 | predecessor2 = [[Felipe Pazos]] | successor2 = Raúl Cepero Bonilla | birth_name = Ernesto Guevara | birth_date = {{Birth date|1928|06|14|df=yes}}<ref name="datelindja">Data e lindjes në [[Media:Ernesto Guevara Acta de Nacimiento.jpg|certifikatën e tij të lindjes]] ishte [[14 qershor]] [[1928]], edhe pse një burim i tretë (Julia Constenla, e cituar nga [[Jon Lee Anderson]]) pohon që ai u lind, në të vërtetë, më [[14 maj]] të atij viti. (Constenla pretendon që një astrolog i paidentifikuar kishte thënë se e ëma e tij, Celia de la Serna, ishte tashmë shtatzënë, kur ajo dhe Ernesto Guevara Lynch u martuan dhe datëlindja e birit të tyre u falsifikua një muaj më mbrapa nga data origjinale, për të shmangur skandale). Burimi: Anderson, Jon Lee. ''Ce Guevara: A Revolutionary Life'', [[New York]]: 1997, Grove Press, faqet 3 dhe 769.</ref> | birth_place = [[Rosario, Santa Fe]], Argjentinë | death_date = {{Death date and age|1967|10|09|1928|06|14|df=yes}} | death_place = [[La Higuera]], Santa Cruz, Bolivi | death_cause = [[#Ekzekutimi|Ekzekutimi me pushkatim]] | resting_place = [[Che Guevara Mausoleum]], Santa Clara, Kubë | alma_mater = [[Universiteti i Buenos Aires]] | citizenship = {{hlist|Argjentina|Kubë}} | party = [[Lëvizja e 26 korrikut]] (1955–1962)<br />[[:es:Partido Unido de la Revolución Socialista de Cuba|Partia e Bashkuar e Revolucionit Socialist Kuban]] (1962–1965) | occupation = {{hlist|[[Lufta guerile|Guerrilla]]|mjek|diplomat|autor}} | profession = | known_for = [[Guevarizmi]] | spouse = {{marriage|[[Hilda Gadea]]|1955|1959|reason=div}}<br />{{marriage|[[Aleida March]]|1959}} | children = 5, përfshirë [[Aleida Guevara|Aleida]] | signature = CheGuevaraSignature.svg | signature_size = | nickname = {{hlist|''Che''|''Fuser''}} | allegiance = [[Republika e Kubës]]<ref>Partido Unido de la Revolución Socialista de Cuba, a.k.a. PURSC.</ref> | branch = [[Forcat e Armatosura Revolucionare Kubane]]<br/>[[Ushtria Çlirimtare Kombëtare e Bolivisë]] | serviceyears = 1955–1967 | rank = | unit = [[Lëvizja e 26 korrikut]] | commands = Oficer komandues i Forcave të Armatosura Revolucionare Kubane | battles = {{tree list}} * [[Revolucioni kuban]] ** [[Sulmi në El Uvero]] ** [[Operacioni Verano]] *** [[Beteja e Las Mercedes]] ** [[Beteja e Santa Clara]] * [[Pushtimi në Gjirin e Derrave]] * [[Kriza e Raketave Kubane]] * [[Kriza e Kongos]] * [[Fushata Boliviane]](ekzekutuar){{tree list/end}} }} '''Ernesto "Çe" Guevara''', i njohur edhe si '''Komandante Che''', ([[14 qershor]] [[1928]]<ref name="datelindja"/> - [[9 tetor]] [[1967]]) ishte revolucionar, shkrimtar dhe guerilas marksist argjentinas dhe hero i komunistëve të [[Amerika Latine|Amerikës Latine]], si dhe një figurë e njohur e shekullit të 20-të. Nofkën ''"Che"'' e mori nga bashkëluftëtarët komunistë kubanë në Meksikë, sepse përdorte shpesh, si çdo argjentinas, fjalën "Che", diçka e ngjashme si thirrja "Hej" e shqipes.<ref> {{cite book|last1=von Tunzelmann|first1=Alex|author-link1=Alex von Tunzelmann|date=13 shtator 2012|orig-date=2011|title=Red Heat: Conspiracy, Murder and the Cold War in the Caribbean|url=https://books.google.com/books?id=CMya7T_-dRYC|publication-place=London|publisher=Simon and Schuster|language=en|page=lxxxi|isbn=9781471114779|access-date=14 maj 2023|quote=The Cubans were amused by Guevara's characteristically Argentine speech, peppered with the word 'che' [...]. Guevara used it to everyone. The Cubans called him 'el Che'. It stuck}}</ref> Si një student i ri i mjekësisë, Guevara udhëtoi në të gjithë Amerikën e Jugut dhe u radikalizua nga varfëria, uria dhe sëmundjet që ai dëshmoi.<ref name="RevMedicine">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/08/19.htm On Revolutionary Medicine] Speech by Che Guevara to the Cuban Militia on 19 August 1960. "Because of the circumstances in which I traveled, first as a student and later as a doctor, I came into close contact with poverty, hunger and disease; with the inability to treat a child because of lack of money; with the stupefaction provoked by the continual hunger and punishment, to the point that a father can accept the loss of a son as an unimportant accident, as occurs often in the downtrodden classes of our American homeland. And I began to realize at that time that there were things that were almost as important to me as becoming famous or making a significant contribution to medical science: I wanted to help those people."</ref><ref>Anderson 1997, pp. 90-91.</ref> Dëshira e tij në rritje për të ndihmuar në përmbysjen e asaj që ai e shihte si shfrytëzim kapitalist i Amerikës Latine nga Shtetet e Bashkuara nxiti përfshirjen e tij në reformat sociale të Guatemalës nën Presidentin [[Jacobo Árbenz]], [[Grusht shteti guatemalan 1954|përmbysja përfundimtare]] e të cilit me ndihmën e CIA-s me urdhër të [[United Fruit Company]] forcoi ideologjinë politike të Guevarës. Më vonë në Mexico City, Guevara u takua me [[Raúl Castro|Raúl]] dhe [[Fidel Castro]], iu bashkua [[Lëvizja e 26 korrikut|lëvizjes së tyre të 26 Korrikut]] dhe lundroi për në Kubë në bordin e jahtit [[Granma (jaht)|''Granma'']] me synimin për të rrëzuar diktatorin e mbështetur nga SHBA [[Fulgencio Batista]].<ref>Beaubien, NPR Audio Report, 2009, 00:09–00:13.</ref> Guevara shpejt u bë i njohur mes kryengritësve, u gradua në komandën e dytë dhe luajti një rol kryesor në fushatën guerile dyvjeçare që rrëzoi regjimin e Batista.<ref name="Castrosbrain1960">''"Castro's Brain"'', 1960.</ref> Pas Revolucionit Kuban, Guevara luajti një rol kyç në qeverinë e re. Këto përfshinin shqyrtimin e apeleve dhe skuadrave të pushkatimit për ata që u dënuan si kriminelë lufte gjatë [[Konsolidimi i Revolucionit Kuban#Tribunalet dhe reformat e para|tribunaleve revolucionare]],<ref name="ReferenceA">Taibo 1999, p. 267.</ref> duke iniciuar [[Reformat agrare në Kubë#Ligji i parë i reformës agrare nën Çe Guevara|reformën agrare të tokës]] si Ministër i Industrive, duke ndihmuar në udhëheqjen e një fushate të suksesshme mbarëkombëtare të shkrim-leximit, duke shërbyer si President i Bankës Kombëtare dhe si drejtor udhëzues për forcat e armatosura të Kubës dhe duke përshkuar globin si diplomat në emër të socializmit kuban. Pozicione të tilla gjithashtu e lejuan atë të luante një rol qendror në trajnimin e forcave të milicisë që zmbrapsën [[Pushtimi në Gjirin e Derrave|Pushtimin e Gjirit të Derrave]],<ref name="Kellner89pg69">Kellner 1989, pp. 69–70.</ref> dhe sjelljen e raketave balistike të armatosura me armë bërthamore sovjetike në Kubë, e cila i parapriu [[Kriza e Raketave Kubane|Krizës së Raketave Kubane]] të vitit 1962.<ref>Anderson 1997, pp. 526–530.</ref> Për më tepër, Guevara ishte një shkrimtar dhe ditarist i frytshëm, duke kompozuar një [[Lufta guerile (libër)|manual të rëndësishëm të luftës guerile]], së bashku me një kujtim më të shitur për [[Ditarët e motorëve (libër)|udhëtimin e tij rinor me motor kontinental]]. Përvojat e tij dhe studimi i [[marksizëm-leninizmi]]t e shtynë atë të pohonte se moszhvillimi dhe varësia e [[Bota e Tretë|Botës së Tretë]] ishte një rezultat i brendshëm i [[imperializmi]]t, [[neokolonializmi]]t dhe [[Kapitalizmi monopol shtetëror|kapitalizmit monopol]], me të vetmet zgjidhje që ishin [[ndërkombëtarizmi proletar]] dhe [[revolucioni botëror]].<ref>[http://www.marxists.org/archive/guevara/1964/03/25.htm "On Development"] Speech delivered by Che Guevara at the plenary session of the United Nations Conference on Trade and Development in Geneva, Switzerland on 25 March 1964. "The inflow of capital from the developed countries is the prerequisite for the establishment of economic dependence. This inflow takes various forms: loans granted on onerous terms; investments that place a given country in the power of the investors; almost total technological subordination of the dependent country to the developed country; control of a country's foreign trade by the big international monopolies; and in extreme cases, the use of force as an economic weapon in support of the other forms of exploitation."</ref><ref name="AfroAsian1965">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1965/02/24.htm At the Afro-Asian Conference in Algeria] A speech by Che Guevara to the Second Economic Seminar of Afro-Asian Solidarity in Algiers, Algeria on 24 February 1965."The struggle against imperialism, for liberation from colonial or neocolonial shackles, which is being carried out by means of political weapons, arms, or a combination of the two, is not separate from the struggle against backwardness and poverty. Both are stages on the same road leading toward the creation of a new society of justice and plenty.&nbsp;... Ever since monopoly capital took over the world, it has kept the greater part of humanity in poverty, dividing all the profits among the group of the most powerful countries. The standard of living in those countries is based on the extreme poverty of our countries. To raise the living standards of the underdeveloped nations, therefore, we must fight against imperialism.&nbsp;... The practice of proletarian internationalism is not only a duty for the peoples struggling for a better future, it is also an inescapable necessity."</ref> Guevara u largua nga Kuba në vitin 1965 për të nxitur revolucione kontinentale në të gjithë Afrikën dhe Amerikën e Jugut,<ref>Guevara po koordinohej me lëvizjet çlirimtare afrikane në mërgim si [[MPLA]] në Angola dhe [[Lëvizja Kombëtare e Revolucionit|MNR]] në Kongo-Brazzaville, ndërsa deklaronte se Afrika përfaqësonte një nga "fushat më të rëndësishme të luftës kundër të gjitha formave të shfrytëzimit që ekzistojnë në botë". Guevara më pas parashikoi krijimin e një aleance me liderët afrikanë si Ahmed Ben Bella në Algjeri, Sékou Touré në Guine, Kwame Nkrumah në Gana, Julius Nyerere në Tanzani dhe Gamal Abdel Nasser në Egjipt, për të nxitur një dimension global të revolucionit të tij kontinental që pasoi në Amerika Latine. Shiko Anderson 1997, pp. 576, 584.</ref> [[Rebelimi Simba|fillimisht pa sukses në Kongo-Kinshasa]] dhe [[Fushata Boliviane|më vonë në Bolivi]], ku ai u kap nga forcat boliviane të ndihmuara nga [[CIA]] dhe u ekzekutua shkurtimisht. Guevara mbetet një figurë historike e nderuar dhe e fyer, e polarizuar në imagjinatën kolektive në një [[Bibliografia e veprave mbi Çe Guevara|mori biografish]], kujtimesh, ese, dokumentarë, këngë dhe filma. Si rezultat i martirizimit të tij të perceptuar, thirrjeve poetike për [[Konflikti klasor|luftën klasore]] dhe dëshirës për të krijuar ndërgjegjen e një "njeriu të ri" të nxitur nga stimujt moralë dhe jo materialë,<ref>Footnote for ''[https://www.marxists.org/archive/guevara/1965/03/man-socialism.htm Socialism and man in Cuba]'' (1965): "Che argued that the full liberation of humankind is reached when work becomes a social duty carried out with complete satisfaction and sustained by a value system that contributes to the realization of conscious action in performing tasks. This could only be achieved by systematic education, acquired by passing through various stages in which collective action is increased. Che recognized that this to be difficult and time-consuming. In his desire to speed up this process, however, he developed methods of mobilizing people, bringing together their collective and individual interests. Among the most significant of these instruments were moral and material incentives, while deepening consciousness as a way of developing toward socialism. See Che's speeches: ''Homage to Emulation Prize Winners'' (1962) and ''A New Attitude to Work'' (1964)."</ref> Guevara ka evoluar në një ikonë thelbësore të lëvizjeve të ndryshme majtiste. Në të kundërt, kritikët e tij në [[Politika e krahut të djathtë|të djathtën politike]] e akuzojnë atë për promovimin e autoritarizmit dhe miratimin e dhunës kundër kundërshtarëve të tij politikë. Pavarësisht mosmarrëveshjeve për [[Trashëgimia e Çe Guevara|trashëgiminë]] e tij, ''[[Time (revistë)|Time]]'' e quajti atë një nga [[Time 100: Njerëzit më të Rëndësishëm të Shekullit|100 njerëzit më me ndikim të shekullit të 20-të]],<ref>Dorfman 1999.</ref> ndërsa një fotografi e [[Alberto Korda]] e tij, e titulluar ''[[Guerrillero Heroico]]'', u citua nga [[Maryland Institute College of Art]] si "më i famshëm fotografi në botë”.<ref>Maryland Institute of Art, referenced at BBC News 26 May 2001.</ref> == Jeta e hershme == [[Skeda:Chefamily.jpg|parapamje|majtas|Një adoleshent Ernesto (majtas) me prindërit dhe vëllezërit e motrat e tij, c. 1944, ulur pranë tij nga e majta në të djathtë: Celia (nëna), Celia (motra), Roberto, Juan Martín, Ernesto (babai) dhe Ana María]] Ernesto Guevara ishte fëmija i Ernesto Guevara Lynch and Celia de la Serna y Llosa, lindur më 14 qershor të vitit 1928<ref name="datelindja"/> në [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] të [[Argjentina|Argjentinës]]. Edhe pse emri ligjor në certifikatën e tij të lindjes ishte "Ernesto Guevara", emri i tij ndonjëherë shfaqet me "de la Serna" dhe/ose "Lynch" që e shoqërojnë atë.<ref>Në spanjisht, një person mund të mbajë mbiemrin e babait të tij ose të saj, si dhe atë të nënës së tij ose të saj, megjithëse në atë renditje. Disa njerëz i mbajnë të dyja, të tjerët vetëm atë të babait të tyre. Në rastin e Guevarës, shumë njerëz me origjinë irlandeze do të shtojnë "Lynch" për të theksuar marrëdhëniet e tij irlandeze. Të tjerë do të shtojnë "de la Serna" për të respektuar nënën e Guevarës.</ref> Ai ishte më i madhi nga pesë fëmijët në një familje [[Argjentinasit|argjentinase]] të klasës së lartë me [[Argjentinasit baskë|emigrantë]] [[Spanjollët|spanjollë]] të [[Argjentinasit spanjollë|para-pavarësisë]] ([[Baskët|Baske]], [[Kantabrianët|Kantabriane]]) dhe me prejardhje [[Argjentinasit irlandezët|irlandeze]].<ref>[[#refGuevaraLynch2007|Guevara Lynch 2007]], pp. i. "The father of Che Guevara, Ernesto Guevara Lynch was born in Argentina in 1900 of Irish and Basque origin."</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/guevaraelche.html|title=''The Origins of Guevara's Name"|access-date=13 tetor 2023|archive-date=28 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628182241/http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/guevaraelche.html|url-status=dead}}</ref> Dy nga paraardhësit e shquar të Guevarës në shekullin e 18-të përfshinin [[Luis María Peralta]], një pronar tokash i shquar spanjoll në [[Historia e Kalifornisë#Periudha koloniale spanjolle (1769–1821|Kaliforninë koloniale]], dhe [[Patrick Lynch]], i cili emigroi nga [[Irlanda]] në [[Guvernatori i Río de la Plata|Guvernatorin e Río de la Plata]].<ref>[https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8nv9ppp/entire_text/ Online Archive of California: Pinedo Family Papers] from the [[Santa Clara University]] Library, 2015</ref><ref>[[Mercury News]] [https://www.mercurynews.com/2010/11/23/zorro-to-the-rescue-at-dec-2-fundraiser-for-friends-of-peralta-hacienda-historical-park/ Fundraiser for Friends of Peralta Hacienda Historical Park] by Angela Woodall, ''[[Oakland Tribune]]'', 23 nëntor 2010</ref> Duke iu referuar natyrës "të shqetësuar" të Çe-së, babai i tij deklaroi "gjëja e parë që duhet vënë re është se në venat e djalit tim rridhte gjaku i [[Rebelimi irlandez i vitit 1798|rebelëve irlandezë]]".<ref>Lavretsky 1976.</ref> Çe Guevara e donte Irlandën, sipas aktores irlandeze [[Maureen O'Hara]], "Çe do të fliste për Irlandën dhe gjithë luftën guerile që kishte ndodhur atje. Ai dinte çdo betejë në Irlandë dhe të gjithë historinë e saj" dhe i tha asaj se gjithçka ai dinte për Irlandën, ai mësoi në gjurin e gjyshes së tij.<ref>{{cite book|last1=O'Hara|first1=Maureen|last2=Nicoletti|first2=John|title='Tis Herself: An Autobiography|url=https://archive.org/details/tisherself0000ohar_y5k3|date=2005|publisher=Simon and Schuster|page=[https://archive.org/details/tisherself0000ohar_y5k3/page/209 209]}}</ref> Që herët në jetë, Ernestito (siç quhej atëherë) zhvilloi një "afinitet për të varfërit".<ref>Kellner 1989, p. 23.</ref> I rritur në një familje me prirje [[Politika e krahut të majtë|majtiste]], Guevara u njoh me një spektër të gjerë perspektivash politike edhe si djalë.<ref>[https://web.archive.org/web/20130826054445/http://www.time.com/time/printout/0,8816,872604,00.html Argentina: Che's Red Mother] ''[[Time Magazine]]'', 14 korrik 1961.</ref> Babai i tij, një mbështetës i vendosur i [[Republika e Dytë Spanjolle|republikanëve]] nga [[Lufta Civile Spanjolle]], do të priste veteranët nga konflikti në shtëpinë e Guevara.<ref>Anderson 1997, pp. 22–23.</ref> Si i ri, ai mendoi shkurtimisht një karrierë të shitjes së insekticideve dhe ngriti një laborator në garazhin e familjes së tij për të eksperimentuar me përzierjet efektive të talkut dhe gamaksenit nën emrin e markës Vendaval, por u detyrua të braktiste përpjekjet e tij pasi pësoi një reaksion të rëndë astmatik ndaj kimikateve.<ref>Guevara Lynch, Ernesto. ''Young Che: Memories of Che Guevara by His Father''. Publication Date 14 September 2011, Vintage</ref> Pavarësisht periudhave të shumta të [[Astma|astmës]] akute që do ta preknin gjatë gjithë jetës së tij, ai shkëlqeu si atlet, duke shijuar notin, futbollin, golfin dhe qitjen, duke u bërë gjithashtu një çiklist "i palodhur".<ref>Sandison 1996, p. 8.</ref><ref>Kellner 1989, p. 24.</ref> Ai ishte një lojtar i zjarrtë i [[rugby union]], dhe luajti në [[Pozicionet e rugby union#Fly-half|fly-half]] për [[Club Universitario de Buenos Aires]].<ref>Cain, Nick & Growden, Greg. "Chapter 21: Ten Peculiar Facts about Rugby" in ''Rugby Union for Dummies'' (2nd ed.), John Wiley and Sons; {{ISBN|978-0470035375}}, p. 293.</ref> Loja e tij në rugby i dha atij pseudonimin "Fuser" - një tkurrje e ''El Furibundo'' (i furishëm) dhe mbiemrit të nënës së tij, de la Serna - për stilin e tij agresiv të lojës.<ref>Anderson 1997, p. 28.</ref> == Veprimtaria e hershme politike == === Veprimtaria në Guatemala === Më [[17 qershor]] të vitit [[1953]] në [[Guatemalë]] fillon agresioni kundër qeverisë së Arbenz-ës, organizuar nga [[CIA]] dhe nga Departamenti i Shtetit të [[SHBA]]-së të cilët kishin stërvitur mercenarë për të mbrojtur kontinentin e Amerikës Latine nga “Rreziku Komunist”.[[Che Guevara]] përpiqet të organizojë rezistencën në qytet, por kjo tentativë nuk funksionon dhe kur trupat mercenare futen në kryeqytet, Guevara detyrohet të hyjë në ambasadën e [[Argjentina]]-së (nga ku më pas largohet për në Meksikë), e cila e regjistron si “element komunist” === Udhëtimi në Amerikën Latine === Kur ishte akoma i ri, Guevara kaloi shumë kohë duke udhëtuar në Amerikën Latine. Në vitin [[1951]] një shok i tij, Alberto Granado i kërkoi Guevarës që të merrte një vit pushim nga shkolla për të ndërrmarrë një udhëtim përgjatë Amerikës Latine. Kështu, në vitin [[1939]] Guevara dhe Alberto nisen nga [[Alta Gracia]] me një motor Norton [[Kubiku (madhësi)|500cc]] (motorit ia vunë emrin: "E Fuqishmja II"). Guevara e përshkroi këtë udhëtim në librin "Latinoamericana" (Notas de viaje), nga i cili në vitin [[2004]] prodhuan filmin e titulluar “Ditari i motoçikletës”. Pasi pa varfërinë masive të Amerikës Latine dhe i shtyrë edhe nga idetë marksiste nxori si përfundim se revolucioni ishte e vetmja mënyrë për të zgjidhur pabarazinë shoqërore dhe ekonomike të vendeve të Amerikës Latine. Udhëtimet e tij përgjatë Amerikës Latine e bindën se [[Amerika Jugore]] ishte një kontinent me kombe të ndryshme, por me të njëjtin grup etnik. Filloi të imagjinonte mundësinë e një [[Amerike Latine]] të bashkuar dhe pa kufij, e lidhur nga e njëjta kulturë. == Revolucioni kuban == [[Skeda:ChePipe.jpg|parapamje|djathtas|240px|Çe duke pirë një llull në bazën e tij guerile në [[Malet Escambray]]]] Guevara mbërrin në [[Meksikë]], atje njihet me një grup revolucionar [[Kuba]]në të larguar nga [[Kuba]], që përfshinte edhe [[Raul Kastro]]n. Pasi lirohet nga burgu, [[Fidel Kastro]] largohet nga Kuba për t'u vendosur në Meksiko Siti ([[Meksico City]]) . Atje i vëllai e prezanton me Guevarën. Pas këtij takimi Guevara hyn në “Lëvizjen e 26 korrikut” e cila kishte si synim përmbysjen e diktatorit [[Kuba]]n [[Fulgencio Batista]]. Fillimisht ishte vendosur që Guevara do të ishte vetëm mjeku i grupit. Më 25 nëntor të vitit [[1956]] anija Granma niset nga [[Tuxpan]] (Provincë e Meksikës) me synim mbërritjen në [[Kubë]]. Guevara ishte i vetmi jo [[Kuba]]n në bordin e anijes. Më 2 dhjetor zbarkojnë në [[La Playa de las Coloradas]]. Pas pak u sulmuan nga forcat ushtarake të Batista-s. Më pas u vendosën në malet e [[Sierra Maesta]] për të filluar luftën guerilje kundër regjimit. Guevara u bë një udhëheqës i grupit të rebeleve, një Komandant (major), i respektuar nga shokët për trimërinë e tij, por edhe për egërsinë e tij. Qe shkaktar i vrasjes së shumë dezertorëve dhe njerëzve të tjerë që akuzoheshin se ishin informatorë ose spiunë. Në ditët e fundit të dhjetorit të vitit [[1958]] drejtoi sulmin me kolonën e tij “Skuadra vetëvrasëse” (një repart që zgjidhte misionet më të vështira të ushtrisë revolucionare) në [[Santa Clara]]. Ishte një nga betejat më vendimtare të revolucionit. Më 28 dhjetor Che Guevara mbërrin në [[Santa Clara]], atje vendos një komando provizore në Universitetin e qytetit dhe më pas ndjek shinat e trenit për të gjetur një pikë strategjike. Guevara e di se në këtë linjë do të udhëtojë një kolonë e ushtrisë së Batista-s me një tren me 18 vagona ; në tren do të jenë 406 ushtarë dhe oficerë me shumë armatime dhe municione. Është ora 3 e drekës. Treni i ushtrisë udhëton pa e ditur se [[Komandant]]i kishte rrëzuar një pemë në shinat e trenit. Treni rrëzohet dhe pastaj dëgjohet një shpërthim bombe dhe më pas mbulohet me zjarr dhe tym. [[Santa Clara]] e kujton këtë betejë. Vagonat e rrëzuar janë akoma në të njëjtin pozicion ku ishin atë ditë dhe dëshmojnë fitoren. Në një shesh të madh, ngjitur me muzeun kushtuar Che-së, ngrihet një statujë bronzi e Che Guevarës, që asnjë të mos e harrojë. Më 2 janar të vitit [[1959]] kolona e Che Guevarës futet në kryeqytetin e [[Kubë]]s, në [[Havana]]. Më pas zhvendoset në fortesën ushtarake "[[La Cabaña]]". Pikërisht këtu organizon një sistem të 'gjyqeve' që zgjasnin vetëm disa orë, me veten e tij si gjyqtar i vetëm. Këto gjyqe gjithmonë përfundonin me rreshtimin e funksionarëve të nivelit të ulët të regjimit të Batistës dhe pushkatimin e tyre. == Karriera politike në Kubë == === Pushtimi i Gjirit të Derrave dhe Kriza e Raketave === Më 7 shkurt të [[1959]]-s, qeveria e re i jep Guevarës titullin “Qytetar Kuban”. Më pas divorcohet nga [[Hilda Gadea]], me të cilën në fakt ishin ndarë para se të nisej me anijen [[Granma]]. Më pas martohet me [[Aleida March]], një [[Kuba]]ne që ishte pjesëtare në “[[Lëvizjen e 26 korrikut]]” (me të cilën do të ketë tre fëmijë : Aleidita, Camilo, Celia ). Ernesto Che Guevara bëhet ministër i [[Industria|Industrisë]]. Në këtë pozitë dha ndihmesë për të kontribuar në modelimin e socializmit kuban. Në librin e tij ''Mbi gueriljen'', Guevara mbështet modelin [[Kuba]]n të revolucionit, të filluar nga një grup i vogël [[guerilas]], pa pasur nevojën e organizimeve të mëdha të cilat do të mbështetnin rebelimet e armatosura (kjo strategji e Guevarës do të dështonte më pas në [[Bolivi]]). Në teorinë e tij (''El socialismo y el hombre en Cuba'') mbështet nevojën e krijimit të “njeriut të ri” (''hombre nuevo'') bashkë me shtetin socialist. [[Skeda:CheyFidel.jpg|parapamje|majtas|200px|Guevara (majtas) dhe [[Fidel Castro]], fotografuar nga Alberto Korda në vitin 1961]] Gjatë sulmit të Gjirit të Derrave (1961), Guevara nuk mori pjesë në luftime, sepse Kastro e kishte vendosur në një komandë më në perëndim të [[Kubë]]s, në [[Pinar del Rio]], nga ku Guevara zmbrapsi një tentativë pushtimi (ishte një operacion diversiv, i krijuar për të tërhequr vëmendjen kubanëve nga vendi i vërtetë i sulmit, që ishte Gjiri i Derrave. Guevara luajti një rol shumë të rëndësishëm gjatë vendosjes në Kubë të raketave [[bërthamore]] [[sovjetik]]e. Gjatë një interviste të dhënë një gazete socialiste angleze, Guevara deklaroi se raketat bërthamore po të ishin nën kontrollin e kubanëve do të ishin hedhur me kohë në qytetet më të mëdha të [[SHBA]]-së. Guevara gjatë punës si ministër i industrisë pati disa disfata dhe reformat e tij nuk dhanë asnjë rezultat për zhvillim dhe modernizim të ekonomisë kubane, kryesisht atë bujqësore. Pasi [[Fidel Kastro]] mori pushtetin dhe mblodhi njerëzit e tij më të afërt, kur filloi të ndajë detyrat pyeti se cili nga të pranishmit është [[ekonomist]]. Guevara ngriti dorën dhe që nga ai moment Guevara u bë ministër i industrisë. Pas disa vitesh si ministër, (pas shumë disfatave), miqtë e tij më të afërt e pyetën se përse ngriti dorën. Guevara u përgjigjet “Unë kujtova se Kastro pyeti se cili nga ju është [[Komunist]]”. === Largimi nga Kuba === [[Skeda:Onu-1964.jpg|parapamje|djathtas|200px|Guevara në fjalimin e tij të mbajtur në [[OKB]]-[[1964]]]] Në dhjetor [[1964]] Guevara shkon në [[New York]] si shef i delegacionit kuban dhe mbajti një fjalim në Këshillin e [[OKB]]-së. Me këtë rast doli në një emision informativ (Face the Nation i stacionit televiziv CBS). Më 7 dhjetor shkoi në Paris, mbas tre muajsh shkoi në Republikën Popullore Kineze, [[Egjipt]], [[Algjeri]], [[Ghana]], [[Guinea]], [[Mali]], [[Tanzania]]. Në mars të vitit 1960 viziton Shqipërinë. Guevara pasi vuri re se ishte më i aftë për një rol si revolucionar, sesa për detyra ministrore, dhe me aprovimin e [[Fidel Kastro]]s, vendosi që të largohet nga [[Kuba]] për në [[Kongo]] dhe [[Bolivi]] ku nga niveli i lartë i varfërisë mundësonte krijimin e revolucioneve. === Në Kongo === Gjatë një takimi që zgjati gjithë natën midis 14 dhe 15 marsit të [[1965]], Guevara dhe Kastro ranë dakort që ky i pari (Che-ja) të drejtonte operacionin e parë ushtarak në [[Afrikë]]. Nga disa burime vërtetohet se ka qenë Kastro që ka këmbëngulur që Che-ja ta pranonte këtë mision. Më pas Guevara largohet për në [[Kongon]] belge (sot [[Republika Demokratike e Kongos]]). Gjatë misioneve [[Afrikane]] Guevara u ndihmua nga kryeguerilasi [[Laurent-Desire Kabila]]. Guevara e konsideron Kabilën si të panevojshëm, duke shkruajtur për të “Asgjë nuk më bind se ai është personi i duhur në këtë çast”. Guevara u mësonte taktikat guerilje forcave kongoleze. Plani i tij ishte që të shfrytëzonte zonën e çliruar në perëndim të liqenit [[Tanganica|Tanganika]] për stërvitjen e kongolezëve. Guevara ishte 37 vjeç dhe nuk kishte përvojë rreth ushtrisë formale, megjithëse kishte përvojën e fituar gjatë revolucionit kuban, mbi të gjitha nga fitorja e betejës së Santa Clara-s. [[Astma]] e tij nuk e kishte lejuar që të bënte shërbimin ushtarak në [[Argjentinë]]. [[Mercenarë]] afrikanë dhe britanikë punuan me ushtrinë kongoleze për të penguar planet e Guevarës. Ata qenë në gjendje të ndiqnin komunikimet e reparteve të drejtuar nga Guevara. Paaftësia, dhe luftërat e ndryshme që bëheshin midis grupeve të kongolezëve me njëri-tjetrin ishin arsyet e dështimit të revolucionit. Mbas shtatë muajsh, i sëmurë, i munduar nga astma, Guevara detyrohet të largohet nga Kongo bashkë me kubanët që kishin mbetur akoma gjallë. Në fillim Guevara donte që të çonte në Kubë vetëm të plagosurit, duke qëndruar i vetëm në Kongo, por miqtë e tij e bindën që të largohet me ta. Guevara nuk donte që të kthehej si humbës në Kubë dhe kaloi shtatë muajt duke jetuar si klandestin në [[Dar es Salaam]] dhe [[Pragë]]. Gjatë kësaj periudhe shkroi kujtimet e tij lidhur me përvojën e vet në [[Kongo]] dhe më pas filloi të shkruante dy libra, një filozofik ([[Apuntes Filosóficos]]) dhe një rreth ekonomisë ([[Notas Económicas]]). Pas katër muajve, Kastro i kërkoi Guevarës që të rikthehet në Kubë, por Guevara pranoi që të kthehet vetëm për disa muaj, sa për t’u bërë gati për misionet e reja revolucionare në [[Amerikën-Latine]] dhe prania e tij në ishull ([[Kubë]]) duhej të mbetej tepër e fshehtë. === Në Bolivi === Pasi rikthehet në [[Kubë]], Guevara filloi planet për të sjellë revolucionin komunist në [[Bolivi]]. Më 3 nëntor të [[1966]], Guevara niset për në [[Bolivi]] me një [[pasaportë]] [[Uruguaj]]ane me emër [[Mena González]], profesioni tregtar. Grupi i tij përbëhej nga 50 persona, 17 prej të cilëve ishin kubanezë, ishte i pajisur shumë mirë dhe si fillim patën disa suksese kundër forcave boliviane. Guevara në planin e tij për të nxitur revolucionin komunist në Bolivi bazohej në supozime që dolën më pas të gabuara. Guevara mendonte se do të luftonte vetëm kundër ushtrisë vendase, të pastërvitur dhe jo të armatosur mirë. Përkundrazi sapo qeveria e [[SHBA]]-së mori vesh për praninë e tij në [[Bolivi]], dërgoi punonjës të [[CIA]]-s për të ndihmuar dhe organizuar kundër-revolucionin. Ushtria boliviane u stërvit nga këshilltarë të forcave speciale të [[US Army]], përfshirë edhe një batalion [[Rangers]] ekspertë për luftimet në [[xhungël]]. Menduan se partia komuniste e Bolivisë do e ndihmonte Guevarën, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa anëtarë të partisë morën pjesë si guerilas. Guevara priste që të mbante kontakte me radio me [[Kubë]]n por kjo gjë nuk ndodhi. Përkundrazi, transmetuesi me valë të shkurtra që i dhanë, doli me defekt, duke mos lejuar komunikimin me [[Kubë]]n. ==== Kapja dhe ekzekutimi ==== Forcat boliviane lokalizuan vendndodhjen e Che-së pas ndihmës që dha një dezertor. Më 8 tetor Guevara u kap në [[La Higuera]]. U kap pasi u plagos në njërën këmbë dhe pasi arma e tij u dëmtua nga një plumb. Presidenti i Bolivisë, Rene Barrientos, sapo mori vesh për kapjen e Che Guevarës dha urdhër që të pushkatohet menjëherë. Ekzekutuesi ishte [[Mario Teran]], një komandant skuadre, të cilit banda e Guevarës i kishte vrarë tre ushtarë të skuadrës së tij. [[Skeda:shkolla.jpg|thumb|left|200px|Shkolla në [[LA HIGUERA]] ku u ekzekutua Che Guevara, në orën 13:10 të 9 tetorit [[1967]]]] Versioni zyrtar është se Guevara mori disa goditje në këmbë për të mos ia prishur fytyrën që mundësonte identifikimin e kufomës. Si goditje finale, e goditën në gjoks. Vdes në një shkollë të braktisur në La higuera, në orën 13:10 të 9 tetorit [[1967]]. Më pas trupi i tij u vendos në një helikopter dhe u çua në Vallegrande, ku edhe iu tregua shtypit. Nga fotografitë e marra filluan të krijoheshin legjenda rreth Che-së, si ajo e [[San Ernesto]] de [[La Higuera]] apo ajo e [[El Cristo]] de [[Vallegrande]]. Më 15 nëntor Kastro pranoi vdekjen e Che Guevarës dhe shpalli tre ditë zie kombëtare. Në vitin [[1997]] në [[Vallegrande]] u identifikuan eshtrat e kufomës së Che Guevares falë analizave të [[ADN]]-së dhe ato i rikthyen në [[Kubë]]. Më [[17 nëntor]] të [[1997]] mbetjet e tij u rivarrosën me të gjitha nderimet ushtarake në një mauzoleum të krijuar për të në [[Santa Clara]], ku tridhjetë vjet më parë pati fituar atë betejë që u quajt si beteja vendimtare e revolucionit kuban. Monumenti i Che-së përbëhet nga një statujë që shkruan “[[Hasta la victoria siempre]]” (Deri në fitoren përgjithmonë) dhe nga një lapidar ku shkruhet urdhri i famshëm me të cilin, më 21 gusht të [[1959],] [[Fidel Kastro]] i ngarkoi detyrën në kolonën 8. (orig. "Se asigna al comandante Ernesto Guevara la misión de conducir desde la Sierra Maestra hasta la provincias de [[Las Villas]] una Columna rebelde y operar en dicho teritorio de acuerdo con el plan estratégico del Ejército rebelde"). == Citate == {{Citat2|''Urrejtja si element qendror i luftës tonë! Urrejtja që është e papajtueshme ... urrejtja kaq e dhunshme sa që vë në lëvizje një qenie njerëzore përtej kufizimeve të saj natyrore, duke e bërë atë të dhunshme dhe një makinë vrasëse gjakftohtë ... Ne refuzojnë çdo qasje paqësore. Dhuna është e pashmangshme. Për të krijuar socializmin duhet të rrjedhin lumenj gjaku! Armiku imperialist duhet të ndjehet si një kafshë që gjuhet kudo që ai shkon. Kështu ne do ta shkatërrojmë atë! Këto hiena duhen asgjësuar. Ne duhet të mbajmë urrejtjen tonë gjallë dhe të vazhdueshme!''|<small> Nga fjalimi i Ernesto "Che" Guevarës në Konferencën Trekontinentale në [[Havana]], Kubë, prill 1966.</small>}} {{Citat2|''(...) Unë e dija tashmë. ...Unë do të jem me popullin, ... duke ulëritur si një shpirtkapur, unë do të sulmoj barrikadat dhe llogoret, do të laj armën time me gjak dhe, i çmendur, me tërbim, do të pres fytin e çdo armiku që bie në duart e mia. ... Ndjej flegrat e hundës të më zgjerohen nga nuhatja e aromës së barutit të djegur dhe gjakut të armikut të vdekur; ndjej trupin tim të përkulur, gati për të luftuar, dhe përgatis qenien time sikur të ishte një vend i shenjtë në mënyrë që në të edhe rënkimi shtazarak i proletariatit fitimtar të mund të rezonojë me vibracionet dhe shpresat e reja.''<ref>[http://cubaarchive.org/home/images/stories/che-guevara_interior-pages_en_final.pdf]{{Lidhje e vdekur}} Viktimat e harruara të Che Guevarës, Maria C. Werlau, Free Society Project Inc., Washington, D.C., 2011</ref>|<small> Ernesto Guevara, "Shënime udhëtimi" 1951-1952.</small>}} {{Citat2|Ia vlen të luftosh vetëm për ato gjëra, pa të cilat nuk ia vlen të jetosh|[[Che Guevara]]}}. {{clear}} == Referime == {{reflist}} == Punimet e referuara == {{refbegin|colwidth=30em}} * {{cite book|last1=Abrams|first1=Dennis|title=Ernesto Che Guevara|date=2010|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1438134642|url=https://books.google.com/books?id=9N2IT1szp_UC|language=en}} * {{cite news|last1=Almudevar|first1=Lola|title=Bolivia marks capture, execution of 'Che' Guevara 40 years ago|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/10/09/MNVASLK4R.DTL&feed=rss.news|access-date=14 qershor 2018|work=SFGate|date=9 tetor 2007|language=en|archive-date=6 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306002759/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2007%2F10%2F09%2FMNVASLK4R.DTL&feed=rss.news|url-status=dead}} * {{cite book|last1=Anderson|first1=Jon Lee|title=Che Guevara : a revolutionary life|date=1997|publisher=Grove Pr.|location=New York|isbn=0802116000|language=en|url=https://archive.org/details/cheguevara00jonl}} * {{cite book|last1=Bamford|first1=James|title=Body of secrets anatomy of the ultra-secret National Security Agency|date=2002|publisher=Anchor Books|location=New York|isbn=0385499086|language=en|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bodyofsecretsana0000bamf}} * {{cite news|title=Profile: Laurent Kabila|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1121068.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=17 janar 2001|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews|2001a}}}} * {{cite news|title=Che Guevara photographer dies|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=26 maj 2001|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews |2001b}}}} * {{cite news|title=Cuba pays tribute to Che Guevara|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7033880.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=9 tetor 2007|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews|2007}}}} * {{cite news|title=Cuba Marks 50 Years Since 'Triumphant Revolution'|last=Beaubien|first=Jason|newspaper=[[NPR]]|year=2009|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98937598|ref=refBeaubien2009}} * {{cite web|last1=Ben Bella|first1=Ahmed|title=Che as I knew him|url=https://mondediplo.com/1997/10/che|website=Le Monde diplomatique|access-date=14 qershor 2018|language=en|date=1 tetor 1997}} * {{cite book|last=Bockman|first=Major Larry James|date=1 prill 1984|title=The Spirit Of Moncada: Fidel Castro's Rise To Power, 1953–1959|location=Quantico, Virginia|publisher=Marine Corps Command and Staff College|ref=refBockman1984}} * {{cite book|title=Che's Afterlife: The Legacy of an Image|url=https://archive.org/details/chesafterlifeleg0000case|last=Casey|first=Michael|year=2009|publisher=Vintage|isbn=978-0307279309|ref=refCasey2009}} * {{cite book|last1=Castañeda|first1=Jorge G.|title=Compañero : the life and death of Che Guevara|url=https://archive.org/details/companerolifedea0000cast_u4g6|date=1998|publisher=Vintage Books|location=New York|isbn=0679759409|language=en}} * {{cite book|title=Che Guevara: The Making of a Revolutionary|last=Crompton|first=Samuel|year=2009|publisher=Gareth Stevens|isbn=978-1433900532|url=https://archive.org/details/cheguevaramaking00crom|ref=refCrompton2009}} * {{cite book|last=Cullather|first=Nicholas|year=2006|title=Secret History: The CIA's classified account of its operations in Guatemala, 1952–1954|location=[[Palo Alto, California|Palo Alto]], California|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0804754682|url=https://archive.org/details/secrethistorycia00cull_0}} * {{cite book|last1=DePalma|first1=Anthony|title=The man who invented Fidel : Cuba, Castro, and Herbert L. Matthews of The New York Times|date=2006|publisher=Public Affairs|location=New York|isbn=1586483323|language=en|url=https://archive.org/details/manwhoinventedfi00depa}} * <cite id=refDorfman1999> [[Ariel Dorfman|Dorfman, Ariel]] (14 June 1999). ''[https://archive.today/20110425121227/http://205.188.238.181/time/time100/heroes/profile/guevara01.html Time 100: Che Guevara]''. ''[[Time magazine]]''.</cite> * <cite id=refDorschner1980> Dorschner, John and Roberto Fabricio (1980). ''The Winds of December: The Cuban Revolution of 1958''. New York: Coward, McCann & Geoghegen. {{ISBN|0698109937}}.</cite> * <cite id=refDumur1964> Dumur, Jean (interviewer) (1964). ''[https://www.youtube.com/watch_popup?v=128waCCK40I&vq=small L'interview de Che Guevara]'' (Video clip; 9:43; with English subtitles).</cite> * {{cite book|title=The Blood of Revolution: From the Reign of Terror to the Rise of Khomeini|url=https://archive.org/details/bloodofrevolutio0000durs|last=Durschmied|first=Erik|author-link=Erik Durschmied|year=2002|publisher=Arcade Publishing|isbn=1559706074|ref=refDurschmied2002}} * <cite id=refFreeSoc>Free Society Project Inc. / Cuba Archive (30 September 2009). "{{cite web|url=http://cubaarchive.org/home/images/stories/truth%20and%20memory/victims_of_che_guevara_in_cuba_9.30.2009.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415080308/http://cubaarchive.org/home/images/stories/truth%20and%20memory/victims_of_che_guevara_in_cuba_9.30.2009.pdf|url-status=dead|archive-date=15 prill 2010|title=Documented Victims of Che Guevara in Cuba: 1957 to 1959}}&nbsp;{{small|(244&nbsp;KB)}}". Summit, New Jersey: Free Society Project.</cite> * <cite id=refGalvez1999> Gálvez, William (1999). ''Che in Africa: Che Guevara's Congo Diary''. Melbourne: Ocean Press, 1999. {{ISBN|1876175087}}.</cite> * <cite id=refTreto1991> Gómez Treto, Raúl (Spring 1991). "[https://www.jstor.org/stable/2633612 Thirty Years of Cuban Revolutionary Penal Law]". ''Latin American Perspectives'' '''18(2)''', Cuban Views on the Revolution. 114–125.</cite> * {{cite book|last=Gleijeses|first=Piero|author-link=Piero Gleijeses|year=1991|title=Shattered Hope: The Guatemalan Revolution and the United States, 1944–1954|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, New Jersey|isbn=978-0691025568|url=https://books.google.com/books?id=mS7ZVKa6i3AC}} * {{cite book|title=''Cuba: A New History''|last=Gott|first=Richard|author-link=Richard Gott|year=2004|publisher=Yale University Press|isbn=0300104111|url=https://archive.org/details/cubanewhistory0000gott|ref=refGott2004|url-access=registration}} * <cite id=refGott2005> Gott, Richard (11 August 2005). "[https://web.archive.org/web/20051126071737/http://www.mindfully.org/Reform/2005/Che-Guevara-Gott11aug05.htm Bolivia on the Day of the Death of Che Guevara]". ''Le Monde diplomatique''. Accessed 26 February 2006.</cite> * <cite id=refGrant2007> Grant, Will (8 October 2007). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7027619.stm CIA man recounts Che Guevara's death]". ''BBC News''. Accessed 29 February 2008.</cite> * <cite id=refGuevara1965> Guevara, Ernesto "Che" (1965). "Che Guevara's Farewell Letter".</cite> * <cite id=refGuevara1967> Guevara, Ernesto "Che" (1967). ''"Diario (Bolivia)"''. Written 1966–1967.</cite> * <cite id=refGuevara1969> Guevara, Ernesto "Che" (editors Bonachea, Rolando E. and Nelson P. Valdés; 1969). ''Che: Selected Works of Ernesto Guevara'', Cambridge, Massachusetts: MIT Press. {{ISBN|0262520168}}</cite> * {{cite book|title=Che: The Diaries of Ernesto Che Guevara|last=Guevara|first=Ernesto|year=2009|publisher=Ocean Press|isbn=978-1920888930|url=https://archive.org/details/chediariesoferne00guev|ref=refGuevara2009}} * <cite id=refGuevara1972> Guevara, Ernesto "Che" (1972). ''Pasajes de la guerra revolucionaria''.</cite> * <cite id=refGuevara2000> Guevara, Ernesto "Che" (translated from the Spanish by Patrick Camiller; 2000). ''The African Dream''. New York: Grove Publishers. {{ISBN|0802138349}}.</cite> * {{cite book|title=Che Guevara Reader: Writings by Ernesto Che Guevara on Guerrilla Strategy, Politics & Revolution|url=https://archive.org/details/cheguevarareader0000guev|last1=Guevara|first1=Ernesto|last2=Deutschmann|first2=David|year=1997|publisher=Ocean Press|isbn=1875284931|ref=refGuevaraDeutschmann1997}} * <cite id=refGuevaraLynch2000> Guevara Lynch, Ernesto (2000). ''Aquí va un soldado de América''. Barcelona: Plaza y Janés Editores, S.A. {{ISBN|8401013275}}.</cite> * {{cite book|title=The Young Che: Memories of Che Guevara by His Father|last=Guevara Lynch|first=Ernesto|year=2007|publisher=Vintage Books|isbn=978-0307390448|url=https://archive.org/details/youngchememories00guev|ref=refGuevaraLynch2007}} * <cite id=refHaney2005> Haney, Rich (2005). ''Celia Sánchez: The Legend of Cuba's Revolutionary Heart''. New York: Algora Pub. {{ISBN|0875863957}}.</cite> * <cite id=refHansing2002> Katrin Hansing (2002). ''Rasta, Race and Revolution: The Emergence and Development of the Rastafari Movement in Socialist Cuba''. LIT Verlag Münster. {{ISBN|3825896005}}.</cite> * <cite id=refHart2004> Hart, Joseph (2004). ''Che: The Life, Death, and Afterlife of a Revolutionary''. New York: Thunder's Mouth Press. {{ISBN|1560255196}}.</cite> * {{cite book|last=Immerman|first=Richard H.|year=1982|title=The CIA in Guatemala: The Foreign Policy of Intervention|url=https://archive.org/details/ciainguatemalafo0000imme|url-access=registration|location=Austin, Texas|publisher=[[University of Texas Press]]|isbn=978-0292710832}} * {{cite web|author=Ireland's Own|date=12 gusht 2000|url=http://irelandsown.net/Che2.html|title=From Cuba to Congo, Dream to Disaster for Che Guevara|access-date=11 janar 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060209160232/http://irelandsown.net/Che2.html|archive-date=9 shkurt 2006}} * {{cite book|title=Ernesto "Che" Guevara (World Leaders Past & Present)|last=Kellner|first=Douglas|author-link=Douglas Kellner|year=1989|publisher=Chelsea House Publishers|isbn=1555468357|page=[https://archive.org/details/ernestocheguevar0000kell/page/112 112]|url=https://archive.org/details/ernestocheguevar0000kell/page/112|ref=refKellner1989}} * <cite id=refKornbluh1997> [[Peter Kornbluh|Kornbluh, Peter]] (1997). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html Electronic Briefing Book No. 5]''. National Security Archive. Accessed 25 March 2007.</cite> * <cite id=refLacey2007a> Lacey, Mark (26 October 2007). "[https://www.nytimes.com/2007/10/26/world/americas/26che.html Lone Bidder Buys Strands of Che's Hair at U.S. Auction]". ''The New York Times''.</cite> * <cite id=refLacey2007b> Lacey, Mark (9 October 2007). "[https://www.nytimes.com/2007/10/09/world/americas/09che.html A Revolutionary Icon, and Now, a Bikini]". ''The New York Times''.</cite> * {{cite book|last=Lavretsky|first=Iosif|author-link=Iosif Grigulevich|others=translated by A. B. Eklof|title=Ernesto Che Guevara|url=https://archive.org/details/ErnestoCheGuevara|year=1976|publisher=Progress|location=Moscow|oclc=22746662|asin=B000B9V7AW|page=5|ref=refLavretsky1976}} * {{cite book|title=The Marxism of Che Guevara: Philosophy, Economics, Revolutionary Warfare|last=Löwy|first=Michael|author-link=Michael Löwy|year=1973|publisher=Monthly Review Press|isbn=0853452741|url=https://archive.org/details/marxismofcheguev00lowy|ref=refLowy1973}} * {{cite book|title=Che Guevara (Critical Lives)|last=Luther|first=Eric|year=2001|publisher=Penguin Group (USA)|isbn=002864199X|page=[https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth/page/276 276]|url=https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth/page/276|ref=refLuther2001}} * {{cite book|title=Che Guevara, Paulo Freire, and the Pedagogy of Revolution|url=https://archive.org/details/cheguevarapaulof0000mcla|last=McLaren|first=Peter|author-link=Peter McLaren|year=2000|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=0847695336|ref=refMcLaren2000}} * <cite id=refMittleman1981> Mittleman, James H (1981). ''Underdevelopment and the Transition to Socialism – Mozambique and Tanzania''. New York: Academic Press. {{ISBN|0125006608}}</cite> * <cite id=refMoynihan2006> Moynihan, Michael. "Neutering Sartre at Dagens Nyheter". ''Stockholm Spectator''. Accessed 26 February 2006.</cite> * <cite id=refNiess2007> Che Guevara, by Frank Niess, Haus Publishers Ltd, 2007, {{ISBN|1904341993}}.</cite> * <cite id=refOHagan2004> O'Hagan, Sean (11 July 2004). "[http://observer.guardian.co.uk/review/story/0,6903,1258340,00.html Just a pretty face?]". ''[[The Guardian]]''. Accessed 25 October 2006.</cite> * {{cite book|title=Le Che en Bolivie|last=Ramírez|first=Dariel Alarcón|year=1997|publisher=Éditions du Rocher|location=Paris|isbn=2268024377|ref=refRamirez1997}} * <cite id=refIgnacio2007> [[Ignacio Ramonet|Ramonet, Ignacio]] (2007). Translated by Andrew Hurley. ''Fidel Castro: My Life'' London: Penguin Books. {{ISBN|978-0141026268}}</cite> * {{cite book|title=Che Guevara and the FBI: The U.S. Political Police Dossier on the Latin American Revolutionary|last=Ratner|first=Michael|author-link=Michael Ratner|year=1997|publisher=Ocean Press|isbn=1875284761|url=https://archive.org/details/cheguevarafbiusp0000ratn|ref=refRatner1997}} * <cite id=refRodriguez1989>[[Félix Rodríguez (Central Intelligence Agency)|Rodriguez, Félix I.]] and John Weisman (1989). ''Shadow Warrior/the CIA Hero of a Hundred Unknown Battles''. New York: Simon & Schuster. {{ISBN|0671667211}}.</cite> * <cite id=refRyan1998> Ryan, Henry Butterfield (1998). ''The Fall of Che Guevara: A Story of Soldiers, Spies, and Diplomats''. New York: Oxford University Press. {{ISBN|0195118790}}.</cite> * {{cite book|title=The Life & Times of Che Guevara|url=https://archive.org/details/lifetimesofchegu0000sand|last=Sandison|first=David|year=1996|publisher=Paragon|isbn=0752517767|ref=refSandison1996}} * <cite id=refSchipani2007> Schipani, Andres (23 September 2007). "[https://www.theguardian.com/world/2007/sep/23/theobserver.worldnews The Final Triumph of Saint Che]". ''The Observer''. (Reporting from La Higuera.)</cite> * <cite id=refSelvage1985> Selvage, Major Donald R. – USMC (1 April 1985). ''Che Guevara in Bolivia''.</cite> * {{cite book|title=Viva Che!: The Strange Death and Life of Che Guevara|last=Sinclair|first=Andrew|year=2006|orig-year=1968|publisher=Sutton publishing|isbn=0750943106|url=https://archive.org/details/vivachestrangede0000unse|ref=refSinclair1968/06}} * {{cite book|title=Modern Latin America|last1=Skidmore|first1=Thomas E.|author-link1=Thomas Skidmore|last2=Smith|first2=Peter H.|year=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195055337|page=[https://archive.org/details/modernlatinameri00skid_2/page/436 436]|url=https://archive.org/details/modernlatinameri00skid_2|url-access=registration|ref=refSkidmore}} * {{cite book|title=Guevara, Also Known as Che|last=Taibo II|first=Paco Ignacio|author-link=Paco Ignacio Taibo II|year=1999|publisher=St Martin's Griffin|edition=2nd|isbn=0312206526|ref=refTaibo1999}} * <cite id=refCastrosbrain1960>''Time Magazine'' cover story (8 August 1960). "[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869742,00.html Castro's Brain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930222331/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869742,00.html |date=30 shtator 2020 }}".</cite> * <cite id=refTime1970> ''Time Magazine'' (12 October 1970). "[https://web.archive.org/web/20130826060200/http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html Che: A Myth Embalmed in a Matrix of Ignorance]".</cite> * <cite id=refUSArmy1967> U.S. Army (28 April 1967). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/che14_1.htm Memorandum of Understanding Concerning the Activation, Organization and Training of the 2d Ranger Battalion – Bolivian Army]''. Accessed 19 June 2006.</cite> * <cite id=refLlosa2005> [[Álvaro Vargas Llosa|Vargas Llosa, Alvaro]] (11 July 2005). "[http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=1535 The Killing Machine: Che Guevara, from Communist Firebrand to Capitalist Brand]". ''The Independent Institute''. Accessed 10 November 2006.</cite> * <cite id=refPeoplesWeekly2004> "World Combined Sources" (2 October 2004). "[http://www.peoplesworld.org/che-guevara-remains-a-hero-to-cubans/ Che Guevara remains a hero to Cubans]". ''People's Weekly World''.</cite> * {{cite book|title=Latin America in the Era of the Cuban Revolution|url=https://archive.org/details/latinamericainer0000wrig_c1w5|last=Wright|first=Thomas C.|year=2000|edition=Revised|publisher=Praeger|isbn=0275967069|ref=refWright2000}} {{refend}} == Lidhje të jashtme == {{Col-begin}} {{Col-break}} * A&E Biography: [http://www.biography.com/people/che-guevara-9322774/videos/che-guevara-revolutionary-rebel-19573315841 Che Guevara – Revolutionary Rebel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170203124900/http://www.biography.com/people/che-guevara-9322774/videos/che-guevara-revolutionary-rebel-19573315841 |date=3 February 2017 }} * BBC Audio Archive: [https://www.bbc.co.uk/archive/cuba/6228.shtml Profile of Che Guevara] * BBC News – Che Guevara Images: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7029522.stm Set 1], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7034237.stm Set 2], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7035498.stm Set 3] * Che Guevara Internet Archive: [http://www.marxists.org/archive/guevara/audio.htm Speeches], [http://www.marxists.org/archive/guevara/images.htm Images] * Democracy Now: "[http://www.democracynow.org/2007/10/9/the_life_legacy_of_latin_american Life & Legacy of Che Guevara]" * ''Encyclopædia Britannica'': [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/248399/Che-Guevara Che Guevara entry] * History A&E Video: [http://www.history.com/topics/che-guevara Che Guevara Fast Facts] * In Defense of Marxism: [http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara091007/print.htm 40th Anniversary Part 1] --- [https://web.archive.org/web/20140317225511/http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara-part-two101007/print.htm Part 2] {{Col-break}} * National Security Archive: [http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html The Death of Che Guevara] * NPR Audio Report: [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4058889 Che Guevara Still an Icon] * ''The New York Times'' Interactive Gallery: "[https://www.nytimes.com/interactive/2007/10/08/world/americas/20071008_CHE_AUDIO_GRAPHIC.html A Revolutionary Afterlife]" * ''Slate'' Magazine: [http://todayspictures.slate.com/20080610/ Picture Essay of Che] * Slideshow: [https://www.theguardian.com/books/interactive/2009/jan/09/fidel-castro-che-guevara-biography ''Fidel and Che: A Revolutionary Friendship''] * ''The Guardian'': [https://www.theguardian.com/education/2001/jun/16/socialsciences.highereducation "Making of a Marxist" ~ Che's Early Journals] * The History Channel: ''[https://topdocumentaryfilms.com/the-true-story-of-che-guevara/ The True Story of Che Guevara]'' * ''The Wall Street Journal'' Gallery: [https://www.wsj.com/articles/SB121329914405168815 "The Ubiquitous Che"] {{col-end}} {{Artikull i mirë|dita=30|muaj=11|viti=2011}} [[Kategoria:Lindje 1928]] [[Kategoria:Vdekje 1967]] [[Kategoria:Komunistë argjentinas]] [[Kategoria:Ditaristë argjentinas]] [[Kategoria:Diplomatë argjentinas]] [[Kategoria:Eseistë argjentinasë]] [[Kategoria:Guerilas argjentinas]] [[Kategoria:Argjentinas me prejardhje baske]] [[Kategoria:Argjentinas me prejardhje irlandeze]] [[Kategoria:Shkrimtarë politikë argjentinas]] [[Kategoria:Revolucionarë argjentinas]] [[Kategoria:Socialistë argjentinas]] [[Kategoria:Ministra të Financave të Kubës]] s3454op64rheacq0c5odrq2rjfcju9a Baza e të dhënave 0 21344 2981985 2941721 2026-05-18T17:54:03Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981985 wikitext text/x-wiki {{Përkthim i përafërt}}[[Skeda:DVD Rental Query.png|parapamje|306x306px|Një deklaratë select në SQL, si dhe rezultati i saj]] Në kompjuterikë, një '''bazë e të dhënave''' ([[anglisht]]: {{lang|en|database}}) është një koleksion i organizuar i të dhënave ose një lloj ruajtjeje të të dhënash që bazohet në përdorimin e një sistemi të menaxhimit të bazës së të dhënave ([[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]]), [[Softueri kompjuterik|softueri]] që ndërvepron me [[Përdoruesi fundor|përdoruesit fundorë]], aplikacionet dhe bazën e të dhënave vetë për të kapur dhe analizuar të dhënat. [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]] gjithashtu përfshin fasilitetet kryesore që ofrohen për të administruar bazën e të dhënave. Shuma totale e bazës së të dhënave, [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]] dhe aplikacioneve të lidhura mund të quhet një sistem i bazës së të dhënave. Shpesh termi "bazë të dhënash" përdoret gjithashtu për të treguar çdo një nga [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]]-të, sistemin e bazës së të dhënave ose një aplikacion të lidhur me bazën e të dhënave. Bazat e të dhënave të vogla mund të ruhen në një [[Sistemi i skedarëve|sistem skedarësh]], ndërsa bazat e të dhënave të mëdha mund të strehohen në grupe serverësh ose ruajtje në re. Dizajni i bazave të të dhënave përfshin teknika formale dhe shqetësime praktike, duke përfshirë [[Modelet e databazave|modelimin e të dhënave]],përfaqësimin dhe ruajtjen efikase të të dhënave,gjuhët e pyetjeve,sigurinë dhe privatësinë e të dhënave të ndjeshme, si dhe çështje të kompjuterëve të shpërndarë, duke përfshirë mbështetje për aksesin paralel dhe tolerancën ndaj gabimeve. [[Shkencëtari kompjuterik|Shkencëtarët kompjuterikë]] mund të klasifikojnë sistemet e menaxhimit të bazës së të dhënave sipas [[Modeli i bazës së të dhënave|modeleve të bazës së të dhënave]] që ata mbështesin. [[:en:Relational database|Bazat e të dhënave relacionalë]] u bënë dominuese në vitet 1980. Këto modele të dhënat si [[Rreshti (informatikë)|rreshta]] dhe [[Kolona (informatikë)|kolona]] në një seri tabelash dhe shumica përdorin [[SQL]] për të shkruar dhe kërkuar të dhënat. Në vitet 2000, bazat e të dhënave jo-relacionalë u bënë të popullarizuara, të cilat u përmblodhën nën termin [[:en:NoSQL|NoSQL]], sepse ato përdorin gjuhë të ndryshme për kërkime. == Terminologjia dhe përmbledhja == Formalisht, një "bazë e të dhënave" i referohet një grupi të dhënash të lidhura që mund të arrihen përmes përdorimit të një "sistemi të menaxhimit të bazës së të dhënave" ([[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]]), i cili është një grup i integruar i softuerit kompjuterik që i lejon përdoruesit të ndërveprojnë me një ose më shumë baza të të dhënash dhe ofron akses në të gjitha të dhënat që ndodhen në bazën e të dhënave (ndonëse mund të ekzistojnë kufizime që kufizojnë aksesin në të dhëna të caktuara). [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]] ofron funksione të ndryshme që lejojnë hyrjen, ruajtjen dhe rikthimin e sasisë së madhe të informacionit dhe ofron mënyra për të menaxhuar se si organizohen ato të dhëna. Për shkak të lidhjes së ngushtë midis tyre, termi "[[Modeli i bazës së të dhënave|bazë të dhënash]]" shpesh përdoret për të treguar si bazën e të dhënave ashtu edhe DBMS-në që përdoret për ta manipuluar atë. Jashtë botës së teknologjisë profesionale të informacionit, termi bazë të dhënash shpesh përdoret për të treguar çdo koleksion të të dhënash të lidhura (si një fletë llogariti ose një indeks kartash) pasi kërkesat e madhësisë dhe përdorimit zakonisht kërkojnë përdorimin e një sistemi menaxhimi të bazës së të dhënave. [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]] ekzistues ofrojnë funksione të ndryshme që mundësojnë menaxhimin e një baze të dhënash dhe të dhënave të saj që mund të klasifikohen në katër grupe funksionale kryesore: # '''Definicioni i të dhënave''' – Krijimi, modifikimi dhe heqja e definicioneve që detajojnë se si duhet të organizohen të dhënat. # '''Përditësimi''' – Futja, modifikimi dhe fshirja e të dhënave. # '''Rikthimi''' – Zgjedhja e të dhënave sipas kritereve të caktuara (p.sh., një pyetje, një pozicion në një hierarki, ose një pozicion në lidhje me të dhëna të tjera) dhe ofrimi i atyre të dhënave drejtpërdrejt te përdoruesi ose duke i bërë ato të disponueshme për përpunim të mëtejshëm nga vetë baza e të dhënave ose nga aplikacione të tjera. Të dhënat e rikthyera mund të ofrohen në një formë më të drejtpërdrejtë pa modifikim, ashtu siç janë ruajtur në bazën e të dhënave, ose në një formë të re të fituar duke i ndryshuar ato ose duke i kombinuar ato me të dhëna ekzistuese nga baza e të dhënave. # '''Administrimi''' – Regjistrimi dhe monitorimi i përdoruesve, forcimi i sigurisë së të dhënave, monitorimi i performancës, ruajtja e integritetit të të dhënave, trajtimi i kontrollit të konkurencës dhe rikthimi i informacionit që është korruptuar nga një ngjarje të tillë si një dështim i papritur i sistemit. Si një bazë të dhënash ashtu edhe DBMS i saj përputhen me parimet e një modeli të caktuar të bazës së të dhënave. [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|"Sistemi i bazës së të dhënave"]] i referohet kolektivisht modelit të bazës së të dhënave, sistemit të menaxhimit të bazës së të dhënave dhe bazës së të dhënave. Fizikisht, serverët e bazave të të dhënave janë kompjuterë të dedikuar që mbajnë bazat e të dhënave dhe ekzekutojnë vetëm DBMS dhe softuerin e lidhur. Serverët e bazave të të dhënave janë zakonisht [[Kompjuteri|kompjuterë]] me shumë [[Njësia qendrore e përpunimit|procesorë]], me memorie të bollshme dhe shtresa disku [[RAID]] të përdorura për ruajtje të qëndrueshme. Përdoren gjithashtu akceleratorë të harduerit të bazave të të dhënave, të lidhur me një ose më shumë servera përmes një kanali të shpejtë, në mjedise të përpunimit të transaksioneve me volum të lartë. DBMS janë në zemër të shumicës së aplikacioneve të bazave të të dhënave. DBMS mund të jenë të ndërtuara rreth një bërthame multitasking të personalizuar me mbështetje të ndërtuar për rrjetëzim, por DBMS-të moderne zakonisht mbështeten në një sistem operativ standard për të ofruar këto funksione. Pasi DBMS përbëjnë një treg të rëndësishëm, furnizuesit e kompjuterëve dhe ruajtjes shpesh marrin parasysh kërkesat e DBMS në planet e tyre të zhvillimit. Bazat e të dhënave dhe DBMS mund të kategorizohen sipas modele të bazës së të dhënave që mbështesin (si relacional ose XML), llojet e kompjuterëve që përdorin (nga një grup serverësh deri te një telefon celular), gjuhët e pyetjeve që përdoren për të hyrë në bazën e të dhënave (si [[SQL]] ose [[:en:XQuery|XQuery]]), dhe inxhinieria e brendshme e tyre, e cila ndikon në performancën, [[:en:Scalability|shkallëzueshmërinë]], qëndrueshmërinë dhe sigurinë. == Historia == Madhësitë, kapacitetet dhe performanca e bazave të të dhënave dhe [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|sistemeve të menaxhimit të bazës së të dhënave (DBMS)]] janë rritur me urdhra madhësie. Këto rritje në performancë janë mundësuar nga përparimet teknologjike në fushat e [[Njësia qendrore e përpunimit|procesorëve]], [[Kujtesë me hyrje të rastësishme|memories kompjuterike]], ruajtjes kompjuterike dhe rrjetave kompjuterike. Koncepti i bazës së të dhënave u bë i mundur nga shfaqja e mjeteve të ruajtjes me akses të drejtpërdrejtë si [[Disketa|disqet magnetikë]], të cilat u bënë të disponueshme gjerësisht në mes të viteve 1960; sistemet më herët mbështeteshin në ruajtjen sekondare të të dhënave në kaseta magnetike. Zhvillimi i mëpasshëm i teknologjisë së bazave të të dhënave mund të ndahet në tre periudha, sipas modelit ose strukturës së të dhënave: navigacionale, SQL/relacionale dhe post-relacionale. Dy modelet kryesore të hershme të të dhënave navigacionale ishin modeli hierarkik dhe modeli [[:en:CODASYL#:~:text=CODASYL, the Conference/Committee on,Model, and other technical standards.|CODASYL]] (modeli i rrjetit). Këto karakterizoheshin nga përdorimi i treguesve (shpesh adresa fizike të disqeve) për të ndjekur marrëdhëniet nga një rekord në një tjetër. Modeli relacionale, i propozuar për herë të parë në vitin 1970 nga [[:en:Edgar F. Codd|Edgar F. Codd]], u largua nga kjo traditë duke insistuar që aplikacionet të kërkojnë të dhënat sipas përmbajtjes, në vend që të ndiqnin lidhjet. Modeli relacionale përdor grupe tavolish që i ngjajnë librave të regjistrave, secila e përdorur për një lloj të ndryshëm entiteti. Vetëm në mes të viteve 1980 kompjuterët u bënë të mjaftueshëm të fuqishëm për të mundësuar shpërndarjen e gjerë të sistemeve relacionale (DBMS dhe aplikacione). Megjithatë, në fillim të viteve 1990, [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|sistemet relacionale]] dominuan në të gjitha aplikacionet e përpunimit të të dhënave me shkallë të madhe, dhe që nga viti 2018 ato mbeten dominante: [[:en:IBM Db2|IBM Db2]], [[:en:Oracle Corporation|Oracle]], [[MySQL]] dhe [[:en:Microsoft SQL Server|Microsoft SQL Server]] janë DBMS-të më të kërkuara. Gjuha dominante e bazës së të dhënave, SQL, për modelin relacionale, ka pasur ndikim në gjuhët e bazave të të dhënave për modelet e tjera të të dhënave. Bazat e të dhënave objektuale u zhvilluan në vitet 1980 për të kapërcyer pasojat e mos përputhjes së objekt-relacional, që çoi në krijimin e termit "post-relacional" dhe zhvillimin e bazave të të dhënave hibride objekt-relacionale. Gjenerata e ardhshme e bazave të të dhënave post-relacionale në fund të viteve 2000 u bë e njohur si [[:en:NoSQL|NoSQL]], duke prezantuar ruajtës të shpejtë të çelës-ve-vlerë dhe baza të dhënash të orientuara me dokumente. Një "gjeneratë tjetër" konkuruese e njohur si [[:en:NoSQL|NoSQL]] e re, përpiqej të zbatojë implementime të reja që ruanin modelin relacionale/SQL ndërkohë që synonin të përputheshin me performancën e lartë të [[:en:NoSQL|NoSQL]] krahasuar me [[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|DBMS]]-të relacionale komerciale. Vitet 1960, DBMS navigacional Më shumë informacion: Baza e të dhënave navigacionale Struktura themelore e modelit të bazës së të dhënave navigacionale CODASYL Hyrja e termit bazë të dhënash përkoiste me disponueshmërinë e ruajtjes me akses të drejtpërdrejtë (disqe dhe drum) nga mesi i viteve 1960 dhe përpara. Termi përfaqësonte një kundërvënie me sistemet e bazuara në kaseta të së kaluarës, duke mundësuar përdorimin e ndarë interaktiv, në vend të përpunimit të të dhënave në grupe çdo ditë. Dicionari i Oxfordit citon një raport të vitit 1962 nga Korporata e Zhvillimit të Sistemit të Kalifornisë si i pari që përdori termin "data-base" në një kuptim teknik të caktuar. Siç rriteshin shpejtësia dhe kapaciteti i kompjuterëve, një numër sistemesh të bazave të të dhënave të përgjithshme u shfaqën; deri në mes të viteve 1960, një numër i tillë kishte hyrë në përdorim komercial. Interesi për një standard filloi të rritej dhe [[:en:Charles Bachman|Charles Bachman]], autori i një produkti të tillë, Sistemi i të Dhënave të Integruar ([[Database management system|IDS]]), themeloi Grupin e Detyrave për Bazën e të Dhënave brenda CODASYL, grupi përgjegjës për krijimin dhe standardizimin e [[:en:COBOL|COBOL]]. Në vitin 1971, Grupi i Detyrave për Bazën e të Dhënave dorëzoi standardin e tij, i cili u bë i njohur si qasja CODASYL, dhe shpejt një numër produktesh komerciale bazuar në këtë qasje hynë në treg. Qasja CODASYL ofronte mundësinë për aplikacionet për të naviguar rreth një grupi të dhënash të lidhura që formonin një rrjet të madh. Aplikacionet mund të gjenin rekorde nëpërmjet një prej tre metodave: # Përdorimi i një çelësi kryesor (i njohur si çelësi CALC, i implementuar shpesh nga hashing) # Navigimi i marrëdhënieve (të quajtura grupe) nga një rekord në një tjetër # Skanimi i të gjitha rekordeve në një rend sekondar Sistemet më vonë shtuan pemët B për të ofruar rrugë alternative për akses. Shumë baza të dhënash CODASYL gjithashtu shtuan një gjuhë deklarative pyetjesh për përdoruesit (ndryshe nga API-ja navigacionale). Megjithatë, bazat e të dhënave CODASYL ishin komplekse dhe kërkonin trajnime të konsiderueshme dhe përpjekje për të prodhuar aplikacione të dobishme. IBM gjithashtu kishte DBMS-në e tij në vitin 1966, të njohur si Sistemi i Menaxhimit të Informacionit ([[Sistemi për menaxhimin e bazës së të dhënave|IMS]]). IMS ishte një zhvillim i softuerit të shkruar për programin Apollo në System/360. IMS ishte përgjithësisht i ngjashëm në koncept me CODASYL, por përdorte një hierarki të rreptë për modelin e tij të navigimit të të dhënave, në vend të modelit të rrjetit të CODASYL. Të dy konceptet më vonë u bënë të njohura si baza të dhënash navigacionale për shkak të mënyrës si hynte në të dhëna: termi u popullarizua nga prezantimi i Bachman në vitin 1973 i shpërblyer me Çmimin Turing “Programuesi si Navigator”. IMS klasifikohet nga IBM si një bazë të dhënash hierarkike. IDMS dhe bazat e të dhënave të Cincom Systems, TOTAL, klasifikohen si bazat e dhënave të rrjetit. IMS mbetet në përdorim edhe në vitin 2014. == Vitet [[1970]] == DBMS Relacional [[:en:Edgar F. Codd|Edgar F. Codd]] punonte në [[:en:San Jose, California|IBM në San Hose]], Kaliforni, në një nga zyret e tyre që ishin kryesisht të angazhuara në zhvillimin e sistemeve të [[:en:Hard disk|disqeve të forta]]. Ai ishte i pakënaqur me modelin navigacional të qasjes CODASYL, sidomos me mungesën e një funksionaliteti "kërkimi". Në vitin 1970, ai shkroi një seri papersh që përshkruanin një qasje të re për ndërtimin e bazave të të dhënave që përfundimisht kulmoi në artikullin revolucionar ''A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks''.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTECodd1970-12]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Në këtë artikull, ai përshkroi një sistem të ri për ruajtjen dhe punimin me baza të dhënash të mëdha. Në vend që rekordet të ruheshin në një lloj [[:en:Linked list|liste të lidhur]] të rekordeve të formës së lirë, siç ishte në CODASYL, ideja e Codd ishte të organizonte të dhënat si një numër "[[:en:Table (database)|tavolinash]]", ku çdo tavolinë përdorej për një lloj të ndryshëm entiteti. Çdo tavolinë do të përmbante një numër të caktuar kolonash që do të përmbanin atributet e entitetit. Një ose më shumë kolona të secilës tavolinë do të emërtoheshin si [[:en:Primary key|çelës kryesor]] me anë të të cilit rreshtat e tavolinës mund të identifikoheshin në mënyrë unike; referencat e kryqëzuara ndërmjet tavolinave gjithmonë do të përdornin këta çelësa kryesorë, në vend të adresave të disqeve, dhe pyetjet do të bashkonin tavolinat mbi këto marrëdhënie kyçe, duke përdorur një grup operacionesh bazuar në sistemin matematikor të [[:en:Relational calculus|kalkulës relacional]] (nga i cili modeli merr emrin). Ndajja e të dhënave në një grup tavolinash të normalizuara (ose lidhjesh) synonte të sigurohej që çdo "fakt" ruhej vetëm një herë, duke thjeshtuar operacionet e përditësimit. Tavolinat virtuale të quajtura pamje mund të prezantonin të dhënat në mënyra të ndryshme për përdorues të ndryshëm, por pamjet nuk mund të përditësoheshin drejtpërdrejt. Codd përdori terma matematikorë për të përkufizuar modelin: lidhje, tupla dhe domain, në vend të tavolinave, rreshtave dhe kolonave. Terminologjia që është tani e njohur erdhi nga implementimet e hershme. Codd më vonë do të kritikonte tendencën e implementimeve praktike për të u larguar nga themeli matematikor mbi të cilin modeli ishte bazuar. Në modelin relacional, rekordet janë "të lidhura" duke përdorur çelësa virtualë që nuk ruhen në bazën e të dhënave, por përcaktohen sipas nevojës ndërmjet të dhënave që përmbahen në rekordet. Përdorimi i çelësave kryesorë (identifikuesve të orientuar nga përdoruesi) për të përfaqësuar marrëdhëniet ndërmjet tavolinave, në vend të adresave të disqeve, kishte dy motivime kryesore. Nga një këndvështrim inxhinierik, ai mundësonte që tavolinat të zhvendoseshin dhe të ndryshoheshin në madhësi pa pasur nevojë për një riorganizim të shtrenjtë të bazës së të dhënave. Por Codd ishte më shumë i interesuar për ndryshimin në semantikë: përdorimi i identifikuesve të qartë e bënte më të lehtë përkufizimin e operacioneve të përditësimit me përkufizime të pastra matematikore, dhe gjithashtu mundësonte që operacionet e kërkimit të përkufizoheshin në terma të logjikës së predikatit të rendit të parë; sepse këto operacione kanë pronësi të pastra matematikore, bëhet e mundur të rishkruhen pyetjet në mënyra që janë provuar si të sakta, që është baza e optimizimit të pyetjeve. Nuk ka humbje të shprehshmërisë krahasuar me modelet hierarkike ose të rrjetit, megjithëse lidhjet ndërmjet tavolinave nuk janë më aq të qarta. Në modelet hierarkike dhe të rrjetit, rekordet lejohej të kishin një strukturë të brendshme komplekse. Për shembull, historia e pagës së një punonjësi mund të përfaqësohej si një "grup i përsëritur" brenda rekordit të punonjësit. Në modelin relacional, procesi i normalizimit çoi në zëvendësimin e këtyre strukturave të brendshme me të dhëna të mbajtura në tavolina të shumta, të lidhura vetëm me çelësa logjikë. Për shembull, një përdorim i zakonshëm i një sistemi baze të dhënash është ndjekja e informacionit mbi përdoruesit, emrin e tyre, informacionin e login-it, adresat dhe numrat e telefonit. Në qasjen navigacionale, të gjitha këto të dhëna do të vendoseshin në një rekord me gjatësi variabile. Në qasjen relacional, të dhënat do të normalizoheshin në një tavolinë përdoruesish, një tavolinë adresash dhe një tavolinë numrash telefoni (për shembull). Rekordet do të krijoheshin në këto tavolina opsionale vetëm nëse adresa ose numrat e telefonit do të ofroheshin realisht. Përveç identifikimit të rreshtave/rekordeve duke përdorur identifikues logjikë në vend të adresave të disqeve, Codd ndryshoi mënyrën në të cilën aplikacionet mblidhnin të dhëna nga rekorde të shumta. Në vend që aplikacionet të kërkonin të dhëna një rekord në një kohë duke naviguar nëpër lidhje, ato do të përdornin një gjuhë deklarative pyetjesh që shprehte se cilat të dhëna ishin të nevojshme, në vend të rrugës së aksesit përmes të cilës duhej gjetur ajo. Gjetja e një rruge efikase për të aksesuar të dhënat bëhej përgjegjësi e sistemit të menaxhimit të bazës së të dhënave, në vend të programuesit të aplikacionit. Ky proces, i quajtur optimizim i pyetjeve, varej nga fakti që pyetjet ishin shprehur në terma të logjikës matematikore. Paperi i Codd u mor nga dy persona në Universitetin e Berkeley, Eugene Wong dhe [[:en:Michael Stonebraker|Michael Stonebraker]]. Ata filluan një projekt të njohur si INGRES, duke përdorur fonde që tashmë ishin alokuar për një projekt të bazës së të dhënave gjeografike dhe programues studentë për të prodhuar kodin. Nga viti 1973, [[:en:INGRES|INGRES]] prodhoi produktet e tij të para testuese që ishin gati për përdorim të gjerë në vitin 1979. INGRES ishte i ngjashëm me [[:en:IBM System R|System R]] në disa mënyra, duke përfshirë përdorimin e një "gjuhe" për aksesin në të dhëna, të njohur si [[:en:QUEL query languages|QUEL]]. Me kalimin e kohës, INGRES kaloi në standardin SQL që po shkonte në zhvillim. IBM vetë bëri një implementim testues të modelit relacional, [[:en:PRTV|PRTV]], dhe një implementim prodhimi, [[:en:IBM Business System 12|Business System 12]], të dy tani të ndërprera. [[:en:Honeywell|Honeywell]] shkroi [[:en:Multics Relational Data Store|MRDS]] për [[:en:Multics|Multics]], dhe tani ka dy implementime të reja: [[:en:Dataphor|Alphora Dataphor]] dhe Rel. Pothuajse të gjitha implementimet e tjera të DBMS-ve që zakonisht quhen relacionale janë në të vërtetë DBMS SQL. Në vitin 1970, Universiteti i Michigan filloi zhvillimin e [[:en:MICRO Relational Database Management System|Sistemit të Menaxhimit të Informacionit MICRO]], bazuar në modelin e të dhënave të [[:en:David L. Childs|D.L. Childs]].<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTENorth2010-14]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref><ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTEChilds1968a-15]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref><ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTEChilds1968b-16]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref>MICRO u përdor për të menaxhuar grupe të dhënash shumë të mëdha nga [[:en:US Department of Labor|Departamenti i Punës i SHBA-së]], [[:en:U.S. Environmental Protection Agency|Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit të SHBA-së]], dhe studiues nga [[:en:University of Alberta|Universiteti i Alberta]], [[:en:University of Michigan|Universiteti i Michigan]] dhe [[:en:Wayne State University|Universiteti Wayne State]]. Ai funksionoi në kompjuterë të IBM-së me sistemin [[:en:Michigan Terminal System|Michigan Terminal System]].<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-MICROManual1977-17]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Sistemi mbeti në prodhim deri në vitin 1998. == Në fund të viteve 1970 == DBMS SQL IBM filloi punën mbi një sistem prototip të bazuar paksa në konceptet e Codd-it, të njohur si ''[[:en:IBM System R|System R]]'', në fillim të viteve 1970. Versioni i parë i këtij sistemi ishte gati në vitin 1974/5, dhe më pas nisi puna mbi sistemet me shumë tavolina, ku të dhënat mund të ndaheshin në mënyrë që të gjitha të dhënat për një rekord (disa prej të cilave janë opsionale) të mos duhet të ruheshin në një "grup" të madh. Versionet e mëvonshme për përdorim shumëpërdorueshmë u testuan nga klientët në vitet 1978 dhe 1979, deri në atë kohë një [[:en:Query language|gjuhë pyetjesh e standardizuar]] – SQL – ishte shtuar. Idetë e Codd-it po konsolidoheshin si të zbatueshme dhe më të mira se ato të qasjes CODASYL, duke e shtyrë IBM-në të zhvillonte një version të vërtetë prodhimi të ''System R'', të njohur si ''SQL/DS'', dhe më vonë ''Database 2'' ([[:en:IBM Db2|IBM Db2]]). == 1980s, në desktop == Vitet 1980 sollën epokën e [[:en:Desktop Computer|kompjuterëve desktop]]. Këta kompjuterë ofronin mundësi të reja për përdoruesit e tyre, duke përfshirë mundësinë për të përdorur fletore llogaritëse si [[:en:Lotus 1-2-3|Lotus 1-2-3]] dhe software për baza të dhënash si [[:en:DBASE|dBASE]]. Produkti dBASE ishte i lehtë për t'u përdorur dhe i kuptueshëm për çdo përdorues kompjuteri që e përdorte. [[:en:C. Wayne Ratliff|C. Wayne Ratliff]], krijuesi i dBASE, tha: "dBASE ishte ndryshe nga programet si BASIC, C, FORTRAN dhe COBOL, pasi shumë nga detajet e ndërlikuara ishin bërë tashmë. Manipulimi i të dhënave bëhej nga dBASE, dhe jo nga përdoruesi, kështu që përdoruesi mund të përqendrohej në atë që po bënte, në vend që të merrej me hapjen, leximin dhe mbylljen e skedarëve dhe menaxhimin e alokimit të hapësirës.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-19]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref>"dBASE ishte një nga produktet më të shitura të softuerëve gjatë viteve 1980 dhe fillim të viteve 1990. == 1990s, objekt-orientuar == Vitet 1990, së bashku me rritjen e [[:en:Object-oriented programming|programimit objekt-orientuar]], sollën një rritje të mënyrës se si të dhënat në bazat e të dhënave trajtoheshin. Programuesit dhe dizajnerët filluan të trajtonin të dhënat në bazat e tyre të dhënash si [[:en:Object (computer science)|objekte]]. Kjo do të thotë se nëse të dhënat e një personi ishin në një bazë të dhënash, atributet e atij personi, si adresa, numri i telefonit dhe mosha, tani do të konsideroheshin si pjesë e atij personi, në vend që të ishin të dhëna të jashtme. Kjo lejon lidhje midis të dhënave që lidhen me objektet dhe [[:en:Property (programming)|atributet]] e tyre dhe jo me fushat individuale.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-20]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Termi "[[:en:Object–relational impedance mismatch|ndërprerje objekt-relacionale]]" përshkruan ngërçin që ndodhte kur duhej të bëhej përkthimi midis objekteve të programuar dhe tavolinave të bazës së të dhënave. Baza të dhënash objekt-orientuar dhe bazat e dhënash objekt-relacionale përpiqen të zgjidhin këtë problem duke ofruar një gjuhë objekt-orientuar (ndonjëherë si shtesa për SQL) që programuesit mund të përdorin si një alternativë ndaj SQL-së pashtjelluese. Në anën e programimit, bibliotekat e njohura si ''[[:en:Object–relational mapping|object-relational mappings]]'' (ORM) përpiqen të zgjidhin të njëjtin problem. == 2000s, NoSQL dhe NewSQL == Artikujt kryesorë: [[:en:NoSQL|NoSQL]] dhe [[:en:NewSQL|NewSQL]] [[:en:XML database|Bazat e të dhënave XML]] janë një lloj baze të dhënash të strukturuara orientuar në dokumente që lejojnë kërkime bazuar në atributet e dokumenteve [[XML nënshkrimet digjitale|XML]]. Këto baza të dhënash përdoren kryesisht në aplikacione ku të dhënat shihen në mënyrë të përshtatshme si një koleksion dokumentesh, me një strukturë që mund të varihet nga shumë fleksibël deri në shumë të rreptë: shembuj përfshijnë artikuj shkencorë, patente, dosje tatimore dhe regjistra të punonjësve. Bazat e dhënash [[:en:NoSQL|NoSQL]] janë shpesh shumë të shpejta, nuk kërkojnë skema fikse tavolinash, shmangin operacionet e bashkimit duke ruajtur të dhëna të [[:en:Denormalization|denormalizuara]] dhe janë projektuar për t'u [[:en:Horizontal scaling|shkallëzuar horizontalisht.]] == Klasifikimi == Një mënyrë për të klasifikuar bazat e të dhënave është në bazë të llojit të përmbajtjes së tyre, për shembull: [[:en:Bibliographic database|bibliografike]], dokument-tekst, statistikore, ose objekte multimedia. Një tjetër mënyrë është sipas fushës së aplikimit, për shembull: llogari, kompozime muzikore, filma, banka, prodhim, ose sigurime. Një mënyrë e tretë është sipas ndonjë aspekti teknik, si struktura e bazës së të dhënave ose lloji i ndërfaqes. Ky seksion rendit disa nga mbiemrat që përdoren për të karakterizuar lloje të ndryshme bazash të të dhënash. * '''[[:en:In-memory database|Baza e të dhënave në memorien kryesore]]'''Është një bazë të dhënash që kryesisht qëndron në memorien kryesore, por zakonisht mbështetet nga ruajtja e të dhënave që nuk humbasin (ruajtje jo të paqëndrueshme). Bazat e të dhënave në memorien kryesore janë më të shpejta se ato që përdorin disqe dhe shpesh përdoren kur koha e përgjigjes është kritike, si në pajisjet e rrjetit të telekomunikacionit. * '''[[:en:Active database|Baza e të dhënave aktive]]'''Përdor një arkitekturë të drejtuar nga ngjarjet që mund të përgjigjet ndaj kushteve brenda dhe jashtë bazës së të dhënave. Përdorime të mundshme përfshijnë monitorimin e sigurisë, njoftimin, mbledhjen e statistikave dhe autorizimin. Shumë baza të të dhënash ofrojnë funksione aktive nëpërmjet [[:en:Database trigger|trigerave të bazës së të dhënave]]. * '''[[:en:Cloud database|Baza e të dhënave në re (cloud)]]''' Mbështetet në [[:en:Cloud computing|teknologjinë e re]], ku të dhënat dhe shumica e DBMS qëndrojnë në distancë, "në re", ndërkohë që aplikacionet zhvillohen nga programuesit dhe më vonë mbahen dhe përdoren nga përdoruesit përmes [[:en:Web browser|shfletuesve]] dhe [[:en:Open API|API-ve të hapura.]] * '''[[:en:Data warehouse|Magazinat e të dhënave (Data Warehouses)]]'''Arkivon të dhëna nga bazat e të dhënave operacionale dhe shpesh nga burime të jashtme si agjencitë e hulumtimit të tregut. Magazina bëhet burimi qendror i të dhënave për menaxherët dhe përdoruesit e tjerë që mund të mos kenë akses në të dhënat operacionale. Për shembull, të dhënat e shitjeve mund të agregohen në totalet javore dhe të konvertohen nga kodet e brendshme të produkteve në [[:en:Universal Product Code|UPC]], në mënyrë që të mund të krahasohen me të dhënat e ACNielsen. * '''[[:en:Deductive database|Baza e të dhënave deduktive]]'''Kombinon [[:en:Logic programming|programimin logjik]] me bazën e të dhënave relationale. * '''[[:en:Distributed database|Baza e të dhënave të shpërndara (distributed)]]'''Është një bazë të dhënash ku të dhënat dhe DBMS përhapen nëpër kompjuterë të ndryshëm. * '''[[:en:Document-oriented database|Baza e të dhënave të orientuara në dokumente]]'''Është e dizajnuar për ruajtjen, marrjen dhe menaxhimin e informacionit të orientuar në dokumente ose informacioni të gjysmë-strukturuar. Bazat e të dhënave të orientuara në dokumente janë një nga kategoritë kryesore të bazave të të dhënash NoSQL. * '''[[:en:Embedded database|Sistemi i bazës së të dhënave të integruar (Embedded Database)]]'''Është një DBMS që është ngushtë i integruar me një softuer aplikacioni që kërkon qasje në të dhëna të ruajtura në një mënyrë që DBMS është i fshehur nga përdoruesit e aplikacionit dhe kërkon pak ose asnjë mirëmbajtje të vazhdueshme.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-21]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> * '''Baza e të dhënave për përdoruesin përfundimtar (End-user Database)'''Përbëhet nga të dhëna të zhvilluara nga përdoruesit individualë. Shembuj të këtyre janë koleksionet e dokumenteve, fletëve të kalkulimit, prezantimeve, multimedia dhe skedarëve të tjerë. * '''[[:en:Federated database system|Sistemi i bazës së të dhënave të federuar (Federated Database System)]]'''Përbëhet nga disa baza të dhënash të dallueshme, secila me DBMS-në e saj. Ajo trajtohet si një bazë të dhënash e vetme nga një sistem menaxhimi të bazave të të dhënash të federuar (FDBMS), i cili integron në mënyrë transparente shumë DBMS autonomë, ndoshta të llojeve të ndryshme, dhe u ofron atyre një pamje të integruar konceptuale. * '''[[:en:Graph database|Baza e të dhënave grafike (Graph Database]])'''Një lloj NoSQL database që përdor struktura grafike me nyje, lidhje dhe veti për të përfaqësuar dhe ruajtur informacionin. Bazat e të dhënave grafike mund të ruajnë çdo lloj grafiku dhe janë të dobishme për modele të komplikuara të lidhjeve. * '''[[:en:Array DBMS|DBMS me matrica (Array DBMS)]]'''Një lloj NoSQL DBMS që lejon modelimin, ruajtjen dhe marrjen e të dhënave të shumë-dimensionale si imazhet satelitore dhe rezultatet e simulimeve klimatike. * '''Baza e të dhënave të hipertekstëve ([[:en:Hypertext|Hypertext]] or [[:en:Hypermedia|Hypermedia]] Database)'''Çdo fjalë ose pjesë teksti që përfaqëson një objekt, për shembull një tekst tjetër, artikull, fotografi, ose film, mund të lidhet me atë objekt. Bazat e të dhënave të [[:en:Hyperlink|hipertekstëve]] janë veçanërisht të dobishme për organizimin e informacionit të ndryshëm. * '''Baza e të dhënave të njohurisë ([[:en:Knowledge base|Knowledge Base]])'''<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-22]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref><ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-23]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref>Një lloj baze të dhënash për menaxhimin e njohurisë, që ofron mundësinë për mbledhjen, organizimin dhe kërkimin e njohurisë. * '''Baza e të dhënave për pajisje mobile ([[:en:Mobile database|Mobile Database]])'''Është një bazë të dhënash që mund të transportohet ose sinkronizohet nga një pajisje mobile kompjuterike. * '''Baza e të dhënave operative ([[:en:Operational database|Operational Database]])'''Ruajnë të dhëna të detajuara për operacionet e një organizate. Ato përpunojnë volume të larta të azhurnimeve dhe përdoren për të mbajtur informacion për klientët, punonjësit, financat dhe menaxhimin e inventarit. * '''Baza e të dhënave paralele ([[:en:Parallel database|Parallel Database]])'''Kërkon përmirësim të performancës përmes paralelizimit të detyrave si ngarkimi i të dhënave, ndërtimi i indekseve dhe vlerësimi i kërkesave. * '''Baza e të dhënave probabilistike ([[:en:Probabilistic database|Probabilistic Database]])'''Përdor logjikë fuzzy për të nxjerrë përfundime nga të dhëna të pasakta. * '''Baza e të dhënave në kohë reale ([[:en:Real-time database|Real-time Database]])'''Proceson transaksione me një kohë përgjigjeje të shpejtë për t'u vepruar menjëherë. * '''Baza e të dhënave hapësinore ([[:en:Spatial database|Spatial Database]])'''Ruajnë të dhëna me veçori multidimensionale, si kërkesat për vendndodhje, për shembull "Ku është hoteli më i afërt në zonën time?". * '''Baza e të dhënave temporale ([[:en:Temporal database|Temporal Database]])'''Ka aspekte kohore të integruara, si një model të dhënash temporal dhe një version temporal të SQL. * '''Baza e të dhënave të orientuar sipas terminologjisë ([[:en:Terminology-oriented database|Terminology-Oriented Database]])'''Ndërtohet mbi një bazë të dhënash të orientuar nga objektet, shpesh e personalizuar për një fushë të caktuar. * '''Baza e të dhënave për të dhëna të pastruktuara ([[:en:Unstructured data|Unstructured Data Database]])'''Është projektuar për të ruajtur dhe menaxhuar objekte të ndryshme që nuk përshtaten natyrshëm dhe lehtësisht në bazat e të dhënave të zakonshme. == Sistemi i Menaxhimit të Bazës së të Dhënave (DBMS) == Connolly dhe Begg e përkufizojnë sistemin e menaxhimit të bazës së të dhënave (DBMS) si një "sistem softuerik që mundëson përdoruesve të përcaktojnë, krijojnë, mirëmbajnë dhe kontrollojnë qasjen në bazën e të dhënave."<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTEConnollyBegg201464-24]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Disa shembuj të DBMS përfshijnë [[MySQL]], [[:en:MariaDB|MariaDB]], [[:en:PostgreSQL|PostgreSQL]], [[:en:Microsoft SQL Server|Microsoft SQL Server]], [[:en:Oracle Database|Oracle Database]] dhe [[:en:Microsoft Access|Microsoft Access.]] Akronimi DBMS shpesh zgjerohet për të treguar [[:en:Database model|modelin e bazës së të dhënave]] në themel, si RDBMS për modelin relacionale, OODBMS për modelin e bazave të të dhënave objekt (të orientuara), dhe ORDBMS për modelin objekt-relacional. Zgjerime të tjera mund të tregojnë karakteristika të tjera, si DDBMS për sistemet e menaxhimit të bazës së të dhënave të shpërndara. Funksionaliteti që ofron një DBMS mund të ndryshojë shumë. Funksionaliteti kryesor është ruajtja, marrja dhe azhurnimi i të dhënave. Codd propozoi funksionet dhe shërbimet që një DBMS i plotë dhe me qëllim të përgjithshëm duhet të ofrojë:<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTEConnollyBegg201497–102-25]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> * Ruajtja, marrja dhe azhurnimi i të dhënave. * Katalogu ose fjalori i të dhënave që përdoruesit mund të aksesojnë dhe që përshkruan metadatat. * Mbështetje për transaksionet dhe konkurencën. * Mundësi për rikuperimin e bazës së të dhënave nëse ajo dëmtohet. * Mbështetje për autorizimin e aksesit dhe azhurnimin e të dhënave. * Mbështetje për qasje nga vende të largëta. * Zbatimi i kufizimeve për të siguruar që të dhënat në bazën e të dhënave të respektojnë rregulla të caktuara. Gjithashtu pritet që DBMS të ofrojë një grup mjetesh për qëllime të tilla si mundësitë për administrimin efektiv të bazës së të dhënave, duke përfshirë importimin, eksportimin, monitorimin, defragmentimin dhe analizën e të dhënave. Pjesa kryesore e DBMS që ndërvepron mes bazës së të dhënave dhe ndërfaqes së aplikacionit quhet shpesh "motori i bazës së të dhënave".<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-28]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> == Gjuhët e Bazës së të Dhënave == Gjuhët e bazës së të dhënave janë gjuhë me qëllim të veçantë, të cilat mundësojnë kryerjen e një ose më shumë nga këto detyra, të cilat ndonjëherë dallohen si [[:en:Sublanguage|nën-gjuhë]]: * '''[[:en:Data control language|Gjuhë e Kontrollit të të Dhënave (DCL)]]''' – kontrollon aksesin në të dhëna; * '''[[:en:Data definition language|Gjuhë e Definicionit të të Dhënave (DDL)]]''' – përcakton llojet e të dhënave, si krijimi, ndryshimi, ose fshirja e tabelave dhe lidhjet ndërmjet tyre; * '''[[:en:Data manipulation language|Gjuhë e Manipulimit të të Dhënave (DML)]]''' – kryen detyra si futja, përditësimi ose fshirja e ndodhi të dhënash; * '''[[:en:Data query language|Gjuhë e Pyetjeve të të Dhënave (DQL)]]''' – lejon kërkimin e informacionit dhe llogaritjen e informacionit të nxjerrë. Gjuhët e bazës së të dhënave janë specifike për një model të caktuar të të dhënave. Disa shembuj të njohur përfshijnë: * '''SQL''' (Structured Query Language) kombinon rolet e definicionit të të dhënave, manipulimit të të dhënave dhe pyetjeve në një gjuhë të vetme. Ajo ishte një nga gjuhët e para komerciale për modelin relacionale, edhe pse ndonjëherë devijon nga [[:en:Codd's 12 rules|modeli relacionale siç është përshkruar nga Codd]] (p.sh., rreshtat dhe kolonat e një tabele mund të renditen). SQL u bë standard i [[:en:American National Standards Institute|Institutit të Standardeve Kombëtare të SHBA (ANSI)]] në vitin 1986, dhe i [[:en:International Organization for Standardization|Organizatës Ndërkombëtare për Standardizim (ISO)]] në vitin 1987. Standardet janë përmirësuar rregullisht që nga ajo kohë dhe mbështeten (me nivele të ndryshme përputhjeje) nga të gjitha DBMS-të komerciale relacionale kryesore. * '''[[:en:Object Query Language|OQL]]''' (Object Query Language) është një standard gjuhë për modelin e të dhënave objekt, nga Grupi i Menaxhimit të të Dhënave Objekt (Object Data Management Group). Ajo ka ndikuar në projektimin e disa prej gjuhëve të pyetjeve më të reja si JDOQL dhe EJB QL. * '''[[:en:XQuery|XQuery]]''' është një gjuhë standarde për pyetje në XML, e implementuar nga sistemet e bazave të të dhënave XML si MarkLogic dhe eXist, nga bazat e të dhënave relacionale me mundësi XML si Oracle dhe Db2, dhe gjithashtu nga procesorët XML në kujtesë si Saxon. * '''[[:en:SQL/XML|SQL/XML]]''' kombinon XQuery me SQL.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-FOOTNOTEWagner2010-33]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Një gjuhë për bazat e të dhënave mund të përfshijë gjithashtu tipare si: * '''Konfigurimi specifik për DBMS dhe menaxhimi i motorëve të ruajtjes'''. * '''Llogaritje për të modifikuar rezultatet e pyetjeve''', si numërimi, shumimi, mesatarja, renditja, grupimi dhe referencimi ndërkufitar. * '''Zbatimi i kufizimeve''' (p.sh., në një bazë të dhënash të automjeteve, lejohet vetëm një lloj motori për çdo makinë). * '''Versioni i gjuhës së pyetjeve si një ndërfaqe për programuesit''', për lehtësimin e zhvillimit të aplikacioneve. == Ruajtja == Artikuj kryesorë: [[:en:Computer data storage|Ruajtja e të Dhënave në Kompjute]]<nowiki/>r dhe [[:en:Database engine|Motori i Bazës së të Dhënave]] Ruajtja e bazës së të dhënave është enë e materializimit fizik të një baze të dhënash. Ajo përfshin nivelin e brendshëm (fizik) në arkitekturën e bazës së të dhënave. Përmban gjithashtu të gjitha informacionet e nevojshme (p.sh., [[:en:Metadata|metadata]], "të dhënat mbi të dhënat", dhe strukturat e brendshme të të dhënave) për të rikonstruktuar nivelin konceptual dhe atë të jashtëm nga niveli i brendshëm kur është e nevojshme. Bazat e të dhënave si objekte digjitale përmbajnë tre shtresa informacioni që duhet të ruhen: të dhënat, struktura, dhe semantika.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-34]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> Ruajtja e duhur e të treja shtresave është e nevojshme për ruajtjen dhe qëndrueshmërinë e bazës së të dhënave në të ardhmen. Vendosja e të dhënave në ruajtje të përhershme është përgjegjësi kryesore e motorit të bazës së të dhënave, i njohur gjithashtu si "motori i ruajtjes". Edhe pse zakonisht aksesohen nga një DBMS përmes sistemit operativ përkatës (dhe shpesh duke përdorur sistemet e skedarëve të sistemit operativ si ndërmjetës për disponimin e ruajtjes), cilësitë e ruajtjes dhe konfigurimi i saj janë jashtëzakonisht të rëndësishme për funksionimin efikas të DBMS, dhe për këtë arsye janë të mbajtura ngushtë nga administratorët e bazës së të dhënave. Një DBMS, ndërsa është në funksionim, gjithmonë ka bazën e të dhënave në disa lloje ruajtjeje (p.sh., kujtesë dhe ruajtje eksternale). Të dhënat e bazës së të dhënave dhe informacionet shtesë që janë të nevojshme, ndoshta në sasi të mëdha, kodifikohen në bit. Të dhënat zakonisht qëndrojnë në ruajtje në struktura që duken krejtësisht ndryshe nga mënyra si duken ato në nivelet konceptuale dhe të jashtme, por në mënyra që përpiqen të optimizojnë (në mënyrën më të mirë të mundshme) rikonstruktimin e këtyre niveleve kur kërkohet nga përdoruesit dhe programet, si dhe për llogaritjen e llojeve të tjera të informacionit të nevojshëm nga të dhënat (p.sh., kur bëhen pyetje në bazën e të dhënave). Disa DBMS mbështesin përcaktimin e [[:en:Character encoding|kodifikimit të karaktereve]] që është përdorur për të ruajtur të dhënat, kështu që mund të përdoren kodifikime të ndryshme në të njëjtën bazë të të dhënave. Struktura të ndryshme të ruajtjes në nivel të ulët të bazës së të dhënave përdoren nga motori i ruajtjes për të serilizuar modelin e të dhënave që mund të shkruhet në mediat e zgjedhura. Teknikat si indekset mund të përdoren për të përmirësuar performancën. Ruajtja konvencionale është e orientuar rresht, por ka gjithashtu ruajtje [[:en:Column-oriented DBMS|të orientuar kolona]] dhe [//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Correlation_database&action=edit&redlink=1 databaza koreluese]. === Pamje të Materializuara === Artikuj kryesorë: [[:en:Materialized view|Pamje të Materializuara]] Shpesh përdoret redundanca e ruajtjes për të rritur performancën. Një shembull i zakonshëm është ruajtja e pamjeve të materializuara, të cilat përbëhen nga pamje të jashtme ose rezultate pyetjesh që përdoren shpesh. Ruajtja e këtyre pamjeve kursen kohën e llogaritjes së tyre çdo herë që janë të nevojshme. Disavantazhet e pamjeve të materializuara janë ngarkesa që shkaktohet kur përditësohen ato për t'u mbajtur të sinkronizuara me të dhënat origjinale të përditësuara të bazës së të dhënave, si dhe kostoja e redundancës së ruajtjes. === Replikimi === Shiko gjithashtu: [[:en:Replication (computing)#Database replication|Replikimi (informatikë) § Replikimi i bazës së të dhënave]] Herë pas here, një bazë të dhënash përdor redundancën e ruajtjes përmes replikimit të objekteve të bazës së të dhënave (me një ose më shumë kopje) për të rritur disponueshmërinë e të dhënave (si për të përmirësuar performancën e akseseve të shumëfishta të përdoruesve të njëkohshëm në të njëjtin objekt të bazës së të dhënave, ashtu edhe për të ofruar qëndrueshmëri në rast të dështimit të pjesshëm të një baze të shpërndarë të dhënash). Përshtatjet e një objekti të replikuar duhet të jenë të sinkronizuara nëpër kopjet e objekteve. Në shumë raste, e gjithë baza e të dhënave është e replikuar. == Siguria == Artikull kryesor: [[:en:Database security|Siguria e bazës së të dhënave]] [[:en:Database security|Siguria e bazës së të dhënave]] merret me të gjitha aspektet e ndryshme të mbrojtjes së përmbajtjes së bazës së të dhënave, pronarëve të saj dhe përdoruesve të saj. Ajo përfshin mbrojtjen nga përdorimet e paautorizuara të qëllimshme të bazës së të dhënave, si dhe nga akseset e paautorizuara të rastësishme nga entitete të paautorizuara (p.sh., një person ose një program kompjuterik). Kontrolli i aksesit në bazën e të dhënave merret me kontrollimin e kush (një person ose një program i caktuar kompjuterik) lejohet të aksesojë cilat informacione në bazën e të dhënave. Informacioni mund të përfshijë objekte të veçanta të bazës së të dhënave (p.sh., lloje regjistrimesh, regjistrime të caktuara, struktura të dhënash), llogaritje të caktuara mbi objekte të caktuara (p.sh., lloje pyetjesh, ose pyetje të caktuara), ose përdorimin e rrugëve specifike të aksesit për tek të parat (p.sh., duke përdorur indekse specifike ose struktura të tjera të dhënash për të aksesuar informacionin). Kontrolli i aksesit në bazën e të dhënave vendoset nga personel të autorizuar (nga pronari i bazës së të dhënave) që përdorin ndërfaqe të dedikuara dhe të mbrojtura të sigurisë të DBMS. Ky menaxhim mund të bëhet drejtpërdrejt në nivel individual, ose përmes caktimit të individëve dhe [[:en:Privilege (Computing)|privilegjeve]] në grupe, ose (në modelet më të sofistikuara) përmes caktimit të individëve dhe grupeve në role të cilat më pas u jepen të drejta (entitlement). Siguria e të dhënave parandalon përdoruesit e paautorizuar të shohin ose përditësojnë bazën e të dhënave. Përdorimi i fjalëkalimeve lejon përdoruesit të kenë akses në të gjithë bazën e të dhënave ose në nëngrupet e saj të quajtura "subskema". Për shembull, një bazë të dhënash punonjësish mund të përmbajë të dhëna të plota për një punonjës të veçantë, por një grup përdoruesish mund të jetë i autorizuar të shohë vetëm të dhënat e pagës, ndërsa të tjerë mund të kenë akses vetëm në të dhënat e historikut të punës dhe shëndetit. Nëse DBMS ofron një mundësi për të hyrë dhe përditësuar bazën e të dhënave në mënyrë interaktive, si dhe për ta pyetur atë, kjo mundësi mundëson menaxhimin e bazave të të dhënave personale. [[:en:Data security|Siguria e të dhënave]] në përgjithësi merret me mbrojtjen e pjesëve të veçanta të të dhënave, si fizikisht (p.sh., nga korruptimi, shkatërrimi, ose heqja e tyre; për shembull, [[:en:Physical security|siguria fizike]]), ashtu edhe interpretimin e tyre ose pjesëve të tyre në informacion të kuptueshëm (p.sh., duke shikuar vargjet e bitëve që ato përbëjnë, duke arritur në përfundimin e numrave të vlefshëm të kartave të kreditit; për shembull, enkriptimi i të dhënave). Regjistrimi i ndryshimeve dhe aksesit regjistron kush ka aksesuar cilat atribute, çfarë është ndryshuar dhe kur është bërë ky ndryshim. Shërbimet e regjistrimit mundësojnë një [[:en:Database audit|auditim forensi]]<nowiki/>k të bazës së të dhënave më vonë, duke mbajtur një rekord të rasteve të aksesit dhe ndryshimeve. Ndonjëherë, kodi në nivel të aplikacionit përdoret për të regjistruar ndryshimet në vend që t'i lërë ato në bazën e të dhënave. Mund të vendoset monitorim për të përpjekur për të zbuluar shkelje të sigurisë. Për këtë arsye, organizatat duhet ta marrin seriozisht sigurinë e bazës së të dhënave për shkak të shumë përfitimeve që ajo ofron. Organizatat do të jenë të mbrojtura nga shkeljet e sigurisë dhe aktivitetet e hackimit si ndërhyrjet në murin e zjarrit, përhapja e viruseve dhe ransomware. Kjo ndihmon në mbrojtjen e informacionit të rëndësishëm të kompanisë, i cili nuk mund të ndahet me palë të jashtme nën asnjë rrethanë.<ref>{{Citation|title=Database|date=2024-12-12|url=[[:en:Database#cite note-36]]|work=Wikipedia|language=en|access-date=2024-12-15}}</ref> == Transaksionet dhe paralelizmi == Informacion shtesë: [[:en:Concurrency control|Kontrolli i paralelizmit]] [[:en:Database transactions|Transaksionet e bazës së të dhënave]] mund të përdoren për të futur një nivel të caktuar tolerante ndaj gabimeve dhe [[:en:Data integrity|integriteti të të dhënave]] pas një rikuperimi nga një dështim. Një transaksion i bazës së të dhënave është një njësi pune, e cila zakonisht përfshin një numër operacionesh mbi një bazë të dhënash (p.sh., leximi i një objekti të bazës së të dhënave, shkruarja, marrja ose lirimi i një bllokimi, etj.), një abstraksion i mbështetur jo vetëm në bazat e të dhënave, por edhe në sisteme të tjera. Çdo transaksion ka kufij të qartë në lidhje me cilat ekzekutime programi/kodi përfshihen në atë transaksion (të përcaktuara nga programuesi i transaksionit përmes komandave speciale të transaksionit). Akrilimi '''[[:en:ACID|ACID]]''' përshkruan disa veti ideale të një transaksioni të bazës së të dhënave: '''[[:en:Atomicity (database systems)|atomizimi]]''', '''[[:en:Consistency (database systems)|konsistenca]]''', '''[[:en:Isolation (database systems)|izolimi]]''', dhe [[:en:Durability (database systems)|'''qëndrueshmëria'''.]] == Kopje dhe rikuperim == Informacion shtesë: [[:en:Backup|Kopje rezervë]] Herë pas here, mund të jetë e dëshiruar të kthehet një bazë të dhënash në një gjendje të mëparshme (për shumë arsye, p.sh., në rastet kur baza e të dhënave është gjetur e dëmtuar për shkak të një gabimi në softuer, ose kur është përditësuar me të dhëna të gabuara). Për të arritur këtë, një operacion kopje rezervë bëhet herë pas here ose vazhdimisht, ku çdo gjendje e dëshiruar e bazës së të dhënave (dmth, vlerat e të dhënave të saj dhe përfshirja e tyre në strukturat e të dhënave të bazës së të dhënave) ruhet në skedarë të dedikuar të kopjes rezervë (shumë teknika ekzistojnë për ta bërë këtë në mënyrë efektive). Kur një administrator baze të dhënash vendos të kthejë bazën e të dhënave në këtë gjendje (p.sh., duke specifikuar këtë gjendje me një pikë të dëshiruar në kohë kur baza e të dhënave ishte në këtë gjendje), këta skedarë përdoren për të rikthyer atë gjendje. == Dizajni dhe Modelimi i Bazës së të Dhënave == Artikulli kryesor: ''[[:en:Database design|Dizajni i Bazës së të Dhënave]]'' Detyra e parë e një dizajneri të bazës së të dhënave është të krijojë një [[:en:Conceptual data model|model konceptual të të dhënave]] që pasqyron strukturën e informacionit që do të ruhet në bazën e të dhënave. Një qasje e zakonshme për këtë është zhvillimi i një modeli entitet–marrëdhënie, shpesh me ndihmën e mjeteve për vizatimin. Një tjetër qasje e njohur është [[:en:Unified Modeling Language|Gjuha e Modelimit të Unifikuar (UML)]]. Një model i suksesshëm i të dhënave do të pasqyrojë saktësisht gjendjen e mundshme të botës së jashtme që po modelizohet: për shembull, nëse njerëzit mund të kenë më shumë se një numër telefoni, do të lejojë kapjen e kësaj informationi. Krijimi i një modeli të mirë konceptual të të dhënave kërkon një kuptim të mirë të domain-it të aplikacionit; zakonisht përfshin pyetje të thella rreth gjërave të interesit për një organizatë, si p.sh., "mund të jetë një klient gjithashtu një furnizues?", ose "nëse një produkt shitet me dy forma të ndryshme paketimi, janë ato të njëjta produkte apo produkte të ndryshme?", ose "nëse një avion fluturon nga Nju Jorku në Dubai përmes Frankfurtit, është ajo një fluturim ose dy (apo ndoshta tre)?". Përshtypjet nga këto pyetje përcaktojnë definicionet e terminologjisë që përdoret për entitetet (klientët, produktet, fluturimet, segmentet e fluturimit) dhe marrëdhëniet dhe atributet e tyre. Krijimi i modelit konceptual të të dhënave shpesh përfshin inpute nga [[:en:Business process modeling|proceset biznesore]], ose analizën e rrjedhës së punës në organizatë. Kjo mund të ndihmojë në përcaktimin e informacionit që nevojitet të mbahet në bazën e të dhënave dhe atij që mund të lihet jashtë. Për shembull, mund të ndihmojë kur vendoset nëse baza e të dhënave duhet të mbajë të dhëna historike përveç të dhënave aktuale. Pasi të jetë krijuar një model konceptual i të dhënave që përdoruesit janë të kënaqur me të, faza tjetër është ta përkthejë këtë në një skemë që implementon strukturat e nevojshme të të dhënave brenda bazës së të dhënave. Ky proces shpesh quhet dizajn i bazës së të dhënave logjike, dhe rezultati është një [[:en:Logical data model|model logjik të të dhënave]] të shprehur në formën e një skeme. Ndërsa modeli konceptual i të dhënave është (në teorikë të paktën) i pavarur nga zgjedhja e teknologjisë së bazës së të dhënave, modeli logjik i të dhënave do të shprehet në terma të një modeli të caktuar të bazës së të dhënave të mbështetur nga DBMS i zgjedhur. (Termat model të të dhënave dhe model i bazës së të dhënave shpesh përdoren ndërlidhur, por në këtë artikull përdorim model të të dhënave për dizajnimin e një baze të dhënash specifike dhe model i bazës së të dhënave për shenjimin e notacionit të modelimit të përdorur për të shprehur atë dizajn). Modeli më i njohur i bazës së të dhënave për bazat e të dhënave me përdorim të përgjithshëm është modeli relational, ose më saktë, modeli relational siç pasqyrohet nga gjuha SQL. Procesi i krijimit të një dizajni logjik të bazës së të dhënave duke përdorur këtë model përdor një qasje metodologjike të njohur si normalizimi. Qëllimi i normalizimit është të sigurohet që çdo "fakt" elementar të regjistrohet vetëm në një vend, kështu që shtimet, përditësimet dhe fshirjet automatikisht ruajnë konsistencën. Faza e fundit e dizajnit të bazës së të dhënave është marrja e vendimeve që ndikojnë në performancën, shkallëzimin, rikuperimin, sigurinë dhe aspekte të tjera, të cilat varen nga DBMS i veçantë. Kjo shpesh quhet dizajn i bazës së të dhënave fizike, dhe rezultati është [[:en:Physical data model|modeli fizik i të dhënave]]. Një qëllim kyç gjatë kësaj faze është [[:en:Data independence|pavarësia e të dhënave,]] që do të thotë që vendimet e marra për optimizimin e performancës duhet të jenë të padukshme për përdoruesit dhe aplikacionet përfundimtare. Ka dy lloje të pavarësisë së të dhënave: Pavarësia fizike e të dhënave dhe pavarësia logjike e të dhënave. Dizajni fizik drejtohet kryesisht nga kërkesat për performancë dhe kërkon një njohuri të mirë të ngarkesës së pritur dhe modeleve të qasjes, si dhe një kuptim të thellë të karakteristikave të ofruara nga DBMS i zgjedhur. Një aspekt tjetër i dizajnit fizik të bazës së të dhënave është siguria. Kjo përfshin si përcaktimin e [[:en:Access control|kontrollit të aksesit]] për objektet e bazës së të dhënave ashtu edhe përcaktimin e niveleve të sigurisë dhe metodave për të dhënat vetë. '''Modelet logjike të zakonshme të të dhënave për bazat e të dhënave përfshijnë:''' * [[:en:Navigational database|Bazat e të dhënave Naviguese]] * [[:en:Hierarchical database model|Modeli Hierarkik i Bazës së të Dhënave]] * [[:en:Network model|Modeli i Rrjetit]] * [[:en:Graph database|Bazat e të Dhënave Grafike]] * [[:en:Relational model|Modeli Relacional]] * [[:en:Entity–relationship model|Modeli Entitet–Marrëdhënie]] * [[:en:Enhanced entity–relationship model|Modeli i Zgjeruar i Entitetit–Marrëdhënie]] * [[:en:Object database|Modeli Objektual]] * [[:en:Document-oriented database|Modeli i Dokumenteve]] * [[:en:Entity–attribute–value model|Modeli Entitet–Atribut–Vlerë]] * [[:en:Star schema|Schema e Yjeve]] Një bazë të dhënash objekt-relacionale kombinon të dyja strukturat e lidhura. [[:en:Physical data model|Modelet fizike të të dhënave]] përfshijnë: * [[:en:Inverted index|Indeksi i Invertuar]] * [[:en:Flat file database|Dosja e Sheshtë]] Modele të tjera përfshijnë: * [[:en:Multidimensional database|Modeli Multidimensional]] * [[:en:Array DBMS|Modeli i Arrays]] * [[:en:Multivalue model|Modeli Multivlerë]] Modele të specializuara që janë optimizuar për lloje të veçanta të të dhënave: * [[:en:XML database|Baza e të Dhënave XML]] * [[:en:Semantic data model|Modeli Semantik]] * [[:en:Content store|Dyqani i Përshtatjes]] * [[:en:Event store|Dyqani i Ngjarjeve]] * [[:en:Time series database|Modeli i Serive të Kohës]] == Shih edhe == Për një udhëzues tematik, shihni '''[[:en:Outline of databases|Kornizën e Bazave të të Dhënave]]'''. * [[:en:Comparison of database tools|Krahasimi i mjeteve të bazës së të dhënave]] * [[:en:Comparison of object database management systems|Krahasimi i sistemeve të menaxhimit të bazave të të dhënave objektuale]] * [[:en:Comparison of object–relational database management systems|Krahasimi i sistemeve të menaxhimit të bazave të të dhënave objekt–relacionale]] * [[:en:Comparison of relational database management systems|Krahasimi i sistemeve të menaxhimit të bazave të të dhënave relacionale]] * [[:en:Data hierarchy|Hierarkia e të dhënave]] * [[:en:Data bank|Banka e të dhënave]] * [[:en:Data store|Dyqani i të dhënave]] * [[:en:Database theory|Teoria e bazës së të dhënave]] * [[:en:Database testing|Testimi i bazës së të dhënave]] * [[:en:Database-centric architecture|Arkitektura e bazuar në bazën e të dhënave]] * [[:en:Datalog|Datalog]] * [[:en:Database-as-IPC|Baza e të dhënave si IPC]] * [[:en:DBOS|DBOS]] * [[:en:Flat-file database|Baza e të dhënave me skedarë të sheshtë]] * [[:en:INP (database)|INP (baza e të dhënave)]] * [[:en:Journal of Database Management|Journal of Database Management]] * Dataseti i orientuar nga pyetjet. == Referime == {{Reflist|30em}} ==References== {{Reflist|30em}} ==Sources== {{refbegin|30em}} * {{cite journal|first1=Charles W.|last1=Bachman|author1-link=Charles Bachman|title=The Programmer as Navigator|date=1973|volume=16|issue=11|pages=653–658|journal=Communications of the ACM|doi=10.1145/355611.362534|doi-access=free}} * {{cite book|last1=Beynon-Davies|first1=Paul|date=2003|title=Database Systems|url=https://archive.org/details/databasesystems0003beyn|edition=3rd|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1403916013}} * {{cite tech report|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/4163/bac0294.0001.001.pdf?sequence=5&isAllowed=y|title=Description of a set-theoretic data structure|first1=David L.|last1=Childs|date=1968a|id=Technical Report 3|series=CONCOMP (Research in Conversational Use of Computers) Project|publisher=University of Michigan|author-link=David L. Childs}} * {{cite tech report|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/4164/bac0293.0001.001.pdf?sequence=5&isAllowed=y|title=Feasibility of a set-theoretic data structure: a general structure based on a reconstituted definition|first1=David L.|last1=Childs|date=1968b|id=Technical Report 6|series=CONCOMP (Research in Conversational Use of Computers) Project|publisher=University of Michigan|author-link=David L. Childs}} * {{cite book|first1=Raul F.|last1=Chong|first2=Xiaomei|last2=Wang|first3=Michael|last3=Dang|first4=Dwaine R.|last4=Snow|chapter=Introduction to DB2|chapter-url=http://www.ibmpressbooks.com/articles/article.asp?p=1163083|title=Understanding DB2: Learning Visually with Examples|edition=2nd|year=2007|publisher=IBM Press Pearson plc|isbn=978-0131580183|access-date=17 mars 2013}} * {{cite journal|last1=Codd|first1=Edgar F.|author1-link=Edgar F. Codd|date=1970|url=http://www.seas.upenn.edu/~zives/03f/cis550/codd.pdf|title=A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks|journal=Communications of the ACM|volume=13|issue=6|pages=377–387|doi=10.1145/362384.362685|s2cid=207549016}} * {{cite book|last1=Connolly|first1=Thomas M.|last2=Begg|first2=Carolyn E.|date=2014|title=Database Systems – A Practical Approach to Design Implementation and Management|edition=6th|isbn=978-1292061184|publisher=Pearson}} * {{cite book|last1=Date|first1=C. J.|author1-link=Christopher J. Date|title=An Introduction to Database Systems|edition=8th|publisher=Pearson|year=2003|isbn=978-0321197849|url-access=registration|url=https://archive.org/details/introductiontoda0000date}} * {{cite journal|first1=Raju|last1=Halder|first2=Agostino|last2=Cortesi|url=http://www.dsi.unive.it/~cortesi/paperi/CL2012.pdf|doi=10.1016/j.cl.2011.10.004|title=Abstract Interpretation of Database Query Languages|journal=Computer Languages, Systems & Structures|volume=38|issue=2|year=2011|pages=123–157|issn=1477-8424|access-date=17 dhjetor 2024|archive-date=23 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241123005344/https://www.dsi.unive.it/~cortesi/paperi/CL2012.pdf|url-status=dead}} * {{cite conference|first1=William|last1=Hershey|first2=Carol|last2=Easthope|url=https://docs.google.com/open?id=0B4t_NX-QeWDYNmVhYjAwMWMtYzc3ZS00YjI0LWJhMjgtZTYyODZmNmFkNThh|title=A set theoretic data structure and retrieval language|conference=Spring Joint Computer Conference, May 1972|journal=ACM SIGIR Forum|volume=7|issue=4|year=1972|pages=45–55|doi=10.1145/1095495.1095500}} * {{cite book|last1=Nelson|first1=Anne Fulcher|last2=Nelson|first2=William Harris Morehead|date=2001|title=Building Electronic Commerce: With Web Database Constructions|url=https://archive.org/details/buildingelectron0000nels|publisher=Prentice Hall|isbn=978-0201741308}} * {{cite journal|first1=Ken|last1=North|url=http://drdobbs.com/blogs/database/228700616|title=Sets, Data Models and Data Independence|journal=Dr. Dobb's|date=10 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024064523/http://www.drdobbs.com/database/sets-data-models-and-data-independence/228700616|archive-date=24 tetor 2012|url-status=live}} * {{cite book|last1=Tsitchizris|first1=Dionysios C.|last2=Lochovsky|first2=Fred H.|date=1982|title=Data Models|isbn=978-0131964280|publisher=Prentice–Hall|url=https://archive.org/details/datamodels00tsic}} * {{cite book|first1=Jeffrey|last1=Ullman|first2=Jennifer|last2=Widom|date=1997|title=A First Course in Database Systems|publisher=Prentice–Hall|isbn=978-0138613372|url=https://archive.org/details/firstcourseindat00ullm}} * {{Citation|title=SQL/XML:2006 – Evaluierung der Standardkonformität ausgewählter Datenbanksysteme|last1=Wagner|first1=Michael|year=2010|publisher=Diplomica Verlag|isbn=978-3836696098}} {{refend}} ==Buriem== {{refbegin|30em}} * {{cite journal|first1=Charles W.|last1=Bachman|author1-link=Charles Bachman|title=The Programmer as Navigator|date=1973|volume=16|issue=11|pages=653–658|journal=Communications of the ACM|doi=10.1145/355611.362534|doi-access=free}} * {{cite book|last1=Beynon-Davies|first1=Paul|date=2003|title=Database Systems|url=https://archive.org/details/databasesystems0003beyn|edition=3rd|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1403916013}} * {{cite tech report|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/4163/bac0294.0001.001.pdf?sequence=5&isAllowed=y|title=Description of a set-theoretic data structure|first1=David L.|last1=Childs|date=1968a|id=Technical Report 3|series=CONCOMP (Research in Conversational Use of Computers) Project|publisher=University of Michigan|author-link=David L. Childs}} * {{cite tech report|url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/4164/bac0293.0001.001.pdf?sequence=5&isAllowed=y|title=Feasibility of a set-theoretic data structure: a general structure based on a reconstituted definition|first1=David L.|last1=Childs|date=1968b|id=Technical Report 6|series=CONCOMP (Research in Conversational Use of Computers) Project|publisher=University of Michigan|author-link=David L. Childs}} * {{cite book|first1=Raul F.|last1=Chong|first2=Xiaomei|last2=Wang|first3=Michael|last3=Dang|first4=Dwaine R.|last4=Snow|chapter=Introduction to DB2|chapter-url=http://www.ibmpressbooks.com/articles/article.asp?p=1163083|title=Understanding DB2: Learning Visually with Examples|edition=2nd|year=2007|publisher=IBM Press Pearson plc|isbn=978-0131580183|access-date=17 mars 2013}} * {{cite journal|last1=Codd|first1=Edgar F.|author1-link=Edgar F. Codd|date=1970|url=http://www.seas.upenn.edu/~zives/03f/cis550/codd.pdf|title=A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks|journal=Communications of the ACM|volume=13|issue=6|pages=377–387|doi=10.1145/362384.362685|s2cid=207549016}} * {{cite book|last1=Connolly|first1=Thomas M.|last2=Begg|first2=Carolyn E.|date=2014|title=Database Systems – A Practical Approach to Design Implementation and Management|edition=6th|isbn=978-1292061184|publisher=Pearson}} * {{cite book|last1=Date|first1=C. J.|author1-link=Christopher J. Date|title=An Introduction to Database Systems|edition=8th|publisher=Pearson|year=2003|isbn=978-0321197849|url-access=registration|url=https://archive.org/details/introductiontoda0000date}} * {{cite journal|first1=Raju|last1=Halder|first2=Agostino|last2=Cortesi|url=http://www.dsi.unive.it/~cortesi/paperi/CL2012.pdf|doi=10.1016/j.cl.2011.10.004|title=Abstract Interpretation of Database Query Languages|journal=Computer Languages, Systems & Structures|volume=38|issue=2|year=2011|pages=123–157|issn=1477-8424|access-date=17 dhjetor 2024|archive-date=23 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241123005344/https://www.dsi.unive.it/~cortesi/paperi/CL2012.pdf|url-status=dead}} * {{cite conference|first1=William|last1=Hershey|first2=Carol|last2=Easthope|url=https://docs.google.com/open?id=0B4t_NX-QeWDYNmVhYjAwMWMtYzc3ZS00YjI0LWJhMjgtZTYyODZmNmFkNThh|title=A set theoretic data structure and retrieval language|conference=Spring Joint Computer Conference, May 1972|journal=ACM SIGIR Forum|volume=7|issue=4|year=1972|pages=45–55|doi=10.1145/1095495.1095500}} * {{cite book|last1=Nelson|first1=Anne Fulcher|last2=Nelson|first2=William Harris Morehead|date=2001|title=Building Electronic Commerce: With Web Database Constructions|url=https://archive.org/details/buildingelectron0000nels|publisher=Prentice Hall|isbn=978-0201741308}} * {{cite journal|first1=Ken|last1=North|url=http://drdobbs.com/blogs/database/228700616|title=Sets, Data Models and Data Independence|journal=Dr. Dobb's|date=10 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024064523/http://www.drdobbs.com/database/sets-data-models-and-data-independence/228700616|archive-date=24 tetor 2012|url-status=live}} * {{cite book|last1=Tsitchizris|first1=Dionysios C.|last2=Lochovsky|first2=Fred H.|date=1982|title=Data Models|isbn=978-0131964280|publisher=Prentice–Hall|url=https://archive.org/details/datamodels00tsic}} * {{cite book|first1=Jeffrey|last1=Ullman|first2=Jennifer|last2=Widom|date=1997|title=A First Course in Database Systems|publisher=Prentice–Hall|isbn=978-0138613372|url=https://archive.org/details/firstcourseindat00ullm}} * {{Citation|title=SQL/XML:2006 – Evaluierung der Standardkonformität ausgewählter Datenbanksysteme|last1=Wagner|first1=Michael|year=2010|publisher=Diplomica Verlag|isbn=978-3836696098}} {{refend}} [[Kategoria:Shpikje angleze]] [[Kategoria:Teoria e bazës së të dhënave]] [[Kategoria:Modeli relacional]] [[Kategoria:Shpikje në lidhje me kompjuterë nga 1969]] [[Kategoria:Lloje të bazave të të dhënave]] t0ixi0kt25egeihdqbutdrlrht6yol4 Kombëtarja shqiptare e futbollit 0 21948 2982224 2976123 2026-05-19T10:38:50Z Sadsadas 51943 /* */ 2982224 wikitext text/x-wiki {{Kombëtaret në futboll | Name = Shqipëria | Nickname = {{nowrap|{{lang|sq|Kuqezinjtë}}}}<br>{{nowrap|{{lang|sq|Shqiponjat}}}} | Badge = Stema e Kombëtares.svg | Badge_size = 140px | Association = ''[[Federata Shqiptare e Futbollit]]'' (FSHF) | Confederation = [[UEFA]] (Evropë) | Coach = [[Rolando Maran]] | Captain = [[Berat Gjimshiti]] | Most caps = [[Elseid Hysaj]] (94) | Top scorer = [[Erjon Bogdani]] (18) | Home Stadium = [[Stadiumi “Air Albania“|Air Albania]] | FIFA Trigramme = ALB | pattern_la1 = _alb23h | pattern_b1 = _alb23h | pattern_ra1 = _alb23h | pattern_sh1 = _alb23h | pattern_so1 = _alb23h | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _alb23a | pattern_b2 = _alb23a | pattern_ra2 = _alb23a | pattern_sh2 = _alb23a | pattern_so2 = _alb23a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _alb23t | pattern_b3 = _alb23t | pattern_ra3 = _alb23t | pattern_sh3 = _alb23t | pattern_so3 = _alb23h | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 | FIFA Rank = {{FIFA World Rankings|ALB}} | FIFA max = 22 | FIFA max date = gusht 2015<ref name="FIFA World Ranking 2015">[https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id11174 FIFA World Ranking August 2015]</ref> | FIFA min = 124 | FIFA min date = gusht 1997<ref name="FIFA World Ranking 1997">[https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id42 FIFA World Ranking August 1997]</ref> | Elo Rank = {{World Football Elo Ratings|Albania}} | Elo max = 32 | Elo max date = 1946 | Elo min = 118 | Elo min date = dhjetor 1994 | First game = {{fb|ALB|1946}} 2–3 {{fb-rt|YUG}}<br />([[Tiranë]], Shqipëri; 7 tetor 1946) | Largest win = {{fb|ALB}} 5–0 {{fb-rt|VIE}}<br />([[Bastia Umbra]], Itali; 12 shkurt 2003) <br> {{fb|ALB}} 6–1 {{fb-rt|CYP}}<br />([[Tiranë]], Shqipëri; 12 gusht 2009) <br> {{fb|ALB}} 5–0 {{fb-rt|SMR}}<br />([[Elbasan]], Shqipëri; 8 shtator 2021) | Largest loss = {{fb|HUN|1949}} 12–0 {{fb-rt|ALB|1946}}<br />([[Budapest]], Hungari; 24 shtator 1950) | World cup apps = | World cup first = | World cup best = | Regional name = [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|Kampionati Evropian i Futbollit]] | Regional cup apps = 2 | Regional cup first = [[UEFA Euro 2016|2016]] | Regional cup best = Faza e grupeve ([[UEFA Euro 2016|2016]]) | medaltemplates = {{Medal|Competition|[[Kupa e Ballkanit]]}} {{MedalGold|[[1946 Balkan Cup|Shqipëria 1946]]|Ekipi}} }} '''Kombëtarja shqiptare e futbollit''' është ekipi kombëtar i [[futbolli]]t të [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe kontrollohet nga [[Federata Shqiptare e Futbollit]], ajo është krijuar që nga viti 1932.<ref>{{cite web|url=http://www.zemrashqiptare.net/news/id-2781/Giovanni_Armillotta:_Kryeziu,_Lushta,_Bori%C3%A7i_e_Llambi.html|title=Giovanni Armillotta: Kryeziu, Lushta, Boriçi e Llambi|website=zemrashqiptare.net|publisher=Zemra Shqiptare|language=sq|date=31 mars 2008|accessdate=28 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133319/http://www.zemrashqiptare.net/news/id-2781/Giovanni_Armillotta:_Kryeziu,_Lushta,_Bori%C3%A7i_e_Llambi.html|archive-date=14 korrik 2014|url-status=dead}}</ref> Edhe pse asnjëherë nuk ka luajtur asnjë ndeshje, ekipi shqiptar i futbollit kombëtar ka ekzistuar para se të krijohej FSHF. Kjo gjë dëshmohet nga regjistrimi i kombëtares në [[1929–31 Kupa Ballkanikë|Kupën Ballkanike]] të 1929–31 (edhe pse Shqipëria u tërhoq nga kompeticioni përpara se të fillonte). FSHF-ja u krijua më 30 qershor 1930 dhe Shqipëria priti 16 vite për të luajtur ndeshjen e parë ndërkombëtare, duke debutuar kundër [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavisë]] në 1946. Në 1932, Shqipëria u bashkua me [[FIFA|FIFA-n]] (gjatë kongresit në 12 qershor — 16 qershor) dhe në 1954, ajo ishte një nga anëtarët krijues të [[UEFA|UEFA-s]]. Në vitin 2016 për herë të dyt në histori skuadra shqiptare do të luaj në evropian. ==Historia== {{Main|Rezultatet e kombëtares shqiptare të futbollit|Futbolli në Shqipëri}} ===Shekulli XX=== Edhe pse nuk kishte luajtur kurrë asnjë ndeshje, kombëtarja shqiptare kishte ekzistuar edhe para krijimit të [[Federata Shqiptare e Futbollit|Federatës Shqiptare të Futbollit]] më 6 qershor 1930. Shqipëria u bë pjesë e [[FIFA]]-s gjatë një kongresi të mbajtur ndërmjet datave 12-16 qershor. Ekipi zhvilloi ndeshjen e parë ndërkombëtare kundër [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavisë]] në vitin 1946, të cilën e humbi me rezultatin 3–2 në [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumin Kombëtar Qemal Stafa]].<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_match.php?id=6383|title=International football match Albania vs Yugoslavia report|trans-title=Ndeshje ndërkombëtare futbollit Shqipëri vs Jugosllavi raporti|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Po në atë vit, Shqipëria gjithashtu mori pjesë për herë të parë në [[Kupa e Ballkanit 1946|Kupën e Ballkanit]]; ekipi doli triumfues, duke fituar trofeun pasi mposhti në finale [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumaninë]] me rezultatin 1–0.<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|title=Ballkaniada 1946, kur Shqipëria u shpall kampione e Ballkanit|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=9 tetor 2016|accessdate=15 tetor 2019|archive-date=14 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214075003/https://sot.com.al/dossier/ballkaniada-1946-kur-shqip%C3%ABria-u-shpall-kampione-e-ballkanit|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1954, Shqipëria ishte një nga anëtaret që themeloi [[UEFA]]-n. Ata pritën deri në vitin 1962 për të garuar në kompeticionin e Kampionatit Evropian; atje, ata kaluan raundin paraelemintor me rezultat në tavolinë pasi [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]].<ref>{{cite web|url=http://www.ekskluzive.al/euro-1964-greqia-refuzoi-nga-ligji-i-luftes-u-kualifikua-shqiperia/|title=“Euro 1964” / Greqia refuzoi nga “ligji i luftës”, u kualifikua Shqipëria|publisher=Ekskluzive.al|language=sq|date=30 tetor 2018|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Pas kësaj, ata u eliminuan me rezultatin e përgjithshëm 4–1 nga [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]] ne raudin e 16-tave. Kjo ishte hera e parë që Shqipëria ishte mes 16 ekipeve më të mira të kontinentit.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/shqiperia-ne-fazen-finale-nuk-eshte-hera-e-pare/|title=Shqipëria në fazën finale? Nuk është hera e parë!|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=14 tetor 2015|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Shqipëria më pas mori pjesë për herë të parë në fazën kualifikuese të një [[FIFA Kupa e Botës|Kupe Bote]] në kualifikueset e [[1966 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1966]]. Shqipëria ishte vendosur në grupin 5; edhe pse nën udhëheqjen e [[Panajot Pano|Panajot Panos]] (i cilësuar si lojtari më i mirë shqiptar i të gjitha kohërave), ekipi e mbylli në vendin e fundit me vetëm një pikë. Në kualifikueset e [[UEFA Euro 1968|Euro 1968]], Shqipëria barazoi 0–0 me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë Perëndimore]], duke i mohuar këtyrë të fundit kualifikimin në turnament.<ref>{{cite web|url=https://opinion.al/euro-1968-kur-kombetarja-e-shqiperise-eliminonte-gjermanine/|title=Euro 1968/ Kur Kombëtarja e Shqipërisë eliminonte Gjermaninë|publisher=Opinion.al|language=sq|date=13 maj 2016|accessdate=15 tetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/1967-risite-e-te-vertetave-te-shqiperia-gjermania-0-0/|title=1967: Risitë e të vërtetave të Shqipëria-Gjermania 0-0…|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=19 dhjetor 2017|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Në vitet e mëvonëshme, Shqipëria nuk mori pjesë në kualifikueset e [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1970]], [[UEFA Euro 1972]], [[UEFA Euro 1976]], [[1978 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1978]] dhe [[UEFA Euro 1980]] për arsye të paditura politike. Pas gjashtë vitesh pa luajtur asnjë ndeshje, Shqipëria hyri në kualifikueset e [[1982 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1982]], duke e mbyllur grupin e saj në vendin e parafundit para [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|Finlandës]]; kjo ishte hera e parë që Shqipëria nuk e mbyllte grupin në vendin e fundit. Fushata e kualifikueseve të [[1990 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1990]] ishte me shumë mundësi më e keqja në historinë e Shqipërisë, e cila e mbylli në vendin e fundit duke i humbur të gjitha ndeshjet. ===Shekulli 21të=== Në kualifikueset e Kupës së Botës 2002, Shqipëria regjistroi një fitore 2–0 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], e cila ishte ekipi i vetëm që u mposht nga ''Kuqezinjtë''. Shqipëria dhuroi disa paraqitje pozitive në [[Kualifikueset e UEFA Euro 2004|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2004]], duke mposhtur [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusinë]] 3–1 në [[Stadiumi "Loro Boriçi"|Stadiumin Loro Boriçi]].<ref>{{cite web|url=https://konica.al/2018/12/fitoret-me-te-bujshme-te-kombetares/|title=Fitoret më të bujshme të Kombëtares|publisher=Konica.al|language=sq|date=14 dhjetor 2018|accessdate=15 tetor 2019}}</ref><ref name="Briegel">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1579/match=69051/postmatch/report/index.html|title=Flying start for Briegel|trans-title=Nisje fluturuese për Briegel|publisher=UEFA|language=en|date=30 mars 2003|accessdate=5 prill 2016}}</ref> Kjo ishte ndeshja e parë si trajner i kombëtar për [[Hans-Peter Briegel]], i cili e bëri Shqipërinë të pamposhtur në shtëpi për disa ndeshje. Pavarësisht disa rezultateve pozitive, Shqipëria e mbylli grupin në vendin e parafundit me tetë pikë. Në kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]], Shqipëria arriti disa rezultate historike; dy muaj pasi Greqia mposhti [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalinë]] për të fituar Kampionatin Evropian, Shqipëria mposhti Greqinë 2–1 në Stadiumin Qemal Stafa.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/fotovideo-4-shtator-2004-kur-shqiperia-nenshtronte-greqine-kampione-europe/|title=FOTO+VIDEO/ 4 shtator 2004, kur Shqipëria nënshtronte Greqinë kampione Europe|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Gramoz Palushi|date=4 shtator 2018|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Në [[Kampionati Evropian i Futbollit 2008 kualifikimet Grupi G|kualifikueset e UEFA Euro 2008]], Shqipëria i fitoi të dy ndeshjet kundër [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgut]]. Ekipi gjithashtu arriti një barazim 2–2 kundër [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusisë]] dhe një barazim pa gola në transfertë ndaj [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgarisë]]. Fushata kualifikuese e Shqipërisë u mbyll me humbjen turpëruese 6–1 në [[Bukuresht]] ndaj [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]], duke sjellur dorëheqjen e trajnerit [[Otto Barić]] dhe ndihmësit të tij.<ref>{{cite web|url=https://www.evropaelire.org/a/1609603.html|title=Largohet Haan nga kombëtarja|publisher=Evropa e Lirë|language=sq|date=16 prill 2009|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Më 26 dhjetor 2007, [[Arie Haan]] u zyrtarizua si trajneri i ri i kombëtares në një marrëveshje dy-vjeçare për fushatën kualifikuese të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]].<ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Ari-Han-eshte-trajneri-i-ri.3063/|title=Ari Han eshte trajneri i ri|publisher=Arkiva Shqiptare e Lajmeve|work=Koha Jonë|language=sq|author=Jeton Selimi|date=25 dhjetor 2007|accessdate=15 tetor 2019|archive-date=15 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191015201254/http://www.arkivalajmeve.com/Ari-Han-eshte-trajneri-i-ri.3063/|url-status=dead}}</ref> Shqipëria zhgënjeu në grupin e saj, duke fituar vetëm shtatë pikë në dhjetë ndeshje; kjo solli largimin e Hann në maj 2009 menjëherë pas përfundimit të fushatës, duke u zëvëndësuar nga [[Josip Kuže]].<ref>{{cite web|url=http://www.lajmishqip.com/?p=8198|title=Kroati Josip Kuze trajneri i ri i kombëtares|publisher=Lajmi Shqip|language=sq|date=20 maj 2009|accessdate=15 tetor 2019|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819020521/http://www.lajmishqip.com/?p=8198|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lajme.gen.al/2009-05-20/josip-kuze-kroati-i-ri-qe-do-drejtoje-kombetaren.html|title=Josip Kuze, kroati i ri që do drejtojë Kombëtaren|publisher=Lajme.gen.al|language=sq|date=20 maj 2009|accessdate=15 tetor 2019|archive-date=15 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191015201604/http://www.lajme.gen.al/2009-05-20/josip-kuze-kroati-i-ri-qe-do-drejtoje-kombetaren.html|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, as kroati nuk mundi t'i përmirsonte rezultatet e Shqipërisë, e cila e mbylli [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2012#Grupi D|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2012]] me nëntë pikë në dhjetë ndeshje. Me Kužen në krye, Shqipëria regjistroi fitoren më të thellë në historinë e sajë, duke mposhtur [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipron]] me rezultatin 6–1;<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2009/08/12/shqiperia-shkaterron-6-1-qipron/|title=Shqiperia shkaterron 6-1 Qipron|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=12 gusht 2009|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> kjo fitore parakaloi atë 5–0 ndaj [[Kombëtarja vietnamase e futbollit|Vietnamit]] në vitin 2003.<ref>{{cite web|url=https://telegraf.al/sport/91-miqesoret-e-shqiperise-2/|title=91 miqësoret e Shqipërisë|publisher=Gazeta Telegraf|language=sq|date=14 gusht 2013|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Kuže u largua nga Shqipëria pas tre vitesh e gjysëm dhe në dhjetor 2011, ai u zëvëndësua nga italiani [[Gianni de Biasi]].<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/kush-eshte-trajneri-i-ri-i-kombetares-shqiptare/|title=Kush është trajneri i ri i Kombëtares shqiptare!|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=14 dhjetor 2011|accessdate=15 tetor 2019}}</ref> Shqipëria i nisi kualifikueset e Kupës së Botës 2014 mirë, dhe ishte, në një pikë, kandidat për t'u kualifikuar, por në fund dështoi, duke humbur ndeshjet në transfertë ndaj [[Kombëtarja sllovene e futbollit|Sllovenisë]] dhe [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Islandës]], në shtëpi ndaj [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]] si dhe duke barazuar me Qipron.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/revolucioni-i-kombetares-atdhetaria-dhe-pseudoatdhetaria/|title="Revolucioni" i Kombëtares, atdhetaria dhe "pseudoatdhetaria"|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=4 prill 2016|accessdate=4 prill 2015}}</ref> Shqipëria e nisi [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2016 - Grupi I|fazën kualifikuese të Euro 2016]] me një [[Portugali 0–1 Shqipëri (7 Shtator 2014)|fitore historike 1–0]] në transfertë ndaj Portugalisë,<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/239815/|title="Bekim" kuqezi në Aveiro, Shqipëria shokon Portugalinë|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=7 shtator 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> e cila u pasua me një barazim 1–1 kundër [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] në [[Elbasan Arena|Elbasan Arenën]] e saporinovuar.<ref>{{cite web|url=http://www.albdreams.net/flirtuam-me-fitoren-por-bashkekryesojme-me-danimarken/|title="Flirtuam" me fitoren, por bashkëkryesojmë me Danimarkën|publisher=Albdreams.net|language=sq|date=11 tetor 2014|accessdate=11 tetor 2014|archive-date=13 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413154219/http://www.albdreams.net/flirtuam-me-fitoren-por-bashkekryesojme-me-danimarken/|url-status=dead}}</ref> Pasi mposhti [[Kombëtarja armene e futbollit|Armeninë]] 3–0 në ndeshjen e fundit kualifikuese, Shqipëria bëri historinë duke u kualifikuar në [[UEFA Euro 2016]], turnamenti i tyre i parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2015/10/11/historike-shqiperia-ne-europianin-2016/|title=Historike! Shqipëria në Europianin 2016|publisher=Gazeta Shqiptare|language=sq|date=11 tetor 2015|accessdate=15 tetor 2019|archive-date=15 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191015203753/https://www.gazeta-shqip.com/2015/10/11/historike-shqiperia-ne-europianin-2016/|url-status=dead}}</ref> Në turnament, Shqipëria humbi ndeshjen e parë ndaj Zvicrës 0–1 dhe të dytën ndaj vendit organizator [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]] 0–2. Në ndeshjen e tretë, ata mposhtën Rumaninë 1–0 (fitorja e parë ndaj tyre që nga viti 1947) për ta mbyllur grupin A në vendin e tretë me tre pikë; Shqipëria nuk u kualifikua dot në fazën me eliminim direkt pasi ishte ekipi më i dobët i vendeve të treta.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/video-barazimi-i-portugalise-eliminon-shqiperine-nga-euro-2016/|title=VIDEO/ Barazimi i Portugalisë eliminon Shqipërinë nga “Euro 2016”|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=22 qershor 2016|accessdate=16 tetor 2019}}</ref> ==Identiteti== ===Pseudonimet=== Shqipëria ka pasur disa pseudonime përgjatë historisë, ku më të dalluarat janë "Kuq e Zinjtë" dhe "Shqiponjat". Ekipi kombëtar njihet edhe me pseudonimin "Kosova B" nga tifozët. Në vitin 2016, Kosova dhe Shqipëria filluan të shkëmbenin lojtarë pasi Kosova mori lejen për të garuar në kompeticione zyrtare, duke bërë që tifozët t'i quanin këto dy ekipe si ekipet rezervë të njëri-tjetrës.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/kosova-a-kosova-b-2-2-ose-kosova-shqiperia-30-6/|title=Kosova A – "Kosova B" 2–2 ose Kosova – Shqipëria 30–6!|language=sq|author=Besnik Dizdari|publisher=Panorama Sport|date=18 nëntor 2015|access-date=13 korrik 2021|archive-date=2 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102165944/http://www.panorama.com.al/sport/kosova-a-kosova-b-2-2-ose-kosova-shqiperia-30-6/|url-status=live}}</ref> ===Uniforma=== Uniforma tradicione e Shqipërisë eshtë një fanellë e kuqetë shkurtra të zeza dhe çorape të kuqe. Uniforma e dyta është zakonisht e bardhë me prerje të kuqe ose të zezë. Në vitet 2000' Shqipëria firmosi me kompaninë gjermane të veshjeve sportive [[Puma]], e cila u bë prodhuesi i parë i uniformave të Shqipërisë në shekullin e 21të. Më 29 janar 2016, ekipi kombëtar firmosi një marrëveshje me kompaninë italiane [[Macron (veshje sportive)|Macron]], e cila aktualisht vazhdon të prodhojë uniformat e ekipit.<ref name="FirstSix">{{cite news|url=https://www.syri.net/2016/01/29/historia-e-fanellave-te-kombetares-nga-puma-tek-adidasfoto/|title=Historia e fanellave të kombëtares, nga Puma tek Adidas/FOTO|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203045527/https://www.syri.net/2016/01/29/historia-e-fanellave-te-kombetares-nga-puma-tek-adidasfoto/|language=sq|website=Syri.net|date=29 janar 2016|archive-date=3 shkurt 2016}}</ref> ====Prodhuesit e uniformës==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !rowspan="2"|Prodhuesi !rowspan="2"|Periudha !colspan="2"|Kontrata |- !Njoftimi !Kohëzgjatja |- |{{flamuri|Gjermania}} [[Adidas]] |1981–1992 | | |- |{{flagicon|United Kingdom}} [[Umbro]] |1992–1993 | | |- |{{flamuri|Gjermania}} [[Uhlsport]] |1994–1995 | | |- |{{flamuri|Gjermania}} [[Puma (brand)|Puma]] |1996–2005 | | |- |{{flagicon|USA}} [[Nike, Inc.]] |2005–2010 | | |- |{{flamuri|Gjermania}} [[Adidas]] |2010–2016 | | |- |rowspan="2"|{{flamuri|Italia}} [[Macron (sportswear)|Macron]] |rowspan="2"|2016– |26 janar 2016<ref name="FirstSix"/> |2016–2022<ref name="FirstSix"/> |- |9 qershor 2022<ref name="SecondSix">{{cite web|url=https://fshf.org/sq/macron-sponsor-teknik-i-kombetares-edhe-per-6-vite-duka-nje-nga-partneret-tane-me-te-rendesishem/|title="Macron", sponsor teknik i Kombëtares edhe për 6 vite, Duka: Një nga partnerët tanë më të rëndësishëm|language=sq|publisher=[[Federata Shqiptare e Futbollit]]|date=9 qershor 2022|access-date=21 gusht 2022|archive-date=21 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220821164258/https://fshf.org/sq/macron-sponsor-teknik-i-kombetares-edhe-per-6-vite-duka-nje-nga-partneret-tane-me-te-rendesishem/|url-status=live}}</ref> |2022–2027<ref name="SecondSix"/> |} ==Stadiumi== [[Skeda:Muzeu Arkeologjike Tirane (cropped).jpg|parapamje|majtas|[[Arena Kombëtare]] në ndërtim e sipër, 2019]] Shtëpia kryesore e ekipit kombëtar për pjesën më të madhe të historisë ka qënë [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"]] në [[Tiranë]]. Stadiumi filloi të ndërtohej në prill 1939 gjatë kohës që [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–43)|vendi ishte nën pushtimin e italianëve]]. Ndërtimi zgjati për tre vite por u ndërpre për një kohë të shkurtër në gusht 1943 pas rënjes së regjimit fashist.<ref name="History">{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/opinion-dizdari-ne-panorama-qemal-stafa-historia-70-vjecare-e-stadiumit-kombetar/|title="Qemal Stafa", historia 70-vjeçare e Stadiumit Kombëtar (Pjesa 1)|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=10 maj 2016|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203838/http://www.panorama.com.al/opinion-dizdari-ne-panorama-qemal-stafa-historia-70-vjecare-e-stadiumit-kombetar/|url-status=live}}</ref> Stadiumi kishte formë olimpike dhe ishte me pistë atletike, e projektuar nga [[Gherardo Bosio]], një arkitekt i ri nga [[Firence]].<ref name="Qemal Stafa Stadium">{{cite web|url=http://www.standard.al/2014/09/26/historia-e-ndertimit-te-stadiumit-qemal-stafa/|title=Historia e ndërtimit të stadiumit "Qemal Stafa"|publisher=Standard.al|language=sq|date=26 shtator 2014|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203819/http://www.standard.al/2014/09/26/historia-e-ndertimit-te-stadiumit-qemal-stafa/|url-status=live}}</ref> Fillimisht stadiumi kishte një kapacitet prej 15,000 ulësesh, kjo për shkak se Tirana në atë kohë kishte vetëm 60,000 banorë.<ref name="Qemal Stafa Stadium"/> Stadiumi u emërua në nder të [[Qemal Stafa|Qemal Stafës]], një hero i vendit në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]].<ref>{{cite web|url=https://gazetamapo.al/kush-ishte-qemal-stafa-99-vjetori-i-lindjes/|title=Kush ishte Qemal Stafa? 99-vjetori i lindjes|publisher=Gazeta Mapo|language=sq|date=20 mars 2019|access-date=18 tetor 2019|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924090355/https://gazetamapo.al/kush-ishte-qemal-stafa-99-vjetori-i-lindjes/|url-status=live}}</ref> Stadiumi u përurua zyrtarisht më 7 tetor 1946 kur Shqipëria luajti ndeshjen e parë kompetitive kundër [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jusgosllavisë]].<ref name="Stadium1"/> Që nga ajo kohë, në stadium u luajtën edhe 130 ndeshje të tjera të kombëtares; ndeshja u fundit u luajt në nëntor 2015 kundër [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]].<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/kombetarja-luan-ndeshjen-e-fundit-ne-qemal-stafa/|title=Kombëtarja luan ndeshjen e fundit në "Qemal Stafa"|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=16 nëntor 2015|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203949/http://www.panorama.com.al/sport/kombetarja-luan-ndeshjen-e-fundit-ne-qemal-stafa/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2005, Cecilia de Marco dhe Elisabetta Lorusso, dy studente të reja italiane, e quajtën stadiumin si "një nga simbolet më të forta të ndikimit italian në Shqipëri".<ref name="History"/> Në nëntor 2013, [[FIFA]] mbylli stadiumin pasi nuk plotësonte kushtet minimale për zhvillimin e një ndeshjeje ndërkombëtare.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kombetarja/uefa-djeg-edhe-ruzhdi-bizhuten-e-niko-dovanen/132437/|title=UEFA "djeg" edhe "Ruzhdi Bizhutën" e "Niko Dovanën"|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=21 nëntor 2013|access-date=19 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20140526000601/http://sport.albeu.com/kombetarja/uefa-djeg-edhe-ruzhdi-bizhuten-e-niko-dovanen/132437/|archive-date=26 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Shëmbja e stadiumit nisi në qershor 2016 dhe qeveria njoftoi se do të zëvëndësohej nga [[Arena Kombëtare]].<ref>{{cite web|url=https://tvklan.al/nis-prishja-e-stadiumit-qemal-stafa/|title=Nis prishja e stadiumit "Qemal Stafa"|publisher=TV Klan|language=sq|date=9 qershor 2016|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203822/https://tvklan.al/nis-prishja-e-stadiumit-qemal-stafa/|url-status=live}}</ref> Shqipëria ka luajtur ndeshje edhe në stadiume të tjera në disa raste. Jashtë Tiranës, ekipi kombëtar ka luajtur në [[Stadiumi "Flamurtari"|Stadiumin Flamurtari]] në [[Vlorë]],<ref name="Stadium6"/> [[Stadiumi "Tomori"|Stadiumin Tomori]] në [[Berat]],<ref name="Stadium5"/> [[Stadiumi "Niko Dovana"|Stadiumin Niko Dovana]] në [[Durrës]],<ref name="Stadium4"/> [[Stadiumi "Loro Boriçi"|Stadiumin Loro Boriçi]] në [[Shkodër]]<ref name="Stadium3"/> dhe [[Elbasan Arena|Elbasan Arenën]] në [[Elbasan]].<ref name="Stadium2"/> Në shkurt 2014, për shkak se Shqipëria nuk kishte asnjë stadium në vend që plotësonte kushtet e FIFAs për të zhvilluar ndeshje ndërkombëtare, qeveria njoftoi fillimin e punimeve për rinovimin e Elbasan Arenës (në atë kohë e njohur me emrin "Rruzhdi Bizhuta").<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/nis-rindertimi-i-stadiumit-ruzhdi-bizhuta-foto-lajm/141519/|title=Nis rindërtimi i stadiumit "Ruzhdi Bizhuta" (FOTO LAJM)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=17 shkurt 2015|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203827/http://sport.albeu.com/kryetitull/nis-rindertimi-i-stadiumit-ruzhdi-bizhuta-foto-lajm/141519/|url-status=live}}</ref> Puna zgjati për shtatë muaj dhe stadiumi i ri u përurua më 9 tetor me një ndeshje midis ekipit nën-19 të [[KF Elbasani]]t dhe ekipit kombëtar, e cila fitoi me rezultatin 17–0.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/goleade-e-kombetares-ne-inaugurimin-e-stadiumit/|title=Goleadë e Kombëtares në inaugurimin e stadiumit|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=9 tetor 2014|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203845/http://www.panorama.com.al/sport/goleade-e-kombetares-ne-inaugurimin-e-stadiumit/|url-status=live}}</ref> Përurimi zyrtar erdhi dy ditë më pas në ndeshjen ndaj Danimarkës e vlefshme për kualifikueset e Euro 2016.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/shqiperi-danimarke-ndeshja-e-pare-ne-elbasan-arena-ja-cmimi-i-biletave/|title=Shqipëri- Danimarkë, ndeshja e parë në "Elbasan Arena". Ja çmimi i biletave|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=22 shtator 2014|access-date=18 tetor 2019|archive-date=13 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161013031910/http://www.panorama.com.al/shqiperi-danimarke-ndeshja-e-pare-ne-elbasan-arena-ja-cmimi-i-biletave/|url-status=live}}</ref> Ndeshja e parë ndërkombëtare e luajtur në "Loro Boriçi" ishte ajo kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] më 29 mars 2003, të cilën Shqipëria e fitoi 3–1.<ref name="Briegel"/> Në tetor 2014, kryeministri [[Edi Rama]] premtoi se stadiumi do të rinovohej.<ref>{{cite web|url=https://www.cna.al/2015/04/01/rama-se-shpejti-nis-ndertimi-i-stadiumit-loro-borici/|title=Rama: Së shpejti nis ndërtimi i stadiumit 'Loro Borici'|publisher=City News Albania|language=sq|date=1 prill 2015|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203843/https://www.cna.al/2015/04/01/rama-se-shpejti-nis-ndertimi-i-stadiumit-loro-borici/|url-status=live}}</ref> Punimet nisën në maj 2015 dhe përfunduan në gusht 2016.<ref>{{cite web|url=https://tvklan.al/stadiumi-loro-borici-eshte-gati-per-kombetaren-si-ti-gjeni-biletat/|title=Stadiumi "Loro Boriçi" është gati për Kombëtaren, si t'i gjeni biletat|publisher=TV Klan|language=sq|date=30 gusht 2016|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018203819/https://tvklan.al/stadiumi-loro-borici-eshte-gati-per-kombetaren-si-ti-gjeni-biletat/|url-status=live}}</ref> Në vitet 2016–17, stadiumi shërbeu si shtëpia e përkohëshme e përfaqësueses së Kosovës për shkak se stadiumet në [[Mitrovicë]] dhe [[Prishtinë]] ishin në rinovim e sipër dhe nuk i plotësonin kriteret e UEFAs.<ref>{{cite web|url=https://telesport.al/e-konfirmon-kryeministri-kosova-te-luaje-ne-loro-borici|title=E konfirmon kryeministri: Kosova do të luajë në "Loro Boriçi"|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=11 gusht 2016|access-date=18 tetor 2019|archive-date=18 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018205327/https://telesport.al/e-konfirmon-kryeministri-kosova-te-luaje-ne-loro-borici|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" width=100% style="text-align:center;font-size:100%;" !colspan=8 style="background:#FF0000;color:#black;|Stadiumet e kombëtares shqiptare të futbollit |- !{{abbr|Nr. I<br />ndeshjeve|Numri i ndeshjeve}} !Foto !Stadiumi !Kapaciteti !Vendndodhja !Ndeshja e parë !Ndeshja e fundit !{{Abbr|Ref|Referimet}} |- |131 |[[Skeda:QemalStafaStadiumTirana.JPG|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"]] |style="text-align:left"|25,000 |style="text-align:left"|[[Tiranë]] |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|YUG}}, 7 tetor 1946 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|GEO}}, 16 nëntor 2015 |<ref name="Stadium1">{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=803|title=Stadiumi Kombëtar Qemal Stafa, Tiranë|website=eu-football.info|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=24 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024042721/https://eu-football.info/_venue.php?id=803|url-status=live}}</ref> |- |18 |[[Skeda:Panoramic view of Elbasan Arena.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Elbasan Arena]] |style="text-align:left"|13,800 |style="text-align:left"|[[Elbasan]] |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|DEN}}, 11 tetor 2014 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|SMR}}, 8 shtator 2021 |<ref name="Stadium2">{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=2350|title=Elbasan Arena, Elbasan|website=eu-football.info|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=24 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024043550/https://eu-football.info/_venue.php?id=2350|url-status=live}}</ref> |- |rowspan=1 colspan=|16 |[[Skeda:Qemal Stafa Stadium.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Arena Kombëtare]] |style="text-align:left"|22,500 |style="text-align:left"|[[Tiranë]] |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|FRA|1974}}, 17 nëntor 2019 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|POL}}, 11 shtator 2023 |<ref>{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=2552|title=Arena Kombëtare, Tirana|website=eu-football.info|language=en|access-date=18 nëntor 2019|archive-date=15 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115230844/https://eu-football.info/_venue.php?id=2552|url-status=live}}</ref> |- |9 |[[Skeda:Loro-Borici-Stadion.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi "Loro Boriçi"]] |style="text-align:left"|20,200 |style="text-align:left"|[[Shkodër]], Albania |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|RUS}}, 29 mars 2003 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|TUR}}, 22 mars 2019 |<ref name="Stadium3">{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=541|title=Loro Boriçi Stadium, Shkodër|website=eu-football.info|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803091754/https://eu-football.info/_venue.php?id=541|url-status=live}}</ref> |- |6 |[[Skeda:Stadiumi Niko Dovana.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi "Niko Dovana"]] |style="text-align:left"|12,040 |style="text-align:left"|[[Durrës]] |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|UZB}}, 11 gusht 2010 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|MLT}}, 5 mars 2014 |<ref name="Stadium4">{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=1841|title=Stadiumi Niko Dovana, Durrës|website=eu-football.info|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=24 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024043121/https://eu-football.info/_venue.php?id=1841|url-status=live}}</ref> |- |rowspan=1 colspan=|2 |[[Skeda:Los Cármenes 1.jpg|120px|Estadio Nuevo Los Cármenes]] |style="text-align:left"|[[Nuevo Estadio de Los Cármenes]] |style="text-align:left"|19,336 |style="text-align:left"|[[Granada]], Spanjë |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|UKR}}, 29 mars 1997 |style="text-align:left"|'''v'''. {{fb|GER}}, 2 prill 1997 |<ref name="Stadium5">{{cite news|url=https://eu-football.info/_venue.php?id=994|title=Stadiumi Tomori, Berat|website=eu-football.info|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=24 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024043414/https://eu-football.info/_venue.php?id=994|url-status=live}}</ref> |- |rowspan=1 colspan=|1 |[[Skeda:Stadiumi_Skënderbeu.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi "Skënderbeu"]] |style="text-align:left"|12,343 |style="text-align:left"|[[Korçë]] |rowspan=1 colspan=2|'''v'''. {{fb|MKD}}, 17 nëntor 2010 |<ref name="Stadium6">{{cite news|url=https://eu-football.info/_match.php?id=8772|title=Stadiumi Flamurtari, Vlorë|website=eu-football.info|language=en|access-date=14 janar 2018|archive-date=14 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180114184907/https://eu-football.info/_match.php?id=8772|url-status=live}}</ref> |- |rowspan=1 colspan=|1 |[[Skeda:Tomori Stadium.png|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi Tomori]] |style="text-align:left"|17,890 |style="text-align:left"|[[Berat]] |rowspan=1 colspan=2|'''v'''. {{flamuri|Kuba}} [[Kombëtarja kubaneze e futbollit|Kuba]], 6 gusht 1988 |<ref name="Stadium5"/> |- |rowspan=1 colspan=|1 |[[Skeda:Flamurtari-stadium 55891.jpg|120px]] |style="text-align:left"|[[Stadiumi Flamurtari]] |style="text-align:left"|10,500 |style="text-align:left"|[[Vlorë]] |rowspan=1 colspan=2|'''v'''. {{fb|ROU|1965}}, 28 tetor 1987 |<ref name="Stadium6"/> |} ==Tifozët== {{Main|Tifozat Kuq e Zi}} [[Skeda:Tifozat Kuq e Zi ne Elbasan Arena.jpg|parapamje|djathtas|255px|Një koreografi e Tifozave Kuq e Zi në [[Elbasan Arena]] në ndeshjen kundër Danimarkës në tetor 2014.]] '''Tifozat Kuq e Zi''' është një shoqatë jofitimprurëse e tifozëve të kombëtares shqiptare të futbollit dhe aktiviteve të ndryshme sportive të ekipit kombëtar.<ref name="TKZ">{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/tifozat-kuq-e-zi-ja-si-lindi-grupimi-i-famshem-i-kombetares/|title="Tifozat Kuq e Zi", ja si lindi grupimi i famshëm i Kombëtares|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=27 tetor 2015|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001912/http://www.panorama.com.al/sport/tifozat-kuq-e-zi-ja-si-lindi-grupimi-i-famshem-i-kombetares/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/16-vjet-krenari-dhe-kontribut-per-kombetaren-tone-dite-historike-per-tifozat-kuq-e-zi/|title=16 vjet krenari dhe kontribut për kombëtaren tonë, ditë historike për "Tifozat Kuq e Zi"|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=23 dhjetor 2019|access-date=25 dhjetor 2019|archive-date=24 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224231755/http://www.panorama.com.al/sport/16-vjet-krenari-dhe-kontribut-per-kombetaren-tone-dite-historike-per-tifozat-kuq-e-zi/|url-status=live}}</ref> Grupi u krijua më 25 dhjetor 2003.<ref name="TKZ"/> Në bashkëpunim me FSHF-në, grupi organizon udhëtime për tifozët për ndeshjet në transfertë të ekipit kombëtar si dhe prodhon dhe shet mallra për të mbështetur veten dhe financuar projekte të lidhura me sportin. "Tifozat Kuq e Zi" qëndron i palëkundur në pikëpamjen politike se shqiptarët duhet të kenë vetëm një kombëtare dhe të kenë aspirata të vazhdueshme për t'u bashkuar në një shtet (Një Komb, Një Kombëtare), pra bashkimi i Shqipërisë, Kosovës, etj.<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2014/01/21/tifozet-bojkot-ndaj-kosoves-nje-komb-nje-kombetare/|title=Tifozët, bojkot ndaj Kosovës: "Një komb, një kombëtare!"|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|author=Ermal Kuka|date=21 janar 2014|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001913/https://www.gazeta-shqip.com/2014/01/21/tifozet-bojkot-ndaj-kosoves-nje-komb-nje-kombetare/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telesport.al/tifozat-kuq-e-zi-nje-komb-nje-kombetare-zotohemi-te-ndodhe-sa-shpejt|title="Tifozat Kuqezi": Një komb, na duhet një kombëtare! Zotohemi të ndodhë sa më shpejt!|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=20 gusht 2016|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001910/https://telesport.al/tifozat-kuq-e-zi-nje-komb-nje-kombetare-zotohemi-te-ndodhe-sa-shpejt|url-status=dead}}</ref> Në këtë kuptim, TKZ-së i bashkohen grupe të ndryshme tifozësh nëpër trevat shqipfolëse, kryesisht në [[Kosovë]] (Shqiponjat e Pejës, Kuqezinjet e Jakovës së Gjakovës, Plisat e Prishtinës, Torcida e Mitrovicës, etj.), [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] (Ballistët e Tetovës, Ilirët e Kumanovës, Shvercerat e Shkupit, etj.) dhe vetë në Shqipëri (Ultras Guerrils të [[KF Partizani|Partizanit]], Tirona Fanatics të [[KF Tirana|KF Tiranës]], Ultras Vllaznit të [[KF Vllaznia|Vllaznisë]], Ujqërit e Deborës të [[KF Skënderbeu|Skënderbeut]], Shqiponjat e KF Besës) si dhe grupime të ndryshme më të vogla.<ref name="TKZ"/> Ekzistojnë binjakëzime sportive midis disa ekipesh futbolli amatore të komuniteteve historike shqiptare të Italisë (''[[Arbëreshët në Itali|Arbëreshë]]''): në vitin 2017, me rastin e ndeshjes Itali – Shqipëri e luajtur në [[Palermo]] (Siçili, Itali) për kualifikueset e Kupës së Botës 2018, ekipi vendas dhe Bashkia Piana degli Albanesi mirëpriti ambasadorin e Republikës së Shqipërisë, delegacionin zyrtar të Federatës Shqiptare të Futbollit dhe tifozë të shumtë shqiptarë të ardhur nga [[Ballkani]], në një binjakëzim vëllazëror dhe sportiv Arbëreshë-Shqiptarë.<ref>{{cite web|url=https://fshf.org/sq/arbereshet-e-hores-ne-palermo-neser-takim-me-delegacionin-shqiptar-2/|title=Arbëreshët e Horës në Palermo, nesër takim me delegacionin shqiptar|website=fshf.org|publisher=Federata Shqiptare e Futbollit|language=sq|date=23 mars 2017|access-date=11 shtator 2023}}</ref> [[Skeda:Tifosi albanesi stadio Palermo.jpg|parapamje|majtas|Shqiptarët dhe ''[[Arbëreshët]]'' në [[Palermo]] (Siçili), për ndeshjen Itali-Shqipëri, e vlefshme për kualifikueset e Kupës së Botës 2018, 24 mars 2017.]] Mosmarrëveshja e vazhdueshme midis Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sporteve dhe Federatës Shqiptare të Futbollit është parë si një ndërhyrje politike nga [[FIFA]] dhe [[UEFA]], e cila çoi në ndalimin e Shqipërisë nga aktivitetet sportive ndërkombëtare. Presidenti i FSHF-së, [[Armand Duka]], është shumë i padëshiruar nga TKZ-ja,<ref>{{cite web|url=http://botapress.info/tifozet-kuq-e-zi-serish-kunder-dukes-foto/|title=Tifozët Kuq e Zi sërish kundër Dukës (Foto)|publisher=Botapress.info|language=sq|date=31 mars 2016|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001914/http://botapress.info/tifozet-kuq-e-zi-serish-kunder-dukes-foto/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.javanews.al/tifozet-kuq-e-zi-fyejne-rende-armand-duken/|title=Tifozët 'Kuq e Zi' fyejnë rëndë Armand Dukën|publisher=Javanews.al|language=sq|date=13 nëntor 2016|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001912/https://www.javanews.al/tifozet-kuq-e-zi-fyejne-rende-armand-duken/|url-status=live}}</ref> të cilët kanë kërkuar vazhdimisht dorëheqjen e tij duke besuar se ai është përgjegjës për korrupsionin e brendshëm në Federatën Shqiptare të Futbollit.<ref>{{cite web|url=http://www.albaniasoccer.com/lajme/shqiperi/kombetarja/5579-ekskluzive--armand-duka-tifozat-kuq-e-zi-qfushateq-kunder-meje.html|title=Ekskluzive / Armand Duka: Tifozat kuq e zi, "fushate" kunder meje|publisher=Albania Soccer|language=sq|date=9 nëntor 2011|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001913/http://www.albaniasoccer.com/lajme/shqiperi/kombetarja/5579-ekskluzive--armand-duka-tifozat-kuq-e-zi-qfushateq-kunder-meje.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.botasot.info/sporti/465418/tifozet-krenare-per-de-biasin-ovacione-kunder-dukes-video/|title=Tifozët krenarë për De Biasin…ovacione kundër Dukës (Video)|publisher=Botasot.info|language=sq|date=12 tetor 2015|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001913/https://www.botasot.info/sporti/465418/tifozet-krenare-per-de-biasin-ovacione-kunder-dukes-video/|url-status=live}}</ref> Tifozat Kuq e Zi kanë marrë komplimenta nga shumë lojtarë dhe trajnerë të huaj. Ish trajneri i Zvicrës, [[Ottmar Hitzfeld]], u befasua nga numri i shqiptarëve që u shfaqën në stadium në ndeshjen kualifikuese të Kupës së Botës 2014 midis dy ekipeve të luajtur në [[Lucerni|Lucernë]].<ref name="Omar Hitzfeld">{{cite web|url=https://www.botasot.info/sport-plus/186160/hitzfeld-tifozet-shqiptare-jane-fantastike/|title=Hitzfeld: Tifozët shqiptarë janë fantastikë|publisher=Bota Sot|language=sq|date=12 shtator 2012|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001913/https://www.botasot.info/sport-plus/186160/hitzfeld-tifozet-shqiptare-jane-fantastike/|url-status=live}}</ref> Plot 12,000 shqiptarë ishin në stadium në atë ndeshje, më shumë se tifozët zviceran, gjë që bëri që Hitzfeld t'i etiketonte si "tifozat më pasionant dhe më të mirë në botë."<ref name="Omar Hitzfeld"/> Gjatë asaj fushate kualifikuese, TKZ ishin prezent në numra të mëdhenjë në ndeshjet në transfertë kundër [[Kombëtarja sllovene e futbollit|Sllovenisë]] dhe [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjisë]],<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kombetarja/slloveni-shqiperi-mbi-2000-tifoze-shqiptare-ne-lubjane/123142/|title=Slloveni-Shqipëri, mbi 2000 tifozë shqiptarë në Lubjanë|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=28 gusht 2013|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001911/http://sport.albeu.com/kombetarja/slloveni-shqiperi-mbi-2000-tifoze-shqiptare-ne-lubjane/123142/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://portalb.mk/76932-norvegji-shqiperi-3-mije-tifoze-kuqezi-ne-oslo/|title=Norvegji-Shqipëri, 3 mijë tifozë kuqezi në Oslo|publisher=Portalb.mk|language=sq|date=22 mars 2013|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001914/https://portalb.mk/76932-norvegji-shqiperi-3-mije-tifoze-kuqezi-ne-oslo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/oslo-kuqezi-de-biazi-ja-si-i-mashtruam-norvegjezet/|title=Oslo kuqezi, De Biazi: Ja si i "mashtruam" norvegjezët…|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Fation Shehu|location=Oslo|date=24 mars 2013|access-date=19 tetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019001909/http://www.panorama.com.al/sport/oslo-kuqezi-de-biazi-ja-si-i-mashtruam-norvegjezet/|url-status=live}}</ref> duke munguar vetëm ndeshjen ndaj [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipros]] në [[Nikosia]]. ==Rivalët== Shqiperia ka disa rivalitete ku më kryesorja dhe intesivja është ajo kundër [[Kombëtarja serbe e futbollit|Serbisë]], kjo për shkak të tensioneve politike dhe gjeografike midis dy vendeve. Ky rivalitet është përshkruar nga media e huaj si "një rivalitetet më të ashpëra në botë".<ref>{{cite web|url=https://archive.koha.net/?id=8&l=62156|title=Serbi - Shqipëri, në “Top 20” rivalitetet më të egra|website=Koha.net|language=sq|date=16 qershor 2015|access-date=12 shtator 2023|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017191045/https://archive.koha.net/?id=8&l=62156|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sfidanti.al/kryesore/shqiperi-serbi-mes-8-rivaliteteve-me-te-eger-ne-futboll|title=Shqipëri-Serbi, mes 8 rivaliteteve më të egër në futboll!|website=Sfidanti.al|language=sq|date=3 nëntor 2016|access-date=12 shtator 2023}}</ref> Gjatë ndeshjes së luajtur në [[Beograd]] për kualifikueset e UEFA Euro 2016, tifozët serbë brohoritën në kor "vritini shqiptarët" dhe hodhën flakadanë dhe sende të tjera në fushë,<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/sq/dhuna-n%C3%AB-stadiumin-e-beogradit-rast-p%C3%ABr-reflektim/a-18004949|title=Dhuna në stadiumin e Beogradit - rast për reflektim|website=dw.com|language=sq|date=17 tetor 2014|access-date=12 shtator 2023}}</ref> si dhe pati edhe një përplasje midis dy ekipeve. Presidenti i asaj kohe i FIFAs, [[Sepp Blatter]], fajsoi UEFAn për incidentet që ndodhën në atë ndeshje duke deklaruar se të dy ekipet nuk duhet të ishin vendosur sëbashku në një grup.<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2014/11/05/blater-kalon-topin-uefa-s-per-incidentet-ne-serbi-shqiperi/|title=Blater i "kalon topin" UEFA-s për incidentet në Serbi-Shqipëri|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|date=5 nëntor 2014|access-date=12 shtator 2023}}</ref> Një tjetër rivalitet madhor dhe i ashpër është me shtetin tjetër fqijn [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqinë]],<ref>{{cite web|url=https://pamfleti.net/rivaliteti-greqi-shqiperi-ekziston-prej-kohesh-berat-gjimshiti-flet-para-ndeshjes-me-olimpiakosin/|title=“Rivaliteti Greqi-Shqipëri ekziston prej kohësh”, Berat Gjimshiti flet para ndeshjes me Olimpiakosin|publisher=Pamfleti|language=sq|date=23 shkurt 2022|access-date=12 shtator 2023|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017191045/https://pamfleti.net/rivaliteti-greqi-shqiperi-ekziston-prej-kohesh-berat-gjimshiti-flet-para-ndeshjes-me-olimpiakosin/|url-status=dead}}</ref> edhe kjo për arsyeje politike dhe gjeografike. Rivaliteti arriti majën në vitin 2004 dhe 2005, kur ekipet u ndeshën dy herë në kualifikueset e Kupës së Botës 2006. Më 4 shtator 2004, Shqipëria arriti një fitore historike 2–1 në "Qemal Stafa" ndaj grekëve, të cilët luanin ndeshjen e parë pas fitimit të [[UEFA Euro 2004]].<ref>{{cite web|url=https://www.botasot.info/futboll-sporti/1661269/17-vjet-nga-fitorja-historike-e-shqiperise-kunder-greqise/|title=17 vjet nga fitorja historike e Shqipërisë kundër Greqisë|publisher=Botasot.info|language=sq|date=4 shtator 2021|access-date=12 shtator 2023}}</ref> [[Vrasja e Gramoz Palushit|Gramoz Palushi]], një i ri shqiptar në Greqi, u sulmua me thikë dhe më pas u vra nga një grek pasi po festonte fitoren e ekipit kombëtar.<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/site/gramoz-palushi-ra-per-flamur/|title=Gramoz Palushi ra për flamur!|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=4 shtator 2015|accessdate=4 shtator 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/11-vite-nga-vdekja-e-gramoz-palushit-i-riu-shqiptar-q%C3%AB-u-vra-barbarisht-n%C3%AB-rrug%C3%ABt-e-greqis%C3%AB|title=11 vite nga vdekja e Gramoz Palushit, i riu shqiptar që u vra barbarisht në rrugët e Greqisë për ngjyrat kuqezi, vëllai i tij rrëfen ngjarjen|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=4 shtator 2015|accessdate=4 shtator 2020|archive-date=23 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023060822/https://sot.com.al/sport/11-vite-nga-vdekja-e-gramoz-palushit-i-riu-shqiptar-q%C3%AB-u-vra-barbarisht-n%C3%AB-rrug%C3%ABt-e-greqis%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Kjo ngjarje rriti tensionet midis dy shteteve dhe shkaktoi reagime të shumta ndërkombëtare dhe protesta.<ref>{{cite web|url=http://www.ikub.al/LIGJE/409060001/Article-Deklarate-e-Kuvendit-te-Republikes-se-Shqiperise-.aspx?cookiesEnabled=false|title=Deklaratë e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë|website=ikub.al|language=sq|date=6 shtator 2004|accessdate=4 shtator 2020}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-98776704.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105070130/http://www.highbeam.com/doc/1P1-98776704.html|url-status=dead|archive-date=5 nëntor 2012|title=Anti-racism rally held after deadly Greece-Albania soccer clash|publisher=Associated Press|work=AP Worldstream|language=en|author=Costas Kantouris|accessdate=28 dhjetor 2010}}</ref> Shqipëria ka një rivalitet miqësor me [[Përfaqësuesja kosovare e futbollit|Kosovën]]. Ndeshja midis dy ekipeve cilësohet nga mediat vendase si ''Vllazërorja''.<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/live-vllazerorja-me-kosoven-dhe-dy-sfidat-e-fundit-ne-ligen-e-kombeve-reja-publikon-listen-dhe-shfaq-objektivat/|title=“Vllazërorja” me Kosovën dhe dy sfidat e fundit në Ligën e Kombeve, Reja publikon listën dhe shfaq objektivat|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=7 nëntor 2020|access-date=12 shtator 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://joq-albania.com/artikull/376972.html|title=Vllazërorja kthehet në makth, Kosova degjeneron Shqipërinë|publisher=JOQ Albania|language=sq|date=29 maj 2018|access-date=12 shtator 2023}}</ref> Ndeshja e parë midis tyre daton që në kohën e Luftës së Dytë Botërore, saktësisht më 29 nëntor 1942, me rastin e 30të vjetorit të pavarësisë së Shqipërisë. Miqësorja e luajtur në Tiranë u mbyll 2–0 për ''Kuqezinjtë''.<ref>{{cite news|url=https://gazetasi.al/kalvari-sportiv-i-kosoves-dhe-miqesorja-e-harruar-me-jugosllavine/|title=Kosova, kalvari sportiv e miqësorja e harruar me Jugosllavinë|language=sq|author=Mendrit Shehu|website=Gazetasi|date=18 nëntor 2019|access-date=23 qershor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803005151/https://gazetasi.al/kalvari-sportiv-i-kosoves-dhe-miqesorja-e-harruar-me-jugosllavine/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.zemrashqiptare.net/news/1668/rp-0/act-print/rf-1/printo.html|title=Besnik Dizdari: Kur në Tiranë lindte Përfaqësuesja e Kosovës...(II)|language=sq|author=Besnik Dizdari|website=Zemra Shqiptare|date=12 dhjetor 2007|access-date=13 korrik 2021|archive-date=9 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109044136/http://www.zemrashqiptare.net/news/1668/rp-0/act-print/rf-1/printo.html|url-status=live}}</ref><ref name="Besnik Dizdari Panorama Sport">{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/opinion-nga-besnik-dizdari-armiqte-e-vertete-dhe-miqte-e-rreme-te-kosoves/|title="Armiqtë" e vërtetë dhe "miqtë" e rremë të Kosovës|language=sq|author=Besnik Dizdari|publisher=Panorama Sport|date=15 shtator 2019|access-date=13 korrik 2021|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803042502/http://www.panorama.com.al/sport/opinion-nga-besnik-dizdari-armiqte-e-vertete-dhe-miqte-e-rreme-te-kosoves/|url-status=live}}</ref> Pesëdhjetë vite pas ndeshjes së parë, Federata Shqiptare e Futbollit dhe [[Federata e Futbollit e Kosovës|Federata Kosovare e Futbollit]] firmosën një protokoll bashkëpunimi që u zyrtarizua më 14 shkurt me një ndeshje miqësore midis të dy ekipeve,<ref>{{cite web|url=http://ffk-kosova.com/wp-content/uploads/2018/11/FFK_20-vjet-Mevetesimi.pdf|title=Futbolli 1991–2011, 20 vjet mëvetësim|pages=Respektivisht në faqet 64 dhe 65, përmbajnë informacione rreth protokollit të bashkëpunimit dhe ndeshjes|language=sq|publisher=[[Federata e Futbollit e Kosovës|Federata Kosovare e Futbollit]]|date=2011|access-date=13 korrik 2021|archive-date=2 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802225434/http://ffk-kosova.com/wp-content/uploads/2018/11/FFK_20-vjet-Mevetesimi.pdf|url-status=live}}</ref> e cila u fitua nga Shqipëria me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/intldetails/1993e1.html|title=International Matches 1993 – Europe, January–March|quote=14/02/1993, Tiranë, Dinamo, 14000, Friendly International, ALBANIA–KOSOVA|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|language=en|access-date=3 shkurt 2023|archive-date=4 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204190528/https://www.rsssf.org/intldetails/1993e1.html|url-status=live}}</ref> Shqipëria ka rivalitete të tjera me doza më të ulëta me ekipe si [[Kombëtarja maqedonase e futbollit|Maqedonia e Veriut]], [[Kombëtarja malazeze e futbollit|Mali i Zi]] dhe [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]], gjithashtu për arsye politike dhe gjeografike.<ref>{{cite web|url=https://www.albinfo.ch/shqiperi-maqedoni-shiten-11-mije-bileta/|title=Shqipëri-Maqedoni: Shiten 11 mijë bileta|website=albinfo.ch|language=sq|date=31 gusht 2016|access-date=12 shtator 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.albinfo.ch/shqiptaret-e-maqedonise-ishte-e-veshtire-ndaj-shqiperise/|title=Shqiptarët e Maqedonisë: Ishte e vështirë ndaj Shqipërisë|website=albinfo.ch|language=sq|date=7 shtator 2016|access-date=12 shtator 2023}}</ref> ==Lista e rekordeve dhe statistikave== {{Main|Lista e lojtarëve ndërkombëtarë të Shqipërisë}} Ekipi kombëtar ka luajtur gjithsej 380 ndeshje që nga themelimi, duke fituar 104, barazuar 79 dhe humbur 197. Fitorja më e madhe në historinë e ekipit kombëtar është me rezultatin 6–1 kundër [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipros]] më 12 gusht 2009,<ref>{{cite web|url=https://www.arkivalajmeve.com/Shqip235ria-b235n-historin235-shpartallon-Qipron-6-1.292446/|title=Shqipëria bën historinë; shpartallon Qipron 6-1|publisher=Arkiva Mediatike Shqiptare|language=sq|date=12 gusht 2009|access-date=13 shtator 2023|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017191046/https://www.arkivalajmeve.com/Shqip235ria-b235n-historin235-shpartallon-Qipron-6-1.292446/|url-status=dead}}</ref> dhe 5–0 e arritur në dy raste: kundër [[Kombëtarja vietnameze e futbollit|Vietnamit]] më 12 shkurt 2003 dhe kundër [[Kombëtarja sanmarineze e futbollit|San Marinos]] më 8 shtator 2021.<ref>{{cite web|url=https://opinion.al/shqiperia-mposht-me-5-gola-san-marinon/|title=Shqipëria mposht me 5 gola San Marinon|publisher=Opinion.al|language=sq|date=8 shtator 2021|access-date=14 shtator 2023}}</ref> Më 24 shtator 1950, Shqipëria pësoi humbjen më të madhe në histori, duke u mposhtur 12–0 nga [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungaria]].<ref>{{cite web|url=https://newsbomb.net/12-0-humbja-me-e-madhe-e-kuq-e-zinjve-ne-histori-viti-2002-i-tmerrshem-per-kombetaren/|title=12-0 humbja më e madhe e kuq e zinjve në histori, viti 2002 i tmerrshëm për Kombëtaren|website=newsbomb.net|language=sq|date=13 tetor 2015|access-date=13 shtator 2023|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017191044/https://newsbomb.net/12-0-humbja-me-e-madhe-e-kuq-e-zinjve-ne-histori-viti-2002-i-tmerrshem-per-kombetaren/|url-status=dead}}</ref> ===Më shumë ndeshje=== [[Lorik Cana]] është lojtari me më shumë ndeshje i ekipit kombëtar, me 93. Ai ndiqet nga [[Elseid Hysaj]] dhe [[Altin Lala]] me 79 ndeshje secili kurse në vendin e tretë ndodhet portieri [[Etrit Berisha]]. [[Ramën Çepele]] është lojtari më i ri që luan një ndeshje me ekipin kombëtar; në moshën 17 vjeç, 7 muaj e 21 ditë, ai u aktivizua në ndeshjen miqësore kundër Kosovës më 11 nëntor 2020.<ref>{{cite web|url=https://fshf.org/sq/rrefimi-lojtarit-te-ri-kuqezi-ne-histori-cepele-rekordi-fantastik/|title=Rrëfimi i lojtarit më të ri kuqezi në histori, Çepele: Rekordi, fantastik!|website=fshf.org|publisher=Federata Shqiptare e Futbollit|language=sq|date=1 shkurt 2021|access-date=13 shtator 2023}}</ref> Portieri legjendar [[Foto Strakosha]] është lojtari më i vjetër që ka luajtur me kombëtaren, në moshën 39 vjeç, 10 muaj e 17 ditë; më 9 shkurt 2005, ai luajti 90 minuta të plota në ndeshjen kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]] në kualifikueset e Kupës së Botës 2006.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_match.php?id=249|title=Albania vs Ukraine match report|website=eu-football.info|publisher=European Football|language=en|date=9 shkurt 2005|access-date=13 shtator 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.albasoul.com/vjeter/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1642|title=Shuhen shpresat për kualifikim në botëtorin gjerman|website=albasoul.com|publisher=Alba Soul|language=sq|date=9 shkurt 2005|access-date=13 shtator 2023|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017191045/https://www.albasoul.com/vjeter/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1642|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://m.facebook.com/tiranalbaniakorce/photos/a.1032728466832306/1037880429650443/?type=3|title=Foto Strakosha|work=Albanian Talents/Talentet Shqiptare|publisher=Facebook|language=sq|date=24 dhjetor 2016|access-date=13 shtator 2023}}</ref> [[Skeda:Elseid Hysaj (ALB2016).jpg|parapamje|djathtas|Elseid Hysaj është lojtari i dytë me më shumë ndeshje në historinë e ekipit kombëtar.]] {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align:center;" |- !width=30px|Rend. !width=150px|Lojtari !width=50px|Ndsh !width=50px|Gola !width=100px|Periudha |- |1 |align=left| [[Lorik Cana]] |93 |1 |2003–2016 |- | rowspan="2"|2 | align=left| '''[[Elseid Hysaj]]''' |79 |2 |2013–vazhdon |- |align=left| [[Altin Lala]] |79 |3 |1998–2011 |- |4 |align=left|'''[[Etrit Berisha]]''' |78 |0 |2012–vazhdon |- |5 |align=left|[[Klodian Duro]] |77 |4 |2001–2011 |- | rowspan="2"|6 | align="left" |[[Erjon Bogdani]] |75 |18 |1996–2013 |- | align="left" |[[Ervin Skela]] |75 |13 |2000–2011 |- |rowspan="2"|8 |align=left| [[Ansi Agolli]] |73 |3 |2005–2017 |- |align=left| [[Foto Strakosha]] |73 |0 |1990–2004 |- |10 |align=left|'''[[Odise Roshi]]''' |71 |5 |2011–vazhdon |- |} ===Më shumë gola=== [[Erjon Bogdani]] është golashënuesi më i mirë i ekipit kombëtar me 18 gola të shënuar.<ref name="Bogdani">{{cite web|url=https://fshf.org/sq/bogdani-rekord-18-gola-me-kombetaren/|title=Bogdani rekord, 18 gola me Kombetaren|website=fshf.org|publisher=Federata Shqiptare e Futbollit|language=sq|date=4 korrik 2013|access-date=14 shtator 2023}}</ref> Në vitin 2011, ai theu rekordin e [[Alban Bushi]]t, i cili numëron 14 gola.<ref>{{cite news|url=http://www.ikub.al/SPORT_CATEGORY/10/11/23/Profil-Alban-Bushi-le-futbollin-kush-eshte-Loku-i-14-golave-kuqezi-0124.aspx|title=Profil/ Alban Bushi lë futbollin, kush është "Loku" i 14 golave kuqezi|publisher=Ikub.al|language=sq|date=23 nëntor 2010|access-date=19 mars 2016|archive-date=14 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214183032/http://www.ikub.al/SPORT_CATEGORY/10/11/23/Profil-Alban-Bushi-le-futbollin-kush-eshte-Loku-i-14-golave-kuqezi-0124.aspx|url-status=dead}}</ref> Mesfushori [[Ervin Skela]] renditet në vendin e tretë me 13 gola.<ref>{{cite news|url=https://telegraf.al/sport/moisi-dalipi-ervin-skela-fantazisti-me-kembe-te-arta/|title=Moisi Dalipi: Ervin Skela, fantazisti me këmbë të arta|publisher=Gazeta Telegraf|language=sq|date=10 mars 2021|accessdate=15 shtator 2023}}</ref> [[Adrian Aliaj]] është mbrojtësi me më shumë gola i kombëtares me 6.<ref>{{cite web|url=https://telegraf.al/sport/240-golat-e-kombetares-ne-271-ndeshje-nderkombetare/|title=240 golat e Kombëtares në 271 ndeshje ndërkombëtare|publisher=Gazeta Telegraf|language=sq|date=13 gusht 2013|access-date=14 shtator 2023}}</ref> [[Armando Sadiku]] është lojtari i vetëm që ka shënuar gol për ekipin kombëtar në Kampionatin Evropian.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/vjen-goli-shqiperise-sadiku-ne-histori-video/|title=Vjen GOLI i Shqipërisë, Sadiku në histori (Video)|publisher=Telegraf.com|language=sq|date=19 qershor 2016|access-date=14 shtator 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://klankosova.tv/armando-sadiku-shkruan-emrin-e-tij-ne-histori/|title=Armando Sadiku shkruan emrin e tij në histori|publisher=Klan Kosova|language=sq|date=19 qershor 2016|access-date=14 shtator 2023}}</ref> Më 20 gusht 2008, [[Jahmir Hyka]] regjistroi golin më të shpejtë në historinë e Shqipërisë duke shënuar në sekondën e 46të të ndeshjes miqësore kundër Lihtenshtajnit.<ref>{{cite news|url=https://rd.al/2016/10/07/basti-i-fituar-i-jahmir-hykes/?amp|title=Basti i fituar i Jahmir Hykës|publisher=Rilindja Demokratike|language=sq|date=7 tetor 2016|accessdate=15 prill 2017|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017195557/https://rd.al/2016/10/07/basti-i-fituar-i-jahmir-hykes/?amp|url-status=dead}}</ref> Më 12 nëntor 2015, [[Rey Manaj]] u bë lojtari më i shpejtë që shënon gol në debutim, duke i shënuar gol Kosovës 12 sekonda pasi hyri si zëvëndësues; ai gjithashtu u bë lojtari më i ri që shënon me kombëtaren, në moshën 18 vjeç, 8 muaj e 20 ditë.<ref>{{cite news|url=http://www.gazetatema.net/web/2015/11/14/mediat-italiane-per-manajn-goli-rekord-dhe-historia-e-rralle/|title=Mediat italiane për Manajn: Goli rekord dhe historia e rrallë|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=13 nëntor 2015|access-date=14 nëntor 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116122433/http://www.gazetatema.net/web/2015/11/14/mediat-italiane-per-manajn-goli-rekord-dhe-historia-e-rralle/|archive-date=16 nëntor 2015}}</ref> Manaj theu rekordin e [[Edgar Çani]]t, i cili në shkurt 2012 shënoi në minutën e 3të në ndeshjen e tij të parë me kombëtaren.<ref>{{cite news|url=https://www.gazetatema.net/2012/03/01/cani-i-lumtur-qe-e-nisa-me-gol|title=Çani: I lumtur që e nisa me gol!|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=1 mars 2012|accessdate=15 shtator 2023}}</ref> Bogdani është lojtari më i vjetër që ka shënuar gol për Shqipërinë, në moshën 35 vjeç, 10 muaj e 23 ditë.<ref name="Bogdani"/> [[Skeda:20160326 AUT ALB 0007 (cropped).jpg|parapamje|djathtas|180px|Sokol Cikalleshi është lojtari aktiv me më shumë gola i ekipit kombëtar.]] {|class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- !width=30px|Rend !width=150px|Lojtari !width=50px|Gola !width=50px|Ndsh !width=50px|Mesatarja !width=100px|Periudha |- |1 |align=left| [[Erjon Bogdani]] |18 |75 |{{#expr: 18 / 75 round 2 }} |1996–2013 |- |2 |align=left| [[Alban Bushi]] |14 |67 |{{#expr: 14 / 67 round 2 }} |1995–2007 |- |3 |align=left| [[Ervin Skela]] |13 |75 |{{#expr: 13 / 75 round 2 }} |2000–2011 |- |rowspan=2|4 |align=left|'''[[Armando Sadiku]]''' |12 |39 |{{#expr: 12 / 39 round 2 }} |2012–vazhdon |- |align=left| '''[[Sokol Cikalleshi]]''' |12 |55 |{{#expr: 12 / 55 round 2 }} |2014–vazhdon |- |rowspan=2|6 |align=left| [[Hamdi Salihi]] |11 |50 |{{#expr: 11 / 50 round 2 }} |2006–2015 |- |align=left| [[Altin Rraklli]] |11 |63 |{{#expr: 11 / 63 round 2 }} |1992–2005 |- |rowspan=2|8 |align=left| [[Sokol Kushta]] |10 |31 |{{#expr: 10 / 31 round 2 }} |1987–1996 |- |align=left| [[Igli Tare]] |10 |68 |{{#expr: 10 / 68 round 2 }} |1997–2007 |- |rowspan=2|10 |align=left| [[Bekim Balaj]] |8 |48 |{{#expr: 8 / 48 round 2 }} |2012–2022 |- |align=left| [[Adrian Aliaj]] |8 |29 |{{#expr: 8 / 29 round 2 }} |2002–2006 |} ==Lojtarët== ===Skuadra aktuale=== Lojtarët e mëposhtëm janë thirrur për turnamentin e [[UEFA Euro 2024]].<ref>{{cite news|date=8 qershor 2024|title=Trajneri Silvinjo publikon listën e Kombëtares me emrat e 26 lojtarëve për Kampionatin Europian “Gjermani 2024”|url=https://fshf.org/sq/trajneri-silvinjo-publikon-listen-e-kombetares-me-emrat-e-26-lojtareve-per-kampionatin-europian-gjermani-2024/|language=sq|website=fshf.org|publisher=[[Federata Shqiptare e Futbollit]]|access-date=8 qershor 2024}}</ref><br>''Ndeshjet dhe golat janë redaktuar më 19 qershor 2024, pas ndeshjes kundër Kroacisë.'' {{nat fs g start|background=red|color=black}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[Etrit Berisha]]|other=|age={{Birth date and age|10|3|1989|df=y}}|caps=81|goals=0|club=[[Empoli F.C.|Empoli]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[Elhan Kastrati]]|age={{Birth date and age|2|2|1997|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[AS Cittadella|Cittadella]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[Thomas Strakosha]]|age={{Birth date and age|19|3|1995|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[Brentford F.C.|Brentford]]|clubnat=ENG}} {{nat fs break|background=red}} {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[Iván Balliu]]|age={{Birth date and age|1|1|1992|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[Rayo Vallecano]]|clubnat=ESP}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[Mario Mitaj]]|age={{Birth date and age|6|8|2003|df=y}}|caps=16|goals=0|club=[[FC Lokomotiv Moskva|Lokomotiv Moskva]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[Elseid Hysaj]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]|age={{Birth date and age|2|2|1994|df=y}}|caps=86|goals=2|club=[[S.S. Lazio|Lazio]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[Arlind Ajeti]]|age={{Birth date and age|25|9|1993|df=y}}|caps=28|goals=1|club=[[CFR Cluj]]|clubnat=ROU}} {{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[Berat Gjimshiti]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]|age={{Birth date and age|19|2|1993|df=y}}|caps=60|goals=1|club=[[Atalanta B.C.|Atalanta]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[Enea Mihaj]]|age={{Birth date and age|5|7|1998|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[F.C. Famalicão|Famalicão]]|clubnat=POR}} {{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[Ardian Ismajli]]|age={{Birth date and age|30|9|1996|df=y}}|caps=38|goals=2|club=[[Empoli F.C.|Empoli]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=24|pos=DF|name=[[Marash Kumbulla]]|age={{Birth date and age|8|2|2000|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=25|pos=DF|name=[[Naser Aliji]]|age={{Birth date and age|27|12|1993|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[FC Voluntari|Voluntari]]|clubnat=ROU}} {{nat fs break|background=red}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[Klaus Gjasula]]|age={{Birth date and age|14|12|1989|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[SV Darmstadt 98|Darmstadt 98]]|clubnat=GER}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[Nedim Bajrami]]|age={{Birth date and age|28|2|1999|df=y}}|caps=25|goals=5|club=[[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[Qazim Laçi]]|age={{Birth date and age|19|1|1996|df=y}}|caps=29|goals=4|club=[[AC Sparta Prague|Sparta Prague]]|clubnat=CZE}} {{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[Medon Berisha]]|age={{Birth date and age|21|10|2003|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[U.S. Lecce|Lecce]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[Ernest Muçi]]|age={{Birth date and age|19|3|2001|df=y}}|caps=11|goals=3|club=[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]|clubnat=TUR}} {{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[Ylber Ramadani]]|age={{Birth date and age|12|4|1996|df=y}}|caps=37|goals=1|club=[[U.S. Lecce|Lecce]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[Kristjan Asllani]]|age={{Birth date and age|9|3|2002|df=y}}|caps=22|goals=2|club=[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[Amir Abrashi]]|other=|age={{Birth date and age|27|3|1990|df=y}}|caps=50|goals=1|club=[[Grasshopper Club Zürich|Grasshoppers]]|clubnat=SUI}} {{nat fs break|background=red}} {{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[Rey Manaj]]|age={{Birth date and age|24|2|1997|df=y}}|caps=36|goals=8|club=[[Sivasspor]]|clubnat=TUR}} {{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[Jasir Asani]]|age={{Birth date and age|19|5|1995|df=y}}|caps=15|goals=4|club=[[Gwangju FC|Gwangju]]|clubnat=KOR}} {{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[Armando Broja]]|age={{Birth date and age|10|9|2001|df=y}}|caps=22|goals=5|club=[[Fulham F.C.|Fulham]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[Taulant Seferi]]|age={{Birth date and age|15|11|1996|df=y}}|caps=21|goals=3|club=[[Baniyas Club|Baniyas]]|clubnat=UAE}} {{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[Mirlind Daku]]|age={{Birth date and age|1|1|1998|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]]|clubnat=RUS}} {{nat fs g player|no=26|pos=FW|name=[[Arbër Hoxha]]|age={{Birth date and age|6|10|1998|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]|clubnat=CRO}} {{nat fs end|background=red}} ==Trajnerët== Shqipëria ka pasur gjithsej 28 trajnerë që nga ndeshja e parë në vitin 1946.<ref>{{cite news|url=http://eu-football.info/_managers.php?im=4|title=Albania national team managers|website=eu-football.info|language=en|accessdate=25 mars 2019}}</ref> Nga këto, 13 trajnerë kanë qënë të huaj.<ref name="De Biasi"/> [[Ljubiša Broćić]] ka qënë trajneri i parë i ekipit kombëtar; ai është edhe trajneri i parë i huaj i ekipit.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/speciale-histori-e-65-viteve-me-pare-ljubisa-brocic-i-kombetares-se-shqiperise-ben-juventusin-kampion-te-italise/|title=Histori e 65 viteve më parë, Ljubisa Broçiç i Kombëtares së Shqipërisë bën Juventusin kampion të Italisë|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=14 gusht 2023|access-date=13 shtator 2023}}</ref> Tetë trajnerë e kanë drejtuar ekipin kombëtar në më shumë se një periudhë. Italiani [[Gianni De Biasi]] konsiderohet si trajneri më i suksesshëm i kombëtares,<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/speciale-nga-besnik-dizdari-kur-trajneri-i-shqiperise-ishte-italiani-gianni-de-biasi-8/|title=Kur trajneri i Shqipërisë ishte italiani Gianni de Biasi…|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=14 nëntor 2019|access-date=13 shtator 2023}}</ref><ref name="De Biasi">{{cite web|url=https://sportekspres.com/de-biazi-trajneri-me-i-suksesshem-dhe-jetegjate-nga-te-huajt/|title=De Biazi, trajneri më i suksesshëm dhe jetëgjatë nga të huajt!|publisher=Sport Ekspres|language=sq|author=Besnik Dizdari|date=14 qershor 2017|access-date=13 shtator 2023}}</ref> të cilën e kualifikoi në [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|Kampionatin Evropian]] për herë të parë në histori. Trajneri aktual i ekipit është [[Sylvinho]], i cili u emërua më 2 janar 2023.<ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/sq/sport/prezantohet-trajneri-i-ri-i-komb%C3%ABtares-s%C3%AB-shqip%C3%ABris%C3%AB-n%C3%AB-futboll-sylvinho/2783165#|title=Prezantohet trajneri i ri i Kombëtares së Shqipërisë në Futboll, Sylvinho|website=aa.com.tr|language=sq|author=Olsi Shehu|date=9 janar 2023|access-date=13 shtator 2023}}</ref> ===Stafi aktual=== [[Skeda:20191002 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Olympique Lyonnais by Stepro StP 0151.jpg|parapamje|djathtas|[[Sylvinho]] është trajneri aktual i ekipit.]] {{Updated|2 janar 2023}}<ref>{{cite web|url=https://fshf.org/national/kombetarja/|title=Kombëtarja|website=fshf.org|publisher=[[Federata Shqiptare e Futbollit]]|language=sq|access-date=13 shtator 2023}}</ref> {| class="wikitable" |- !Roli !Emri |- |Trajneri |{{flagicon|BRA}} [[Sylvinho]] |- |rowspan="4"|Ndihmës-trajneri(ët) |{{flagicon|ARG}} {{sortname|Pablo|Zabaleta}} |- |{{flagicon|BRA}} [[Doriva|Dorival Guidoni]] |- |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Ervin|Bulku}} |- |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Hamdi|Salihi}} |- |rowspan="2"|Trajneri(ët) atletik |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Taulant|Stërmasi|nolink=1}} |- |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Elton|Kodra|nolink=1}} |- |Trajneri i portierëve |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Ilir|Bozhiqi}} |- |Fizioterapisti |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Altin|Haxhia|nolink=1}} |- |Doktori |{{flagicon|ITA}} {{sortname|Gianluca|Stesina|nolink=1}} |- |Masazhatori |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Arzen|Voçi|nolink=1}} |- |rowspan="2"|Baza materiale |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Eduard|Salillari|nolink=1}} |- |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Osman|Bulku|nolink=1}} |- |Osteopati |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Arjan|Llaperi|nolink=1}} |- |Menaxheri i ekipit |{{flagicon|ALB}} {{sortname|Dritan|Babamusta}} |- |Video analisti |{{flagicon|ITA}} {{sortname|Alarico Marco|Rossi|nolink=1}} |} == Trofe == [[Skeda:2007 stamps of Albania-National Team 1946.jpg|djathtas|250px]] * Fitues i VIII [[Kupa Ballkanike|Kupës Ballkanike]] ([[Tirana|Tiranë]], tetor 1946) * Fituesi i Turnamentit Ndërkombëtarë Futbollistik Rothmans ([[Valeta]], 4 shkurt — 10 shkurt 2000)<ref>{{cite web|url=http://eu-football.info/_tournament.php?id=MIT-8|title=Rothmans Tournament 2000 match reports|trans-title=Raportet e ndeshjeve të Turnamentit Rothmans 2000|publisher=EU-football.info|language=en|accessdate=18 tetor 2014}}</ref> == Shiko gjithashtu == *[[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit]] *[[Kombëtarja shqiptare nën-20 e futbollit]] *[[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit]] *[[Kombëtarja shqiptare nën-18 e futbollit]] *[[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit]] *[[Rezultatet e kombëtares shqiptare të futbollit]] *[[Kategoria Superiore]] *[[Futbollistët e ekipit kombëtar shqiptar|Lista e futbollistë shqiptarë]] == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://fshf.org/sq/ Uebfaqja zyrtare] *[https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/2--albania/ Shqipëria] te [[UEFA]] *[https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ALB Shqipëria] te [[FIFA]] *[https://www.rsssf.org/tablesa/alba-intres.html Rezultatet e ndeshjeve] te RSSSF *[https://www.rsssf.org/miscellaneous/alba-recintlp.html#app Lojtarët me më shumë ndeshje] te RSSSF {{UEFA}} [[Kategoria:Kombëtarja Shqiptare]] [[Kategoria:Kombëtare të futbollit|Shqipëria]] [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] [[Kategoria:Ekipe kombëtare sportive të Shqipërisë]] egiewjy813dwzt2uagu4o8ercibakjh Paganizmi modern 0 27468 2981949 2941963 2026-05-18T17:15:47Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981949 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Greek Silver Stater of Corinth.jpg|200px|parapamje|djathtas|[[Svastika]] simbol pagan parailir, mbi një monedhë helene.]] '''Paganizmi modern''', '''neopaganizmi''' apo '''paganizmi bashkëkohor''' është një lëvizje që angazhohet për kthim në traditat dhe fenë e vjetër evropiane (përkatësisht aziatike, amerikane, etj.) të cilat ekzistonin para ardhjes së [[Fetë abrahamike|monoteizmit abrahamik]] nga Lindja e Mesme. Me gjithë dominimin e monoteizmit, traditat e vjetra pagane nuk janë eliminuar asnjëherë, dhe shpeshherë ato janë adoptuar për qëllimet dhe nevojat e tyre nga fetë monoteiste si Krishterimi e Islami. == Përmbledhje == Pas rënies së rëndësisë së monoteizmit në Evropë, dhe zhgënjimit me monoteizmin ka një ringjallje të paganizmit. Paganizmi shihet si fe më e përshtatshme me nevojën për t'u kujdesur për natyrën, dhe si fe më pluraliste dhe demokratike se monoteizmi që konsiderohet shtypës. Në Islandë<ref>[http://asatru.is/ Ásatrúarfélagið<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref> është themeluar shoqata neopagane më 1972 dhe shoqata të tilla janë përhapur në vende tjera në Evropë<ref>[http://ecer-org.eu/ ECER<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref> si në Suedi<ref>[http://www.nordisksed.se/ Samfälligheten för Nordisk Sed | Sveriges trossamfund för hedendom<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref>, Greqi<ref>[http://www.ysee.gr/index-eng.php Supreme Council of Ethnikoi Hellenes<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref>, Itali<ref>[http://www.saturniatellus.com/ SATURNIA TELLUS | Sito ufficiale Movimento Tradizionale Romano<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref>. Paganizmi bashkëkohor ndonjëherë është shoqëruar me lëvizjen e Epokës së Re, me studiuesit që theksojnë ngjashmëritë dhe dallimet e tyre.<ref>{{Cite journal|last=York|first=Michael|date=1999|title=Invented Culture/Invented Religion: The Fictional Origins of Contemporary Paganism|journal=Nova Religio: The Journal of Alternative and Emergent Religions|volume=3|issue=1|pages=135–146|doi=10.1525/nr.1999.3.1.135|jstor=10.1525/nr.1999.3.1.135|url=https://www.jstor.org/stable/10.1525/nr.1999.3.1.135|access-date=15 dhjetor 2020|via=JSTOR|lang=en}}</ref> Fusha akademike e studimeve pagane filloi të bashkohej në vitet 1990, duke u shfaqur nga studimet e ndryshme në dy dekadat e fundit. Te shqiptarët janë ruajtur shumë pjesë të paganizmit si besimi në zana, orë, vampirë, lugetër, drangojë, kuçedra. Gjithashtu janë kultivuar traditat pagane si pjesë e ndërtimit të identitetit kombëtar, si p.sh. Dita e Verës, Darka e Lamës. Tashmë ka një interes për të ringjallur<ref>{{Cite web|url=http://fejashqiptare.org/|title=Feja Shqiptare<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->|url-status=dead|access-date=23 shtator 2012|archive-date=12 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712073843/http://fejashqiptare.org/|lang=sq}}</ref> traditat pagane si pjesë e kundërshtimit të përçarjeve fetare nga monoteizmi. == Shiko edhe == * [[Paganizmi]] * [[Mitologjia ilire]] * [[Mitologjia shqiptare]] * [[Neopaganizmi gjerman]] * [[Neopaganizmi shqiptar]] * [[Neopaganizmi në Hungari]] == Literatura == * {{cite book|last=Adler|first=Margot|year=2006|orig-year=1979|title=Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess-Worshippers and Other Pagans in America|edition=Revised|publisher=Penguin|location=London|isbn=978-0-14-303819-1|url=https://archive.org/details/drawingdownmoonw00adle_2|lang=en}} * {{cite book|last=Berger|first=Helen|title=A Community of Witches: Contemporary Neo-Paganism and Witchcraft in the United States|place=Columbia, South Carolina|publisher=University of South Carolina Press|year=1999|isbn=978-1-57003-246-2|url=https://archive.org/details/communityofwitch00berg|lang=en}} * {{cite book|last1=Berger|first1=Helen|last2=Ezzy|first2=Douglas|year=2007|title=Teenage Witches: Magical Youth and the Search for the Self|location=New Brunswick and London|publisher=Rutgers International Press|isbn=978-0813540207|lang=en}} * {{cite book|last1=Blain|first1=Jenny|last2=Ezzy|first2=Douglas|last3=Harvey|first3=Graham|author3-link=Graham Harvey (religious studies scholar)|year=2004|title=Researching Paganisms|publisher=AltaMira|location=Oxford and Lanham|isbn=978-0-7591-0522-5|lang=en}} * {{cite book|last1=Clifton|first1=Chas|last2=Harvey|first2=Graham|year=2004|title=The Paganism Reader|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-30352-1|lang=en}} * {{cite journal|title=What is Wrong with Pagan Studies?|last=Davidsen|first=Markus Altena|year=2012|journal=Method and Theory in the Study of Religion|volume=24|issue=2|pages=183–199|doi=10.1163/157006812X634881|url=http://pure.au.dk/portal/da/publications/what-is-wrong-with-pagan-studies(28b49e50-938f-4cb9-ad46-ce62f9e1f27d).html|hdl=1887/3160767|s2cid=170576609|hdl-access=free|lang=en}} * {{cite journal|title=In Defense of Pagan Studies: A Response to Davidsen's Critique|last=Doyle White|first=Ethan|year=2012|volume=14|issue=1|journal=The Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies|pages=5–21|doi=10.1558/pome.v14i1.5|lang=en}} * {{cite book|last=Doyle White|first=Ethan|title=Wicca: History, Belief, and Community in Modern Pagan Witchcraft|publisher=Sussex Academic Press|location=Brighton, Chicago, and Toronto|year=2016|isbn=978-1-84519-754-4|lang=en}} * {{cite book|last=Gardell|first=Mattias|title=Gods of the Blood: The Pagan Revival and White Separatism|url=https://archive.org/details/godsofbloodpagan0000gard|year=2003|publisher=Duke University Press|location=Durham|isbn=978-0822330714|lang=en}} * {{cite book|title=Magic, Witchcraft and the Otherworld: An Anthropology|last=Greenwood|first=Susan|year=2000|publisher=Berg|location=Oxford and New York City|isbn=978-1-85973-445-2|title-link=Magic, Witchcraft and the Otherworld|lang=en}} * {{cite book|last=Hanegraaff|first=Wouter J.|year=1996|title=New Age Religion and Western Culture: Esotericism in the Mirror of Secular Thought|url=https://archive.org/details/newagereligionwe0000hane_h3e9|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=978-90-04-10696-3|lang=en}} * {{cite book|last=Hunt|first=Stephen|year=2003|title=Alternative Religions: A Sociological Introduction|url=https://archive.org/details/alternativerelig0000hunt|publisher=Ashgate Publishing|location=Burlington|isbn=978-0-7546-3409-6|lang=en}} * {{cite book|last=Hutton|first=Ronald|title=Witches, Druids and King Arthur|url=https://archive.org/details/witchesdruidskin00hutt|year=2003|publisher=Hambledon|lang=en}} * {{cite book|last=Harvey|first=Graham|title=Animism: Respecting the Living World|year=2005|publisher=Hurst & Co|location=London|isbn=978-0231137010|lang=en}} * {{cite book|last=Harvey|first=Graham|year=2007|title=Listening People, Speaking Earth: Contemporary Paganism|url=https://archive.org/details/listeningpeoples0000grah|edition=second|publisher=Hurst & Company|location=London|isbn=978-1-85065-272-4|lang=en}} * {{cite book|last=Hutton|first=Ronald|year=1999|title=The Triumph of the Moon: A History of Modern Pagan Witchcraft|publisher=Oxford University Press|location=New York City|isbn=978-0-19-820744-3|url=https://archive.org/details/triumphofmoonhis00hutt|lang=en}} * {{cite book|last1=Johnston|first1=Hannah E.|last2=Aloi|first2=Peg|year=2007|title=The New Generation Witches: Teen Witchcraft in Contemporary Culture|url=https://archive.org/details/newgenerationwit0000unse|location=Aldershot and Burlington|publisher=Ashgate|isbn=978-0-7546-5784-2|lang=en}} * {{cite book|last=Lewis|first=James R.|year=2004|title=The Oxford Handbook of New Religious Movements|url=https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_m1q8|publisher=Oxford University Press|location=London and New York|isbn=978-0-19-514986-9|lang=en}} * {{cite book|last=Magliocco|first=Sabina|year=2004|title=Witching Culture: Folklore and Neo-paganism in America|url=https://archive.org/details/witchingculturef0000magl|publisher=University of Pennsylvania Press|location=Philadelphia|isbn=978-0-8122-3803-7|lang=en}} * {{cite journal|last=Mayer|first=Jean-François|year=2001|title=Christopher Gérard, Parcours païen|language=fr|journal=Politica Hermetica|issue=15|pages=100–101|location=Paris|publisher=L'Age d'Homme|issn=1143-4562}} * {{cite book|last=Pike|first=Sarah M.|year=2004|title=New Age and Neopagan Religions in America|location=[[New York City|New York]]|publisher=[[Columbia University Press]]|series=Columbia Contemporary American Religion Series|isbn=9780231508384|jstor=10.7312/pike12402|lccn=2003061844|url=https://archive.org/details/newageneopaganre00pike|lang=en}} * {{cite book|last=York|first=Michael|year=2016|title=Pagan Ethics: Paganism as a World Religion|url=https://archive.org/details/springer_10.1007-978-3-319-18923-9|location=Cham|publisher=Springer|isbn=978-3-319-18923-9|doi=10.1007/978-3-319-18923-9|lang=en}} == Referime == <references/> [[Kategoria:Besime, tradita dhe lëvizje fetare]] [[Kategoria:Neopaganizëm]] ng0im8663dicpjflbb00xwudjri02b9 Shëndeti publik 0 28794 2981973 2942016 2026-05-18T17:41:38Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981973 wikitext text/x-wiki {{multiple image | perrow = 2 | total_width = 400 | image1 = Community Health Worker treats child (19165929668).jpg | alt1 = Delivery of malaria treatment by community health worker in Djénébougou, Mali. October 2013. | image2 = COVID-19 vaccination center, fair grounds Cologne, 1st vaccination-8237.jpg | alt2 = COVID-19 vaccination center, fair grounds Cologne, 1st vaccination | image4 = The Addl. Secretary, Ministry of Health and Family Welfare, Shri Keshav Desiraju addressing at the launch of the media campaign of National Tobacco Control Programme, in New Delhi. The WHO Representative.jpg|thumb|The Addl. Secretary, Ministry of Health and Family Welfare, Shri Keshav Desiraju addressing at the launch of the media campaign of National Tobacco Control Programme, in New Delhi. The WHO Representative | alt4 = The Addl. Secretary, Ministry of Health and Family Welfare, Shri Keshav Desiraju addressing at the launch of the media campaign of National Tobacco Control Programme, in New Delhi on February 02, 2012. The WHO Representative, Dr. Nata Menabde and other dignitaries are also seen. | image3 = Seattle - Installing E. 80th Street pipeline, 1931.jpg|thumb|Seattle – Installing E. 80th Street pipeline, 1931 | alt3 = Installing E. 80th Street pipeline, Seattle, Washington, USA, 1931 | footer = Aspekte të ndryshme të shëndetit publik: Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas: [[Punonjësi shëndetësor i komunitetit]] në Mali, [[vaksinimi]] shembull ([[vaksina kundër COVID-19|vaksinimi COVID-19]] në Gjermani), [[fushata kundër duhanpirjes]] në Indi, fotografi historike e instalimit të [[Kanalizime të kombinuara|kanalizime]] nga Shtetet e Bashkuara. }}</noinclude> '''Shëndeti publik''' është përkufizuar si "shkenca dhe arti i parandalimit të sëmundjes", zgjatja dhe përmirësimi i cilësisë së jetës përmes përpjekjeve të organizuara dhe zgjedhjeve të informuara të shoqërisë, organizatave, publike dhe private, komuniteteve dhe individëve".<ref>{{Cite journal|last=Winslow, Charles-Edward Amory|date=1920|title=The Untilled Field of Public Health|url=https://zenodo.org/record/1448241|journal=Modern Medicine|volume=2|issue=1306|pages=183–191|bibcode=1920Sci....51...23W|doi=10.1126/science.51.1306.23|pmid=17838891}}</ref> Analizimi i përcaktuesve të shëndetit të një popullate dhe kërcënimet me të cilat përballet është baza për shëndetin publik.<ref>{{Cito web|url=https://www.cdcfoundation.org/content/what-public-health|title=What is Public Health|website=Centers for Disease Control Foundation|publisher=Atlanta, GA: Centers for Disease Control|accessdate=27 janar 2017}}</ref> ''Publiku'' mund të jetë aq i vogël sa një grusht njerëzish ose aq i madh sa një fshat ose një qytet i tërë; në rastin e një [[Pandemia|pandemie]] mund të përfshijë disa kontinente. Koncepti i ''shëndetit'' merr parasysh mirëqenien fizike, psikologjike dhe sociale. Si i tillë, sipas [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|Organizatës Botërore të Shëndetësisë]], nuk është thjesht vetëm mungesa e sëmundjes por edhe një burim për jetesën e përditshme.<ref>[http://www.who.int/suggestions/faq/en/ Frequently asked questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200227161018/http://www9.who.int/suggestions/faq/en/ |date=27 shkurt 2020 }} from the "Preamble to the Constitution of the World Health Organization" as adopted by the International Health Conference, 1946</ref> == Përmbledhje == Shëndeti publik është një fushë [[Ndërdisiplinariteti|ndërdisiplinore]]. Për shembull, epidemiologjia, biostatika (biostatologjia), shkencat sociale dhe [[Menaxhimi|administrimi]] i shërbimeve shëndetësore janë të gjitha të rëndësishme. Nënfushat e tjera të rëndësishme përfshijnë shëndetin e mjedisit, shëndetin e komunitetit, shëndetin e sjelljes, ekonominë e shëndetit, politikën publike, shëndetin mendor, edukimin shëndetësor, sigurinë në punë, çështjet gjinore në shëndetësi dhe shëndetin [[Higjena seksuale|seksual dhe riprodhues]] . Shëndeti publik synon të përmirësojë cilësinë e jetës përmes parandalimit dhe trajtimit të [[Sëmundja|sëmundjeve]], përfshirë shëndetin mendor. Kjo bëhet përmes mbikëqyrjes së rasteve dhe treguesve shëndetësor, dhe përmes promovimit të sjelljeve të shëndetshme. Nismat e zakonshme të shëndetit publik përfshijnë promovimin e [[Larja e duarve |larjes së duarve]] dhe ushqyerjes me gji (gjidhënies), sigurimin e vaksinimeve, parandalimin e vetëvrasjeve dhe shpërndarjen e [[Prezervativi|prezervativëve]] për të kontrolluar përhapjen e sëmundjeve seksualisht të transmetueshme . Praktika moderne e shëndetit publik kërkon ekipe multidisiplinare të punonjësve të shëndetit publik dhe profesionistëve. Ekipet mund të përfshijnë epidemiologë, biostatikanë, asistentë mjekësorë, infermierë të shëndetit publik, mamitë, mikrobiologë mjekësorë, [[Ekonomisti|ekonomistë]], sociologë, gjenetistë, menaxherë të të dhënave dhe [[Mjeku|mjekë]]. Në varësi të nevojës, mund të thirren zyrtarë të shëndetit mjedisor ose inspektorë të shëndetit publik, bioetikologë, dhe madje edhe veterinarë, ekspertë të gjinisë, ose specialistë të shëndetit seksual dhe riprodhues.<ref>{{Cite book|last=Joint Task Group on Public Health Human Resources|last2=Advisory Committee on Health Delivery & Human Resources|last3=Advisory Committee on Population Health & Health Security|publisher=Public Health Agency of Canada|title=Building the public health workforce for the 21st century|location=Ottawa|year=2005|oclc=144167975}}</ref> Ashtu si në vendet e tjera, qasja në kujdesin shëndetësor dhe nismat e shëndetit publik janë sfida të vështira sidomos në vendet në zhvillim. Në ato vende, infrastruktura e shëndetit publik është akoma duke u formuar. == Edukimi, arsimi dhe trajnimi == Edukimi, arsimi dhe aftësimi i profesionistëve të shëndetit publik është i disponueshëm në të gjithë botën në Shkollat e Shëndetit Publik, Shkollat Mjekësore, Shkollat Veterinare, Shkollat e Infermierisë dhe Shkollat e Çështjeve Publike. Trajnimi zakonisht kërkon një diplomë universitare me fokus në disiplinat thelbësore të biostatistikës, epidemiologjisë, administrimit të shërbimeve shëndetësore, politikës shëndetësore, edukimit shëndetësor, shkencës së sjelljes, çështjeve gjinore, shëndetit seksual dhe riprodhues, ushqimit të shëndoshë publik dhe shëndetit mjedisor e profesional .<ref>Public Health Agency of Canada. [http://www.phac-aspc.gc.ca/php-psp/mphpg-mhplg/mphp-mhpp04-eng.php Canadian Public Health Workforce Core Competencies], accessed 19 April 2011.</ref> Në kontekstin global, fusha e edukimit dhe arsimit në fushën e shëndetit publik ka evoluar jashtëzakonisht shumë në dekadat e fundit, të mbështetur edhe nga institucione të tilla si [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|Organizata Botërore e Shëndetit]] dhe [[Banka Botërore]]. Strukturat operacionale janë formuluar nga parimet strategjike, me rrugë arsimore dhe të karrierës të udhëhequra nga kornizat e kompetencave, të gjitha që kërkojnë modulim sipas realiteteve lokale, kombëtare dhe globale. Është shumë e rëndësishme për shëndetin e popullatës që vendet të vlerësojnë nevojat e tyre për burimet njerëzore për shëndetin publik dhe zhvillojnë aftësinë e tyre për të ofruar këtë kapacitet, dhe jo të varen nga vendet e tjera për ta furnizuar atë.<ref>{{Cite journal|last=White|first=Franklin|year=2013|title=The Imperative of Public Health Education: A Global Perspective|journal=Medical Principles and Practice|volume=22|issue=6|pages=515–529|doi=10.1159/000354198|pmc=5586806|pmid=23969636}}</ref> == Shih edhe == * [[Pandemia]] * [[Epidemiologjia]] * [[Kujdesi shëndetësor]] * [[Shëndetësia në Shqipëri]] * [[Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës]] == Literatura == {{Div col}} * Berridge, Virginia. ''Public Health: A Very Short Introduction'' (Oxford University Press, 2016). * Berridge, Virginia, et al. ''Public Health in History'' (2011). * {{Cite book|title=Encyclopedia of Public Health|url=https://archive.org/details/encyclopediaofpu0000unse_r4e7|editor-last=Breslow, Lester|year=2002|publisher=Macmillan Reference USA|location=New York|isbn=978-0-02-865354-9}} * {{Cite book|editor-last=Heggenhougen, Kris|title=International Encyclopedia of Public Health|publisher=Elsevier/Academic Press|location=Amsterdam Boston|year=2008|isbn=978-0-12-227225-7}} *La Berge, Ann F. ''Mission and Method: The Early Nineteenth-Century French Public Health Movement''. New York: Cambridge University Press 1992. * {{Cite book|last=Novick, Lloyd F|last2=Cynthia B Morrow|last3=Glen P Mays|edition=2nd|title=Public Health Administration: Principles for Population-Based Management|url=https://archive.org/details/publichealthadmi0000unse_d2b1|publisher=Jones and Bartlett Pub|location=Sudbury, MA|year=2008|isbn=978-0-7637-3842-6}} * {{Cite book|title=Public Health: the Development of a Discipline|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, NJ|year=2008|isbn=978-0-8135-4231-7|last=Schneider, Dona|last2=David E Lilienfeld}} *Rosen, George. ''A History of Public Health''. New York: MD Publications 1958. *{{Cite book|last=Tausch|first=Arno|title=Globalization, the Human Condition, and Sustainable Development in the Twenty-first Century: Cross-national Perspectives and European Implications. With Almas Heshmati and a Foreword by Ulrich Brand|url=https://archive.org/details/globalizationhum0000taus|publisher=Anthem Press, London|year=2012|edition=1st|isbn=9780857284105}} * {{Cite book|last=Turnock, Bernard|title=Public Health: What It Is and How It Works|url=https://archive.org/details/publichealthwhat0000turn|edition=4th|publisher=Jones and Bartlett Publishers|location=Sudbury, MA|year=2009|isbn=978-0-7637-5444-0}} * {{Cite book|title=Oxford Textbook of Public Health|volume=1|edition=6th|publisher=Oxford University Press|location=Oxford and New York|year=2013|doi=10.1093/med/9780199661756.001.0001|isbn=9780199661756}} *{{Cite book|first=Franklin|last=White|first2=Lorann|last2=Stallones|first3=John M.|last3=Last|title=Global Public Health: Ecological Foundations|url=https://books.google.com/books?id=iE8SXPGGbeMC|year=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-975190-7}} {{Div col end}} == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://ec.europa.eu/health-eu Health-EU], portali zyrtar i shëndetit publik të [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]] {{en}} * [https://web.archive.org/web/20131112223935/http://www.healthyvillage.org.au/ Fshati i shëndetshëm], Ndërgjegjësimi dhe Avokimi i Shëndetit Publik {{en}} * [https://web.archive.org/web/20020930122507/http://www.whatispublichealth.org/ Çfarë është shëndeti publik?] nga Shoqata e Shkollave dhe Programeve të Shëndetit Publik {{en}} [[Kategoria:Shëndet publik]] [[Kategoria:Shëndet]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] h61161vgi3r1hgobj2m1xuivt3eul29 Udhëheqës të shteteve në vitin 1954 0 35014 2982199 2539589 2026-05-19T07:37:05Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Moshe_Sharett_-_1955.jpg|Moshe_Sharett_-_1955.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Túrelio|Túrelio]] me arsyetimin: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Extract from an image [[:c:Commons:Deletion reques 2982199 wikitext text/x-wiki {{Udhëheqës të shteteve/Lista e viteve|shekulli=20}} '''{{PAGENAME}}''' janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës. == Afrikë == * '''{{flamuri|Afrika e Jugut 1928-1994}} [[Afrika e Jugut]]''' - ** Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Dominioneve Britanike përtej deteve (1952&ndash;1961) ** Guvernator – [[Ernest George Jansen]] (1951&ndash;1959) ** Kryeministër - **# [[Daniel François Malan]] (1948&ndash;1954) **# [[Johannes Gerhardus Strijdom]] (1954&ndash;1958) * '''{{flamuri|Egjipt 1952-1972}} [[Egjipti]]''' **President - **# [[Muhammad Naguib]] (1953&ndash;1954) **# [[Gamal Abdel Nasser]] (1954) **# [[Muhammad Naguib]] (1954) **# [[Gamal Abdel Nasser]] (1954&ndash;1970) **Kryeministër - **# [[Muhammad Naguib]] (1952&ndash;1954) **# [[Gamal Abdel Nasser]] (1954) **# [[Muhammad Naguib]] (1954) **# [[Gamal Abdel Nasser]] (1954&ndash;1962) * '''{{flamuri|Etiopia 1897}} [[Etiopia]]''' - ** Monark - [[Haile Selassie I]], Perandori i Etiopisë (1930&ndash;1974) ** Kryeministër - [[Makonnen Endelkachew]] (1942&ndash;1957) * '''{{flamuri|Liberia}} [[Liberia]]''' - **Presidenti - [[William V.S. Tubman]] (1944–1971) * '''{{flamuri|Libia}} [[Libia]]''' ** Monark - [[Idris]], Mbreti i Libisë (1951&ndash;1969) ** Kryeministër - **# [[Mahmud al-Muntasir]] (1951&ndash;1954) **# [[Muhammad Sakizli]] (1954) **# [[Mustafa Ben Halim]] (1954&ndash;1957) * '''{{flamuri|Zanzibari Sulltanat}} [[Zanzibari]]''' (protektorat Britanik) - ** Monark - [[Sayyid Khalifa bin Harub Al-Busaid]], Sulltani i Zanzibarit (1911–1960) == Amerika e Jugut == * '''{{flamuri|Argjentina}} [[Argjentina]]''' - **Presidenti - [[Juan Perón]] (1946&ndash;1955) * '''{{flamuri|Bolivia}} [[Bolivia]]''' - **Presidenti - [[Víctor Paz Estenssoro]] (1952&ndash;1956) * '''{{flamuri|Brazili 1889}} [[Brazili]]''' - **Presidenti - **# [[Getúlio Vargas]] (1951&ndash;1954) **# [[Café Filho]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Ekuadori}} [[Ekuadori]]''' - **Presidenti - [[José María Velasco Ibarra]] (1952&ndash;1956) * '''{{flamuri|Kili}} [[Kili]]''' - **Presidenti - [[Carlos Ibáñez del Campo]] (1952&ndash;1958) * '''{{flamuri|Kolumbia}} [[Kolumbia]]''' - **Presidenti - [[Gustavo Rojas Pinilla]] (1953&ndash;1957) * '''{{flamuri|Paraguaji 1842}} [[Paraguaj]]''' - **Presidenti - **# [[Federico Chávez]] (1949&ndash;1954) **# [[Tomás Romero Pereira]] (1954) **# [[Alfredo Stroessner]] (1954&ndash;1989) * '''{{flamuri|Peru 1825}} [[Peru]]''' - **President - [[Manuel A. Odría]] (1950&ndash;1956) **Kryeministër - **# [[Zenón Noriega Agüero]] (1950&ndash;1954) **# [[Roque Augusto Saldías Maninat]] (1954&ndash;1956) * '''{{flamuri|Uruguaji}} [[Uruguaj]]''' - **Presidenti - [[Andrés Martínez Trueba]] (1951&ndash;1955) * '''{{flamuri|Venezuela 1930-2006}} [[Venezuela]]''' - **Presidenti - [[Marcos Pérez Jiménez]] (1952&ndash;1958) == Amerika e Veriut == * '''{{flamuri|Republika Dominikane}} [[Republika Dominikane]]''' - **Presidenti - [[Héctor Trujillo]] (1952&ndash;1960) * '''{{flamuri|Salvadori}} [[El Salvador]]''' - **Presidenti - [[Óscar Osorio]] (1950&ndash;1956) * '''{{flamuri|Guatemala}} [[Guatemala]]''' - **Presidenti - **# [[Jacobo Árbenz Guzmán]] (1951&ndash;1954) **# [[Carlos Enrique Díaz de León]] (1954) **# [[Elfego Hernán Monzón Aguirre]] (1954) **# [[Carlos Castillo Armas]] (1954&ndash;1957) * '''{{flamuri|Haiti}} [[Haiti]]''' **President - [[Paul Magloire]] (1950&ndash;1956) * '''{{flamuri|Hondurasi}} [[Hondurasi]]''' - **Presidenti - **# [[Juan Manuel Gálvez]] (1949&ndash;1954) **# [[Julio Lozano Díaz]] (1954&ndash;1956) * '''{{flamuri|Kanadaja 1921}} [[Kanada]]''' - **Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Dominioneve Britanike përtej deteve (1952&ndash;sot) **Guvernator - [[Vincent Massey]] (1952&ndash;1959) **Kryeministër - [[Louis St. Laurent]] (1948&ndash;1957) * '''{{flamuri|Kosta Rika}} [[Kosta Rika]]''' - **Presidenti - [[José Figueres Ferrer]] (1953&ndash;1958) * '''{{flamuri|Kuba}} [[Kuba]]''' - **Presidenti - [[Fulgencio Batista]] (1952&ndash;1959) * '''{{flamuri|Meksika 1934-1968}} [[Meksika]]''' - **Presidenti - [[Adolfo Ruiz Cortines]] (1952&ndash;1958) * '''{{flamuri|Nikaragua}} [[Nikaragua]]''' - **Presidenti - [[Anastasio Somoza García]] (1950&ndash;1956) * '''{{flamuri|Panamaja}} [[Panamaja]]''' ** President - [[José Antonio Remón Cantera]] (1952&ndash;1955) * '''{{flamuri|SHBA}} [[SHBA]]''' – **Presidenti - [[Dwight D. Eisenhower]] (1953&ndash;1961) == Australia dhe Oqeania == * '''{{flamuri|Australia}} [[Australia]]''' - **Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Dominioneve Britanike përtej deteve (1952&ndash;sot) **Guvernator - [[William Slim|Sir William Slim]] (1953&ndash;1960) **Kryeministër - [[Robert Menzies]] (1949&ndash;1966) * '''{{flamuri|Tonga}} [[Tonga]]''' ** Monark - [[Salote Tupou III]], Mbretëresha e Tongës (1918–1965) * '''{{flamuri|Zelanda e Re}} [[Zelanda e Re]]''' - ** Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Dominioneve Britanike përtej deteve (1952&ndash;sot) ** Guvernator - [[Charles Norrie]] (1952&ndash;1957) ** Kryeministër - [[Sidney Holland]] (1949&ndash;1957) == Azi == * '''{{flamuri|Afganistani 1930-1973}} [[Afganistan]]''' – **Monark - [[Mohammed Zahir Shah]], Mbreti i Afganistanit (1933&ndash;1973) **Kryeministër - [[Mohammed Daoud Khan]] (1953&ndash;1963) * '''[[File:Saudi Arabia Flag Variant (1938).svg|20px]] [[Arabia Saudite]]''' - **Monark - [[Saud]], Mbreti i Arabisë Saudite (1953&ndash;1964) ** Kryeministër - **# [[Saud]] (1953&ndash;1954) **# [[Princi Faisal]] (1954&ndash;1960) * '''{{flamuri|Birmania 1948-1974}} [[Birmania]]''' ** President - [[Ba U]] (1952&ndash;1957) ** Kryeministër - [[U Nu]] (1948&ndash;1956) * '''{{flamuri|Butani 1949-1956}} [[Butani]]''' **Monark - [[Jigme Dorji Wangchuck]], Mbreti i Butanit (1952&ndash;1972) **Kryeministër - [[Jigme Palden Dorji]] (1952&ndash;1964) * '''{{flamuri|Sri Lanka 1951-1972}} [[Sri Lanka|Cejloni]]''' ** Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Dominioneve Britanike përtej deteve (1952&ndash;1972) ** Guvernator - **# [[Herwald Ramsbotham]] (1949&ndash;1954) **#[[Oliver Ernest Goonetilleke|Sir Oliver Ernest Goonetilleke]] (1954&ndash;1962) ** Kryeministër - [[John Kotelawala|Sir John Kotelawala]] (1953&ndash;1956) * '''{{flamuri|Filipinet 1919-1985 1986-1998}} [[Filipinet]]''' **President - [[Ramon Magsaysay]] (1953&ndash;1957) * '''{{flamuri|India}} [[India]]''' **President - [[Rajendra Prasad]] (1950&ndash;1962) **Kryeministër - [[Jawaharlal Nehru]] (1947&ndash;1964) * '''{{flamuri|Indonezia}} [[Indonezia]]''' **President - [[Sukarno]] (1945&ndash;1967) **Kryeministër - [[Ali Sastroamidjojo]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Persia 1933-1964}} [[Irani]]''' - **Monark - [[Mohammad-Reza Pahlavi]], Shahu i Iranit (1941–1979) **Kryeministër - [[Fazlollah Zahedi]] (1953&ndash;1955) *'''{{flamuri|Iraku 1921-1959}} [[Iraku]]''' **Monark - [[Faisal II]], Mbreti i Irakut (1939&ndash;1958) **Kryeministër - **# [[Muhammad Fadhel al-Jamali]] (1953&ndash;1954) **# [[Arshad al-Umari]] (1954) **# [[Nuri as-Said]] (1954&ndash;1957) * '''{{flamuri|Izraeli}} [[Izraeli]]''' **President - [[Yitzhak Ben-Zvi]] (1952&ndash;1963) **Kryeministër - **# [[David Ben-Gurion]] (1948&ndash;1954) **# [[Moshe Sharett]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Japonia}} [[Japonia]]''' – **Monark - [[Hirohito]], Perandori i Japonisë (1926&ndash;1989) **Kryeministër - **# [[Shigeru Yoshida]] (1948&ndash;1954) **# [[Ichirō Hatoyama]] (1954&ndash;1956) * '''{{flamuri|Jemeni 1927-1962}} [[Jemen]]''' - **Monark - [[Ahmad bin Yahya]], Mbreti i Jemenit (1948&ndash;1955) **Kryeministër - [[Hassan bin Yahya]] (1948&ndash;1955) * {{flamuri|Jordania}} '''[[Jordania]]''' ** Monark - [[Hussein]], Mbreti i Jordanisë (1952&ndash;1999) ** Kryeministër - **# [[Fawzi al-Mulki]] (1953&ndash;1954) **# [[Tawfik Abu al-Huda]] (1954&ndash;1955) * {{flamuri|Kamboxhia}} '''[[Kamboxhia]]''' ** Monark - [[Norodom Sihanouk]], Mbreti i Kamboxhias (1941&ndash;1955) ** Kryeministër - **# [[Chan Nak]] (1953&ndash;1954) **#[[Norodom Sihanouk]] (1954) **#[[Penn Nouth]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Kina}} [[Republika Popullore e Kinës]]''' ** Kryetari i Partisë Komuniste - [[Mao Zedong]] (1935&ndash;1976) ** Kryetari i Shtetit - [[Mao Zedong]] (1949&ndash;1959) ** Premier - [[Zhou Enlai]] (1949&ndash;1976) ** '''{{flamuri|Tibeti}} [[Tibet]]''' - ***Monark - [[Tenzin Gyatso]], [[Dalai Lama]] (1939&ndash;në vazhdim) * '''{{flamuri|Taivani}} [[Republika e Kinës]]''' **President - [[Chiang Kai-Shek]] (1950&ndash;1975) **Premier - **# [[Chen Cheng]] (1950&ndash;1954) **# [[Yu Hung-Chun]] (1954&ndash;1958) * '''{{flamuri|Koreja e Jugut}} [[Koreja e Jugut]]''' **President - [[Syngman Rhee]] (1948&ndash;1960) **Kryeministër - **# [[Baek Du-jin]] (1952&ndash;1954) **# [[Byeon Yeong-tae]] (1954) * '''{{flamuri|Koreja e Veriut}} [[Koreja e Veriut]]''' ** Kryetari i Partisë Komuniste - [[Kim Il-sung]] (1948&ndash;1994) ** Kryetari i Shtetit - [[Kim Tu-bong]] (1948&ndash;1957) ** Premier - [[Kim Il-sung]] (1948&ndash;1972) * [[File:Flag of Laos (1952-1975).svg|20px]] '''[[Laosi]]''' ** Monark - [[Sisavang Vong]], Mbreti i Laosit (1946&ndash;1959) **Kryeministër - **# [[Souvanna Phouma|Princi Souvanna Phouma]] (1951&ndash;1954) **# [[Katay Don Sasorith]] (1954&ndash;1956) * '''{{flamuri|Libani}} [[Libani]]''' **President - [[Camille Chamoun]] (1952&ndash;1958) **Kryeministër - **# [[Abdallah El-Yafi]] (1953&ndash;1954) **# [[Sami as-Solh]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Mongolia 1940-1992}} [[Mongolia]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - **# [[Yumjaagiin Tsedenbal]] (1940&ndash;1954) **# [[Dashiyn Damba]] (1954&ndash;1958) **President - **# [[Sükhbaataryn Yanjmaa]] (1953&ndash;1954) **# [[Jamsrangiin Sambuu]] (1954&ndash;1972) **Kryeministër - [[Yumjaagiin Tsedenbal]] (1952&ndash;1974) * '''{{flamuri|Muskati}} [[Muskati]] dhe [[Omani]]''' – **Monark - [[Said Bin Taimur]], Sulltani i Omanit (1932&ndash;1970) * '''{{flamuri|Nepali}} [[Nepali]]''' - **Monark - [[Tribhuvan]], Mbreti i Nepalit (1951&ndash;1955) **Kryeministër - [[Matrika Prasad Koirala]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Pakistani}} [[Pakistani]]''' **Monark - [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Pakistanit (1952&ndash;1956) **Guvernator - [[Malik Ghulam Muhammad]] (1951&ndash;1955) **Kryeministër - [[Muhammad Ali Bogra]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Siria 1932-1958 61-63}} [[Siria]]''' - ** President - **# [[Adib Shishakli]] (1953&ndash;1954) **# [[Hashim al-Atassi]] (1954&ndash;1955) ** Kryeministër - **# [[Adib Shishakli]] (1953&ndash;1954) **# [[Sabri al-Assali]] (1954) **# [[Said al-Ghazzi]] (1954) **# [[Faris al-Khoury]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Tailanda}} [[Tailanda]]''' - **Monark - [[Bhumibol Adulyadej]], Mbreti i Siamit (1946&ndash;sot) **Kryeministër - [[Plaek Pibulsonggram]] (1948&ndash;1957) * [[File:Flag of Republic of Cochinchina.svg|20px]] '''[[Vietnami i Jugut]]''' ** Kryetari i Shtetit - [[Bảo Đại]] (1949&ndash;1955) ** Kryeministër - **# [[Nguyễn Phúc Bửu Lộc]] (1954) **# [[Phan Huy Quat|Phan Huy Quát]] (1954) **# [[Ngô Đình Diệm]] (1954&ndash;1955) * '''[[File:Flag_of_North_Vietnam_(1945-1955).svg|20px]] [[Vietnami i Veriut]]''' ** Kryetari i Partisë Komuniste - [[Trường Chinh]], Sekretari i Përgjithshëm i Partisë (1941&ndash;1956) ** President - [[Hồ Chí Minh]] (1945&ndash;1969) ** Premier - [[Hồ Chí Minh]] (1945&ndash;1955) == Europë == * '''{{flamuri|Shqipëria 1946–1992}} [[Shqipëria]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Enver Hoxha]], [[PPSH|Sekretari i Parë i Partisë së Punës]] (1944&ndash;1985) **President - [[Haxhi Lleshi]], Kryetar i Presidiumit të Asamblesë Popullore (1953&ndash;1982) **[[Lista e Kryeministrave të Shqipërisë|Kryeministër]] - **# [[Enver Hoxha]] (1944–1954) **# [[Mehmet Shehu]] (1954&ndash;1981) * '''{{flamuri|Andora}} [[Andorra]]''' **Princat - ***Princi Francez - ***# [[Vincent Auriol]], Presidenti i Francës (1947&ndash;1954) ***# [[René Coty]], Presidenti i Francës (1954&ndash;1959) ***Princi Peshkop - [[Ramon Iglesias i Navarri]], Peshkopi i Urgell (1943&ndash;1969) **Kryetari i Parlamentit - [[Francesc Cairat Freixes]], Sindiku i Andorrës (1937&ndash;1960) * '''{{flamuri|Austria}} [[Austria]]''' (nën pushtimin e Aleatëve) **President - [[Theodor Körner (Austriak)|Theodor Körner]] (1951&ndash;1957) **Kancelar - [[Julius Raab]] (1953&ndash;1961) **Guvernatori Ushtarak Amerikan - [[Llewellyn Thompson]] (1952&ndash;1955) **Guvernatori Ushtarak Britanik - **# [[Harold Caccia]] (1950&ndash;1954) **# [[Geoffrey Wallinger]] (1954&ndash;1955) **Guvernatori Ushtarak Francez - [[Jean Payart]] (1950&ndash;1955) **Guvernatori Ushtarak Sovjetik - [[Ivan Ilichev]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Bashkimi Sovjetik 1923-1955}} [[Bashkimi Sovjetik]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Nikita Khrushchev]], Sekretari i Përgjithshëm (1953&ndash;1964) **Kryetari i Shtetit - [[Kliment Voroshilov]], Kryetar i Komitetit Ekzekutiv Qëndror të Kongresit Sovjetit Suprem (1953&ndash;1960) **Premier - [[Georgy Malenkov]], Kryetar i Këshillit të Ministrave (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Belgjika}} [[Belgjika]]''' - **Monarku - [[Baudouin I]], Mbreti i Belgjikës (1951&ndash;1993) **Kryeministër - **# [[Jean Van Houtte]] (1952&ndash;1954) **#[[Achille Van Acker]] (1954&ndash;1958) * '''{{flamuri|Britania e Madhe}} [[Britania e Madhe]]''' – **Monarku – [[Elizabeth II]], Mbretëresha e Britanisë së Madhe (1952&ndash;sot) **Kryeministër – [[Winston Churchill]] (1951&ndash;1955) * '''{{flamuri|Bullgaria}} [[Bullgaria]]''' - **Kryetari i Partisë Komuniste - **# [[Vulko Chervenkov]] (1949&ndash;1954) **# [[Todor Zhivkov]] (1954&ndash;1989) **President - [[Georgi Damyanov]] (1950&ndash;1958) **Kryeministër - [[Vulko Chervenkov]] (1950&ndash;1956) * '''{{flamuri|Çekosllovakia}} [[Çekosllovakia]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Antonín Novotný]] (1953&ndash;1968) ** President - [[Antonín Zápotocký]] (1953&ndash;1957) ** Kryeministër - [[Viliam Široký]] (1953&ndash;1963) * '''{{flamuri|Danimarka}} [[Danimarka]]''' – ** Monark – [[Frederick IX]], Mbreti i Danimarkës (1947&ndash;1972) ** Kryeministër – [[Hans Hedtoft]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Finlanda}} [[Finlanda]]''' - ** Presidenti – [[Juho Kusti Paasikivi]] (1946&ndash;1956) ** Kryeministër – **# [[Sakari Tuomioja]] (1953&ndash;1954) **# [[Ralf Törngren]] (1954) **# [[Urho Kekkonen]] (1954&ndash;1956) * '''{{flamuri|Franca}} [[Francë]]''' – **President - **# [[Vincent Auriol]] (1947&ndash;1954) **# [[René Coty]] (1954&ndash;1959) **Kryeministër - **# [[Joseph Laniel]] (1953&ndash;1954) **# [[Pierre Mendès France]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Gjermania}} [[Gjermania|Gjermania Perëndimore]]''' - **President - [[Theodor Heuss]] (1949&ndash;1959) **Kancelar - [[Konrad Adenauer]] (1949&ndash;1963) * '''{{flamuri|Gjermania}} [[Gjermania Lindore]]''' - **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Walter Ulbricht]] (1950&ndash;1971) **President - [[Wilhelm Pieck]] (1949&ndash;1960) **Premier - [[Otto Grotewohl]] (1949&ndash;1964) * '''{{flamuri|Greqia (1828-1978)}} [[Greqia]]''' - ***Monark - [[Pauli i Greqisë|Paul]], Mbreti i Helenëve (1947&ndash;1964) ***Kryeministër - [[Alexandros Papagos]] (1952&ndash;1955) * '''{{flamuri|Holanda}} [[Hollanda]]''' - **Monark - [[Juliana e Hollandës|Juliana]], Mbretëresha e Hollandës (1948&ndash;1980) **Kryeministër - [[Willem Drees]] (1948&ndash;1958) * '''{{flamuri|Hungaria}} [[Hungaria]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Mátyás Rákosi]] (1945&ndash;1956) **President - [[István Dobi]] (1952&ndash;1967) **Kryeministër - [[Imre Nagy]] (1953&ndash;1955) * '''{{flamuri|Irlanda}} [[Irlanda]]''' **President - [[Seán T. O'Kelly]] (1945&ndash;1959) **Kryeministër - **# [[Éamon de Valera]] (1951&ndash;1954) **# [[John A. Costello]] (1954&ndash;1957) * '''{{flamuri|Islanda}} [[Islanda]]''' **President - [[Ásgeir Ásgeirsson]] (1952&ndash;1968) **Kryeministër - [[Ólafur Thors]] (1953&ndash;1956) * '''{{flamuri|Italia}} [[Italia]]''' **Kryetari i Shtetit - [[Luigi Einaudi]] (1948&ndash;1955) ** Kryeministër - **# [[Giuseppe Pella]] (1953&ndash;1954) **# [[Amintore Fanfani]] (1954) **# [[Mario Scelba]] (1954&ndash;1955) * '''{{flamuri|Jugosllavia 1946-1992}} [[Jugosllavia]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Josip Broz Tito]], Sekretari i Përgjithshëm (1945&ndash;1980) **Kryetari i Shtetit - [[Josip Broz Tito]] (1953&ndash;1980) **Kryeministër - [[Josip Broz Tito]] (1945&ndash;1963) * '''{{flamuri|Lihtenshtajni}} [[Lihtenshtajni]]''' - ** Monark - [[Franz Joseph II]], Princi i Lihtenshtajnit (1938&ndash;1989) ** Administrator - [[Alexander Frick]] (1945&ndash;1962) * '''{{flamuri|Luksemburgu}} [[Luksemburg]]''' - **Monark - [[Charlotte]], Dukesha e Madhe e Luksemburgut (1919&ndash;1964) **Kryeministër - [[Joseph Bech]] (1953&ndash;1958) * '''{{flamuri|Monako}} [[Monako]]''' - **Monark - [[Rainier III]], Princi i Monakos (1949–2005) **Kryeministër - [[Henry Soum]] (1953&ndash;1959) * '''{{flamuri|Norvegjia}} [[Norvegjia]]''' - **Monark - [[Haakon VII]], Mbret i Norvegjisë (1905–1957) **Kryeministër - [[Oscar Torp]] (1951&ndash;1955) * '''{{flamuri|Polonia}} [[Polonia]]''' **Kryetari i Partisë Komuniste - [[Bolesław Bierut]] (1948&ndash;1956) **Kryetari i Shtetit - [[Aleksander Zawadzki]] (1952&ndash;1964) **Premier - **# [[Bolesław Bierut]] (1952&ndash;1954) **# [[Józef Cyrankiewicz]] (1954&ndash;1970) * '''{{flamuri|Portugalia}} [[Portugalia]]''' – **President - [[Francisco Craveiro Lopes]] (1951&ndash;1958) **Kryeministër - [[António de Oliveira Salazar]] (1932&ndash;1968) * '''{{flamuri|Rumania}} [[Rumania]]''' - **Kryetari i Partisë Komuniste - **# [[Gheorghe Gheorghiu-Dej]] (1945&ndash;1954) **# [[Gheorghe Apostol]] (1954&ndash;1955) **Kryetari i Shtetit - [[Petru Groza]] (1952&ndash;1958) **Kryeministër - [[Gheorghe Gheorghiu-Dej]] (1952&ndash;1955) * '''{{flamuri|San Marino}} [[San Marino]]''' **Kapitenët - **# [[Giordano Giacomini]] dhe [[Giuseppe Renzi]] (1953&ndash;1954) **# [[Giuseppe Forcellini]] dhe [[Secondo Fiorini]] (1954) **# [[Agostino Giacomini]] dhe [[Luigi Montironi]] (1954&ndash;1955) *'''{{flamuri|Spanja 1945-1977}} [[Spanja]]''' **Kryetari i Shtetit - [[Francisco Franco]], Lideri Ushtarak, President dhe Kryeministër (1939&ndash;1975) **Kryeministër - [[Francisco Franco]] (1939&ndash;1973) * '''{{flamuri|Suedia}} [[Suedia]]''' – **Monark - [[Gustav VI]], Mbreti i Suedisë (1950&ndash;1973) **Kryeministër - [[Tage Erlander]] (1946&ndash;1969) * '''{{flamuri|Turqia}} [[Turqia]]''' - **Presidenti - [[Celâl Bayar]] (1950&ndash;1960) **Kryeministër - [[Adnan Menderes]] (1950&ndash;1960) * '''{{flamuri|Vatikani}} [[Vatikani]]''' **Monark - [[Papa Pio XII]] (1939-1958) **Sekretari i Shtetit - Kardinali [[Domenico Tardini]] (1952&ndash;1961) * '''{{flamuri|Zvicra}} [[Zvicra]]''' **[[Këshilli Federal Zviceran]] **: [[Philipp Etter]] (1934&ndash;1959), [[Karl Kobelt]] (1940&ndash;1954), [[Max Petitpierre]] (1944&ndash;1961), [[Rodolphe Rubattel]] (1947&ndash;1954, President), [[Josef Escher]] (1950&ndash;1954), [[Markus Feldmann]] (1951&ndash;1958), [[Hans Streuli]] (1953&ndash;1959), [[Paul Chaudet]] (1954&ndash;1966), [[Giuseppe Lepori]] (1954&ndash;1959), [[Thomas Holenstein]] (1954&ndash;1959) ==Liderët Botërorë== <gallery> |'''Mehmet Shehu''' 1954-1981<br>Kryeministri i Shqipërisë |'''Haxhi Lleshi''' 1953-1982 <br>Presidenti i Shqipërisë File:Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruchstschow.jpg|'''Nikita Khrushchev''' 1953-1964 <br>Lideri i Bashkimit Sovjetik File:Winston Churchill cph.3b12010.jpg|'''Winston Churchill''' 1951-1955<br>Kryeministri i Britanisë së Madhe File:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|'''Dwight D. Eisenhower''' 1953-1961 <br>Presidenti i SHBA File:René Coty-1929.jpg|'''René Coty''' 1954-1959 <br>Presidenti i Francës File:Queen Elizabeth II - 1953-Dress.JPG|'''Elizabeth II''' 1952-sot <br>Mbretëresha e Britanisë së Madhe |'''Mao Zedong''' 1949-1976 <br>Kryetar i Partisë Komuniste të Kinës File:Luigi Einaudi.jpg|'''Luigi Einaudi''' 1948-1955 <br>Presidenti i Italisë File:Bundesarchiv B 145 Bild-F078072-0004, Konrad Adenauer.jpg|'''Konrad Adenauer''' 1949-1963 <br>Kancelari i Gjermanisë File:Gustaf VI Adolf av Sverige som kronprins.jpg|'''Gustav VI''' 1950-1973 <br>Mbreti i Suedisë File:Papst Pius XII., Krönung 1939JS.jpg|'''Pius XII''' 1939-1958 <br>Papa File:Shah of iran.png|'''Mohammad Reza Pahlavi''' 1941-1979<br>Shahu i Iranit File:Frederick IX of Denmark.jpg|'''Frederick IX''' 1947-1972<br>Mbreti i Danimarkës |'''Celâl Bayar''' 1950-1960 <br>Presidenti i Turqisë File:Adolfo_Ruiz_Cortines_-_2.png|'''Adolfo Ruiz Cortines''' 1952–1958<br>Presidenti i Meksikës File:Café Filho.jpg|'''Café Filho''' 1954-1955<br>Presidenti i Brazilit File:Hirohito in dress uniform.jpg|'''Hirohito''' 1926-1989 <br>Perandori i Japonisë File:Louisstlaurent.jpg|'''Louis St. Laurent''' 1948-1957<br>Kryeministri i Kanadasë File:Baudouin of Belgium 1969.jpg|'''Baudouin I''' 1951-1993<br>Mbreti i Belgjikës File:Franco0001.PNG|'''Francisco Franco''' 1936-1975<br>Presidenti i Spanjës File:Bloemendefile voor koningin Juliana op Paleis Soestdijk , koppen van Prinses Bea, Bestanddeelnr 911-2041.jpg|'''Juliana''' 1948-1980<br>Mbretëresha e Hollandës File:Paul I of Greece.jpg|'''Paul''' 1947-1964<br>Mbreti i Helenëve File:King Saud.jpg|'''Saud bin Abdulaziz Al Saud''' 1953-1964<br>Mbreti i Arabisë Saudite </gallery> == Referimet == *[http://www.rulers.org/ Rulers] [[Kategoria:1954]] [[Kategoria:Udhëheqës të shteteve në vite]] rp5deriqp4oyd5k84oue391xmy9buov Kategoria Superiore 0 37384 2981890 2981767 2026-05-18T14:40:06Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 Vandalizëm. Refuzoi 2 ndryshimet e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-29719-54|~2026-29719-54]]) dhe riktheu versionin 2942197 nga Smallem 2981890 wikitext text/x-wiki {{Infobox liga futbollistike | name = Kategoria Superiore | image = | pixels = 250px | country = {{Flagicon|Albania}} [[Shqipëria]] | confed = [[UEFA]] | founded = 1911 | first = [[Kategoria e Parë 1911|1911]] | teams = 10 | relegation = [[Kategoria e Parë]] | level = 1 | domest_cup = [[Kupa e futbollit e Shqipërisë|Kupa e Shqipërisë]] | confed_cup = [[UEFA Liga e Kampionëve]], [[UEFA Liga e Evropës]], [[UEFA Liga e Konferencave]] | champions = [[KF Egnatia|Egnatia]] (titulli 2të) | season = [[Kategoria Superiore 2024–25|2024–25]] | most_successful_club = [[KF Tirana|Tirana]] (26) | tv = [[RTSH]] | website = https://www.fshf.org | wikidata = Q210183 | current = [[Kategoria Superiore 2025–26]] }} '''Kategoria Superiore''', njohur edhe si '''Abissnet Superiore''' është niveli më i lartë i futbollit në [[Shqipëri]]. Më parë ajo është quajtur Kategoria e Parë edhe Kategoria A1, por që nga viti 1999 është emërtuar me emrin që mban edhe sot. [[KF Tirana]] janë klubi më i suksesshëm duke fituar 26 tituj kampionë. [[File:Kategoria_Superiore.svg|thumb|upright|left|Figura e Vjetër.]] Në '''Kategorinë Superiore''' në sezonin aktual marrin pjesë 10 skuadra. Fituesja e sezonit të '''Kategorisë Superiore''' quhet Kampione e Shqipërisë dhe fiton të drejtën te shkojë në raundin e parë eliminator të [[Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve]]. Vendi i dytë ose nën-kampioni fiton të drejtën të shkojë në raundin e parë eliminator të Ligës së Konferencës. Vendi i tretë gjithashtu shkon në raundin e parë eliminator të Ligës së Konferencës. Dy vendet e fundit bien në [[Kategoria e Parë|Kategorinë e Parë]] dhe nuk ka ndeshje play-out. Para fillimit të sezonit të ri futbollistik, kampionët e sezonit të kaluar luajnë një ndeshje të vetme me fituesit e Kupës për të përcaktuar fituesin e [[Superkupa e Shqipërisë|Superkupës së Shqipërisë]]. == Historiku == === Paraqitja e klubeve === {| class="wikitable" |- ! Klubi ! Kampionët ! Nën kampionët ! Sezonet |- | [[KF Tirana|Tirana]] | style="text-align:center;"| '''26'''* | style="text-align:center;"| 14 | [[Kategoria e Parë 1911|1911]] (jozyrtar), [[Kategoria e Parë 1930|1930]], [[Kategoria e Parë 1931|1931]], [[Kategoria e Parë 1932|1932]], [[Kategoria e Parë 1934|1934]], [[Kategoria e Parë 1936|1936]], [[Kategoria e Parë 1937|1937]], [[Kategoria Superiore 1939|1939]] (ende i pazyrtarizuar nga [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]), [[Kategoria Superiore 1942|1942]] (ende i pazyrtarizuar nga [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]), [[Kategoria e Parë 1964-65|1964–65]], [[Kategoria e Parë 1965-66|1965–66]], [[Kategoria e Parë 1968|1968]], [[Kategoria e Parë 1969-70|1969–70]], [[Kategoria e Parë 1981-82|1981–82]], [[Kategoria e Parë 1984-85|1984–85]], [[Kategoria e Parë 1987-88|1987-1988]], [[Kategoria e Parë 1988-89|1988-1989]], [[Kategoria e Parë 1994-95|1994-95]], [[Kategoria e Parë 1995-96|1995–96]], [[Kategoria e Parë 1996-97|1996–97]], [[Kategoria Superiore 1998-99|1998–99]], [[Kategoria Superiore 1999-00|1999–2000]], [[Kategoria Superiore 2002-03|2002–03]], [[Kategoria Superiore 2003-04|2003–04]], [[Kategoria Superiore 2004-05|2004–05]], [[Kategoria Superiore 2006-07|2006–07]], [[Kategoria Superiore 2008-09|2008–09]], [[Kategoria Superiore 2019–20|2019–20]], [[Kategoria Superiore 2021–22|2021–22]] |- | [[KS Dinamo|Dinamo]] | style="text-align:center;"| '''18''' | style="text-align:center;"| 9 | [[Kategoria e Parë 1950|1950]], [[Kategoria e Parë 1951|1951]], [[Kategoria e Parë 1952|1952]], [[Kategoria e Parë 1953|1953]], [[Kategoria e Parë 1955|1955]], [[Kategoria e Parë 1956|1956]], [[Kategoria e Parë 1960|1960]], [[Kategoria e Parë 1966-67|1966–67]], [[Kategoria e Parë 1972-73|1972–73]], [[Kategoria e Parë 1974-75|1974–75]], [[Kategoria e Parë 1975-76|1975–76]], [[Kategoria e Parë 1976-77|1976–77]], [[Kategoria e Parë 1979-80|1979–80]], [[Kategoria e Parë 1985-86|1985–86]], [[Kategoria e Parë 1989-90|1989–90]], [[Kategoria Superiore 2001-02|2001–02]], [[Kategoria Superiore 2007-08|2007–08]], [[Kategoria Superiore 2009-10|2009–10]] |- | [[FK Partizani|Partizani]] | style="text-align:center;"| '''17''' | style="text-align:center;"| 22 | [[Kategoria e Parë 1947|1947]], [[Kategoria e Parë 1948|1948]], [[Kategoria e Parë 1949|1949]], [[Kategoria e Parë 1954|1954]], [[Kategoria e Parë 1957|1957]], [[Kategoria e Parë 1958|1958]], [[Kategoria e Parë 1959|1959]], [[Kategoria e Parë 1961|1961]], [[Kategoria e Parë 1962–63|1962–63]], [[Kategoria e Parë 1963-64|1963–64]], [[Kategoria e Parë 1970-71|1970–71]], [[Kategoria e Parë 1978-79|1978–79]], [[Kategoria e Parë 1980-81|1980–81]], [[Kategoria e Parë 1986-87|1986–87]], [[Kategoria e Parë 1992-93|1992–93]], [[Kategoria Superiore 2018–19|2018–19]], [[Kategoria Superiore 2022–23|2022–23]] |- | [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | style="text-align:center;"| '''9'''* | style="text-align:center;"| 13 | [[Kategoria Superiore 1940|1940]] (ende i pazyrtarizuar nga [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]), [[Kategoria e Parë 1945|1945]], [[Kategoria e Parë 1946|1946]], [[Kategoria e Parë 1971-72|1971–72]], [[Kategoria e Parë 1973-74|1973–74]], [[Kategoria e Parë 1977-78|1977–78]], [[Kategoria e Parë 1982-83|1982–83]], [[Kategoria e Parë 1991-92|1991–92]], [[Kategoria e Parë 1997-98|1997–98]], [[Kategoria Superiore 2000-01|2000–01]] |- | [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| '''8'''* | style="text-align:center;"| 3 | [[Kategoria e Parë 1933|1933]], [[Kategoria Superiore 2010-2011|2010–11]], [[Kategoria Superiore 2011-2012|2011–12]], [[Kategoria Superiore 2012-2013|2012–13]], [[2013–14 Kategoria Superiore|2013–14]], [[2014–15 Kategoria Superiore|2014–15]], [[2015–16 Kategoria Superiore|2015–16]], [[2017–18 Kategoria Superiore|2017–18]] |- | [[KF Teuta|Teuta]] | style="text-align:center;"| '''2''' | style="text-align:center;"| 6 | [[Kategoria e Parë 1993-94|1993–94]], [[Kategoria Superiore 2020–21|2020–21]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | style="text-align:center;" | '''2''' | style="text-align:center;" | - | [[Kategoria Superiore 2023–24|2023–24]], [[Kategoria Superiore 2024–25|2024–25]] |- | [[KF Elbasani|Elbasani]] | style="text-align:center;"| '''2''' | style="text-align:center;"| 1 | [[Kategoria e Parë 1983-84|1983–84]], [[Kategoria Superiore 2005-06|2005–06]] |- | [[KS Flamurtari|Flamurtari]] | style="text-align:center;"| '''1''' | style="text-align:center;"| 7 | [[Kategoria e Parë 1990-91|1990–91]] |- | [[FK Kukësi|Kukësi]] | style="text-align:center;"| '''1''' | style="text-align:center;"| 6 | [[Kategoria Superiore 2016–17|2016–17]] |- | [[KS Besa|Besa]] | style="text-align:center;"| <nowiki>–</nowiki> | style="text-align:center;"| 2 | – |- | [[KS Luftëtari|Luftëtari]] | style="text-align:center;"| <nowiki>–</nowiki> | style="text-align:center;"| 1 | – |- | [[KF Tomori|Tomori]] | style="text-align:center;"| <nowiki>–</nowiki> | style="text-align:center;"| 1 | – |- | [[KF Laçi|Laçi]] | style="text-align:center;"| <nowiki>–</nowiki> | style="text-align:center;"| 1 | – |- |} * [[KF Tirana|Tiranës]] dhe [[KF Vllaznia|Vllaznisë]] nuk i janë njohur ende nga FSHF kampionatet e fituara në periudhën e Luftës, me arysetimin se ato nuk janë organizuar nga Federata.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/tre-kampionatet-e-luftes-drejt-tiranes-e-vllaznise/|title=Vendos me votë asambleja, tre kampionatet e luftës do t’i takojnë Tiranës dhe Vllaznisë|publisher=Panorama Sport|language=sq|author=Leonard Karaj|date=30 janar 2013|accessdate=23 gusht 2020}}</ref> * Me vendim të Komisionit të Etikës, [[KF Skënderbeu|Skënderbeu]] përkohësisht iu hoq titulli kampion i [[Kategoria Superiore 2015–16|sezonit 2015–16]], pas akuzave nga [[UEFA]] për trukim ndeshjesh.<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/lajm-i-fundit-komisioni-i-etikes-vendos-skenderbeut-i-hiqet-titulli-kampion/|title=Trukimet/ Komisioni i Etikës vendos: Skënderbeut i hiqet titulli kampion|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=23 qershor 2017|accessdate=4 shtator 2020}}</ref> Gjithsesi, pas vendimit më të fundit të UEFA-s, ky titull iu rikthye. ===Turneu i 1rë Kombëtar 1911=== Pas hulumtimeve në arkiva të ndryshme, historianë shqiptar dhe arkivi i medias së shkruar kanë zbuluar fakte të reja për hapat e parë të topkëmbës në [[Shqipëri]]. Një turne i luajtur 10 vjet më herët sesa klubet të shfaqeshin në formën e tyre të riorganizuar të viteve 20'. Ende një eveniment jozyrtar, ky mund të quhet [[Kategoria e Parë 1911|Turneu i 1rë Kombëtar]] i luajtur në [[Shqipëri]]. Të gjitha ndeshjet u luajtën me sistem eliminimi nga një ndeshje e vetme. Turi i 1rë ishte ai cerekfinal, që u luajt mes datave 7 & 10 prill, 1911, më pas ndeshjet gjysmëfinale që u luajtën në datat 11 & 12 prill, për tu mbyllur aktiviteti me ndeshjen finale të luajtur në datën 14 prill, 1911. Morën pjesë 8 ekipe gjithsej dhe të gjitha ndeshjet u luajtën në Rahije të [[Fier]]it me rastin e një panairi. [[KF Tirana|Tirana]] u shpall fituese e këtij turneu.<ref>[http://www.peshkupauje.com/2012/02/tirana-trofeun-e-pare-ne-futboll peshkupauje.com]</ref> {{main|Kategoria e Parë 1911}} ===Kampionatet e Luftës së 2të Botërore=== Gjatë viteve 1939-1944, edhe pse Lufta e Dytë Botërore shkaktoi ndërprerje të ndjeshme në futbollin e luajtur në mbarë globin, shumë shtete si, [[Franca]], [[Gjermania]], [[Finlanda]], [[Austria]], etj luajtën kampionate dhe njohën trofetë e dhëna. Ekipe si [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]], [[FC Girondins de Bordeaux|FC Bordeaux]], [[TPS Turku]], etj janë shpallur kampionë kombëtarë përgjatë viteve të Luftës. [[Shqipëria]] ishte mes shteteve që luajtën futboll, edhe pse të limituar. Përgjatë kësaj periudhe, [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]] organizoi tre kampionate, [[Kategoria Superiore 1939|1939]], [[Kategoria Superiore 1940|1940]] dhe [[Kategoria Superiore 1942|1942]].<ref>{{Cite web|url=http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/championship.html|title=RSSSF|language=en|access-date=19 janar 2012|archive-date=3 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230403232808/http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/championship.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/trekampionate.html|title=Giovanni Armillotta: "Drejt njohjes së tre Kampionate Kombëtare të Luftës: 1939, 1940 dhe 1942"<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->|access-date=5 janar 2012|language=sq|archive-date=27 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180927072928/http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/trekampionate.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.kftirana.info/history.html KF Tirana Info<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sktirana.com/public/kuvend/viewtopic.php?f=2&t=466|title=Fanatics' House • Shiko temën - Kampionatet e kohës së Luftës II Botërore<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->|website=sktirana.com|language=sq|url-status=dead|access-date=5 janar 2012|archive-date=22 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130922231809/http://www.sktirana.com/public/kuvend/viewtopic.php?f=2&t=466}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.partizani.net/files/news.php?readmore=4174|title=FutbolliShqiptar.net - Lajme: Tirana kerkon dy titujt e Luftes<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->|website=partizani.net|language=sq|url-status=dead|access-date=5 janar 2012|archive-date=25 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425155725/http://www.partizani.net/files/news.php?readmore=4174}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://merobaze.com/wordpress/?m=200808|title=Letër drejtuar Z.Mero Baze|language=sq|url-status=dead|access-date=5 janar 2012|archive-date=10 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120710134331/http://merobaze.com/wordpress/?m=200808}}</ref> Në bazë të gjithë informacioneve të detajuara nëpër vite me rradhë nga historianë shqiptarë dhe të huaj, ish-lojtarë dhe veteranë që i kanë jetuar këto evenimente, ka një evidencë të qartë që provon ekzistencën e këtyre kampionateve në atë kohë, sikurse dhe tre trofe të dhëna nga vetë zyrtarë të [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]së. Të mos harrojmë që Kampionati i 10të Kombëtar, [[Kategoria Superiore 1942|1942]], ka pasur një pjesëmarrje mbarëkombëtare - e para dhe e vetmja deri më sot që ka përfshirë skuadra nga të dy vendet, [[Shqipëria|Shqipërinë]] dhe [[Kosova|Kosovën]]. [[KF Tirana]] ka fituar dy nga këto kampionate, [[Kategoria Superiore 1939|Kampionatin e 8të Kombëtar, 1939]] & [[Kategoria Superiore 1942|Kampionatin e 10të Kombëtar, 1942]] ndërsa [[Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] ka fituar [[Kategoria Superiore 1940|Kampionatin e 9të Kombëtar, 1940]]. Këto evenimente e ndryshojnë numrin e trofeve të kampionateve të fituara nga këto dy skuadra, në përkatësisht 28 dhe 10 kampionate deri më sot. Pas vitesh heshtje, më në fund [[FSHF]] vendosi të emërojë një komision të përbërë nga 5 anëtarë, i cili duhej të siguronte prova dhe evidenca të mjaftueshme për këtë qëllim. Pasi një sasi e konsiderueshme provash u siguruan nga ky komision, Federata caktoi Asamblenë e Përgjithshme që u mbajt në shkurt, 2013, për shqyrtimin e njohjes zyrtare të këtyre 3 kampionateve.<ref>{{Cite web|url=http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2012/12/19/do-te-njihen-kampionatet-e-luftes/#comment-177840|title=Do të njihen Kampionatet e Luftës|publisher=Sporti Shqiptar|language=sq|url-status=dead|access-date=21 dhjetor 2012|archive-date=31 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231010432/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2012/12/19/do-te-njihen-kampionatet-e-luftes/#comment-177840}}</ref> [[Skeda:Kategoria Superiore.svg|200px|right|thumb|Logoja e Kategorisë Superiore]] Në mbledhjen e saj Asambleja, edhe pse pranon se këto 3 kampionate janë luajtur korrektësisht dhe drejtësisht në fushën e lojës, sipas tyre nuk mund të quhen legjitime dhe nuk mund të njihen sepse nuk janë organizuar nga Federata por nën Regjimin Fashist.<ref>{{Cite web|url=http://www.partizani.net/files/news.php?readmore=8820|title=AFA's General Assembly: Kampionatet e Luftës nuk njihen nga Asambleja|website=partizani.net|language=sq|url-status=dead|access-date=23 maj 2013|archive-date=20 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140220023736/http://www.partizani.net/files/news.php?readmore=8820}}</ref> == Kampionët == {|width="850" border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- ! Viti !! Ekipi !! Qyteti |- |[[Kategoria e Parë 1911|1911]]* || [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- | [[Kategoria e Parë 1930|1930]]||[[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1931|1931]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1932|1932]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1933|1933]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria e Parë 1934|1934]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1936|1936]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1937|1937]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |''[[Kategoria e Parë 1939|1939]]*''|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |''[[Kategoria e Parë 1940|1940]]*''|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |''[[Kategoria e Parë 1942|1942]]*''|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1945|1945]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1946|1946]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1947|1947]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1948|1948]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1949|1949]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1950|1950]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1951|1951]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1952|1952]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1953|1953]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1954|1954]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1955|1955]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1956|1956]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1957|1957]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1958|1958]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1959|1959]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1960|1960]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1961|1961]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1962-63|1963]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1963-64|1964]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1964-65|1965]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1965-66|1966]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1966-67|1967]]** || [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1968|1968]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1969-70|1970]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1970-71|1971]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1971-72|1972]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1972-73|1973]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1973-74|1974]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1974-75|1975]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1975-76|1976]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1976-77|1977]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1977-78|1978]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1978-79|1979]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1979-80|1980]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1980-81|1981]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1981-82|1982]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1982-83|1983]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1983-84|1984]]|| [[KF Elbasani]] || [[Elbasan]] |- |[[Kategoria e Parë 1984-85|1985]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1985-86|1986]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1986-87|1987]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1987-88|1988]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1988-89|1989]]|| [[SK Tirana|17 Nëntori]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1989-90|1990]]|| [[KS Dinamo]] ||| [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1990-91|1991]]|| [[KS Flamurtari]] || [[Vlorë]] |- |[[Kategoria e Parë 1991-92|1992]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria e Parë 1992-93|1993]]|| [[FK Partizani]] || [[Tirana]] |- |[[Kategoria e Parë 1993-94|1994]]|| [[KF Teuta]] || [[Durrës]] |- |[[Kategoria e Parë 1994-95|1995]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1995-96|1996]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1996-97|1997]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria e Parë 1997-98|1998]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria Superiore 1998-99|1999]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 1999-00|2000]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2000–01|2001]]|| [[KF Vllaznia]] || [[Shkodër]] |- |[[Kategoria Superiore 2001–02|2002]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2002–03|2003]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2003–04|2004]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2004–05|2005]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2005–06|2006]]|| [[KF Elbasani]] || [[Elbasan]] |- |[[Kategoria Superiore 2006–07|2007]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2007–08|2008]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2008–09|2009]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2009–10|2010]]|| [[KS Dinamo]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2010–11|2011]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2011–12|2012]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2012–13|2013]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2013–14|2014]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2014–15|2015]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2015–16|2016]]*** || [[KS Skënderbeu|''KS Skënderbeu'']] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2016–17|2017]]|| [[FK Kukësi]] || [[Kukës]] |- |[[Kategoria Superiore 2017–18|2018]]|| [[KS Skënderbeu]] || [[Korçë]] |- |[[Kategoria Superiore 2018–19|2019]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2019–20|2020]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2020–21|2021]]|| [[KF Teuta]] || [[Durrës]] |- |[[Kategoria Superiore 2021–22|2022]]|| [[KF Tirana]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2022–23|2023]]|| [[FK Partizani]] || [[Tiranë]] |- |[[Kategoria Superiore 2023–24|2024]]|| [[KF Egnatia]] || [[Rrogozhinë]] |- |[[Kategoria Superiore 2024–25|2025]] |[[KF Egnatia]] |[[Rrogozhinë]] |} * Kampionatet në asterisk ende të pazyrtarizuara nga [[Federata Shqiptare e Futbollit|FSHF]]. * Kampionati i sezonit 1967 i pazyrtarizuar nga [[UEFA]]. * Me vendim të Komisionit të Etikës, klubit [[KF Skënderbeu]] përkohësisht iu hoq titulli kampion i [[2015–16 Kategoria Superiore|sezonit 2015-16]], pas akuzave nga UEFA për trukim ndeshjesh.<ref>[http://balkanweb.com/site/lajm-i-fundit-komisioni-i-etikes-vendos-skenderbeut-i-hiqet-titulli-kampion/ Balkanweb]</ref> Gjithsesi, pas vendimit më të fundit të UEFA-s, ky titull iu rikthye. == Formacionet kampione == [[1911]]* '''[[KF Tirana]]''' [[1930]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Rudolf Gurashi, Abdullah Shehri, Irfan Gjinali, Xhelal Kashari, Vasil Kajano, Gjon Sabati, Llazar Miha, Mark Gurashi, Bexhet Jolldashi, Shefqet Ndroqi, Isuf Dashi, [[Selman Stërmasi]], Adem Karapici, Hysen Kusi, Mustafa Begolli, Hilmi Kosova, Emil Hajnali, Rexhep Maçi. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]]) [[1931]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Rudolf Gurashi, Vasfi Samimi, Abdullah Sherri, Sabit Coku, Vasil Kajano, Bexhet Jolldashi, Irfan Gjinali, Muhamet Agolli, Gjon Sabati, Adem Karapici, Isuf Dashi, Hysen Kusi, Hilmi Kosova, Mark Gurashi, Halim Begeja, Emil Hajnali, Llazar Miha, [[Selman Stërmasi]]. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]]) [[1932]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Abdullah Shehri Bexhet Jolldashi Muhamet Agolli, Vasil Kajani, Rifat Jolldashi Hyse Kusi Adem Karapici Hasan Maluçi, Halim Begeja, [[Selman Stërmasi]], Emil Hajnali, Isuf Dashi, Haki Korça, Hajri Jegeni, Gjon Sabati. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]] [[1933]] '''[[KS Skënderbeu]]'''<br> (Klani Marjani, Kristaq Bimbli, Andrea Cani, Andon Miti, Lefter Petra, Fori Stassa, Nexhat Dishnica, Tomor Ypi, Thoma Vangjeli, Servet Tefik Agaj, Enver Kulla, Vasil Trebicka, Stavri Kondili, Aristotel Samsuri. '''Trainer:''' Qemal Omari [[1934]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Rudolf Gurashi, Sabit Çoku, Foto Janku, Hasan Maluçi, Ludovik Jakova, Hamit Keçi, Adem Karapici, [[Selman Stërmasi]], [[Riza Lushta]], Maliq Petrela, Halim Begeja, Haki Korça, Luçi Stamati, Mark Gurashi. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]]) [[1936]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Rudolf Gurashi, Qamil Zebishti, Asti Hobdari, Foto Janku, Sabit Çoku, Ramazan Hima, Hysen Kusi, Adem Karapici, Ludovik Jakova, Luçi Stamati, [[Myslym Alla]], Hot Mirdita, [[Riza Lushta]], Maliq Petrela, Emil Hajnali, Mark Gurashi, Skënder Gjinali. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]] [[1937]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Rudolf Gurashi, Qamil Zebishti, Prokop Skuka, Foto Janku, [[Sllave Llambi]], Adem Karapici, Miço Plluska, Ludovik Jakova, Hasan Balla, Hot Mirdita, [[Riza Lushta]], Mark Gurashi, Emil Hajnali, Ramiz Kashariqi, Maliq Petrela, Zyber Lisi, [[Myslym Alla]]. '''Trainer:''' [[Selman Stërmasi]]. [[1939]]* '''[[KF Tirana]]''' [[1940]]* '''[[KF Vllaznia]]''' [[1942]]* '''[[KF Tirana]]''' [[1945]] '''[[KF Vllaznia]]'''<br> (Dodë Tahiri, Shaban Abdija, Muhamet Dibra, Muc Koxhja, Prengë Gjeloshi, Beqir Osmani, Latif Alibali, Bimo Fakja, Mustafa Nehani, Met Vasija, Adem Smajli, Ernest Halepiani, [[Loro Boriçi]], Xhelal Juka, Zyhdi Barbullushi. '''Trainer:''' Ibrahim Dizdari) [[1946]] '''[[KF Vllaznia]]'''<br> (Dodë Tahiri, Muhamet Rexhepi, Beqir Osmani, Muhamet Dibra, Muç Koxhja, Prengë Gjeloshi, Bimo Fakja, Muhamet Ademi, Latif Alibali, Ernest Halepiani, Xhevdet Shaqiri, Met Vasija, Pal Mirashi, Adem Smajli, Isuf Çoba, Zyhdi Barbullushi. '''Trainer:''' Ernest Halepiani) [[1947]] '''[[FK Partizani]]'''<br> (Abdulla Stërmasi, Kamberi, [[Ramazan Njala]], Besim Fagu, Medo Çuçiqi, Sulejman Vathi, Xhavit Demneri, Hivzi Sakiqi, Isuf Pelingu, Tafil Baçi, Lutfi Hoxha, Osman Pengili, Hamdi Tafmizi, Zihni Gjinali, Zef Gavoci, Eqrem Dauti, Zyber Lisi, Hamdi Bakalli, Alush Merhori. '''Trainer:''' [[Sllave Llambi]]) [[1948]] '''[[FK Partizani]]'''<br> (Alfred Bonati, Muhaet Dibra, Xhevdet Shaqiri, Rexhep Laçej, [[Sllave Llambi]], Hivzi Sakiqi, Besim Fagu, Bimo Fakja, Zyber Lisi, Aristidh Parapani, Zihni Gjinali, Vasif Biçaku, Hamdi Bakalli, Alush Merhori. '''Trainer:''' [[Sllave Llambi]]) [[1949]] '''[[FK Partizani]]'''<br> (Alfred Bonati, Besim Fagu, RexhepLacej, Xhevdet Shaqiri, Shefki Keci, Hivzi Sakiqi, [[Sllave Llambi]], Bajram Kurani, Sami Emiri, Aristidh Parapani, Alush Merhori, [[Loro Boriçi]], Zihni Gjinali, Vasif Biçaku, Kosta Koca, A. Merja. '''Trainer:''' [[Sllave Llambi]]) [[1950]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Qemal Vogli]], Xhevdet Shaqiri, Besim Boriçi, Koçi Sherko, Taq Murati, Sabri Peqini, Bahri Kavaja, Hamdi Bakalli, Pal Mirashi, Skënder Jareci, [[Zihni Gjinali]], Sulejman Vathi, Qamil Teliti, Qemal Cungu, Leonidha Dashi, Muhamet Vila, Skënder Begeja, Hamdi Tafmizi, Grigor Sheshi, Latif Thërmia, Kostandin Xhani. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1951]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> (Xhevdet Shaqiri, Zihni Gjinali, Muhamet Vila, Hamdi Bakalli, Sabri Peqini, Besim Boriçi, Qemal Cungu, Leonidha Dashi, Skënder Begeja, Koçi Sherko, Taq Murati, Qamil Teliti, Pal Mirashi, Hamdi Tafmizi, Grigor Sheshi, Met Metani, Kostandin Xhani, [[Skënder Jareci]], [[Qemal Vogli]], Kol Engjëlli, I. Fiqiriu. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1952]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> (Zihni Gjinali, Hamdi Bakalli, Xhevdet Shaqiri, Muhamet Vila, [[Skënder Jareci]], Sabri Peqini, Skënder Begeja, Leonidha Dashi, Besim Boriçi, Qemal Cungu, Koçi Sherko, Taq Murati, Qamil Teliti, Pal Mirashi, Hamdi Tafmizi, Grigor Sheshi, Hysen Verria, Kostandin Xhani. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1953]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> (Hysen Verria, Hamdi Bakalli, Besim Boriçi, Qemal Cungu, Leonidha Dashi, Xhevdet Shaqiri, Muhamet Vila, Sabri Peqini, [[Zihni Gjinali]], [[Skënder Jareci]], Skënder Begeja, Koçi Sherko, Taq Murati, Qamil Teliti, Pal Mirashi, Hamdi Tafmizi, Grigor Sheshi, Dhimitraq Gjyli, [[Shyqyri Rreli]], Suat Hamzi, Mile Qoshja, Thimo Thimio, B. Daci. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1954]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Loro Boriçi]], Besim Fagu, Rexhep Spahiu, [[Refik Resmja]], Aristidh Parapani, Simon Deda,[[Sulejman Maliqati]], Rexhep Laçej, [[Gani Merja]], [[Roza Haxhiu]], [[Fatbardh Deliallisi]], Fadil Vogli, Simon Deda, Haxhi Arbana, Cufja. '''Trainer:''' [[Myslym Alla]]) [[1955]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Qemal Vogli]], Leonidha Dashi, [[Shyqyri Rreli]], Besim Boriçi, Muhamet Vila, Xhevdet Shaqiri, [[Skënder Jareci]], Stavri Lubonja, Hamdi Bakalli, Skënder Begeja, Esat Beliu, [[Qamil Alluni]], Grigor Sheshi, Hysen Verria, Dhimitraq Gjyli, [[Zihni Gjinali]]. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1956]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> (Xhevdet Shaqiri, Muhamet Vila, [[Zihni Ginali]], [[Skënder Jareci]], Skënder Begeja, Leonidha Dashi, [[Shyqyri Rreli]], [[Qamil Alluni]], Stavri Lubonja, Grigor Sheshi, Hysen Verria, Eqerem Tallushi, Haxhi Pëllumbi, Esat Beliu, Abdulla Duma, Dhimitër Gjyli, [[Qemal Vogli]], Hasan Behushi. '''Trainer:''' [[Zihni Gjinali]]) [[1957]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], [[Fatbardh Deliallisi]], Besim Fagu, [[Miço Papadhopulli]], Tafil Baçi, [[Gani Merja]], [[Kolec Kraja]], [[Miço Ndini]], [[Roza Haxhiu]], [[Refik Resmja]], Simon Deda, [[Lin Shllaku]], Nexhmedin Çaushi, [[Shefqet Topi]], Muharrem Karranxha, Nuri Bylyku, Fadil Vogli, [[Robert Jashari]]. '''Trainer:''' Rexhep Spahiu) [[1958]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], [[Miço Papadhopulli]], Besim Fagu, [[Fatbardh Deliallisi]], [[Miço Ndini]], [[Gani Merja]], Nexhmedin Çaushi, [[Roza Haxhiu]], [[Refik Resmja]], [[Kolec Kraja]], Simon Deda, V. File, Fadil Vogli, Nikollë Bespalla, [[Robert Jashari]], [[Lin Shllaku]], Tomorr Shehu. '''Trainer:''' Rexhep Spahiu) [[1959]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], Fatbardh Deliallisi, Besim Fagu, [[Miço Papadhopulli]], Miço Ndini, Gani Merja, Kolec Kraja, [[Robert Jashari]], [[Lin Shllaku]], [[Refik Resmja]], Tomorr Shehu, Iljaz Dingu, Nexhmedin Çaushi, Roza Haxhiu, Simon Deda, Anastas Mitrushi, Pavllo Bukoviku, Nikollë Bespalla, Sotir Seferaj, Z. Kërçini, Z. Shehu, [[Sefedin Braho]]. '''Trainer:''' Rexhep Spahiu) [[1960]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Skënder Jareci]], Dhimitër Qoshja, Skënder Halili, Selim Gjoci, [[Qamil Alluni]], Hysen Verria, Avdulla Duma, Eqerem Tallushi, Mehdi Bushati, Stavri Lubonja, Thoma Duro, [[Shyqyri Rreli]], Esat Beliu, Lorenc Vorfi, Teodor Gjikuria, Nexhmedin Çaushi, Muhamet Vila, Alfred Ruço, Mile Qoshja, Nikollë Bespalla, Namik Jareci, Eqerem Caslli. '''Trainer:''' Zyber Konçi) || [[Tiranë]] [[1961]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], [[Robert Jashari]], [[Kolec Kraja]], [[Lin Shllaku]], Tomorr Shehu, [[Gani Merja]], [[Miço Ndini]], Iljaz Dingu, Simon Deda, [[Pavllo Bukoviku]], [[Panajot Pano]], [[Osman Mema]], [[Miço Papadhopulli]], [[Refik Resmja]], Sotir Seferaj, Jonuz Teli, [[Fatbardh Deliallisi]]. '''Trainer:''' Rexhep Spahiu) [[1962]]-[[1963]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], [[Mikel Janku]], [[Fatbardh Deliallisi]], [[Famir Frashëri]], [[Miço Papadhopulli]], [[Miço Ndini]], [[Kolec Kraja]], [[Panajot Pano]], [[Refik Resmja]], [[Robert Jashari]], Iljaz Dingu, [[Osman Mema]], Tomorr Shehu, Vaso Konomi, [[Gani Merja]], [[Pavllo Bukoviku]], [[Qamil Alluni]], [[Lin Shllaku]], Luigj Bytyçi, [[Kristaq Gogoni]], Ktona. '''Trainer:''' [[Loro Boriçi]]) [[1963]]-[[1964]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Sulejman Maliqati]], [[Mikel Janku]], [[Fatbardh Deliallisi]], [[Miço Papadhopulli]], [[Fatmir Frashëri]], [[Teodor Vaso]], [[Osman Mema]], Iljaz Dingu, [[Lin Shllaku]], [[Kolec Kraja]], Tomorr Shehu, [[Mexhit Haxhiu]], [[Panajot Pano]], [[Miço Ndini]], [[Refik Resmja]], [[Robert Jashari]], [[Gani Merja]], [[Pavllo Bukoviku]], Qamil Halluni, Foto Andoni, Petraq Sinjari, [[Andon Zaho]]. '''Trainer:''' [[Loro Boriçi]]) [[1964]]-[[1965]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]''' <br>(Nuri Bylyku, Rexhep Bathorja, Luigj Bytyçi, Skënder Halili, [[Gëzim Kasmi]], [[Fatmir Frashëri]], Niko Xhacka, [[Skënder Hyka]], [[Pavllo Bukoviku]], [[Bahri Ishka]], [[Ali Mema]], Bujar Tafaj, Ilir Elini, Gëzim Saraçi, [[Osman Mema]], Vaso Konomi, Tomorr Gjoka, Aurel Verria. '''Trainer:''' [[Myslym Alla]]) [[1965]]-[[1966]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> ([[Josif Kazanxhi]], [[Bahri Ishka]], Ilir Elini, Bujar Tafaj, [[Fatmir Frashëri]], Skënder Halili, [[Gëzim Kasmi]], Nuri Bylyku, [[Ali Mema]], Luigj Bytyçi, Niko Xhaçka, Tomorr Gjoka, [[Pavllo Bukoviku]], Rexhep Bathorja, [[Skënder Hyka]], Gëzim Saraçi, [[Osman Mema]], Vaso Konomi, Aurel Verria. '''Trainer:''' [[Myslym Alla]]) [[1966]]-[[1967]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Jani Rama]], Andrea Bardhoshi, [[Frederik Gjinali]], Mikail Stamo, Naim Hushi, Lorenc Vorfi, [[Iljaz Çeço]], Taip Çutra]], [[Medin Zhega]], Saimir Dauti, Janaq Saraçi, Çlirim Hysi, Foto Stamo, Gani Xhafa, Xhevahir Taushani, Ibrahim Kodra, Durim Shehu, Namik Jareci, Ivan Loli, Shusja, Bujar Hyka, Durim Bako [[Koço Dinella]], Bulku, Popa, Shpëtim Hoxha, Edmond Dilaveri, Mehdi Bushati [[Faruk Sejdini]]. '''Trainer:''' [[Skënder Jareci]]) [[1968]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> (Bujar Tafaj, Shpëtim Habibi, [[Fatmir Frashëri]], [[Perikli Dhales]], Osman Mema, [[Ali Mema]], Luigj Bytyçi, Niko Xhaçka, Pavllo Bukoviku, [[Josif Kazanxhi]], [[Skënder Hyka]], [[Bahri Ishka]], Petraq Ikonomi, Arben Çela, Petrit Nurishmi, Tomorr Gjoka, [[Gëzim Kasmi]]. '''Trainer:''' [[Myslym Alla]]) [[1969]]-[[1970]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> (Bujar Tafaj, [[Bahri Ishka]], [[Perikli Dhales]], [[Pavllo Bukoviku]], [[Josif Kazanxhi]], [[Ali Mema]], Petrit Nurishmi, Petraq Ikonomi, [[Gëzim Kasmi]], Arben Çela, [[Skënder Hyka]], [[Fatmir Frashëri]], Niko Xhaçka, Durim Hatibi, Luigj Bytyçi, Osman Mema, Lulzim Shala, Tomorr Gjoka. '''Trainer:''' [[Myslym Alla]]) [[1970]]-[[1971]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Safet Berisha]], [[Astrit Ziu]], [[Lin Shllaku]], [[Panajot Pano]], [[Sabah Bizi]], [[Agim Janku]], [[Suvorov Seferi]], Pellumb Shaqiri, [[Gjergji Thaka]], [[Bujar Cani]], [[Dhori Kalluçi]], [[Bashkim Muhedini]], Sokol Gjeçi, [[Uran Xhafa]], [[Kujtim Dalipi]], [[Sefedin Braho]], Vladimir Balluku, Shandro, Fatbardh Keno, Mithat Shehu, Sotir Seferaj, [[Neptun Bajko]]. '''Trainer:''' [[Loro Boriçi]]) [[1971]]-[[1972]] '''[[KF Vllaznia]]'''<br> (Rauf Çanga, Zyhdi Basha, Hajrulla Lekaj, Suat Duraj, Paulin Ndoja, [[Ramazan Rragami]], Menduh Dedja, Myzafer Mani, Viktor Plumbini, Esat Rakiqi, Çesk Ndoja, [[Medin Zhega]], [[Sabah Bizi]], Lek Koçobashi, Ismet Hoxha, Myzafer Qeraj, [[Millan Vaso]], Selami Dani, Halil Puka. '''Trainer:''' Xhevdet Shaqiri) [[1972]]-[[1973]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Frederik Gjinali]], Rifat Ibërshimi, [[Faruk Sejdini]], Gani Xhafa, [[Iljaz Çeço]], [[Ilir Përnaska]], [[Jani Rama]], Çlirim Hysi, Ibrahim Kodra, Mehmet Xhafa, Torez Çiraku, Ahmet Ahmedani, Shpëtim Hoxha, Enver Hafizi, Miluka, Skënder Guzja, Kujtim Çoçoli, Taip Çutra, Haxhi Mërgjyshi, Hamit Dhrima, Agron Shapllo. '''Trainer:''' [[Skënder Jareci]]) [[1973]]-[[1974]] '''[[KF Vllaznia]]'''<br> (Paulin Ndoja, Zyhdi Basha, Hajrulla Lekaj, Suat Duraj, Menduh Dedja, Çesk Ndoja, [[Ramazan Rragami]], [[Sabah Bizi]], Esat Rakiqi, Ismet Hoxha, Halil Puka, Rauf Çanga, Myzafer Mani, Viktor Plumbini, [[Medin Zhega]], Lek Koçobashi, [[Millan Vaso]], Myzafer Qeraj, Selami Dani. '''Trainer:''' Xhevdet Shaqiri) [[1974]]-[[1975]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Iljaz Çeço]], [[Shyqyri Ballgjini]], Ahmet Ahmedani, [[Ilir Përnaska]], Rifat Ibërshimi, [[Jani Rama]], Xhorxhi Puka, [[Faruk Sejdini]], Ibrahim Kodra, Torez Çiraku, Kujtim Çoçoli, [[Vasillaq Zëri]], Gani Xhafa, Haxhi Mërgjyshi, [[Frederik Gjinali]], Petrit Gjoni, [[Muhedin Targaj]], Enver Hafizi, Shaban Zenuni. '''Trainer:''' Sabri Peqini) [[1975]]-[[1976]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Medin Zhega]], [[Iljaz Çeço]], [[Jani Rama]], Haxhi Mërgjyshi, [[Muhedin Targaj]], [[Faruk Sejdini]], Rifat Ibërshimi, Ibrahim Kodra, Torez Çiraku, Gani Xhafa, [[Ilir Përnaska]], [[Vasillaq Zëri]], [[Shyqyri Ballgjini]], Luan Zenuni, Xhorxhi Puka, Petrit Gjoni, Fatos Petani, Ahmet Ahmedani. '''Trainer:''' Durim Shehu) [[1976]]-[[1977]] '''[[KS Dinamo]]'''<br> ([[Jani Rama]], [[Vasillaq Zëri]], [[Ilir Përnaska]], [[Shyqyri Ballgjini]], [[Muhedin Targaj]], [[Andrea Marko]], Aleko Bregu, Xhorxhi Puka, Torez Çiraku, [[Iljaz Çeço]], Haxhi Mërgjyshi, [[Faruk Sejdini]], Kujtim Çoçoli, Rifat Ibërshimi, Gani Xhafa, Gj. Gjini, Ibrahim Kodra, Riza Hiçka, Shaban Zenuni, Ahmet Ahmedani, [[Ilir Luarasi]]. '''Trainer:''' Durim Shehu) [[1977]]-[[1978]] '''[[KF Vllaznia]]'''<br> ([[Medin Zhega]], [[Astrit Hafizi]], [[Sabah Bizi]], Fatmir Paçrami, Isa Sukaj, Enver Hafizi, Lutfi Basha, Genci Boshnjaku, [[Millan Vaso]], Ferid Borshi, Fatmir Axhani, Luan Vukatana, Sele Gruda, Seit Canga, Suat Duraj. '''Trainer:''' Xhevdet Shaqiri) [[1978]]-[[1979]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Safet Berisha]], [[Perlat Musta]], Artur Lekbello, Kastriot Hysi, Valter Mece, Alqi Gjini, Ferid Rragami, [[Agim Janku]], Aleko Londo, [[Ilir Lame]], Hasan Lika, Arian Ahmetaj, Agim Murati, Feim Breca, [[Sulejman Starova]], Bujar Hado, Sokol Prifti, Muharrem Karriqi, Musa Fagu, Ilir Bushati. '''Trainer:''' Bejkush Birce) [[1979]]-[[1980]] '''[[KS Dinamo]]''' <br>([[Shyqyri Ballgjini]], [[Ilir Luarasi]], Kujtim Çoçoli, [[Andrea Marko]], Robert Kamberi, [[Muhedin Targaj]], Rifat Ibërshimi, Abedin Jahjai, Aleko Bregu, Gj. Bejo, Halit Gega, Bashkim Delia, Agron Dautaj, [[Ilir Përnaska]], Artur Çobani, Durim Kuqi, [[Vasillaq Zëri]], Mehdi Bushati, Artur Nika, Naum Kove, Struga, Maksim Ndroqi, Pjerin Noga. '''Trainer:''' Stavri Lubonja) [[1980]]-[[1981]] '''[[FK Partizani]]'''<br> ([[Safet Berisha]], [[Perlat Musta]],Shpetim Duro, [[Kastriot Hysi]], [[Arjan Ahmetaj]], [[Sulejman Starova]], Bujar Hado, [[Ilir Lame]], Feim Breca, Haxhi Ballgjini, Musa Fagu, Genc Tomori, Kristaq Eksarko, [[Agim Murati]], Hasan Lika, Alqi Gjini, Valter Meçe, Gëzim Mançe, [[Ferid Rragami]], Kristaq Ciko. '''Trainer:''' Bejkush Birçe) [[1981]]-[[1982]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> ([[Shkëlqim Muça]], Bujar Muça, Gjergj Dinella, Besnik Armadhi, Ilir Metani, Arben Vila, Luan Sengla, Bujar Vladi, Arjan Bimo, Bedri Omuri, Adnan Demneri, Antonin Naçi, [[Millan Baçi]], [[Agustin Kola]], Leonard Liti, [[Sulejman Mema]]. '''Trainer:''' Enver Shehu) [[1982]]-[[1983]] '''[[KF Vllaznia]]''' <br> ([[Ferid Rragami]], Faslli Fakja, Bepin Pali, Fatbardh Jera, Hysen Dedja, Azis Gruda, Luan Vukatana, [[Hysen Zmijani]], Viktor Briza, Fatmir Paçrami, Genc Boshnjaku, Ferid Borshi, Isa Sukaj, [[Astrit Hafizi]], Gjergj Kushe, Ardian Bushati, Seit Çanga. '''Trainer:''' Ramazan Rragami) [[1983]]-[[1984]] '''[[KF Elbasani|Labinoti]]''' <br> (Zamir Arapi, Luan Deliu, Shkëlqim Asllani, Bujar Gogunja, Edmond Mustafaraj, Ferdinand Lleshi, Roland Agalliu, Vladimir Tafani, Dashamir Luniku, Ardian Popa, Kostandin Rama, Albert Kaloti, Bashkim Staceni, Zyber Bega, Jovan Shegani, Kastriot Vrapi, Muharrem Dosti, Sokol Branica, Sokol Gjuraj, Stavri Mitrollari. '''Trainer:''' Frederik Jorgaqi [[1984]]-[[1985]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]''' <br>( [[Mirel Josa]], [[Arben Minga]], [[Millan Baçi]], [[Sulejman Mema]], Astrit Ramadani, Anesti Stoja, Halim Mersini, [[Agustin Kola]], Petrit Roga, Skënder Hodja, [[Artur Lekbello]], Bedri Omuri, [[Shkëlqim Muça]], Arjan Bimo, Leonard Liti, Artan Bylyku. '''Trainer:''' Enver Shehu) [[1985]]-[[1986]] '''[[KS Dinamo]]''' <br> ([[Muhedin Targaj]], Genc Ibro, Eduart Abazi, Pjerin Noga, Luan Zenuni, Agim Canaj, Naum Kove, Arben Ndreu, Ilir Bozhiqi, [[Ilir Luarasi]], Arjan Stafa, Ardian Jançe, Arben Vila, A. Goxhaj, Arben Duka, Vangjush Thimio, Durim Kuqi, [[Sulejman Demollari]]. '''Trainer:''' [[Fatmir Frashëri]]) [[1986]]-[[1987]] '''[[FK Partizani]]''' (Perlat Musta,Shpetim Duro,Kristaq Eksarko,Ylli Shehu,Adnan Ocelli etj...Trainer:Neptun Bajko) [[1988]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> (Halim Mersini, Bujar Sharra, Fatos Daja, Skender Hodja, Artur Lekbello, Krenar Alimehmeti, Fatjon Kepi, Ardian Ruci, Bedri Omuri, Mirel Josa, Anesti Stoja, Shkelqim Muca, Arben Minga, Astrit Ramadani, Artan Sako, Florian Riza, Agustin Kola, Sinan Bardhi, Leonard Liti, Albert Fortuzi, Fatbardh Ismali, David Papadhopulli. '''Trainer:''' [[Shyqyri Rreli]]) [[1989]] '''[[SK Tirana|17 Nëntori]]'''<br> (Halim Mersini, Bujar Sharra, Astrit Ramadani, Skender Hodja, Artur Lekbello, Krenar Alimehmeti, Sinan Bardhi, Leonard Liti, Bedri Omuri, Mirel Josa, Anesti Stoja, Shkelqim Muca, Arben Minga, Agustin Kola, Florian Riza, Artan Sako, Fatos Daja, Ardian Ruci, Fatbardh Ismaili, Fatjon Kepi, Shkelqim Lekbello, Renis Hyka, Artan Luzi, Ardian Mema. '''Trainer:''' [[Shyqyri Rreli]]) [[1990]] '''[[KS Dinamo]]''' [[1991]] '''[[FK Flamurtari]]''' [[1992]] '''[[KF Vllaznia]]''' <br>(Dani, Nako, H. Dedja, Pashaj, Shpuza, Noga, Ç. Basha, Premçi, Bushati, A. Gruda, Billa, Ymeri, Tepelia, Bisha, Hoxha, Lika, Martini, Keçi, Filipi. '''Trajner:''' A. Hafizi) [[1993]] '''[[FK Partizani]]''' [[1994]] '''[[KF Teuta]]''' [[1995]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Auron Miloti, Indrit Fortuzi, Erion Kasmi, Thoma Kokuri, Saimir Malko, Alpin Gallo, Nevil Dede, Afrim Tole, Anesti Stoja, Ardian Mema, Dritan Baholli, Artan Kukli, Edmond Sula, Sokol Prenga, Amarildo Zela, Klorend Fejzolli, Arben Minga, Agustin Kola, Endi Hyka, Frenkli Dhales, Blendi Nallbani, Eldorado Merkoci, Lulian Mulleti. '''Trainer:''' [[Shkelqim Muca]]) [[1996]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Auron Miloti, Nordik Ruhi, Saimir Malko, Alpin Gallo, Arben Minga, Krenar Alimehmeti, Ardian Mema, Artan Kukli, Blendi Nallbani, Eriton Kasmi, Florian Riza, Sokol Bulku, Eldorado Merkoci, Nevil Dede, Edmond Sula, Endi Hyka, Nikolin Coclli, Alban Bushi, Elvin Cassli, Indrit Fortuzi, Devis Ismaili, Agustin Kola, Skender Mergjyshi, Lulian Mulleti, Taulant Stermasi. '''Trainer:''' [[Sulejman Mema]]) [[1997]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Auron Miloti, Blendi Nallbani, Lulzim Hushi, Alpin Gallo, Nevil Dede, Krenar Alimehmeti, Ardian Mema, Artan Kukli, Alvaro Zalla, Florian Riza, Nikolin Coclli, Eldorado Merkoci, Agustin Kola, Sokol Bulku, Indrit Fortuzi, Devis Ismaili, Sparti Domi, Taulant Stermasi, Nordik Ruhi, Rigels Kapllani, Eriton Kasmi, Alban Bushi, Elton Shaba, Elvis Sina. '''Trainer:''' [[Enver Shehu]]) [[1998]] '''[[KF Vllaznia]]''' <br>(Grima, Mustafa, P. Martini, A. Noga. I. Dibra, L. Zmijani, I. Ymeri, S. Lici, S. Osja, K. Osmani, Gj. Shllaku, A. Xhahysa, A. Premçi, A. Cungu, E. Kraja, F. Volumi, L. Jahja, V. Sinani, E. Muçiçi. '''Trajner:''' H. Dedja) [[1999]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Ardian Mema, Nikolin Coclli, Klodian Duro, Saimir Malko, Devi Muka, Alket Zeqo, Alpin Gallo, Blendi Nallbani, Krenar Alimehmeti, Alban Tafaj, Eldorado Merkoci, Sokol Prenga, Nevil Dede, Rezart Dabulla, Elvis Sina, Sokol Ishka, Ervin Bulku, Sokol Bulu, Isli Hidi, Taulant Stermasi, Oltion Osmani, Marian Liti, Agron Xhafa, Saimir Iljazi, Ervin Karaj, Rezart Karaj, Nordik Ruhi, Devis Ismaili. '''Trainer:''' [[Sulejman Mema]]) [[2000]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Blendi Nallbani, Elvis Sina, Rezart Dabulla, Nevil Dede, Krenar Alimehmeti, Alban Tafaj, Ervin Bulku, Enkli Memishi, Zoltan Kenesei (HUN), Johan Driza, Anesti Vito, Peter Sutori (HUN), Erion Rizvanolli, Florian Riza, Isli Hidi, Sokol Bulku, Alpin Gallo, Sokol Ishka, Julian Kapaj, Gentian Lici, Ardian Mema, Sokol Prenga, Nordik Ruhi, Fatjon Ymeri, Laszlo Vukovics (HUN), Matyas Lazar (HUN). '''Trainer:''' [[Shkelqim Muca]]) [[2001]] '''[[KF Vllaznia]]''' <br>(Kërstaiç, Osja, Beqiri, D.Osmani, Zmijani, Gjokoviç, Camaj, Duro, Patushi, Belisha, Bylykbashi, Sinani, Lici, Martini, Kotrri, Kaçi, Jahja, Doçi, Ndoja,Teli, K.Osmani, Plori, Mustafa, S.Marash, Hasani, '''Trajner:''' D.Haxhiosmanoviç) [[2002]] '''[[KS Dinamo]]''' [[2003]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Emmanuel Ndubuisi Egbo, Isli Hidi, Glend Tafaj, Alban Tafaj, Nevil Dede, Elvis Sina, Rezart Dabulla, Gentian Hajdari, Rudi Vata, Jan Veenhof, Suad Lici, Ansi Agolli, Florian Manastirliu, Sajmir Patushi, Fjodor Xhafa, Ardian Mema, Ervin Bulku, Sokol Bulku, Erald Begolli, Redi Jupi, Daniele Zaccanti, Devi Muka, Arian Veraj, Sokol Prenga, Indrit Fortuzi, Eldorado Merkoci, Mahir Halili. '''Trainer:''' [[Fatmir Frasheri]]) [[2004]] '''[[KF Tirana]]'''<br> ( Emmanuel Egbo, Isli Hidi, Gentian Tafaj, Alban Tafaj, Nevil Dede, Elvis Sina, Rezart Dabulla, Gentian Hajdari, Luan Pinari, Alban Muca, Suad Lici, Ansi Agolli, Saimir Patushi, Sokol Bulku, Devi Muka, Indrit Fortuzi, Mahir Halili, Eldorado Merkoci, Fjodor Xhafa. '''Trainer:''' [[Mirel Josa]]) [[2005]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Blendi Nallbani, Elvis Sina, Alban Tafaj, Ervin Bulku, Altin Rraklli, Eldorado Merkoçi, Devi Muka, Ansi Agolli, Gentian Hajdari, Egert Bakalli, Fjodor Xhafa, Saimir Patushi, Geri Çipi, Isli Hidi, Rezart Dabulla, Ervin Fakaj, Ardit Beqiri, Ardian Behari. '''Trainer:''' [[Sulejman Starova]]) [[2006]] '''[[KF Elbasani]]''' [[2007]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Isli Hidi, Elvis Sina, Orjand Abazaj, Nevil Dede, Errand Xhafa, Endrit Vrapi, Devi Muka, Hetlem Çapja, Jetmir Sefa, Egert Bakalli, Jahmir Hyka, Klodian Duro, Daniel Xhafaj, Indrit Fortuzi, Blendi Nallbani, Gentian Hajdari, Erald Deliallisi, Florenc Arapi, Eldorado Merkoçi. '''Trainer:''' [[Sulejman Starova]]) [[2008]] '''[[KS Dinamo]]''' [[2009]] '''[[KF Tirana]]'''<br> (Blendi Nallbani, Abraham Alechenwu, Bledar Devolli, Rezart Dabulla, Tefik Osmani, Entonio Pashaj, Laurent Mohellebi, Jetmir Sefa, Arbër Abilaliaj, Blerti Hajdari, Sabien Lilaj, Andi Lila, Pece Korunovski, Migen Metani, Gerard Tusha, Nertil Ferraj, Devi Muka. '''Trainer:''' [[Alban Tafaj]]) [[2010]] '''[[KS Dinamo]]''' [[2011]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2012]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2013]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2014]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2015]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2016]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2017]] '''[[FK Kukësi]]''' [[2018]] '''[[KS Skënderbeu]]''' [[2019]] '''[[FK Partizani]]''' [[2020]] '''[[KF Tirana]]''' [[2021]] '''[[KF Teuta]]''' [[2022]] '''[[KF Tirana]]''' [[2023]] '''[[FK Partizani]]''' [[2024]] '''[[KF Egnatia]]''' == Ekipet kampion që kanë yje ne fanellë == [[Skeda:Star*.svg|thumb|100px]] Historia e yllit në fanellë lindi si ide në [[Itali]] nga Umberto Agnelli i cili vendosi të vlersojë ekipin e [[Juventus]]it në vitin [[1958]] me rastin e fitores se dhjetë të kampionatit italian. Kjo formulë u pëlqye dhe u adoptua nga shumë vende të tjera në botë me formula të ndryshme. Yllin në fanellë në '''Abissnet Superiore''' Shqiptare e mban ekipi që ka mbi 10 kampionate të fituara. Aktualisht janë vetëm tre ekipet që kanë yje mbi stemë dhe fanelë (të tre janë ekipet e kryeqytetit)ː [[KF Tirana]], [[KS Dinamo]] dhe [[FK Partizani]]. Ekipi i vetëm që ka dy yje në fanellë është ekipi i [[KF Tirana|Tiranës]], që mban dy yje të verdhë mbi stemën dhe fanelën e ekipit që përfaqësojnë 27 kampionatet e fituara. === Formula e dhënies së yllit në kampionate të huaja === * Në kampionatin gjerman të [[Bundesliga]]-ës merr 1 yll ekipi që shpallet 3 herë kampion, 2 yje për 5 kampionate të fituara, 3 yje për 10 kampionate, 4 për 20 kampionatë dhe pas 20 kampionatesh të fituara nga i njëjti ekip jepet veç 1 yll për çdo 10 kampionate të tjera të fituara. Aktualisht ekipi me më shumë yje është ai i [[FC Bayern München]] me 4 yje në stemë. * Në kampionatin turk formula është 1 yll për çdo 5 kampionate të fituara. * Në kampionatin skocez formula është 1 yll për çdo 10 kampionate të fituara. Ekipi me më shumë yje është Glasgow Rangers ai është shpallur 54 herë kampion i Skocisë. == Shih edhe == * [[Kategoria e Parë]] * [[Kategoria e Dytë]] * [[Kategoria e Tretë]] * [[Kupa e Shqipërisë]] * [[Superkupa e Shqipërisë]] * [[Lista e golashënuesve më të mirë në Kategorinë Superiore]] == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == * [http://www.fshf.org www.fshf.org] * [http://www.albaniasoccer.com www.albaniasoccer.com] {{Historia e Kategorisë Superiore}}{{FSHF}}{{DEFAULTSORT:Abissnet Superiore}} [[Kategoria:Futbolli në Shqipëri]] [[Kategoria:Kategoria Superiore]] 8riy7qo8e1s3vy0jzin30hqlhw2f0fe Mukoza 0 40834 2982211 2942349 2026-05-19T08:38:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982211 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mucus cells.png|parapamje|Qelizat mukoze të rreshtimit të stomakut sekretojn mukusin (rozë) në lumen]] '''Mukoza''' është një sekretim ujor i rrëshqitshëm i prodhuar nga [[Membrana e mukozës|membranat e mukozës]]. Në mënyrë tipike prodhohet nga qelizat që gjenden në [[Gjëndër mukoze|gjëndra mukoze]], megjithëse mund të burojnë edhe nga gjëndrat e përziera, të cilat përmbajnë të dy qelizat [[Lëngje seroze|seroze]] dhe mukoze. Është një [[koloid]] viskoz që përmban [[Jonet inorganike|kripëra inorganike]], enzima [[Antimikrobik|antimikrobike]] (siç janë [[Lizozimi|lizozimet]]), [[Antitrupi|imunoglobulinat]] (veçanërisht [[igA]]), dhe [[Glikoproteinë|glikoproteinat]] si [[laktoferrina]]<ref>{{cite journal|last1=Singh|first1=PK|last2=Parsek|first2=MR|last3=Greenberg|first3=EP|last4=Welsh|first4=MJ|date=maj 2002|title=A component of innate immunity prevents bacterial biofilm development|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-05-30_417_6888/page/552|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|language=en|volume=417|issue=6888|pages=552–555|pmid=12037568|doi=10.1038/417552a|bibcode=2002Natur.417..552S|s2cid=4423528}}</ref> dhe [[mukina]]t, të cilat prodhohen nga qelizat e kupës në membranën e mukozës dhe [[gjëndrat submukozale]]. Mukoza shërben për të mbrojtur qelizat [[Epiteli|epiteliale]] në rreshtimet e [[Sistemi i frymëmarrjes|sistemeve të frymëmarrjes]], [[Sistemi i tretës|tretës]] dhe [[Sistemi gjenitourinar|urogjenitale]], dhe strukturat në [[Sistemi vizual|sistemet vizuale]] dhe [[Sistemi dëgjimor|dëgjimore]] nga [[kërpudhat]] [[patogjen]]e, [[Bakterët|bakteret]]<ref>Barr et al. [http://www.pnas.org/content/110/26/10771 Bacteriophage adhering to mucus provide a non–host-derived immunity] PNAS 2013</ref> dhe [[Virusi|viruset]]. Shumica e mukusit në trup prodhohet në [[Trakti gastrointestinal|traktin gastrointestinal]]. [[Amfibet]], [[Peshku|peshqit]], [[snails]], [[slugs]] dhe disa [[jovertebrorë]] të tjerë prodhojnë gjithashtu mukus të jashtëm nga epiderma e tyre si mbrojtje kundër patogjenëve, dhe për të ndihmuar në lëvizje dhe prodhohet edhe në peshk për të rreshtuar [[velëza]]t e tyre. Bimët prodhojnë një substancë të ngjashme të quajtur mukilazh që prodhohet edhe nga disa [[Mikroorganizmat|mikroorganizma]].<ref>{{Cite web|url=http://www.biologydiscussion.com/protists/modes-of-locomotion-in-protists-5-modes/52116|title=Modes of locomotion in protists: 5 modes|date=2016-09-06|website=biology discussion|language=en|access-date=4 mars 2023|archive-date=24 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224225039/http://www.biologydiscussion.com/protists/modes-of-locomotion-in-protists-5-modes/52116|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Anatomi]] gbt26yvnafumj3qz58qfzusd22l8e51 Ndotja e tokës 0 44828 2982218 2942498 2026-05-19T10:19:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982218 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Pollution of soil on Earth.webp|parapamje]] '''Ndotja e tokës''' është një pjesë e degradimit të tokës që shkaktohet nga prania e kimikateve ksenobiotike (të prodhuara nga njeriu) ose ndryshime të tjera në mjedisin natyror të tokës. Zakonisht shkaktohet nga aktiviteti industrial, kimikatet bujqësore ose asgjësimi jo i duhur i mbetjeve. Kimikatet më të zakonshme të përfshira janë hidrokarburet e naftës, hidrokarburet aromatike polinukleare (si naftalina dhe benzo(a)pireni), tretësit, pesticidet, plumbi dhe metale të tjera të rënda. Ndotja lidhet me shkallën e industrializimit dhe intensitetin e substancës kimike. Shqetësimi për ndotjen e tokës buron kryesisht nga rreziqet shëndetësore, nga kontakti i drejtpërdrejtë me tokën e kontaminuar, avujt nga ndotësit, ose nga ndotja dytësore e furnizimeve me ujë brenda dhe nën tokë.[1] Harta e vendeve të ndotura të tokës dhe pastrimet që rezultojnë janë detyra që kërkojnë kohë dhe të shtrenjta dhe kërkojnë ekspertizë në gjeologji, hidrologji, kimi, modelim kompjuterik dhe GIS në ndotjen e mjedisit, si dhe një vlerësim të historisë së kimisë industriale. == Vështrim == Ndotja e tokës ose kontaminimi i tokës si pjesë e degradimit të tokës është shkaktuar nga prania e kimikateve (të bëra nga njeriu) ose ndryshime të tjera në mjedisin natyror të tokës. Zakonisht shkaktohet nga aktiviteti industrial, kimikatet bujqësore ose asgjësimi jo i duhur i [[Mbeturina|mbeturinave]]. Kimikatet më të zakonshme janë [[Hidrokarburet|hidrokarburet e]] [[Nafta|naftës]], [[hidrokarburet]] aromatike polinukleare (të tilla [[Ndotja e Tokes|si]] naftaleni dhe benzo tretësit, pesticidet, [[Plumbi (element kimik)|plumbi]] dhe metale të tjera të rënda. Ndotja është e lidhur me shkallën e industrializimit dhe intensitetit të substancës kimike. Shqetësimi për ndotjen e tokës buron kryesisht nga rreziqet shëndetësore, nga kontakti i drejtpërdrejtë me tokën e ndotur, avujt nga ndotësit ose nga ndotja sekondare e furnizimit me ujë brenda dhe në themel të tokës.<ref name="KK200502L26">LIGJI PËR TOKËN BUJQËSORE [http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/2005_02-L26_al.pdf Në amëzën assembly-kosova.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929084220/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/2005_02-L26_al.pdf |date=29 shtator 2007 |language=en }}</ref><ref>''Risk Assessment Guidance for Superfund, Human Health Evaluation Manual'', Office of Emergency and Remedial Response, United States Environmental Protection Agency, Washington D.C. 20450</ref> evidentimi hartografik i vendeve të ndotura të tokës dhe pastrimet që rezultojnë janë detyra që kërkojnë kohë dhe të shtrenjta, që kërkojnë sasi të gjerë të [[Gjeologjia|gjeologjisë]], [[Hidrologjia|hidrologjisë]], [[Kimia|kimisë]], aftësive të modelimit të kompjuterave, dhe GIS në ndotjen e mjedisit, si dhe një vlerësim të historisë së kimisë industriale.<ref>{{Cito web|last=George|first=Rebecca|title=Treatment Methods for Contaminated Soils – Translating Science into Practice|url=http://ijear.org/vol4.1/rebecca.pdf|website=International Journal of Education and Applied Research|accessdate=19 shkurt 2016|language=en|archive-date=4 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104134629/http://ijear.org/vol4.1/rebecca.pdf|url-status=dead}}</ref> Ndotja është futja e materialeve të dëmshme në mjedis. Këto materiale të dëmshme quhen ndotës. Ndotësit mund të jenë natyralë, siç është hiri vullkanik. Ato gjithashtu mund të krijohen nga aktiviteti njerëzor, si plehrat ose rrjedhjet e prodhuara nga fabrikat. Ndotësit dëmtojnë cilësinë e ajrit, ujit dhe tokës. Shumë gjëra që janë të dobishme për njerëzit prodhojnë ndotje. Makinat nxjerrin ndotës nga tubat e tyre të shkarkimit. Djegia e qymyrit për të krijuar energji elektrike ndot ajrin. Industritë dhe shtëpitë prodhojnë mbeturina dhe ujëra të zeza që mund të ndotin tokën dhe ujin. Pesticidet - helmet kimike që përdoren për të vrarë barërat e këqija dhe insektet - depërtojnë në rrugët ujore dhe dëmtojnë jetën e egër. Në [[Amerika Veriore|Amerikën e Veriut]] dhe [[Evropa Perëndimore|Evropën Perëndimore]] dihet masa e tokës së ndotur, me shumë prej vendeve në këto zona që kanë një kornizë ligjore për të identifikuar dhe trajtuar këtë problem mjedisor. Vendet në zhvillim kanë tendencë që të kenë rregulla më pak të rrepta, pavarësisht se disa prej tyre kanë pësuar një industrializim të rëndësishëm. [[Skeda:Pollution plastique 2.jpg|parapamje|243x243px]] Lloji i trajtuar i ujërave të zeza, i njohur në industri si biosolids, është bërë i diskutueshëm si një " pleh ". Pasi që është nënprodukt i trajtimit të ujërave të zeza, në përgjithësi përmban më shumë ndotës siç janë organizmat, pesticidet dhe metale të rënda sesa toka tjetër.<ref>{{Cite journal|last=Olawoyin|first=Richard|last2=Oyewole|first2=Samuel A.|last3=Grayson|first3=Robert L.|year=2012|title=Potential risk effect from elevated levels of soil heavy metals on human health in the Niger delta|journal=Ecotoxicology and Environmental Safety|volume=85|pages=120–130|doi=10.1016/j.ecoenv.2012.08.004|pmid=22921257|language=en}}</ref><ref>S.K. Gupta, C.T. Kincaid, P.R. Mayer, C.A. Newbill and C.R. Cole, "A multidimensional finite element code for the analysis of coupled fluid, energy and solute transport", Battelle Memorial Institute Pacific Northwest Laboratory PNL-2939, EPA contract 68-03-3116 (1982)</ref><ref>{{Cite journal|last=Agarwal|first=A.|last2=Liu|first2=Y.|year=2015|title=Remediation technologies for oil-contaminated sediments|journal=Marine Pollution Bulletin|volume=101|issue=2|pages=483–490|doi=10.1016/j.marpolbul.2015.09.010|pmid=26414316|language=en}}</ref>Ndotja është një problem global. Megjithëse zonat urbane janë zakonisht më të ndotura se fshatrat, ndotja mund të përhapet në vende të largëta ku nuk jetojnë njerëz. Për shembull, pesticide dhe kimikate të tjera janë gjetur në shtresën e akullit të Antarktidës. Në mes të Oqeanit Paqësor verior, një koleksion i madh grimcash plastike mikroskopike formojnë atë që njihet si Plehrat e Madhe të Paqësorit. == Shkaktaret == # Agrokimikatet: ''pesticidet'', ''insekticidet'', ''herbicidet'', etj # Hiri i qymyrit # Minierat dhe aktivitetet e industrive te renda # Mbeturinat # Shiu acidik # Perdorimi intensiv i tokave per prodhime bujqesore # Ndryshkja e metaleve qe gjenden nen toke, si gypat nentokesore, etj # Mbetjet nukleare # Shkarkime direkte te mbetjeve industriale ne toke # Derdhja e naftes ne ujera dhe ne toke # Mbetjet elektronike # Mbetjet luftarake # Injoranca ndaj menagjimit dhe mbykqyrjes se tokes Në Amerikën e Veriut dhe në Evropën Perëndimore shtrirja e tokës së kontaminuar është më e njohur, me shumë vende në këto zona që kanë një kuadër ligjor për të identifikuar dhe trajtuar këtë problem mjedisor. Vendet në zhvillim priren të jenë më pak të rregulluara, pavarësisht se disa prej tyre i janë nënshtruar industrializimit të konsiderueshëm. Ndotja e tokës është një problem i rëndësishëm për shëndetin e mjedisit dhe për jetën e qenieve të gjalla. Le të hedhim një vështrim më të hollësishëm mbi këtë çështje: # Çfarë është ndotja e tokës? Ndotja e tokës është degradimi kimik ose fizik i tokës që ndikon në funksionet e saj ekologjike dhe në dobinë e saj për njerëzit. Kur tokat ndoten, ndodhin çekuilibra që ndikojnë negativisht në jetën në ekosistem. Para viteve 70 të shekullit 20, ndotja e tokës nuk i jepej asnjë rëndësi, por tani është një sfidë globale 12. # Shkaqet e ndotjes së tokës: #* '''Ndotja natyrore''': Toka mund të kontaminohet natyrshëm nga shpërthimet vullkanike, zjarret, dhe shirat acid që lëshojnë përqendrime të gazrave të dëmshëm në atmosferë. Këto toksina shkaktojnë humbjen e pjellorisë dhe cilësisë së tokës. #* '''Ndotja njerëzore''': Aktivitetet njerëzore, si përdorimi i automjeteve, shfrytëzimi bujqësor, dhe përdorimi i pesticidëve, ndotin tokën. Këto ndotësve ndikojnë në cilësinë e tokës dhe në mjedisin në përgjithësi 1[[Kontaminimi i tokës|3]]4. # Pasojat e ndotjes së tokës: #* '''Për shëndetin e njeriut''': Toka e ndotur mund të shkaktojë probleme të shëndetit, si kontaminimi i ushqimit dhe ujit që konsumojmë. #* '''Për mjedisin''': Ndotja e tokës ndikon në ekosistemet, duke shkaktuar probleme për bimësitë dhe kafshët që jetojnë në toke. Për shembull, një pyll i ndotur nuk mund të ushqehet ose zhvillohet, ndikuar në të gjithë zinxhirin ushqimor 14. #* Depozitimi historik i hirit të qymyrit i përdorur për ngrohjen e banesave, komerciale dhe industriale, si dhe për proceset industriale si shkrirja e xeheve, ishin një burim i zakonshëm ndotjeje në zonat që ishin industrializuara rreth vitit 1960. Qymyri përqendron natyrshëm plumbin dhe zinkun gjatë formimit të tij , si dhe metale të tjera të rënda në një shkallë më të vogël. Kur qymyri digjet, shumica e këtyre metaleve përqendrohen në hi (përjashtimi kryesor është merkuri). Hiri dhe skorja e qymyrit mund të përmbajnë plumb të mjaftueshëm për t'u kualifikuar si "mbetje karakteristike e rrezikshme", e përcaktuar në SHBA si që përmban më shumë se 5 mg/L plumb të nxjerrë duke përdorur procedurën TCLP. Përveç plumbit, hiri i qymyrit zakonisht përmban përqendrime të ndryshueshme, por domethënëse të hidrokarbureve aromatike polinukleare (PAHs; p.sh., benzo(a)antracen, benzo(b)fluoranthen, benzo(k)fluoranthene, benzo(a)pyrene, indeno(cd) pireni, fenantreni, antraceni dhe të tjerë). Këta PAH janë kancerogjenë të njohur për njerëzit dhe përqendrimet e pranueshme të tyre në tokë janë zakonisht rreth 1 mg/kg. Hiri dhe skorja e qymyrit mund të dallohen nga prania e kokrrave të bardha në tokë, tokës gri heterogjene ose (skorje qymyri) me flluska, kokrra vezikulare me madhësi guraleci. Llumi i ujërave të zeza të trajtuara, i njohur në industri si biosolide, është bërë i diskutueshëm si një "pleh". Duke qenë se është nënprodukt i trajtimit të ujërave të zeza, ai në përgjithësi përmban më shumë ndotës si organizma, pesticide dhe metale të rënda sesa toka të tjera.[3] Në Bashkimin Evropian, Direktiva për Trajtimin e Ujërave të Zeza Urbane lejon që llumi i ujërave të zeza të spërkatet në tokë. Vëllimi pritet të dyfishohet në 185,000 ton lëndë të ngurta të thata në 2005. Kjo ka veti të mira bujqësore për shkak të përmbajtjes së lartë të azotit dhe fosfatit. Në vitin 1990/1991, 13% e peshës së lagësht u spërkat në 0,13% të tokës; megjithatë, kjo pritet të rritet 15 herë deri në vitin 2005. [ka nevojë për përditësim] Avokatët [kush?] thonë se është e nevojshme të kontrollohet kjo në mënyrë që mikroorganizmat patogjenë të mos futen në rrjedhat e ujit dhe të sigurohet që të mos ketë akumulim të metaleve të rënda në tokën e sipërme. === Pesticidet dhe herbicidet === Një pesticid është një substancë që përdoret për të vrarë një dëmtues. Një pesticid mund të jetë një substancë kimike, agjent biologjik (si një virus ose bakter), antimikrobik, dezinfektues ose pajisje e përdorur kundër çdo dëmtuesi. Dëmtuesit përfshijnë insektet, patogjenët e bimëve, barërat e këqija, molusqet, zogjtë, gjitarët, peshqit, nematodat (krimbat e rrumbullakët) dhe mikrobet që konkurrojnë me njerëzit për ushqim, shkatërrojnë pronën, përhapen ose janë një vektor për sëmundje ose shkaktojnë telashe. Edhe pse ka përfitime nga përdorimi i pesticideve, ka edhe të meta, të tilla si toksiciteti i mundshëm për njerëzit dhe organizmat e tjerë.[5][6] Herbicidet përdoren për të vrarë barërat e këqija, veçanërisht në trotuare dhe hekurudha. Ato janë të ngjashme me auksinat dhe shumica janë të biodegradueshme nga bakteret e tokës. Megjithatë, një grup që rrjedh nga trinitrotolueni (2:4 D dhe 2:4:5 T) ka papastërti dioksinë, e cila është shumë toksike dhe shkakton vdekje edhe në përqendrime të ulëta. Një tjetër herbicid është Paraquat. Është shumë toksik, por degradohet me shpejtësi në tokë për shkak të veprimit të baktereve dhe nuk vret faunën e tokës.[7] Insekticidet përdoren për të çliruar fermat nga dëmtuesit që dëmtojnë të korrat. Insektet dëmtojnë jo vetëm të korrat në këmbë, por edhe ato të ruajtura dhe në tropikët llogaritet se një e treta e prodhimit total humbet gjatë ruajtjes së ushqimit. Ashtu si me fungicidet, insekticidet e para të përdorura në shekullin e nëntëmbëdhjetë ishin inorganike p.sh. Paris Green dhe komponimet e tjera të arsenikut. Nikotina është përdorur gjithashtu që nga viti 1690.[8] === Insekticidet === Insekticidet përdoren për të çliruar fermat nga dëmtuesit që dëmtojnë të korrat. Insektet dëmtojnë jo vetëm të korrat në këmbë, por edhe ato të ruajtura dhe në tropikët llogaritet se një e treta e prodhimit total humbet gjatë ruajtjes së ushqimit. Ashtu si me fungicidet, insekticidet e para të përdorura në shekullin e nëntëmbëdhjetë ishin inorganike p.sh. Paris Green dhe komponimet e tjera të arsenikut. Nikotina është përdorur gjithashtu që nga viti 1690.[8] Tani ekzistojnë dy grupe kryesore të insekticideve sintetike: 1. Organoklorinat përfshijnë DDT, Aldrin, Dieldrin dhe BHC. Ato janë të lira për t'u prodhuar, të fuqishëm dhe të qëndrueshëm. DDT u përdor në një shkallë masive nga vitet 1930, me një maksimum prej 72,000 tonësh të përdorur në vitin 1970. Më pas përdorimi ra pasi u kuptuan efektet e dëmshme mjedisore. Ajo u gjet në mbarë botën te peshqit dhe zogjtë dhe madje u zbulua në dëborë në Antarktik. Është vetëm pak i tretshëm në ujë, por është shumë i tretshëm në qarkullimin e gjakut. Ndikon në sistemin nervor dhe endokrin dhe bën që lëvozhgat e vezëve të shpendëve të kenë mungesë kalciumi, duke bërë që ato të thyhen lehtësisht. Mendohet se është përgjegjës për rënien e numrit të zogjve grabitqarë si zogjtë e egër dhe skifterët në vitet 1950 – ata tani janë duke u rikuperuar.[9] Përveç përqendrimit të shtuar nëpërmjet zinxhirit ushqimor, dihet se ai hyn përmes membranave të depërtueshme, kështu që peshqit e marrin atë përmes gushave të tyre. Meqenëse ka tretshmëri të ulët në ujë, ka tendencë të qëndrojë në sipërfaqen e ujit, kështu që organizmat që jetojnë atje janë më të prekurit. DDT e gjetur në peshqit që përbënin pjesë të zinxhirit ushqimor të njeriut shkaktoi shqetësim, por nivelet e gjetura në mëlçi, veshka dhe indet e trurit ishin më pak se 1 ppm dhe në yndyrë ishin 10 ppm, që ishte nën nivelin që mund të shkaktonte dëm. Megjithatë, DDT u ndalua në Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara për të ndaluar grumbullimin e mëtejshëm të tij në zinxhirin ushqimor. Prodhuesit amerikanë vazhduan t'u shesin DDT vendeve në zhvillim, të cilët nuk mund të përballonin kimikatet e shtrenjta zëvendësuese dhe që nuk kishin rregulla kaq të rrepta që rregullonin përdorimin e pesticideve.[10] 2. Organofosfatet, p.sh. parathion, metil parathion dhe rreth 40 insekticide të tjera janë të disponueshme në nivel kombëtar. Parathion është shumë toksik, metil-parathion është më pak i tillë dhe Malathion përgjithësisht konsiderohet i sigurt pasi ka toksicitet të ulët dhe shpërbëhet me shpejtësi në mëlçinë e gjitarëve. Ky grup funksionon duke parandaluar transmetimin normal nervor pasi kolinesteraza parandalohet nga zbërthimi i substancës transmetuese acetilkolina, duke rezultuar në lëvizje të pakontrolluara të muskujve.[11] == Shih edhe == * [[Ndotja]] * [[Natyra]] * [[Mbeturinat]] * [[Ndotja e ujit]] * [[Ndotja e ajrit]] * [[Ndotja akustike]] * [[Ndotja me radioaktivitet|Ndotja radioaktive]] == Literatura == * ''Panagos, P., Van Liedekerke, M., Yigini, Y., Montanarella, L. (2013) [http://www.hindawi.com/journals/jeph/2013/158764/ Contaminated Sites in Europe: Review of the Current Situation Based on Data Collected through a European Network]. Journal of Environmental and Public Health In Press. doi:10.1155/2013/158764'' * ''[http://www.eugris.info Portal for soil and water management in Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812102235/http://www.eugris.info/ |date=12 gusht 2020 }} Independent information gateway originally funded by the European Commission for topics related to soil and water, including contaminated land, soil and water management.'' * ''[http://eusoils.jrc.ec.europa.eu/library/themes/contamination/ European Soil Portal: Soil Contamination] At EU-level, the issue of contaminated sites (local contamination) and contaminated land (diffuse contamination) has been considered by: European Soil Data Centre (ESDAC).'' * [http://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/724-Facing-up-to-invisible-pollution- ''Article on soil contamination in China''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626093321/https://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/724-Facing-up-to-invisible-pollution- |date=26 qershor 2019 }} * ''[http://www.hydrology.nl/iahpublications/70-arsenic-in-groundwater.html Arsenic in groundwater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407163616/http://www.hydrology.nl/iahpublications/70-arsenic-in-groundwater.html |date=7 prill 2019 }} Book on arsenic in groundwater by IAH's Netherlands Chapter and the Netherlands Hydrological Society'' == Referime == [[Kategoria:Ndotje]] 0fnchznyncu8ts71bcirztf6t3ifgc4 Fatmir Limaj 0 49418 2982078 2976563 2026-05-18T23:42:22Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982078 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Fatmir Limaj]] | image = | office = Zëvendëskryeministër | term_start = [[9 Shtator]] [[2017]] | term_end = [[26 Dhjetor]] [[2019]] | office2 = Drejtues i [[NISMA për Kosovën]] | Zyra e marrë2 = | term_start2 = [[28 Shkurt]] [[2014]] | term_end2 = | predecessor2 = Zyra e re | office3 = ish–Ministër i [[Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit në Qeverinë e Kosovës]] | term_start3 = [[9 Janar]] [[2007]] | term_end3 = [[18 Tetor]] [[2010]] | predecessor3 = | successor3 = | birth_date = [[4 Shkurt]] [[1971]] | birth_place = Banjë, [[Malishevë]], [[Republika e Kosovës]] (ish-Republika Federale e Jugosllavisë) | death_date = | death_place = | education = | party = [[Partia Demokratike]] (1999 – 2014)<br>[[NISMA për Kosovën]] (2014 – prezent) | website = | signature = Fatmir Limaj (nënshkrim).svg | signature_madhësia= 150px | signature_përshkrim= '''Nënshkrimi i Fatmir Limajt''' | children = 4 | nationality = Shqiptare }} '''Fatmir Limaj''' (lindur më [[4 shkurt]] [[1971]]) në fshatin Banjë të [[Malisheva|Malishevës]]. Është politikan, jurist shqiptar dhe ish-udhëheqës ushtarak i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], si dhe ish Ministër i Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit gjatë viteve 2007 - 2010. Ai ishte i njohur me nofkën '''Çeliku''' gjatë Luftës së Kosovës. Ishte një person i guximshëm i cili luftoi për çlirimin e vendit. Është fëmija i dytë i Kadri dhe Mejreme Limajt. U rrit në një familje me kushte mesatare jetese në frymën atdhetare. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, kurse Shkollën e Mesme Bujqësore, Fakultetin Juridik, dhe Magjistraturën i kreu në [[Prishtinë]]. Ai jeton në Prishtinë dhe ka katër fëmijë. Qysh në moshën 16 vjeçare filloi të merrej me lëvizjet e atëhershme ilegale. Është një ndër themeluesit e [[UÇK]]-së. Në aksionet e policisë serbe për t'i arrestuar aktivistët e [[UÇK]]-së, në vitin 1996 i'u arrestua vëllau i tij [[Demir Limaj]] ndërsa ai vet u detyrua të dilte jashtë shtetit (në [[Zvicra|Zvicër]]). Në vitin 1997 u kthye në [[Kosove]] që të ishte aty kur [[UÇK]]-ja do të dilte publikisht në skenë. U emërua si Komandant i Brigadës 121 - "Kumanova" dhe ishte një ndër udhëheqësit politik e ushtarak të [[UÇK]]-së. Ishte përherë aktiv në betejat që i zhvillonte brigada e tij. Gati në secilën betejë brigada e tij triumfoj, si në betejat në [[Llapushnik]], [[Rahovec]], [[Duhël]], [[Malisheva|Malishevë]], [[Theranda|Therandë]], etj. Pas përfundimit të luftës, Fatmir Limaj u shpall si nënkryetar i [[PDK]]-së, shef i grupit parlamentar të [[PDK]]-së dhe zv. Ministër i Mbrojtjes në Qeverinë e Përkohshme. Pas triumfit në Hagë, ai i'u rikthye sërish jetës politike si nënkryetar i [[PDK]]-së. Në zgjedhjet e vitit 2010, të cilat [[PDK]] i fitoj, Fatmir Limaj doli si njeriu i pare më i votuar në Kosovë. Me pas doli Hashim Thaqi, Fatmir Limaj u zgjodh si Ministër i Transportit dhe Postë-Telekomunikacionit të Kosovës. Gjatë mandatit të tij 3-vjeqar në krye të Ministrisë së Transportit janë shtruar 1300&nbsp;km rrugë. Gjithashtu ai nënshkroi kontratën për Rrugën e Kombit: Morinë - Prizren - Prishtinë - Merdare që lidhet me pjesën e përfunduar të autostradës në [[Shqipëri]]. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura më 12 dhjetor Fatmir Limaj ishte njeriu i pare më i votuar në PDK. Aktualisht është deputet i Kuvendit të Kosovës. Akuzohet për kinse "krime gjatë luftës në Kosovë gjatë vitet 1999" pra akuza dhe njollosje që ju bëhen luftëtarëve të lirisë nga kuzhinat e Beogradit dhe Moskës. Hetohet po ashtu për kinse "korrupsion në Ministrinë e Transportit dhe Telekomunikacionit tashmë Ministria e Infrastrukturës gjatë viteve 2008-2011". Mirëpo nuk duhet harruar se gjatë kohës së tij janë bërë vepra madhore e po vazhdojnë edhe sot pa harruar përmendjen e asfaltimit të 1300&nbsp;km rrugë në tërë territorin e Kosovës. Gjatë kohës sa po qëndron në arrest shtëpiak dhe po ballafaqohet me akuza të trilluara është lansuar fushata në mbrojtje të z. Limaj i cili slogan thotë : "Unë kam një Hero... Ai është Fatmir Limaj". == Shiko edhe == * [[Anton Quni]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Juristë shqiptarë]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] s3yg1ktb50c5co69mhafxibtj6atjwq Manjola Nalbani 0 52049 2981891 2981843 2026-05-18T14:41:07Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 etiketë 2981891 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} '''Manjola [[Nallbanët|Nallbani]]''' ose '''Nalbani''' lindur me 3 Gusht 1967 është këngëtare shqiptare nga Tirana. Ajo është mêsuese e solo këndimit në Akademinë e Arteve ka të mbaruar Fakultetin e Arteve tê Muzikës dega Solo Këndim në Akademinë e Arteve ku dhe punon tani.<ref>{{Cite web|url=https://www.teksteshqip.com/manjola-nallbani/biografia|title=Manjola Nallbani :: Biografia|website=www.teksteshqip.com|language=sq}}</ref> Manjola Nallbani është një këngëtare e njohur dhe muzika ku identifikohet më shumë është ajo pop. Manjola Nallbani eshte nje kengetare e cila nuk e ka te veçuar zhanrin muzikor, pasi ajo kendon kenge popullore, folklorike, muzike te lehte etj. Perveç muzikes, ajo merret edhe me profesionin e saj shume te dashur, siç eshte mesimdhenia ne Akademine e Arteve ne Tirane. Ka shume pervoje ne muzike dhe me te gjithe ato prezantime te suksesshme, ka arritur qe te jete e dashur per publikun. Eshte e martuar dhe ka 2 vajza. Manjola Nallbani është fituese e Festivalit të 32-të të Këngës (dhjetor 1993) më këngën 'kur e humba një dashuri'. Në dhjetor të 1994 ajo merr pjesë në festival me këngën 'Një tren drejt Lindjes'. Në dhjetor 1995 ajo merr pjesë në Festivalin e Madh me këngën "Përse të dua". Në dhjetor 1999 ajo merr pjesë në festivalin e RTSH-së me këngën "O bukuri pushtoje botën", në bashkëpunim me grupin ''The Dreams.'' == Diskografia == * Më shihni çiltër siç ju shoh * Art (2004) * Tignujt e shpirtit tim (2015) == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtare shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]] a70tbqvay7zi5ax8wep2retkklgowgn Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës 0 54033 2982031 2908528 2026-05-18T21:49:23Z ~2026-29904-34 187734 E shtova nje kuader profesional ne listen e personaliteteve te podujeves 2982031 wikitext text/x-wiki {{Faqe për grisje}} Gjatë historisë [[Podujeva]] ka dhënë kontribut të madhe për kulturën edhe politikën kosovare. Këtu një përmbledhje e disa personaliteteve më të shquara: == Personalitetet == === Politikanë === * [[Adem Demaçi]] * [[Fatmir Sejdiu]] * [[Sabri Hamiti|Sabri Hamiti]] * [[Xhemajl Mustafa]] * [[Enver Maloku]] * [[Vlora Çitaku]] *[[Albulena Haxhiu]] *[[:en:Muhamet_Hamiti|Muhamet Hamiti]] *[[Besnik Tahiri]] *[[Saranda Bogujevci]] *[[Doruntinë Maloku - Kastrati]] *[[Margarita Kadriu]] *[[Floretë Zejnullahu]] *[[:en:Ahmet_Haxhiu|Ahmet Haxhiu]] *[[Agim Veliu]] *[[Ismet Beqiri]] *[[Ilaz Pireva]] *[[Mefail Bajqinovci]] *[[Skënder Hyseni|Skender Hyseni]] *[[Rrustem Mustafa]] *[[Latif Gashi]] *[[Muhamet Latifi]] *[[Eman Rrahmani]] *[[Nuredin Ibishi]] *[[Shpejtim Bulliqi]] *[[Besian Mustafa]] * [[Adil Pireva]] * [[Rexhep Gjergji]] * [[Hazir Raçi]] * [[Ismet Begolli]] * [[Agim Kika]] * [[Fahri Raçi]] * === Heronj, ushtarakë e veprimtarë politikë === * [[Zahir Pajaziti]] - Hero i Kosovës * [[Afrim Zhitia]] - Hero i Kosovës * [[Ali Ajeti]] - Dëshmor i Kosovës * [[Mustafë Hoxha]] - Komandant i Zonës se Llapit gjatë dhe pas Luftës së dytë botërore * [[Hakif Zejnullahu]] - Hero i Kosovës * [[Bahri Fazliu]] - Hero i Kosoves * [[Fahri Fazliu]]- Hero i Kosoves * [[Behram Behluli]]-LULI * [[Ismet Derguti]]-Kom.Isa-Dëshmor i Kosovës * [[Besnik Restelica]] * [[Xhemajl Mustafa]] - Politikan * [[c:File:Ejup_H._Shala.jpg|Ejup Shala -]] Poet, atdhetar, dëshmor i Kosovës * [[Ilir Maloku]] Dëshmor i Kosoves * [[Enver Maloku]] Hero i Kosovës * [[Hakif Sheholli]] * [[Hasan Ramadani]] - Dëshmor i Kosovës * [[Ibrahim H. Gashi]] - veprimtar i çështjes kombëtare * [[Ilaz Pireva]] - Kryetar i Komunes se Podujeves * [[Ilir Konushefci]] - Hero i Kosovës * [[Ismail Dumoshi]]- Hero i Kosoves * [[Jahja Fusha]] * [[Kadri Qerimi]] - Dëshmor i Kosovës * [[Latif Gashi]] - Komandant i UCK -se * [[Mulla Hamit Sejdiu]] * [[Mulla Ramë Govori]] - Luftëtar i Shqipërisë etnike * [[Osman Dumoshi]] - organizator i demostratave të vitit 1968 * [[Sabit Rrahimi]] - Komandant YLLI, Dëshmor i Kosovës * [[Salih Qerimi]] - Dëshmor i Kosovës * [[Sabri Hamiti]] - Veprimtar * [[Sahid Fusha]] * [[Shaban Shala]] - Dëshmor i Kosovës * [[Sylejman Gashi]] - Kryetarë i Komunes se Podujeves * [[Xheladin Rekaliu]] * [[Isak Lutolli]], dëshmor i Kosovës * [[Shaban R. Sfishta]] - Altruist === Sportistë === *[[Fadil Vokrri|Fadil Vokrri]] [[Fadil Vokrri|- Futboll]] *[[Fevzi Rama]] *[[Granit Xhaka]] *[[Taulant Xhaka]] *[[Mentor Zhdredha]] *[[Arlind Ajeti|Albian Ajeti]] *[[Adil Vokrri]] *[[Bahri Ejupi]] (Karateist) *[[Basri Muqolli]] *[[Dardan Berisha]] Futbollist i KF.Llapi *[[Ejup Bekteshi]] *[[Ejup Mehmeti-Kapiti]] - Trajner Futbolli ne Arenen Nderkombetare *[[Enver Cakiqi]] (ish kampion Evropian ne karate) *[[Elvir Babatinca]] Hendbollist KH.Llapi *[[Esad Mehmeti]] *[[Eshref Babatinca]] Hendbollisti i vitit 1995-1996 *[[Fiton Hajdari]] Futbollist i KF.Besiana *[[Gani Lepaja]] Basketbollist, KB "Llapi" *[[Islam Ajeti]] (futboll) *[[Islam Visoka]] *[[Isuf Kamerolli]] (Hendbollist KH "LLAPI") prof. i Edukates Fizike *[[Izeir Mustafa]] *[[Jahja Fusha]] *[[Lorik Rashiti]] Futbollist i KF.Besiana *[[Mehdi Neziri]] (Hendbollist i KH "Fapolli" e KH "LLAPI") Prof.i Edukates Fizike *[[Meriton Sheholli]] (Basketbollist) *[[Mr.Enver Blakqori]] (Hendbollist KH "LLAPI") prof. i Edukates Fizike *[[Muhamet Vokrri]] *[[Nexhat Rexhepi - Dumnica]] (Futbollist i Kf Llapi) *[[Osman Ejupi]] (Karateist) *[[Rifat Raçi]] futboll *[[Rrahim Çitaku]] Futbollist i KF.Hysi *[[Selatin Vokrri]] *[[Shefqet Hasani]] (Atlet e Henbollist)d he Profesor i Edukates Fizike *[[Shukri Paqarada]] *[[Skender Sheholli]] (Basketbollist) *[[Sylejman Mehmeti]] *[[Tefik Bajrami]] (Kickbokser) *[[Valon Ajvazi]] Futbollist i KF.Besiana *[[Xhafer Salihu]] *[[Xhavit Bajrami]] - Kick Bokser - Kampion ne Arenen Nderkombetare === Këngetarë/Muzicient/Aktorë === * [[Ismet Bogujevci]] * [[Sabri Fejzullahu]] * [[Shemsi Krasniqi]] - [[Ilirët (Muzikë)]] *[[Vedat Bajrami]] * [[Agim Gërguri]] - [[Fisnikët]] * [[Afrim Muçiqi]] * [[Nysret Muçiqi]] * [[Mendi Mengjiqi]] * [[Azet (reper)]] * [[Irfan Blakçori]] * [[Edona Llalloshi]] * [[Teuta Selimi]] * [[Ryva Kajtazi]] * [[Beatrix Ramosaj]] * [[Albatrit Muçiqi]] * [[Alban Ramosaj]] * [[Engjellusha Salihu]] === Shkencëtarë/Shkrimtarë/Mësimdhënës === * Ali Mucolli, Veteran i Arsimit ne regjionin e tere Kosoves * Sami Mucolli, Profesor i Gjuhes dhe Letersise Shqipe * Besa Mucolli Haxhiu, Profesor i Gjuhes dhe Letersise Angleze * [[Abdylatif Fusha]], Dr. * [[Nuhi Gashi]] - Veprimtarë i çështjes kombëtare dhe ndër mësuesit e parë në Llap * [[Adem Demaçi]], * [[Ali Hamiti]], Dr., Profesor Universitar * [[Arif Kutleshi]], Poet dhe Shkrimtar * [[Avdullah Vokrri]], Dr. * [[Hakif Bajrami]], Historian * [[Bahtir Sheholli]], Dr. * [[Bajram Krasniqi]], Dr. * [[Driton Statovci]], Dr. i shkencave teknike (doktoroi në Universitetin Teknik te Vjenës) * [[Fatmir Sejdiu]], Dr.- President i Kosovës * [[Fehmi Pushkolli]] Dr. - historian * [[Gani Sheholli]], fizikan * [[Gani Xhafolli]], shkrimtar * [[Gezim Visoka]], DR., Ligjerues ne Dublin City * [[Hashim Maloku]],Dr * [[Hazir Raçi]] Prof. i larguar si i papërshtatshëm për regjimin serbosllav në vitin 1981 * [[Hilmi Sheholli]] — Mësuesi i parë * [[Ibrahim H.Gashi]] -historian -ish i përndjekur politik * [[Isa Ymeri]] -Shkenca Sociale * [[Ismet Neziri]] (piktor) profesor i artit figurativ * [[Izber Hoti]]- Historian * [[Jahja Fusha]], Delegat i Lidhjes së dytë Shqiptare të Prizrenit * [[Jetullah Gashi]]- Kryetar i Podujeves * [[Mehmet Aliu]] - veprimtar * [[Rexhep Fusha]] - Avokat * [[Fatmire Fusha]] - Piktore * [[Mendi Mengjiqi]], Kompozitor * [[Muhamed Fusha]] veteran kombëtar i arsimit * [[Murat Blaku]], Dr., profesor universitar * [[Naim Gjergji]] Dr. Shkencave Elektronike * [[Nazmi Rrahmani]], shkrimtar * [[Nazmi Rudari]], shkrimtar * [[Nexhmi Sejdiu]] veteran kombëtar i arsimit * [[Osman Dumoshi]] - i përndjekur politik * [[Qefser Sadiku]], profesor i matematikës * [[Ramadan Zejnullahu]], Dr., profesor universitar * [[Ramush Ahmeti]] * [[Rrahim Gashi]], Jurist., (Juristi i parë nga Llapi) * [[Rrahman Dedaj]], shkrimtar * [[Rexhep Gjergji]], Dr., profesor universitar * [[Rifat Blaku]], Dr., profesor universitar * [[Sabri Hamiti]], Akademik, shkrimtar, profesor universitar * Sani Sheholli, asistent dhe profesor në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Angleze * [[Sahid Fusha]],Kryetar i parë i Komunës së Podujevës * [[Sejdi N. Gashi]], veteran i arsimit në diasporë-Gjermani * [[Selman Bryma]], Dr. * [[Shefki Rudari]] prof.Gjuhë dhe letërsi shqipe * [[Shefki Sejdiu]], Dr., profesor universitar * [[Shpejtim Bulliqi]], Dr. sc., Profesor Universitar * Ilir Maqastena, MA. sci. sociolog * [[Shukri Lepaja]] Dr. i Kimise, prof. universitar * [[Tahire Maloku-Gjergji]], prof. universitar (femra e pare nga Llapi me grade shkencore dr). * [[Vehbi Kikaj]], shkrimtar * [[Zejnullah Rrahmani]], Akademik, shkrimtar dhe profesor * [[Genti Sheholli]], muzikant, kitarist * [[Lutfi Lepaja]], shkrimtar <br /> [[Kategoria:Podujevë| ]] [[Kategoria:Personalitete|S]] [[Kategoria:Shqiptarë|*]] [[Kategoria:Lista]] 3hcd2jwo4u8xe6qw3upq0ahfznc8vn7 Skocia 0 58706 2981923 2942905 2026-05-18T16:53:49Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981923 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |common_name = Skocia |native_name = ''Scotland'' ([[Gjuha skoceze|Skocisht]]) <br/> ''Alba'' ([[Galishtja skoceze]]) |image_flag = Flag of Scotland.svg |image_coat = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg |flag_type = [[Flamuri i Skocisë|Flamuri]] |symbol_type = [[Stema e Skocisë|Stema]] |national_motto = <!--per talk, S'ka "Moto (''Nemo me impune lacessit'' & "In Defens") janë ajo e Stemave Mbretërore të Skocisë, ato janë motoja e monarkut dhe jo e vendit. Vendi përfaqësohet nga saltire... e cila nuk ka asnjë moto shoqëruese."--> |national_anthem = [[Himni kombëtar i Skocisë|të ndryshme]], <br /> kryesisht "[[Lulja e Skocisë]]" <br /> |image_map = [[Figura:Scotland in the UK and Europe.svg|center|border|{{{FIGURA: GJERËSIA E HARTËS|280x280px}}}|Vendndodhja e Skocisë]] {{Shpjegim i hartës |shteti rasa dhanore=Skocisë|ngjyra e vendndodhjes=e gjelbër e errët|rajoni=Evropë |ngjyra e rajonit= gri e errët|nënrajoni=Mbretëria e Bashkuar|ngjyra e nënrajonit=e gjelbër}} |map_width = 250px |status = [[Vendet e Mbretërisë së Bashkuar|Vend]] |capital = [[Edinburg]] |coordinates = {{coord|55|57|11|N|3|11|20|W|type:city|display=inline}} |largest_city = [[Glasgow]] |official_languages = [[Anglishtja skoceze]]<br/>[[Gjuha skoceze|Skocisht]]<br/>[[Galishtja skoceze]] |ethnic_groups = {{Collapsible list | 92.9% [[White people in the United Kingdom|White]] | 3.9% [[Scottish Asians|Asian]] | 1.2% [[Black Scottish people|Black]] | 1.1% [[Mixed (United Kingdom ethnicity category)|Mixed]] | 0.9% [[Ethnic groups in the United Kingdom|other]] }} |ethnic_groups_year = 2022 |ethnic_groups_ref =<ref name="2022 census - ethnicity and religion">{{cite web|url=https://www.scotlandscensus.gov.uk/media/trbdxzme/scotland-s-census-2022-ethnic-group-national-identity-language-and-religion-chart-data.xlsx|title=Scotland's Census 2022 - Ethnic group, national identity, language and religion - Chart data|author=<!--Not stated-->|website=Scotland's Census|date=21 maj 2024|access-date=21 maj 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521173147/https://www.scotlandscensus.gov.uk/media/trbdxzme/scotland-s-census-2022-ethnic-group-national-identity-language-and-religion-chart-data.xlsx|archive-date=21 maj 2024|url-status=live}}</ref> | religion = {{Collapsible list | 51.1% [[Feja në Skoci#Afetaria|pa fe]] | {{Tree list}} * 38.8% [[Feja në Skoci#Krishterimi|Krishterimi]] ** 20.4% [[Kisha e Skocisë]] ** 13.3% [[Kisha Katolike në Skoci|Katolicizmi]] ** 5.1% krishterë të tjerë {{Tree list/end}} | 2.2% [[Islami në Skoci|Islam]] | 0.6% [[Hinduizmi në Skoci|Hinduzmi]] | 0.3% [[Budizmi në Skoci|Budizmi]] | 0.2% [[Sikizmi në Skoci|Sikizmi]] | 0.1% [[Historia e jehudëve në Skoci|Judaizmi]] | 0.6% [[Feja në Skoci|të tjerë]] | 6.2% nuk janë deklaruar }} |religion_year = 2022 |religion_ref =<ref name="2022 census - ethnicity and religion"/> |demonym = [[Skocezët|Skocez/e]] |government_type = [[Parlamenti|Legjislatura parlamentare]] e devoluar brenda një [[Monarkia kushtetuese|monarkie kushtetuese]]{{efn|Skocia ka vetëqeverisje të kufizuar brenda Mbretërisë së Bashkuar, si dhe përfaqësim në Parlamentin e Mbretërisë së Bashkuar. Disa pushtete ekzekutive dhe legjislative i janë transferuar, përkatësisht, [[Qeveria e Skocisë|Qeverisë Skoceze]] dhe [[Parlamenti i Skocisë|Parlamentit Skocez]].}} |leader_title1 = [[Monarkia e Mbretërisë së Bashkuar|Monarku]] |leader_name1 = [[Charles III]] |leader_title2 = [[Ministri i Parë i Skocisë|Ministri i Parë]] |leader_name2 = [[John Swinney]] |legislature = [[Parlamenti Skocez]] |sovereignty_type = [[Historia e Skocisë|Themelimi]] |established_event1 = [[Prejardhja e Mbretërisë së Alba|Themeluar]] |established_date1 = Shekulli i 9-të ([[Miti kombëtar|tradicionalisht]] 843) |established_event2 = [[Traktati i Edinburgh–Northampton]] |established_date2 = 17 mars 1328 |established_event3 = [[Traktati i Berwick (1357)|Traktati i Berwick]] |established_date3 = 3 tetor 1357<ref>{{Cite web|date=3 tetor 2020|title=The Treaty of Berwick was signed – On this day in Scottish history|url=https://www.historyscotland.com/history/the-treaty-of-berwick-was-signed-on-this-day-in-scottish-history|website=History Scotland|access-date=17 janar 2021|archive-date=5 shkurt 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205232820/https://www.historyscotland.com/history/the-treaty-of-berwick-was-signed-on-this-day-in-scottish-history/|url-status=live}}</ref> |established_event4 = [[Aktet e Bashkimit 1707|Bashkimi me Anglinë]] |established_date4 = 1 maj 1707 |established_event5 = [[Akti i Skocisë 1998|Devolucioni]] |established_date5 = 19 nëntor 1998 |area_rank = |area_label = Gjithsej{{efn|[[Office for National Statistics|ONS]] Standard Area Measurement, 'total extent of the realm'}} |area_km2 = 80,231 |area_sq_mi = auto |area_footnote =<ref name="ONS Standard Area Measurement">{{cite web|url=https://geoportal.statistics.gov.uk/datasets/ons::standard-area-measurements-for-administrative-areas-december-2023-in-the-uk/about|title=Standard Area Measurements for Administrative Areas (December 2023) in the UK|author=<!--Not stated-->|date=31 maj 2024|website=[[ONS Open Geography Portal|Open Geography Portal]]|publisher=Office for National Statistics|access-date=7 qershor 2024|archive-date=7 qershor 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240607052407/https://geoportal.statistics.gov.uk/datasets/ons::standard-area-measurements-for-administrative-areas-december-2023-in-the-uk/about|url-status=live}}</ref> |area_label2 = Toka{{efn|ONS Standard Area Measurement, 'area to mean high water excluding inland water'}} |area_data2 = 77,901<ref name="ONS Standard Area Measurement"/> |population_census = {{increaseNeutral}} 5,439,842 |population_census_year = 2022 |population_density_km2 = 70 |population_density_sq_mi = auto |pop_den_footnote =<ref name="census2022">{{Cite web|title=Quality Assurance report – Unrounded population estimates and ethnic group, national identity, language and religion topic data|website=Scotland's Census|date=21 maj 2024|url=https://www.scotlandscensus.gov.uk/2022-results/scotland-s-census-2022-quality-assurance-reports/quality-assurance-report-unrounded-population-estimates-and-ethnic-group-national-identity-language-and-religion-topic-data/|access-date=28 maj 2024|archive-date=28 maj 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240528160444/https://www.scotlandscensus.gov.uk/2022-results/scotland-s-census-2022-quality-assurance-reports/quality-assurance-report-unrounded-population-estimates-and-ethnic-group-national-identity-language-and-religion-topic-data/|url-status=live}}</ref> |GDP_nominal = £211.7&nbsp;billion |GDP_nominal_year = 2022 |GDP_nominal_per_capita = £38,622<ref name="Scot Gov GDP">{{cite web|title=GDP Quarterly National Accounts: 2023 Quarter 2 (April to June)|url=https://www.gov.scot/publications/gdp-quarterly-national-accounts-2023-q2/pages/gdp-in-nominal-terms/|website=Scottish Government|date=1 nëntor 2023|access-date=29 nëntor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203225728/https://www.gov.scot/publications/gdp-quarterly-national-accounts-2023-q2/pages/gdp-in-nominal-terms/|archive-date=3 dhjetor 2023|url-status=live}}</ref> |Gini_year = 2020–23 |Gini_change = increase |Gini = 33 |Gini_ref =<ref name="Scot Gov GINI">{{cite web|url=https://data.gov.scot/poverty/index.html|title=Poverty and Income Inequality in Scotland 2020-23|author=<!--Not stated-->|website=Scottish Government|date=21 mars 2024|access-date=14 maj 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228093125/https://data.gov.scot/poverty/index.html|archive-date=28 shkurt 2024|url-status=live}}</ref> |HDI_year = 2021 |HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.921 <!--number only--> |HDI_ref =<ref name ="HDI">{{cite web|url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/GBR/?levels=1+4&extrapolation=0|title=Subnational HDI|author=<!--Not stated-->|website=Global Data Lab|language=en|access-date=15 gusht 2023|archive-date=15 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230815150136/https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/GBR/?levels=1+4&extrapolation=0|url-status=live}}</ref> |utc_offset = +0 |cctld = [[.scot]]{{efn|.scot nuk është një [[ccTLD]], por një [[GeoTLD]], e hapur për t'u përdorur nga të gjithë me një lidhje me Skocinë ose kulturën skoceze. [[.uk]] si pjesë e [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërisë së Bashkuar]] përdoret gjithashtu. [[ISO 3166-1]] është [[Britania e madhe (ishull)|GB]], por [[.gb]] nuk përdoret.}} }} '''Skocia''' ([[Gjuha skoceze|Skocisht]]: ''Scotland'', [[Galishtja skoceze]]: [[Alba]]) është një [[Vendet e Mbretërisë së Bashkuar|shtet]] që është pjesë e [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërisë së Bashkuar]].<ref name="Country">{{cite web|url=http://www.number10.gov.uk/Page823|title=Countries within a country|access-date=24 gusht 2008|website=10 Downing Street|language=en|quote=The United Kingdom is made up of four countries: England, Scotland, Wales and Northern Ireland|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416083521/http://www.number10.gov.uk/Page823|archive-date=16 prill 2010}}</ref> Duke mbuluar të tretën veriore të ishullit të [[Britania e madhe (ishull)|Britanisë së Madhe]]. Skocia ndan kufi tokësor me [[Anglia|Anglinë]] në juglindje dhe rrethohet nga [[Deti i Veriut]] në lindje, [[Oqeani Atlantik]] në veri dhe perëndim, dhe [[Kanali i Veriut]] dhe [[Deti Irlandez]] në jugperëndim. Përveç pjesës kontinentale, Skocia përbëhet nga më se 790 ishuj përfshirë [[Ishujt e Veriut]] dhe [[Hebrides]]. [[Edinburgu]], kryeqyteti i vendit dhe qyteti i dytë nga madhësia, është një nga qendrat financiare më të mëdha në [[Evropë]].<ref>{{cite web|title=Information for Journalists|work=Edinburgh, Inspiring Capital|url=http://www.edinburghbrand.com/news/information|publisher=Edinburghbrand.com|accessdate=2007-09-20|language=en|archive-date=11 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011191337/http://www.edinburghbrand.com/news/information/|url-status=dead}} "Edinburgh is Europe's sixth largest fund management centre".</ref> Ishte nyje e "Ndriçimit Skocez" të shekullit të 18-të, e cila e bëri Skocinë një nga fuqitë komerciale, intelektuale dhe industriale në [[Evropë]]. Qyteti më i madh në Skoci është [[Glasgow]], i cili dikur ishte një nga metropolet udhëheqëse industriale, dhe tani shtrihet në qendër të [[Glasgow i Madh]] që dominon [[Ultësirat Skoceze]]. [[Ujërat Skoceze]] përbëhen nga një sektor gjigant<ref>{{cite web|title=The Scottish Adjacent Waters Boundaries Order|date=1999|publisher=The Stationery Office Limited|language=en|url=http://www.opsi.gov.uk/si/si1999/19991126.htm|location=London|isbn=0 11 059052 X|accessdate=2007-09-20}}</ref> të Atlantikut Verior dhe Detit të Veriut, duke përmbajtur rezervat më të mëdha të naftës në [[BE|Bashkimin Evropian]]. [[Mbretëria e Skocisë]] doli si një shtet sovran i pavarur në [[Mesjeta e Hershme|Mesjetën e Hershme]] dhe vazhdoi të ekzistojë deri në vitin 1707. Me trashëgimi në 1603, [[James VI dhe I|James VI i Skocisë]] u bë mbret i [[Mbretëria e Anglisë|Anglisë]] dhe [[Mbretëria e Irlandës|Irlandës]], duke formuar kështu një [[Bashkimi personal|bashkim personal]] të [[Bashkimi i Kurorave|tre mbretërive]]. Skocia hyri më pas në një bashkim politik me Mbretërinë e Anglisë më 1 maj 1707 për të krijuar [[Mbretëria e Britanisë së Madhe|Mbretërinë e re të Britanisë së Madhe]]. Bashkimi krijoi gjithashtu [[Parlamenti i Britanisë së Madhe|Parlamentin e Britanisë së Madhe]], i cili pasoi [[Parlamenti i Skocisë|Parlamentin e Skocisë]] dhe [[Parlamenti i Anglisë|Parlamentin e Anglisë]]. Në vitin 1801, Mbretëria e Britanisë së Madhe hyri në një bashkim politik me Mbretërinë e Irlandës për të krijuar [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Mbretërinë e Bashkuar të Britanisë së Madhe dhe Irlandës]] (më 1922, [[Shteti i Lirë Irlandez]] u shkëput nga Mbretëria e Bashkuar, duke çuar në [[Akti i titujve mbretëror dhe parlamentar i 1927|riemërtimin zyrtar]] të këtij të fundit Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe [[Irlanda Veriore|Irlandës Veriore]] më 1927).<ref>{{cite web|title=Parliament and Ireland|publisher=The Houses of Parliament|url=http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliamentandireland/|location=London|language=en|access-date=26 dhjetor 2016}}</ref> == Emri == Fjala ''Skoci'' rrjedh nga fjala [[Gjuha Latine|latine]] '''''Scoti''''', që i referohej [[Galët|Galëve]]. Fjala [[Gjuha Latine|latine]] [[Scotia]] (''toka e Galëve''), në fillim përdorej për [[Irlanda|Irlandën]]. Në shekullin e 11-të fjala ''Scotia'' përdorej për Skocinë, por vetëm për pjesën që fliste galisht në veri të [[Lumi Forth|Lumit Forth]], gjatë kësaj kohe, fjalët ''Albania'' ose ''Albany'' rrjedhin nga fjala galike ''[[Alba]]''.<ref name="Brewer">{{cite book|author1=John Ayto|author2=Ian Crofton|title=Brewer's Britain & Ireland : The History, Culture, Folklore and Etymology of 7500 Places in These Islands|year=2005|publisher=WN|url=https://archive.org/details/brewersbritainir0000unse|language=en|isbn=030435385X}}</ref> Përdorimi i fjalëve ''Scots'' (''Skocez'') dhe ''Scotland'' (''Skoci'') për Skocinë në tërësi u bë zakon gjatë [[Skocia në Mesjetën e Vonëshme|Mesjetës së Vonëshme]]. Në një kontekst modern dhe politik, fjala Skocez ([[anglisht|ang]] Scot), përdoret për t'iu referuar në mënyrë të barabartë të gjithë [[Demografia e Skocisë|banorëve të Skocisë]], pa marrë parasysh etnitetin e tyre. Sidoqoftë, një studim i vitit 2006 i publikuar nga [[Universiteti i Edinburgut]] sugjeron se segmentet e shoqërisë skoceze vazhdojnë të ndryshojnë prej atyre që pretendojnë të jenë skocez në baza etnike dhe atyre që pretendojnë këtë mbi baza të angazhimit civil. "Scots" ([[shqip]] skocisht) përdoret edhe për t'iu referuar gjuhës skoceze, të cilën e flasin një numër i madh i popullsisë skoceze. == Historia == {{kryesor|Historia e Skocisë}} === Historia e hershme === [[Akullnaja]]t, që dikur përfshinin tërë pjesën e Skocisë së sotme, kanë shkatërruar çdo gjurmë të njerëzimit që mund të ketë ekzistuar para [[Mezoliti|periudhës mezolitike]]. Besohet se njerëzit e parë pas akullnajave arritën në Skoci diku rreth 12,800 vjet më parë, kur shtresa e akullit po zhdukej pas periudhës së fundit të akullnajave.<ref>The earliest known evidence is a [[flint]] arrowhead from [[Islay]]. See Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. London. Thames & Hudson. Page 42.</ref><ref>Sites at [[Cramond]] dated to 8500 BC and near [[Kinloch Castle|Kinloch]], [[Rùm]] from 7700 BC provide the earliest known evidence of human occupation in Scotland. See [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 "The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements"] megalithic.co.uk. Retrieved 10 February 2008 and Edwards, Kevin J. and Whittington, Graeme "Vegetation Change" in Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Edinburgh. Edinburgh University Press. Page 70.</ref> Grupet e të ardhurve filluan të ndërtonin shtëpitë e para të përhershme në tokën Skoceze rreth 9,500 vjet më parë dhe fshatrat e parë rreth 6,000 vjet më parë. Fshati i ruajtur mirë i [[Skara Brae]] në pjesën kontinentale të [[Orkney]] daton nga kjo kohë. Vendbanimet [[neoliti]]ke, varrosjet dhe ritualet janë veçanërisht të zakonshme dhe të ruajtura mirë në [[Ishujt Verior]] dhe [[Ishujt Perëndimor]], ku mungesa e pemëve çoi në ndërtimin e shumicës së strukturave me gurë lokalë.<ref>{{cite book|last=Pryor|first=Francis|title=Britain BC|url=https://archive.org/details/britainbclifeinb0000pryo|publisher=HarperPerennial|year=2003|isbn=978-0-00-712693-4|location=London|language=en|pages=[https://archive.org/details/britainbclifeinb0000pryo/page/98 98]–104 & 246–250|author-link=Francis Pryor}}</ref> Dëshmitë e sistemeve të sofistikuara të besimit para-kristian demonstrohen nga vende të tilla si Gurët Callanish në Lewis dhe Maes Howe në Orkney, të cilat u ndërtuan në mijëvjeçarin e tretë p.e.r. === Periudha Romake === [[Skeda:Orkney Skara Brae.jpg|parapamje|270px|[[Skara Brae]], vendbanim i kohës Neolitike]] [[Protohistoria]] e shkruar e Skocisë filloi me mbërritjen e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] në Britaninë jugore dhe qendrore, Romakët pushtuan [[Anglia|Anglinë]] dhe [[Uellsi]]n e sotëm dhe i administruan si krahina [[Britania Romake]]. Pushtimi Romak i Skocisë jugore ishte një seri intervalesh. Më 83–4 AD gjenerali [[Gnaeus Julius Agricola]] mundi Kaledonianët në [[Beteja e Mons Graupius|Betejën e Mons Graupius]], dhe trupat Romake u dërguan përgjatë [[Gask Ridge]]. Tre vjet pas betejës, ushtritë Romake ishin tërhequr në pjesën jugore.<ref>Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', in Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 BC - AD 1000. Edinburgh. Edinburgh University Press</ref> Ata ndërtuan [[Muri i Hadrianit|Murin e Hadrianit]] për të kontrolluar klanet në të dyja anët e murit,<ref name="snyder">{{Citation|last=Snyder|first=Christopher A.|year=2003|title=The Britons|publisher=Blackwell Publishing|language=en|isbn=0-631-22260-X}}</ref> dhe [[Limes Britannicus]] u bë kufiri verior i Perandorisë Romake, edhe pse ushtria mbajti [[Muri Antonine|Murin Anonine]] në ultësirat qendrore për dy periudha të shkurtra — e fundit nga këto në kohën gjatë kohës së perandorit [[Septimius Severus]] nga 208 deri më 210.<ref>Robertson, Anne S. (1960) ''The Antonine Wall''. Glasgow Archaeological Society.</ref> Shtrirja e pushtimit ushtarak romak të çdo pjese të rëndësishme të Skocisë ishte e kufizuar në një total prej rreth 40 vjetësh, megjithëse ndikimi i tyre në pjesën jugore të vendit të pushtuar nga fiset britonike si [[Votadini]] dhe [[Damnonii]] do të kishte qenë ende i konsiderueshëm.<ref name="snyder"/> === Mesjeta === Mbretëria e Piktëve ishte shteti i cili eventualisht u njoh me emrin "Alba" ose "Skocia". Zhvillimi i [[Piktët|Piklandit]], sipas modelit historik i bërë nga Peter Heather, ishte përgjigje natyrale e imperializmit Romak.<ref>Peter Heather, "State Formation in Europe in the First Millennium A.D.", in Barbara Crawford (ed.), ''Scotland in Dark Ages Europe'', (Aberdeen, 1994), pp. 47–63</ref> Një shikim tjetër i vë theks Betejës së Dunnichenit dhe sundimit të [[Bridei III|Bridei m. Beli]] (672–693), me një periudhë tjetër konsolidimi në sundimin e [[Óengus I|Óengus mac Fergusa]] (732–761).<ref>For instance, Alex Woolf, "The Verturian Hegemony: a mirror in the North", in M. P. Brown & C. A. Farr, (eds.), ''Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe'', (Leicester, 2001), pp. 106–11.</ref> Mbretëria e Piktëve siç ishte në fillim të shekullit të 8-të, kur Bede shkruante, ishte shumë e ngjashme me mbretërinë e Skotëve nën sundimit e Aleksandrit (1107-1124). Sidoqoftë, deri në shekullin e 10-të, Mbretëria Pikte ishte dominuar nga ajo çfarë ne sot e quajmë kulturë gale, dhe kishte zhvilluar një mit të pushtimit irlandez rreth pasardhësve të dinastisë mbretërore të kohës, [[Kenneth MacAlpin]].<ref>{{cite journal|journal=Innes Review|publisher=Scottish Catholic Historical Association|language=en|last=Brown|first=Dauvit|title=Dunkeld and the origin of Scottish identity|issue=48|location=Glasgow|pages=112–124|year=1997}} reprinted in Dauvit Broun and Thomas Owen Clancy (eds.), (1999)''Spes Scotorum: Hope of Scots'', Edinburgh: T.& T.Clark, pp. 95–111. ISBN 978-0-567-08682-2</ref><ref name="Lynch_359">{{cite book|chapter=Kenneth mac Alpin|last=Brown|first=Dauvit|editor=M. Lynch|title=The Oxford Companion to Scottish History|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_u4b7|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|language=en|page=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_u4b7/page/359 359]|year=2001|isbn=978-0192116963}}</ref><ref>{{cite book|first=Sally|last=Foster|title=Picts, Gaels and Scots (Historic Scotland)|location=London|year=1996|publisher=Batsford|language=en|isbn=978-0713474855}}</ref> Prej një baze të territorit të Skocisë lindore, në veri të [[Lumi Forth|lumit Forth]] dhe jug të [[Lumi Oykel|lumit Oykel]], mbretëria mori kontrollin e tokave që shtriheshin në veri dhe jug. Deri në shekullin e 12-të, mbretërit e Albës kishin shtuar në territorin e tyre toka ku flitej gjuha anglike në jug-lindje arritën kontroll mbi vendin e quajtur [[Galloway]] ku flitej galishtja dhe norsishtja; deri në fundin e shekulli të 13-të, mbretëria kishte marrë pak a shumë kufijtë që ka Skocia e sotme. Sidoqoftë, proceset e ndryshimeve kulturore dhe ekonomike që filluan në shekullin e 12-të siguruan që Skocia të dukej shumë më ndryshe në [[Mesjeta e Vonshme|Mesjetën e Vonshme]]. Stimulues i kësaj ishte sundimi i mbretit [[David I i Skocisë|David I]] dhe Revolucioni i Davidit. [[Feudalizmi]], riorganizimi i qeverisë dhe qytetet e para të definuar me ligj (që quheshin burgh) filluan në këtë periudhë. Këto institucione dhe imigracioni i kalorësve Francez dhe Anglo-Francez dhe priftërinjve lehtësoi një proces të osmozës kulturore, me këtë kultura dhe gjuha e zonave të ulëta dhe pjesëve bregdetare të territorit origjinal të mbretërisë në lindje u bë, si edhe pjesa e sapo marrë në juglindje, Anglisht-folës, ndërsa pjesa tjetër e vendit mbajti gjuhën gale, përveç ishujve veriorë Orkney dhe Shetland, të cilët mbetën nën sundimin e Norsëve deri më 1468.<ref>{{cite book|last=Withers|first=Charles W.J.|title=Gaelic in Scotland, 1698–1981|publisher=John Donald|location=Edinburgh|language=en|year=1984|pages=16–41|isbn=9780859760973|author-link=Charles W. J. Withers}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html|publisher=Bòrd na Gàidhlig|author=Thomas Owen Clancy|title=Gaelic Scotland: a brief history|accessdate=2007-09-21|language=en|archive-date=11 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html|url-status=dead}}</ref> === Historia moderne === [[Skeda:battle culloden.JPG|250px|parapamje|[[Beteja e Cullodenit]].]] Më 1603 [[James VI dhe I|James VI i Skocisë]] mori fronin e [[Mbretëria e Anglisë|Mbretërisë së Anglisë]], dhe [[Mbretëria e Irlandës|Mbretërisë së Irlandës]] në [[Bashkimi i Kurorës|Bashkimin e Kurorë]], dhe u zhvendsën në Londër.<ref>{{cite book|title=Chronology of Scottish History|url=https://archive.org/details/chronologyofscot0000ross|publisher=Geddes & Grosset|language=en|isbn=1-85534-380-0|last=Ross|first=David|date=2002|quote='''1603:''' James VI becomes James I of England in the Union of the Crowns, and leaves Edinburgh for London|page=[https://archive.org/details/chronologyofscot0000ross/page/56 56]}}</ref> Me përjashtim të një periudhe të shkurtër nën protektorat, Skocia mbeti shtet i veçantë, por aty kishte konflikt të konsiderueshëm mes kurorës dhe Kovenantersave lidhur me formën e qeverisë kishtare.<ref>TM Devine (1999) ''op cit'' "…Stated that the Scots Parliament had the right to decide on Queen Anne's successor, and that England and Scotland could not have the same sovereign in the future unless the London Parliament granted Scots 'Free Communication of trade'…"</ref> Më 1707, [[Parlamenti i Skocisë]] dhe [[Parlamenti i Anglisë]] miratuan [[Aktet e Bashkimit 1707]], e cila çoi tek inkorporimi formal i Skocisë në [[Mbretëria e Britanisë së Madhe]]. [[Jakobitizmi|Jakobite Stuardët]] e depozuar kishin mbetur të famshëm në Zonat e larta dhe në verilindje, veçanërisht mes jo-presbyterianve. Sidoqoftë, dy ngritje masive të jacobitëve që u lëshuan më 1715 dhe 1745 dështuan ta largonin [[Shtëpia Hanover|Shtëpinë Hanover]] nga froni britanik. Kërcënimi i lëvizjes së jakobitëve për Mbretërinë e Bashkuar dhe mbretërve të saj, u shua në [[Beteja e Culloden|Betejën e Culloden]]. Ky dështim hapi rrugën për largimin e popullsisë vendase të zonave malore dhe ishullore, të njohur si "''Klarencët Malorë''". [[Ndriçimi Skocez]] dhe [[Revolucioni Industrial]] e shndërruan Skocinë në një qendër intelektuale, komerciale dhe industriale. Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], Skocia provoi një reduktim industrial e cila ishte veçanërisht e ashpër.<ref>Harvie, Christopher (1981) ''No Gods and Precious Few Heroes: Scotland 1914–80''. London. Edward Arnold.</ref> Vetëm në dekadat e fundit ky vend ka shijuar diçka nga rilindja kulturore dhe ekonomike. Faktorët ekonomik, të cilët kanë kontribuar në këtë shërim përfshijnë një industri ringjallëse të shërbimeve financiare, prodhimtari elektronike,<ref>See Stewart, Heather, "[http://politics.guardian.co.uk/scotland/comment/0,,2073303,00.html Celtic Tiger Burns Brighter at Holyrood], ''[[The Guardian|The Guardian Unlimited]]'', 6 May 2007 for an account of Scotland's economic challenges, especially after the dotcom downturn, as it competes with the emerging Eastern European economies.</ref> dhe nafta nga [[Deti i Veriut]].<ref>[http://www.scotland.gov.uk/Publications/2004/04/19170/35326 "National Planning Framework for Scotland"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120094618/http://www.scotland.gov.uk/Publications/2004/04/19170/35326 |date=20 janar 2012 }} Scottish Government publication, (web-page last updated [[6 April]] [[2006]]), which states ''"Since the 1970s, the development of North Sea oil and gas fields has made an important contribution to the Scottish economy, and underpinned prosperity in the North-East."'' Retrieved on 7 November 2007.</ref> == Politika == {{kryesor|Sistemi shtetëror në Skoci}} [[Skeda:Debating_chamber,_Scottish_Parliament_(31-05-2006).jpg|parapamje|Dhoma e debatit në ndërtesën e [[Parlamenti i Skocisë|Parlamentit të Skocisë]]]] Si pjesë e Mbretërisë së Bashkuar, [[kreu i shtetit]] në Skoci është monarku, momentalisht [[Elizabeta II|Mbretëresha Elizabeta II]] (nga viti 1952). Skocia ka [[Vetëqeverisja|vetëqeverisje]] të kufizuar brenda Mbretërisë së Bashkuar si dhe përfaqësim në Parlamentin Britanik. Fuqitë ekzekutive dhe legjislative i janë besuar, respektivisht, qeverisë skoceze dhe Parlamentit Skocez në [[Edinburgh]]. Parlamenti Britanik mban fuqi mbi një listë të qartësuar dhe specifikuar në Aktin Skocez 1998 si "çështje të rezervuara", duke përfshirë taksat, sigurimet shoqërore, mbrojtjen, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe transmetimin. Parlamenti Skocez ka autoritet legjislativ për të gjitha fushat e tjera që lidhen me Skocinë. Fillimisht kishte vetëm një fuqi të kufizuar për të ndryshuar tatimin mbi të ardhurat, por kompetencat mbi tatimin dhe sigurimet shoqërore u zgjeruan ndjeshëm nga Aktet e Skocisë të 2012 dhe 2016. Akti i vitit 2016 i dha Qeverisë Skoceze kompetenca për të menaxhuar punët e Crown Estate në Skoci, duke çuar në krijimin e Crown Estate Scotland. Parlamenti Skocez mund të referojë çështje të caktuara tek Westminister duke miratuar një ''Lëvizje Juridike për Leje'' në rast se konsiderohet që juridiku i gjerë i Mbretërisë së Bashkuar është më i përshtatshëm për ndonjë çështje të caktuar. Programet juridike të dekretuara nga Parlamenti Skocez kanë pësuar divergjencë në masën e shërbimeve publike krahasuar me pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar. Për shembull, çmimi i edukimit të universitetit, dhe shërbimet e kujdesjes për të moshuarit janë falas në Skoci, kurse paguhen në pjesë të tjera të Britanisë së Madhe. Skocia ishte shteti i parë në [[BM|Britaninë e Madhe]] që ndaloi duhanin në vende të mbyllura publike.<ref>BBC Scotland News Online "[http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/4845260.stm Scotland begins pub smoking ban]", ''BBC Scotland News'', 2006-03-26. Retrieved on 2006-07-17.</ref> Skocia përfaqësohet në Dhomën Britanike nga 59 anëtar të parlamentit të zgjedhur nga zonat elektorale të bazuara nga territori. Zyra Skoceze e përfaqëson qeverinë britanike në Skoci në çështje të rezervuara dhe përfaqëson interesin skocez brenda qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar.<ref>{{cite web|url=http://www.scotlandoffice.gov.uk/our-communications/doc.php?id=11|title=Scotland Office Charter|work=Scotland Office website|date=2004-08-09|language=en|accessdate=2007-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071030185025/http://www.scotlandoffice.gov.uk/our-communications/doc.php?id=11|archive-date=30 tetor 2007|url-status=dead}}</ref> Zyra Skoceze udhëhiqet nga [[Sekretari i Shtetit për Skocinë]], i cili është në kabinetin qeveritar të Mbretërisë së Bashkuar, ky person momentalisht është [[Alister Jack]].<ref name= "Gate">[http://www.scotland.org/about/fact-file/government/index.html "Government of Scotland Facts"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100503130512/http://www.scotland.org/about/fact-file/government/index.html |date=3 maj 2010 }} Scotland.org - The Official Online Gateway. Retrieved 26 September 2007.</ref> == Njësitë administrative == {{kryesor|Njësitë administrative në Skoci}} Për shkaqe të qeverisjes lokale Skocia ndahet në 32 zona të caktuara si "Zona të Këshillit", të cilat qeverisen nga autoritete unitare<ref>With respect to Scotland the phrase "unitary authority" is merely descriptive; in the United Kingdom the phrase "Unitary Authority" as a designation is specific to English local government areas.</ref> të emërtuar si "Këshille" që kanë zgjedhjen nën "Aktin Lokal Qeverisës 1997" që të njihen (por jo të riemërohen) si "Comhairle" kur kërkojnë emër Gal. Zonat e këshillit kanë ekzistuar që nga 1 prill 1996, nën mbikëqyrjen e qeverisë lokale "Akti 1994". Njësi të tjera administrative (disa nga të cilat përshkruhen më poshtë) ende ndjekin kufijtë e caktuar nga marrëveshjet e vjetra lokale qeverisëse. == Gjeografia == {{kryesor|Gjeografia e Skocisë}} [[Skeda:Scotland map.png|thumb|right|Harta e Skocisë]] Pjesa kryesore kontinentale përbëhet nga një e treta veriore e sipërfaqes së ishullit të [[Britania e madhe (ishull)|Britanisë së Madhe]], e cila shtrihet jashtë bregdetit veriperëndimor [[Evropa Kontinentale|Evropës kontinentale]]. Sipërfaqja e përgjithshme është 78,772&nbsp;km².<ref name="Whitaker">''Whitaker's Almanack'' (1991) London. J. Whitaker and Sons.</ref> Kufiri i vetëm tokësor i Skocisë është me Anglinë, i cili është 96&nbsp;kilometra i gjatë dhe ndodhet mes pellgut të [[Lumi Tweed|Lumit Tweed]] në lindje dhe [[Solway Firth]] në perëndim. Ka dalje në [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]] në perëndim dhe në [[Deti i Veriut|Detin e Veriut]] në lindje. [[Ishulli Irlandez]] shtrihet vetëm 30&nbsp;kilometra larg gadishulli jup-perëndimor [[Kintyre]];<ref name="Atlas">{{cite book|author=Munro, D|title=Scotland Atlas and Gazetteer|pages=1-2|publisher=Harper Collins|language=en|year=1999}}</ref> [[Norvegjia]] është 305&nbsp;kilometra në lindje dhe [[Ishujt Faroe]], 270&nbsp;kilometra në veri. Masa territoriale e Skocisë është kryesisht ajo e përcaktuar më 1237 nga [[Traktati i Jorkut]] mes Skocisë dhe Anglisë<ref>[http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm "Uniting the Kingdoms?"] National Archives. Retrieved [[2006-11-21]]</ref> dhe [[Traktati i Perth]] më 1266 me Skocisë dhe Norvegjisë.<ref name="Mackie">Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. London. Penguin.</ref> Përjashtime të rëndësishme përfshijnë [[Ishulli i Manit|Ishullin e Manit]], e cila meqë u mor nga Anglia në shekullin e 14-të tani është [[Varësitë e kurorës|varësi e kurorës]] jashtë Mbretërisë së Bashkuar; grupet ishullore të [[Orkney]] dhe [[Shetland]], të cilat janë marrë nga Norvegjia më 1472; dhe [[Berwick-upon-Tweed]], e marrë nga Anglia më 1482. Qendra gjeografike e Skocisë shtrihet disa kilometra larg fshatit [[Newtonmore]] në [[Badenoch]].<ref>Shih [http://www.newtonmore.com/our-community/centre-of-scotland.html "Centre of Scotland"] Newtonmore.com. Retrieved 7 September 2012.</ref> Pika më e lartë e Skocisë, maja e malit [[Ben Nevis]], është 1,344 metra mbi nivel të detit, kurse lumi më i gjatë në Skoci është [[Lumi Tay]], i cili është 190&nbsp;km i gjatë.<ref>Keay, J. & Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. London. HarperCollins. Pages 734 and 930.</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=http://ca.encarta.msn.com/dictionary_561508579/Tay.html|title=Tay|encyclopedia=Encarta|access-date=21 mars 2008|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517013951/http://ca.encarta.msn.com/dictionary_561508579/Tay.html|archive-date=17 maj 2008}}</ref> === Klima === [[Skeda:BenNevis2005.jpg|majtas|parapamje|200px|[[Ben Nevis]], Maja më e lartë në Skoci]] Skocia ka klimë të [[Klima e butë|butë]] dhe [[Klima oqeanike|oqeanike]] dhe është shumë e ndryshueshme. Ajo ngrohet nga [[Rryma e Golfit]] që vjen nga [[Oqeani Atlantik]] dhe si e tillë ka dimra shumë më të butë (por verëra më të ftohta dhe të lagështa) se zonat me gjerësi të ngjashme, për shembull [[Kopenhaga]], [[Moska]], ose [[Gadishulli Kamchatka]] në anën e kundërt të [[Euroazia|Euroazisë]]. Megjithatë, temperaturat janë përgjithësisht më të ulëta se në pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar, me temperaturën -27,2&nbsp;°C të regjistruar në [[Braemar]] në [[Malet Grampian]], më 11 shkurt 1895, më e ftohta e regjistruar ndonjëherë në Mbretërinë e Bashkuar.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/uk_records.shtml|title=BBC Weather: UK Records|publisher=BBC.co.uk.|language=en|access-date=21 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202071307/http://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/uk_records.shtml|archive-date=2 dhjetor 2010}} The same temperature was also recorded in Braemar on 10 January 1982 and at Altnaharra, Highland, on 30 December 1995.</ref> Temperatura maksimale gjatë dimrit arrin 6&nbsp;°C në zonat e ulëta, kurse maksimalja gjatë verës arrin 18&nbsp;°C. Temperatura më e lartë e regjistruar ishte 32,9&nbsp;°C në [[Greycrook]], [[Kufijtë Skocezë]] më 9 gusht 2003..<ref name="Met Office UK">{{cite web|title=Climate: Scotland|url=http://www.met-office.gov.uk/climate/uk/location/scotland/index.html|publisher=Met Office|language=en|accessdate=2006-09-14|archive-date=28 janar 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010128133900/http://www.met-office.gov.uk/climate/uk/location/scotland/index.html|url-status=dead}}</ref> Perëndimi i Skocisë është kryesisht më i ngrohtë se lindja, për shkak të ndikimit të [[Rrymat detare|rrymave të oqeanit]] Atlantik dhe temperatura e më e ftohtë në sipërfaqen e [[Deti i Veriut|Detit të Veriut]]. [[Tiree]], në ''Inner Hebrides'', është një nga vendet më me diell në vend: ai pati 300 ditë dritë dielli më 1975. Shirat ndryshojnë shumë rreth Skocisë. Vendet më të lagura janë zonat malore të perëndimit, me shira vjetorë që kalojnë 3,000mm. Nëse e krahasojmë me zonat e ulëta, këto kanë më pak se 800&nbsp;mm në vit. Dëbora e rëndë nuk ndodh shpesh në ultësira, por rritet me gjatësinë gjeografike. Në [[Braemar]] mesatarja është 59 ditë borë vit,<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/scotland_01.shtml|title=Scottish Weather Part One|publisher=BBC|access-date=21 shtator 2007|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110126064338/http://www.bbc.co.uk/weather/features/understanding/scotland_01.shtml|archive-date=26 janar 2011}}</ref> derisa zonat bregdetare kanë një mesatare prej më pak se 10 ditë borë në vit.<ref name="Met Office UK"/> == Ekonomia == {{kryesor|Ekonomia e Skocisë}} Skocia ka një ekonomi të hapur të stilit perëndimor, e cila është e lidhur ngushtë me pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar dhe me botën gjerë. Tradicionalisht, ekonomia skoceze është dominuar nga [[industria e rëndë]], përkatësisht nga krijimi i anijeve në [[Glasgou]], minierat e qymyrgurit dhe [[Prodhimi i çelikut|industritë e çelikut]]. Industritë e lidhura me naftën, të bashkangjitura me nxjerrjen e [[Nafta e Detit të Veriut|naftës së Deti të Veriut]] kanë luajtur rol të rëndësishëm në punësimin e popullsisë qysh nga vitet e 1970-ta, veçanërisht në verilindje të Skocisë. Deindustrializimi gjatë viteve të 1970-ta dhe 1980-ta mundësoi një lëvizje të vëmendjes nga prodhimtaria tek një ekonomi e shërbimeve. [[Edinburgu]] është qendra financiare e Skocisë dhe është qendra e gjashtë financiare më e madhe në [[Evropë]], pas [[Londra|Londrës]], [[Parisi]]t, [[Frankfurt]]it, [[Cyrihu]]t dhe [[Amsterdami]]t,<ref name="Milner">{{cite news|author=Milner M. and Treanor J.|url=http://www.guardian.co.uk/Scotland/Story/0,,205573,00.html|title=Devolution may broaden financial sector's view|publisher=The Guardian|date=1999-06-02|language=en|accessdate=2006-08-08}}</ref> me shumë firma të mëdha financiare të bazuara aty, përfshirë: [[Banka Mbretërore e Skocisë|Bankën Mbretërore të Skocisë]] (banka e dytë më e madhe në Evropë); [[HBOS plc|HBOS]] (pronarët e [[Banka Skoceze|Bankës Skoceze]]); dhe [[Standard Life]]. Më 2005, eksporti total i Skocisë (duke përjashtuar eksportin e tërë Mbretërisë së Bashkuar) ishin rreth £27.5 miliardë.<ref>{{cite web|title=Export Statistics Scotland – Publication|author=Scottish Government|url=http://www.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Economy/Exports/ESSPublication|access-date=14 dhjetor 2014|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208211027/http://www.gov.scot/Topics/Statistics/Browse/Economy/Exports/ESSPublication|archive-date=8 shkurt 2016|url-status=dead}}</ref> Eksportet primare të Skocisë përfshijnë [[uiski]], shërbime elektronike dhe financiare. [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]], [[Holanda]], [[Gjermania]], [[Franca]] dhe [[Spanja]] përbëjnë tregun kryesor të vendit.<ref name="GDP">{{cite web|author=The Scottish Executive|url=http://www.scotland.gov.uk/stats/ses/ses-00m.asp|title=Scottish Economic Statistics|publisher=The Scottish Executive|date=2006|accessdate=2007-04-12|language=en|archive-date=20 prill 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070420095523/http://www.scotland.gov.uk/stats/ses/ses-00m.asp|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Office of National Statistics|url=http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/gva1206.pdf|title=Regional, sub-regional and local gross value added 2005|publisher=Office of National Statistics|date=2006-12-15|accessdate=2007-04-12|language=en|archive-date=9 janar 2007|archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20070109100329/http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/gva1206.pdf|url-status=dead}}</ref> === Burimet natyrore === Skocia ka mjaft burime natyrore duke filluar nga toka pjellore, e përshtatshme për agrikulturë, e deri te nafta dhe gazi natyror. Sa i përket mineraleve, Skocia prodhon [[qymyr]], [[zink]], [[hekur]]. Qymyri gjendet nën Skocinë qendrore, veçanërisht qymyri nga [[Ayrshire]] dhe [[Fife]] kontribuoi shumë në industrializimin e vendit gjatë shekullit të 19të. Minierave të qymyrit, dikur një punëdhënësi kryesor në [[Skoci]] i ka rënë rëndësia qysh nga gjysma e dytë e shekullit të 20-të, për shkak të çmimit më të ulët që ka qymyri i huaj. Miniera e fundit vazhdon të punojë në [[Longannet]] tek lumi [[Firth of Forth]]. === Monedha === Megjithëse [[Banka e Anglisë]] është banka qendrore për Mbretërinë e Bashkuar, tri banka Skoceze ende i mbajnë kartëmonedhat e tyre [[Paund sterlina|Sterlina]]: [[Banka e Skocisë]]; [[Banka Mbretërore e Skocisë]]; dhe [[Banka Clydesdale]]. Valuta momentale e kartëmonedhave skoceze në qarkullim më 2013 është £3.8 miliardë, të nënshkruar nga Banka e Anglisë duke përdorur fondet e depozituara nga çdo bankë kleringu, sipas Aktit Bankar 2009, në mënyrë që të mbulojë vlerën totale të këtyre kartëmonedhave në qarkullim.<ref name="Banknotes">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/politics/scottish-independence-blog/2013/apr/22/scottish-independence-banknotes|title=Scottish Banknotes: The Treasury's Symbolic Hostage in the Independence Debate|newspaper=The Guardian|language=en|access-date=26 maj 2014}}</ref> == Infrastruktura == === Transporti === Skocia ka pesë aeroporte ndërkombëtare kryesore ([[Aeroporti Ndërkombëtar Glasgow]], [[Aeroporti i Edinburgut]], [[Aeroporti Aberdeen]], [[Aeroporti Glasgow Prestwick]] dhe [[Aeroporti Inverness]]), të cilat së bashku shërbejnë 150 destinacione ndërkombëtare.<ref>''The Scotsman'' 27 March 2007. "Special Report—Business Class"</ref> [[BAA Limited|BAA]] operon tre aeroporte, (Edinburg, Glasgow dhe Aberdeen) dhe [[Highlands and Islands Airports Limited|Highland and Islands Airports]] operon 11 aeroporte regjionale, (Përfshirë Inverness), të cilat shërbejnë vendet më të vështira të Skocisë.<ref name="HIAL">[http://www.hial.co.uk/ "Highlands and Islands Airports - Airport Information"] Highlands and Islands Airports Limited. Retrieved on 26 September 2007.</ref> [[Infratil]] operon Aeroportin Glasgow Prestwick. [[Skeda:Bb-forthrailbridge.jpg|parapamje|[[Ura Forth]]]] Autostradat skoceze dhe rrugët e tjera kryesore menaxhohen nga [[Transport Scotland]]. Kurse pjesa tjetër e rrjetit rrugor menaxhohet nga autoritetet lokale skoceze në secilën nga zonat e tyre. Trajekte të rregullta operojnë mes Skocisë kontinentale dhe komuniteteve ishullore. Këto shërbime në shumicën e rasteve drejtohen nga [[Caledonian MacBrayne]], por disa operohen nga këshillat lokale. Linja tjera trajektore, të shërbyera nga kompani të ndryshme, e lidhin Skocinë me [[Irlanda Veriore|Irlandën Veriore]], [[Belgjikë]]n, [[Norvegjia|Norvegjinë]], [[Ishujt Faroe]] dhe [[Islanda|Islandën]]. Linja kryesore e bregdetit lindor përfshinë këtë seksion të rrjetit i cili kapërcen lumin [[Firth of Forth]] nëpërmjet [[Ura Forth|Urës Forthit]]. E përfunduar më 1890, kjo urë është përshkruar përshkruar si "pika e vetme skoceze e njohur ndërkombëtarisht".<ref>Keay, J. & Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. London. HarperCollins.ISBN 0-00-255082-2</ref> [[Network Rail]] zotëron dhe drejton asetet e infrastrukturës në sistemin hekurudhor të Skocisë, derisa [[Qeveria Skoceze]] mban përgjegjësi për financimin e tyre.<ref name="Office of Rail Regulation">[http://www.rail-reg.gov.uk/upload/pdf/238.pdf "Disaggregating Network Rail's expenditure and revenue allowance and future price control framework: a consultation (June 2005)"] Office of Rail Regulation. Retrieved on 2 November 2007.</ref> == Demografia == {{kryesor|Demografia e Skocisë}} [[Skeda:Wfm buchanan street.jpg|parapamje|majtas|Megjithëse është përsëri në rritje, popullsia e Skocisë është ulur dukshëm qysh prej kulmit të saj më 1970]] Popullsia e Skocisë më [[2001]] ishte 5,062,011. Sipas parashikimeve më 2006 kjo shumë është rritur në 5,116,900.<ref name="population">{{cite web|url=http://www.gro-scotland.gov.uk/press/2007-news/scotlands-mid-year-population-estimates.html|title=Scotland's mid year population estimates|date=2007-04-26|publisher=General Register Office for Scotland|accessdate=2007-04-26|language=en|archive-date=21 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080421030239/http://www.gro-scotland.gov.uk/press/2007-news/scotlands-mid-year-population-estimates.html|url-status=dead}}</ref> Kjo do ta rendiste Skocinë në vendin e 112të për nga [[Lista e shteteve sipas popullsisë|popullsia]], po të ishte shtet i pavarur. Megjithëse [[Edinburgu]] është kryeqyteti i Skocisë, ai nuk është qyteti më i madh. Me një popullatë prej më se 600,000 ky vend i takon [[Glasgou]]it. Realisht, [[Glasgow i Madh]], me një popullatë të përgjithshme prej rreth 1.1 milion, pra një të pestën e tërë Skocisë.<ref>[http://www.citypopulation.de/UK-ScotlandUA.html "Great Britain and Northern Ireland: Scotland. All settlements (urban areas) in Scotland of more than 20,000 inhabitants."] citypopulation.de. Retrieved 26 September 2007.</ref><ref>[http://rampantscotland.com/know/blknow_cities.htm "Did You Know?—Scotland's Cities"] rampantscotland.com Retrieved 26 September 2007.</ref> [[Central Belt]] është pjesa ku ndodhen qytetet më të mëdha. [[Glasgou]] është në perëndim derisa tri qytetet e tjera të mëdha [[Edinburgu]], [[Aberden]] dhe [[Dundee]] shtrihen në pjesën lindore. Zonat e larta janë pak të banuara, megjithëse qyteti [[Inverness]] ka provuar rritje të vazhdueshme në vitet e fundit. Kryesisht vetëm ishujt më të mëdhenj dhe të arritshëm popullohen me njerëz dhe më pak se 90% janë momentalisht të banuara. Zonat malore të jugut janë kryesisht rurale nga natyra dhe dominohen nga agrikultura dhe pylltaria.<ref>Clapperton, C.M. (ed) (1983) ''Scotland: A New Study''. London. David & Charles.</ref><ref>Miller, J. (2004) ''Inverness''. Edinburgh. Birlinn. ISBN 978-1-84158-296-2</ref> Për shkak të vështirësive në gjetjen e shtëpive në Glasgou dhe Edinburg, [[Qytezat e reja në Mbretërinë e Bashkuar#Skocia|pesë qyteza të reja]] janë krijuar mes viteve 1947 dhe 1966. Ato janë [[East Kilbride]], [[Glenrothes]], [[Cumbernauld]], [[Livingston, West Lothian|Livingston]], and [[Irvine, North Ayrshire|Irvine]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/scotland/education/as/sixties/standard/rural/new_towns.shtml|title=New Towns|website=Bbc.co.uk|language=en|access-date=17 shtator 2014}}</ref> Për shkak të imigrimit qysh nga [[Lufta e Dytë Botërore]], Glasgou, Edinburgu dhe Dundee kanë komunitete të vogla aziatike.<ref>[http://www.urdustan.net/2004/11/scotland-speaks-urdu.html "Scotland speaks Urdu"] (2004)Urdustan.net. Retrieved 26 September 2007.</ref> Në vitin 2011, rreth 49,000 pakistanezë etnikisht jetonin në Skoci, duke i bërë ata grupin më të madh etnik jo të bardhë.<ref name="ethnicity">{{cite web|url=http://www.scotlandscensus.gov.uk/documents/censusresults/release2a/rel2asbtable2.pdf|title=Ethnic groups, Scotland, 2001 and 2011|publisher=The Scottish Government|language=en|access-date=9 dhjetor 2013}}</ref> Që nga [[Zgjerimi i Bashkimit Evropian]], më shumë njerëz nga Evropa Qendrore dhe Lindore janë shpërngulur në Skoci, dhe regjistrimi i vitit 2011 tregoi se 61,000 [[Polakët|polakë]] jetojnë atje.<ref name="ethnicity"/><ref>''The Pole Position'' (6 August 2005). Glasgow. Sunday Herald newspaper.</ref> Skocia ka tre gjuhë të njohura zyrtarisht: [[Gjuha angleze|anglisht]], [[Gjuha skoceze|skocisht]] dhe [[galishtja skoceze]]. Anglishtja standarde skoceze, një shumëllojshmëri e anglishtes siç flitet në Skoci, është në njërin skaj të një vazhdimësie gjuhësore bipolare, me skocezët e gjerë në anën tjetër. Anglishtja standarde skoceze mund të jetë ndikuar në shkallë të ndryshme nga skocezët. Regjistrimi i vitit 2011 tregoi se 63% e popullsisë nuk kishte "nuk kishte aftësi në skocisht". Të tjerët flasin anglishten malësore. Gjuha gale flitet kryesisht në Ishujt Perëndimor, ku një pjesë e madhe e njerëzve e flasin ende; megjithatë, në nivel kombëtar përdorimi i tij është i kufizuar në vetëm 1% të popullsisë. Numri i folësve gale në Skoci ra nga 250,000 në 1881 në 60,000 në 2008. Ka shumë më tepër njerëz me prejardhje skoceze që jetojnë jashtë vendit sesa gjithë popullsia e Skocisë. Në gusht 2012, popullsia skoceze arriti një maksimum historik prej 5.25 milionë njerëz.<ref name="thecourier1">{{cite web|url=http://www.thecourier.co.uk/news/scotland-s-population-reaches-record-of-high-of-5-25-million-1.57049|title=Scotland's population reaches record of high of 5.25&nbsp;million|publisher=The Courier|date=3 gusht 2012|language=en|access-date=3 janar 2014}}</ref> Arsyet e dhëna ishin se, në Skoci, lindjet po e kalonin numrin e vdekjeve dhe emigrantët po lëviznin në Skoci nga jashtë. Në vitin 2011, 43,700 njerëz u shpërngulën nga Uellsi, Irlanda Veriore ose Anglia për të jetuar në Skoci. Norma totale e fertilitetit në Skoci është nën normën e zëvendësimit prej 2.1. Shumica e lindjeve janë nga gra të pamartuara (51.3% e lindjeve ishin jashtë martesës në vitin 2012<ref>{{cite web|url=http://www.gro-gov.scot/files2/stats/births-marriages-deaths-quarterly/ve-2012-q4-tableq1.pdf|title=Table Q1: Births, stillbirths, deaths, marriages and civil partnerships, numbers and rates, Scotland, quarterly, 2002 to 2012|publisher=General Register Office for Scotland|language=en|access-date=1 maj 2013}}</ref>). === Arsimi === [[Skeda:St Andrews University - geograph.org.uk - 135908.jpg|parapamje|[[Universiteti i Shën Andreut]] është universiteti më i vjetër në Skoci dhe i treti më i vjetër në [[Bota anglishtfolëse|botën anglishtfolëse]].]] [[Arsimi në Skoci|Sistemi arsimor skocez]] gjithmonë ka qenë ndryshe nga ai i pjesës tjetër të Mbretërisë së Bashkuar.<ref>{{cite web|title=A Guide to Education and Training in Scotland - "the broad education long regarded as characteristic of Scotland"|url=http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/03/16743/19914|publisher=Scottish Government|language=en|accessdate=2007-10-18|archive-date=19 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119054931/http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/03/16743/19914|url-status=dead}}</ref> Skocia ishte shteti i parë qysh nga [[Sparta]] në Greqinë klasike që implementon sistem arsimor të edukimit publik gjeneral.<ref>{{cite web|title=Intro to Scottish Education|work=The Scottish Education Act of 1696 heralded the first National system of education in the World since ancient Sparta|url=http://www.siliconglen.com/Scotland/17_1.html|publisher=www.siliconglen.com|language=en|accessdate=2007-03-07}}</ref> Shkollimi u bë i detyrueshëm në Skoci për herë të parë me [[Akti i Edukimit 1496|Aktin e Edukimit 1496]], pastaj, më 1561, [[Kisha skoceze]] krijoi një program kombëtar të reformimit shpirtëror, ku parashihej të kishte nga një shkollë për secilën famulli (''parish''). Arsimi vazhdoi të ishte një çështje për kishën në vend të shtetit deri në ''Aktin e edukimit [[1872]]''.<ref>"Schools and schooling" in M. Lynch (ed.), ''The Oxford Companion to Scottish History'', (Oxford, 2001), pp. 561–563.</ref> Të gjithë fëmijët 3 deri në 4 vjeç në [[Skoci]] i parashtrohen një çerdheje pa pagesë me një "kurrikulum të veçantë për fëmijët e moshës 3–5 vjeçare"<ref>{{cite web|title=A Curriculum Framework for Children 3–5|url=http://www.ltscotland.org.uk/earlyyears/images/CF3to5_tcm4-115469.pdf|publisher=Scottish Executive|format=pdf|accessdate=2007-05-06|language=en|archive-date=14 qershor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614005102/http://www.ltscotland.org.uk/earlyyears/images/CF3to5_tcm4-115469.pdf|url-status=dead}}</ref> që plotësojnë direktivat e kurrikulumeve. Arsimi fillor formal fillon kur fëmijët mbushin 5 vjet dhe zgjat 7 vite (Kl.1–Kl.7); Struktura e direktivave të kurrikulumeve ofrohet në "Direktivën 5–14".<ref>{{cite web|title=5–14 Curriculum: Guidelines|url=http://www.ltscotland.org.uk/5to14/guidelines/index.asp|publisher=Learning and Teaching Scotland|language=en|accessdate=2007-05-06|archive-date=27 prill 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070427034208/http://www.ltscotland.org.uk/5to14/guidelines/index.asp|url-status=dead}}</ref> Sot, fëmijët në Skoci bëjnë teste provuese për notë mesatare në moshën 15 ose 16. Mosha e largimit nga shkolla është 16, pas së cilës nxënësit mund të vendosin të qëndrojnë në shkollë dhe të studiojnë për kualifikime ''Access'', ''Intermediate'' ose ''Higher Grade'' dhe ''Advanced Higher''. Një numër i vogël i nxënësve në shkolla të caktuara private, mund të ndjekin sistemin anglez dhe të studiojnë drejt [[GCSE]]-së në vend të Standard Grade, dhe drejt ''Nivelit A'' dhe ''Nivelit AS'' në vend të ''Higher Grade'' dhe ''Advanced Higher''.<ref>[http://www.scis.org.uk/genInfo/genInfo_scott_exam.html "The Scottish Exam System"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214084916/http://www.scis.org.uk/genInfo/genInfo_scott_exam.html |date=14 shkurt 2008 }} Scottish Council of Independent Schools. Retrieved on 26 September 2007.</ref> Janë gjithsej 15 [[Universitete në Skoci|universitete skoceze]], disa nga të cilat janë ndër më të vjetrat në botë.<ref>{{cite web|title=Welcome to the Carnegie Trust for the Universities of Scotland|url=http://www.carnegie-trust.org/what_we_do.htm|publisher=Carnegie Trust for the Universities of Scotland|language=en|accessdate=2007-10-18|archive-date=11 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011070532/http://www.carnegie-trust.org/what_we_do.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Understanding Scottish Qualifications|url=http://www.sac.ac.uk/learning/prospective/international/ireland/IrelandScotsqual|publisher=Scottish Agricultural College|accessdate=2007-10-18|language=en|archive-date=22 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522144025/http://www.sac.ac.uk/learning/prospective/international/ireland/IrelandScotsqual|url-status=dead}}</ref> Vendi prodhon 1% të kërkimeve të botuara në botë me më pak se 0.1% të popullatës së botës dhe institucione të arsimit të lartë përgjigjen për 9% të eksporteve të shërbimeve Skoceze.<ref>{{cite web|title=A Framework for Higher Education in Scotland: Higher Education Review Phase 2|url=http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/03/16786/20354|publisher=Scottish Government|language=en|accessdate=2007-10-18|archive-date=19 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119073602/http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/03/16786/20354|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=What is higher education?|url=http://www.universities-scotland.ac.uk/Facts%20and%20Figures/HigherEducation.pdf|publisher=Universities Scotland|language=en|accessdate=2007-10-18|archive-date=16 mars 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040316132403/http://www.universities-scotland.ac.uk/Facts%20and%20Figures/HigherEducation.pdf|url-status=dead}}</ref> === Feja === {{kryesor|Feja në Skoci}} Qysh nga [[Reformimi Skocez|reformat skoceze]] më 1560, [[Kisha skoceze]], gjithashtu e njohur si [[Kirk]], u bë kisha kombëtare skoceze. Kisha ka karakter [[Protestanizmi|protestant]] dhe është e reformuar me një sistem [[Presbiterianizmi|Presbiterian]] ekzekutiv kishtar, si dhe është e pavarur nga shteti. Rreth 12% e popullatës skoceze janë anëtarë të kishës. Kisha operon strukturë territoriale famullie, ku secili komunitet ka një kongregacion lokal. Skocia gjithashtu ka një popullatë [[katolik]]e të rëndësishme, veçanërisht në perëndim. Pas reformimit, katolicizmi romak vazhdoi në Zonat malore dhe disa ishuj perëndimorë si [[Uist]] dhe [[Barra]], dhe u forcua gjatë shekulli të 19-të nga imigracionet nga Irlanda. Dominime tjera krishtere në Skoci përfshijnë Kishën e Lirë të Skocisë dhe Kishën Episkopale Skoceze. [[Islami]] është feja më e përhapur pas krishterimit, e llogaritur të ketë rreth 40,000 besimtarë, që është më pak se 0.9% e popullsisë,<ref name="GROSCOT">{{cite web|url=http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/analysis-of-religion-in-the-2001-census.html|publisher=General Register Office for Scotland|title=Analysis of Religion in the 2001 Census|accessdate=2007-09-26|language=en|archive-date=27 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210300/http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/analysis-of-religion-in-the-2001-census.html|url-status=dead}}</ref> si dhe ka shumë komunitete hebrenj, hindu dhe sikh, sidomos në [[Glasgow]]. Sidoqoftë, në një regjistrim të vitit 2001, 28% të popullsisë ishin jofetar ose nuk besonin fare në zot. == Kultura == {{kryesor|Kultura në Britaninë e Madhe}} [[Muzika skoceze]] është një aspekt i rëndësishëm i kulturës kombëtare të Skocisë, me ndikim tradicional si dhe modern. Një shembull i instrumenteve tradicionale skoceze është [[Gajdja Skoceze]], një instrument frymor i përbërë nga tre gypa dhe një gyp melodie (i quajtur chanter), të cilat mbushen vazhdimisht nga një rezervuar i ajrit në qese. Sot në Skoci ka shumë banda ose grupe muzikore dhe artistë të suksesshëm me stile të ndryshme.<ref>{{cite web|url=http://www.list.co.uk/article/2658-belle-sebastian-revealed-as-best-scottish-band-of-all-time/|title=Best Scottish Band of All Time|publisher=The List|language=en|accessdate=2006-08-02}}</ref> === Simbolet kombëtare === [[Skeda:Saltire.jpg|parapamje|right|Saltira, flamuri skocez]] [[Flamuri i Skocisë]], i njohur si ''Saltira'' ose ''Kryqi i Shën Andreut'', daton (sipas legjendës) nga shekulli i 9-të, kështu që është flamuri më i vjetër ende në përdorim. Që nga viti 1606, saltira bën pjesë edhe në dizajnin e [[Union Jack|Flamurit të Unionit]]. Skocia ka edhe simbole tjera kombëtare, zyrtare dhe jozyrtare, përfshirë këtu emblemën kombëtare bimore [[gjembaçi]], [[Deklarata e Arbroath]], që përfshin një deklaratë të pavarësisë politike të bërë më 6 prill 1320, modeli i tekstilit [[tartan]] që shpesh nënkupton një klan të veçantë skocez dhe flamurin mbretëror [[Flamuri mbretëror i Skocisë|Lion Rampant]].<ref>"National identity" in M. Lynch (ed.), ''The Oxford Companion to Scottish History'', (Oxford, 2001), pp. 437–444.</ref><ref>Keay, J. & Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. London. HarperCollins. Page 936.</ref><ref>[http://www.rampantscotland.com/symbols/blsymbols_index.htm "Symbols of Scotland—Index"] Rampant Scotland. Marrë më 22 shtator 2007</ref> Edhe pse Skocia nuk ka ndonjë himn zyrtar, ''[[Lulja e Skocisë]]'' shpesh luhet në raste të veçanta dhe ngjarje sportive të tilla si ndeshje futbolli dhe rugby që përfshijnë ekipet kombëtare të Skocisë dhe që nga viti 2010 luhet edhe në Lojërat e Komonuelthit pasi u votua si i preferuari dërrmues nga atletët skocezë pjesëmarrës. Sidoqoftë, qysh nga devolimi, debate të shumta lidhur me këtë çuan deri tek një mosmarrëveshje. Kandidatë të tjerë përfshijnë ''[[Scotland the Brave]]'', ''[[Highland Cathedral]]'', ''[[Scots Wha Hae]]'' dhe ''[[A Man's A Man for A' That]]''.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/4036123.stm|title=Anthem demand falls on deaf ears|work=BBC Scotland News|date=2004-11-24|language=en|accessdate=2006-09-13}}</ref> [[Dita e Shën Andreut]], 30 nëntor, është dita kombëtare, megjithëse Dita e Burnsit observohet më shumë. [[Dita e Tartanit]] është një risi së fundmi nga [[Kanada]]. Më 2006, Parlamenti Skocez miratoi ''Aktin e Ditës së Shën. Andreut 2007'', duke e bërë atë kështu ditë zyrtare pushimi.<ref>[http://www.opsi.gov.uk/legislation/scotland/en2007/2007en02.htm "Explanatory Notes to St. Andrew's Day Bank Holiday (Scotland) Act 2007"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001002638/http://www.opsi.gov.uk/legislation/scotland/en2007/2007en02.htm |date=1 tetor 2007 }} Office of Public Sector Information. Marrë më 22 shtator 2007</ref> == Shënimet == {{notelist}} == Referime == {{reflist|30em}} {{VendeEvropa}} {{Artikull i përkryer|dita=7|muaj=06|viti=2008}} [[Kategoria:Skoci| ]] [[Kategoria:Vende në Evropë]] [[Kategoria:Mbretëri e Bashkuar]] [[Kategoria:Vende dhe territore anglishtfolëse]] [[Kategoria:Vende ishullore]] [[Kategoria:Mbretëria e Bashkuar sipas vendit]] [[Kategoria:Rajone autonome]] da770o4rr9aclt6iv9uz4e9yv9ukke9 Diskutim:Triumf Riza 1 64812 2982136 2977152 2026-05-19T04:16:37Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Triumf Riza/Arkivi 1]] 2982136 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Triumf Riza/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} bkxr9576wtjfhfc7uokds3864yu9q9l Ligji Biot-Savart 0 67980 2981942 2943243 2026-05-18T17:08:42Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981942 wikitext text/x-wiki '''Ligji Biot–Savart''' është një ekuacion në teorinë e elektromagnetizmit i cili përshkruan [[fusha magnetike|fushën e induksionit magnetik]] '''B''' të prodhuar nga një [[rryma elektrike alternative|korrent elektrik]]. [[Fusha vektoriale]] '''B''' varet tek madhësia , drejtimi, distanca, dhe afërsia e pikës testuese nga rryma elektrike, si dhe nga një konstante themelore e quajtur [[konstantja magnetike]]. Ligji është i vlefshëm në [[Magnetostatika|përafrimin magnetostatik]], i cili jep një fushë '''B''' e cila është konsistente si me [[Ligji i Amperit|ligjin e Amperit]] ashtu edhe me [[Ligji i Gausit për magnetizmin|ligjin e Gausit për magnetizmin]].<ref>{{cite book|author=Jackson, John David|title=Classical Electrodynamics|url=https://archive.org/details/classicalelectro0000jack_e8g9|edition=i tretë|location=New York|publisher=Wiley|year=1999|id=ISBN 0-471-30932-X|page=Chapter 5}}</ref> == Një paraqitje e përgjithshme == Ligji i Biot–Savartit përdoret për të llogaritur [[fusha magnetike|fushën magnetike]] të prodhuar nga një ''rrjedhë e qëndrueshme e [[rrymës elektrike]]'', pra, një rrjedhë e vazhduar [[ngarkesa elektrike|ngarkesash]], përmes një teli, e cila është konstante në kohë dhe në të cilën ngarkesa as nuk grumbullohet as nuk humbet në çdo pike. Ekuacioni jepet si me poshtë : :<math> d\mathbf{B} = \frac{\mu_0}{4\pi} \frac{I d\mathbf{l} \times \mathbf{\hat r}}{r^2} </math> (në njësi [[SI]]), ku :<math>\scriptstyle{I}</math> është rryma elektrike (korrenti), :<math>\scriptstyle{d\mathbf{l}}</math> është një vektor, madhësia e të cilit është gjatësia e një elementi [[infinitesimal|diferencial]] të telit, dhe drejtimi i së cilës është drejtimi i [[rryma elektrike alternative|korrentit]], :<math>\scriptstyle{d\mathbf{B}}</math> është kontributi diferencial tek fusha magnetike i cili vjen nga një pjesë shumë e vogël e telit përcjelljes, :<math>\scriptstyle{\mu_0}</math> është [[konstantja magnetike]], :<math>\scriptstyle{\hat{\mathbf{r}}}</math> është [[vektori njësi]] i zhvendosjes i drejtuar nga element i telit drejt pikës ku llogaritet fusha, :<math>\scriptstyle{r}</math> është distanca nga elementi i telit tek pika ku llogaritet fusha, :simbolet në '''tekst të trashë''' tregojnë [[vektori (gjeometri)|njësi vektoriale]]. == Shikoni gjithashtu == === Personalitete === * [[Jean-Baptiste Biot]] * [[Félix Savart]] * [[André-Marie Ampère]] * [[James Clerk Maxwell|Xhejms Klark Maksuell]] === Elektromagnetizëm === * [[Ekuacionet e Maksuellit]] * [[Ligji i Amperit]] * [[Magnetizmi]] * [[Ligji i Kulombit]] === Aerodinamika === * [[Vorticiteti]] * [[Teoria e krahut te aeroplanit]] == Referime == * {{cite book|last=Griffiths|first=David J.|title=Introduction to Electrodynamics|url=https://archive.org/details/introductiontoel0ed3grif|edition=i tretë|publisher=Prentice Hall|year=1998|isbn=0-13-805326-X}} * {{cite book|last=Feynman|first=Richard|title=The Feynman Lectures on Physics|edition=i dytë|publisher=Addison-Wesley|year=1966}} <references/> == Lidhje te jashtme == * [http://www.lightandmatter.com/html_books/0sn/ch11/ch11.html Electromagnetism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430152732/http://www.lightandmatter.com/html_books/0sn/ch11/ch11.html |date=30 prill 2010 }}, B. Crowell, Fullerton College * <small>MISN-0-125</small> ''The Ampere-Laplace-Biot-Savart Law'' ([[Portable Document Format|PDF file]]) nga Orilla McHarris dhe Peter Signell per [http://www.physnet.org Project PHYSNET]. [[Kategoria:Fizikë]] [[Kategoria:Elektromagnetizëm]] 7e57c84l8d6eanj9pvhyql9v89d2zxi Albin Kurti 0 69154 2982087 2943285 2026-05-19T00:25:21Z Leutrim.P 113691 Korrigjime te vogla. 2982087 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Albin Kurti | image = Albin Kurti (2023-02-18).jpg | caption = | office = [[Kryeministri i Kosovës|Kryeministër i Kosovës]] | president = [[Vjosa Osmani]] | deputy = [[Besnik Bislimi]]<br />[[Donika Gërvalla-Schwarz]]<br />[[Emilija Rexhepi]] | term_start = 22 mars 2021<br />Në dorëheqje prej 23 marsit 2025 | term_end = | predecessor = [[Avdullah Hoti]] | successor = | term_start1 = 3 shkurt 2020 | term_end1 = 3 qershor 2020 | president1 = [[Hashim Thaçi]] | deputy1 = [[Avdullah Hoti]]<br />[[Haki Abazi]] | predecessor1 = [[Ramush Haradinaj]] | successor1 = [[Avdullah Hoti]] | office2 = Lider i Opozitës | term_start2 = 3 qershor 2020 | term_end2 = 22 mars 2021 | predecessor2 = [[Kadri Veseli]] | successor2 = [[Enver Hoxhaj]] | term_start3 = 9 dhjetor 2014 | term_end3 = 3 shkurt 2020 | predecessor3 = [[Isa Mustafa]] | successor3 = Kadri Veseli | office4 = Kryetar i Partisë [[Vetëvendosje]] | term_start4 = 21 janar 2018 | predecessor4 = [[Visar Ymeri]] | successor4 = | term_start5 = 12 qershor 2005 | term_end5 = 28 shkurt 2015 | predecessor5 = Pozicioni i vendosur | successor5 = Visar Ymeri | party_election = 1 | office6 = Deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] | term_start6 = 2010 | term_end6 = 3 shkurt 2020 | birth_date = {{DLM|24|03|1975}} | birth_place = [[Prishtinë]], [[Jugosllavi]] (sot [[Kosova]]) | nationality = [[Kosovar]] | party = [[Vetëvendosje]] | spouse = [[Rita Augestad Knudsen]] | children = 1 | education = [[Universiteti i Prishtinës]] | military_blank1 = | military_data1 = | signature = Albin Kurti (nënshkrim).svg | citizenship = [[Kosovë]], [[Shqipëri]] }} '''Albin Kurti''' (lindur më: 24 mars 1975) është politikan dhe aktivist [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptar]], që ka shërbyer si [[Kryeministri i Kosovës|Kryeministër i Kosovës]] që nga 22 marsi 2021, pasi ka shërbyer më parë në atë rol midis shkurtit dhe qershorit 2020. Ai u bë i njohur në vitin 1997 si nënkryetar i sindikatës studentore të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] dhe organizator kryesor i demonstratave jo të dhunshme në vitet 1997 dhe 1998. Kur [[Adem Demaçi]] u bë përfaqësues politik i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], Kurti punoi në zyrën e tij. Ai ka qenë deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] që nga viti 2010 në tre legjislatura radhazi.<ref>{{Cite web|url=https://www.balkanweb.com/lajm-i-fundit-votohet-mocioni-i-mosbesimit-qeveria-e-albin-kurtit-rrezohet-pas-51-ditesh/|title=Votohet mocioni i mosbesimit, qeveria e Albin Kurtit rrëzohet pas 51 ditësh|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=25 mars 2020|accessdate=25 prill 2020}}</ref> Prej 21 janarit 2018, Albin Kurti është kryetar i partisë së [[Lëvizja Vetëvendosje|Lëvizjes Vetëvendosje]] të cilën e themeloi më 2005 dhe e drejtoi deri më 2015. ==Jeta== Albin Kurti u lind më 24 mars 1975 në [[Prishtinë]], [[Kosovë]], atëherë pjesë e [[Jugosllavia|Jugosllavisë]]. Babai i Albin Kurtit, Zaim Kurti e ka origjinën nga një familje shqiptare nga fshati Sukobin i [[Ulqin|Komunës së Ulqinit]], [[Mali i Zi]]; si inxhinier, ai u zhvendos në Prishtinë në kërkim të punësimit. Nëna e Albin Kurtit, Arife Kurti është një mësuese e shkollës fillore në pension, e lindur dhe e shkolluar në Prishtinë. Ai ka edhe dy vëllezër, Arianitin dhe Taulantin. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Prishtinë. Ai u diplomua në vitin 2003 për Inxhinieri Telekomunikacioni dhe Kompjuterike në Fakultetin e Inxhinierisë në Universitetin e Prishtinës. Kurti është i martuar me hulumtuesen norvegjeze Rita Augestad Knudsen dhe kanë një vajzë. Krahas [[Gjuha shqipe|gjuhës amtare shqipe]], ai flet [[serbisht]], [[frëngjisht]] dhe [[anglisht]]. Krahas [[Pasaporta e Kosovës|shtetësisë së Kosovës]], Kurti ka edhe [[Pasaporta e Shqipërisë|shtetësi shqiptare]] dhe ka votuar në zgjedhjet shqiptare.<ref>{{Cite web|date=26 prill 2021|title=Kosovo PM Chastised for Voting in Albania Elections|url=https://balkaninsight.com/2021/04/26/kosovo-pm-chastised-for-voting-in-albania-elections/|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 shkurt 2020|title=Kush është Rita Augestad Knudsen? – Bashkëshortja e kryeministrit të ri të Kosovës Albin Kurti, për të cilën dihet pak|url=https://insajderi.org/kush-eshte-rita-augestad-knudsen-bashkeshortja-e-kryeministrit-te-ri-te-kosoves-albin-kurti-per-te-cilen-dihet-pak/|website=Insajderi|language=sq}}</ref> ==Ngritja e famës dhe arrestimi== Albin Kurti doli për herë të parë në tetor të vitit 1997, si një nga liderët e protestave studentore në Kosovë. Studentët shqiptarë protestuan kundër pushtimit të kampusit të Universitetit të Prishtinës nga policia serbe. Pushtimi kishte filluar në vitin 1991 dhe kishte bërë që personeli akademik dhe studentët shqiptarë të përdorin vende alternative për klasat e tyre për shkak të ndalimit të përdorimit të objekteve universitare nga ligji serb. Protestat u shtypën me dhunë, por studentët dhe Albin Kurti nuk e ndalën rezistencën dhe organizuan protesta të tjera në muajt në vijim. Në korrik të vitit 1998, Albin Kurti bashkëpunoi si ndihmës i përfaqësuesit politik [[Adem Demaçi]], i afërt me grupin e UÇK-së. Këto veprime e bënë atë në shënjestër të policisë serbe. Në prill të vitit 1999, gjatë bombardimeve të NATO-s në Jugosllavi, Albin Kurti u arrestua dhe u rrah rëndë nga forcat serbe. Fillimisht u dërgua në burgun e Dubravës, por pasi ushtria serbe u tërhoq nga Kosova, ata e transferuan në një burg në Pozharevc më 10 qershor 1999. Më vonë atë vit, ai u akuzua për "rrezikim të integritetit territorial të Jugosllavisë dhe komplot për të kryer një veprimtari armike të lidhur me terrorizmin” dhe u dënua me 15 vjet burg. ==Karriera politike== Albin Kurti u lirua në dhjetor të vitit 2001 nga qeveria e Serbisë pas Millosheviçit, pasi u fal nga Presidenti [[Vojisllav Koshtunica]] mes presionit ndërkombëtar. Që nga lirimi i tij, ai punoi jashtë politikës partiake në Kosovë, por ishte një kritik i ashpër i Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK) dhe i korrupsionit. Ai organizoi protesta jo të dhunshme në mbështetje të familjeve të të afërmve të cilëve u zhdukën në luftë dhe në favor të vetëvendosjes së Kosovës. Më 23 prill 2003 Albin Kurti u diplomua në Shkenca Kompjuterike dhe Telekomunikuese në Universitetin e Prishtinës. Ai ishte aktivist i Rrjetit të Aksionit për Kosovën (AKN), i cili u formua në vitin 1997, dhe ishte një lëvizje, misioni i së cilës kishte në fokus të drejtat e njeriut dhe drejtësinë sociale, arsimin, kulturën dhe artin. [[File:Albin Kurti duke protestuar.JPG|thumb|right|Albin Kurti në një demonstratë të Vetëvendosjes, 2013]] Më 12 qershor 2005, aktivistët e AKN-së shkruan parullën "Jo negociata, Vetëvendosje" në muret e ndërtesave të UNMIK-ut. Policia, me ndihmën e Policisë së OKB-së, arrestoi, burgosi ​​dhe dënoi qindra aktivistë, përfshirë Albin Kurtin. Më pas AKN-ja e ndërroi emrin në Lëvizjen Vetëvendosje. Vetëvendosja ka kërkuar referendum për statusin e Kosovës, duke thënë se “vetëm me referendum si shfrytëzim i së drejtës ndërkombëtare për vetëvendosje, mund të realizohet një zgjidhje demokratike për Kosovën, në vend të negociatave që komprometojnë lirinë”. Në shkurt të vitit 2007, [[Vetëvendosje]] organizoi një protestë kundër Planit të Ahtisaarit, i cili sipas tyre e ndau Kosovën në vija etnike dhe nuk i dha popullit të Kosovës atë për të cilën ata po përpiqeshin. Protesta u kthye e dhunshme dhe policia rumune e OKB-së vrau dy protestues të paarmatosur dhe plagosi 80 të tjerë me plumba plastike dhe gome. Albin Kurti u arrestua. Ai u ndalua deri në korrik 2007 dhe më pas u mbajt në arrest shtëpiak. Amnesty International kritikoi parregullsitë në ndjekjen e tij. Ai përfundimisht u dënua me nëntë muaj. Albin Kurti ishte një avokat i "rezistencës aktive jo të dhunshme". Vetëvendosje iu bashkua spektrit politik të Kosovës duke kandiduar për herë të parë në zgjedhjet e vitit 2010 . Albin Kurti ishte kandidat për kryeministër, edhe pse Vetëvendosje shënoi vetëm 12.69% dhe fitoi 14 nga 120 vende në Kuvend, duke u bërë forca e tretë politike në vend. Vetëvendosje ka kritikuar Marrëveshjen e Brukselit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Deputetët e Vetëvendosjes, përfshirë edhe Albin Kurtin, janë shoqëruar nga policia jashtë Kuvendit për prishjen e seancës së Kuvendit. Kurti kandidoi sërish për kryeministër në zgjedhjet e ardhshme në vitin 2014, por Vetëvendosja ishte sërish e treta, duke fituar vetëm 16 vende. Vetëvendosja dhe Albin Kurti personalisht u përfshinë në protestat brenda parlamentit që morën vëmendjen ndërkombëtare duke hedhur gaz lotsjellës në Kuvend për shumë raste. Në zgjedhjet e 2017 Vetëvendosje u dyfishua në madhësi, duke u bërë partia më e madhe politike në Kosovë dhe duke fituar 32 vende (më së shumti si parti individuale në krahasim me partitë e tjera në ato zgjedhje); partia e tij mori 200.135 vota (27,49%). [ 14 ] Ata u mundën ende nga koalicioni i madh PANA që mori 245.627 (33,74%). Albin Kurti është bërë politikani më i votuar në Kosovë. Gjatë këtij mandati, Kurti ishte lider i opozitës dhe Vetëvendosje arriti të bëjë presion të fortë ndaj qeverisë në koordinim me partinë tjetër opozitare, LDK-në. Më 3 janar 2018 Kurti u dënua me 1 vit e 6 muaj burgim me kusht për rolin e tij në hedhjen e gazit lotsjellës në vitin 2015. Kryeministri [[Ramush Haradinaj]] dha dorëheqjen në korrik 2019, duke e çuar Kosovën në zgjedhje të parakohshme në tetor 2019. Në zgjedhjet që pasuan, Vetëvendosja e Albin Kurtit fitoi pjesën më të madhe të elektoratit me 221.001 (26,27% ose 29 mandate) dhe mbeti forca e parë politike në Kosovë, me përqindjen e votave të Kurtit në rritje të mëtejshme në krahasim me vitin 2017. Ai u bë kryeministër i Kosovës në fillim të shkurtit 2020. Më 26 nëntor 2019, një tërmet goditi Shqipërinë. Albin Kurti vizitoi Durrësin të premten për të vëzhguar dëmet dhe theksoi rëndësinë e bashkëpunimit institucional mes Kosovës dhe Shqipërisë. Më 18 mars 2020, Albin Kurti shkarkoi ministrin e Brendshëm [[Agim Veliu]]n (LDK) për shkak të mbështetjes së tij për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme për të trajtuar pandeminë e koronavirusit, e cila do t'i jepte pushtet Këshillit të Sigurisë së Kosovës të kryesuar nga Hashim Thaçi (PDK). Lidhja Demokratike e Kosovës, lideri partner i vogël i koalicionit, paraqiti një mocion mosbesimi në shenjë hakmarrjeje për shkarkimin dhe më 25 mars 82 deputetë të Kuvendit të Kosovës votuan pro që mocioni të bëhet qeveria e parë që do të votohej pushteti për shkak të mosmarrëveshjeve se si të trajtohet pandemia e koronavirusit. Kabineti Kurti vazhdoi si qeveri e përkohshme, deri më 3 qershor 2020, kur [[Avdullah Hoti]] u zgjodh kryeministër i ardhshëm. Më 26 janar 2021, Albin Kurti u ndalua të kandidojë në zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2021 nga paneli i ankesave zgjedhore të Kosovës, pasi ai ishte dënuar për një krim më pak se tre vjet para zgjedhjeve. Përkundër kësaj, partia vazhdoi të fitojë me 50.28% të votave. ==Kryeministër i Kosovës== ===Mandati i parë=== [[File:First meeting of the Government of the Republic of Kosovo 3.jpg|thumb|right|Kabineti i parë Kurti]] Më 3 shkurt 2020, Albin Kurti u zgjodh Kryeministër i Kosovës me 66 vota pro dhe 10 abstenime, 34 deputetë të opozitës bojkotuan votimin dhe u larguan nga ndërtesa e Kuvendit të Kosovës. Një nga vendimet e para të Kurtit dhe kabinetit të tij ishte shfuqizimi i rritjes jopopullore të pagave që iu dha ministrave nga qeveria e mëparshme Haradinaj dhe kthimi i pagave në shumën e mëparshme. Si rezultat, paga mujore e Kryeministrit e vendosur në 2,950€ do të kthehet në 1,500€ për Kurtin. Si pjesë e platformës së politikave të qeverisë së tij, Kurti kërkon të prezantojë një periudhë tre mujore të shërbimit të rekrutimit ushtarak në Kosovë, duke e parë atë të rëndësishme për mbrojtjen e vendit. ===Mandati i dytë=== [[File:Gouvernement Kurti 2 2021-03-23.jpg|thumb|right|Kabineti i dytë Kurti]] Albin Kurti u zgjodh kryeministër i Kosovës për herë të dytë më 22 mars 2021 me 67 deputetë që votuan pro dhe 30 deputetë kundër. ==Politikat== {{Pa referenca|Ky seksion|data=tetor 2025}} ===COVID-19=== Qeveria e Kurtit ka thënë se kanë shpenzuar shumë energji në sigurimin e vaksinave për popullatën. Sipas qeverisë, në mars të vitit 2021, Kosova nuk kishte as një vaksinë apo ndonjë kontratë për vaksinat. Megjithatë, deri në fund të vitit, ata siguruan 2.2 milionë vaksina dhe mbi 60% e popullsisë së rritur ishte imunizuar. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, 3212 persona kanë vdekur në Kosovë si pasojë e COVID-19. ===Kriza energjetike=== Në vitin 2021, qeveria e Kurtit u përball me krizën më të madhe energjetike të Kosovës që nga viti 2010, duke bërë që qeveria të shpallë gjendjen e jashtëzakonshme për energjinë më 24 dhjetor 2021. Në korrik 2022, Shtetet e Bashkuara i dhanë Kosovës një grant në vlerë prej 236 milion dollarë për një projekt energjetik. Përmes këtij projekti Kosova do të ketë rezerva energjetike përmes baterive me kapacitet të lartë prej 170 megavat. Këto bateri do të bëjnë të mundur sigurimin e rezervave prej rreth 340 MWh. Kjo do të thotë se energjia elektrike e prodhuar në një kohë të caktuar mund të akumulohet, në mënyrë që të përdoret në orët e ditës kur kërkesa për energji, por edhe çmimet janë më të larta. Investimi do të rrisë kapacitetin prodhues për 30 MW dhe jetëgjatësinë e TC Kosova B, pa rritur emetimin e gazrave ndotës dhe nevojën për riparime të shpeshta. Ankandi i parë i qeverisë për Energjinë Diellore të Rinovueshme me kapacitet 100 MW vazhdon të jetë i hapur deri në janar 2024. Fituesi i parkut ndërtimor të energjisë diellore me kapacitet 100 megavat në komunën e Rahovesit është shpallur në mars të vitit 2024. Fitues është një kompani e përbashkët nga [[Zvicra]], [[Gjermania]] dhe [[Kosova]]. ===Reformat në drejtësi=== Gjatë fushatës elektorale, Kurti kishte premtuar Vettingun dhe reformën në drejtësi. Pas fitores në zgjedhje, qeveria Kurti solli në Kuvendin e Kosovës dosjen për Vettingun dhe reformën në drejtësi më 4 shtator 2022. Ndërsa më 2 shkurt, qeveria Kurti miratoi me sukses ligjin për Byronë e Konfiskimit të Pasurive të Pajustifikuara [ 91 ] por u kritikua nga opozita se sipas tyre ligji nuk është në përputhje me Kushtetutën e Kosovës, duke e dërguar ligjin për interpretim në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës. === Reformat shoqërore === Qeveria Kurti për vitin 2023 ka ndarë 60 milionë euro për shtesa për nëna dhe fëmijë. Fëmijët nën moshën 2 vjeçare do të përfitojnë ndihmë mujore në shumë prej 20 euro në muaj, ndërsa fëmijët nën moshën 16 vjeçare do të përfitojnë ndihmë mujore prej 10 euro në muaj. Për nënat e papuna, qeveria paguante pagën minimale prej 250 euro për 6 muaj pushim të lehonisë. Albin Kurti ka deklaruar se Kosova ka rritur PBB-në e saj në tre vitet e para të qeverisjes së tij."Ne i kemi shtuar ekonomisë mbi 1 miliardë çdo vit. Në vitin 2020 bruto produkti i brendshëm ishte 6.77 miliardë euro, ndërsa vitin e ardhshëm (2024) do të jetë mbi 10 miliardë euro”, tha Kurti. Më tej ai tha se po mundohen të ulin shkallën e varfërisë. Qeveria e Kosovës në gusht të vitit 2024 ka rritur pagën minimale nga 170 euro në 350 euro. Sipas kryeministrit, 150 mijë punëtorë në sektorin privat do të përfitojnë nga rritja e pagave. Po ashtu projektligji për sigurimet shëndetësore është miratuar edhe nga Qeveria. Projektligji do t'i paraqitet Kuvendit të Kosovës për miratim. Qeveria ndryshoi edhe pagesën për fëmijët nga 0 në 16 vjeç. Sipas vendimit, çdo fëmijë do të përfitojë nga 20 euro në muaj deri në moshën 16 vjeç. Ndërsa nëse një familje ka 3 fëmijë ose më shumë, ata do të përfitojnë nga 30 euro për çdo fëmijë. ===Krimi i organizuar=== [[File:Kosovo Police NjSI.jpg|thumb|Policia e Kosovës]] Albin Kurti ka thënë se kanë bërë përparim në luftën kundër [[Krimi i organizuar|krimit të organizuar]] gjatë dy viteve të para të tij në pushtet, nga viti 2021 deri në vitin 2023. Sipas shifrave të publikuara nga qeveria, Policia e Kosovës ka arrestuar mbi 3800 persona për vepra të rënda penale, mes të cilëve mbi 300 zyrtarë publikë. Janë shkatërruar 16 laboratorë të drogës, nëntë prej tyre në Mitrovicën e Veriut. Ata kanë konfiskuar 2.2 ton lëndë narkotike dhe janë sekuestruar mbi 14 milionë euro nën dyshimin për shpërdorim dhe pastrim parash. Ndërkohë, Dogana e Kosovës ka konfiskuar mallra në vlerë prej 30.6 milionë euro. Në bashkëpunim me Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut janë mbyllur rrugët ilegale përgjatë kufijve përkatës. Në veri të Mitrovicës janë mbyllur 24 rrugë ilegale të cilat janë përdorur për kontrabandë, trafikim dhe kalim ilegal të kufirit nga strukturat e krimit të organizuar. ===Forca e Sigurisë së Kosovës=== [[File:FSK-Arrow05-Drill.jpg|thumb|Forcat e Sigurisë së Kosovës]] Qeveria Kurti ka rritur buxhetin për Ministrinë e Mbrojtjes. Në vitin 2022 buxheti është rritur në 102 milionë euro dhe në vitin 2023 është rritur në 123 milionë euro. Për vitin 2024 janë ndarë 153 milionë euro. Forca e Sigurisë ka blerë gjashtë dronë nga Turqia , të njohur si Bayraktar dhe ka lidhur disa marrëveshje të tjera për blerjen e armatimeve. Forcës së Sigurisë së Kosovës i janë shtuar edhe rekrutët e rinj, duke rritur numrin e ushtarëve. Qeveria e SHBA miratoi një shitje të mundshme të qindra raketave antitank Javelin në Kosovë për një kosto të vlerësuar prej 75 milionë dollarë. Kosova ka kërkuar të blejë 246 raketa Javelin dhe 24 njësi lëshimi komanduese të lehta, ndër të tjera. Ndërkohë Serbia thotë se është e zhgënjyer me shitjen e mundshme amerikane të raketave antitank Kosovës. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka thënë se Kosova nuk duhet të ketë ushtri sepse kjo është në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare. Serbia vazhdon të konsiderojë se Kosova është pjesë e territorit të saj. ==Marrëdhëniet ndërkombëtare== ===Marrëveshjet me Shqipërinë=== Kurti kishte kundërshtuar nismën “Ballkani i Hapur” i cili përbëhej nga tre shtetet Shqipëria, Serbia dhe Maqedonia e Veriut. Projekti parashikonte që të mos kishte kufij mes këtyre vendeve dhe mallrat të lëviznin pa taksa. Kurti, sikurse edhe politikanët e tjerë në Kosovë, e kishte kundërshtuar këtë iniciativë rajonale sepse besonin se Serbia po përpiqej të zgjeronte ndikimin e saj ekonomik dhe politik përmes kësaj iniciative.<ref>{{Cite web|date=15 tetor 2021|title="Open Balkan", Kurti: Nuk janë të sigurta iniciativat që nuk e kanë brenda BE-në! Abazoviç: Mali i Zi mbështet nismën|url=http://gazetashqiptare.al/2021/10/15/open-balkan-kurti-nuk-jane-te-sigurta-iniciativat-qe-nuk-e-kane-brenda-ne-abazovic-mali-zi-mbeshtet-nismen/|access-date=11 nëntor 2023|website=Gazeta Shqiptare Online|language=en-US}}</ref> Kurti kishte vlerësuar se Serbia është prodhuesi më i madh rajonal dhe hapja e kufijve për mallrat e tyre do të dëmtonte ekonominë e Shqipërisë dhe Kosovës. Gjatë një vizite në [[Tiranë]] në vitin 2020, Kurti mbajti një konferencë për shtyp me kryeministrin shqiptar [[Edi Rama]], ku argumentoi se projekti ekonomik duhet të bazohet në interesin e shqiptarëve dhe se është e nevojshme të rritet bashkëpunimi tregtar mes Shqipërisë dhe Kosovës. Rama kundërshtoi Kurtin duke thënë se hapja e kufijve është në interes të rajonit.<ref>{{Cite web|date=11 shkurt 2020|title=Albin Kurti e Edi Rama përplasen në Tiranë, shfaqin mospajtime rreth Mini-Schengenit|url=https://reporteri.net/lajme/albin-kurti-e-edi-rama-perplasen-ne-tirane-shfaqin-mospajtime-rreth-mini-schengenit/|access-date=11 nëntor 2023|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=11 shkurt 2020|title=Kurti and Rama disagree over Mini-Schengen initiative during meeting in Tirana|url=https://europeanwesternbalkans.com/2020/02/11/kurti-and-rama-disagree-over-mini-schengen-initiative-during-meeting-in-tirana/|access-date=11 nëntor 2023|website=European Western Balkans|language=en-US}}</ref> Bashkimi Evropian ka mbajtur një qëndrim neutral në lidhje me nismën. Ata kanë deklaruar se iniciativa do të ishte e suksesshme nëse do të integroheshin edhe vendet e tjera si Kosova, Mali i Zi dhe Bosnja e Hercegovina.<ref>{{Cite web|date=13 korrik 2022|title=Borell për "Open Balkan" - "Duhet të jetë gjithëpërfshirës"|url=https://albanianpost.com/borell-per-open-balkan-duhet-te-jete-gjitheperfshires/|access-date=11 nëntor 2023|website=Albanian Post|language=sq}}</ref> Në qershor të vitit 2023, Rama njoftoi se vendi i tij ishte tërhequr nga kjo nismë sepse "Ballkani i Hapur" kishte përmbushur misionin e tij dhe se ishte koha për t'u fokusuar në proceset e integrimit në Bashkimin Europian.<ref>{{Cite web|last=Taylor|first=Alice|date=3 korrik 2023|title=Rama: Open Balkan fulfilled its mission, time to focus on Berlin Process|url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/rama-open-balkan-fulfilled-its-mission-time-to-focus-on-berlin-process/|access-date=11 nëntor 2023|website=www.euractiv.com|language=en-GB}}</ref> Qeveria serbe u befasua nga vendimi, ku kryeministrja serbe [[Ana Bërnabiq]] deklaroi se do të bisedojë me kryeministrin shqiptar, duke shtuar se nuk mendon se projekti “Ballkani i Hapur” ka vdekur sepse sipas saj kjo nismë ka qenë në interesin më të mirë të kombeve të tyre.<ref>{{Cite web|title=Kryeministrja e Serbisë: Do të flas në Tiranë me Ramën për të ardhmen e ndritur të Ballkanit të Hapur|url=https://shqiptarja.com/lajm/kryeministrja-e-serbise-do-te-flas-ne-tirane-me-ramen-per-te-ardhmen-e-ndritur-te-ballkanit-te-hapur|access-date=11 nëntor 2023|website=Shqiptarja.com|language=sq}}</ref> ==== Bashkimi i Kosovës dhe Shqipërisë ==== Albin Kurti është përkrahës i fuqishëm i demokracisë direkte dhe shpesh herë ka kritikuar [[Kushtetuta e Kosovës|Kushtetutën e Kosovës]] për moslejimin e referendumeve të drejtpërdrejta. Një temë për të cilën ai ka thënë se duhet të vendoset me referendum është bashkimi i mundshëm i Kosovës dhe Shqipërisë.<ref>{{Cite web|date=9 dhjetor 2010|title=Kosovo's Likely PM Says Relations With Serbia Should Be Based On 'Reciprocity'|url=http://www.bbc.co.uk/albanian/news/2010/12/101209_albin_kurti.shtml|access-date=1 shkurt 2020|publisher=BBC Albanian|language=sq}}</ref> Kurti vazhdimisht ka kritikuar nenin e tretë të kushtetutës për moslejimin e referendumit. Në një tubim me simpatizantët e Vetëvendosjes në vitin 2018, Kurti deklaroi se “Ne duam të kemi të drejtën e Kosovës për t'iu bashkuar Shqipërisë, por nuk do ta nisnim luftën e tretë ballkanike për këtë qëllim”.<ref>{{Cite web|date=26 nëntor 2018|title=Albin Kurti: Kosovo rebel who dreams of being PM|url=https://www.france24.com/en/20181126-albin-kurti-kosovo-rebel-who-dreams-being-pm|access-date=1 shkurt 2020|publisher=France 24|language=en}}</ref> Pas zgjedhjeve të 2019-ës dhe suksesit zgjedhor të LVV-së, Kurti deklaroi se shqiptarët e Kosovës nuk ishin pas bashkimit territorial dhe politik me Shqipërinë, por kërkojnë “integrimin me Shqipërinë dhe BE-në, përmes suksesit të Kosovës si shtet”.<ref name="RFEKurti">{{Cite web|date=10 tetor 2019|title=Kosovo's Likely PM Says Relations With Serbia Should Be Based On 'Reciprocity'|url=https://www.rferl.org/a/kosovo-s-likely-pm-kurti-relations-with-serbia-should-be-based-on-reciprocity-/30210319.html|access-date=11 tetor 2019|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|language=en}}</ref> Kurti megjithatë ka deklaruar se nëse do të mbahej një referendum për bashkim të mundshëm, ai do të votonte pro.<ref>{{Cite web|date=16 shkurt 2021|title=I would vote to unify Albania and Kosovo, election winner Albin Kurti tells Euronews|url=https://www.euronews.com/2021/02/16/i-would-vote-to-unify-albania-and-kosovo-election-winner-albin-kurti-tells-euronews|access-date=12 prill 2022|publisher=Euronews.com|language=en}}</ref> ===Marrëdhëniet me Serbinë=== Kurti ka pohuar se Serbia po kërcënon sigurinë e Kosovës për shkak se dyshohet se ka ndërtuar 48 baza ushtarake përgjatë kufirit me Kosovën.<ref>{{Cite web|date=25 nëntor 2022|title=Kurti në Madrid: Serbia ka 48 baza ushtarake përgjatë kufirit me Kosovën|url=https://zeri.info/aktuale/471653/kurti-ne-madrid-serbia-ka-48-baza-ushtarake-pergjate-kufirit-me-kosoven/|access-date=12 nëntor 2023|website=Lajmet e fundit - Zëri|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 tetor 2023|title=Kurti: Serbia ka ndërtuar 48 baza ofensive, 28 ushtarake dhe 20 të xhandarmërisë, rreth kufirit tonë|url=https://rrugapress.al/kurti-serbia-ka-ndertuar-48-baza-ofensive-28-ushtarake-dhe-20-te-xhandarmerise-rreth-kufirit-tone/|access-date=12 nëntor 2023|website=Rruga Press|language=en-US}}</ref> Qeveria e Kosovës ka kërkuar që Shtetet e Bashkuara ta kthejnë [[Kampi Bondsteel|Kampin Bondsteel]], ku janë vendosur trupat e [[KFOR]]-it, në një bazë të përhershme amerikane.<ref>{{Cite web|last=A.B|date=21 maj 2022|title=Kurti kërkon që kampi "Bondsteel" të kthehet në bazë të përhershme ushtarake të ShBA-së|url=https://klankosova.tv/kurti-kerkon-qe-kampi-bondsteel-te-kthehet-ne-baze-te-perhershme-ushtarake-te-shba-se/|access-date=12 nëntor 2023|website=Klan Kosova|language=sq}}</ref> Në qershor të vitit 2023, Qeveria e Kosovës i shpalli organizatat “Mbrojtja Civile” dhe “Brigada e Veriut” si organizata terroriste pasi pretendojnë se kanë qenë përgjegjëse për sulmet kundër Policisë së Kosovës dhe pjesëtarëve të KFOR-it në Mitrovicën e Veriut dhe kanë mbështetje nga shteti i Serbisë. Aleatët e Kosovës kanë deklaruar se Qeveria nuk është konsultuar me ta para marrjes së këtij vendimi. Më 24 shtator 2023, një grup serbësh të armatosur sulmuan Policinë e Kosovës në fshatin Banjskë të Zveçanit, duke vrarë një polic të Kosovës. Policia e Kosovës vrau tre nga sulmuesit, ndërsa pjesa tjetër e grupit arriti të arratisej dhe të hynte në Serbi. Bashkimi Evropian e cilësoi sulmin ndaj Policisë së Kosovës si sulm terrorist dhe kërkoi që Serbia t'i sjellë para drejtësisë autorët që ishin në Serbi. Shtetet e Bashkuara kanë kërkuar gjithashtu që Serbia të ekstradojë në Kosovë organizatorin e dyshuar të incidentit, Milan Radoiçiq. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq, deklaroi se sistemi i drejtësisë në Serbi do të merret me Milan Radoiçiqin dhe se ai nuk do të ekstradohej në Kosovë pasi Serbia nuk e njeh Kosovën si shtet të pavarur. Kurti ka akuzuar [[Rusinë]] se po inkurajon sulmet e serbëve kundër institucioneve në Kosovë me qëllim të destabilizimit të rajonit.<ref>{{Cite web|date=11 nëntor 2023|title=Kurti në Francë: Shumica nga kryesit e sulmit terrorist në Banjskë janë ende të lirë|url=https://kallxo.com/lajm/kurti-ne-france-shumica-nga-kryesit-e-sulmit-terrorist-ne-banjske-jane-ende-te-lire/|access-date=12 nëntor 2023|website=Kallxo|language=en}}</ref> Kurti ishte anëtar i opozitës politike, ishte i njohur për mendimet e tij të forta për dialogun mes qeverisë së Kosovës dhe Serbisë. Ai ka kritikuar qëndrimin e Kosovës në negociatat me Serbinë, duke thënë se dialogu duhet të bazohet në kushte dhe reciprocitet. Ai më tej kishte kritikuar qeverinë se nuk e kushtëzon dialogun me Serbinë me kthimin e trupave të personave të zhdukur nga [[Lufta e Kosovës]] të varrosur në varrezat masive në Serbi, Serbia duke paguar [[Dëmshpërblimet e luftës|dëmshpërblime]] të luftës për Kosovën, si dhe me kthimin e fondeve të [[Trusti (ligji)|pensioneve të vjedhura]] dhe gjoja dhe artefakte.<ref>{{Cite web|date=5 tetor 2019|title=Politiker Kurti: "Holt uns aus der Patsche, und bringt uns in die EU!"|url=https://www.derstandard.at/story/2000109454503/politiker-kurti-holt-uns-aus-der-patsche-und-bringt-uns|access-date=1 shkurt 2020|website=Der Standard|language=de}}</ref> Pas zgjedhjeve të vitit 2019, Kurti tha se në procesin e normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë nevojitet “dialog solid” dhe “reciprociteti”. Kurti ka thënë se Kosova para se të negociojë me Serbinë duhet të negociojë me pakicën e saj serbe dhe me Bashkimin Evropian. Ai e konsideron dialogun e ardhshëm me pakicat e Kosovës dhe BE-në "një prioritet kryesor".<ref name="RFEKurti2">{{Cite web|date=10 tetor 2019|title=Kosovo's Likely PM Says Relations With Serbia Should Be Based On 'Reciprocity'|url=https://www.rferl.org/a/kosovo-s-likely-pm-kurti-relations-with-serbia-should-be-based-on-reciprocity-/30210319.html|access-date=11 tetor 2019|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|language=en}}</ref> Gjatë mandatit të tij të dytë si kryeministër në vitin 2023, Kurti mori pjesë në një sërë bisedimesh të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian me presidentin serb [[Aleksandar Vuçiç]], që çuan në [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjen e Ohrit]]. Bazuar në politikën e reciprocitetit të Kurtit në dialogun me Serbinë, marrëveshja i detyron të dyja palët të njohin simbolet kombëtare dhe dokumentet zyrtare të palës tjetër (përveç klauzolave ​​të tjera). Megjithatë, ajo ndalon së mandatuari njohjen formale të Kosovës si shtet sovran. Korniza e zbatimit për këtë marrëveshje është ende në pritje. == Shih edhe == * [[Rita Augestad Knudsen]] * [[Glauk Konjufca]] * [[Lëvizja Vetëvendosje]] == Burime == * [https://web.archive.org/web/20070705132824/http://www.alb-net.com/ngos/freealbinkurti.com/archive/index.html Information on Albin Kurti's arrest in 1999] * [https://web.archive.org/web/20120220041619/http://www.freealbinkurti.org/ Information on Albin Kurti's prosecution by UNMIK since February 2007] *[https://www.vetevendosje.org/profilet/albin-kurti/ Profili i Albin Kurtit në webfaqen zyrtare të Lëvizjes Vetëvendosje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200410191735/https://www.vetevendosje.org/profilet/albin-kurti/ |date=10 prill 2020 }} == Burime == {{Reflist}} {{Kryeministrat e Kosovës|state=expanded}} [[Kategoria:Albin Kurti]] [[Kategoria:Lindje 1975]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë]] [[Kategoria:Atdhetarë]] [[Kategoria:Publicistë]] [[Kategoria:Aktivistë]] [[Kategoria:Ish të burgosur politik]] [[Kategoria:Kryeministra të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Lëvizjes Vetëvendosje]] 1e4y380mmy9rgdg8vd55kzjwezp9xrk Mario Balotelli 0 77839 2982131 2943641 2026-05-19T03:40:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982131 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Mario Balotelli | image = Mario Balotelli Euro 2012.jpg | image_size = 170px | caption = Balotelli me [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në [[UEFA Euro 2012]] | fullname = Mario Barwuah Balotelli<ref>{{Cite web|url=http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf|title=2014 FIFA World Cup Brazil List of Players|trans-title=2014 FIFA Kupa e Botës Brazil Lista e lojtarëve|publisher=FIFA|language=en|format=pdf|page=21|date=10 qershor 2014|accessdate=25 korrik 2024|url-status=deviated|archivedate=15 janar 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170115165236/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf|title=Comunicato Ufficiale N. 210|trans-title=Komunikata zyrtare Nr. 210|work=legaseriea.it|publisher=[[Serie A|Lega Serie A]]|language=it|format=pdf|page=2|date=22 prill 2016|access-date=25 korrik 2016|url-status=deviated|archivedate=27 gusht 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160827164509/http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|12|8|1990|df=y}} | birth_place = [[Palermo]], [[Italia|Itali]] | height = 1.89 m<ref>{{cite web|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli|title=Mario Balotelli|publisher=Premier League|language=en|accessdate=9 qershor 2013|url-status=deviated|archivedate=2 tetor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002022141/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[Genoa C.F.C.|Genoa]] | clubnumber = 45 | youthyears1 = 2001–2006 | youthclubs1 = [[A.C. Lumezzane|Lumezzane]] | years1 = 2006–2007 | clubs1 = [[A.C. Lumezzane|Lumezzane]] | caps1 = 2 | goals1 = 0 | years2 = 2007–2010 | clubs2 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps2 = 59 | goals2 = 20 | years3 = 2010–2013 | clubs3 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps3 = 54 | goals3 = 20 | years4 = 2013–2014 | clubs4 = [[A.C. Milan|Milan]] | caps4 = 43 | goals4 = 26 | years5 = 2014–2016 | clubs5 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | caps5 = 16 | goals5 = 1 | years6 = 2015–2016 | clubs6 = → [[A.C. Milan|Milan]] (huazim) | caps6 = 20 | goals6 = 1 | years7 = 2016–2019 | clubs7 = [[OGC Nice|Nice]] | caps7 = 61 | goals7 = 33 | years8 = 2019 | clubs8 = [[Olympique de Marseille|Marseille]] | caps8 = 15 | goals8 = 8 | years9 = 2019–2020 | clubs9 = [[Brescia Calcio|Brescia]] | caps9 = 19 | goals9 = 5 | years10 = 2020–2021 | clubs10 = [[A.C. Monza|Monza]] | caps10 = 12 | goals10 = 5 | years11 = 2021–2022 | clubs11 = [[Adana Demirspor]] | caps11 = 33 | goals11 = 18 | years12 = 2022–2023 | clubs12 = [[FC Sion|Sion]] | caps12 = 18 | goals12 = 6 | years13 = 2023–2024 | clubs13 = [[Adana Demirspor]] | caps13 = 16 | goals13 = 7 | years14 = 2024– | clubs14 = [[Genoa C.F.C.|Genoa]] | caps14 = 0 | goals14 = 0 | nationalyears1 = 2008–2010 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps1 = 16 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2010–2018 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] | nationalcaps2 = 36 | nationalgoals2 = 14 | club-update = 14 maj 2024 | nationalteam-update = 10 shtator 2016 }} '''Mario Barwuah Balotelli''' (i lindur [[12 gusht]] [[1990]]) është një [[futbolli]]st profesionsit italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin italian [[Genoa C.F.C.|Genoa]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/100681/mario-balotelli|title=Mario Balotelli|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=9 qershor 2013}}</ref><ref name="gazzetta_mancity">{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Inter/13-08-2010/balotelli-saluta-italia-71775734390.shtml|title=Balotelli saluta l'Italia "Ho bisogno di giocare"|trans-title=Balotelli përshëndet Italinë "Kam nevojë për të luajtur"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 gusht 2010|accessdate=13 gusht 2010}}</ref><ref name="mancity_official">{{Cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City|title=Balotelli signs for City|trans-title=Balotelli firmos për Cityn|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=13 gusht 2010|accessdate=13 gusht 2010|url-status=deviated|archivedate=16 gusht 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100816033609/http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City}}</ref> Ai filloi karrierën e tij si profesionist te [[A.C. Lumezzane|Lumezzane]] në vitin 2006, ku luajti vetëm 2 herë para se në vitin 2007 të kalonte te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]].<ref>{{Cite web|url=http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml|title=Balotelli, maravillado con Thiago desde su paso por el Barça|publisher=[[Sport (gazetë)|Sport]]|language=es|date=11 gusht 2011|accessdate=11 gusht 2011|url-status=deviated|archivedate=10 shkurt 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml}}</ref> Ai fitoi ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në vitin 2010 ([[Serie A]], [[Coppa Italia]] dhe [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]). Pas kësaj, Balotelli u transferua në Angli te [[Manchester City F.C.|Manchester City]], duke u ribashkuar me trajnerin [[Roberto Mancini]]. Ai ndihmoi Cityn të fitonte titullin e [[Premier League|Premier Ligës]] dhe Kupën FA. Në janar 2013, Balotelli u rikthye në Itali te [[A.C. Milan|Milani]] kurse 18 muaj më pas u transferua te [[Liverpool F.C.|Liverpooli]]. Pas një rikthimi për një periudhë të shkurtër te Milani në huazim, Balotelli u zhvendos në [[Francë]], duke luajtur për [[OGC Nice|Nice]] dhe [[Olympique de Marseille|Marsejën]] në [[Ligue 1]]. Në verën e vitit 2019, Balotelli u rikthye sërisht bë Itali, duke firmosur me [[Brescia Calcio|Brescian]] në Serie A dhe më pas ne [[A.C. Monza|Monzën]] në [[Serie B]]. Pas kësaj, ai u transferua te Adana Demirspor në Turqi dhe te [[FC Sion|Sion]] në [[Zvicër]]. Balotelli debutoi me Italinë në një ndeshje miqësore kundër Bregut të Fildishtë në vitin 2010. Që nga ajo kohë, ai ka luajtur më shumë se 30 ndeshje me ekipin kombëtar dhe ka shënuar 14 gola. Ai ka përfaqsuar Italinë në [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|Kupën e Konfederatave 2013]] dhe [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]]. Ai ndihmoi ekipin të arrinte në finalen e Euro 2012, duke shënuar dy gola kundër Gjermanisë në gjysëm-finale dhe duke fituar Këpucën e Bronztë. Ai është golashënuesi më i mirë i Italisë në Kampionatin Evropian<ref name="stars">{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=2349179.html|title=Stars of UEFA EURO 2016: Gianluigi Buffon|website=UEFA.com|language=en|author=Paolo Menicucci|date=15 prill 2016|access-date=15 prill 2016}}</ref> dhe Kupën e Konfederateve.<ref>{{cite web|url=http://www.italia1910.com/statistiche-tabelle-giocatori.asp?cmp=Confederations%20Cup&ogg=Gol%20fatti|title=Confederations Cup: Gol Fatti|publisher=Italia1910|language=it|access-date=3 maj 2016}}</ref> Balotelli konsiderohej si një nga talentet më të mëdhenjë në botë në rininë e tij. Megjithatë, karriera e tij është karakterizuar nga polemika dhe incidente të ndryshme, gjë që bënë që ai të mos e arrinte potencialin e tij.<ref>{{cite web|url=https://www.the-sun.com/sport/football/premier-league/3608418/mario-balotelli-career-disappointing-roberto-mancini/|title=NOT SO SUPER MARIO Mario Balotelli’s later career has been 'disappointing for everyone' – says his former Man City boss Roberto Mancini|publisher=The Sun|language=en|author=Jacob Bentley-York|date=6 shtator 2021|access-date=17 dhjetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/soccer/story/_/id/37456196/mario-balotelli-nicklas-bendtner-why-talent-alone-not-enough-succeed|title=Balotelli, Bendtner and why talent alone is not enough to succeed|publisher=ESPN FC|language=en|author=Nick Ames|date=16 shtator 2016|access-date=17 dhjetor 2023}}</ref> Balotelli gjithashtu është një nga gjuajtësit e penalltive më të mirë në botë. ==Jeta e hershme== Balotelli lindi me emrin Mario Barwuah në [[Palermo]], [[Siçili]] nga prindër emigrant ganez.<ref name="timesofisrael1">{{cite news|author=Gavriel Fiske|url=http://www.timesofisrael.com/the-improbable-jewish-heritage-of-italys-ghana-born-goal-scoring-eccentric/|title=The improbable Jewish 'heritage' of Italy's goal-scoring eccentric|newspaper=The Times of Israel|language=en|access-date=4 shtator 2013}}</ref> Kur ai ishte dy vjeç, familja e tij u zhvendos në [[Bagnolo Mella]], provincën e Brescias.<ref name="mario balotelli story"/> Në vitin 1993, kur ai ishte tre vjeç, Balotelli u dërgua në kujdestari shtetërore nga familja e tij pasi ata nuk mundën të paguanin shpenzimet e tij mjekësore.<ref name="timesofisrael1"/><ref>{{cite news|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4249754,00.html|title=Our man on the Italian side – Israel Culture, Ynetnews|publisher=Ynetnews.com|language=en|access-date=4 shtator 2013}}</ref> Mamaja e tij birësuese quhet Silvia, një çifute, prindërit e së cilës janë të mbijetuar të [[Holokausti]]t,<ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-news/italian-son-of-jewish-foster-mom-leads-team-into-euro-2012-final-1.448119|title=Italian Son of Jewish Foster Mom Leads Team Into Euro 2012 Final|last=JTA|date=1 korrik 2012|newspaper=Haaretz|language=en}}</ref> kurse babai quhet Francesco Balotelli.<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/2012/07/07/156306806/super-mario-challenges-the-idea-of-whos-an-italian|title='Super Mario' Challenges The Idea of Who's An Italian|publisher=NPR|language=en|access-date=4 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cjnews.com/node/90763|title=Italian soccer star raised by Jewish parents|publisher=The Canadian Jewish News|language=en|date=6 korrik 2012|access-date=4 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite news|author=Avi Issacharoff|url=http://www.timesofisrael.com/the-improbable-jewish-heritage-of-italys-ghana-born-goal-scoring-eccentric/|title=The improbable Jewish 'heritage' of Italy's goal-scoring eccentric|newspaper=The Times of Israel|language=en|access-date=4 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/mario-balotelli-has-suffered-racist-abuse-870489|title=Racism: Italian Nazis abuse Mario Balotelli|publisher=[[Daily Mirror|The Mirror]]|author=Simon Bird|language=en|date=9 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite news|author=Michael Calvin|title=The Last Word: Kevin-Prince Boateng isn't a hero, just a human being|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/the-last-word-kevinprince-boateng-isnt-a-hero-just-a-human-being-8439802.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130108100944/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/the-last-word-kevinprince-boateng-isnt-a-hero-just-a-human-being-8439802.html|url-status=dead|archive-date=8 janar 2013|publisher=[[The Independent]]|language=en|date=6 janar 2013|access-date=6 janar 2013}}</ref> Ata jetuan në qytezën [[Concesio]] të [[Brescia]]s në veri të Italisë.<ref>{{Cite web|url=https://www.sportbible.com/football/reactions-news-transfers-mario-balotelli-says-it-was-his-fathers-dream-to-see-him-join-brescia-20190819|title=Mario Balotelli Reveals It Was His Late Father's Dream To See Him Play For Brescia|website=Sport Bible|language=en|date=19 gusht 2019|access-date=16 dhjetor 2023|archive-date=8 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230608180451/https://www.sportbible.com/football/reactions-news-transfers-mario-balotelli-says-it-was-his-fathers-dream-to-see-him-join-brescia-20190819|url-status=dead}}</ref> Ai i shpenzonte ditët e javës me familjen e tij birësuese kurse fundjavat me prindërit e tij biologjik. Ai më pas u bë zyrtarisht pjesë e familjes kujdestare dhe mori mbiemrin e tyre.<ref>{{cite web|url=http://www.timesofisrael.com/the-improbable-jewish-heritage-of-italys-ghana-born-goal-scoring-eccentric/|title=The improbable Jewish ‘heritage’ of Italy’s Ghana-born goal-scoring eccentric|publisher=Times of Israel|language=en|date=29 qershor 2012}}</ref> Në qershor 2012, Balotelli i'a dedikoi golat e shënuar në gjysmë-finalen e Euro 2012 mamasë së tij adoptuese Silvia.<ref name="timesofisrael1"/><ref>{{cite news|url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/middle-east/israel-and-palestine/120702/mario-balotelli-israel-euro-cup-african-jew|title=Mario Balotelli: Israel's new darling|publisher=GlobalPost|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=4 shtator 2013}}</ref> Ai priti ditëlindjen e tij të 18të për të marrë pasaportën italiane, pasi ishte nuk ishte birësuar zyrtarisht nga familja e tij kujdestare; ai e mori pasaportën më 13 gusht 2008 në Concesio.<ref>{{Cite news|date=15 gusht 2008|url=http://www.italymag.co.uk/italy/brescia/inters-balotelli-gets-italian-citizenship|title=Inter's Balotelli gets Italian citizenship|publisher=Italy Magazine|language=en|access-date=16 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20081215061732/http://www.italymag.co.uk/italy/brescia/inters-balotelli-gets-italian-citizenship|archive-date=15 dhjetor 2008|url-status=dead}}</ref> Pas ceremonisë ai dha deklaratën e mëposhtme: {{Cquote|Jam italian, ndihem italian dhe do të luaj përgjithmon me kombëtaren italiane.|source=Mario Balotelli<ref>{{Cite news|url=http://ilgiorno.ilsole24ore.com/milano/2008/09/04/116111-balotelli_tricolore_sono_italiano.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720110627/http://ilgiorno.ilsole24ore.com/milano/2008/09/04/116111-balotelli_tricolore_sono_italiano.shtml|url-status=dead|archive-date=20 korrik 2009|title=Balotelli tricolore: ''Sono italiano, mi sento italiano: mai voluto il Ghana''|date=4 shtator 2008|publisher=[[Il Giorno (gazetë)|Il Giorno]]|language=it}}</ref>}} Balotelli ka një motër, Abigail, dhe dy vëllezër Enoch dhe Angel Barwuah.<ref>{{cite web|url=http://allsports.com.gh/2012/11/27/yaya-toure-convinces-balotelli-visit-ghana/|title=Yaya Toure convinces Balotelli to visit Ghana|publisher=AllSports|language=en|date=27 nëntor 2012|access-date=24 janar 2014|author=George Patrick|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201214238/http://allsports.com.gh/2012/11/27/yaya-toure-convinces-balotelli-visit-ghana/|archive-date=1 shkurt 2014|url-status=dead}}</ref> Enoch Barwuah është gjithashtu futbollist profesionsit. ==Karriera me klube== ===Lumezzane=== Balotelli e nisi karrierën e tij si futbollist me klubin lokal Lumezzane, e cila e kishte vendnodhjen 20 minuta nga shtëpia e Balotellit. Ai u promovua në ekipin e parë në moshën 15 vjeç, duke bërë debutimin e tij më 2 prill 2006 kundër [[Calcio Padova|Padovës]] në [[Serie C1]].<ref name="mario balotelli story">{{cite web|url=http://www.mariobalotelli.it/en/mario-story/|publisher=Mario Balotelli Official Website|title=Mario Story|language=en|access-date=7 nëntor 2010|url-status=deviated|archivedate=24 shkurt 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224230127/http://www.mariobalotelli.it/en/mario-story/}}</ref> ===Internazionale=== [[Skeda:Mario Balotelli (2009).jpg|parapamje|majtas|Balotelli duke luajtur gjatë sezonit 2008–09.]] Para se të firmoste me [[F.C. Internazionale Milano|Interin]], Balotelli kishte një provë të pasuksesshme me [[FC Barcelona|Barcelonën]] në moshën 15 vjeç.<ref name="Barca trial">{{Cite news|date=11 gusht 2011|title=Balotelli, maravillado con Thiago desde su paso por el Barça|language=es|newspaper=[[Sport (gazetë spanjolle)|Sport (gazetë)]]|url=http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml|access-date=11 gusht 2011|url-status=deviated|archivedate=10 shkurt 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml}}</ref> Në vitin 2006, Interi njoftoi transferimin e Balotellit në formë huazimi me të drejtën e formës së bashkëpronësisë për 150,000 €.<ref name="Inter2007bilancio">FC Internazionale Milano 2006–07 bilancio, PDF purchased from [[Camera di Commercio, Industria, Agricoltura e Artigianato|CCIAA]] (në italisht)</ref> Në qershor 2007, Interi e bleu tërësisht kartonin e Balotellit për 190,000 € të tjera.<ref name="Inter2007bilancio"/> Më 8 nëntor 2007, [[Sheffield F.C.]] luajti një ndeshje miqësore me Interin si pjesë e festimeve të 150 vjetorit të themelimit të klubit. Balotelli luajti dhe shënoi dy gola me Interin që fitoi 5–2 në [[Bramall Lane]].<ref>{{cite web|url=http://www.sufc.co.uk/page/NewsFeatures/0,,10418~1163536,00.html|title=Sheffield FC 2–5 Inter|date=8 nëntor 2007|website=sufc.co.uk|publisher=[[Sheffield United F.C.|Sheffield United]]|language=en|access-date=8 nëntor 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090419163636/http://www.sufc.co.uk/page/NewsFeatures/0%2C%2C10418~1163536%2C00.html|archive-date=19 prill 2009}}</ref> Ai bëri debutimin e tij si profesionist më 16 dhjetor në fitoren 2–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në vend të [[David Suazo]]s.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/224320?cc=4716|title=Cagliari 0–2 Inter Milan|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=30 dhjetor 2010|url-status=deviated|archivedate=24 tetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024023005/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/224320?cc=4716}}</ref> Tre ditë më vonë, ai luajti si titullar në ndeshjen e kupës kundër [[Urbs Reggina 1914|Regginës]], duke shënuar një dopietë në fitoren 4–1 të ''Zikaltërve''.<ref>{{cite web|url=http://www.footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=762&pn=Mario_Balotelli_Barwuah|publisher=Football Database|language=en|title=Balotelli Biography|access-date=16 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100814063741/http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=762&pn=Mario_Balotelli_Barwuah|archive-date=14 gusht 2010}}</ref> Balotelli fitoi vëmëndje kombëtare pas dy golave të shënuar kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në ndeshjen e kthimit të çerek-finales së kupës, duke i dhënë Interit një fitore 3–2 në transfertë.<ref>{{Cite news|date=31 janar 2008|url=http://soccerlens.com/internazionale-beat-juventus-3-2-and-a-star-is-born-in-milan-mario-balotelli/5501/|title=A star is born in Milan:Mario Balotelli|publisher=Soccer Lens|language=en|access-date=16 maj 2009}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë në [[Serie A]] në prill 2008 në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]].<ref>{{Cite news|date=6 prill 2008|url=http://italiansoccerseriea.com/2008/04/06/results-italian-serie-a-week-32---atalanta--fc-inter.aspx|title=Inter Milan 2–0 Atalanta|publisher=Italian Soccer Serie A|language=en|access-date=16 maj 2009|url-status=deviated|archivedate=23 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080623085145/http://italiansoccerseriea.com/2008/04/06/results-italian-serie-a-week-32---atalanta--fc-inter.aspx}}</ref> Interi e fitoi kampionatin, duke i dhënë Balotellit trofeun e parë në karrierë.<ref>{{Cite news|date=18 maj 2008|url=http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=224402&&cc=5739|title=Parma 0–2 Inter Milan|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=16 maj 2009|url-status=deviated|archivedate=24 mars 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324054523/http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=224402&&cc=5739}}</ref> Balotelli e nisi si rezervë ndeshjen e [[Supercoppa Italiana|Superkupës Italiane]] kundër [[A.S. Roma|Romës]], duke zëvendësuar portugezin [[Luís Figo]] dhe shënuar në minutën e 83të. Interi fitoi trofeun pasi mposhti Romën 6–5 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 2–2.<ref>{{Cite news|date=24 gusht 2008|url=http://www.bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho|title=Inter Milan-AS Roma: Penalty Shootout Seals Super Cup Victory For Jose Mourinho|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=16 korrik 2012|url-status=deviated|archivedate=27 shtator 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927122251/http://bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho}}</ref> Në nëntor 2008, Balotelli shënoi në barazimin 3–3 kundër ekipit qipriot [[Anorthosis Famagusta FC|Anorthosis Famagusta]] në fazën e grupeve të [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]], duke u bë lojtari më i ri i Interit që shënon në këtë kompeticion (18 vjeç dhe 85 ditë); ai theu rekordin e [[Obafemi Martins]] (18 vjeç dhe 145 ditë).<ref>{{Cite news|title=Cruz toglie l'Inter dai guai 3–3 con l'Anorthosis|author=Davide Chinellato|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Inter/Primo_Piano/2008/11/04/champions.shtml|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|date=4 nëntor 2008|access-date=30 dhjetor 2010|language=it}}</ref> Në një ndeshje kundër Juventusit në prill 2009 e mbyllur në barazim 1–1 ku ai shënoi golin e Interit, Balotelli u bë viktime e thirrjeve rraciste nga tifozët kundërshtar. Pronari i Interit [[Massimo Moratti]] deklaroi se ai do të kishte tërhequr ekipin nëse do të ishte prezent në stadium.<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/sportsNews/idUKTRE53J1ED20090420|publisher=Reuters|access-date=20 prill 2009|date=20 prill 2009|title=Inter president chides Juve fans for racist chants|author=Mark Meadows|language=en|archive-date=23 prill 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090423072650/http://uk.reuters.com/article/sportsNews/idUKTRE53J1ED20090420|url-status=dead}}</ref> Thirrjet rraciste u kritikuan edhe nga presidenti i Juventusit [[Giovanni Cobolli Gigli]]; për këtë incident, Juventusi luajti një ndeshje pa tifozë.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8008928.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=15 maj 2009|date=20 prill 2009|title=Juve punished over racial abuse}}</ref> Në fund të sezonit, Interi fitoi ''[[Scudetto]]n'' për herë të katërt rresht.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8053989.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=18 maj 2009|date=16 maj 2009|title=Mourinho wins Serie A with Inter}}</ref> Gjatë sezonit të tij të dytë te Interi, Balotelli pasi disa probleme disiplinore, përfshirë edhe me trajnerin e ekipit [[José Mourinho]], i cili në janar 2009 e përjashtoi lojtarin nga ekipi i parë. Në atë sezon, Mourinho deklaroi: "Një lojtar i ri si ai nuk mund t'a lejojë veten të stërvitet më pak se lojtar si Figo, [[Iván Córdoba|Córdoba]], dhe [[Javier Zanetti|Zanetti]]."<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=991318.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090123100722/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=991318.html|url-status=dead|archive-date=23 janar 2009|publisher=[[FIFA]]|language=en|access-date=18 maj 2009|date=12 janar 2009|title=Mourinho gets tough with Balotelli}}</ref> Balotelli vazhdoi të ishte objekt i thirrjeve rraciste përgjatë sezonit, duke u bërë fokusi i tifozëve të Juventusit edhe në ndeshjet e luajtura me ekipet e tjera, duke bërë që Juventusi të gjobitej dy herë dhe të luante një ndeshje me një sektor të mbyllur në stadium.<ref>{{Cite news|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hr_4WepjB0LJ2CSVolKlXluAYXdA|publisher=AFP|language=en|access-date=25 janar 2010|date=17 janar 2010|title=Juve fans continue to bait Balotelli|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009134009/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hr_4WepjB0LJ2CSVolKlXluAYXdA|archive-date=9 tetor 2010}}</ref> [[Skeda:Mario Balotelli - Inter Mailand (1).jpg|parapamje|djathtas|Balotelli fitoi ''tripletën'' në sezonin 2009–10.]] Problemet disiplinore të Balotellit dhe marrëdhënja e tij negative me trajnerin Mourinho vazhdoi edhe në sezonin 2009–10. Në nëntor 2009, Interi barazoi 1–1 me Romën. Pas përfundimit të ndeshjes, Mourinho kritikoi lojtarët e tij, përfshirë Balotellin, duke thënë se ai "meritonte notën zero".<ref>{{cite news|title=Jose Mourinho savages 'awful' Inter players|url=https://www.theguardian.com/football/2009/nov/09/jose-mourinho-internazionale-roma|publisher=The Guardian|language=en|date=9 nëntor 2009|access-date=12 maj 2010}}</ref> Balotelli pati një tjetër përballje të tensionuar me tifozët e Juventusit në ''[[Derby d'Italia]]'' të luajtur më 5 dhjetor. Ai u rrëzua në fushë pasi u godit me bërryl nga mesfushori kundërshtar [[Felipe Melo]], duke simuluar. Për këtë, Balotelli u ndëshkua me karton të verdhë kurse Melo u përjashtua me karton të kuq pasi mori kartonin e verdhë të dytë. Kjo gjë solli një përplasje fizike midis [[Thiago Motta|Thiago Mottës]] dhe [[Gianluigi Buffon]]it.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=708749&cc=5739|title=Juventus 2–1 Internazionale: Marchisio magic seals Juve win over Inter|publisher=ESPN FC|language=en|date=6 dhjetor 2009|access-date=27 nëntor 2023|archive-date=23 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023204733/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=708749&cc=5739|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=La meglio gioventù|url=http://www.lastampa.com/sport/cmsSezioni/quijuve/200912articoli/24082girata.asp|publisher=La Stampa|location=Itali|date=7 dhjetor 2009|language=it|url-status=deviated|access-date=27 nëntor 2023|archivedate=13 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713184651/http://www.lastampa.com/sport/cmsSezioni/quijuve/200912articoli/24082girata.asp}}</ref><ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/12/05/football.inter.milan.juventus/index.html|title=Mourinho sees red as Inter lose in Turin|date=5 dhjetor 2009|publisher=Cable News Network (CNN)|language=en|access-date=21 qershor 2012}}</ref> Tensioni midis Balotellit dhe Mourinhos arriti kulmin në ndeshjen e kthimit të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ku sulmuesi nuk u thirr nga trajneri portugez.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/mar/15/jose-mourinho-chelsea-internazionale|publisher=The Guardian|language=en|access-date=19 mars 2010|date=15 mars 2010|title=I should still be manager at Chelsea, says José Mourinho|author=Dominic Fifield}}</ref> Pavarësisht se Interi fitoi 1–0 në [[Stamford Bridge]], Balotelli u kritikua nga disa lojtarë, përfshirë nga kapiteni Javier Zanetti,<ref>{{Cite news|url=http://www.tribalfootball.com/inter-milan-captain-zanetti-urges-balotelli-get-head-down-and-work-706461|publisher=TribalFootball.com|language=en|access-date=19 mars 2010|date=16 mars 2010|title=Inter Milan captain Zanetti urges Balotelli to get head down and work|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100322211936/http://www.tribalfootball.com/inter-milan-captain-zanetti-urges-balotelli-get-head-down-and-work-706461|archive-date=22 mars 2010}}</ref> mbrojtësi veteran [[Marco Materazzi]] dhe agjenti i tij.<ref>{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=757198&sec=europe&cc=5739|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 mars 2010|date=17 mars 2010|title=Materazzi questions Balotelli attitude|archive-date=23 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023204720/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=757198&sec=europe&cc=5739|url-status=dead}}</ref> Në mars 2010, Balotelli u kritikua masivisht nga tifozët pasi ai u fotografua publikisht duke pasur të veshur një fanellë të Milanit në emisionin italian ''[[Striscia la Notizia]]''.<ref>{{cite news|title=Tapiro a Balotelli Mario indossa la maglia del Milan|url=http://www.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=11&IDalbum=25133&tipo=FOTOGALLERY|publisher=La Stampa|location=Itali|date=22 mars 2010|language=it|access-date=23 mars 2010|url-status=deviated|archivedate=26 korrik 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726013902/http://www1.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=11&IDalbum=25133&tipo=FOTOGALLERY}}</ref> Balotelli kërkoi falje publike në lidhje me këtë, duke publikuar një deklaratë në uebfaqen zyrtare të Interit: {{cquote|Më vjen keq për situatën që është krijuar kohët e fundit. Unë jam personi i parë që kam vuajtur sepse e adhuroj futbollin dhe dua të luaj, dhe tani po pres në heshtje që të mund të jem i dobishëm për ekipin tim. Dua ta lë pas vetes të kaluarën, të shikoj nga e ardhmja dhe të përqendrohem në angazhimet e ardhshme dhe të bëhem gati.|source=Mario Balotelli<ref>{{cite web|url=http://inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en|title=Mario Balotelli statement|date=1 prill 2010|access-date=1 prill 2010|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|url-status=deviated|archivedate=19 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120819175131/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en}}</ref>}} Pas prishjes së marrëdhënjes me Mourinhon, Balotelli u rikthye në ekip në prill 2010 dhe shënoi një gol në fitoren 3–0 në shtëpi kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2010/SPORT/football/04/03/football.inter.milan.roma.mourinho/index.html|title=Bad-boy Balotelli scores on return as leaders Inter Milan bounce back|date=3 prill 2010|publisher=Cable News Network (CNN)|language=en|access-date=21 qershor 2012}}</ref> Ai shkaktoi sërisht polemika në ndeshjen e parë të gjysëm-finales së Ligës së Kampioneve kundër Barcelonës kur ai hodhi fanellën e tij në tokë pas përfundimit të ndeshjes si përgjigje kundër tifozëve të Interit që e vërshllyen për performancën e tij të dobët.<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11860_6106580,00.html|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=22 prill 2010|date=21 prill 2010|title=Inter round on Balotelli}}</ref> Tre vite më vonë, ai pranoi se kjo ishte pengu i vetëm që kishte në jetë.<ref>{{cite news|url=http://msn.foxsports.com/foxsoccer/seriea/story/mario-balotelli-says-he-owes-his-increased-popularity-to-italy-032413|title=Balotelli: Italy helped my popularity|publisher=Fox Sports on MSN|language=en|date=24 mars 2013|access-date=17 maj 2014}}</ref> Tifozët e acaruar u përpoqën t'a sulmonin Balotellin edhe pas ndeshjes. Sjellja e tij në fushë kishte mospëlqimin e disa nga shokëve të tij të ekipit; Javier Zanetti deklaroi publikisht: "Mario duhet të përqëndrohet te ajo që di të bëjë në fushë. Ai nuk mund të lejojë veten të sillet ashtu."<ref>{{cite news|url=http://english.gazzetta.it/Football/20-04-2010/booed-balotelli-throws-jerseyand-fans-try-to-attack-him-603718258988.shtml|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=en|title=Booed Balotelli throws jersey And fans try to attack him|access-date=22 prill 2010|date=20 prill 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229100609/http://english.gazzetta.it/Football/20-04-2010/booed-balotelli-throws-jerseyand-fans-try-to-attack-him-603718258988.shtml|archive-date=29 shkurt 2012}}</ref> Pavarësisht këtyre polemikave, disa klube angleze ishin të interesuara për Balotellin, përfshirë [[Manchester United F.C.|Manchester United]] dhe [[Manchester City F.C.|Manchester City]].<ref>{{cite news|title=Manchester United join City in race to sign Inter Milan striker Mario Balotelli|author=Thomas Hyde|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/7887102/Manchester-United-join-City-in-race-to-sign-Inter-Milan-striker-Mario-Balotelli.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/7887102/Manchester-United-join-City-in-race-to-sign-Inter-Milan-striker-Mario-Balotelli.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph|language=en|date=13 korrik 2010|access-date=21 qershor 2012}}{{cbignore}}</ref> ===Manchester City=== ====2010–2011: Debutimi në Angli==== Pas disa javëve spekullime, Manchester City arriti një marrëveshje me Interin më 12 gusht 2010 për transferimin e Balotellit për 21.8 milion €.<ref name="Interreport">{{cite book|title=FC Internazionale Milano SpA 2010–11 Bilancio [Report and Accounts]|date=tetor 2011|author1=F.C. Internazionale Milano|publisher=[[Camera di Commercio, Industria, Agricoltura e Artigianato|CCIAA]]|language=it}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ju29ro.com/contro-informazione/2714-inter-una-tripletta-in-rosso.html|title=Inter, una tripletta in rosso|date=31 dhjetor 2010|access-date=23 qershor 2011|website=ju29ro.com|language=it|archive-date=28 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328005634/http://www.ju29ro.com/contro-informazione/2714-inter-una-tripletta-in-rosso.html|url-status=dead}}</ref> Te City, Balotelli u bashkua me trajnerin [[Roberto Mancini]],<ref name="man city signing">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8910570.stm|publisher=BBC Sport|language=en|title=Man City complete Balotelli deal|date=13 gusht 2010}}</ref> i cili deklaroi: "Stili i tij i lojës do t'i përshtatet Premier Ligës, dhe sepse ai është ende shumë i ri ka mundësi për t'u përmirësuar. Ai është një lojtar i fuqishëm dhe emocionues, dhe tifozët e Cityt do t'a shijojnë duke e parë."<ref name="man city signing"/> Balotelli ndërroi numrin e fanellës me shokun e ekipit [[Greg Cunningham]] me qëllim që ai të vazhdonte të mbante numrin 45.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/2896/premier-league/2010/08/17/2074445/mario-balotelli-to-wear-no45-for-manchester-city-after|title=Mario Balotelli to wear No.45 for Manchester City after swapping with youngster Greg Cunningham|publisher=Goal.com|language=en|date=17 gusht 2010|access-date=24 janar 2014|author=Zak Brown}}</ref> Balotelli bëri debutimin e tij zyrtar me klubin më 19 gusht në ndeshjen e [[UEFA Liga e Europës|Ligës së Evropës]] kundër [[FC Politehnica Timișoara|Politehnica Timișoara]], duke shënuar golin e vetëm të ndeshjes pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8924265.stm|title=FC Timişoara 0–1 Man City|date=19 gusht 2010|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=19 gusht 2010}}</ref> Megjithatë, ai pësoi një dëmtim në meniskun lateral të gjurit të djathtë, që e la jashtë fushave deri në tetor.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/9041778.stm|title=Mario Balotelli moves closer to Man City return|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 shtator 2010|access-date=29 shtator 2010}}</ref> Balotelli u rikthye dhe bëri debutimin e tij në [[Premier League|Premier Ligë]] më 24 tetor në humbjen 3–0 në shtëpi kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]], duke u aktivizuar si zëvëndësues.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/9041778.stm|title=Balotelli does not have a release clause and will not leave City, says agent|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 tetor 2010|access-date=7 nëntor 2010}}</ref> Një javë më pas, ai luajti ndeshjen e parë si titullar në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8108020/Mario-Balotelli-pleads-for-time-at-Manchester-City-after-admitting-physical-struggles.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8108020/Mario-Balotelli-pleads-for-time-at-Manchester-City-after-admitting-physical-struggles.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Mario Balotelli pleads for time at Manchester City after admitting physical struggles|publisher=Daily Telegraph|language=en|date=3 nëntor 2010|access-date=7 nëntor 2010|location=Londër}}{{cbignore}}</ref> Më 7 nëntor, Balotelli shënoi dy golat e parë në Premier Ligë në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]],<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9150046.stm|title=West Brom 0–2 Man City|date=7 nëntor 2010|access-date=7 nëntor 2010|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> por u përjashtua edhe me karton të kuq pas një përplasje fizike me lojtarin kundërshtar [[Youssuf Mulumbu]], të cilën trajneri Mancini e quajti të padrejtë.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/9165018.stm|title=Man City will appeal against Mario Balotelli's red card|date=7 nëntor 2010|access-date=7 nëntor 2010|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pas kësaj, Balotelli shënoi një tjetër dygolësh në fitoren 3–0 kundër [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] në fazën e grupeve të Ligës së Evropës.<ref name="Man City 3-0 Red Bull Salzburg">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/9243656.stm|title=Man City 3–0 Red Bull Salzburg|access-date=23 shkurt 2011|author=Saj Chowdhury|date=1 dhjetor 2010|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 21 dhjetor, Balotelli fitoi çmimin [[Golden Boy]], duke thënë se vetëm një nga fituesit e mëparshëm ishte pak më i mirë se ai: [[Lionel Messi]]. Ai gjithashtu shtoi se nuk e njihte mesfushorin e Arsenalit, [[Jack Wilshere]], i cili u rendit i dyti për çmimin.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/21/mario-balotelli-wilshere-fabregas-rooney|publisher=The Guardian|language=en|author=Katy Murrels|access-date=22 dhjetor 2010|date=22 dhjetor 2010|title=Balotelli wins award}}</ref> Shtatë ditë më vonë, Balotelli shënoi tregolëshin e parë në karrierë në fitoren 4–0 kundër [[Aston Villa F.C.|Aston Villës]] në Premier Ligë.<ref name="Man City 4-0 Aston Villa">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9317212.stm|title=Man City 4–0 Aston Villa|access-date=23 shkurt 2011|author=Paul Fletcher|date=28 dhjetor 2010|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pavarësisht këtij suksesi dhe formës pozitive, Balotelli vazhdoi me problemet disiplinore, duke u përjashtuar me karton të kuq në barazimin 1–1 kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] në Ligën e Evropës në mars 2011.<ref name="Man City 1 - 0 Dynamo Kyiv (agg 1 - 2)">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/9424214.stm|title=Man City 1 – 0 Dynamo Kiev (agg 1 – 2)|access-date=23 mars 2011|author=Saj Chowdhury|date=17 mars 2011|website=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 14 maj, Balotelli u shpall lojtari më i mirë në fitoren 1–0 kundër [[Stoke City F.C.|Stoke Cityt]] në finalen e Kupës FA, duke ndihmuar Manchester Cityn të fitonte trofeun e parë pas 35 vitesh.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/fa-league-cups/tour233-brings-citys-long-wait-to-an-end-2284317.html|title=Touré brings City's long wait to an end|date=16 maj 2011|publisher=The Independent|language=en|access-date=16 maj 2011|location=Londër|author=Steve Tongue}}</ref> ====2011–2013: Titulli i Premier Ligës dhe largimi==== {{quote box|width=30%|align=djathtas|quote=Problemi është për shkak të moshës së tij, ai mund të bëjë disa gabime. Ai është Mario. Ai është i çmendur – por unë e dua atë sepse është një djalë i mirë.|source=—[[Roberto Mancini]], trajneri i Balotellit te Interi dhe Manchester City në tetor 2011<ref>{{Cite news|title=Balotelli as good as Messi and Ronaldo – Mancini|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html|publisher=ESPN FC|language=en|date=24 tetor 2011|access-date=26 tetor 2011|url-status=deviated|archivedate=14 maj 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514071818/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html}}</ref>}} Balotelli shënoi golin e parë të sezonit 2011–12 në fitoren 2–0 kundër [[Birmingham City F.C.|Birmingham Cityt]] në Kupën e Ligës.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/carling-cup/2011-2012/man-city-beat-birmingham_sto2958289/story.shtml|title=Man City beat Birmingham|publisher=Eurosport|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=28 nëntor 2023}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë në kampionat në ndeshjen kundër [[Everton F.C.|Evertonit]], e mbyllur me fitoren e Cityt 2–0.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/318029|title=Man City 2–0 Everton|publisher=ESPN FC|language=en|date=24 shtator 2011|accessdate=28 nëntor 2023}}</ref> Më 1 tetor, Balotelli shënoi golin e tij të tretë në tre ndeshje në fitoren 4–0 në transfertë kundër [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/15045624|title=Blackburn 0–4 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 tetor 2011|accessdate=28 nëntor 2023}}</ref> Pas kësaj, Balotelli shënoi dy gola dhe shkaktoi përjashtimin e mbrojtësit kundërshtar [[Jonny Evans]] në fitoren historike 6–1 kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në [[Old Trafford]], e cila do të rezultonte të ishte vendimtare për titullin kampion.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/15325536.stm|title=Man Utd 1–6 Man City|date=23 tetor 2011|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Debutimi i tij në Ligën e Kampioneve si lojtar i Cityt erdhi më 2 nëntor kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]]; gjatë ndeshjes ai shënoi me penallti, duke regjistruar golin e shtatë sezonal.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/15457098.stm|title=Villarreal 0–3 Man City|date=2 nëntor 2011|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 27 nëntor, Balotelli u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 67të të ndeshjes kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] dhe më pas u përjashtua pasi mori dy kartona të verdhë.<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/245425/report|title=City claim Anfield point|publisher=Sky Sports|language=en|date=29 nëntor 2011|access-date=24 janar 2014}}</ref> Një javë më pas, Balotelli shënoi një gol të bukur me shpatullën e djathtë në fitoren 5–1 në shtëpi kundër [[Norwich City F.C.|Norwich Cityt]].<ref>{{cite news|author=Daniel Taylor|url=https://www.theguardian.com/football/2011/dec/05/manchester-city-norwich-record-start|title=Rampant Manchester City are 'frightening' says Norwich's Paul Lambert &#124; Football|newspaper=The Guardian|language=en|date=5 dhjetor 2011|access-date=28 dhjetor 2011|location=Londër}}</ref> Më 12 dhjetor, Balotelli i dha avantazhin e përkohshëm Cityt në humbjen 2—1 kundër Çelsit në Stamford Bridge.<ref>{{cite news|author=Sam Lyon|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/9660507.stm|title=Chelsea v Man City as it happened|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 dhjetor 2011|access-date=28 dhjetor 2011}}</ref> [[Skeda:Song Balotelli.jpg|parapamje|majtas|Balotelli në aksion gjatë një ndeshje në Premier Ligë kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]], prill 2012.]] Më 12 janar 2012, Balotelli luajti si zëvëndësues në ndeshjen kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]]. Ai u pa duke shkelur këmbën e mesfushorit kundërshtar [[Scott Parker]], por nuk u ndëshkua me karton të verdhë nga gjyqtari [[Howard Webb]], e cila do të ishte e dyta për të.<ref name="sparker">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16693521.stm|title=Mario Balotelli charged with violent conduct by FA|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=24 janar 2012}}</ref> Megjithatë, ai i dha fitoren ekipit duke shënuar në minutat shtesë.<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Man City 3–2 Tottenham|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/16565416.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=24 janar 2012|date=22 janar 2012}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, ai u dënua për sjellje të dhunshme dhe u pezullua me katër ndeshje, tre për ndërhyrjen ndaj Scott Parker dhe një për plotësimin e numrit të kartonave të verdhë.<ref name="sparker"/> Pas rikthimit nga pezullimi, Balotelli shënoi golin e dhjetë të sezonit në kampionat në fitoren 3–0 në shtëpi kundër Blackburnit,<ref>{{cite news|author=Phil Dawkes|title=Man City 3–0 Blackburn|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17093495|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 shkurt 2012|access-date=10 mars 2012}}</ref> e cila u pasua nga një tjetër gol në fitoren 2–0 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]] në ndeshjen e rradhës.<ref>{{cite news|author=Alistair Magowan|title=Man City 2–0 Bolton|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17163050|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 mars 2012|access-date=10 mars 2012}}</ref> Më 31 mars, Balotelli shënoi një dopietë në fitoren 3–2 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]]. Megjithatë, pavarësisht performancës së tij, ai u kritikua për një debat që pati me shokun e ekipit [[Aleksandar Kolarov]] për një goditje dënimi. Pas përfundimit të ndeshjes, trajneri Mancini deklaroi se mendoi që t'a zëvëndësonte italianin vetëm pesë minuta pas nisjes së ndeshjes.<ref>{{cite web|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/31032012/2/mancini-nearly-took-balotelli-five-minutes.html|title=Mancini nearly took Balotelli off after five minutes|date=31 mars 2012|website=uk.eurosport.yahoo.com|publisher=Eurosport|language=en|access-date=31 mars 2012}}</ref> Më 8 prill, Balotelli mori kartonin e kuq të katërt të sezonit për shkak të një ndërhyrje të gabuar kundër francezit [[Bacary Sagna]] në humbjen minimale 1–0 kundër Arsenalit.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2012/apr/08/arsenal-manchester-city-premier-league|title=Manchester City's title hopes sunk by Mikel Arteta's late Arsenal goal|author=Daniel Taylor|date=8 prill 2012|publisher=The Guardian|language=en|access-date=8 prill 2012}}</ref> Për shkak të akumulimit të kartonave të kuq, ai u pezullua me tre ndeshje nga federata.<ref name="red cards">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17670740|title=Man City's Mario Balotelli avoids ban for Alex Song tackle|date=10 prill 2012|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=21 qershor 2012}}</ref> Pas ndeshjes, u duk sikur Mancini e kishte humbur durimin me lojtarin, duke sygjeruar se ai mund të mos luante më për pjesën e mbetur të sezonit dhe se mund të shitej.<ref name="ManciniQuote">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2012/apr/08/mario-balotelli-manchester-city-mancini|title=Mario Balotelli may have played last Manchester City game – Mancini|author=Dominic Fifield|date=8 prill 2012|publisher=The Guardian|language=en|access-date=8 prill 2012}}</ref> Pavarësisht kësaj deklarate, Balotelli u rikthye në ndeshjen e fundit vendimtare të kampionatit kundër [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]], duke asistuar golin e tretë dhe të fitores të shënuar nga [[Sergio Agüero]] në minutën e 94të e cila i dha Manchester Cityt titullin e parë kampion që nga viti 1968.<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Man City 3–2 QPR|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17973148|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2012|access-date=17 nëntor 2012}}</ref> Në dhjetor 2012, Balotelli dërgoi klubin e tij në gjykatë për shkak se ata vendosën që t'a gjobisnin me rrogën e dy javëve për shkak të rekordit disiplinor negativ në sezonin e kaluar. Si pasoj e këtij veprimi dhe pezullimeve nga sezoni i kaluar, Balotelli humbi 11 ndeshje në kompeticionet vendore dhe evropiane. Një ditë para daljes një gjyq, Balotelli u tërhoq dhe vendosi të paguante gjobën.<ref>{{cite news|author=Simon Austin|title=Mario Balotelli: Man City striker takes club to tribunal|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20756755|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=18 dhjetor 2012}}</ref> ===Milan=== {{quote box|width=30%|align=djathtas|quote=Do t'i kujtoj bashkëlojtarët e mi të shkëlqyer, trajnerin dhe të gjithë tifozët. Ata janë më të mirët, ata ishin të mrekullueshëm me mua dhe unë gjithmonë do të kem një vend shumë të veçantë në zemrën time për Cityn, është një klub i madh me një të ardhme të madhe. <br /> Kam folur me Roberton përpara se të shkoja të flisja me lojtarët. Ne folëm për shumë gjëra për disa kohë. Ai ishte i trishtuar dhe unë gjithashtu. Por ishte një bisedë e mirë. Unë e dua Roberton, ai ka qenë shumë i rëndësishëm për karrierën time dhe gjithmonë do ta falënderoj për besimin dhe besimin tek unë.|source=—Mario Balotelli duke folur për transferimin e tij te [[A.C. Milan|Milani]]<ref>{{cite news|title=Mario Balotelli completes move to Milan from Manchester City|url=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/31/mario-balotelli-milan-manchester-city|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=31 janar 2013|access-date=31 janar 2013}}</ref>}} Më 29 janar 2013, drejtori sportiv i [[A.C. Milan|Milanit]], Umberto Gandini, njoftoi se klubi kishte arritur marrëveshjen me Manchester Cityn për transferimin e Balotellit për një shumë të raportuar prej 20 milion € plus bonuse, me lojtarin i cili do të firmoste një kontratë deri në qershor 2027.<ref>{{cite web|title=Mario Balotelli: AC Milan agree deal to sign Manchester City striker|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21251291|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 janar 2013|access-date=29 janar 2013}}</ref> Trajneri Roberto Mancini deklaroi se shitja e Balotellit te Milani ishte për të mirën e tij, duke shtuar se Balotelli "ishte si një nga fëmijët e tij" dhe ai do të bëhej një nga lojtarët më të mirë në botë pas rikthimit në Serie A.<ref>{{cite news|author=Dominic Fifield|title=Roberto Mancini 'so sad' over Mario Balotelli's Manchester City exit|url=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/29/roberto-mancini-mario-balotelli-manchester-city|publisher=The Guardian|language=en|date=29 janar 2013|access-date=29 janar 2013}}</ref> Dy ditë më vonë, Milani zyrtarizoi transferimin dhe Balotelli mori fanellën me numrin 45, të njëjtin numër që kishte pasur te Interi dhe Manchester City.<ref>{{cite web|title=A.C. Milan Official Communication|url=http://www.acmilan.com/en/news/breaking_news_show/36203|website=acmilan.com|publisher=A.C. Milan|language=en|date=31 janar 2013|access-date=31 janar 2013}}</ref> Zëvëndës-presidenti i klubit [[Adriano Galliani]] deklaroi "Balotelli kuqezi është një ëndërr e realizuar. Është një transferim që e donin të gjithë: klubi, presidenti dhe tifozët."<ref>{{cite web|author=Paul Gorst|title=Balotelli: I ran to join Milan|url=http://www.goal.com/en-us/news/69/transfer-zone/2013/01/30/3713219/balotelli-i-ran-to-join-milan|publisher=Goal.com|language=en|date=30 janar 2013|access-date=30 janar 2013}}</ref> Balotelli u prit mirë kur u rikthye në Milano. Gjatë rikthimit të tij patën disa incidente dhe zënka midis tifozëve dhe policëve, ku një prej tyre u dërgua në spital me dëmtime në kokë.<ref>{{cite news|title=Mario Balotelli's return to Milan marred by fans clashing with police – video|url=https://www.theguardian.com/football/video/2013/jan/31/mario-balotellis-milan-fans-video|publisher=The Guardian|language=en|date=31 janar 2013|access-date=31 janar 2013}}</ref> U tha se transferimi i Balotellit te Milani do të ndihmonte presidentin e klubit [[Silvio Berlusconi]] të merrte vota në zgjedhjet parlamentare të Italisë 2013.<ref>{{cite news|title=Italy's election: Scandal, fascism and football|url=https://www.economist.com/news/europe/21571179-new-excitements-italian-election-outcome-remains-doubt-scandal-fascism-and|newspaper=[[The Economist]]|language=en|date=2 shkurt 2013|access-date=2 shkurt 2013}}</ref> [[Skeda:Balotelli Inter-Milan february 2013.jpg|parapamje|majtas|Balotelli duke luajtur në ''[[Derby della Madonnina]]'' kundër Interit, shkurt 2013.]] Balotelli bëri debutimin e tij me Milanin më 2 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Udinese Calcio|Udineses]], duke shënuar dy gola, përfshirë një penallti në minutën e fundit.<ref>{{cite news|title=Mario Balotelli scores twice on Milan debut to secure win over Udinese|url=https://www.theguardian.com/football/2013/feb/03/mario-balotelli-milan-udinese-serie-a|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=3 shkurt 2013|access-date=3 shkurt 2013}}</ref> Në dy ndeshjet e rradhës ai shënoi dy gola, përfshirë një goditje të lirë nga 30 metra kundër [[Parma F.C.|Parmës]].<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/281633/report|title=Super Mario for Milan|publisher=Sky Sports|language=en|date=15 shkurt 2013|access-date=24 janar 2014}}</ref> Me katër gola në tre ndeshje, ai barazoi rekorin e gjermanit [[Oliver Bierhoff]] për numrin e golave të shënuar në tre ndeshjet e para me Milanin.<ref name="four in 3">{{cite web|url=http://www.thescore.ie/mario-balotelli-scored-a-brilliant-free-kick-last-night-to-make-it-3-goals-in-4-games-for-ac-milan-798081-Feb2013/|title=Mario Balotelli scored a brilliant free-kick last night to make it 4 goals in 3 games for AC Milan|publisher=The Score|language=en|date=16 shkurt 2013|access-date=24 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202144130/http://www.thescore.ie/mario-balotelli-scored-a-brilliant-free-kick-last-night-to-make-it-3-goals-in-4-games-for-ac-milan-798081-Feb2013/|archive-date=2 shkurt 2014|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e tij të pestë kundër [[Genoa C.F.C.|Genoas]], Balotelli u aktivizua si zëvëndësues dhe shënoi golin e pestë me klubin.<ref>{{cite web|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/news/serie-baloteli-target-milan-beat-genoa-214210151.html|title=Serie A – Balotelli on target again as Milan beat Genoa|publisher=Eurosport|language=en|date=8 mars 2013|access-date=24 janar 2014|author=Tom Adams}}</ref> Në ndeshjen e rradhës kundër [[U.S. Città di Palermo|Palermos]], Balotelli vazhdoi rekordin e tij mbresëlënës të shënimit, duke realizuar dy gola të tjerë, një me penallti dhe një me kokë pas krosimit të [[M'Baye Niang]].<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/271919/report|title=Balotelli brace lifts Milan spirits|publisher=Sky Sports|language=en|date=17 mars 2013|access-date=24 janar 2014}}</ref> Pas kësaj, Balotelli shënoi katër gola në tre ndeshjet e rradhës: një kundër [[Calcio Catania|Catanias]], një kundër [[Torino F.C.|Torinos]] dhe dy kundër [[Delfino Pescara 1936|Pescarës]].<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/milan/2013/04/28/news/milan_batte_catania-57665558/|title=Milan-Catania 4–2, Pazzini salva il terzo posto|publisher=La Repubblica|language=it|date=28 prill 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/match/milan-vs-torino/1351601/preview|title=AC Milan-Torino Preview: Rossoneri clambering for Champions League qualification|publisher=Goal.com|language=en|access-date=4 maj 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2013/05/08/news/milan_batte_pescara-58362327/|title=Pescara-Milan 0–4, rossoneri ad un passo dalla Champions|publisher=La Repubblica|language=it|date=8 maj 2013}}</ref> Më 12 maj, Balotelli u bë objekt i ofendimeve rraciste nga disa tifozë të Romës, gjë që detyroi gjyqtarin [[Gianluca Rocchi]] të pezullonte ndeshjen për disa minuta; ndeshja u mbyll në barazim pa gola.<ref>{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2013/05/12/sport/football/milan-roma-racism-italy-football/index.html|title=Italian soccer match stopped due to racist abuse of Milan's Balotelli|publisher=CNN|language=en|date=14 maj 2013|access-date=4 nëntor 2019}}</ref> Në ndeshjen e fundit të sezonit 2012–13, Balotelli shënoi golin e 12të në ndeshjen e 13të në fitoren kundër [[A.C. Siena|Sienës]] e cila i siguroi Milanit kualifikimin në Ligën e Kampioneve për sezonin e ardhshëm.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22592213|title=Mario Balotelli helps rescue AC Milan Champions League place|date=19 maj 2013|access-date=8 qershor 2013|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 22 shtator 2013, në humbjen 2–1 në shtëpi kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]], Balotelli humbi penalltinë e tij të parë në karrierë pas 22 penalltive të suksesshme; penalltia e tij u prit nga [[Pepe Reina]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/10327876/Mario-Balotelli-misses-first-penalty-of-his-career-as-AC-Milan-lose-to-Napoli-in-Serie-A-clash-at-San-Siro.html|title=Mario Balotelli misses first penalty of his career as AC Milan lose to Napoli in Serie A clash at San Siro|publisher=The Daily Telegraph|language=en|date=23 shtator 2013|access-date=17 maj 2014}}</ref> Gjatë ndeshjes kundër Catanias më 1 dhjetor, Balotelli akuzoi lojtarin kundërshtar [[Nicolás Spolli]] për rracizëm, megjithatë nuk kishte prova të mjaftueshme për të marrë masa.<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/42422/balotelli-hits-out-twitter?|title=Balotelli hits out on Twitter|publisher=Football Italia|language=en|date=3 dhjetor 2013|access-date=17 maj 2014}}</ref> Një javë më pas, Balotelli shënoi një dopietë në barazimin 2–2 kundër [[A.S. Livorno Calcio|Livornos]], përfshirë një goditje të lirë nga 30 metra e cila arriti shpejtësinë 109 kmh.<ref>{{cite web|url=http://inagist.com/all/409403403589005313/|title=Balotelli's free-kick goal vs. Livorno was clocked at 109&nbsp;km/h|website=inagist.com|language=en|date=6 dhjetor 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131211000354/http://inagist.com/all/409403403589005313|archive-date=11 dhjetor 2013}}</ref> ===Liverpool=== ====2014–2015: Sezoni i parë në Anfield==== [[Skeda:Mario Balotelli (15440231808) (cropped).jpg|parapamje|djathtas|Balotelli gjatë një seance stërvitore me Liverpoolin, 25 tetor 2014.]] Në gusht 2014, Balotelli u rikthye në Premier Ligë duke firmosur me Liverpoolin si zëvëndësuesi i të larguarit [[Luis Suárez]]; anglezët paguan 16 milion £ për kartonin e tij.<ref>{{cite news|author=Ben Smith|title=Mario Balotelli: Liverpool agree £16m fee for AC Milan striker|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28878088|access-date=21 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 gusht 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28927162|title=Mario Balotelli: Liverpool complete £16m transfer|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 gusht 2014|access-date=25 gusht 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/169505-reds-complete-mario-balotelli-deal|title=Reds complete Mario Balotelli deal|access-date=25 gusht 2014|date=25 gusht 2014|author=Mihaitalazarica|publisher=[[Liverpool F.C.|Liverpool]]|language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me klubin më 31 gusht në fitoren 3–0 në transfertë kundër Tottenhamit në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28917060|title=Tottenham Hotspur 0–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 gusht 2014|access-date=31 gusht 2014}}</ref> Goli i tij i parë me Liverpoolin erdhi më 16 shtator në fitoren 2–1 në [[Anfield]] kundër ekipit bullgar [[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets Razgrad]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|author=Sam Sheringham|title=Liverpool 2–1 Ludo Razgd|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29209558|access-date=17 shtator 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 shtator 2014}}</ref> Në një ndeshje kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] po në të njëtin kompedicion, Balotelli u kritikua nga trajneri [[Brendan Rodgers]] për shkak se shkëmbeu fanellën me portugezin [[Pepe]] në fund të pjesës së parë, duke thënë: "Është diçka që nuk ndodh këtu dhe nuk duhet të ndodhi."<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Mario Balotelli's shirt swap angers Liverpool boss Brendan Rodgers|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29733915|access-date=23 tetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 tetor 2014}}</ref> Më 18 dhjetor, Balotelli u pezullua me një ndeshje dhe u gjobit me 25,000 £ pasi postoi një foto në rrjetet sociale e cila kishte përmbajtje antisemitike dhe rraciste.<ref>{{cite news|title=Mario Balotelli: Liverpool striker banned for one game and fined|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/30541432|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=18 dhjetor 2014}}</ref> Pas këtij incidenti, Balotelli shënoi golin e parë në Premier Ligë në ndeshjen e tij të 13të në fitoren 3–2 kundër Tottenhamit në Anfield, duke shënuar golin e tretë në minutën e 83të, vetëm nëntë minuta pasi kishte hyrë në vend të [[Daniel Sturridge]].<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Liverpool 3–2 Tottenham|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/31106342|access-date=11 shkurt 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 shkurt 2015}}</ref> Ai e mbylli sezonin e tij të parë në Anfield me 4 gola në 28 ndeshje në të gjitha kompeticionet dhe u konsiderua nga shumë analistë dhe tifozë si një nga transferimet më të këqija të sezonit 2014–15.<ref>{{cite web|author=Will Jenkins|title=Worst 5 Signings Of The 2014/2015 Premier League Season So Far|url=http://www.thesportbible.com/articles/worst-5-signings-of-the-2014-2015-premier-league-season-so-far|publisher=Sport Bible|language=en|access-date=4 nëntor 2015|archive-date=9 maj 2016|archive-url=https://archive.today/20160509032515/http://www.thesportbible.com/articles/worst-5-signings-of-the-2014-2015-premier-league-season-so-far|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=20 worst Premier League signings of the 2014/15 season|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/premier-league/11616110/20-worst-Premier-League-signings-of-the-201415-season.html?frame=3257609|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|access-date=4 nëntor 2015|date=4 qershor 2015}}</ref> ====2015–2016: Rikthimi te Milani në huazim==== Më 27 gusht 2015, Balotelli u rikthye te Milani në formë huazimi për një sezon.<ref>{{cite web|url=http://www.acmilan.com/en/news/breaking_news_show/83740|title=Official: Balotelli joins Milan on loan|website=acmilan.com|publisher=A.C. Milan|language=en|access-date=27 gusht 2015|date=27 gusht 2015}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë të sezonit 2015–16 më 13 shtator në humbjen 1–0 kundër ish ekipit të tij Inter në ''[[Derby della Madonnina]]'', duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11854/9990703/inter-milan-1-0-ac-milan-fredy-guarin-scores-only-goal-in-derby|title=Guarin wins derby for Inter|publisher=Sky Sports|language=en|date=13 shtator 2015|accessdate=1 dhjetor 2023}}</ref> Nëntë ditë më pas, Balotelli shënoi golin e parë me Milanin pas rikthimit në fitoren 3–2 kundër Udineses në [[Friuli]], duke mposhtur portierin kundërshtar me një goditje dënimi nga 25 metra.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/sep/22/udinese-milan-match-report-mario-balotelli|title=Mario Balotelli sets Milan on their way to a fine win against Udinese|newspaper=The Guardian|language=en|date=22 shtator 2015|access-date=4 tetor 2015}}</ref> Në ndeshjen e rradhës në kampionat kundër Genoas më 27 shtator, Balotelli pësoi një dëmtim në kofshë dhe u zëvëndësua. Pas ekzaminimeve, ai u detyrua të operohej dhe si pasojë qëndroi jashtë fushave për tre muaj.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/nov/17/mario-balotelli-hernia-milan-liverpool|title=Mario Balotelli set to miss three months at Milan due to hernia operation|newspaper=The Guardian|language=en|date=18 nëntor 2015|access-date=18 nëntor 2015}}</ref> Balotelli u rikthye në aksion më 17 janar 2016 në fitoren 2–0 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]] në [[San Siro]], duke hyrë si zëvëndësues në pjesën e dytë.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35328819|title=Milan 2–0 Fiorentina|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 janar 2016}}</ref> Një javë më pas, ai shënoi me penallti golin e vetëm të fitores kundër [[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandrias]] në ndeshjen e parë të gjysëm-finales së kupës, duke regjistruar golin e dytë të sezonit.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/78966/coppa-balo-sinks-alessandria|title=Coppa: Balo sinks Alessandria|publisher=Football Italia|language=en|date=26 janar 2016|access-date=5 shkurt 2016}}</ref> Më 1 maj, penalltia e tij u prit në barazimin 3–3 kundër [[Frosinone Calcio|Frosinones]], për të cilën u tall nga lojtari kundërshtar [[Mirko Gori]].<ref name="Milan 3-3 Frosinone">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36184575|title=Milan 3–3 Frosinone|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 maj 2016|access-date=2 maj 2016}}</ref> Më 21 maj, ai luajti në finalen e kupës ku Milani u mposht 1–0 nga [[Juventus F.C.|Juventusi]].<ref name="Sassuolo in the Europa League">{{cite web|url=http://www.football-italia.net/84744/sassuolo-europa-league|title=Sassuolo in the Europa League|publisher=Football Italia|language=en|date=21 maj 2016|access-date=30 maj 2016}}</ref> Balotelli e mbylli sezonin me vetëm një gol në 20 ndeshje në kampionat,<ref name="Italy's Euro 2016 squad">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/23/mario-balotelli-andrea-pirlo-italy-squad-euro-2016|title=Mario Balotelli and Andrea Pirlo omitted from Italy's Euro 2016 squad|newspaper=The Guardian|language=en|date=23 maj 2016|access-date=30 maj 2016}}</ref> me Milanin që u rendit në vendin e shtatë, duke mos u kualifikuar në kompeticionet evropiane për sezonin e ardhshëm.<ref name="Sassuolo in the Europa League"/><ref name="Milan 3-3 Frosinone"/> Balotelli u rikthye te Liverpooli në verën e vitit 2016, por u vendos menjëherë në merkato pasi ishte jashtë planeve të trajnerit gjerman [[Jürgen Klopp]]. Ai gjithashtu vendosi të mos e përfshinte Balotellin në turneun para-sezonal në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]].<ref name="ESPN worst mistake">{{cite news|url=http://www.espnfcasia.com/french-ligue-1/story/2948480/mario-balotelli-calls-liverpool-move-the-worst-mistake-of-his-life|title=Mario Balotelli calls Liverpool move the 'worst mistake' of his life|publisher=ESPN FC|language=en|date=12 shtator 2016}}</ref> ===Nice=== ====2016–2018: Transferimi në Francë dhe vitet si protagonist==== [[Skeda:Loc-Nicca (6).jpg|parapamje|majtas|180px|Balotelli në aksion gjatë një ndeshje të [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]] kundër Lokomotiva Moskës.]] Më 31 gusht 2016, në ditën e fundit të merkatos verore, Balotelli u transferua në [[Francë]] te [[OGC Nice|Nice]] si lojtar i lirë, duke firmosur një kontratë një-vjeçare.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/aug/31/mario-balotelli-completes-move-from-liverpool-to-nice-on-free-transfer|title=Mario Balotelli completes move from Liverpool to Nice on free transfer|newspaper=The Guardian|language=en|date=31 gusht 2016|access-date=31 gusht 2016}}</ref> Disa ditë para debutimit të tij, Balotelli deklaroi se transferimi i tij te Liverpooli në vitin 2014 ishte "gabimi më i madh i jetës së tij", duke shtuar se Brendan Rodgers dhe Jürgen Klopp (dy trajnerët e tij te Liverpooli) nuk i dhanë një përshtypje të mirë dhe se nuk i kishte marrëdhënjet e mira me ta.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/sep/11/football-mario-balotelli-liverpool-nice-marseille-jurgen-klopp|title=Mario Balotelli bags double and says Liverpool was 'worst mistake of my life'|newspaper=The Guardian|language=en|date=11 shtator 2016}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin më 11 shtator në fitoren 3–2 në shtëpi kundër Marsejës, fillimisht duke shënuar golin e parë me penallti në minutën e 7të dhe golin e dytë personal në minutën e 78të.<ref>{{cite web|url=http://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/81831|title=Ligue 1 – Week 4 – Allianz Riviera|website=ligue1.com|publisher=Ligue 1|language=en|date=11 shtator 2016|access-date=2 dhjetor 2023|archive-date=5 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180905065248/https://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/81831|url-status=dead}}</ref> Balotelli luajti ndeshjen e tij të dytë në [[Ligue 1]] dhjetë ditë më pas në fitoren 4–0 kundër [[AS Monaco FC|Monacos]] në [[Derbi Azurean|Derbin Azurean]], duke shënuar një tjetër dopietë.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/sep/21/mario-balotelli-scores-twice-again-nice-monaco|title=Mario Balotelli scores twice again as Nice thrash Monaco 4–0 in Ligue 1|newspaper=The Guardian|language=en|date=21 shtator 2016}}</ref> Me këto gola ai u bë lojtari i parë në 25 vite që shënon katër gola në dy ndeshjet e para në Ligue 1.<ref>{{cite web|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/nice-without-balotelli-in-nancy.htm|title=Nice without Balotelli in Nancy|website=ligue1.com|publisher=Ligue 1|language=en|date=25 shtator 2016}}</ref> Më 29 shtator, Balotelli shënoi golin e pestë në katër ndeshje me Nice në humbjen 5–2 kundër [[FC Krasnodar|Krasnodarit]] në transfertë në fazën e grupeve të Ligës së Evropës,<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/matches/round=2000792/match=2019419/index.html|title=Match Summary, 2016–2017 UEFA Europa League Group Stage (Group I) Krasnodar vs Nice|publisher=UEFA|language=en|date=30 shtator 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.si.com/planet-futbol/2016/09/29/mario-balotelli-goal-europa-league-nice-krasnodar|title=Watch: Mario Balotelli scores again for Nice, in Europa League loss|magazine=Sports Illustrated|language=en|date=29 shtator 2016}}</ref> duke regjistruar golin e parë në një kompeticion të UEFA-s që nga shkurti i vitit 2015 kur ai i shënoi [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaşit]] si lojtar i Liverpoolit në raundin e 32-tave të Ligës së Evropës 2014–15.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/31523639|title=Liverpool 1–0 Beşiktaş|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 shkurt 2015|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Më 2 tetor, Balotelli shënoi golin e fitores në minutën e 86të në suksesin 2–1 në kampionat kundër [[FC Lorient|Lorient]].<ref>{{cite web|url=http://www.ligue1.com/ligue1/article/super-mario-does-it-again.htm|title=Super Mario does it again|website=ligue1.com|publisher=Ligue 1|language=en|date=2 tetor 2016}}</ref> Ai hoqi fanellën gjatë festimit të golit, duke u ndëshkuar me karton të verdhë, kurse disa minuta më vonë u përjashtua nga loja pasi mori një tjetër karton të verdhë për shkak të një debati me lojtarin kundërshtar [[Steven Moreira]]. Kartoni i dytë i verdhë shkaktoi polemika, pasi asnjë nga lojtarët nuk bënë asgjë.<ref>{{cite web|url=http://www.eurosport.com/football/ligue-1/2016-2017/mario-balotelli-red-card-set-to-be-rescinded_sto5891785/story.shtml|title=Mario Balotelli red card set to be rescinded|publisher=Eurosport|language=en|date=3 tetor 2016}}</ref> Megjithatë, kartoni i kuq i tij u kthye nga Komisioni i Disiplinës pasi gjyqtari Olivier Thual pranoi se kishte bërë gabim që e përjashtoi Balotellin nga loja, duke bërë që italiani të ishte i disponueshëm për ndeshjen e rradhës.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/nice/story/2967085/mario-balotelli-has-red-card-against-lorient-rescinded|title=Mario Balotelli has red card versus Lorient rescinded, can play in next match|publisher=ESPN FC|language=en|date=6 tetor 2016|access-date=7 tetor 2016}}</ref> Më 21 dhjetor, Balotelli mori kartonin e kuq të parë në Francë në barazimin pa gola kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] për shkak se goditi lojtarin kundërshtar [[Igor Lewczuk]].<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/dec/21/mario-balotelli-sent-off-nice-bordeaux-ligue-1-monaco-psg|title=Mario Balotelli sent off for kicking out as nine-man Nice are held at Bordeaux|date=22 dhjetor 2016|publisher=The Guardian|language=en}}</ref> Më 20 janar 2017, pas përfundimit të ndeshjes kundër [[SC Bastia|Bastias]] në Ligue 1 e cila u mbyll në barazim 1–1,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/report/_/gameId/449118|title=Nice held again as 10-man Bastia hang on|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 janar 2017|access-date=2 dhjetor 2023}}</ref> Balotelli pretendoi në [[Instagram]] se ishte viktime e ofendimeve rraciste nga tifozët kundërshtar, të cilët sipas Balotellit bënë zhurma majmuni në drejtim të tij para nisjes së ndeshjes. Një ditë më pas, shoku i tij i ekipit, [[Alassane Pléa]], deklaroi se i kishte dëgjuar këto zhurma drejtuar Balotellit. Kjo gjë bëri që [[Ligue de Football Professionnel]] të niste një hetim për këto pretendime.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/38705276|title=Mario Balotelli: Nice striker makes Bastia racist abuse claim|date=21 janar 2017|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/38713372|title=Mario Balotelli suffered racial abuse in Bastia, says Nice team-mate Alassane Plea|date=22 janar 2017|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 18 shkurt, Balotelli mori kartonin e kuq të dytë në ndeshjen e tij të 14të në Ligue 1, në fitoren 1–0 kundër Lorient. Ai u përjashtua menjëherë pasi ofendoi në anglisht gjyqtarin Tony Chapron.<ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com.au/french-ligue-1/story/3063938/mario-balotelli-sent-off-but-nice-still-win-to-move-second-in-ligue-1|title=Mario Balotelli sent off but Nice still win to move second in Ligue 1|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 shkurt 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10774164/mario-balotelli-given-red-card-for-nice-after-insulting-referee|title=Mario Balotelli given red card for Nice after 'insulting' referee|publisher=Sky Sports|language=en|date=19 shkurt 2017}}</ref> Ai u pezullua me dy ndeshje nga Komisioni i Disiplinës më 23 shkurt.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/98790/balotelli-two-match-ban|title=Balotelli two-match ban|publisher=Football Italia|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=24 shkurt 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/feb/24/bastia-mario-balotelli-racist-abuse-stadium-ban|title=Bastia handed three-match stadium ban for racist abuse of Mario Balotelli|newspaper=The Guardian|language=en|date=24 shkurt 2017}}</ref> Komisioni gjithashtu urdhëroi Bastian që një mbyllte një sektor të stadiumit për tre ndeshje si dhe i zbriti një pikë,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39079153|title=Mario Balotelli: Bastia punished after fans racially abuse Nice striker|publisher=BBC Sport|language=en|date=24 shkurt 2017}}</ref> një vendim ky i pezulluar, për shkak të "sjelljes së papërshtatshme të tifozëve të Bastias" – të bërtitura me konotacione rraciste ndaj Balotellit, përdorimi i mjeteve piroteknike dhe ndërhyrje e tifozëve në skaj të fushës."<ref>{{cite web|url=http://www.footmercato.net/ligue1/mario-balotelli-sanctionne-par-la-commission-de-discipline-bastia-menace-d-un-retrait-de-point_196833|title=Mario Balotelli sanctionné par la Commission de discipline, Bastia menacé d'un retrait de point|publisher=Foot Mercato|language=fr|date=23 shkurt 2017}}</ref> Më 10 mars, Balotelli shënoi golin e 10të në Ligue 1 në barazimin 2–2 kundër [[Stade Malherbe Caen|Caen]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39174014|title=Nice 2–2 Caen|date=10 mars 2017|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 25 qershor 2017, Balotelli firmosi një kontratë të re një-vjeçare me klubin.<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/104729/official-balotelli-renews-nice|title=Official: Balotelli renews with Nice|publisher=Football Italia|language=en|date=25 qershor 2017}}</ref> Ai e nisi sezonin e ri më 26 korrik në barazimin 1–1 kundër [[AFC Ajax|Ajaxit]] në ndeshjen e parë të raundit të tretë të Ligës së Kampioneve, duke shënuar golin e vetëm të Nice.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/11945/10963359/champions-league-round-up-ajax-draw-at-nice|title=Ajax stayed on course to reach a Champions League play-off after earning a 1–1 draw at Nice in the first leg of their third qualifying round tie, while Celtic were held to a goalless stalemate at home by Rosenborg on Wednesday|date=26 korrik 2017|publisher=Sky Sport|language=en}}</ref> Balotelli shënoi golat e parë në Ligue 1 për sezonin 2017–18 më 9 shtator në fitoren 4–0 kundër Monacos në javën e 5të.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41212280|title=Nice 4–0 Monaco|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 shtator 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Nice u eleminua nga Liga e Kampioneve nga Napoli,<ref>{{cite web|url=https://www.thesirenssong.com/2017/8/22/16185228/napoli-nice-champions-league-2017-playoff-second-leg-final-score-result-recap|title=Napoli show easy dominance to put Nice away 2-0|publisher=The Siren Song|language=en|date=22 gusht 2017|accessdate=2 dhjetor 2023|archive-date=2 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202183606/https://www.thesirenssong.com/2017/8/22/16185228/napoli-nice-champions-league-2017-playoff-second-leg-final-score-result-recap|url-status=dead}}</ref> duke rënë në Ligën e Evropës; në ndeshjen e parë të fazës së grupeve, Balotelli shënoi dy gola me Nice që fitoi 5–1 kundër [[S.V. Zulte Waregem|Zulte Waregem]] në transfertë.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/495468|title=Zulte Waregem 1–5 Nice|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 shtator 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Tre ditë më pas, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes kundër [[Stade Rennais F.C.|Rennais]], duke i dhënë ekipit fitoren e tretë të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/17/france/ligue-1/stade-rennais-fc/olympique-gymnaste-club-de-nice-cote-dazur/2464962/|title=Rennais vs. Nice 0 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=17 shtator 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Më 5 nëntor, Balotelli shënoi golin e vetëm në ndeshjen kundër [[Dijon FCO|Dijonit]], duke i dhuruar fitoren e parë Nice pas 5 ndeshjesh pa fitore në kampionat (4 humbje dhe 1 barazim); ai gjithashtu u përjashtua me karton të kuq në minutën e 89të për shkak të një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Cédric Yambéré]].<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com.au/football/commentary/_/gameId/482297|title=Nice 1–0 Dijon|publisher=ESPN FC|language=en|date=5 nëntor 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Pas rikthimit nga pezullimi, Balotelli ishte protagonist në muajin dhjetor, duke shënuar në fitoret kundër [[FC Metz|Metz]],<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/482260|title=Nice 3–0 Metz|publisher=ESPN FC|language=en|date=2 dhjetor 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> [[FC Nantes|Nantes]]<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/482249|title=Mario Balotelli celebrates winner for Nice at Nantes with pitch invader|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 dhjetor 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> dhe Bordeaux, duke ndihmuar Nice të ngjitej nga vendi i 18të në vendin e 6të në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/482236|title=Mario Balotelli scores winner as Nice edge past Bordeaux|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 dhjetor 2017|accessdate=2 dhjetor 2023}}</ref> Balotelli e mbylli sezonin e tij të dytë në Francë me 26 gola në të gjitha kompeticionet, përfshirë 18 në kampionat, duke vendosur një rekord të ri personal.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/italy/story/3503550/mario-balotelli-recalled-to-italy-squad-for-first-time-since-2014-world-cup|title=Mario Balotelli recalled to Italy squad for first time since 2014 World Cup|date=19 maj 2018|access-date=22 gusht 2018|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> ====2018–2019: Prishja e marrëdhënjes me trajnerin Vieira dhe largimi==== {{quote box|width=30%|align=djathtas|quote=Kur bëhet fjalë për Marion, dua t'i përgjigjem, ose thjesht t'a përplas pas murit ose t'a lë të varur nga jaka në raftin e palltove, por nuk mundem, pasi nuk jam më lojtar.|source=—[[Patrick Vieira]], trajneri i Balotellit te Nice në dhjetor 2018<ref>{{Cite news|title=Nice boss Patrick Vieira admits he would 'slam Mario Balotelli up against a wall' if he was still playing|url=https://talksport.com/football/461565/nice-boss-patrick-vieira-admits-he-would-slam-mario-balotelli-up-against-a-wall-if-he-was-still-playing/|website=TalkSport|language=en|date=16 dhjetor 2018}}</ref>}} Më 20 gusht 2018, Balotelli firmosi një tjetër kontratë të re një-vjeçare me klubin. Gjatë verës, ai ishte pranë kalimit të klubi rival Marseja por transferimi nuk u konkretizua.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/45250722|title=Mario Balotelli: Italian striker staying at Nice for 2018–19 season|date=20 gusht 2018|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Para se të firmoste kontratën e re me klubin, Balotelli mbërriti në fazën para-sezone jashtë forme dhe mbipeshë dhe nuk luajti në tre ndeshje për shkak pezullimi nga sezoni i kaluar. Këto faktorë si dhe marrëdhënja negative me trajnerin [[Patrick Vieira]] bënë që ai të luante vetëm dhjetë ndeshje në fazën e parë të sezonit, duke mos shënuar asnjë gol.<ref>{{cite news|url=https://www.goal.com/en/news/balotelli-vieiras-broken-relationship-has-become-just-as-bad/19m34dj7uqtz1frrucs75setm|title=Balotelli & Vieira's broken relationship has become just as bad as Pogba-Mourinho|date=22 dhjetor 2018|publisher=Goal.com|language=en}}</ref> Vieira më pas e përjashtoi italianin nga ekipi, duke shtuar se kontrata e Balotellit nuk do të rinovohej si dhe ai do të largohej nga ekipi gjatë merkatos dimërore në janar.<ref>{{cite news|url=https://www.calciomercato.com/en/news/vieira-gives-balotelli-update-he-won-t-renew-nice-deal-can-leave-63837|title=Vieira gives Balotelli update: 'He won't renew Nice deal, can leave in January'|date=20 dhjetor 2018|publisher=Calciomercato.com|language=en|access-date=2 dhjetor 2023|archive-date=7 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407013419/https://www.calciomercato.com/en/news/vieira-gives-balotelli-update-he-won-t-renew-nice-deal-can-leave-63837|url-status=dead}}</ref> ===Marseille=== Më 23 janar 2019, Balotelli ndërpreu kontratën e tij me Nicën firmosi deri në fund të sezonit [[Olympique de Marseille|Marsejën]].<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2019/01/23/supermario-balotelli-iken-nga-nice-por-jo-nga-franca/|title=Supermario Balotelli ikën nga Nice, por jo nga Franca|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=23 janar 2019|accessdate=26 janar 2019}}</ref> Ai debutoi dy ditë më vonë, duke hyrë si zëvëndësues në minutën e 74të të ndeshjes ndaj [[Lille OSC|Lille]]; ai shënoi golin e vetëm të ekipit të tij në minutën e fundit të kohës shtesë me ndeshjen që u mbyll në një disfatë 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport/balotelli-debuton-me-gol-te-bukur-ne-marseille-619822/|title=Balotelli debuton me gol të bukur në Marseille|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=25 janar 2019|accessdate=26 janar 2019|archive-date=4 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204125307/https://www.gazetaexpress.com/sport/balotelli-debuton-me-gol-te-bukur-ne-marseille-619822/|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e katërt të sezonit më 3 mars në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]]. Ai e festoi golin duke krijuar një story në Instagram me telefonin e tij duke festuar me shokët e ekipit para tifozëve.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/135380/balotelli-explains-instagram-celebration|title=Balotelli explains Instagram celebration|publisher=Football Italia|language=en|date=4 mars 2019}}</ref> Më 30 mars, ai u bë lojtari i parë që nga [[Josip Skoblar]] në vitet 1960' që shënon në pesë ndeshjet e para në shtëpi për Marsejën në Ligue 1.<ref>{{cite news|url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324|title=Balotelli Matches Impressive 50-Year-Old Record|publisher=Soccer Laduma|language=en|date=1 prill 2019|access-date=3 prill 2019|url-status=deviated|archivedate=3 prill 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403142452/https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324}}</ref> ===Brescia=== Më 18 gusht 2019, Balotelli firmosi një kontratë "disa vjeçare" me klubin italian [[Brescia Calcio|Brescia]] si lojtar i lirë. Rroga e tij bazë ishte 1.5 milion plus bonuse të ndryshme. Kontrata e tij përfshinte rinovimin automatik nëse ekipi nuk do të binte nga kategoria.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/142290/official-balotelli-joins-brescia|title=Official: Balotelli joins Brescia|publisher=Football Italia|language=en|date=18 gusht 2019|access-date=18 gusht 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bresciacalcio.it/news/ultime-news/12438/balotelli-e-ufficialmente-un-nuovo-giocatore-del-brescia-calcio|title=Balotelli è ufficialmente un nuovo giocatore del Brescia Calcio|access-date=18 gusht 2019|date=18 gusht 2019|author=Mihaitalazarica|publisher=[[Brescia Calcio|Brescia]]|language=it}}</ref> Balotelli debutoi me klubin më 24 shtator në humbjen 2–1 kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në kampionat. Ai nuk mundi të luante më herët me ekipin për shkak të një pezullimi prej katër ndeshjesh që mori gatë kohës që luante te Marseja.<ref>{{cite news|url=https://www.skysports.com/football/news/12961/11818864/barcelona-and-juventus-earn-narrow-2-1-league-victories-as-mario-balotelli-returns|title=Barcelona and Juventus earn narrow 2–1 league victories as Mario Balotelli returns|publisher=Sky Sports|language=en|date=24 shtator 2019|access-date=24 shtator 2019}}</ref> Pesë ditë më pas, ai shënoi golin e parë me Brescian në humbjen 2–1 kundër Napolit në [[Stadio San Paolo]].<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/SerieA/match/142421|title=Napoli 2 – 1 Brescia|publisher=Football Italia|language=en|date=29 shtator 2019}}</ref> Më 3 nëntor, ai ishte objekt i thirrjeve rraciste nga disa tifozë të [[Hellas Verona F.C.|Hellas Veronës]], duke bërë që në minutën e 54të të merrte topin dhe ta godite në drejtim të tribunës ku ndodheshin këto tifozë. Ai më pas filloi të largohej në drejtim të dhomave të zhveshjes por u bind të qëndronte nga lojtarët e të dy ekipeve pas disa minutash. Ai në fund shënoi në minutën e 85të por Brescia u mposht 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2019/nov/03/mario-balotelli-threatens-to-walk-off-over-racist-abuse-at-verona-brescia|title=Mario Balotelli hits out at Verona fans after suffering racist abuse|publisher=The Guadian|language=en|date=3 nëntor 2019|access-date=4 nëntor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/146001/verona-victory-amid-racism-shame|title=Verona victory amid racism shame|publisher=Football Italia|language=en|date=3 nëntor 2019|access-date=4 nëntor 2019}}</ref> Më 5 janar 2020, Balotelli shënoi golin e vetëm të ekipit të tij në humbjen 2–1 në [[Stadio Olimpico]] kundër [[S.S. Lazio|Lazios]]. Gjatë ndeshjes, ai sërisht u bë objekt i thirrjeve rraciste për të cilat ai i dënoi në rrjetet sociale.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/51002180|title=Brescia striker Mario Balotelli said Lazio fans should be ashamed of themselves after alleged abuse during the sides' Serie A match|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 janar 2020|access-date=8 janar 2020}}</ref> Komisioni i Disiplinës i shpalli fajtorë tifozët e Lazios, por klubi kryeqytetas u gjobit me vetëm 20,000 €, duke shmangur një dënim më të rëndë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2020/jan/08/lazio-fined-20000-for-fans-racial-abuse-of-brescias-mario-balotelli|title=Lazio fined only €20,000 for fans' racial abuse of Mario Balotelli|website=The Guardian|language=en|date=8 janar 2020|access-date=8 janar 2020}}</ref> Brescia ra në [[Serie B]] në përfundim të sezonit 2019–20, duke bërë që rinovimi automatik i kontratës së tij të mos aktivizohej. Ai gjithashtu mungoi në seancat stërvitore të ekipit në qershor dhe korrik, duke bërë që klubi të mos i ofronte një kontratë të re.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/jun/18/mario-balotelli-v-massimo-cellino-and-a-homecoming-that-turned-sour|title=How Mario Balotelli's Brescia homecoming turned into a nightmare|publisher=The Guardian|language=en|date=18 qershor 2020}}</ref> Në nëntor 2020, Balotelli u stërvit me klubin amator të Serie D, Franciacorta, për të ruajtur formën fizike.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/161615/balotelli-training-serie-d-team|title=Balotelli training with Serie D team|publisher=Football Italia|language=en|date=5 nëntor 2020}}</ref> ===Monza=== Më 7 dhjetor 2020, Balotelli firmosi një kontratë shtatë-mujore me [[A.C. Monza|Monzën]] në Serie B,<ref>{{Cite web|title=Benvenuto Mario - Associazione Calcio Monza S.p.A.|url=https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/|access-date=7 dhjetor 2020|website=monzacalcio.com|publisher=A.C. Monza|language=it|url-status=deviated|archivedate=7 dhjetor 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207165918/https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/}}</ref> duke u bashkuar me ish shokun e ekipit te Milani [[Kevin-Prince Boateng]], trajnerin [[Cristian Brocchi]], pronarin Silvio Berlusconi dhe presidentin Adriano Galliano.<ref>{{Cite web|date=6 dhjetor 2020|title=Balo al Monza ritrova Brocchi e Boateng: che fanno oggi i giocatori del Milan '15-'16?|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/giocatori-milan-2015-2016-che-fine-hanno-fatto|access-date=7 dhjetor 2020|website=Sky Sport|language=it}}</ref> Ai debutoi më 30 dhjetor duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 kundër [[U.S. Salernitana 1919|Salernitanës]]; ai shënoi që në minutën e 4të me prekjen e parë të topit.<ref>{{Cite web|date=30 dhjetor 2020|title=Mario Balotelli scores just FOUR minutes into his Monza debut with his first touch|url=https://newsfinale.com/sport/mario-balotelli-scores-just-four-minutes-into-his-monza-debut-with-his-first-touch/|access-date=30 dhjetor 2020|website=NewsFinale|language=en}}</ref> Më 1 maj 2021, pasi kishte qënë jashtë fushave për rreth një muaj për shkak dëmtimi, Balotelli u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 80të kundër Salernitanës dhe shënoi një minutë më vonë me prekjen e parë të topit. Disa minuta më pas, ai shënoi edhe golin e dytë personal.<ref>{{Cite web|title=Balotelli entra e fa doppietta con il Monza, ma litiga con la panchina della Salernitana|url=https://www.fanpage.it/sport/calcio/balotelli-doppietta-con-il-monza-ma-litiga-con-la-panchina-della-salernitana/|access-date=1 maj 2021|website=Sport Fanpage|language=it}}</ref> ===Adana Demirspor=== [[Skeda:Adana Demirspor vs Antalyaspor 20220225 11.jpg|parapamje|djathtas|Balotelli (#9) në aksion me Adana Demirspor, shkurt 2022.]] Më 7 korrik 2021, Balotelli u transferua në Turqi te [[Adana Demirspor]], duke firmosur një kontratë tre-vjeçare.<ref>{{Cite web|date=7 korrik 2021|title=Balotelli completes move to Turkish side Adana Demirspor|url=https://www.goal.com/en-cm/news/balotelli-completes-move-to-turkish-side-adana-demirspor/1s04fn64c3iqo1shqsb1qfd8la|access-date=7 korrik 2021|website=Goal.com|language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Süper Lig]] më 15 gusht në humbjen 1–0 në shtëpi kundër [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçes]], duke luajtur si titullar për 62 minuta.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2021/08/15/turkey/super-lig/adana-demirspor/fenerbahce-spor-kulubu/3556911/|title=Adana Demirspor vs. Fenerbahçe 0 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=15 gusht 2021|access-date=2 dhjetor 2023}}</ref> Më 18 shtator, Balotelli shënoi me penallti golin e parë të fitores 3–1 kundër [[Çaykur Rizespor|Rizespor]], duke regjistruar golin e parë në futbollin turk.<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/matches/2021/09/18/turkey/super-lig/adana-demirspor/caykur-rizespor/3556952/|title=Adana Demirspor vs. Rizespor 3 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=18 shtator 2021|access-date=2 dhjetor 2023}}</ref> Më 22 maj 2022, Balotelli shënoi pesë gola në fitoren tenistike 7–0 kundër [[Göztepe S.K.|Göztepe]]; goli i tij i katërt, të cilën ai e shënoi me finte pas disa "step over" rresht, u nominua për çmimin FIFA Puskás 2022.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2022|title=Mario Balotelli Dances Past Defender, Scores Fifth Goal of Match|url=https://www.si.com/soccer/2022/05/22/mario-balotelli-dances-past-defender-scores-fifth-goal-of-match|access-date=22 maj 2022|magazine=Sports Illustrated|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 janar 2023|title=Mario Balotelli Puskás Award nominee|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/watch/G7Uj9RCY-Ee5nFWIdQgNvQ|access-date=2 nëntor 2023|publisher=FIFA|language=en}}</ref> Balotelli e mbylli sezonin e tij të parë në Turqi me 18 gola në kampionat, duke barazuar rekordin e tij personal.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/mario-balotelli/tur-sueperlig-2021-2022/adana-demirspor/3/|title=Mario Balotelli » SüperLig 2021/2022|website=World Football|language=en|access-date=3 dhjetor 2023}}</ref> Në gusht 2022, Balotelli u largua nga klubi pas problemeve me trajnerin [[Vincenzo Montella]].<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/en/news/done-deal-mario-balotelli-leaves-adana-demirspor-for-sion-35751853|title=DONE DEAL: MARIO BALOTELLI LEAVES ADANA DEMIRSPOR FOR SION|website=One Football|language=en|access-date=31 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-11154321/Mario-Balotelli-comes-blows-furious-Adana-Demirspor-boss-Vincenzo-Montella.html|title=Mario Balotelli almost comes to blows with his furious Adana Demirspor boss Vincenzo Montella as pair have to be separated in post-game row (and they'd just WON!)|website=Daily Mail|language=en|date=28 gusht 2023|access-date=31 gusht 2023}}</ref> ===Sion=== Më 31 gusht 2022, Balotelli firmosi një kontratë dy-vjeçare me klubin zviceran [[FC Sion|Sion]].<ref>{{cite web|publisher=[[FC Sion]]|language=fr|accessdate=31 gusht 2022|date=31 gusht 2022|title=Mario Balotelli débarque en Valais !|url=https://www.fcsion.ch/fr/news/detail/2705/mario-balotelli-debarque-en-valais--}}</ref> Më 14 shtator 2023, ai u largua nga klubi pasi kontrata e tij u ndërpre.<ref>{{cite web|url=https://www.lefigaro.fr/sports/football/transferts/mercato-balotelli-rompt-son-contrat-avec-le-fc-sion-et-est-libre-de-s-engager-ou-il-le-souhaite-20230914|title=Mercato : Balotelli rompt son contrat avec le FC Sion|publisher=Le Figaro|language=fr|date=14 shtator 2023}}</ref> ===Rikthimi te Adana Demirspor=== Më 15 shtator 2023, Balotelli u rikthye te Adana Demirspor duke firmosur një kontratë një-vjeçare me mundësi rinovimi edhe për një sezon.<ref>{{Cite web|date=15 shtator 2023|title=OFICIAL: Balotelli regressa ao Adana Demirspor|url=https://www.abola.pt/mercado/noticias/oficial-balotelli-regressa-ao-adana-demirspor-2023091514544706162|access-date=3 dhjetor 2023|publisher=[[A Bola]]|language=pt}}</ref> Ai e nisi sezonin duke shënuar një dopietë në ndeshjen kundër [[Alanyaspor]] më 1 tetor, duke i dhënë ekipit fitoren 4–0.<ref>{{cite web|title=Adana Demirspor: 4 - Alanyaspor: 0|url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macID=249220|website=tff.org|language=tr|date=1 tetor 2023|access-date=3 dhjetor 2023}}</ref> ===Genoa=== Më 28 tetor 2024, Balotelli firmosi një kontratë deri në fund të sezonit 2024–25 me [[Genoa C.F.C.|Genoan]], duke u rikthyer në Serie A pas katër vitesh.<ref>{{cite web|publisher=Genoa C.F.C.|language=it|accessdate=28 tetor 2024|date=28 tetor 2024|title=Balotelli è un nuovo giocatore del Genoa|url=https://genoacfc.it/2024/10/28/mario-balotelli-e-un-nuovo-giocatore-del-genoa/}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===2007–2009: Ekipet e të rinjëve=== Në fillim, Balotelli nuk kishte mundësi t'i përgjigjej thirrjeve të [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipeve nën-15]] dhe [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|nën-17]] të Italisë pasi ende konsiderohej një emigrant ganez.<ref>{{Cite news|date=8 dhjetor 2006|url=http://www.avvenimentionline.it/content/view/519/139/|title=Un prodigio ma non è azzurro|publisher=Avvenimenti|language=it|access-date=8 dhjetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120113205812/http://www.avvenimentionline.it/content/view/519/139/|archive-date=13 janar 2012}}</ref> Më 7 gusht 2007, pesë ditë para ditëlindjes së tij të 17të, Balotelli morri thirrjen e parë në [[Kombëtarja ganeze e futbollit|kombëtaren ganeze]] nga trajneri [[Claude Le Roy]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja senegaleze e futbollit|Senegalit]] në stadiumin [[The Den]] të Anglisë.<ref name="FIFA International Match">{{Cite news|url=http://www.ghanafa.org/news/read.asp?contentid=2129|title=Le Roy names 20 for friendly|access-date=22 gusht 2007|date=7 gusht 2007|publisher=[[Federata Ganeze e Futbollit]]|language=en|archivedate=21 gusht 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070821222923/http://www.ghanafa.org/news/read.asp?contentid=2129|url-status=deviated}}</ref> Balotelli e refuzoi ftesën, duke deklaruar se donte të përfaqsonte Italinë kur të bëhej i disponueshëm.<ref>{{Cite news|url=http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4516&section=3|title=Stars to tame the lions today|access-date=22 gusht 2007|date=21 gusht 2007|publisher=The Statesman|language=en|location=India|url-status=deviated|archivedate=29 qershor 2012|archiveurl=https://archive.today/20120629205548/http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4516&section=3}}</ref> Ai gjithashtu shfaqi dëshirën për të luajtur me ekipin e parë të Italisë pasi të merrte pasaportën italiane.<ref>{{Cite news|date=1 qershor 2007|url=http://www.tuttomercatoweb.com/?action=read&id=61151|title=ESCLUSIVA TMW – Inter, il baby fenomeno Balotelli si racconta|publisher=TuttoMercatoWeb|language=it|access-date=19 korrik 2007}}</ref> Trajneri i ekipit nën-21 [[Pierluigi Casiraghi]] deklaroi se do t'a thirrte Balotellin në ekip pasi ai të merrte pasaportën. Më 13 gusht 2008, Balotelli u pajis me pasaportë italiane.<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/05_Maggio/16/casiraghi.shtml|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|title=Casiraghi: 'Occhio a Messi noi partiamo da Nocerino'|access-date=17 maj 2008|date=16 maj 2008}}</ref> {{cquote|Kjo është edhe më emocionuese sesa debutimi im në Serie A. Dhurata më e mirë e ditëlindjes që mund të marr tani do të ishte një thirrje për t'u bashkuar me skuadrën e Italisë, megjithëse do të isha i lumtur të luaja për ekipin nën-21.|source=Mario Balotelli<ref>{{Cite news|url=http://www.italymag.co.uk/italy/brescia/inters-balotelli-gets-italian-citizenship|title=Inter's Balotelli gets Italian citizenship|date=15 gusht 2008|publisher=Italymag|language=en|access-date=16 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20081215061732/http://www.italymag.co.uk/italy/brescia/inters-balotelli-gets-italian-citizenship|archive-date=15 dhjetor 2008|url-status=dead}}</ref>}} Më 29 gusht, Casiraghi e fitoi në ekipin nën-21 për ndeshjet kundër [[Kombëtarja greke nën-21 e futbollit|Greqisë]] dhe [[Kombëtarja kroate nën-21 e futbollit|Kroacisë]].<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/08/29/under.shtml|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|title=Casiraghi convoca Balotelli|access-date=29 gusht 2008|date=29 gusht 2008}}</ref> Ai debutoi ndaj Greqisë, duke shënuar golin e parë ndërkombëtar me Italinë që barazoi 1–1. Balotelli ishte pjesë e ekipit me 23 lojtarë që do të luante në [[UEFA Kampionati Evropian nën-21 2009|UEFA Kampionatin Evropian nën-21 2009]]. Në fazën e grupeve, ai shënoi në minutën e 23të në ndeshjen e kundër vendit organizator [[Kombëtarja suedeze nën-21 e futbollit|Suedisë]]. Vetëm 15 minuta më pas, ai u ndëshkua me karton të kuq për një ndërhyrje në formë hakmarrje ndaj [[Pontus Wernbloom]].<ref>{{Cite news|url=http://goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off|website=Goal.com|language=en|author=Peter Staunton|access-date=19 qershor 2009|date=19 qershor 2009|title=Ten-Man Italy Defeat Sweden After Balotelli Sent Off|url-status=deviated|archivedate=22 qershor 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090622043047/http://www.goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off}}</ref> Italia u eleminua në gjysmë-finale nga [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|Gjermania]].<ref name="rematch">{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/104106/report|title=Germany set up rematch|publisher=Sky Sports|language=en|date=26 qershor 2009|access-date=11 maj 2015}}</ref> ===2010–2012: Debutimi me ekipin e parë dhe Euro 2012=== [[Skeda:Mario Balotelli Euro 2012 vs England 02.JPG|parapamje|majtas|Balotelli duke luajtur me Italinë në Euro 2012.]] Në gusht 2010, Balotelli u thirr për herë në [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren e parë]] nga trajneri [[Cesare Prandelli]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja fildishtase e futbollit|Bregut të Fildishtë]], e cila ishte ndeshja e parë e Italisë pas [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2010]].<ref>{{Cite news|publisher=FIFA|language=en|access-date=6 gusht 2010|date=6 gusht 2010|title=Italy turn to Balotelli, Cassano|url=https://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1282049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100823131241/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1282049.html|url-status=dead|archive-date=23 gusht 2010}}</ref> Ai e nisi ndeshjen si titullar sëbashku me sulmuesin tjetër debutues [[Amauri]] dhe [[Antonio Cassano]]n, me Italinë që u mposht 1–0.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=296245&cc=5739&league=FIFA.FRIENDLY|title=Italy 0–1 Ivory Coast|date=10 gusht 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 gusht 2010|url-status=deviated|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121110035638/http://soccernet.espn.go.com/report?id=296245|archive-date=10 nëntor 2012}}</ref> Më 11 nëntor 2011, Balotelli shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]] në një ndeshje miqësore; ai gjithashtu asistoi edhe golin e dytë.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=1715393.html|title=Poland 0 – 2 Italy|date=11 nëntor 2011|publisher=UEFA|language=en|access-date=11 nëntor 2011}}</ref> Balotelli u thirr për të luajtur në [[UEFA Euro 2012]] në [[Poloni]] dhe [[Ukrainë]], e cila ishte turnamenti madhor i parë në karrierën e tij.<ref>{{Cite web|url=https://sport.sky.it/calcio-estero/2016/06/01/euro-2016-amarcord-balotelli-germania-europei-2012.html|title=EuroStorie: 2012, i muscoli di Balotelli|publisher=Sky Sport|website=sport.sky.it|language=it|access-date=13 nëntor 2019|url-status=deviated|archivedate=13 nëntor 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191113000839/https://sport.sky.it/calcio-estero/2016/06/01/euro-2016-amarcord-balotelli-germania-europei-2012.html}}</ref> Më 10 qershor 2012, Balotelli bëri debutimin e tij në turnament në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në ndeshjen e parë të fazës së grupeve;<ref>{{cite news|author=Sreejith Panickar|title=Euro Cup 2012 – Review: Italy vs Spain|url=http://www.sreejith.info/2012/06/euro-cup-italy-spain-review-football.html|access-date=1 korrik 2012|website=sreejith.inf|language=en|date=1 qershor 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715232829/http://www.sreejith.info/2012/06/euro-cup-italy-spain-review-football.html|archive-date=15 korrik 2012}}</ref> ai u bë lojtari i parë me ngjyrë që luan një ndeshje për Italinë në Kampionatin Evropian ose Kupën e Botës.<ref>{{cite news|title=Euro 2012: Cesc Fábregas saves Spain with equaliser against Italy|author=Sid Lowe|url=https://www.theguardian.com/football/2012/jun/10/euro-2012-spain-italy-group-c|newspaper=The Guardian|language=en|date=10 qershor 2012|access-date=22 qershor 2012}}</ref> Ai e nisi këtë ndeshje si titullar por nuk zhvilloi një paraqitje të mirë, duke humbur një mundësi shënimi një-kundër-një me [[Iker Casillas]]. Ai u zëvëndësua në minutën e 56të nga [[Antonio Di Natale]], i cili shënoi golin e vetëm të Italisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18180099|title=Spain 1–1 Italy|date=10 maj 2012|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=11 qershor 2012}}</ref> Forma negative e Balotellit me ekipin kombëtar bëri që tifozët dhe kritikët të kërkonin që ai të ulej në stol në favor të Di Natales.<ref>{{cite web|url=http://www.worldcrunch.com/mario-balotelli-italys-super-talented-super-complicated-soccer-star/5694|title=Mario Balotelli – Italy's super talented, super complicated soccer star|author=Massimiliano Nerozzi|date=20 qershor 2012|publisher=Worldcrunch|language=en|access-date=22 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621132307/http://worldcrunch.com/mario-balotelli-italys-super-talented-super-complicated-soccer-star/5694|archive-date=21 qershor 2012|url-status=dead}}</ref> Më 18 qershor, Balotelli shënoi golin e parë në turnament në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Republikës së Irlandës]] në ndeshjen e tretë të fazës së grupeve. Në momentin kur do të festonte golin, Balotelli u ndalua nga shoku i ekipit [[Leonardo Bonucci]], i cili i'a mbylli gojën me dorë pasi kishte frikë se ai mund të thoshte diçka që "mund t'i shkaktonte telashe".<ref>{{cite news|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html|title=Mario Balotelli scores with impressive volley, gets censored by teammates|date=18 qershor 2012|publisher=Yahoo Sports|language=en|access-date=21 qershor 2012|archive-date=21 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621053629/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html|url-status=dead}}</ref> Pas kësaj, Balotelli luajti si titullar në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]]; ai sërisht humbi disa mundësi shënimi gjatë ndeshjes, por arriti të shënojë me penallti në gjuajtjet e penalltive ku Italia triumfoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17875864|title=Euro 2012 quarter-final: England v Italy|author1=Tom Rostance|author2=Phil Dawkes|date=24 qershor 2012|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=1 korrik 2012}}</ref> Më 28 qershor, Balotelli shënoi dy gola brënda 40 minutave në ndeshjen gjysëm-finale kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], duke i dhuruar Italisë fitoren 2–1 dhe kualifikimin në finale.<ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/italy-beats-germany-2-1-reach-euro-2012-205747181--sow.html|title=Italy beats Germany 2–1 to reach Euro 2012 final|publisher=Yahoo News|language=en|date=28 korrik 2012|access-date=24 janar 2014|author=Andrew Dampf}}</ref> Pasi shënoi golin e dytë, ai hoqi fanellën e tij dhe qëndroi i palëvizur ndërsa tregonte muskujt e tij, duke krijuar një festim të famshëm.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2012/jun/28/euro-2012-mario-balotelli-italy-germany|title=Mario Balotelli, Italy's postman, celebrates first-class delivery|publisher=The Guardian|language=en|date=28 qershor 2012|access-date=8 korrik 2016}}</ref> Në finale, Balotelli luajti si titullar por Italia u mposht 4–0 nga Spanja.<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Spain 4–0 Italy|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18355496|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 korrik 2012|access-date=26 gusht 2012|archive-date=26 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120826213123/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18355496|url-status=live}}</ref> Balotelli ishte objekt i thirrjeve rraciste gjatë ndeshjes të fazës së grupeve kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], e cila u gjobit me 80,000 € nga [[UEFA]].<ref>{{cite news|title=Euro 2012: Croatia fined for Mario Balotelli racial abuse|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18461087|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 qershor 2012|access-date=24 qershor 2012}}</ref> Pas përfundimit të finales, Balotelli u emërua në [[UEFA Euro 2012#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]] sëbashku me shokët e ekipit [[Gianluigi Buffon]], [[Daniele De Rossi]] dhe [[Andrea Pirlo]].<ref name="Ten Spain players in Team of the Tournament">{{cite web|url=http://www.uefa.com/news/newsid=1838279.html|title=Ten Spain players in Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=4 maj 2015}}</ref> Ai ishte gjithashtu edhe golashënuesi më i mirë i turnamentit me tre gola sëbashku me pesë lojtarë të tjerë, por megjithatë ishte spanjolli [[Fernando Torres]] i cili fitoi Këpucën e Artë falë asistit të tij në finale.<ref name="Euro 2012: Spain striker Fernando Torres wins Golden Boot award">{{cite news|title=Euro 2012: Spain striker Fernando Torres wins Golden Boot award|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18670818|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=11 korrik 2012}}</ref> ===2013–2014: Kupa e Konfederatave dhe Kupa e Botës=== [[Skeda:Mexico 1 x 2 Italy, Confederations Cup 2013 (5).JPG|parapamje|djathtas|Balotelli në aksion në fitoren 2–1 të Italisë kundër Meksikës në Kupën e Konfederateve 2013.]] Pas përfundimit të Euro 2012, Balotelli ishte sulmuesi titullar i ekipit në fushatën kualifikuese të [[2014 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2014]]. Më 21 mars 2013, ai shënoi me një gjuajtje nga distanca në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] në një ndeshje miqësore në [[Gjenevë]].<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/281106/report|title=Mario Balotelli nets a superb equaliser as Italy draw against Brazil|publisher=Sky Sports|language=en|date=21 mars 2013|access-date=24 janar 2014}}</ref> Pesë ditë më pas, Balotelli shënoi dy golat e parë në kualifikueset e Kupës së Botës 2014 në fitoren kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]], duke vazhduar formën e tij pozitice që pas transferimit te Milani.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/03/26/europe/wc-qualifying-europe/malta/italy/1230565/|title=Malta vs. Italy|publisher=Soccerway|language=en|date=26 mars 2013|access-date=24 janar 2014}}</ref> Më 3 qershor, ai u përjashtua me karton të kuq në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në [[Pragë]].<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=2104237/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130611085532/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=2104237/|url-status=dead|archive-date=11 qershor 2013|title=Balotelli sent off as Czech Republic hold Italy|date=7 qershor 2013|access-date=8 qershor 2013|publisher=FIFA|language=en}}</ref> Më 3 qershor, Balotelli ishte pjesë e listës me 23 lojtarë që do të luanin në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|FIFA Kupën e Konfederateve 2013]] në Brazil.<ref>{{cite news|url=http://english.gazzetta.it/Football/03-06-2013/italy-name-confederations-cup-squad-ogbonna-and-ranocchia-miss-out-20504407317.shtml|title=Italy name Confederations Cup squad: Ogbonna and Ranocchia miss out|date=4 qershor 2013|access-date=8 qershor 2013|publisher=La Gazetta dello Sport|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130611081918/http://english.gazzetta.it/Football/03-06-2013/italy-name-confederations-cup-squad-ogbonna-and-ranocchia-miss-out-20504407317.shtml|archive-date=11 qershor 2013}}</ref> Italia e nisi turnamentin me një fitore 2–1 kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]], me Balotellin i cili shënoi golin e fitores në minutat e fundit të ndeshjes.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22896315|title=Mexico 1–2 Italy|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 qershor 2013|access-date=24 janar 2014|author=Ben Smith}}</ref> Në ndeshjen e dytë të grupit, Balotelli shënoi me penallti në fitoren 4–3 kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]], me Italinë e cila e mbylli pjesën e parë në disavantazh të dy golave.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/22979077|title=Italy beat Japan in 4–3 thriller|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 qershor 2013|access-date=6 tetor 2017|archive-date=6 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171006213408/http://www.bbc.com/sport/football/22979077|url-status=dead}}</ref> Ky ishte goli i dhjetë i Balotellit me ekipin kombëtar, duke u bërë lojtari i dytë më i ri pas [[Giuseppe Meazza|Giuseppe Meazzës]] që e arrin këtë shifër. Me këtë fitore, Italia u kualifikua në gjysmë-finalen e Kupës së Konfederatave për herë të parë në histori.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/jun/20/italy-japan-confederations-cup|title=Italy's victory over Japan puts them into Confederations Cup semi-finals|date=20 qershor 2013|access-date=20 qershor 2013|newspaper=The Guardian|language=en|author=Peter Mason}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/35521/azzurri-win-seven-goal-japan-thriller|title=Azzurri win seven-goal Japan thriller!|publisher=Football Italia|language=en|date=20 qershor 2013|access-date=6 tetor 2017}}</ref> Në ndeshjen e tretë kundër vendit organizator Brazilit, Balotelli asistoi golin e [[Emanuele Giaccherini]]t, por Italia u mposht 4–2.<ref>{{cite web|title=Confederations, Italia-Brasile 2–4: gol di Dante, Giaccherini, Neymar, doppio Fred e Chiellini|url=http://www.gazzetta.it/Nazionale/confederations_cup/22-06-2013/confederations-italia-brasile-2-4-gol-dante-giaccherini-neymar-doppio-fred-chiellini-20636022394.shtml|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=10 shtator 2014}}</ref> Para ndeshjes gjysëm-finale, Balotelli pësoi një dëmtim në kofshë duke u bërë i padisponueshëm për pjesën e mbetur të turnamentit.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23039666|title=Mario Balotelli ruled out of Confederations Cup with injury|date=24 qershor 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Italia e mbylli turnamentin në vendin e tretë pasi fitoi finalen e vogël kundër [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255209/match=300222463/summary.html|title=Buffon stars as Italy win shootout & bronze|publisher=FIFA|language=en|date=30 qershor 2013|access-date=30 qershor 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709035458/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round%3D255209/match%3D300222463/summary.html|archive-date=9 korrik 2014}}</ref> Më 10 shtator, në ndeshjen e kthimit kundër Republikës Çeke në [[Torino]], Balotelli shënoi golin e fitores që i dha mundësinë Italisë të kualifikohej në Kupën e Botës si fitues i grupit kualifikues.<ref>{{cite web|title=Italy vs. Czech Republic (2–1)|publisher=FIFA|language=en|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=258374/match=300182211/index.html#nosticky|archive-url=https://web.archive.org/web/20140504075914/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=258374/match=300182211/index.html#nosticky|url-status=dead|archive-date=4 maj 2014|access-date=10 shtator 2014}}</ref> Balotelli e mbylli fushatën kualifikuese si kryegolashënuesi i ekipit me pesë gola. Pas fushatës së suksesshme kualifikuese, Balotelli u thirr të luante në finalet e turnamentit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27402363|title=World Cup 2014: Italy omit Giuseppe Rossi from final squad|date=1 qershor 2014|access-date=15 qershor 2014|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote më 14 qershor në fitoren 2–1 kundër Anglisë në ndeshjen e parë të grupit, duke shënuar golin e dytë të Italisë në minutën e 50të.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285071|title=England 1–2 Italy|access-date=15 qershor 2014|date=15 qershor 2014|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pas ndeshjes, Balotelli i'a dedikoi golin të dashurës së tij Fanny Neguesha si dhe shtoi se debutimi në një Kupë Bote ishte "një ndjesi e mrekullueshme për t'u përjetuar".<ref>{{cite news|title=My goal was for Fanny – Balotelli|url=http://www.goal.com/en-gb/news/4961/international-football/2014/06/15/4884771/my-goal-was-for-fanny-balotelli?ICID=HP_BN_6|publisher=Goal.com|language=en|date=16 qershor 2014|access-date=16 qershor 2014}}</ref> Megjithatë, Italia i humbi dy ndeshjet e rradhës kundër Kosta Rikës dhe Uruguajit, duke u eleminuar nga turnamenti që në fazën e grupeve, gjë që solli edhe dorëheqjen e trajnerit Cesare Prandelli.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/24/italy-coach-cesare-prandelli-offers-resign|title=taly coach Cesare Prandelli offers to resign after Uruguay defeat|newspaper=The Guardian|language=en|date=24 qershor 2014|access-date=30 maj 2016}}</ref> ===2015–vazhdon: Paraqitjet sporadike=== Nën drejtimin e trajnerit të ri [[Antonio Conte]], Balotelli u thirr një herë në nëntor 2014 por nuk mundi të luante për shkak dëmtimi. Ai nuk luajti asnjë ndeshje në kualifikueset e [[UEFA Euro 2016|Euro 2016]]. Kjo dhe një sezon negativ me Milanin<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/mario-balotelli-on-loan-liverpool-man-will-will-no-longer-set-foot-on-the-field-at-ac-milan-a6876606.html|title=Mario Balotelli: On-loan Liverpool man will 'will no longer set foot on the field' at AC Milan|publisher=The Independent|language=en|date=16 shkurt 2016}}</ref> bënë që ai të mos thirrej për finalet e turnamentit.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/85206/official-italy-squad-euro-2016|title=OFFICIAL: Italy squad for Euro 2016|publisher=Football Italia|language=en|date=31 maj 2016|access-date=31 maj 2016}}</ref><ref name="Italy's Euro 2016 squad"/> Pasi Italia dështoi të kualifikohej në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]], Balotelli pritej të thirrej nga trajneri i ri [[Luigi Di Biagio]]<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/118232/di-biagio-call-balotelli|title=Di Biagio to call Balotelli|publisher=Football Italia|language=en|date=8 mars 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.figc.it/en/204/2541342/2018/03/News.shtml|title=Di Biagio: "I hope that Buffon comes with us, I'm following Balotelli. Verratti is an asset"|date=12 mars 2018|access-date=22 prill 2018|website=figc.it|publisher=Federata Italiane e Futbollit|language=en}}</ref> për ndeshjet miqësore në mars 2018, por kjo gjë nuk ndodhi.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/118644/italy-squad-argentina-and-england|title=Italy squad for Argentina and England – Football Italia|publisher=Football Italia|language=en|access-date=5 dhjetor 2023}}</ref> Më 19 maj 2018, Balotelli u thirr për herë të parë që nga viti 2014 nga trajneri i ri Roberto Mancini për ndeshjet miqësore të Italisë në maj dhe qershor.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/121600/italy-balotelli-mancini-squad|title=Italy: Balotelli in Mancini squad|publisher=Football Italia|language=en|date=18 maj 2018}}</ref> Më 28 maj, ai luajti ndeshjen e tij të parë me ekipin kombëtar që nga Kupa e Botës, duke e nisur ndeshjen kundër [[Kombëtarja saudite e futbollit|Arabisë Sauditë]] si titullar; ai shënoi golin e parë të ndeshjes në minutën e 20të dhe u zëvëndësua në minutën e 58të nga [[Andrea Belotti]], i cili shënoi golin e dytë të Italisë.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/122048/italy-balotelli-and-mancini-ideal-start|title=Italy: Balotelli and Mancini ideal start|publisher=Football Italia|language=en|date=28 maj 2018}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, Balotelli i'a dedikoi golin ish shokut të tij në ekipin kombëtar, [[Davide Astori]], i cili ndërroi jetë disa muaj më herët.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/122060/balotelli-dedicated-astori|title=Balotelli: 'Dedicated to Astori'|publisher=Football Italia|language=en|date=28 maj 2018}}</ref> Më 24 janar 2022, pas një tjetër mungese katër-vjeçare, Balotelli u thirr nga Roberto Mancini për një seancë stërvitore tre ditore në [[Centro Tecnico Federale di Coverciano|Coverciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/24-01-2022/nazionale-convocati-stage-torna-balotelli-4301073591910.shtml|language=it|accessdate=24 janar 2022|date=24 janar 2022|title=Nazionale, convocati per lo stage Balotelli, Joao Pedro, Luiz Felipe e Frattesi|publisher=La Gazzetta dello Sport}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/60125667|title=Can Balotelli take his Italy chance?|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=6 dhjetor 2023}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== [[Skeda:Mario Balotelli shot Euro 2012 final 02 cropped.jpg|parapamje|majtas|Balotelli në aksion në finalen e Euro 2012 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]].]] Balotelli është një lojtar i shpejtë, i shkathët, krijues dhe i fuqishëm,<ref name="ESPN-Profile">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/mario-balotelli?cc=5901|title=Mario Balotelli|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=26 korrik 2012|url-status=deviated|archivedate=19 qershor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120619182354/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/Mario-Balotelli?cc=5901}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.nationalpost.com/sports/soccer/euro-2012-mario-balotelli-scores-twice-as-italy-stuns-germany|title=Euro 2012: Mario Balotelli scores twice as Italy stuns Germany|newspaper=The National Post|language=en|author=Andrew Dampf|date=28 qershor 2012|access-date=24 nëntor 2016}}</ref> i cili dallohet për rezistencën, forcën fizike, aftësinë teknike dhe instiktin për gol. Gjatësia e tij, kërcimi dhe fiziku e bëjnë Balotellin një lojtar të rrezikshëm në duelet ajërore, duke qënë i aftë të shënojë me kokë, si dhe me të dyja këmbët, brënda dhe jashtë zone,<ref name="Mario Balotelli's award inflates his ego"/><ref name="Super Mario Balotelli Header Sews Up Victory"/><ref name="The ultimate Mario Balotelli World Cup infographic">{{cite news|url=http://ftw.usatoday.com/2014/05/10-world-cup-stars-you-need-to-know-no-1-mario-balotelli|title=The ultimate Mario Balotelli World Cup infographic|newspaper=USAToday.com|language=en|author=Evan Russell|date=29 maj 2014|access-date=24 nëntor 2016}}</ref> edhe pse është këmbë-djathtë.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/giocatori/mario-balotelli/42493/|title=Balotelli, Mario|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=20 tetor 2019}}</ref> Pozicioni natyral i Balotellit është roli i qëndër-sulmuesit,<ref>{{cite web|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Brasile2014/2014/articoli/1038351/italia-balotelli-sopresa-assoluta-finalmente-prima-punta.shtml|title=Italia, Balotelli sopresa assoluta: finalmente prima punta|publisher=Mediaset|language=it|author=Aldo Serena|date=15 qershor 2014|access-date=25 shkurt 2017|archive-date=26 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226212729/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Brasile2014/2014/articoli/1038351/italia-balotelli-sopresa-assoluta-finalmente-prima-punta.shtml|url-status=dead}}</ref><ref name="Calcio, Mancini">{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Mondiali/08-06-2014/mancini-immobile-insigne-argentina-messi-balotelli-80873506072.shtml|title=Calcio, Mancini: "Io mi gioco Immobile, Insigne e l'Argentina di Messi"|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=9 qershor 2014|access-date=25 shkurt 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.com/news/mancini-balotelli-e-una-prima-punta-ancora-insieme-non-si-sa-mai-530511|title=Mancini: 'Balotelli è una prima punta. Ancora insieme? Non si sa mai...'|publisher=CalcioMercato.com|language=it|date=8 qershor 2014|access-date=25 shkurt 2017}}</ref> por ai mund të luajë në disa pozicione të tjera në sulm,<ref name="Mancini vuole Balotelli">{{cite web|url=http://www.ilgiornale.it/news/sport/inter-clamoroso-mancini-vuole-balotelli-attacco-1287616.html|title=Inter, clamoroso: Mancini vuole Balotelli in attacco|publisher=Il Giornale|language=it|author=Marco Gentile|date=21 korrik 2016|access-date=25 shkurt 2017}}</ref><ref name="fratello">{{cite web|url=http://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/milan/2015/09/20-4186780/berlusconi_balotelli_sembra_il_fratello/?cookieAccept|title=Berlusconi: "Balotelli sembra il fratello"|publisher=Il Corriere dello Sport|language=it|date=20 shtator 2015|access-date=25 shkurt 2017}}</ref> përfshirë [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i dytë]]<ref name="Mancini vuole Balotelli"/><ref name="fratello"/><ref>{{cite web|url=https://www.thescore.com/news/817645|title=3 reasons why Mario Balotelli will succeed in second spell at AC Milan|publisher=The Score|language=en|author=Anthony Lopopolo|date=27 gusht 2015|access-date=25 shkurt 2017}}</ref> dhe [[Sulmuesi (futboll)|anësor]].<ref name="Calcio, Mancini"/><ref name="Mancini vuole Balotelli"/> Pavarësisht talentit, Balotelli është kritikuar nga trajnerë, shokë ekipi dhe media për sjelljen e tij të keqe dhe jo të pjekur,<ref name="Mario Balotelli's award inflates his ego">{{cite web|url=http://blogs.bettor.com/Mario-Balotellis-award-inflates-his-ego-a49099|title=Mario Balotelli's award inflates his ego|access-date=24 shkurt 2011|author=Michael Anderson|date=20 dhjetor 2010|website=bettor.com|language=en|url-status=deviated|archivedate=29 dhjetor 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229134644/http://blogs.bettor.com/Mario-Balotellis-award-inflates-his-ego-a49099}}</ref><ref name="Super Mario Balotelli Header Sews Up Victory">{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/video-italy-2-1-england-highlights-goals-super-mario-balotelli-header-sews-victory-1601518|title=VIDEO Italy 2–1 England Highlights, Goals; Super Mario Balotelli Header Sews Up Victory|website=International Business Times|language=en|author=Greg Price|date=14 qershor 2014|access-date=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="The ultimate Mario Balotelli World Cup infographic"/><ref name="Balotelli, Bendtner and why talent alone is not enough to succeed">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2951867/mario-balotelli-nicklas-bendtner-and-why-talent-alone-is-not-enough-to-succeed|title=Balotelli, Bendtner and why talent alone is not enough to succeed|publisher=ESPN FC|language=en|author=Nick Ames|date=16 shtator 2016|access-date=24 nëntor 2016}}</ref><ref name="Mario Balotelli is a spectacular waste of talent">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/steven-gerrard-mario-balotelli-is-a-spectacular-waste-of-talent-10500069.html|title=Steven Gerrard: 'Mario Balotelli is a spectacular waste of talent'|newspaper=The Independent|language=en|author=James Orr|date=14 shtator 2015|access-date=24 nëntor 2016}}</ref> për lëvizjen e tij pa top dhe nivelin e punës në fushë,<ref name="Balotelli, Bendtner and why talent alone is not enough to succeed"/><ref name="Mario Balotelli is a spectacular waste of talent"/><ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/56817/italy-pelle-and-rugani-called|title=Italy: Pelle and Rugani called|publisher=Football Italia|language=en|date=4 tetor 2014|access-date=24 nëntor 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/11570618/Mario-Balotelli-is-officially-Liverpools-laziest-player.html|url-access=subscription|url-status=live|title=Mario Balotelli is officially Liverpool's laziest player|newspaper=The Telegraph|language=en|author=Mark Critchley|date=30 prill 2015|access-date=25 shkurt 2017}}{{cbignore}}</ref> mungesën e vazhdimësisë,<ref name="Opinion: Why Balotelli to Liverpool is a bad idea">{{cite web|url=http://www.eurosport.com/football/opinion-why-balotelli-to-liverpool-is-a-bad-idea_sto4717950/story.shtml|title=Opinion: Why Balotelli to Liverpool is a bad idea|publisher=EuroSport.com|language=en|author=Alex Chick|access-date=24 nëntor 2016|date=21 gusht 2014}}</ref> mentalitetin,<ref name="Mario Balotelli is a spectacular waste of talent"/> si dhe temperamentin dhe sjelljen e dhunshme në fushë, gjë që e ka bërë të marri shumë kartona të panevojshëm në karrierën e tij.<ref name="red cards"/><ref name="Mario Balotelli's award inflates his ego"/><ref name="Opinion: Why Balotelli to Liverpool is a bad idea"/><ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/28576/osvaldo%E2%80%99s-red-alert|title=Osvaldo's red alert|publisher=Football Italia|language=en|author=David Swan|date=18 dhjetor 2012|access-date=24 nëntor 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/euro-2012-files-the-hotheads-and-divers-7778700.html#gallery|title=Euro 2012 files: The hotheads and divers|newspaper=The Independent|language=en|access-date=24 nëntor 2016}}</ref> Balotelli është akuzuar për simulime,<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/football/sport/story/244985.html|title=Mourinho criticises Neymar and Balotelli for 'sad' diving|publisher=ESPN FC|language=en|date=6 tetor 2013|access-date=24 nëntor 2016|archive-date=25 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125045426/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/244985.html|url-status=dead}}</ref> duke bërë që shokët e ekipit dhe media t'a konsiderojnë si një lojtar të talentuar por të padisiplinuar.<ref name="telegraph1">{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/7911275/Super-Mario-Balotellis-cartoon-capers-worth-hassle-for-Manchester-City.html|title=Super Mario Balotelli's cartoon capers worth hassle for Manchester City|publisher=Daily Telegraph|language=en|access-date=27 korrik 2010}}</ref> Falë gjuajtjes së tij të fuqishme, Balotelli është një specialist i gjuajtjeve të lira,<ref name="telegraph1" /> si dhe konsiderohet si një gjuajtësit e penalltive më të mirë në botë,<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/liverpool-striker-mario-balotelli-best-penalty-taker-europe-lionel-messi-drops-top-10-1489646|title=Liverpool striker Mario Balotelli is best penalty-taker in Europe, Lionel Messi drops from top 10|website=The International Business Times|language=en|author=Eduardo Fernandez-Abascal|date=26 shkurt 2016|access-date=15 prill 2016}}</ref> një opinion i mbështetur nga shoku i tij i ekipit te City [[Joe Hart]].<ref>{{cite web|url=http://www.fourfourtwo.com/features/joe-hart-milner-fancies-himself-goalkeeper-rooneys-too-much-wimp#:uIhg7v2ykeBWPA|title=Joe Hart: Milner fancies himself as a goalkeeper, but Rooney's too much of a 'wimp'|magazine=FourFourTwo|language=en|author=Ben Welch|date=25 mars 2014|access-date=15 prill 2016}}</ref> Balotelli humbi penalltinë e tij të parë në ndeshje zyrtare kundër Napolit më 22 shtator 2013, ku gjuajtja e tij u prit nga Pepe Reina; kjo ishte hera e parë në 22 tentativa që ai nuk shënonte.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/10327876/Mario-Balotelli-misses-first-penalty-of-his-career-as-AC-Milan-lose-to-Napoli-in-Serie-A-clash-at-San-Siro.html|title=Mario Balotelli misses first penalty of his career as AC Milan lose to Napoli in Serie A clash at San Siro|newspaper=The Telegraph|language=en|date=23 shtator 2013|access-date=15 prill 2016}}</ref> Ai gjithsej ka shënuar 38 nga 43 penalltitë e marra përsipër.<ref>{{Cite web|date=29 korrik 2020|title=Chi sono i migliori rigoristi del mondo?|url=https://www.rivistaundici.com/2020/07/29/migliori-rigoristi/|access-date=27 korrik 2021|website=Rivista Undici|language=it}}</ref> ===Personaliteti dhe figura publike=== Balotelli ka pseudonimin "Super Mario" e marrë nga personazhi me të njëjtin emër në video lojën italiane në [[Nintendo]].<ref>{{cite news|author=John Leicester|title=Super Mario: Euro 2012: Super Mario Balotelli on target to finish as top scorer|url=https://www.thestar.com/sports/soccer/article/1219106--euro-2012-super-mario-balotelli-on-target-to-finish-as-top-scorer|publisher=[[Toronto Star]]|language=en|date=29 qershor 2012|access-date=29 qershor 2012}}</ref> Balotelli ka marrë një reputacion nga media si një personazh i vështirë, i cili merr pjesë në aktivitete të diskutueshme dhe shpesh zbavitëse. Ai dikur u përshkrua nga [[José Mourinho]] si "i pamenaxhueshëm".<ref>{{Cite news|title=Manchester City striker Mario Balotelli facing Eastlands exit following sending off in defeat to Arsenal at Emirates|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/9193586/Manchester-City-striker-Mario-Balotelli-facing-Eastlands-exit-following-sending-off-in-defeat-to-Arsenal-at-Emirates.html#|newspaper=The Telegraph|language=en|date=8 prill 2012|access-date=5 korrik 2012|author=Jeremy Wilson}}</ref> Në qershor 2010, Balotelli dhe një grup shokësh qëlluan me pistoleta ajri në terren të hapur në Piazza della Repubblica të [[Milano]]s.<ref>{{Cite news|author=Paolo Bandini|title=Mario Balotelli has a reputation to live down at Manchester City|url=https://www.theguardian.com/football/2010/aug/17/mario-balotelli-manchester-city|newspaper=The Guardian|language=en|date=17 gusht 2010|access-date=5 korrik 2012|location=Londër}}</ref> Edhe pse mohon se është "i çmendur" siç pretendon shpesh mentori i tij Roberto Mancini, Balotelli ka pranuar se "ndonjëherë bën gjëra të çuditshme".<ref>{{Cite news|title=Mario Balotelli: 'I am not crazy, but sometimes I do strange things'|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/mario-balotelli-i-am-not-crazy-but-sometimes-i-do-strange-things-6259367.html|newspaper=The Independent|language=en|date=9 nëntor 2011|access-date=22 qershor 2012}}</ref> Në vitin 2010, ai u fotografua në shoqërinë e dy mafiozëve të njohur të mafias italiane.<ref>{{Cite news|title=Italian mafia investigators to approach Mario Balotelli|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-14828585|publisher=BBC Sport|language=en|date=7 shtator 2011|access-date=5 korrik 2012|author=Mark Duff}}</ref> Balotelli fitoi një kult pas transferimit të tij te Manchester City.<ref>{{Cite news|title=Mario Balotelli has become a cult hero for fans who love loose cannons|author=Dave Filmer|url=http://www.metro.co.uk/sport/football/879970-mario-balotelli-has-become-a-cult-hero-for-fans-who-love-loose-cannons|newspaper=Metro|language=en|date=27 tetor 2011|access-date=25 qershor 2012}}</ref> Tifozët e Manchester Cityt këndonin rregullisht një këngë me tekst që i referohej aktiviteteve të tij.<ref>{{Cite news|title=Mario Balotelli's quirky lifestyle honoured with a chant of its own|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2011/oct/24/manchester-city-fans-mario-balotelli|newspaper=The Guardian|language=en|date=24 tetor 2011|access-date=26 tetor 2011|location=Londër|author=Simon Hattenstone}}</ref> Muzikanti [[Tinchy Stryder]] regjistroi një këngë për nder të Balotellit, e quajtur "[[Mario Balotelli (song)|Mario Balotelli]]".<ref>{{Cite news|title=Hear Tinchy Stryder's tribute song to Manchester City's Mario Balotelli – audio|url=https://www.nme.com/news/tinchy-stryder/61169|website=nme.com|language=en|date=29 dhjetor 2011|access-date=29 dhjetor 2011}}</ref> Balotelli ishte subjekt i historive të shumta të gazetave pas transferimit te Manchester City, disa të bazuara në fakte, të tjera objekt thashethemesh dhe spekulimesh. Brenda disa ditësh pas kalimit te City, Balotelli u përfshi në një aksident me makinë.<ref>{{Cite news|title=Mario Balotelli escapes unhurt following car crash|url=http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash|newspaper=Manchester Evening News|language=en|date=29 gusht 2010|access-date=26 tetor 2011|url-status=deviated|archivedate=6 shkurt 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206080732/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash}}</ref> U raportua se Balotelli kishte me vete 5,000 £ në atë kohë dhe se kur një oficer policie e pyeti pse kishte një shumë kaq të madhe parash, Balotelli u përgjigj: "Sepse jam i pasur".<ref>{{Cite news|title=Revealed: Why Mario Balotelli had £5,000 in his back pocket when he crashed his car|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/opinion/columnists/the-mole/The-Mole-column-Revealed-why-Manchester-City-signing-Mario-Balotelli-had-5-000-in-his-back-pocket-when-he-crashed-his-car-article571765.html|newspaper=Daily Mirror|language=en|date=5 shtator 2010|access-date=26 tetor 2011}}</ref> Aktivitetet jashtë fushës që përfshijnë Balotellin kanë përfshirë udhëtimin e tij në një burg të grave në Itali për të "parë rreth e rrotull"<ref name="antics">{{Cite news|title=Mario Balotelli: the life and times of Manchester City's Italian bad boy|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8661017/Mario-Balotelli-the-life-and-times-of-Manchester-Citys-Italian-bad-boy.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8661017/Mario-Balotelli-the-life-and-times-of-Manchester-Citys-Italian-bad-boy.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph|language=en|date=25 korrik 2011|access-date=26 tetor 2011|location=Londër}}{{cbignore}}</ref> si dhe gjuajtjen e shigjetave ndaj një lojtari të ekipit të të rinjve gjatë një "shakaje" në fushën stërvitore<ref>{{Cite news|title=Mario Balotelli involved in dart incident|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/9439114.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 mars 2011|access-date=26 tetor 2011|author=John Sinnott}}</ref> – të gjitha këto janë konfirmuar të jenë të vërteta. Balotelli gjithashtu ishte objekt i thashethemeve të tabloidëve rreth tij duke u ballafaquar me një bullist në një shkollë pasi pyeti pse një tifoz i ri i Manchester Cityt nuk po ndiqte mësimet, si dhe i dha 1000 £ një njeriu të pastrehë në rrugët e Manchesterit. Të dyja këto raporte rezultuan të rreme.<ref>{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204644504576649073357131598|title=It's Always Something With Balotelli|publisher=Wall Street Journal|language=23 tetor 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/early-doors/balotelli-could-085800615.html|title=Mario's made-up Santa spree|publisher=Yahoo Eurosport|language=19 dhjetor 2011|access-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20120109022600/http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/early-doors/balotelli-could-085800615.html|archive-date=9 janar 2012}}</ref> Filmimet para ndeshjes së Ligës së Evropës të Manchester Cityt me [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] në mars 2011 tregonin Balotellin duke kërkuar ndihmë për të veshur një fanellë gjatë një seance stërvitore, një incident që shoku i skuadrës [[Edin Džeko]] u pa duke imituar javën e ardhshme para ndeshjes së Cityt kundër Çelsit.<ref>{{cite web|author=Ted Thornhill|url=http://www.metro.co.uk/sport/oddballs/858866-video-edin-dzeko-ridicules-mario-balotellis-bib-struggle|title=Edin Dzeko ridicules Mario Balotelli's bib struggle|website=Metro.co.uk|language=en|access-date=28 dhjetor 2011}}</ref> Në shtator 2011, Balotelli u raportua se u pa duke përdorur [[iPad]]-in e tij ndërsa ishte në stolin e rezervave për Italinë gjatë ndeshjes së tyre me [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujt Faroe]],<ref>{{cite web|author=Mark Pangallo|url=http://www.metro.co.uk/sport/oddballs/874501-mario-balotelli-busted-fiddling-with-ipad-while-on-italy-substitutes-bench|title=Mario Balotelli busted fiddling with iPad while on Italy substitutes' bench|website=Metro.co.uk|language=en|access-date=28 dhjetor 2011}}</ref> edhe pse ai e mohoi këtë në një vizitë në një burg po në atë javë.<ref>{{cite web|author=Mark Pangallo|url=http://www.metro.co.uk/sport/oddballs/874724-mario-balotelli-goes-to-prison-gets-mobbed-then-discusses-ipad-gaffe|title=Mario Balotelli goes to prison, gets mobbed then discusses iPad gaffe|website=Metro.co.uk|language=en|date=7 shtator 2011|access-date=28 dhjetor 2011}}</ref> [[Skeda:Balotelli Shirt.JPG|parapamje|djathtas|Një fanellë me përmbajtjen "Why always me" (Pse gjithmonë unë?) e firmosur nga Balotelli.]] Balotelli festoi golin e tij kundër Manchester United në tetor 2011 duke shfaqur një fanellë me fjalët: "Pse gjithmonë unë?" mbi të, një festë që në dukje kundërshton saktësinë e raporteve të gazetave.<ref>{{Cite news|title=Why always me?|url=http://www.skysports.com/story/0,,11979_7263130,00.html|publisher=Sky Sports|language=en|date=25 tetor 2011|access-date=29 tetor 2011}}</ref> Një ditë para ndeshjes, Balotelli dhe miqtë e tij i vunë flakën një pjese të shtëpisë së Balotellit kur në të u ndez një fishekzjarre. Më vonë atë javë, Balotelli u emërua si ambasadori i Manchesterit të Madh për sigurinë e fishekzjarreve.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/oct/24/mario-balotelli-face-of-fireworks-safety|location=Londër|publisher=The Guardian|language=en|author=Sachin Nakrani|title=Mario Balotelli becomes Manchester's ambassador for fireworks safety|date=24 tetor 2011}}</ref> Më 5 nëntor 2011, në shfaqjen vjetore të fishekzjarreve në [[Edenbridge]], Kent, u zbulua një shëmbëlltyrë 12 metra e lartë e Balotellit, e kompletuar me një kapele të Super Marios, një shtëpi në dorën e djathtë dhe një fishekzjarre "Giant TNT" në të majtën e tij, të cilat i referoheshin incidentit të tij të fundit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-15606325|publisher=BBC News|title=Lewes bonfire celebrations attracting up to 60,000|language=en|date=5 nëntor 2011}}</ref><ref>{{Cite news|title=Huge effigy of Manchester City striker Mario Balotelli unveiled for bonfire night|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8864859/Huge-effigy-of-Manchester-City-striker-Mario-Balotelli-unveiled-for-bonfire-night.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/8864859/Huge-effigy-of-Manchester-City-striker-Mario-Balotelli-unveiled-for-bonfire-night.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph|language=en|date=2 nëntor 2011|access-date=25 qershor 2012}}{{cbignore}}</ref> Në dhjetor 2011, Balotelli theu një karantinë 48-orëshe përpara ndeshjes së Manchester Cityt kundër Çelsit për të shkuar në një restorant, megjithëse ai "nuk piu alkool". Gjatë kohës atje, ai nënshkroi autografe, pozoi për fotografi me shokët e darkës dhe ishte përfshirë në një përleshje shakaje me shpata". Kjo gjë bëri që klubi nisi një hetim të brendshëm.<ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html|title=Mario Balotelli in hot water at Manchester City after curry|publisher=ESPN FC|language=en|date=12 dhjetor 2011|access-date=28 dhjetor 2011|url-status=deviated|archivedate=14 maj 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514050943/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html}}</ref> Në mars 2012, kur Interi (ish-klubi i Balotellit) mbajti një konferencë shtypi për të prezantuar trajnerin e ri [[Andrea Stramaccioni]], Balotelli përhohësisht e ndërpreu këtë event.<ref>{{cite news|title=Mario Balotelli gatecrashes Inter Milan press conference|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/17530883|publisher=BBC News|language=en|access-date=19 maj 2014}}</ref> Më 27 qershor 2012, Balotelli shpjegoi pse nuk feston kur shënon: "Kur shënoj, nuk festoj sepse është puna ime. Kur një postier dërgon letra, a feston ai?" Një ditë më vonë ai shënoi një dygolësh kundër Gjermanisë në gjysëm-finalen e Euro 2012 dhe festoi duke hequr fanellën dhe duke shfaqur muskujt, gjë që e popullarizoi këtë deklaratë e tij për shkak të ironisë.<ref>{{Cite news|author=Dominic Fifield|date=28 qershor 2012|title=Mario Balotelli, Italy's postman, celebrates first-class delivery|language=en-GB|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2012/jun/28/euro-2012-mario-balotelli-italy-germany|access-date=9 shtator 2020|issn=0261-3077}}</ref> Në dhjetor 2012, Balotelli vendosi të dërgonte Manchester Cityn në një gjykatë të Premier Ligës për të protestuar kundër një gjobe për arsye disiplinore, por përfundimisht hoqi dorë nga aplikimi i tij një ditë përpara seancës.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20756755|title=Mario Balotelli: Man City striker takes club to tribunal|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 dhjetor 2012}}</ref> Më 1 dhjetor 2014, Balotelli u akuzua për racizëm dhe [[Antisemitizmi|antisemitizëm]] për postimin e një imazhi në Instagram të personazhit të videolojës Mario. Imazhi promovoi antiracizmin duke u thënë të tjerëve që të jenë si personazhi, duke i atribuar cilësi të lidhura në mënyrë stereotipike me etni të ndryshme, duke i dhënë fund idesë se ai "kërcen si një zezak dhe rrëmben monedha si një çifut". Në përgjigje të kritikave, ai shkroi: "Mamaja ime është çifute, kështu që të gjithë ju mbylleni gojën".<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/dec/01/mario-balotelli-instagram-super-mario|title=Mario Balotelli accused of antisemitism for Super Mario Instagram post|date=1 dhjetor 2014|access-date=1 dhjetor 2014|publisher=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{cite news|author=Chris Bascombe|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/mario-balotelli/11266758/Mario-Balotelli-risks-racism-and-anti-Semitism-storm-over-Instagram-post.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20141201211450/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/mario-balotelli/11266758/Mario-Balotelli-risks-racism-and-anti-Semitism-storm-over-Instagram-post.html|url-status=dead|archive-date=1 dhjetor 2014|title=Mario Balotelli risks racism and anti-Semitism storm over Instagram post|date=1 dhjetor 2014|access-date=1 dhjetor 2014|publisher=The Telegraph|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesofisrael.com/jewish-soccer-star-mario-balotelli-under-probe-for-anti-semitic-post|title=‘Jewish’ soccer star Mario Balotelli under probe for ‘anti-Semitic’ post|publisher=By Times of Israel|language=en|access-date=2 dhjetor 2014}}</ref> {{cquote|I thashë, nëse do të luante me mua 10 vjet më parë, do të të jepja çdo ditë, ndoshta një grusht në kokë. Ka mënyra të ndryshme për të ndihmuar një djalë si Mario. Unë nuk flas me të çdo ditë, përndryshe do të më duhej një psikolog, por flas me të sepse nuk dua që ai të humbasë cilësinë e tij. Nëse Mario nuk është një nga lojtarët më të mirë në botë, do të jetë faji i tij, sepse ai ka gjithçka. Mario mund të jetë një nga lojtarët më të mirë në Evropë. Nuk dua që ai të humbasë talentin e tij.|source=Mancini më 6 prill 2012<ref>{{Cite news|title=Roberto Mancini jokes about 'punching' Mario Balotelli|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17635083|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 prill 2012|access-date=22 maj 2012}}</ref>}} {{cquote|Unë i mbarova fjalët e mia për të. Mbarova. E dua si djalë, si lojtar. Une e njoh ate. Ai nuk është një djalë i keq dhe [ai] është një lojtar fantastik. Por, në këtë moment më vjen shumë keq për të sepse vazhdon të humbasë talentin, cilësinë e tij. Shpresoj, për të, ai mund të kuptojë se është në një rrugë të keqe për të ardhmen e tij. Dhe ai mund të ndryshojë sjelljen e tij në të ardhmen. Por unë kam mbaruar.|source=Mancini më 8 prill 2012, pas përjashtimit me karton të kuq të Balotellit kundër [[Arsenal F.C.|Arsenal]]<ref name="ManciniQuote"/>}} ==Jeta personale== Në vitin 2012, Balotelli u shfaq në [[GQ]], ku u emërua njeriu i dytë i veshur më mirë në botë pas muzikantit britanik [[Tinie Tempah]].<ref>{{cite news|url=http://www.vogue.co.uk/news/2012/01/30/gq-best-dressed-men-2012---tinie-tempah|title=Best Dressed Men|author=Ella Alexander|publisher=[[Vogue (revistë)|Vogue]]|language=en|date=30 janar 2012|access-date=7 prill 2013}}</ref> Balotelli gjithashtu u shfaq në kopertinën e edicionit të nëntorit 2012 të revistës ''[[Time]]''.<ref>{{cite web|url=http://lightbox.time.com/2012/11/01/behind-the-cover-photographing-super-mario/#1|title=Behind the Cover: Photographing Super Mario|author1=Catherine Mayer|author2=Stephan Faris|magazine=[[Time (revistë)|Time]]|language=en|date=1 nëntor 2012|access-date=25 gusht 2014|archivedate=15 gusht 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140815044257/http://lightbox.time.com/2012/11/01/behind-the-cover-photographing-super-mario/#1}}</ref> Balotelli është një adhurues i arteve marciale të përziera dhe ka thënë në të kaluarën se do të donte të konkuronte në këtë sport profesionalisht nëse nuk do të ishte futbollist.<ref>{{cite news|url=http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin|title='I love it': Manchester City's Mario Balotelli reveals he'd be a UFC fighter if not playing football|website=mancunianmatters.co.uk|language=en|access-date=25 korrik 2012|url-status=deviated|archivedate=30 janar 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130130184549/http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin}}</ref> Ai nuk pi më alkohol.<ref name="After beating Germany">{{cite news|url=http://www.sports.yahoo.com/soccer/blog/dirty-tackle/post/after-beating-germany-cesare-prandelli-had-a-beer-at-his-press-conference;_ylt=A2KJ3Cb2cQFSEzwAsixfDex_?urn=sow-wp13232|title=After beating Germany, Cesare Prandelli had a beer at his press conference|author=Brooks Peck|website=sports.yahoo.com|publisher=[[Yahoo! Sports]]|language=en|date=29 qershor 2012|access-date=7 janar 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105063423/http://www.sports.yahoo.com/soccer/blog/dirty-tackle/post/after-beating-germany-cesare-prandelli-had-a-beer-at-his-press-conference%3B_ylt%3DA2KJ3Cb2cQFSEzwAsixfDex_?urn=sow-wp13232|archive-date=5 nëntor 2013}}</ref> Në korrik 2012, ish e dashura e Balotellit [[Raffaella Fico]] zbuloi se ishte shtatëzanë me fëmijën e tij,<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/sports/article/Balotelli-to-become-a-father-says-ex-girlfriend-3678830.php|title=Balotelli to become a father, says ex-girlfriend|website=[[San Francisco Chronicle]]|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=5 korrik 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702195944/http://www.sfgate.com/sports/article/Balotelli-to-become-a-father-says-ex-girlfriend-3678830.php|archive-date=2 korrik 2012}}</ref> kurse Balotelli deklaroi se do të merrte përgjegjësitë prindëronte vetëm nëse testi i ADN-së dilte pozitiv.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/articles/359362/20120704/mario-balotelli-paternity-test-raffaella-fico-pregnant.htm|title=Mario Balotelli Demands Paternity Test|website=[[International Business Times]]|language=en|date=4 korrik 2012}}</ref> Fëmija e quajtur Pia lindi më 5 dhjetor 2012.<ref>{{cite web|title=Raffaella Fico È Diventata Mamma|url=http://www.style.it/mamma/family-vip/2012/12/07/raffaella-fico-mamma.aspx|publisher=Style.it|access-date=20 maj 2014|language=it|author=Alessandra Celentano|date=7 dhjetor 2012|quote=Mercoledì 5 dicembre è nata Pia, la figlia della showgirl Raffaella Fico e del suo ex fidanzato, il calciatore Mario Balotelli.|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521043029/http://www.style.it/mamma/family-vip/2012/12/07/raffaella-fico-mamma.aspx|archive-date=21 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Po në atë muaj, Fico akuzoi Balotellin për "mungesë interesi" dhe "papërgjegjshmëri" për vajzën e saj të sapolindur. Si përgjigje, Balotelli kërcënoi se do të ndërmarrë veprime ligjore kundër Ficos për të mbrojtur reputacionin e tij kundër akuzave të rreme.<ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/mario-balotelli-calls-in-lawyers-in-row-1507858|title="My honour as a man is offended": Mario Balotelli calls in lawyers after being branded "irresponsible"|author=Steve White|website=mirror.co.uk|publisher=Trinity Mirror|language=en|date=27 dhjetor 2012|access-date=9 prill 2013}}</ref><ref>{{cite news|author=Stefano Scacchi|title=Balotelli riconosce la figlia. Una scelta che farà felice Prandelli|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/milan/2014/02/05/news/balotelli_riconosce_figlia-77782863/|access-date=12 shkurt 2014|newspaper=[[La Repubblica]]|language=it|date=8 shkurt 2014}}</ref> Në shkurt 2014, Balotelli më në fund e pranoi Pian si vajzën e tij pas një testi ADN-je e cila doli pozitive.<ref>{{cite news|author=Eliot Rothwell|title=Mario Balotelli announces he's the father of one-year-old Pia after 'taking DNA test'|url=http://www.irishmirror.ie/sport/soccer/soccer-news/mario-balotelli-announces-hes-father-3118770|access-date=12 shkurt 2014|newspaper=Irish Soccer|language=en|date=6 shkurt 2014}}</ref><ref>{{cite news|author=Stefano Scacchi|title=Balotelli riconosce la figlia. Una scelta che farà felice Prandelli|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/milan/2014/02/05/news/balotelli_riconosce_figlia-77782863/|access-date=12 shkurt 2014|newspaper=[[La Repubblica]]|language=it|date=8 shkurt 2014}}</ref> Balotelli ishte në një marrëdhënje me modelen Fanny Neguesha në vitet 2013 dhe 2014, duke qënë edhe i fejuar për një periudhë.<ref>{{Cite web|url=http://www.mirror.co.uk/news/uk-news/mario-balotelli-engaged-belgian-model-3676599|title=Mario Balotelli engaged to Belgian model Fanny Neguesha after World Cup proposal|author1=Jeremy Armstrong|author2=Andy Lines|date=11 qershor 2014|website=mirror.co.uk|language=en}}</ref> Më 28 shtator 2017, Balotelli u bë baba për herë të dytë pas ardhjes në jetë të djalit të tij Lion, i cili lindi nga një grua e paidentifikuar.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/110554/report-welcome-lion-balotelli|title=Report: Welcome Lion Balotelli!|publisher=Football Italia|language=en|date=28 shkurt 2017}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|12 nëntor 2023}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/-/22357/|title=Mario Balotelli|website=Soccerway|language=en|access-date=14 dhjetor 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Lumezzane|Lumezzane]] |{{nowrap|[[2005–06 Serie C1|2005–06]]}} |[[Lega Pro Prima Divisione|Serie C1]] |2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |rowspan="4"|[[Inter Milan]] |[[2007–08 Inter Milan season|2007–08]] |[[Serie A]] |11||3||4||4||colspan="2"|—||0||0||0||0||15||7 |- |[[2008–09 Inter Milan season|2008–09]] |Serie A |22||8||2||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||1||1{{efn|name=SCI|Ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]}}||1||31||10 |- |[[2009–10 Inter Milan season|2009–10]] |Serie A |26||9||5||1||colspan="2"|—||8{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SCI}}||0||40||11 |- !colspan="2"|Gjithsej !59!!20!!11!!5!!colspan="2"|—!!14!!2!!2!!1!!86!!28 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2010–11 Manchester City F.C. season|2010–11]] |[[Premier League]] |17||6||5||1||0||0||6{{efn|name=UEL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||3||colspan="2"|—||28||10 |- |[[2011–12 Manchester City F.C. season|2011–12]] |Premier League |23||13||0||0||2||1||6{{efn|Tre ndeshje dhe dy gola në UEFA Ligën e Kampioneve, tre ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Evropës}}||3||1{{efn|Appearance in [[FA Community Shield]]}}||0||32||17 |- |[[2012–13 Manchester City F.C. season|2012–13]] |Premier League |14||1||1||0||1||1||4{{efn|name=UCL}}||1||0||0||20||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !54!!20!!6!!1!!3!!2!!16!!7!!1!!0!!80!!30 |- |rowspan="3"|[[A.C. Milan|AC Milan]] |[[2012–13 A.C. Milan season|2012–13]] |Serie A |13||12||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||12 |- |[[2013–14 A.C. Milan season|2013–14]] |Serie A |30||14||1||1||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||3||colspan="2"|—||41||18 |- !colspan="2"|Gjithsej !43!!26!!1!!1!!colspan="2"|—!!10!!3!!colspan="2"|—!!54!!30 |- |[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2014–15 Liverpool F.C. season|2014–15]] |Premier League |16||1||4||0||3||1||5{{efn|Tre ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, dy ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Evropës}}||2||colspan="2"|—||28||4 |- |AC Milan (huazim) |[[2015–16 A.C. Milan season|2015–16]] |Serie A |20||1||3||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||3 |- |rowspan="4"|[[OGC Nice|Nice]] |[[2016–17 OGC Nice season|2016–17]] |[[Ligue 1]] |23||15||0||0||1||1||4{{efn|name=UEL}}||1||colspan="2"|—||28||17 |- |[[2017–18 OGC Nice season|2017–18]] |Ligue 1 |28||18||0||0||1||1||9{{efn|Dy ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, pesë ndeshje dhe katër gola në UEFA Ligën e Evropës}}||7||colspan="2"|—||38||26 |- |[[2018–19 OGC Nice season|2018–19]] |Ligue 1 |10||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !61!!33!!0!!0!!2!!2!!13!!8!!colspan="2"|—!!76!!43 |- |[[Olympique de Marseille|Marseille]] |[[2018–19 Olympique de Marseille season|2018–19]] |Ligue 1 |15||8||0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||15||8 |- |[[Brescia Calcio|Brescia]] |[[2019–20 Brescia Calcio season|2019–20]] |Serie A |19||5||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||5 |- |[[A.C. Monza|Monza]] |[[2020–21 A.C. Monza season|2020–21]] |[[Serie B]] |12||5||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|Të gjitha ndeshjet në fazën play-off për promocion të [[Serie B]]}}||1||14||6 |- |rowspan="3"|[[Adana Demirspor]] |[[2021–22 Adana Demirspor season|2021–22]] |[[Süper Lig]] |31||18||2||1||colspan="2"|—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||33||19 |- |[[2022–23 Adana Demirspor season|2022–23]] |Süper Lig |2||0||0||0||colspan="2"|—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |–||2||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !33!!18!!2!!1!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!35!!19 |- |[[FC Sion|Sion]] |[[2022–23 FC Sion season|2022–23]] |[[Swiss Super League]] |18||6||1||0||colspan="2"|—|| colspan="2" |—|| colspan="2" |—||19||6 |- |Adana Demirspor |[[2023–24 Adana Demirspor season|2023–24]] |Süper Lig |5 |3 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |5 |3 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !357!!146!!28!!10!!8!!5!!58!!22!!5!!2!!456!!185 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="convo">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=45070&squadraId=12|title=FIGC|website=figc.it|publisher=Federata Italiane e Futbollit|language=it|access-date=16 dhjetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/39532/Mario_Balotelli.html|title=Mario Balotelli|publisher=National Football Teams|author=Benjamin Strack-Zimmermann|language=en|access-date=14 dhjetor 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="9"|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |2010||2||0 |- |2011||5||1 |- |2012||9||4 |- |2013||13||7 |- |2014||4||1 |- |2015||0||0 |- |2016||0||0 |- |2017||0||0 |- |2018||3||1 |- !colspan="2"|Gjithsej!!36!!14 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Internazionale<ref name="Soccerway"/> *[[Serie A]]: [[Serie A 2007–08|2007–08]], [[Serie A 2008–09|2008–09]], [[Serie A 2009–10|2009–10]] *[[Coppa Italia]]: [[2009–10 Coppa Italia|2009–10]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2008 Supercoppa Italiana|2008]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|2009–10]] ;Manchester City<ref name="Soccerway"/> *[[Premier League]]: [[2011–12 Premier League|2011–12]] *[[FA Cup]]: [[2010–11 FA Cup|2010–11]] *[[FA Community Shield]]: [[2012 FA Community Shield|2012]] ===Kombëtarja=== ;Italia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: finalist [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|2013]]<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/teams/team=43954/|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626073952/http://www.fifa.com/confederationscup/teams/team%3D43954/|url-status=dead|archive-date=26 qershor 2009|title=FIFA Confederations Cup Brazil 2013: Italy|publisher=FIFA|language=en|access-date=27 janar 2015}}</ref> ===Personale=== *[[Çmimi Golden Boy]]: 2010<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/21/mario-balotelli-wilshere-fabregas-rooney|title=Mario Balotelli wins award – then has a dig at Wilshere, Fábregas and Rooney|newspaper=The Guardian|language=en|date=21 dhjetor 2010|access-date=27 janar 2015|author=Katy Murrells}}</ref> *Ekipi i Turnamentit i [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]]: [[UEFA Euro 2012|2012]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.org/mediaservices/mediareleases/newsid=1838241.html|title=UEFA EURO 2012 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=27 janar 2015}}</ref> *[[Ekipi i Sezonit i Serie A]]: 2012–13<ref>{{cite web|url=http://www.zerozero.pt/noticia.php?id=132170|title=Pirlo e Conte distinguidos em Itália|language=pt|publisher=zerozero|date=28 janar 2014|access-date=27 janar 2015|author=Cláudia Martins}}</ref> *[[FIFPro World XI]] ekipi i katërt: 2013<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fifpro-announces-reserve-teams-of-the-year-but-luis-suarez-and-arjen-robben-wont-be-laughing-while-9062047.html#gallery|title=FifPro announces reserve Teams of the Year – but Luis Suarez and Arjen Robben won't be laughing while Iker Casillas is somehow named the second best goalkeeper of 2013|publisher=The Independent|language=en|date=15 janar 2014|access-date=1 tetor 2017}}</ref> *Lojtari i Muajit i [[Ligue 1]]: mars 2019<ref>{{cite web|url=http://www.unfp.org/2019/04/mario-balotelli-joueur-du-mois-de-mars/|title=MARIO BALOTELLI, JOUEUR DU MOIS DE MARS !|language=fr|publisher=UNFP|date=15 prill 2019|access-date=15 prill 2019}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{Commons}} *[http://www.mariobalotelli.it/ Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022123136/http://www.mariobalotelli.it/ |date=22 tetor 2007 }} *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=48766 Mario Balotelli] te Soccerbase *[https://aic.football.it/scheda/16780/balotelli-barwuah-mario.htm Mario Balotelli] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020192255/https://aic.football.it/scheda/16780/balotelli-barwuah-mario.htm |date=20 tetor 2021 }} te aic.football.it *[https://www.tuttocalciatori.net/Balotelli_Barwuah_Mario Mario Balotelli] te TuttoCalciatori.net *[https://www.transfermarkt.us/mario-balotelli/profil/spieler/45146 Mario Balotelli]{{Lidhje e vdekur}} te Transfermarkt.de {{UEFA Euro 2012 Skuadra e Turnamentit}} {{DEFAULTSORT:Balotelli, Mario}} [[Kategoria:Lindje 1990]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Lumezzane]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]] [[Kategoria:Futbollistë në Liverpool F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në OGC Nice]] [[Kategoria:Futbollistë në Olympique de Marseille]] [[Kategoria:Futbollistë në Brescia Calcio]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Monza]] [[Kategoria:Futbollistë në Adana Demirspor]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Sion]] [[Kategoria:Futbollistë në Genoa C.F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]] [[Kategoria:Futbollistë në Süper Lig]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] aq444pyshmtz3newree9fta38o3kysl Diskutim:Albin Kurti 1 87208 2982089 2592692 2026-05-19T00:26:23Z Leutrim.P 113691 Faqja u zëvendësua me '{{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Albin Kurti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}}' 2982089 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Albin Kurti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 92ycyddgwgskju4gdb47qmmv9c3oq5k Martin Luther King 0 87911 2982190 2944172 2026-05-19T04:58:18Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982190 wikitext text/x-wiki {{Infobox revulucionar |emri= Dr. Martin Luther King, Jr. |image= [[Skeda:Martin Luther King Jr NYWTS.jpg|250px]]<br />[[Skeda:Martin Luther King Jr Signature2.svg|180px]] |emri_alternativ= |data_e_lindjes= [[15 janar]] [[1929]] |vendi_i_lindjes= [[Atlanta, Georgia]],<br /> [[United States]] |data_e_vdekjes= [[4 prill]] [[1968]] |vendi_i_vdekjes= [[Memphis, Tennessee]],<br /> [[United States]] |lëvizja= [[Lëvizja e të Drejtave Civile afrikano-amerikan (1955-1968)]] |organizata= [[Southern Christian Leadership Conference|Southern Christian Leadership Conference (SCLC)]] |çmime= [[Nobel Peace Prize]] (1964)<br />[[Presidential Medal of Freedom]] (1977, posthumous)<br />[[Congressional Gold Medal]] (2004, posthumous) |monumente= [[Martin Luther King, Jr. National Memorial]](''planifikohet'') |shkollimi= [[Morehouse College]]<br />[[Crozer Theological Seminary]]<br />[[Boston University]] |religjioni= [[Progressive National Baptist Convention|Baptist]] |ndikim_tek= |ndikuar_nga= [[Jesus]], [[Abraham Lincoln]], [[Mohandas Karamchand Gandhi|Mahatma Gandhi]], [[Benjamin Mays]], [[Hosea Williams]], [[Bayard Rustin]], [[Henry David Thoreau]], [[Howard Thurman]], [[Leo Tolstoy]] |informatë_plotësuese }} '''Martin Luther King Jr.''' (lindur Michael King Jr.; 15 janar 1929 - 4 prill 1968) ishte një ministër dhe aktivist baptist amerikan i cili u bë zëdhënësi dhe udhëheqësi më i dukshëm në lëvizjen për të drejtat civile nga viti 1955 deri në vrasjen e tij në 1968. Një udhëheqës i kishës afrikano-amerikane dhe djali i aktivistit dhe ministrit të hershëm të të drejtave civile Martin Luther King Sr., Mbreti avancoi të drejtat civile për njerëzit me ngjyrë në Shtetet e Bashkuara përmes jodhunës dhe mosbindjes civile, i frymëzuar nga besimet e tij të krishtera dhe aktivizmi jo i dhunshëm i Mahatma Gandi. Roli i tij në udhëheqjen e kauzës së të drejtave civile në Jug ndryshonte në stil nga qëndrimet e mëparshme akomoduese të përfaqësuara nga Booker T. Washington dhe udhëheqësi i fraksionit zezak Perry Wilbon Howard II. King mori pjesë dhe udhëhoqi marshime për të drejtën e votës, desegregimin, të drejtat e punës dhe të drejta të tjera civile. Ai mbikëqyri bojkotin e autobusëve të Montgomery në 1955 dhe më vonë u bë presidenti i parë i Konferencës së Udhëheqjes së Krishterë Jugore (SCLC). Si president i SCLC, ai udhëhoqi Lëvizjen e pasuksesshme Albany në Albany, Georgia, dhe ndihmoi në organizimin e disa prej protestave jo të dhunshme të vitit 1963 në Birmingham, Alabama. King ishte një nga udhëheqësit e marshimit të vitit 1963 në Uashington, ku mbajti fjalimin e tij "I Have a Dream" në shkallët e Memorialit të Lincoln. Lëvizja për të drejtat civile arriti përfitime thelbësore legjislative në Aktin e të Drejtave Civile të vitit 1964, Aktin e të Drejtave të Votimit të vitit 1965 dhe Aktin e Strehimit të Drejtë të vitit 1968. SCLC vuri në praktikë taktikat e protestës jo të dhunshme me njëfarë suksesi duke zgjedhur në mënyrë strategjike metodat dhe vendet në të cilat u zhvilluan protestat. Pati disa përplasje dramatike me autoritetet segregacioniste, të cilët ndonjëherë bëheshin të dhunshëm. Disa herë King do të burgosej. Drejtori i Byrosë Federale të Hetimit (FBI) J. Edgar Hoover e konsideroi Kingun një radikal dhe e bëri atë objekt të COINTELPRO-së së FBI-së që nga viti 1963, përpara. Agjentët e FBI-së e hetuan atë për lidhje të mundshme komuniste, spiunuan jetën e tij personale dhe e regjistruan fshehurazi, dhe në vitin 1964, i dërguan Kingut një letër anonime kërcënuese, të cilën ai e interpretoi si një përpjekje për ta detyruar atë të kryente vetëvrasje. Më 14 tetor 1964, King fitoi Çmimin Nobel për Paqen për luftimin e pabarazisë racore përmes rezistencës jo të dhunshme. Në vitin 1965, ai ndihmoi në organizimin e dy nga tre marshimet e Selmës në Montgomery. Në vitet e tij të fundit, ai zgjeroi fokusin e tij për të përfshirë kundërshtimin ndaj varfërisë, kapitalizmit dhe Luftës së Vietnamit. Në vitin 1968, King po planifikonte një pushtim kombëtar të Uashingtonit, DC, që do të quhej Fushata e Popullit të Varfër, kur u vra më 4 prill në Memphis, Tenesi. Vdekja e tij u pasua me zi kombëtare, si dhe zemërim që çoi në trazira në shumë qytete të SHBA. King u nderua pas vdekjes me Medaljen Presidenciale të Lirisë në 1977 dhe Medaljen e Artë të Kongresit në 2003. Dita e Martin Luther King Jr u ​​krijua si festë në qytete dhe shtete në të gjithë Shtetet e Bashkuara duke filluar nga viti 1971; festa u miratua në nivel federal nga legjislacioni i nënshkruar nga Presidenti Ronald Reagan në 1986. Qindra rrugë në SHBA janë riemërtuar për nder të tij dhe qarku më i populluar në shtetin e Uashingtonit u ridedikua për të. Memoriali i Martin Luther King Jr. në Qendrën Kombëtare në Uashington, D.C., u kushtua në vitin 2011. == Jeta në rini == Martin Luther King, Jr., lindi më [[15 janar]] [[1929]], në [[Atlanta]], [[Georgia]]. Ai ishte biri i [[Martin Luther King, Sr.]] dhe [[Alberta Williams King]]<ref>{{cite book|title=All Deliberate Speed: Reflections on the First Half Century of Brown v. Board of Education|url=https://archive.org/details/alldeliberatespe00ogle|publisher=W.W. Norton & Company|pages=[https://archive.org/details/alldeliberatespe00ogle/page/138 138]|last=Ogletree|first=Charles J.|isbn=0393058972|year=2004}}</ref>. Babai i King ka lindur në "Michael King" dhe Martin Luther King, Jr., u emërua fillimisht "Michael King, Jr.", derisa familja udhëtoi në Evropë në 1934 dhe vizitoi Gjermanin. Babai i tij i ndryshoj për dy emrat e tyre për nder të liderit [[gjerman]] protestant [[Martin Luther]].<ref>{{cite book|title=Martin Luther King, Jr.|url=https://archive.org/details/martinlutherking00ling|last=Ling|first=Peter J.|pages=[https://archive.org/details/martinlutherking00ling/page/10 11]|publisher=Routledge|year=2002|isbn=0415216648}}</ref> Ai kishte një motër më të vjetër, [[Christine King Farris|Willie Christine King]], dhe një vëlla më të vogël, [[Alfred Daniel Williams King]].<ref>{{cite book|author1=Martin Luther King, Jr.|author2=Clayborne Carson|author3=Peter Holloran|author4=Ralph Luker|author5=Penny A. Russell|title=The papers of Martin Luther King, Jr.|url=https://archive.org/details/papersofmartinlu00king_1|publisher=University of California Press|year=1992|isbn=0520079507|pages=[https://archive.org/details/papersofmartinlu00king_1/page/76 76]}}</ref> King u martua me [[Coretta Scott King|Coretta Scott]], në 18 qershor, 1953, në lëndinë të shtëpisë e prindërve të saj në qytetin e vet të [[Heiberger]], [[Alabama]].<ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1509338/Coretta-Scott-King.html|title=Coretta Scott King|publisher=Daily Telegraph|accessdate=2008-09-08}}</ref> King dhe Scott kishin katër fëmij; [[Yolanda King]], [[Martin Luther King III]], [[Dexter Scott King]], and [[Bernice King]].<ref name="fam">{{cite book|title=King Came Preaching: The Pulpit Power of Dr. Martin Luther King, Jr.|url=https://archive.org/details/kingcamepreachin0000warr|pages=[https://archive.org/details/kingcamepreachin0000warr/page/35 35]|last=Warren|first=Mervyn A.|isbn=0830826580|year=2001|publisher=InterVarsity Press}}</ref> King u bë pastor i [[Dexter Avenue Baptist Church]] në [[Montgomery, Alabama]] kur ai ishte 25 vjeç në 1954.<ref>{{cite book|last=Fuller|first=Linda K.|pages=314|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2004|isbn=0275972704|title=National Days/National Ways: Historical, Political, And Religious Celebrations around the World}}</ref> == Edukimi == U diplomua doktor ne filozofi. == Bibliografia == * ''Stride toward freedom; the Montgomery story'' (1958) * ''The Measure of a Man'' (1959) * ''Strength to Love'' (1963) * ''Why We Can't Wait'' (1964) * ''Where do we go from here: Chaos or community?'' (1967) * ''The Trumpet of Conscience'' (1968) * ''A Testament of Hope : The Essential Writings and Speeches of Martin Luther King, Jr.'' (1986) * ''The Autobiography of Martin Luther King, Jr.'' (1998), ed. Clayborne Carson == Burimi == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20101012223930/http://www.thekingcenter.org/Default.aspx The King Center] * [http://www.auctr.edu/mlkcollection/ "Martin Luther King Jr. Collection"], Morehouse College, RWWL * [https://web.archive.org/web/20060110072033/http://www.time.com/time/photoessays/2006/martin_luther_king/ Photo Essay: "The Last Days of Martin Luther King, Jr."], ''Time'' * [https://web.archive.org/web/20101130022006/http://www.kinginstitute.info// The Martin Luther King, Jr. Papers Project] * [http://www.mlkonline.net/ MLK online] * [https://web.archive.org/web/20100425144822/http://www.cceia.org/resources/articles_papers_reports/4960.html Martin Luther King Jr., "A New Sense of Direction (1968)"] * [http://seattletimes.nwsource.com/mlk/ "Martin Luther King Jr."], ''The Seattle Times'' * [http://www.writespirit.net/inspirational_talks/political/martin_luther_king_talks/ Speeches of Martin Luther King] * [http://www.ep.tc/mlk/ 1956 Comic Book: ''Martin Luther King and the Montgomery Story''] * [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-1009&sug=y Kirk, John A., "Martin Luther King, Jr."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091224184100/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-1009&sug=y |date=24 dhjetor 2009 }}, ''New Georgia Encyclopedia'' * [https://web.archive.org/web/20090829224452/http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/encyclopedia/encyclopedia_contents "Martin Luther King, Jr. and the Global Freedom Struggle"], online encyclopedia, chronology and document library, The Martin Luther King, Jr. Research and Education Institute, Stanford University. * [http://www.pbs.org/wgbh/amex/mlk/sfeature/sf_video_pop_02_tr_qry.html "Interview with Dr. Kenneth Clark"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121221032302/http://www.pbs.org/wgbh/amex/mlk/sfeature/sf_video_pop_02_tr_qry.html |date=21 dhjetor 2012 }}, PBS * [https://web.archive.org/web/20100616100939/http://encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1426 "Martin Luther King, Jr."], ''Encyclopedia of Alabama'' * [https://web.archive.org/web/20100118161156/http://www.life.com/image/first/in-gallery/34872/mlk-before-he-won-the-nobel Martin Luther King Jr.: Peacemaker] - a slideshow by [[Life magazine|''Life'' magazine]] === Video dhe audio materiale === * [https://web.archive.org/web/20170624001108/http://saidatsouthern.com/martin-luther-king-mp3/ Audio from April 1961 King, "The Church on the Frontier of Racial Tensions" - speech at Southern Seminary] * [http://www.democracynow.org/2010/1/18/dr_martin_luther_king_jr_1929 Dr. Martin Luther King, Jr., 1929-1968] - one hour documentary report by ''[[Democracy Now!]]'' * [http://www.mlkonline.net/sounds.html Audio recordings of King speeches including "I Have a Dream"] * [http://www.dalnet.lib.mi.us/king/ Martin Luther King, Jr. Historic Speeches and Interviews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728122629/http://www.dalnet.lib.mi.us/king/ |date=28 korrik 2013 }} * [http://www.mlkonline.net/video.html Video of speeches - "I Have a Dream" and "I've Been to the mountaintop"] * [http://www.mlkonline.net/music.html "I Have a Dream" Hiphop song sampling] * [http://www.archive.org/movies/movies-details-db.php?collection=open_mind&amp;collectionid=openmind_ep727 The New Negro], King interviewed by [[J. Waites Waring]] * [http://www.mlkonline.net/video-i-have-a-dream-speech.html "I Have a Dream" speech video] * [http://www.americanrhetoric.com/speeches/mlkatimetobreaksilence.htm "Beyond Vietnam" speech text and audio] * [http://www.youtube.com/watch?v=TAYITODNvlM YouTube clip of "How Long? Not Long!" speech] * [http://www.youtube.com/watch?v=o0FiCxZKuv8&feature=related YouTube clip of "Mountaintop" speech] * [https://web.archive.org/web/20100407151205/http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/encyclopedia/multimedia_contents King Institute Encyclopedia multimedia] [[Kategoria:Aktivistë]] [[Kategoria:Çmimi Nobel për Paqe]] [[Kategoria:Lindje 1929]] [[Kategoria:Politikanë amerikanë]] [[Kategoria:Vdekje 1968]] iyqa4y55me1h1h1j88k2iejgvfmcpxs Dreri 0 94500 2981913 2965056 2026-05-18T16:42:14Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981913 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = beige | name = Dreri | image = Family Cervidae five species.jpg | image_caption = Imazhe (foto) të disa [[Lloji (biologji)|specieve]] të drerit | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | infraclassis = [[Eutheria]] | ordo = [[Artiodactyla]] | subordo = [[Ruminantia]] | infraordo = [[Pecora]] | familia = '''Cervidae''' | familia_authority = [[Georg August Goldfuss|Goldfuss]], 1820 | subdivision_ranks = Nënfamiljet | subdivision = * [[Capreolinae]] * [[Cervinae]] * [[Dreri i ujit|Hydropotinae]] | range_map = Deer range.png | range_map_caption = Vargu i bashkuar i [[Lloji|specieve]] të drerit }} '''Dreri''' është një emrë që përfshin të gjitha [[Lloji (biologji)|llojet]] e familjes Cervidae. Dy grupet kryesore të drerëve janë [[Cervinae]], duke përfshirë [[Muntjaci|muntjact]], [[Elku|elkun]] (uapiti), [[Dreri i rëndomtë|drerin e rëndomtë]], [[Dreri lopatar|drerin brilopatë]] dhe [[çitali]]; dhe [[Capreolinae]], duke përfshirë [[Rena|renën]] (karibun), [[Kaprolli|kaprollin]], [[Dreri brilopat|drerin brilopat]] dhe [[Dreri mushkë|drerin mushkë]]. Femrat e reneve dhe meshkujt e të gjitha llojeve të drerëve, përveç [[Dreri i ujit|drerit kinez të ujit]], kanë brirë dhe i ndërrojnë çdo vit. Brirët e tyre janë të ndryshme nga ato të [[Antilopa|antilopave]] l, të cilat janë pjesë e familjes [[Bovidët|Bovidae]] por brenda të njëjtit rend të [[Dythundrakët|dythundrakëve]] (Artiodactyla). Drerët e myshqeve ([[Moshidae]]) të [[Azia|Azisë]] dhe drerëve-minjë ([[Tragulidae]]) të [[Afrika|Afrikës]] tropikale dhe pyjet e Azisë janë familje të veçantë në kladën e ripërtypësve ([[Ruminantia]]). Ata nuk janë të lidhura ngushtë me drerët e vërtetë në mesin e Ruminantia. Dreri shfaqet në art nga [[pikturat e shpellës Paleolitike]] e tutje, dhe ato kanë luajtur një rol në [[Mitologjia|mitologji]], [[Feja|fe]] dhe [[Letërsia|letërsi]] përgjatë historisë, si dhe në heraldikë. Rëndësia e tyre ekonomike përfshin përdorimin e mishit të tyre, lëkurat e tyre, të forta dhe brirët e tyre si doreza për thika. [[Gjuetia e drerit]] ka qenë një aktivitet popullor që të paktën nga Mesjeta dhe mbetet një burim për shumë familje sot. ==Gama== [[File:Chital (8458215435).jpg|thumb|left|tali në Indii]] Drerët jetojnë në një shumëllojshmëri të biomeve, duke filluar nga [[tundra]] e deri tek [[Pylli me shi|pyjet me shi]]. Edhe pse zakonsht drerët jetojnë në pyje, shumë drerë janë lloje ekotone që jetojnë në zona kalimtare midis pyjeve dhe shkurreve (për mbulesë) dhe preri dhe savanës (hapësirë e hapur). Shumica e llojeve të mëdha të drerëve banojnë në pyje me gjethe të buta të përziera, pyje halore të përziera malorë, pyjet tropikale sezonale / të thatë dhe habitatet e savanës në të gjithë botën. Pastrimi i zonave të hapura brenda pyjeve deri në një farë mase në të vërtetë mund të përfitojë nga popullsia e drerit duke ekspozuar sipërfaqen me barë dhe duke lejuar që llojet e barërave, barërave të këqija dhe shkurreve, duke bërë që të rriten ato bimë që drerët dëshirojnë të ushqehen. Për më tepër, qasja në tokat bujqësore ngjitur mund të jetë një përfitim gjithashtu për drerët. Sidoqoftë, mbulesa adekuate e pyjeve duhet të sigurohet që popullatat të rriten dhe të lulëzojnë. Drerët shpërndahet gjerësisht, me përfaqësues indigjenë në të gjitha kontinentet, përveç [[Antarktiku|Antarktidës]] dhe [[Australia|Australisë]], megjithëse Afrika ka vetëm një dre vendës, [[Dreri barbar|drerin barbar]], një nënlloji të drerit të rëndomt që kufizohet në [[malet e Atlasit]] në veriperëndim të kontinentit dhe [[Megaceroides algericus]] i zhdukur ishte e pranishme në Afrikën veriore deri në 6000 vjet më parë. Drerët lopatar janë futur në [[Republika Jugafrikane|Republikën Jugafrikane]]. Llojet e vogla të drerëve dhe pudëve të [[Amerika Qendrore|Amerikës Qendrore]] dhe Jugore, dhe muntjacët të Azisë në përgjithësi zënë pyje të dendura dhe më rrallë shihen në hapësira të hapura, me përjashtim të mundshëm të [[Muntjaci indian|muntjacit indian]]. Ekzistojnë gjithashtu disa lloje drerësh që janë shumë të specializuara, dhe jetojnë pothuajse ekskluzivisht në [[Mali (gjeografi)|male]], [[kullota]], [[këneta]], dhe [[savana]] "të lagësht", ose korridore ripariane të rrethuara nga [[shkretëtira]]. Disa drerë kanë një shpërndarje rrethore si në Amerikën Veriore ashtu edhe në Euroazi. Shembujt përfshijnë karibun që jetojnë në tundrën Arktik dhe taiga (pyjet boreal). [[Dreri i Huemuli]] i [[Andet|Andeve]] të [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]] mbushin nuancat ekologjike të stampekut dhe [[Dhia e egër|dhisë së egër]]. Përqendrimi më i lartë i llojeve të mëdha të drerit në Amerikën Veriore të butë qëndron në rajonet kanadeze të maleve Roki dhe maleve të Kolumbia midis Albertas dhe Kolumbias Britanike, ku të pesë llojet e drerëve të Amerikës Veriore ([[dreri bishtëbardhë]], [[dreri mushkë]], [[Rena|karibou]], elku dhe dreri brilopat) gjenden. Ky rajon ka disa grupe të parqeve kombëtare, përfshirë Parkun Kombëtar Mount Revelstoke, Parkun Kombëtar të Glacier ([[Kanadaja|Kanada]]), Parkun Kombëtar Yoho, dhe Parkun Kombëtar Kootenay në anën të [[Kolumbia Britanike|Kolumbisë Britanike]], dhe Parkut Kombëtar të Banff, Parkut Kombëtar Jasper, dhe Parkut Kombëtar i Glacier (SH.B.A.) në anët e [[Alberta|Albertës]] dhe [[Montana|Montanës]]. Habitatet e shpatit malor ndryshojnë nga habitatet me lagështi halore / pyje të përziera e deri pyje subalpine / pishe te thata me livadhe alpine lart. Zonat e ultësira dhe luginat e lumenjve midis vargmaleve të malit ofrojnë një mozaik të bimëve të lashta dhe parqeve gjetherënëse. Karibuja e rrallë e pyjeve ka gamën më të kufizuar që jeton në lartësi më të larta në livadhet subalpine dhe tundra alpine zonat e disa prej vargjeve malore. Elku dhe dreri mushkë migrojnë midis livadheve alpine dhe pyjeve halore të ulëta dhe kanë tendencë të jenë më të zakonshmet në këtë rajon. Elku gjithashtu banon në tokat e luginës së lumit, të cilat i ndajnë me drerët bishtëtbardhë. Dreri bishtëbardhë kohët e fundit ka zgjeruar gamën e tyre brenda fushës së ultë dhe fundeve të luginës së lumenjve të Rockies kanadeze për shkak të shndërrimit të tokës në tokë bujqësore dhe pastrimit të pyjeve halore, duke lejuar bimësi më gjetherënëse të rrite në shpatet e malit. Ata gjithashtu jetojnë në veri të Calgary dhe Edmonton, ku ata ndajnë habitatin me derin brilopat. Habitatet ngjitur me fushat e livadheve të Fushës së Madhe u lihen tufave të elkëve, bizonëve amerikanë dhe pronghornin. [[File:Reindeer-on-the-rocks.jpg|thumb|Një tufë renash]] Kontinenti Evroaziatik (përfshirë nënkontinentin indian) krenohet me më shumë llojesh të drerëve në botë, me më shumë lloje duke u gjetur në [[Azia|Azi]]. Në krahasim me [[Evropa|Evropën]], ka diversitet më të ulët në llojet bimore dhe shtazore. Sidoqoftë, shumë parqe kombëtare dhe rezerva të mbrojtura në Evropë kanë popullsi të drerit të rëndomtë, kaprojntë dhe drerët lopatar. Këto lloje janë shoqëruar prej kohësh me kontinentin e Evropës, por gjithashtu banojnë në Azinë e Vogël, malet e [[Kaukazi (regjion)|Kaukazit]] dhe [[Irani|Iranin]] Veriperëndimor. Dreri lopatar evropiane jetoi historikisht në pjesën më të madhe të Evropës gjatë periudhës së akullit, por më pas u kufizua kryesisht në Gadishullin [[Anadolli|Anadoll]], në [[Turqia|Turqinë]] e sotme. Popullsia e drerit të lopatar në Evropë është rezultati i prezantimeve historike të bëra nga njeriu, së pari në rajonet mesdhetare të Evropës, pastaj përfundimisht në pjesën tjetër të Evropës. Ata fillimisht ishin kafshë parku që më vonë shpëtuan dhe u rivendosën në mënyrë të egër. Historikisht, llojet e drerëve të Evropës kanë ndarë habitatin e tyre pyjor me barngrënës të tjerë, siç është [[tarpani]] i zhdukur (kali i pyllit), [[Auroku|aurokët]] e zhdukur (demi i pyllit) dhe [[bizoni evropian]]. Vende të mira për të parë drerë në Evropë përfshijnë Malësitë Skoceze, Alpet Austriake, ligatinat midis [[Austria|Austrisë]], [[Hungaria|Hungarisë]], [[Republika Çeke|Republikës Çeke]] dhe disa Parqe Kombëtare të shkëlqyera, përfshirë Parkun Kombëtar Doñana në [[Spanja|Spanjë]], Veluwe në [[Holanda|Hollandë]], Ardennes në [[Belgjika|Belgjikë]] dhe Parku Kombëtar Białowieża i Polonisë. Spanja, Evropa Lindore dhe Malet e Kaukazit kanë akoma zona pyjore të virgjëra që nuk janë vetëm shtëpi e popullsive të konsiderueshme të drerit, por edhe për kafshë të tjera që dikur ishin me bollëk siç ishin, bizoni, [[rrëqebulli evroaziatik]], [[rrëqebulli iberik]], [[Ujku gri|ujqërit]] dhe [[Ariu i murrmë|arijntë e murrmë]]. Përqendrimi më i lartë i llojeve të mëdha të drerit në Azinë e butë ndodhet në pyjet gjethe të përziera, pyjet halore malore dhe taiga që kufizohet me [[Koreja e Veriut|Korenë e Veriut]], Manchuria ([[Kina]] Verilindore) dhe Rajonin Ussuri ([[Rusia|Rusi]]). Këto janë ndër disa nga pyjet më të pasura me gjethe dhe halore në botë, ku mund të gjesh drerët siberian, drerët [[sika]], elkun dhe dreri brilopat. Rena aziatike pushton skajet veriore të këtij rajoni përgjatë kufirit Sino-Rus. Drerët të tilla si dreri sika, [[dreri i Thorolodit]], dreri i rëndomtë i [[Azia Qendrore|Azisë Qendrore]], dhe elku kanë qenë historikisht kultivuar për brirët e tyre nga kinezët Han, popujt turk, popujt Tungusik, mongolët, dhe koreanët. Ashtu si populli Sami i Finlandës dhe Skandinavisë, popujt Tungusikë, [[Mongolia|Mongolisë]] dhe popujt turq të Siberisë Jugore, Mongolisë Veriore dhe Rajonit Ussuri gjithashtu kanë marrë masa për të ngritur kopetë gjysmë të zbutura të renave aziatike. Përqendrimi më i lartë i llojeve të mëdha të drerit në tropikët ndodh në [[Azia Jugore|Azinë Jugore]] në rajonin e rrafshit Indo-Gangetik të Indisë dhe rajonin Terai të [[Nepali|Nepalit]]. Këto fusha pjellore të përbëhet nga pyjet tropikale sezonale me lagështi, pyje gjetherënëse të thata,dhe savanat e lagështa që janë shtëpia e çitalit, dreri hundëderrë, [[barasingha]], sambari indian, dhe muntjaci indian. Llojet kullotëse siç janë barasingha e rrezikuar dhe çitali shumë i zakonshëm janë gregare dhe jetojnë në tufat e mëdha. Sambari indian mund të jetë i pangopur por zakonisht është i vetmuar ose jeton në tufat më të vogla. [[Dreri hundëderr]] është i vetmuar dhe ka dendësi më të ulët se sa muntjaci indian. Dreri mund të shihet në disa parqe kombëtare në Indi, Nepal dhe Sri Lanka prej të cilave Parku Kombëtar i Kanha, Parku Kombëtar Dudhwa l, dhe Parku Kombëtar Chitwan. Parku Kombëtar Wilpattu i [[Sri Lanka|Sri Lankas]] dhe Parku Kombëtar Yala kanë tufa të mëdha të sambarit dhe muntjacit indian. Sambari indian është më i ëmbël në Sri Lanka sesa pjesët e tjera të gamës së tyre dhe kanë tendencë të formojnë tufa më të mëdha se diku tjetër. Lugina e Lumit Chao Praya e Tajlandës dikur ishte kryesisht me pyje të lagështa sezonale tropikale dhe savanat e lagësht që priste popullsitë e drerit hundëderrë, dreri i Skomburgkut të zhdukur, [[dreri i Eldit]], sambari indian dhe muntjaci indiane. Edhe dreri hundëderrë dhe dreri i Eldit janë të rralla, ndërsa sambari indian dhe muntjaci indian lulëzojnë në parqet kombëtare të mbrojtura, siç është Khao Yai. Shumë nga këto lloje drerësh të Azisë Jugore dhe Juglindore gjithashtu ndajnë habitatin e tyre me barngrënës të tjerë, siç janë elefantët aziatikë, llojet e ndryshme të [[Rinoceronti|rinocerontëve]] aziatike, llojet e ndryshme të antilopës (si [[nilgai]], [[antilopa me katër brirë]], [[Antilopa e zezë aziatike|antilopa e zezë]], etj.) [[gazela indiane]] në Indi, dhe buajve (të tilla si të egër [[Bualli i egër i ujit|buajve të egër të ujit]], [[Gauri|gaurin]], dhe [[kouprei]]). Një mënyrë që barngrënësit të ndryshëm mund të mbijetojnë së bashku në një zonë të caktuar është që secila lloji të ketë preferenca të ndryshme ushqimore, megjithëse mund të ketë disa mbivendosje. Australia ka gjashtë lloje të futura drerësh që kanë krijuar popullsi të qëndrueshme të egër nga lëshimet e shoqërisë aklimatizuese në shekullin e 19-të. Këto janë dreri lopatar, dreri i rëndomt, sambari, drerin hundëderrë, rusa, dhe çitali. Dreri i rëndomt i futur në [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]] në 1851 nga aksionet angleze dhe skoceze u zbut në fermat e drerit nga fundi i viteve 1960 dhe janë kafshë të zakonshme të fermave tani. Shtatë lloje të tjera të drerëve u futën në Zelandën e Re por asnjëra nuk është aq e përhapur sa dreri i rëndomt.<ref name="DeerInNewZealand">{{cite web|url=http://www.teara.govt.nz/en/1966/mammals-introduced/page-10|language=en|title=Deer|website=Te Ara: An Encyclopaedia of New Zealand|year=1966|editor-first=A. H.|editor-last=McLintock}}</ref> ==Pëshkrimi fizik== [[File:Life Histories of Northern Mammals (1909) Cervidae tails.png|thumb|left|Bishta drerësht]] Dreri përbën familjen e dytë më të larmishme të artiodaktilëve pas bovidëve.<ref name="Groves2007"/> Megjithëse një ndërtim i ngjashëm, dreri dallohen fort nga antilopat nga [[Briri|brirët]] e tyre, të cilët janë të përkohshëm dhe rregullohen rregullisht për dallim nga brirët e përhershëm të bovidëve.<ref name="Kingdon2015">{{cite book|last1=Kingdon|first1=J.|author1-link=Jonathan Kingdon|title=The Kingdon Field Guide to African Mammals|date=2015|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London, UK|isbn=978-1-4729-2531-2|page=499|edition=2nd}}</ref> Karakteristikat tipike të drerit përfshijnë këmbët e gjata, të fuqishme, një bisht zvogëlues dhe veshët e gjatë.<ref name="Jameson">{{cite book|last1=Jameson|first1=E. W.|last2=Peeters|first2=H. J., Jr.|title=Mammals of California|url=https://archive.org/details/mammalsofcalifor0000jame|date=2004|publisher=University of California Press|location=Berkeley, USA|isbn=978-0-520-23582-3|page=[https://archive.org/details/mammalsofcalifor0000jame/page/241 241]|edition=Revised}}</ref> Dreri shfaq një variacion të gjerë në përmasat fizike. Dreri më i madh ekzistues është dreri brilopat, i cili është i gjatë gati 2z6 metra dhe masa e tij është deri në 800 kilogram.<ref name="Long">{{cite book|last1=Long|first1=C. A.|title=The Wild Mammals of Wisconsin|url=https://archive.org/details/wildmammalswisco00long|url-access=limited|date=2008|publisher=Pensoft|location=Sofia, Bulgaria|isbn=9789546423139|page=[https://archive.org/details/wildmammalswisco00long/page/n439 439]}}</ref><ref name="Prothero2002">{{cite book|last1=Prothero|first1=D. R.|author1-link=Donald Prothero|last2=Schoch|first2=R. M.|title=Horns, Tusks, and Flippers: The Evolution of Hoofed Mammals|url=https://archive.org/details/hornstusksflippe0000prot|date=2002|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, USA|isbn=978-0-8018-7135-1|pages=[https://archive.org/details/hornstusksflippe0000prot/page/n78 61]–84}}</ref> Elku qëndron 1,4–2 metra në shpatull dhe e ka masën 240–450 kilogram.<ref name="Kurta">{{cite book|last1=Kurta|first1=A.|title=Mammals of the Great Lakes Region|date=1995|publisher=University of Michigan Press|location=Michigan, USA|isbn=978-0-472-06497-7|pages=[https://archive.org/details/mammalsofgreatla00kurt_0/page/260 260–1]|edition=1st|url=https://archive.org/details/mammalsofgreatla00kurt_0/page/260}}</ref> Pudu verior është dreri më i vogël në botë; ajo arrin thjesht 32–35 centimetra në shpatull dhe masa e tij është 3,3–6 kilogram. Pudu jugor është vetëm pak më i gjatë dhe më i rëndë.<ref name="Geist"/> [[Dimorfizmi gjinor]] është mjaft i theksuar - në shumicën e llojeve,meshkut priren të jenë më të mëdhenj se femrat,<ref name="Armstrong">{{cite book|last1=Armstrong|first1=D. M.|last2=Fitzgerald|first2=J. P.|last3=Meaney|first3=C. A.|title=Mammals of Colorado|date=2011|publisher=University Press of Colorado|location=Colorado, USA|isbn=978-1-60732-048-7|page=445|edition=2nd}}</ref>dhe, përveçse femrës së renës, vetëm meshkujt posedojnë brirët.<ref name="Kingdon2013">{{cite book|last1=Kingdon|first1=J.|author1-link=Jonathan Kingdon|last2=Happold|first2=D.|last3=Butynski|first3=T.|last4=Hoffmann|first4=M.|last5=Happold|first5=M.|last6=Kalina|first6=J.|title=Mammals of Africa|volume=VI|date=2013|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London, UK|isbn=978-1-4081-8996-2|page=116}}</ref> Ngjyra e palltos në përgjithësi ndryshon midis të kuqes dhe të murrme,<ref name="mcshea">{{cite book|last1=Feldhamer|first1=G. A.|last2=McShea|first2=W. J.|title=Deer: The Animal Answer Guide|url=https://archive.org/details/deeranimalanswer0000feld|date=2012|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, USA|isbn=978-1-4214-0387-8|pages=[https://archive.org/details/deeranimalanswer0000feld/page/1 1]–142}}</ref> megjithëse mund të jetë po aq e errët sa kafeja çokollatë tek dreri i tufës<ref>{{cite book|last1=Francis|first1=C. M.|title=A Field Guide to the Mammals of South-East Asia|url=https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000fran|date=2008|publisher=New Holland|location=London, UK|isbn=978-1-84537-735-9|page=[https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000fran/page/130 130]}}</ref> ose të ketë një nuancë gri si tek elku.<ref name="Kurta" /> Lloje të ndryshme të drerëve broket ndryshojnë nga gri në kafe të kuqërremtë.<ref>{{cite journal|last1=Trolle|first1=M.|last2=Emmons|first2=L. H.|title=A record of a dwarf brocket from Lowland Madre De Dios, Peru|journal=Deer Specialist Group News|date=2004|issue=19|pages=2–5|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/4762/VZ_lhe3.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Disa lloje të tilla si çitali,<ref name="texas">{{cite book|last1=Schmidly|first1=D. J.|title=The Mammals of Texas|date=2004|publisher=University of Texas Press|location=Austin, Texas (USA)|isbn=978-1-4773-0886-8|pages=263–4|edition=Revised|url=http://www.nsrl.ttu.edu/tmot1/cervaxis.htm|access-date=13 janar 2021|archive-date=31 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231200105/http://www.nsrl.ttu.edu/tmot1/cervaxis.htm|url-status=dead}}</ref> dreri lopatar<ref>{{cite book|last1=Hames|first1=D. S.|last2=Koshowski|first2=Denise|title=Hoofed Mammals of British Columbia|date=1999|publisher=UBC Press|location=Vancouver, Canada|isbn=978-0-7748-0728-9|page=113}}</ref> dhe [[dreri sika]]<ref>{{cite book|last1=Booy|first1=O.|last2=Wade|first2=M.|last3=Roy|first3=H.|title=Field Guide to Invasive Plants and Animals in Britain|url=https://archive.org/details/fieldguidetoinva0000booy|date=2015|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London, UK|isbn=978-1-4729-1153-7|page=[https://archive.org/details/fieldguidetoinva0000booy/page/170 170]}}</ref> shfaqin pika të bardha në një shtresë kafe. Palltoja e renës tregon një variacion të dukshëm gjeografik.<ref>{{cite book|last1=Bowers|first1=N.|last2=Bowers|first2=R.|last3=Kaufmann|first3=K.|title=Mammals of North America|date=2004|publisher=Houghton Mifflin|location=New York, USA|isbn=978-0-618-15313-8|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780618153138/page/158 158–9]|url=https://archive.org/details/isbn_9780618153138/page/158}}</ref> Dreri i nënshtrohet dy ndryshimeve në një vit;<ref name="mcshea" /><ref>{{cite book|last1=Hooey|first1=T.|title=Strategic Whitetail Hunting|url=https://archive.org/details/strategicwhiteta0000timh|date=2004|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2702-8|page=[https://archive.org/details/strategicwhiteta0000timh/page/39 39]}}</ref> për shembull, tek dreri i rëndomtë, palltoja e verës me flokë të kuq të hollë zëvendësohet gradualisht nga pallto dimërore e dendur, gri me ngjyrë kafe, në vjeshtë, e cila nga ana tjetër i jep rrugë palltos verore në pranverën e ardhshme.<ref>{{cite journal|last1=Ryder|first1=M. L.|last2=Kay|first2=R. N. B.|title=Structure of and seasonal change in the coat of Red deer (''Cervus elaphus'')|journal=[[Journal of Zoology]]|date=1973|volume=170|issue=1|pages=69–77|doi=10.1111/j.1469-7998.1973.tb05044.x}}</ref> Ndryshimi i gëzofit ndikohet nga fotoperiodi.<ref>{{cite journal|last1=Lincoln|first1=G. A.|last2=Guinness|first2=F. E.|title=Effect of altered photoperiod on delayed implantation and moulting in roe deer|journal=[[Reproduction (journal)|Reproduction]]|date=1972|volume=31|issue=3|pages=455–7|doi=10.1530/jrf.0.0310455|pmid=4648129|url=http://www.reproduction-online.org/content/31/3/455.full.pdf|access-date=13 janar 2021|archive-date=9 tetor 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.reproduction-online.org/content/31/3/455.full.pdf|url-status=dead}}</ref> Dreri janë gjithashtu kërcyes dhe notarë të shkëlqyeshëm. Dreri është ripërtypës dhe ka një lugth me katër dhoma. Disa drerë, siç janë ato në [[Ishulli Rùm|ishullin Rùm]],<ref name="Owen2003">{{cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2003/08/0825_030825_carnivorousdeer.html|title=Scottish Deer Are Culprits in Bird Killings|last=Owen|first=James|date=25 gusht 2003|publisher=National Geographic News|access-date=16 qershor 2009}}</ref> konsumojnë mish kur është në dispozicion.<ref name="carniDeer">{{cite journal|first=Michael|last=Dale|title=Carnivorous Deer|journal=Omni Magazine|year=1988|page=31}}</ref> [[File:Baby fawn's first steps.ogv|thumb|thumbtime=4|Një i vogël në bar]] Pothuajse të gjithë drerët kanë një gjëndër të fytyrës para secilit sy. Gjëndra përmban një feromon të fortë aromatik, i përdorur për të shënuar gamën e tij të shtëpisë. Llojet e drerëve i hapin këto gjëndra të gjera kur zemërohen ose ngacmohen. Të gjithë drerët kanë një [[Mëlçia|mëlçi]] pa fshikëzn e tëmthit ===Brirët=== [[File:White-tailed deer.jpg|thumb|left|[[Dreri bishtëbardhë]]]] [[File:Sambar deers Fighting Silvassa.jpg|left|thumb|2 drerë Sambar në përleshje]] Të gjitha drerët mashkuj posedojnë brirë, me përjashtim të drerit të ujit, në të cilin meshkujt kanë qenie të gjatë si lëkure, të cilat arrijnë nën nofullën e poshtme.<ref name="BurtonChinese">{{cite book|last1=Burton|first1=M.|last2=Burton|first2=R.|title=International Wildlife Encyclopedia|date=2002|publisher=Marshall Cavendish|location=New York, US|isbn=978-0-7614-7270-4|pages=[https://archive.org/details/internationalwil04burt0/page/446 446–7]|edition=3rd|url=https://archive.org/details/internationalwil04burt0/page/446}}</ref> Femrat zakonisht u mungojnë brirët, megjithëse rena femër mbajnë brirë më të vogla dhe më pak të degëzuara se ato të meshkujve.<ref name="Hall2005">{{cite book|last1=Hall|first1=B. K.|title=Bones and Cartilage: Developmental and Evolutionary Skeletal Biology|date=2005|publisher=Elsevier Academic Press|location=Amsterdam, Netherlands|isbn=978-0-08-045415-3|pages=103–15|url={{Google Books|id=y-RWPGDONlIC|page=103|plainurl=yes}}}}</ref> Herë pas here, femrat në lloje të tjera mund të zhvillojnë brirë, veçanërisht tek kaprolli, dreri i rëndomt, [[dreri bishtëbardhë]] dhe dreri mushkë dhe më rrallë tek drerët plesiometacarpal. Një studim i drerit bishtëbardhë të rrënuar vuri në dukje se rrëmujët kanë tendencë të jenë të vegjël dhe të keqformuar, dhe bien shpesh gjatë kohës së ndërrimit.<ref>{{cite journal|last1=Wislocki|first1=G. B.|title=Antlers in female deer, with a report of three cases in ''Odocoileus''|journal=Journal of Mammalogy|date=1954|volume=35|issue=4|pages=486–95|jstor=1375571|doi=10.2307/1375571}}</ref> Dreri lopatar dhe llojet e ndryshme të renëve kanë brirët më të mëdhenjtë, si dhe ato më të rënda, si në terma absolutë ashtu edhe në proporcion me masën e trupit (një mesatare prej 8 gramë për kilogram të masës trupore);<ref name="Hall2005"/><ref>{{cite book|last1=Smith|first1=T.|title=The Real Rudolph: A Natural History of the Reindeer|date=2013|publisher=The History Press|location=New York, US|isbn=978-0-7524-9592-7|url={{Google Books|id=MDA9AwAAQBAJ|page=PT18|plainurl=yes}}}}</ref> dreri i tufës, nga ana tjetër, ka brirët më të vogla të të gjithë drerëve, ndërsa pudú ka brirët më të lehtë për sa i përket masës trupore (0,6 gramë ) për kilogram të masës trupore.<ref name="Hall2005"/> Struktura e brirëve tregojnë ndryshime të konsiderueshme; ndërsa brirët e drerit loptar dhe elkut janë palmate (me një pjesë të gjerë qendrore), me brirët e drerit bishtëbardhë përfshijnë një seri tinesash që mbijnë lart nga një rreze kryesore përpara-lakuese.<ref name="Geist"/> Zhvillimi i brirëve fillon nga pedikeli, një strukturat kockore që shfaqet në majë të kafkës nga koha kur kafsha është një vjeç. Ky proces i humbjes së një grupi të brirëve për të zhvilluar një grup më të madh dhe më të degëzuar vazhdon për pjesën tjetër të jetës.<ref name="Hall2005"/> Brirët shfaqen si inde të buta (të njohura si brirët kadifeje) dhe ngurtësohen në mënyrë progresive tek struktura kockore, duke ndjekur mineralizimin dhe bllokimin e enëve të gjakut në inde, nga maja në bazë.<ref>{{cite book|last1=Fletcher|first1=T. J.|editor1-last=Alexander|editor1-first=T. L.|editor2-last=Buxton|editor2-first=D.|title=Management and Diseases of Deer: A Handbook for the Veterinary Surgeon|date=1986|publisher=Veterinary Deer Society|location=London, UK|isbn=978-0-9510826-0-7|pages=17–8|edition=2nd|chapter=Reproduction: seasonality}}</ref> Brirët mund të jenë një nga karakteristikat më të ekzagjeruara seksuale mashkullore,<ref name="Malo">{{cite journal|doi=10.1098/rspb.2004.2933|pmid=15695205|pmc=1634960|title=Antlers honestly advertise sperm production and quality|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=272|issue=1559|pages=149–57|year=2005|last1=Malo|first1=A. F.|last2=Roldan|first2=E. R. S.|last3=Garde|first3=J.|last4=Soler|first4=A. J.|last5=Gomendio|first5=M.}}</ref> dhe kanë për qëllim kryesisht suksesin riprodhues përmes [[Përzgjedhja seksuale|përzgjedhjes seksuale]] dhe për luftime. Brirët janë të lidhur me pozicionin e një individi në hierarkinë sociale dhe sjelljen e tij. Për shembull, sa më të rënda janë vorbullat, aq më i lartë është statusi i individit në hierarkinë shoqërore dhe aq më i madh është vonesa në rënien e brirëve.<ref name="Hall2005" /> Meshkujt me brirë më të mëdhenj kanë tendencë të jenë më agresivë dhe dominues ndaj të tjerëve.<ref>{{cite journal|last1=Bowyer|first1=R. T.|title=Antler characteristics as related to social status of male southern mule deer|url=https://archive.org/details/sim_southwestern-naturalist_1986-09-11_31_3/page/n13|journal=The Southwestern Naturalist|date=1986|volume=31|issue=3|pages=289–98|jstor=3671833|doi=10.2307/3671833}}</ref> Brirët mund të jenë një sinjal i sinqertë i cilësisë gjenetike; meshkujt me brirë më të mëdha në krahasim me madhësinë e trupit priren të kenë rezistencë të shtuar ndaj patogjenëve<ref>{{cite journal|last1=Ditchkoff|first1=S. S.|last2=Lochmiller|first2=R. L.|last3=Masters|first3=R. E.|last4=Hoofer|first4=S. R.|last5=Den Bussche|first5=R. A. Van|year=2001|title=Major-histocompatibility-complex-associated variation in secondary sexual traits of white-tailed deer (''Odocoileus virginianus'') evidence for good-genes advertisement|url=https://archive.org/details/sim_evolution_2001-03_55_3/page/616|language=en|journal=Evolution|volume=55|issue=3|pages=616–625|doi=10.1111/j.0014-3820.2001.tb00794.x|pmid=11327168|s2cid=10418779|doi-access=free}}</ref> dhe kapacitet më të lartë riprodhues.<ref>{{cite journal|last1=Malo|first1=A. F.|last2=Roldan|first2=E. R. S.|last3=Garde|first3=J.|last4=Soler|first4=A. J.|last5=Gomendio|first5=M.|year=2005|title=Antlers honestly advertise sperm production and quality|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=272|issue=1559|pages=149–157|doi=10.1098/rspb.2004.2933|pmid=15695205|pmc=1634960}}</ref> ===Dhëmbët=== Shumica e drerve kanë 32 [[Dhëmbi|dhëmbë]]. Elku dhe rena mund të jenë përjashtim, pasi ato mund të mbajnë kaninat e tyre të sipërme dhe kështu të kenë 34 dhëmbë.<ref name="Reid">{{cite book|last1=Reid|first1=F. A.|title=A Field Guide to Mammals of North America, North of Mexico|url=https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000reid|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Co.|location=Boston, USA|isbn=978-0-395-93596-5|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetomamm0000reid/page/153 153]–4|edition=4th}}</ref> Dreri kinez i ujit, dreri i ngritur dhe muntjaci i kanë zgjeruar dhëmbët e sipërm të qenit duke formuar dhëmbë të mprehta, ndërsa llojet e tjera shpesh u mungojnë dhëmbët e qenit të sipërme. Dhëmbët e drerit kanë kreshtë gjysmëhënës prej smalti, të cilat u mundësojnë atyre të bluajnë një larmi të gjerë të bimësisë.<ref name="EoM">{{cite book|editor-last=Macdonald|editor-first=D.|last=Cockerill|first=R.|year=1984|title=The Encyclopedia of Mammals|publisher=Facts on File|location=New York, USA|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/520 520–9]|isbn=978-0-87196-871-5|url=https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/520}}</ref> Dhëmbët e drerit janë përshtatur për të ushqyer me bimësi, dhe si ripërtypësit e tjerë, ata nuk kanë incizues të sipërm, në vend të kësaj kanë një jastëk të fortë në pjesën e përparme të nofullës së sipërme të tyre. == Biologjia == [[File:Fawn in Forest edit.jpg|thumb|I vogli]] ===Dieta=== Dreri është kullotës, dhe ushqehet kryesisht me barëra, shkurre dhe pemë, me konsum shtesë të likeneve në gjerësi veriore gjatë dimrit.<ref>Uresk, Daniel W., and Donald R. Dietz. "Fecal vs. Rumen Contents to Determine White-tailed Deer Diets." Intermountain Journal of Sciences 24, no. 3-4 (2018): 118–122.</ref> Ata kanë lugthë të vogël, të pa specifikuar, sipas standardeve të barngrënësve dhe kërkesave të larta për ushqim. Në vend që të ushqehen dhe tretin sasi të mëdha të ushqimit me fibroze të shkallës së ulët, si p.sh., delet dhe lopët, dreri zgjedhin, [[Gjethja|gjethet]] e reja, barishtet e freskëta, degëzat e buta, frutat, kërpudhat dhe likenet. Ushqimi me fibra të ulët, pas fermentimit dhe copëzimit minimal, kalon me shpejtësi në kanalin ushqyes. Dreri kërkon një sasi të madhe të mineraleve të tilla si [[kalciumi]] dhe fosfat në mënyrë që të mbështesin rritjen e brirëve, dhe kjo kërkon më tej një dietë të pasur me lëndë ushqyese. Sidoqoftë, ka disa raporte për drerin që merren me aktivitete mishngrënëse, të tilla si ngrënia e të [[Peshqit|peshqve]] të vdekur përgjatë liqeneve<ref name="Case1987">{{cite journal|last1=Case|first1=D.J.|last2=McCullough|first2=D.R.|date=shkurt 1987|title=White-tailed deer forage on alewives|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-mammalogy_1987-02_68_1/page/195|language=en|journal=Journal of Mammalogy|volume=68|issue=1|pages=195–198|doi=10.2307/1381075|jstor=1381075}}</ref> ose [[Vezët e thëllëzave|vezët]] e thëllëzës veriore.<ref>{{cite journal|last1=Ellis-Felege|first1=S. N.|last2=Burnam|first2=J. S.|last3=Palmer|first3=W. E.|last4=Sisson|first4=D. C.|last5=Wellendorf|first5=S. D.|last6=Thornton|first6=R. P.|last7=Stribling|first7=H. L.|last8=Carroll|first8=J. P.|year=2008|title=Cameras identify White-tailed deer depredating Northern bobwhite nests|journal=Southeastern Naturalist|volume=7|issue=3|pages=562–564|doi=10.1656/1528-7092-7.3.562|s2cid=84790827}}</ref> === Riprodhimi === [[File:Wapiti (01) 2006-09-19.JPG|left|thumb|Femra me të voglin]] Pothuajse të gjithë drerët janë të ashtuquajtura lloje uniparental: i vogli kujdesen vetëm nga nëna. Një femër në përgjithësi ka një ose dy të vegjël në të njëjtën kohë. Sezoni i çiftëzimit zakonisht fillon në fund të gushtit dhe zgjat deri në dhjetor. Disa lloje bashkohen deri në fillim të marsit. Periudha e shtatëzanis është diku deri në dhjetë muaj për kaprollit. Shumica e të vegjëlve lindin me leshin e tyre të mbuluar me njolla të bardha, megjithëse në shumë lloje ato humbasin këto pika deri në fund të dimrit të tyre të parë. Në njëzet minutat e para të jetës së jetës, të vegjëlit fillon të marrë hapat e saj të parë. Nëna e saj e lëpinë pë ta pastruar derisa të jetë pothuajse pa aromë, kështu që grabitqarët nuk do ti gjejnë. Nëna e saj largohet shpesh për të kullosur, dhe të vegjëlve nuk i pëlqen të mbetet pas. Ndonjëherë nëna e saj duhet butësisht ta shtyjë poshtë me këmbën e saj.<ref name="Ref_a">[http://www.sheppardsoftware.com/content/animals/animals/mammals/deer.htm Deer – info and games] Sheppard Software.</ref> I vogli qëndron i fshehur në bar për një javë derisa të jetë mjaft i fortë për të ecur me nënën e saj. I vogli dhe nëna e saj qëndrojnë së bashku për rreth një vit. Një mashkull zakonisht largohet dhe nuk e sheh më kurrë nënën e tij, por femrat ndonjëherë kthehen me të vegjëlit e tyre dhe formojnë tufa të vogla. ===Sëmundjet=== Në disa zona të [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britanisë së Madhe]], dreri (sidomos dreri lopatar), janë implikuar si një rezervuar i mundshëm për transmetimin e tuberkulozit të gjedhit,<ref name="Delahay et al., 2007">{{cite journal|last1=Delahay|first1=R. J.|last2=Smith|first2=G. C.|last3=Barlow|first3=A. M.|last4=Walker|first4=N.|last5=Harris|first5=A.|last6=Clifton-Hadley|first6=R. S.|last7=Cheeseman|first7=C. L.|year=2007|title=Bovine tuberculosis infection in wild mammals in the South-West region of England: A survey of prevalence and a semi-quantitative assessment of the relative risks to cattle|url=https://archive.org/details/sim_veterinary-journal_2007-03_173_2/page/287|language=en|journal=The Veterinary Journal|volume=173|pages=287–301|pmid=16434219|doi=10.1016/j.tvjl.2005.11.011|issue=2}}</ref><ref name="Ward et al., 2009">{{cite journal|last1=Ward|first1=A. I.|last2=Smith|first2=G. C.|last3=Etherington|first3=T. R.|last4=Delahay|first4=R. J.|year=2009|title=Estimating the risk of cattle exposure to tuberculosis posed by wild deer relative to badgers in England and Wales|pmid=19901384|journal=Journal of Wildlife Diseases|volume=45|pages=1104–1120|issue=4|doi=10.7589/0090-3558-45.4.1104|s2cid=7102058}}</ref> një sëmundje e cila në Britani të Madhe në 2005 kushtoi 90 milion £ në përpjekjet për të zhdukur.<ref name="The Vet Record, 2008">{{cite journal|author=Anonymous|year=2008|title=Bovine TB: EFRACom calls for a multifaceted approach using all available methods|url=https://archive.org/details/sim_veterinary-record_2008-03-01_162_9/page/258|journal=The Veterinary Record|volume=162|pages=258–259|pmid=18350673|doi=10.1136/vr.162.9.258|issue=9|s2cid=2429198}}</ref> Dreri me bisht të bardhë Odocoileus virginianus është konfirmuar si nikoqiri i vetëm i mirëmbajtjes në shpërthimin e tuberkulozit të gjedhit në Miçigan i cili mbetet një pengesë e rëndësishme për zhdukjen mbarëkombëtare të sëmundjes të bagëtis në SHBA.<ref name="O'Brien et al., 2011">{{cite journal|last1=O'Brien|first1=D. J.|last2=Schmitt|first2=S. M.|last3=Fitzgerald|first3=S. D.|last4=Berry|first4=D. E.|year=2011|title=Management of bovine tuberculosis in Michigan wildlife: Current status and near term prospects|pmid=21414734|journal=Veterinary Microbiology|volume=151|pages=179–187|doi=10.1016/j.vetmic.2011.02.042|issue=1–2|url=https://zenodo.org/record/1000720|language=en}}</ref> Dreri brilopat dhe dreri mund të mbajë tërbimin.<ref name="mtt">{{cite news|publisher=Moncton Times&Transcript|title=Don't fraternize with wild animals: biologist|author=Alan Cochrane|date=janar 2019}}</ref> Drerët brilopat mund të vuajë nga krimbi i trurit, një helminth që shpon vrima nëpër [[Truri|tru]] në kërkimin e tij për një vend të përshtatshëm për të hedhur vezët e tij. Një biolog shprehet se "Ata lëvizin për të kërkuar vendin e duhur dhe kurrë nuk e gjejnë atë vërtet." Dreri duket se është imun ndaj këtij paraziti; ai kalon në sistemin e tretjes dhe ekskretohet në fecës. Paraziti nuk ekzaminohet nga zorrët e dhjamit, dhe kalon në tru ku bëhet dëmtimi që është i dukshëm nga jashtë, si në sjellje ashtu edhe në lëvizje.<ref name="mtt" /> Dreri, elku dhe dreri brilopatë në [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]] mund të vuajnë nga një sëmundje e tretjes kronike, e cila u identifikua në një laborator të Kolorados në vitet 1960 dhe besohet të jetë një sëmundje prion. Nga një bollëk kujdesi gjuetarët këshillohen të shmangin kontaktin me materialin e specifikuar të rrezikut (SRM) siç është truri, kolona kurrizore ose nyjet limfatike. Debonimi i mishit kur gjalpi dhe sanitizimi i thikave dhe mjeteve të tjera të përdorura për kasap janë ndër rekomandimet e tjera të qeverisë.<ref>{{cite web|url=http://www.dnr.state.md.us/wildlife/Hunt_Trap/deer/disease/cwdinformation.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514234545/http://www.dnr.state.md.us/wildlife/Hunt_Trap/deer/disease/cwdinformation.asp|language=en|url-status=dead|archive-date=2013-05-14|title=Wildlife and Heritage Service: Chronic Wasting Disease (CWD)|publisher=Maryland Department of Natural Resources}}</ref> ==Evolucioni== Besohet që dreri të kenë evoluar nga kafshë të cilë ngjasojnë duikerët e sotëm në fillim të [[Eoceni|Eocenit]], dhe u zhvilluar gradualisht në cervoidët në Miocenit. Përfundimisht, me zhvillimin e brirëve, çatajtë, si dhe incizorët e sipërm u zhdukën. Kështu, evolucioni i drerit zgjati afro 30 milion vjet. Biologu Valerius Geist sugjeron që evolucioni të ketë ndodhur në faza. Nuk ka shumë fosile të spikatura për të gjurmuar këtë evolucion, por vetëm fragmente skelete dhe brirësh që mund të ngatërrohen lehtësisht me gërmadhat e rreme të llojeve jo cervise.<ref name="Geist">{{cite book|last1=Geist|first1=V.|author-link=Valerius Geist|title=Deer of the World: Their Evolution, Behaviour and Ecology|date=1998|publisher=Stackpole Books|location=Mechanicsburg, USA|isbn=978-0-8117-0496-0|pages=1–54|edition=1st}}</ref><ref name="Goss1983"/> ===Epoka e Eocenit=== Ripërtypësit, paraardhësit e Cervidae, besohet të ketë evoluar nga [[Diacodexis]], artiodaktil i hershëm i njohur 50-55 milion vite më parër në Eocene.<ref name="Janis1998"/> Diakodoksia, kishte gati përmasat e një lepuri, paraqiste karakteristikën e kockave talus për të gjithë dythundrakët modernë. Ky stërgjyshi dhe të afërmit e tij ndodhën në të gjithë Amerikën e Veriut dhe Euroazinë, por ishin në rënie nga të paktën 46 milion vite më pare.<ref name="Janis1998">{{cite book|last1=Janis|first1=C. M.|last2=Effinger|first2=J. A.|last3=Harrison|first3=J. A.|last4=Honey|first4=J. G.|last5=Kron|first5=D. G.|last6=Lander|first6=B.|last7=Manning|first7=E.|last8=Prothero|first8=D.|author8-link=Donald Prothero|last9=Stevens|first9=M. S.|last10=Stucky|first10=R. K.|last11=Webb|first11=S. D.|last12=Wright|first12=D. B.|editor1-last=Janis|editor1-first=C. M.|editor2-last=Scott|editor2-first=K. M.|editor3-last=Jacobs|editor3-first=L. L.|title=Evolution of Tertiary Mammals of North America|url=https://archive.org/details/evolutiontertiar00jani_419|language=en|url-access=limited|date=1998|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|isbn=978-0-521-35519-3|pages=[https://archive.org/details/evolutiontertiar00jani_419/page/n175 337]–74|edition=1st|chapter=Artiodactyla}}</ref><ref name="Heffelfinger">{{cite book|last1=Heffelfinger|first1=J.|title=Deer of the Southwest: A Complete Guide to the Natural History, Biology, and Management of Southwestern Mule Deer and White-tailed Deer|date=2006|publisher=Texas A & M University Press|location=Texas, USA|isbn=978-1-58544-515-8|pages=1–57|edition=1st}}</ref> Analiza e një skeleti gati të plotë të Diacodexis të zbuluar në vitin 1982 shkaktoi spekulime se ky stërgjysh mund të ishte më afër joripërtypësve sesa ripërtypësve.<ref>{{cite journal|last1=Rose|first1=K. D.|title=Skeleton of ''Diacodexis'', oldest known artiodactyl|url=https://archive.org/details/sim_science_1982-05-07_216_4546/page/n81|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=1982|volume=216|issue=4546|pages=621–3|doi=10.1126/science.216.4546.621|pmid=17783306|jstor=1687682|bibcode=1982Sci...216..621R|s2cid=13157519}}</ref> [[Andromeryx]] është një tjetër ripërtypës i shquar parahistorik, por duket se është më afër drerëve-minjë.<ref>{{cite book|editor1-last=Eldredge|editor1-first=N.|editor2-last=Stanley|editor2-first=S. M.|title=Living Fossils|date=1984|publisher=Springer|location=New York, USA|isbn=978-1-4613-8271-3}}</ref> === Epoka e Oligocenit === [[File:Leptomeryx 1.JPG|thumb|''[[Leptomeryx]]'']] Formimi i Himalajeve dhe Alpeve solli ndryshime të rëndësishme gjeografike. Kjo ishte arsyeja kryesore pas diversifikimit të gjerë të formave të drerit dhe shfaqjes së cervidëve nga Oligoceni në Pliocenin e hershëm.<ref name="Ludt">{{cite journal|last1=Ludt|first1=C. J.|last2=Schroeder|first2=W.|last3=Rottmann|first3=O.|last4=Kuehn|first4=R.|title=Mitochondrial DNA phylogeography of red deer (''Cervus elaphus'')|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|date=2004|volume=31|issue=3|pages=1064–83|doi=10.1016/j.ympev.2003.10.003|url=https://www.researchgate.net/publication/8585775|language=en|pmid=15120401}}</ref> Pjesa e fundit e Oligocenit (28-34 milion vjet më parë), u shfaqën [[Eumeryx]] në Evropa dhe [[Leptomeryx]] në Amerikën Veriore. Këto të fundit ngjasonin me bovidët dhe me cervidët moderne në morfologjinë dentare, ndërsa i pari ishte më i përparuar.<ref>{{cite journal|last1=Vislobokova|first1=I.|last2=Daxner-Höck|first2=G.|title=Oligocene–early Miocene ruminants from the Valley of Lakes (central Mongolia)|journal=Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien|date=2001|volume=103|pages=213–35|jstor=41702231|url=http://verlag.nhm-wien.ac.at/pdfs/103A_213235_Vislobokova.pdf|series=A}}</ref> Forma të tjera si dreri përfshinin [[Blastomeryx]] e Amerikës Veriore dhe [[Dremotherium]] i Evropës ; këto kafshë me dhëmbë nga shabllonët besohet se kanë qenë paraardhësit e drejtpërdrejtë të të gjithë drerëve moderne të.<ref name="Stirton">{{cite journal|last1=Stirton|first1=R. A.|title=Comments on the relationships of the cervoid family Palaeomerycidae|journal=American Journal of Science|date=1944|volume=242|issue=12|pages=633–55|doi=10.2475/ajs.242.12.633|bibcode=1944AmJS..242..633S}}</ref>Një formë tjetër bashkëkohore ishte Protoceratidi, protokeratid me katër brirë, që u zëvendësua nga [[Syndyoceras]] në Miocen; këto kafshë ishin unike kur kishin një bri në hundë.<ref name="Goss1983"/> Fosilet e vona të Eocenit të datës afro 35 milion vjet më parë, të cilat u gjetën në Amerikën Veriore, tregojnë se Syndyoceras kishte rritje të kafkës kockore që ngjasonin mebrirët e cervidëve.<ref name="agate">{{cite book|publisher=Interior Department, National Park Service, Division of Publications|title=Agate Fossil Beds: Agate Fossil Beds National Monument, Nebraska|url=https://archive.org/details/agatefossilbedsa0000divi|date=shkurt 1989|isbn=978-0-912627-04-5|page=[https://archive.org/details/agatefossilbedsa0000divi/page/31 31]}}</ref> ===Epoka e Miocenit=== Dëshmitë fosile sugjerojnë se anëtarët më të hershëm të mbifamiljes Cervoidea u shfaqën në Evroazi në Miocene. [[Dicrocerus]], [[Euprox]] dhe [[Heteroprox]] ishin ndoshta antarët e para cervidë.<ref name="Gentry1994">{{cite journal|last1=Gentry|first1=A. W.|last2=Rössner|first2=G.|title=The Miocene differentiation of Old World Pecora (Mammalia)|journal=Historical Biology|date=1994|volume=7|issue=2|pages=115–58|doi=10.1080/10292389409380449}}</ref>Dicrocerus paraqiti brirë të vetme që binin rregullisht.<ref name="Azanza">{{cite journal|last1=Azanza|first1=B.|last2=DeMiguel|first2=D.|last3=Andrés|first3=M.|title=The antler-like appendages of the primitive deer ''Dicrocerus elegans'': morphology, growth cycle, ontogeny, and sexual dimorphism|journal=Estudios Geológicos|date=2011|volume=67|issue=2|pages=579–602|doi=10.3989/egeol.40559.207|doi-access=free}}</ref> Stephanocemas kishte më shumë brirë të zhvilluara dhe shpërndarës (kurorëzuara).<ref>{{cite journal|last1=Wang|first1=X.|last2=Xie|first2=G.|last3=Dong|first3=W.|title=A new species of crown-antlered deer ''Stephanocemas'' (Artiodactyla, Cervidae) from the middle Miocene of Qaidam Basin, northern Tibetan Plateau, China, and a preliminary evaluation of its phylogeny|journal=Zoological Journal of the Linnean Society|date=2009|volume=156|issue=3|pages=680–95|doi=10.1111/j.1096-3642.2008.00491.x|url=https://www.researchgate.net/publication/230071825|language=en|doi-access=free}}</ref> Procervulus ( Palaeomerycidae )zotëronte brirë që nuk binin.<ref>{{cite journal|last1=Ginsburg|first1=L.|title=La faune des mammifères des sables Miocènes du synclinal d'Esvres (Val de Loire)|journal=Comptes Rendus de l'Académie des Sciences|date=1988|pages=319–22|series=II|trans-title=The mammalian fauna of the Miocene sands of the syncline Esvres (Loire Valley)|language=fr}}</ref> Format bashkëkohore të tilla si merycodontinët përfundimisht i dhanë lindje pronghornit modern.<ref>{{cite journal|last1=Walker|first1=D. N.|title=Pleistocene and Holocene records of ''Antilocapra americana'': a review of the FAUNMAP data|journal=Plains Anthropologist|date=2000|volume=45|issue=174|pages=13–28|jstor=25669684|url=http://www.uwyo.edu/anthropology/_files/docs/walker/48%20walker%202000%20pleistocene%20records%20antilocapra%202.pdf|doi=10.1080/2052546.2000.11932020|s2cid=163903264}}</ref> Cervinae u shfaq si grupi i parë i cervidëve ekzistuese rreth 7–9 milion vjetë më parë, gjatë Miocenit të vonë në Azinë qendrore. Fisi Muntiacini bëri paraqitjen e tij si † Muntiacus leilaoensis rreth 7–8 milion vjet më parë;<ref>{{cite journal|last1=Dong|first1=W.|last2=Pan|first2=Y.|last3=Liu|first3=J.|title=The earliest ''Muntiacus'' (Artiodactyla, Mammalia) from the Late Miocene of Yuanmou, southwestern China|journal=Comptes Rendus Palevol|date=shtator 2004|volume=3|issue=5|pages=379–86|doi=10.1016/j.crpv.2004.06.002|url=https://www.researchgate.net/publication/232743453|language=en}}</ref> muntjacët e hershme ndryshonin në madhësi - të vegjël aq sa lepuri. Ata kishin brirë për mbrojtje.<ref name="Geist" /> Capreolinae pasoi shpejt pas; Alceini u shfaq 6,4–8,4 milion vjet më parë.<ref name="Gilbert2006" /> Rreth kësaj periudhe, [[Oqeani Tethys]] u zhduk duke i dhënë vendin shtrirjeve të gjera të kullotave; këto i siguruan drerëve bimësi të bollshme të pasura me proteina që çuan në zhvillimin e brirëve dekorative dhe lejuan që popullsitë të lulëzojnë dhe kolonizojnë zonat.<ref name="Geist" /><ref name="Ludt" /> Ndërsa kafshët ishin theksuar, dhëmbët e qenit nuk mbaheshin më ose nuk ishin të përfaqësuar dobët (si në tjetrin), me siguri sepse dieta nuk ishte më e kullotje dhe brirë ishin organe më të mira shfaqjeje. Tek dreri muntjac dhe i tufës, brirët si dhe qenët janë të vegjël. Megjithatë, tragulidët posedojnë qenie të gjata deri më sot.<ref name="Heffelfinger" /> === Epoka e Pliocenit === [[File:Cervoceros novorossiae.jpg|thumb|''[[Cervocerus novorossiae]]'']] Me fillimin e [[Plioceni|Pliocenit]], klima globale u bë më e ftohtë. Një rënie në nivelin e detit çoi në akullnaja masive; për pasojë, kullotat kanë bollëk në foragjere ushqyese. Kështu u rrëzua një prurje e re tek popullsitë e drerëve.<ref name="Geist"/><ref name="Ludt"/> Anëtari më i vjetër Cervini, † Cervocerus novorossiae, u shfaq rreth kalimit nga Mioceni në Pliocene në Evroazi;<ref>{{cite journal|last1=Di Stefano|first1=G.|last2=Petronio|first2=C.|title=Systematics and evolution of the Eurasian Plio-Pleistocene tribe Cervini (Artiodactyla, Mammalia)|journal=Geologica Romana|date=2002|volume=36|pages=311–34|url=http://tetide.geo.uniroma1.it/dst/grafica_nuova/pubblicazioni_DST/geologica_romana/Volumi/VOL%2036/GR_36_311_334_DI%20Stefano%20et%20al.pdf|access-date=11 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310214846/http://tetide.geo.uniroma1.it/dst/grafica_nuova/pubblicazioni_DST/geologica_romana/Volumi/VOL%2036/GR_36_311_334_DI%20Stefano%20et%20al.pdf|archive-date=10 mars 2016|url-status=dead}}</ref> fosilet e cervidëve nga Plioceni i hershëm deri në Pleistocen janë gërmuar në Kinë<ref>{{cite journal|last1=Petronio|first1=C.|last2=Krakhmalnaya|first2=T.|last3=Bellucci|first3=L.|last4=Di Stefano|first4=G.|title=Remarks on some Eurasian pliocervines: Characteristics, evolution, and relationships with the tribe Cervini|journal=Geobios|date=2007|volume=40|issue=1|pages=113–30|doi=10.1016/j.geobios.2006.01.002}}</ref> dhe Himalajet.<ref>{{cite journal|last1=Ghaffar|first1=A.|last2=Akhtar|first2=M.|last3=Nayyer|first3=A. Q.|title=Evidences of Early Pliocene fossil remains of tribe Cervini (Mammalia, Artiodactyla, Cervidae) from the Siwaliks of Pakistan|journal=Journal of Animal and Plant Sciences|date=2011|volume=21|issue=4|pages=830–5|url=http://www.thejaps.org.pk/docs/21-4/34.pdf|access-date=13 janar 2021|archive-date=9 tetor 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.thejaps.org.pk/docs/21-4/34.pdf|url-status=dead}}</ref> Ndërsa [[Cervus]] dhe [[Dama]] shfaqeshin gati 3 milion vjetë më parë, Axis u shfaq Në Pliocen-Pleistocenit. Fiset Capreolini dhe Rangiferini u shfaqën rreth 4-7 milion vjet më parë.<ref name="Gilbert2006"/> Rreth 5 milion vjet më parë, rangiferinët † Bretzia dhe † Eocoileus ishin cervidët e parë për që arritën në Amerikën Veriore.<ref name="Gilbert2006" /> Kjo nënkupton që ngushtica e Beringut mund të kalohej gjatë Miocenit - Pliocenit të vonë; kjo duket shumë e mundshme pasi kamelidët migruan në Azi nga Amerika e Veriut rreth të njëjtën kohë.<ref>{{cite journal|last1=van der Made|first1=J.|last2=Morales|first2=J.|last3=Sen|first3=S.|last4=Aslan|first4=F.|title=The first camel from the Upper Miocene of Turkey and the dispersal of the camels into the Old World|journal=Comptes Rendus Palevol|date=2002|volume=1|issue=2|pages=117–22|doi=10.1016/S1631-0683(02)00012-X}}</ref> Drerët pushtojnë Amerikën Jugore në fund të Pliocenit si pjesë e Shkëmbimit të Madhë Amerikan, falë Isthmusit të formuar së fundmi në Panama, dhe doli i suksesshëm për shkak të numrit të vogël të konkurrentëve që konkurrojnë në kontinent.<ref>{{cite book|last1=Webb|first1=S. D.|editor1-last=Vrba|editor1-first=E. S.|editor1-link=Elisabeth Vrba|editor2-last=Schaller|editor2-first=G. B.|editor2-link=George Schaller|title=Antelopes, Deer, and Relatives: Fossil Record, Behavioral Ecology, Systematics, and Conservation|date=2000|publisher=Yale University Press|location=New Haven, USA|isbn=978-0-300-08142-8|pages=38–64|chapter=Evolutionary history of New World Cervidae|chapter-url=https://books.google.com/books?id=f34SmXP27ywC&pg=PA38}}</ref> ===Epoka e Pleistocenit=== Dreri i madh me brirë mbresëlënëse evoluan gjatë [[Pleistoceni|Pleistocenit]] të hershëm, ndoshta si rezultat i burimeve të bollshme për të nxitur evolucionin.<ref name="Geist" /> Eukladoceros ishte i krahasueshëm në madhësi me elkun modern.<ref>{{cite journal|last1=De Vos|first1=J.|last2=Mol|first2=D.|last3=Reumer|first3=J. W. F.|title=Early Pleistocene Cervidae (Mammalia, Artiodactyla) from the Oosterschelde (the Netherlands), with a revision of the cervid genus ''Eucladoceros'' Falconer, 1868|journal=Deinsea|date=1995|issue=2|pages=95–121|url=http://www.hetnatuurhistorisch.nl/fileadmin/user_upload/documents-nmr/Publicaties/Deinsea/Deinsea_02/Deinsea_2_p95-121_de_Vos.pdf}}</ref> † Megaloceros (Pliocene – Pleistocene) paraqiti [[Elku irlandez|elkun irlandez]] ( M. giganteus ), një nga cervidët më të mëdhenj të njohur. Elku irlandez arriti në 2 metra në shpatull dhe kishte brirë të rënda që lëviznin 3.6 metra (12 ft) nga maja në majë.<ref>{{cite journal|last1=Lister|first1=A. M.|last2=Gonzalez|first2=S.|last3=Kitchener|first3=A. C.|title=Survival of the Irish elk into the Holocene|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2000-06-15_405_6788/page/752|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|date=2000|volume=405|issue=6788|pages=753–4|doi=10.1038/35015668|pmid=10866185|bibcode=2000Natur.405..753G|s2cid=4417046}}</ref> Këto kafshë të mëdha mendohet se janë përballur me zhdukje për shkak të konfliktit midis përzgjedhjes gjinore për kafshët e mëdhenj dhe trupin dhe seleksionimin natyror për një formë më të vogël.<ref>{{cite journal|last1=Moen|first1=R. A.|last2=Pastor|first2=J.|last3=Yosef|first3=C.|title=Antler growth and extinction of Irish elk|journal=Evolutionary Ecology Research|date=1999|issue=1|pages=235–49|url=http://www.duluth.umn.edu/~rmoen/Dld/Moen_1999.pdf|access-date=13 janar 2021|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193608/http://www.duluth.umn.edu/~rmoen/Dld/Moen_1999.pdf|url-status=dead}}</ref> Ndërkohë, dreri brilopatë dhe rena rrezatuan në Amerikën Veriore nga Siberia.<ref>{{cite journal|last1=Breda|first1=M.|last2=Marchetti|first2=M.|title=Systematical and biochronological review of Plio-Pleistocene Alceini (Cervidae; Mammalia) from Eurasia|journal=Quaternary Science Reviews|date=2005|volume=24|issue=5–6|pages=775–805|doi=10.1016/j.quascirev.2004.05.005|bibcode=2005QSRv...24..775B|url=http://doc.rero.ch/record/209798/files/PAL_E4211.pdf}}</ref> ==Taksonomia dhe klasifikimi== [[File:Cervid skull-FMVZ USP-21.jpeg|thumb|upright=0.75|Cervid skull]]Drerët përbëjnë familjen Cervidae në rendin e Artiodaktila. Kjo familje u përshkrua për herë të parë nga zoologu gjerman Georg August Goldfuss në librin Handbuch der Zoologie (1820). Janë njohur tre nënfamilje: Capreolinae (përshkruar për herë të parë nga zoologu anglez Joshua Brookes në 1828), [[Cervinae]] (përshkruar nga Goldfuss) dhe Hydropotinae (përshkruar për herë të parë nga zoologu francez Louis Trouessart në 1898).<ref name="Groves2007">{{cite book|last1=Groves|first1=C.|author-link1=Colin Groves|chapter=Family Cervidae|chapter-url=https://books.google.com/books?id=qO8H_alEofAC&pg=PA249|editor1-last=Prothero|editor1-first=D. R.|editor1-link=Donald Prothero|editor2-last=Foss|editor2-first=S. E.|title=The Evolution of Artiodactyls|date=2007|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, USA|isbn=978-0-801-88735-2|pages=249–56|edition=Illustrated}}</ref><ref name="MSW3">{{MSW3 | id=14200205 | page=652–70}}</ref> Përpjekje të tjera për klasifikimin e drerit kanë qenë të bazuara në dallime morfologjike dhe gjenetike.<ref name="Goss1983">{{cite book|first1=R. J.|last1=Goss|title=Deer Antlers Regeneration, Function and Evolution|date=1983|publisher=Elsevier|location=Oxford, UK|isbn=9780323140430|pages=43–51}}</ref> Natyralisti anglo-irlandez Victor Brooke sugjeroi në 1878 që dreri të mund të jetë i bifurkuar në dy klada në bazë të veçorive të eshtrave të dytë dhe parakrahët e tyre: Plesiometacarpalia (dreri i Botës së Vjetër) dhe Telemetacarpalia (më drerët e Botës së Re). Ai e trajtoi drerin e myshkut si një cervid, duke e vendosur nën nënfamiljen Telemetacarpalia. Ndërsa drerët telemetacarpal tregonin vetëm ato elemente të vendosura larg nga nyja, drerët plesiometacarpal mbajti elementët më afër bashkimit gjithashtu.<ref name="Brooke1878">{{cite journal|last1=Brooke|first1=V.|title=On the classification of the Cervidœ, with a synopsis of the existing species|journal=[[Proceedings of the Zoological Society of London]]|date=1878|volume=46|issue=1|pages=883–928|doi=10.1111/j.1469-7998.1878.tb08033.x}}</ref> Diferencimi në bazë të numrit të kromozomeve në fund të shekullit të 20-të nuk ka qenë i rregullt nga disa mospërputhje.<ref name="Goss1983" /> Në 1987, zoologët Colin Groves dhe Peter Grubb identifikuan tre nënfamilje: Cervinae, Hydropotinae dhe Odocoileinae; ata vunë re se në hidropotina i mungonin brirët, dhe dy nënfamiljet e tjera ndryshojnë në morfologjinë e tyre skeletore.<ref name="Groves1987">{{cite book|last1=Groves|first1=C.|author1-link=Colin Groves|last2=Grubb|first2=P.|author2-link=Peter Grubb (zoologist)|editor1-last=Wemmer|editor1-first=C.|title=Biology and Management of the Cervidae: A Conference held at the Conservation and Research Center, National Zoological Park, Smithsonian Institution, Front Royal, Virginia, August 1–5, 1982|date=1987|publisher=Smithsonian Institution Press|location=Washington, USA|isbn=978-0-87474-981-6|pages=21–59|chapter=Relationships of living deer}}</ref> Megjithatë, ata u kthyen nga ky klasifikim në vitin 2000.<ref name="Grubb2000">{{cite journal|last1=Grubb|first1=P.|author-link1=Peter Grubb (zoologist)|title=Valid and invalid nomenclature of living and fossil deer, Cervidae|journal=Acta Theriologica|date=2000|volume=45|issue=3|pages=289–307|url=http://rcin.org.pl/Content/13017/BI002_2613_Cz-40-2_Acta-T44-nr29-289-307_o.pdf|doi=10.4098/at.arch.00-30}}</ref><!--is this not merely a minor footnote?--> ===Marrëdhëniet jashtë-familjare=== Deri në fillim të shekullit XX kuptohej që familja Moshidae (drerët e myshqeve) është famlija motër e Cervidae. Megjithatë, një 2003 studimi filogjenetik nga Alexandre Hassanin (i Muzeut Kombëtar të Historisë Natyrore, Francë ) dhe kolegët, zbuloi se Moshidae dhe Bovidae formojnë një kladë motër dhe jo me Cervidae. Sipas studimit, Cervidae u largua nga klada Bovidae-[[Moshidae]] 27 deri në 28 milion vjet më parë.<ref name="Hassanin2003">{{cite journal|last1=Hassanin|first1=A.|last2=Douzery|first2=E. J. P.|title=Molecular and morphological phylogenies of Ruminantia and the alternative position of the Moschidae|journal=Systematic Biology|date=2003|volume=52|issue=2|pages=206–28|doi=10.1080/10635150390192726|url=https://www.researchgate.net/publication/10760976|language=en|pmid=12746147|doi-access=free}}</ref> Në vijim kladogrami është bazuar në studimin e vitit 2003.{{clade | 1=[[Antilocapridae]] [[File:Antilocapra white background.jpg|50 px]] | 2=[[Giraffidae]] [[File:Giraffa camelopardalis Brockhaus white background.jpg|50 px]] | 3={{clade | 1='''Cervidae''' [[File:The deer of all lands (1898) Hangul white background.png|50 px]] | 2={{clade | 1=[[Bovidae]] [[File:Birds and nature (1901) (14562088237) white background.jpg |50px]] | 2=[[Moschidae]] [[File:Moschus chrysogaster white background.jpg|50 px]] }} }} }} ==Mardhënit mbrenda-familajre== Një studim filogjenetik i vitit 2006 i marrëdhënieve të brendshme në Cervidae nga Clément Gilbert dhe kolegët e ndanë familjen në dy kada kryesore: Capreolinae (dreri telemetacarpal ose i Botës së Re) dhe Cervinae (dreri plesiometacarpal ose i Botës së Vjetër). Studimet në fund të shekullit të 20-të sugjeruan një bifurkim të ngjashëm në familje. Kjo, si dhe studimet e mëparshme të mbështetur monofile në Cervinae, ndërsa Capreolinae duket parafiletik. Studimi i vitit 2006 identifikoi dy linja në Cervinae, Cervini (që përfshin gjininë Axis, Cervus, Dama dhe Rucervus ) dhe [[Muntiacini]] (Muntiacus dhe Elaphodus). Capreolinae paraqiti tre linja, Alceini (llojet Alces), Capreolini (Capreolus dhe nënfamilja Hydropotinae) dhe Rangiferini ( llojet e Blastocerus, Hippocamelus, Mazama, Odocoileus, [[Pudu]] dhe Rangifer). Kladogrami i mëposhtëm është i bazuar në studimin e vitit 2006.<ref name="Gilbert2006">{{cite journal|last1=Gilbert|first1=C.|last2=Ropiquet|first2=A.|last3=Hassanin|first3=A.|title=Mitochondrial and nuclear phylogenies of Cervidae (Mammalia, Ruminantia): Systematics, morphology, and biogeography|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|date=2006|volume=40|issue=1|pages=101–17|doi=10.1016/j.ympev.2006.02.017|url=https://www.researchgate.net/publication/7194962|language=en|pmid=16584894}}</ref> {{Clade | style=font-size: 90%; line-height:100% | label1='''Cervidae''' | 1={{clade | label1=[[Cervinae]] | 1={{clade | label1=[[Muntiacini]] | 1={{clade | 1=[[Muntjaci i Rives ]] | 2=[[Dreri i tufës]] [[File:The deer of all lands (1898) Michie's tufted deer white background.png| 50px]] }} | label2=[[Cervini]] | 2={{clade | 1={{clade | 1={{clade | 1=[[Dreri lopatar]] [[File:Atlas de poche des mammifères de France, de la Suisse romane et de la Belgique (Pl. 43) (Dama dama).jpg| 50px]] | 2=[[Persian fallow deer]] }} | 2={{clade | 1={{clade | 1={{clade | 1=[[Rusa]][[File:The deer of all lands (1898) Moluccan rusa white background.png| 50px]] | 2=[[Sambari]] [[File:The deer of all lands (1898) Indian sambar white background.png| 50px]] }} | 2={{clade | 1=[[Dreri i rëndomt]] [[File:The deer of all lands (1898) Hangul white background.png| 50px]] | 2=[[Dreri i Toroldit]][[File:The deer of all lands (1898) Thorold's deer white background.png| 50px]] | 3=[[Dreri sika]][[File:The deer of all lands (1898) Manchurian sika white background.png| 50px]] | 4=[[Elku]] }} }} | 2={{clade | 1=[[Dreri i Eldit]][[File:The deer of all lands (1898) Siamese thameng white background.png| 50px]] | 2=[[Dreri i At Davidit]][[File:Elaphurusdavidianus white background.jpg| 50px]] }} }} }} | 2={{clade | 1=[[Barasingha]][[File:The deer of all lands (1898) Swamp deer white background.png| 50px]] | 2={{clade | 1=[[ dreri hundëderrë indian]] | 2=[[Çitali]][[File:The deer of all lands (1898) Chital white background.png| 50px]] }} }} }} }} | label2=[[Capreolinae]] | 2={{clade | label1=[[Rangiferini]] | 1={{clade | 1=[[Rena]] (Karibu) [[File:The deer of all lands (1898) Scandinavian reindeer white background.png| 50px]] | 2={{clade | 1={{clade | 1=[[Broketi i kuq amerikan]] [[File:PZSL1850PlateMammalia24 Mazama americana.png| 50px]] | 2={{clade | 1=[[Dreri bishtëbardhër]] [[File:The deer of all lands (1898) Virginia deer white background.png| 50px]] | 2=[[Dreri mushkë]] [[File:The deer of all lands (1898) Mule deer white background.png| 50px]] }} }} | 2={{clade | 1=[[Dreri i kënetës]] | 2=[[Broketi gri]] | 3=[[Pudu jugor]] [[File:Pudu puda Werner (white background).JPG| 50px]] | 4=[[Taruka]] [[File:The deer of all lands (1898) Peruvian guemal white background.png| 50px]] }} }} }} | label2=[[Capreolini]] | 2={{clade | 1=[[Kaprolli]] [[File:The deer of all lands (1898) European roe deer white background.png|50px]] | label2= | 2=[[Dreri i ujit]] [[File:The deer of all lands (1898) Chinese water deer white background.png|50px]] }} | label3=[[Alceini]] | 3=[[Dreri brilopat]] [[File:The deer of all lands (1898) Elk white background.png|50px]] }} }} }} == Mardhëniet me njerëzit == [[File:Lascaux, Megaloceros.jpg|thumb|Vizatime në shpellë,17,300 vjecare]] ===Në parahistori=== Dreri ishte një burim i rëndësishëm ushqimi për hominidët e hershme. Në Kinë, Homo erectus ushqehej me drerin sika, ndërsa dreri i rëndomt u gjuajt në [[Gjermania|Gjermani]]. Në Paleolitin e Sipërm, renët ishte ushqimi kryesor për njerëzit Cro-Magnon,<ref name="guide"/> ndërsa pikturat e shpellës në Lascaux në [[Franca|Francën]] jugperëndimore përfshijnë rreth 90 imazhe të drerëve irlandez.<ref name="Curtis">{{cite book|last=Curtis|first=Gregory|title=The Cave Painters: Probing the Mysteries of the World's First Artists|year=2006|publisher=Alfred A. Knopf|location=New York|isbn=978-1400043484|pages=[https://archive.org/details/cavepaintersprob00curt/page/96 96–97, 102]|edition=1st|url=https://archive.org/details/cavepaintersprob00curt/page/96}}</ref> === Në histori === [[File:Greek Gilt-silver Rhyton (Libation Vessel) In the Form of a Stag's Head.jpg|left|thumb|Vazo si drer nga Greqia e lashtë]] Dreri kishte një rol qendror në artin antik, kulturën dhe mitologjinë e Hitejve, [[Egjipti i lashtë|Egjiptianëve të Lashtë]], Keltëve, Grekëve të Lashtë, Aziatikëve dhe shumë popujve të tjerë. Për shembull, mozaiku i gjuetis së drerit i Pellës antike, nën Mbretërinë e Maqedonisë (shek. IV p.e.r.), ndoshta përshkruan [[Leka i Madh|Lekën e Madh]] duke gjuajtur drerë me Hephaistion.<ref>{{cite book|last=Chugg|first=Andrew|year=2006|title=Alexander's Lovers|location=Raleigh, N.C.|publisher=Lulu|isbn=978-1-4116-9960-1|pages=78–79}}</ref> Në Shintoizmin japonez, dreri sika besohet të jetë një i dërguar për perënditë. Në Kinë, dreri shoqërohet me domethënie të madhe medicinale; penisi i drerit mendohet nga disa në Kinë të kenë veti afrodiziake.<ref>{{cite news|last=Harding|first=Andrew|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/from_our_own_correspondent/5371500.stm|language=en|title=Beijing's penis emporium|work=[[BBC News]]|date=23 shtator 2006|access-date=23 qershor 2010}}</ref>Dreri me njolla besohet në Kinë që shoqëron perëndinë e jetëgjatësisë. Dreri ishte kafsha kryesore sakrifikuese për Indianët Huichal të Meksikës. Në Evropën mesjetare, dreri u shfaq në skenat e gjuetisë dhe çmimeve. Dreri përshkruhet në shumë materiale nga civilizime të ndryshme para-hispanike në Ande.<ref name="guide">{{cite book|last1=Feldhamer|first1=G. A.|last2=McShea|first2=W. J.|title=Deer: The Animal Answer Guide|url=https://archive.org/details/deeranimalanswer0000feld|date=2011|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore|isbn=9781421403885|pages=[https://archive.org/details/deeranimalanswer0000feld/page/122 123]–32}}</ref><ref name="Ref_f">Berrin, Katherine & Larco Museum (1997) ''The Spirit of Ancient Peru:Treasures from the [[Larco Museum|Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera]].'' New York: [[Thames and Hudson]], {{ISBN|0500018022}}.</ref> ===Në letërsi=== Dreri ka qenë një pjesë integrale e fabulave dhe veprave të tjera letrare që nga fillimi i shkrimit. Drerët meshkuj u përdorën si simbole në shkrimet e fundit sumeriane. Për shembull, varka e perëndisë sumeriane Enki është quajtur Dreri i Azbu. Ekzistojnë disa përmendje të kafshës në Rigveda, si dhe Bibla. Në epikën indiane Ramayana, Sita është joshur nga një dre i artë që Rama përpiqet të kapë. Në mungesë të Ramës dhe Lakshmanit, Ravana rrëmben Sitën. Shumë nga fabulat alegorike të Aesopit, të tilla si "Dreri në pishinë", "Doe me një sy" dhe "Dreri dhe Luani", personifikojnë drerin për të dhënë mësime morale. Për shembull, "Dreri Sick" jep mesazhin se miqtë e paqartë mund të bëjnë më shumë dëm sesa mirë.<ref name="guide"/> Dreri i këngës Yaqui shoqërohet me vallen e drerit i cili është kryer nga një pascola [nga gjuh spanjolle 'Pascua', Lindor] balerin (e njohur edhe si një drerë balerin). Paskola performonte në funksione fetare dhe sociale shumë herë të vitit, veçanërisht gjatë Kreshmës dhe Pashkëve.<ref name="guide"/><ref name="harvey">{{cite book|last1=Harvey|first1=G.|title=Readings in Indigenous Religions|date=2002|publisher=Continuum|location=London|isbn=978-0826451019|page=109}}</ref> === Simbolika === [[File:Blason Raon aux bois.svg|thumb|upright|right|Stema e [[Raon-aux-Bois]], Francë]] [[File:Coat of arms of Åland.svg|thumb|upright|left|Stema e ishullit [[Åland Islands|Åland]]]] Llojet e ndryshme të drerit shfaqen shpesh në heraldikën evropiane. Në armaturën britanike, termi "mallë" përdoret zakonisht për t'iu referuar drerit të rëndomtë mashkull të mishëruar. Shembuj të drerit në veshjet mund të gjenden në krahët e Hertfordshire, Angli dhe qytetit të Hertfordit. Një dre shfaqet në krahët e Autoritetit Postar Izraelit. Veshjet e armëve që përmbajnë drerin përfshijnë ato të Dotternhausen, Thierachern, Friolzheim, Bauen, Albstadt dhe Dassel në Gjermani; i Earls Bathurst në Angli; të Balakhna, Rusi; të Åland, Finlandë; të Gjemnes, Hitra, Hjartdal, Rendalen dhe Voss në Norvegji; e Jelenia Góra, Poloni; të Umeå, [[Suedia|Suedi]]; të Queensland, Australi; të Cervera, Katalonja; të Irlandës Veriore; dhe të Kilit. Llojet e tjera të drerve të përdorura në heraldikë përfshijnë pjesën e pëparme, por pa brirët, si dhe gishtat e krahut. Pragu i detit, që zotëron rrënojat, kokën, parakrahët dhe pjesën e sipërme të një luge dhe bishtin e një sirenë, shpesh gjendet në heraldikën gjermane.<ref name="Davies" /> ===Roli ekonomik=== Dreri ka kohë që ka domethënie ekonomike për njerëzit. Mishi i drerit, i njohur si venison, është shumë ushqyes.<ref>{{Cite web|last1=Kralj|first1=Richard Andrew|url=https://extension.psu.edu/venison-is-it-for-you|title=Venison, Is It For You?|website=Penn State Extension|date=shtator 2014|language=en|access-date=20 janar 2020}}</ref><ref>{{cite news|last1=Blythman|first1=Joanna|last2=Sykes|first2=Rosie|title=Why venison is good for you {{!}} Joanna Blythman and Rosie Sykes|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/sep/28/venison-deer-meat-health-heart-benefits|work=The Guardian|date=shtator 2013|access-date=20 janar 2020}}</ref> Për shkak të natyrës të egër dhe dietës së drerit, venioni më së shpeshti merret përmes gjuetisë së drerëve. Në Shtetet e Bashkuara, ajo prodhohet në sasi të vogla në krahasim me viçin, por prapë përfaqëson një tregti të konsiderueshme. Deri në vitin 2012, rreth 25,000 ton drerë të rëndomt u rritën në fermat në Amerikën Veriore. Vendet kryesore prodhuese të drerit janë Zelanda e Re, udhëheqësi i tregut, me Irlandën, Britaninë e Madhe dhe Gjermaninë. Tregtia fiton mbi 100 milion dollarë në vit për këto vende.<ref>{{cite web|last1=Burden|first1=Dan|url=http://www.agmrc.org/commodities-products/livestock/deer-venison-ranching-profile/|publisher=Agricultural Marketing Resource Center|title=Deer Venison Ranching Profile|access-date=11 prill 2016|date=qershor 2012|archive-date=20 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420142405/http://www.agmrc.org/commodities-products/livestock/deer-venison-ranching-profile/|language=en|url-status=dead}}</ref> Me gëzofin bëhen një lëkurë e butë. Nuk ka asgjë të veçantë për lëkurat me lesh pasi flokët janë të brishtë dhe së shpejti bien. Brirët përdoren për qëllime zbukuruese, të cilat përdoren për të bërë doreza ombrellash, dhe për qëllime të ngjashme; briri i elkut shpesh është përdoret për bërjen e dorezave të thikës. [[File:Mavrogheni trasura cerbi.jpg|thumb|Piktur e drerëve duke u kalëruar]] Dreri prej kohësh është riprodhuar në robëri si zbukurime për parqet, por vetëm në rastin e renë ka patur sukses në zbutje. Sami i Skandinavi dhe Gadishullin Kola e Rusisë dhe popujt e tjerë nomade të Azisë veriore përdorimit renë për ushqim, veshje, dhe transportit. Dreri i riprodhuar për gjueti zgjidhet bazuar në madhësinë.<ref>{{cite web|last1=Laskow|first1=Sarah|title=Antler Farm|url=https://medium.com/re-form/antler-farm-dbd3ba1ec3f2|language=en|website=[[Medium (service)]]|access-date=28 gusht 2014|date=27 gusht 2014}}</ref> Në Amerikën Veriore, renët, e njohur atje si karibu, nuk është e zbutur.<ref>{{cite web|title=Caribou Inuit|url=http://www.everyculture.com/North-America/Caribou-Inuit.html|language=en|website=everyculture.com|access-date=11 prill 2016}}</ref> Përplasjet e automjeteve me drerët mund të imponojnë një kosto të konsiderueshme në ekonomi. Në SH.B.A., rreth 1.5 milion përplasje drerësh me automjete ndodhin çdo vit, sipas Administratës Kombëtare të Sigurisë së Trafikut në Autostradën. Këto aksidente shkaktojnë rreth 150 vdekje njerëzore dhe 1,1 miliard dollarë dëme në pronë në vit.<ref name="Ref_c">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2006/AUTOS/11/14/deer_crash/index.html|language=en|date=14 nëntor 2006|title=Worst states for auto-deer crashes|publisher=CNN.com|access-date=5 prill 2009}}</ref> Në [[Skocia|Skoci]], disa rrugë përfshirë A82, A87 dhe A835 kanë pasur mjaft probleme të konsiderueshme me përplasjet e automjeteve me drerët (DVC) që grupe të shenjave paralajmëruese automatike të aktivizuara të automjeteve janë instaluar përgjatë këtyre rrugëve.<ref>{{cite journal|url=http://www.snh.gov.uk/docs/C301114.pdf|title=North West Area: Vehicle Activated Deer Warning Signs|publisher=[[Transport Scotland]]|id=07/NW/0805/046|date=prill 2010|access-date=11 korrik 2013|archive-date=16 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316083756/http://www.snh.gov.uk/docs/C301114.pdf|url-status=dead}}</ref> Në disa zona të Britanisë së Madhe, dreri (sidomos dreri loptar ), janë implikuar si një rezervuar i mundshëm për transmetimin e tuberkulozit të gjedhit,<ref name="Delahay et al., 2007" /><ref name="Ward et al., 2009" /> një sëmundje e cila në Britani të Madhe në 2005 kushtoi 90 milion £ në përpjekjet për të zhdukur.<ref name="The Vet Record, 2008" /> Dreri bishtëbardhë Odocoileus virginianus është konfirmuar si nikoqiri i vetëm i mirëmbajtjes në shpërthimin e tuberkulozit të gjedhit në Miçigan i cili mbetet një pengesë e rëndësishme për zhdukjen mbarëkombëtare të SHBA të sëmundjes tek bagëtit. Në vitin 2008, 733.998 gjahtarë të licencuar vrasin afërsisht 489.922 dre bishtëbardhë, kontrollin e popullsisë së drerëve dhe për të minimizuar përhapjen e sëmundjes. Këta gjahtarë blenë më shumë se 1.5 milion etiketa të vrasjes së drerëve. Vlera ekonomike e gjuetisë së drerëve për ekonominë e Miçiganit është e konsiderueshme. Për shembull, në vitin 2006, gjahtarët shpenzuan 507 milion dollarë amerikanë për të gjuajtur drerë bishtëbardhë në Miçigan.<ref name="O'Brien et al., 2011" /> Gjuetia e drerit është një veprimtari popullore në SH.B.A. që i siguron familjes së gjahtarit mish me cilësi të lartë dhe gjeneron të ardhura për shtetet dhe qeverinë federale nga shitja e licencave, lejeve dhe etiketave. Sondazhi i vitit 2006 nga Shërbimi Amerikan i Peshkut dhe i Kafshëve të egra vlerëson se shitjet e licencave gjenerojnë afro 700 milion dollarë në vit. Këto të ardhura zakonisht shkojnë për të mbështetur përpjekjet e ruajtjes në shtetet ku blihen licencat. Në përgjithësi, Shërbimi i Peshkut dhe i Kafshëve të Shteteve të Bashkuara vlerëson se gjuetia e drerëve gjeneron afërsisht 11.8 miliardë dollarë në vit në udhëtime, pajisje dhe shpenzime të lidhura me gjuetinë.<ref name="Ref_d">{{cite web|url=http://library.fws.gov/pubs/nat_survey2006_final.pdf|title=U.S. Department of the Interior, Fish and Wildlife Service, and U.S. Department of Commerce, U.S. Census Bureau. 2006 National Survey of Fishing, Hunting, and Wildlife-Associated Recreation|access-date=16 nëntor 2012|archive-date=9 tetor 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://library.fws.gov/pubs/nat_survey2006_final.pdf|url-status=dead}}</ref> == Referime == <references /> [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Gjitarë të Amerikës jugore]] [[Kategoria:Gjitarë të Azisë]] [[Kategoria:Gjitarë të Afrikës]] [[Kategoria:Gjitarë të Evropës]] [[Kategoria:Gjitarë të Amerikë veriore]] [[Kategoria:Thundrakë]] [[Kategoria:Dythundrakë të Afrikës]] [[Kategoria:Dythundrakët e Amerikës Jugore]] [[Kategoria:Dythundrakët e Evropës]] [[Kategoria:Dythundrakë]] [[Kategoria:Dythundrakët e Amerikës Veriore]] [[Kategoria:Dythundrakët e Azisë]] [[Kategoria:Drer]] 8f8h1omwch76ywlp5elh9unkfqqt4p0 Shkaba (fshat) 0 97879 2982054 2350809 2026-05-18T23:12:59Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Gllanasella]] te [[Shkaba (fshat)]] 2350809 wikitext text/x-wiki {{coord|42.40|N|20.55|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = '''Gllanasellë''' | native_name = Shkabë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Drenasit|Drenas]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = [[Drenica|Drenicë]] |Lartësia = 585 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=40 | gjer_s=13 | gjer_dr = N | gjat_g=20 | gjat_m=55 | gjat_s=1 | gjat_dr = E }} '''Gllanasellë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Drenasit|Drenasit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Shkabë'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih dhe këtë == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/07/Gllanaselle.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në komunën e Drenasit]] {{Komuna e Drenasit}} {{KO-gjeo-cung}} 9st0n7cylaef87ctg1zk4gvupx2ok2t Familja Mediçi 0 105855 2981958 2945071 2026-05-18T17:31:04Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981958 wikitext text/x-wiki {{Familje | colour = powderblue | emri = Familja Mediçi | type = Familje fisnike | crest = [[Skeda:Coat of arms of the House of de' Medici.png|parapamje|234px|Stema e familjes Mediçi<ref name="Woodward162"/>]] | rajoni = [[Republika e Firences]]<br/>Dukati Madhor i Toskanës<br/>[[Shtetet Papale|Papati]]<br/>Dukati i Urbinos | etymology = nga ''Medico'', kështjellari i Potrones, i konsideruar paraardhësi i parë i familjes | origjina = Mugello, Tuscia ([[Toskana]] e tanishme) | themelimi = {{Start date and age|1230}} nga Giambuono de' Medici<ref>{{cite book|last=Litta Biumi|first=Pompeo|url=https://books.google.al/books?id=PLrKswEACAAJ|title=Famiglie celebri d’Italia: Medici di Firenze|year=1827|publisher=Paolo Emilio Giusti|language=it|location=Torino}}</ref> | founder = | dissolution = {{End date|1743}} (vija origjinale) | famijetëtjera = 14 degë kadete; 2 ekzistuese<br/>{{Collapsible list||De' Medici të Ottajanos,</br>[[:it:Medici Tornaquinci|De' Medici Tornaquinci of Castellina]]}} | final_ruler = Gian Gastone de' Medici | final_head = Anna Maria Luisa de' Medici | titles = {{bulleted list|[[Papa]] (jo i trashëgueshëm)|Mbretëresha e Francës|Duka madhor i Toskanës|Duka i Firences|Zoti i Firences (informal)| Duka i Urbinos|Duka i Nemours|Princi i Ottajano-s}} | anëtarët = {{bulleted list|Giovanni di Bicci de' Medici|Cosimo de' Medici|Lorenzo de' Medici|[[Papa]] [[Leoni X]]|[[Papa]] [[Klementi VII]]|[[Papa]] [[Leoni XI]]|Catherine de' Medici|Cosimo I de' Medici|Marie de' Medici}} | veçantitë = Urdhëri i Shën Stefanit | traditat = [[Kisha Katolike|Katolicizmi]] | motto = ''Festina lente''<ref>{{cite news|author=Luisa Greco|publisher=Toctoc|date=22 maj 2015|url=https://www.toctocfirenze.it/cosimo-de-medici-e-lamore-per-le-tartarughe-con-la-vela/|title=Cosimo de Medici e l'amore per le tartarughe con la vela|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926123827/https://www.toctocfirenze.it/cosimo-de-medici-e-lamore-per-le-tartarughe-con-la-vela/|url-status=dead|archive-date=26 shtator 2020}}</ref> | motto_lang = la | motto_trans = "Nxito ngadalë" | shënime = {{Collapsible list|Medici Bank {{small|([[1397]]{{ndash}}[[1494]])}}|Kurora dukale madhore e Toskanës|Vazoja Medici|Porcelani Medici}} | pronat = {{bulleted list|[[Palazzo Vecchio]]| Palazzo Pitti|Palazzo Medici Riccardi|Mjaft vila në [[Toskana|Toskanë]]}} }} '''Shtëpia Mediçi''' ose '''Familja De Mediçi''' ({{IPAc-en||ˈ|m|ɛ|d|ɪ|tʃ|i}}) ishte një dinasti politike, familje bankare dhe më pas shtëpi dukale madhore italiane që filloi të fitoi rëndësi nën [[Cosimo de Medici|Kozimo de Mediçin]] në [[Republika e Firences|Republikën e Firencës]] gjatë [[shekulli XIV|shekullit të XIV]]. Familja e kishte origjinën nga rajoni Mugello nga një fshat [[Toskana|toskanas]], gradualisht në rritje deri sa ata qenë në gjendje të krijonin Bankën Mediçi. Banka ishte më e madhja në Evropë gjatë [[shekulli XV|shekullit të XV]], duke parë fuqinë politike që po fitonin Mediçit në [[Firencia|Firence]] — edhe pse zyrtarisht ata mbetën thjesht qytetarë jo-fisnikë. Mediçit nxorën katër [[papa|papë]] të [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] dhe në vitin [[1531]] familja u bë [[duka]]ti trashëgimor i Firences. Në vitin [[1569]], dukati u promovua në një [[duka i madh|dukat madhor]] pas zgjerimit territorial. Ata e sunduan Dukatin Madhor të Toskanës nga fillimi i tij, deri në vitin [[1737]], me vdekjen e Gian Gastone de' Medici-t. Dukati madhor përjetoi shkallë të rritjes ekonomike nën dukët e hershëm madhorë, por do të falimentonin në kohën e Cosimo III de' Medici-t ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[1670]]-[[1723]]). Pasuria dhe ndikimi i tyre fillimisht rrodhi nga tregtia e tekstilit e drejtuar nga esnafi i leshit të Firences, ''Arte della Lana''. Ashtu si familjet e tjera ''signorale'' të Italisë, ata mbizotëruan qeverisjen e qytetit të tyre, duke qenë në gjendje ta vënë Firencen nën pushtetin e familjes së tyre, dhe duke krijuar një mjedis ku do të lulëzonte [[Arti i Rilindjes|arti]] dhe [[Humanizmi i Rilindjes|humanizmi]]. Ata nxitën dhe frymëzuan lindjen e [[Rilindja|Rilindjes Italiane]] së bashku me familjet e tjera të [[Italia|Italisë]], të tilla si Visconti dhe Sforza të [[Milano]]s, Este e [[Provinca e Ferrarës|Ferrarës]], Borgia dhe Della Rovere në [[Roma|Romë]] dhe Gonzaga e [[Mantova|Mantovës]]. Banka Mediçi, që kur u krijua në vitin [[1397]], deri në rënien e saj në vitin [[1494]], ishte një nga institucionet më të begata dhe më të respektuara në [[Evropa|Europë]]. Familja Mediçi konsiderohej si familja më e pasur në Evropë për një periudhë kohe. Nga kjo bazë, ata fituan pushtet politik, fillimisht në [[Firencia|Firence]] dhe më vonë në më gjerë Itali dhe në Evropë. Ata dhanë një kontribut të rëndësishëm në profesionin e kontabilitetit, duke qenë ndër sipërmarrësit më të hershëm që përdorën sistemin e përgjithshëm të rregjistrit të kontabilitetit. Ata zhvilluan sistemin e dyfishtë të rregjistrave të llogarive për gjurmimin e kreditimit dhe debitit. Ky sistem u përdor më së pari nga kontabilistët që punuan për Familjen Mediçi në [[Firenca|Firence]]. Familja Mediçi financoi ndërtimin e [[Bazilika e Shën Pjetrit|Bazilikës së Shën Pjetrit]] dhe [[Katedralja e Firencias|Katedrales së Firences]], dhe qenë patronë të [[Donatello]]s, [[Filippo Brunelleschi|Brunelleschit]], [[Sandro Botiçeli|Botiçelit]], [[Leonardo da Vinçi]]t, [[Mikelanxhelo]]s, [[Rafaelo]]s, [[Nikolo Makiaveli|Makiavelit]], [[Galileo Galilei]]t dhe [[Francesco Redi]]t, ndër shumë artistëve dhe studiuesve të tjerë. Ata financuan shpikjen e [[Pianoja|pianos]],<ref>{{Cite journal|author=Stewart Pollens|title=Bartolomeo Cristoforo in Florence|url=https://archive.org/details/sim_galpin-society-journal_2013-03_66/page/6|year=2013|journal=The Galpin Society Journal|volume=66|issn=0072-0127|jstor=44083109|language=en|pages=7-245}}</ref> dhe konsiderohen si financues të krijimit të [[Opera|operës]].<ref>{{Cite web|title=Musica e i Medici|publisher=The Medici Archive Project|url=https://www.medici.org/music-and-the-medici/|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20230123143004/https://www.medici.org/music-and-the-medici/|archive-date=23 janar 2023}}</ref> Ata qenë gjithashtu protagonistë të [[Kundër-Reformimi]]t, nga fillimi i [[Reformimi protestant|Reformacionit]] përgjatë Koncilit të Trentos dhe Luftërave Fetare Franceze. == Historia == ==Origjina== [[Skeda:Giovanni_di_Bicci_de'_Medici.jpg|parapamje|majtas|273px|Giovanni di Bicci de' Medici, themelues i Bankës Medici]] Familja Mediçi vinte nga rajoni bujqësor i [[Provinca e Firences|Mugello-s]],<ref>{{Cite book|author=Silvia Malaguzzi|title=Botticelli. Ediz. inglese|year=2004|language=en, it|url=https://books.google.al/books?id=H7LQe7zAZRQC&pg=PA33|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-0903677-2|page=33}}</ref> në veri të [[Firencia|Firences]], që përmendet për herë të parë në një dokument të vitit [[1230]].<ref>{{Cite book|author=Friedrich Heer|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=FArpzgEACAAJ|title=The Medieval World – Europe 1100–1350|language=en|publisher=Phoenix|location=Gjermani}}</ref> Pararendësi i parë i familjes, një Medico, kështjellar i [[Provinca e Firences|Potrones]], i lindur rreth vitit [[1046]], i cili do ti jepte edhe emrin familjes. Origjina e emrit është e paqartë, edhe pse Medici është shumësi i {{lang|it|medico}}, që do të thotë ''mjek''.<ref group="Shpjegimi">Emri në italisht shqiptohet me theksin te rrokja e parë dhe jo te e dyta. {{Cite web|title=How to say: Medici|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/magazinemonitor/2006/10/how_to_say_medici_1.shtml|work=BBC News Magazine Monitor|language=en|date=tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625090923/https://www.bbc.co.uk/blogs/magazinemonitor/2006/10/how_to_say_medici_1.shtml|archive-date=25 qershor 2020}}</ref> Disa eksponentë të familjes, të gjithë pasardhës të Medico di Potrone, midis [[shekulli XIII|dyqintës]] dhe [[shekulli XIV|treqintës]] fituan një pasuri të konsiderueshme me manifakturën e leshit, që në atë kohë përjetoi një periudhë rritjeje të kërkesës, në [[Italia|Itali]] dhe jashtë saj, mbi të gjitha në [[Mbretëria e Francës|Francë]] dhe [[Spanja|Spanjë]]. Në fillim të [[shekulli XIV|shekullit të XIV]] ata kishin arritur të kishin dy ''Gonfalonieri di Giustizia'', detyra maksimale e [[Republika e Firences|Republikës Fiorentine]], dhe gjatë gjithë gjysmës së parë të shekullit bënë pjesë në oligarkinë që mbizotëronte qytetin. Një dokument i shkruar në vitin [[1374]], ''Libro di memorie di Filigno de' Medici'', në fakt kujton se Mediçët i kryen blerjet e parë të tokave në [[Provinca e Firences|Mugello]], midis viteve [[1260]] dhe [[1318]], ndërsa zotëronin prona të patundshme me njëfarë rëndësie në [[Firencia|Firence]], të paktën që nga viti [[1169]]. Të dhënat e para të sigurta mbi Mediçët, shfaqen duke nisur nga [[shekulli XII]]. Nga ''Libro di memorie di Filigno de' Medici'', del se që atëherë gjyshërit e tij banonin në [[Firencia|Firence]]: në vitin [[1169]], me Familjen Sizi e të tjera, do të ndërtonin kullën në Popolo di San Tommaso, pranë Mercato Vecchio (në zonën e tanishme midis Piazza della Repubblica dhe rrugës de' Medici); gjithashtu, në vitin [[1180]] Mediçët dhe Sizit shkuan para peshkopit të Firences, Giulio, për diskutuar patronazhin mbi Kishën e San Tommaso-s (e quajtur edhe e San Famaso-s). Midis [[shekulli XII|shekullit të XII]] dhe [[shekulli XIII|të XIII]] jetoi Giambuono, i konsideruar si pararendësi i fisit. Nga [[shekulli XIII|dyqinta]] njihen të dhënat e para dokumentare mbi anëtarët e familjes, duke filluar nga një akt i vitit [[1201]], ku përmendet Chiarissimo di Giambuono midis delegatëve të [[Republika e Firences|Republikës Fiorentine]] që firmosën paktin me sienezët. Në gjysmën e parë të [[shekulli XIII|shekullit të XIII]], Mediçët u ndanë në tre vija kryesore fisnore, duke pasure themelues Bonagiunta (degë e shuar në vitin [[1363]]), Chiarissimo dhe Averardo. Bonagiunta, i biri i Giambuonon-s, është i dukumentuar në vitin [[1216]] si këshilltar i komunës dhe në vitin [[1221]] si dëshmitar i një akti. Ai pati dy bijë, Ugon dhe Galganon, kreditorë të kontit palatin Guido Guerra. Chiarissimo Di Lippo di Giambouno në vitin [[1240]] rezulton kreditor përkundrejtë Manastirit të Camaldoli-t dhe në vitin [[1253]] u emërua kalorës. Averardo di Giambuono rezulton i pari nga Mediçët i angazhuar në blerjen e tokave në Mugello: në fakt në vitin [[1260]] ai do të niste operacione të gjera blerjesh në këtë rrethinë fiorentine, të përfunduar në vitin [[1318]] nga i biri me të njëjtin emër. Averardo di Averardo tashmë ''Priore delle Arti'' (anëtar i fisnikërisë drejtuese) ([[1309]]) dhe pastaj gonfaloniere ([[1314]]), do ti ndante këto prona midis gjashtë bijve të tij në vitin [[1320]]. Bijtë e Averardos (Jacopo, Giovenco, Salvestro, Francesco, Talento dhe Conte) do të nisnin një veprimtari të begatë bankare, duke themeluar kompaninë ''Filii Averardi'', e cila përmendet në dokumente deri në vitin [[1330]]. Pas kësaj date nuk rezultojnë veprimtari të tjera financiare të zhvilluara në grup nga anëtarë të Familjes Medici, ndoshta për shkak të mosmarrëveshjeve dhe kundërshtive të shpeshta të shfaqura ndërmjet anëtarëve të ndryshëm, zakonisht për çështje pronësie ose trashëgimie. Huadhënia me interes vijoi, megjithatë, të ishte shumë e praktikuar, edhe pse vetëm individualisht. Një djalë i Talentos, Mario, do të bëhej ''gonfaloniere'' në vitin [[1343]]. Në situatën e vështirë ku Mediçët gjendeshin në mesin e [[shekulli XIV|treqintës]], u dalluan disa personalitete që do t'i ngrinin fatet e familjes. Në veçanti Giovanni, i biri i Conte-s dhe nipi i Averardos, qe shumë aktiv në jetën publike: qe gonfalonier në vitet [[1349]], [[1353]] dhe [[1356]]; qe vikar në Pescia ([[1346]]) dhe ''podestà'' në Prato ([[1365]]); do të ngarkohej me misione të ndryshme diplomatike dhe ushtarake jashtë kufijve [[Republika e Firences|fiorentinë]] ([[Luka]], [[Piemonti]], [[Pistoia]], [[Siena]], [[Milano]]). Në vitin [[1351]], ai do të bëhej kapiten i provincës së Mugello-s dhe, me të ungjin, Salvestro, u angazhua në mbrojtjen ushtarake të kështjellës së Scarperia nga rrethimi i trupave të Viskontit. Vitin pasues do të ndodhej në [[Napoli]], midis ambasadorëve të dërguar nga [[Republika e Firences|Republika Fiorentine]] për ti bërë homazhe mbretëreshës së re, Giovanna I. Në vitin [[1355]] me Antonio Adimarin, në komandën e 200 kalorësve fiorentinë, shoqëroi [[Karli IV|Karlin e IV]] deri në [[Roma|Romë]] për kurorëzimin. Midis viteve [[1335]] dhe [[1375]] Giovanni dhe vëllezërit, midis të cilëve Filigno di Conte, do të blinin për rreth 9.000 florinë të artë 170 parcela toke, po në zonën e Mugello-s. Po Giovanni dhe Filigno u shqetësuan të rrisnin edhe pronat e patundshme në qytet, megjithëse do të investonin shumë më pak para përkundrejtë tokave në rrethina.Midis viteve [[1348]] dhe [[1373]] do të blinin shtëpi dhe punishte të ndryshme në zonën midis Mercato Vecchio dhe Ponte Vecchio. Ata banonin pikërisht në zonën e Mercato Vecchio, si gjyshërit e tyre, dhe aty zotëronin midis të tjerave, Kullën e San Tommaso-s dhe një lozhë. Por vendosën të shkonin të banonin gjetkë dhe ti rezervonin pronat e vjetra të patundshme për sipërmarrjet dhe veprimtaritë tregtare. Në vitin [[1349]] në fakt, do të blenin nëntë pjesët e para të një ''palagio'' në ''Via Larga''. Po në atë rrugë, pasardhësit e Bonagiunta-s kishin zotëruar shtëpi dhe një terren, të shitur vetëm një vit më parë. Në vitin [[1361]] Giovanni di Conte dhe vëllezërit blenë njëmbëdhjetë pjesët e mbetura të ndërtesës, që pastaj në [[shekulli XV|katërqintën]] do të shndërroheshin në ''Casa Vecchia'' e familjes. Në vitin [[1375]] bijtë e Conte de' Medici-t rezultojnë gjithashtu pronarë të gjashtë shtëpive të tjera të afërta. [[Skeda:Medici family (Bronzino atelier).jpg|parapamje|589px|Seri anëtarësh të shquar të familjes Medici, midis viteve [[1555]]-[[1567]], punishtja e Bronzinos, [[Uffizi]], Firence]] Në vitin [[1374]] Filigno di Conte do të shkruante ''Libro di Memorie'', që përbënë një burim të rëndësishëm të dhënash për familjen e tij dhe mbi pronat e tij nga [[shekulli XII]] e në vazhdim. Dinastia filloi me themelimin e Bankës Medici në [[Firencia|Firence]] në vitin [[1397]]. == Ngjitja në pushtet == Gjatë shumicës së [[shekulli XIII|shekullit të III]], qendra kryesore bankare në Itali ishte [[Siena]]. Por në vitin [[1298]], një nga familjet kryesore bankare evropiane, Bonsignoris, falimentuan dhe qyteti i [[Siena|Sienës]] e humbi statusin si qendra bankare e Italisë ndaj [[Firencia|Firences]].<ref>{{Cite book|author=Paul Strathern|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance|url=https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra|publisher=Pimlico|language=en|year=2005|page=[https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra/page/18 18]}}</ref> Deri në fundin e [[shekulli XIV|shekullit të XIV]], familja udhëheqëse e [[Republika e Firences|Firences]] ishte Familja Albizzi. Në vitin [[1293]] u vunë në jetë ''Ordinamenti di Giustizia'' (një grup ligjesh statutore të [[Republika e Firences|Republikës së Firences]]); efektivisht, ata u bënë kushtetuta e [[Republika e Firences|Republikës së Firences]] përgjatë [[Rilindja|Rilindjes Italiane]].<ref>{{Cite book|author=Kenneth Barlett|title=The Italian Renaissance|chapter=7|url=https://books.google.al/books?id=ZdglzQEACAAJ|year=2005|language=en|volume=2|publisher=Teaching Company|page=37}}</ref> ''Palazzi''-t e shumtë luksozë të qytetit po rrethoheshin nga shtëpitë qytetare të ndërtuara nga klasa e begatë tregtare.<ref>{{Cite web|url=http://www.aboutflorence.com/history-of-Florence.html|title=History of Florence|publisher=Aboutflorence.com|language=en}}</ref> Sfiduesit kryesorë të Familjes Albizzi ishte Familja Medici, në fillim nën Giovanni di Bicci de' Medici, më vonë nën djalin e tij, Cosimo di Giovanni de' Medici dhe stërnipin e tij, [[Lorenzo de' Medici]]. Familja Medici kontrollonte Bankën Medici – banka më e madhe në Evropë në atë kohë – dhe një varg sipërmarrjesh të tjera në Firence dhe gjetkë. Në vitin [[1433]], Familja Albizzi arriti ta dëbonte Cosimo-n.<ref>{{Cite journal|author=Roger J. Crum|title=Severing the Neck of Pride: Donatello's "Judith and Holofernes" and the Recollection of Albizzi Shame in Medicean Florence|journal=Artibus et Historiae|volume=22|issue=44|year=2001|language=en|pages=23-29}}</ref> Vitin tjetër, megjithatë, do të zgjidhej një ''signoria'' (qeveria civile) pro-Medici, e drejtuar nga Tommaso Soderini, Oddo Altoviti dhe Lucca Pitti dhe Cosimo u kthye. Familja Medici u bë familja udhëheqëse e qytetit, një pozicion që ata do ta mbanin për tre shekujt në vazhdim. Firencia mbeti një [[Republika e Firences|republikë]] deri në vitin [[1537]], duke shënuar fundin tradicional të Rilindjes Klasike në Firence, por institucionet e qeverisë republikane ishin rreptësisht nën kontrollin e Mediçve dhe aleatëve të tyre, përveç intervaleve pas vitit [[1494]] dhe [[1527]]. Cosimo dhe Lorenzo de' Medici rrallë mbajtën poste zyrtare, por qenë udhëheqësit e padiskutuar të [[Republika e Firences|republikës]]. Familja Mediçi ishte e lidhur me shumicën e familjeve të tjera elitare të kohës me anë të martesave strategjike, partneriteteve, ose punësimit, si pasojë e të cilave familja kishte një pozicion qendror në rrjetin shoqëror: mjaft familje kanë pasur qasje sistematike në pjesën tjetër të familjeve elitare vetëm përmes Familjes Medici, ndoshta në mënyrë të ngjashme me marrëdhëniet bankare. Disa shembuj të këtyre familjeve përfshijnë ato Bardi, Altoviti, Ridolfi, Zurla, Cavalcanti dhe Tornabuoni. Kjo është sugjeruar si një arsye ngjitjen e Familjes Medici.<ref>{{Cite journal|author1=John F. Padgett|author2=Christopher K. Ansell|url=https://pdfs.semanticscholar.org/3d48/8cf5644f42b3c321d4c3c4e02881956c4f57.pdf|title=Robust Action and the Rise of the Medici, 1400–1434|format=pdf|date=maj 1993|journal=The American Journal of Sociology|volume=98|issue=6|jstor=2781822|language=en|S2CID=56166159|doi=10.1086/230190|pages=1259–1319|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303131647/https://pdfs.semanticscholar.org/3d48/8cf5644f42b3c321d4c3c4e02881956c4f57.pdf}}</ref> Anëtarët e familjes u rrit në njëfarë rëndësie në fillim të [[shekulli XIV|shekullit të XIV]] në tregtinë e leshit, veçanërisht me [[Mbretëria e Francës|Francën]] dhe [[Spanja|Spanjën]]. Pavarësisht nga prania e disa Mediçve në institucionet e qeverisë së qytetit, ata ishin ende shumë më pak të rëndësishëm se familjet e tjera të rëndësishme, të tilla si Albizzi apo Strozzi. Një Salvestro de' Medici ishte kryetari i esnafit të leshpunuesve gjatë revoltës Ciompi në vitet [[1378]]–[[1382]], dhe një Antonio de' Medici u dëbua nga [[Republika e Firences|Firencia]] në vitin [[1396]].<ref>{{Cite book|author=Niccolò Machiavelli|author-link=Nikolo Makiaveli|url=https://books.google.al/books?id=5Q9ynqj6brwC&pg=PA221|title=The Florentine History written by Niccolò Machiavelli|year=1906|volume=1|translator=Ninian Hill Thomson|publisher=Constable & Company|language=en|page=221}}</ref> Përfshirja në një komplot në vitin [[1400]], bëri që të gjitha degët e familjes të dëboheshin nga politika fiorentine për njëzet vjetë, me përjashtim të dyve: nga një prej këtyre të fundit, ajo e Averardo de' Medici-t, dinastia origjinale Medici. [[Skeda:Cosimo Pater Patriae.jpg|parapamje|281px|Shtatorja e Cosimo de' Medici, Pater Patriae, [[Uffizi]], Firence]] == Familja Mediçi gjatë shekullit të XV == Giovanni di Bicci de' Medici ({{Rreth}}[[1360]]–[[1429]]), Djali Averardo de' Medici, e rriti pasurinë e familjes, nëpërmjet krijimit të Bankës Medici, dhe u bë një nga njerëzit më të pasur në qytetin e Firences. Edhe pse ai nuk mbajti kurrë ndonjë post politik, ai fitoi mbështetje popullore për familjen nëpërmjet mbështetjes së tij për futjen e një sistemi tatimit përpjesëtimor. Djali i Giovanni-t, Cosimo i Vjetri, {{lang|la|Pater Patriae}} (Babai i vendit) në vitin [[1434]] do të merte postin e''gran maestro''-s (kryetari jozyrtar i shtetit të [[Republika e Firences|Republikës Fiorentine]]).<ref>{{Cite AV media|last=Bradley|first=Richard|year=2003|url=https://www.pbs.org/empires/medici/|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance (Part I)|type=DVD|language=en|publisher=PBS Home Video}}</ref> Për më tepër, Mediçit përfituan nga zbulimi i depozitave të mëdha të sulfatit të potasit të aluminit në Tolfa, në vitin [[1433]]. Sulfati i potasit të aluminit është thelmbësor si fiksimin e bojës në në disa rroba, që përdorej gjerësisht në Firence, ku industria kryesore ishte manifaktura e tekstileve. Para Mediçve, turqit ishin eksportuesit e vetëm të sulfatit të potasit të aluminit, kështu që [[Evropa]] ishte e detyruar të blinte nga ata deri në zbulimin në Tolfa. [[Piu II]] i dha Familjes Medici [[monopoli]]n e shfrytëzimit minerar aty, duke i bërë ata prodhuesit parësorë të sulfatit të potasit të aluminit në Evropë.<ref>{{Cite book|author=Michael Halvorson|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=gHtQBAAQBAJ&pg=PT46|title=The Renaissance: All That Matters|publisher=Hodder & Stoughton|language=en|isbn=978-144419296-4}}</ref> Tre breza të njëpasnjëshëm të Mediçve —Cosimo, Piero dhe Lorenzo — sunduan mbi [[Republika e Firences|Firencen]] për pjesën më të madhe të [[shekulli XV|shekullit të XV]]. Ata e mbizotëruan qartësisht qeverisjen përfaqësuese fiorentine pa e shfuqizuar fare atë. Këta tre anëtarë të Familjes Medici kishin aftësi të mëdha në menaxhimin e një ''qytet të patrazuar dhe të pavarur'' si [[Firencia]], por kur Lorenzo vdiq në vitin [[1492]], i biri i tij, Piero doli mjaft i paaftë për t'iu përgjigjur sfidave të shkaktuara nga pushtimi francez i Italisë në vitin [[1492]]. Brenda dy viteve, ai dhe mbështetësit e tij qenë të detyruar të largoheshin në mërgim, me një qeveri mirfilli republikane, që do ti zëvendësonte ata.<ref>{{Cite book|author=Niccolò Machiavelli|author-link=Nikolo Makiaveli|title=The Prince. A Norton Critical Edition|editor=Robert M. Adams|translator=Robert M. Adams|chapter=Historical Introduction|publisher=W. W. Norton and Company|year=1977|language=en|location=Nju Jork|page=VIII}}</ref> [[Skeda:Gozzoli magi.jpg|parapamje|majtas|412px|Anëtarët e Familjes Medici, vendosur alegorikisht në rrethin e Mbretërve Magë, në një fshat toskan, afresk i Benozzo Gozzoli, {{Rreth}} [[1459]].]] Piero de' Medici ([[1416]]-[[1469]]), i biri i Cosimo-s, qëndroi në pushtet për vetëm pesë vite ([[1464]]-[[1469]]). Ai u quajt ''Piero Podagri'', për shkak të përdhesit që kishte prekur këmbën e tij, dhe që do të çonte përfundimisht në vdekjen e tij. Ndryshe nga i ati i tij, Piero kishte pak interes për artet. Për shkak të sëmundjes së tij, ai më së shumti qëndroi në shtrat, në shtëpi dhe prandaj bëri shumë pak për kontrollin mëtejshëm të [[Republika e Firences|Firences]], ndërsa ishte në pushtet.<ref>{{Cite book|author=Lars Ulwencreutz|title=Ulwencreutz's The Royal Families in Europe V|url=https://books.google.al/books?id=fpQlBgAAQBAJ&pg=PA56|year=2013|publisher=Lulu.com|language=en|isbn=978-130458135-8|page=56}}</ref> Lorenzo de' Medici ([[1449]]–[[1492]]), i quajtur ''Madhështori'' (i përkthyer gabimisht si ''I Mrekullueshmi''), ishte më i aftë në drejtimin dhe sundimin e qytetit, por do ta linte pas dore sipërmarrjen familjare bankare, e cila do të çonte në shkatërrimin e tij përfundimtar. Për të siguruar suksesin e familjes së tij, Lorenzo do ta planifikonte karrierën e ardhshme të fëmijve të tij, në vend të tyre. Ai u kujdesua që Piero II kokëfortë, ta ndiqte si pasues të tij në udhëheqjen qytetare; Giovanni ([[papa]] i ardhshëm [[Leoni X]]) u fut në kishë në moshë të hershme; dhe vajza e tij, Maddalena u pajis me një prikë madhështore për të realizuar martesa avantazhuese politik me një djalë të [[papa]] [[Inoçenti VIII|Inoçentit të VIII]], që të çimentonte aleancën midis Mediçve dhe degëve romane të famijeve Cybo dhe Altoviti.<ref>{{Cite book|author=Christopher Hibbard|year=1974|title=The House of Medici: Its Rise and Fall|url=https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb|publisher=William Morrow and Company|language=en|location=Nju Jork|isbn=0-688-00339-7|OCLC=5613740|pages=[https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb/page/162 162], 177 dhe 202}}</ref> Komploti Pazzi i vitit [[1478]], ishte një përpjekje për ta larguar Familjen Medici, duke vrarë Lorenzo-n me vëllain e tij më të vogël. Giuliano, gjatë një shërbese të Pashkëve; tentativa e vrasjes përfundoi me vdekjen e Giuliano-s dhe plagosjen e Lorenzo-s. Komploti përfshinte familjet Pazzi dhe Salviati, të dyja familje rivale bankare, që kërkonin fundin e ndikimit të Familjes Medici, bashkë me priftin që kryesonte shërbesën kishtare, arkipeshkvin e Pizës, dhe madje edhe [[papa]] [[Siksti IV|Siktin e IV]] në njëfarë mase. Konspiratorët iu qasën [[Siksti IV|Sikstit të IV]] me shpresën e marrjes së miratimit të tij, pasi ai dhe Mediçët kishin një rivalitet të gjatë me njëri-tjetrin, por [[papa]] nuk mori pjesë drejtpërdrejtë në komplot. Megjithë refuzimin e tij të miratimit zyrtar, [[papa]] e lejoi komplotin të vazhdonte pa ndërhyrë dhe, pasi dështuan ta vrisnin Lorenzo-n, u dha atyre një ''dispensë'' për krimet e bëra në shërbim të kishës. Pas kësaj, Lorenzo adoptoi djalin e paligjshëm të vëllait, Giulio de' Medici ([[1478]]–[[1535]]), [[papa]] i ardhshëm [[Klementi VII]]. Djali i Lorenzo-s, Piero II mori drejtimin e [[Republika e Firences|Firences]] pas vdekjes së Lorenzo-s. Mediçë u dëbuan nga [[Republika e Firences|Firencia]] nga viti [[1494]], deri në vitin [[1512]], pasi Pieroja i pranoi të gjitha kërkesat e pushtuesit Sharli VIII i Francës.<ref>{{Cite book|author=Christopher Hibbert|title=The House of Medici: Its Rise and Fall|url=https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb|publisher=William Morrow and Company|language=en|year=1974|location=Nju Jork|isbn=0-688-00339-7|OCLC=5613740}}</ref> Më vonë, Giuliano dhe Lorenzo do të varroseshin së bashku në Kapelën Medici. «''Në rrethanat e rrezikshme në të cilat qyteti ynë është futur, koha deklaratave ka kaluar. Duhet të ndërmerren aksione… Kam vendosur, me miratimin tuaj, të lundroi për në [[Napoli]] menjëherë, duke besuar se, siç jam personi kundër të cilit aktivitetet e armiqve tanë janë të drejtuara, mund ndoshta, duke u dorëzuar në duart e tyre, të bëhem mjeti për rikthimin e paqes për bashkë-qytetarët tanë. Siç kam pasur më tepër nder dhe përgjegjësi mes juve sesa çdo qytetar privat ka pasur në ditën tonë, jam më i detyruar se çdo person tjetër ti shërbej vendit tonë, edhe me rrezikun e jetës sime. Me këtë synim tani po shkoj. Ndoshta Zoti dëshiron që kjo luftë, e cila filloi në gjakun e vëllait tim dhe timin, duhet të përfundoi me çdo kusht. Dëshira ime është se me jetën ose vdekjen time, fatkeqësia ose begatia ime, mund të kontribuojë në mirëqenien e qytetit tonë... Po shkojë plotë shpresë, duke iu lutur Zotit të më japë hirin ta kryej atë që çdo qytetar duhet në të gjitha kohët të jetë gati ta kryej për vendin e tij''». — Lorenzo de' Medici, 1479<ref>{{Cite book|author=Christopher Hibbert|title=The House of Medici: Its Rise and Fall|url=https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb|publisher=William Morrow and Company|language=en|year=1974|location=Nju Jork|isbn=0-688-00339-7|OCLC=5613740|page=[https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb/page/152 153]}}</ref> [[Skeda:MEDICI TAPESTRY.jpg|parapamje|Tapet dasme Medici, 1589]] == Familja e gjatë shekullit të XVI == Mërgimi i Mediçëve do të zgjaste deri në vitin [[1512]], pas të cilit dega ''e vjetër'' e familjes – ata rridhnin nga Cosimo i Vjetri – ishin në gjendje të sundonin deri në vrasjen e Alessandro de Medici-t, duka i parë i Firences, në vitin [[1537]]. Ky sundim shekullor do të ndërpritej vetëm në dy raste (mes viteve [[1494]]-[[1512]] dhe [[1527]]-[[1530]]), kur rryma kundër Mediçëve do të merte kontrollin e [[Republika e Firences|Firences]]. Duke pasuar vrasjen e dukë Alessandro-s, pushteti pastaj i kaloi degës së re Medici ¬– ata që rridhnin nga Lorenzo i Vjetri, djali i vogël i Giovanni di Bicci, duke filluar me stër-stërnipin e tij Cosimo I ''I Madh''. Cosimo i Vjetri dhe babai i tij, hodhën themelet e bankës dhe manifakturës Medici — duke përfshirë një formë korporate. Ndikimi i familjes u rrit me patronazhin e mirëqenies, artit dhe kulturës. Në fund, ajo do ta arrinte zenitit e saj te [[papa]]ti dhe do të vijonte të lulëzonte për shekuj në vijim si dukë të Firences dhe Toskanës. Të paktën gjysma, me gjasa më shumë, e banorëve të Firences ishin të punësuar nga Mediçit dhe degët e tyre themelore të sipërmarrjes. [[Skeda:Portrait of Giulio de Medici (1478 - 1534) Pope Clement VII.jpg|parapamje|majtas|291px|[[Papa]] Klementi VII, nga Familja Medici]] Mediçët shkurtimisht do të bëheshin udhëheqës të Krishtërimit Perëndimor nëpërmjet dy [[papa|papëve]] të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], [[Leoni X]] dhe [[Klementi VII]]. Të dy shërbyen si sundues politikë [[de fakto|de facto]] të [[Roma|Romës]], [[Firencia|Firences]] dhe pjesëve të mëdha të Italisë, të njohur si [[Shtetet Papale]]. Ata ishin patronë bujarë të arteve, që porositën kryevepra si Shndërrimi i [[Rafaelo]]s dhe Gjykimi i Fundit i [[Mikelanxhelo]]s, megjithatë, sundimet e tyre përkuan me telashe për [[Vatikani]]n, duke përfshirë [[Reformimi protestant|Reformacionin Protestant]] të [[Martin Luther]]it dhe plaçkitjen famëkeqe të Romës në vitin [[1527]]. Pontifikati argëtues-dashës i [[Leoni X|Leonit të X]] i zbrazi arkat e [[Vatikani]]t duke marrë borxhe të mëdha. Nga zgjedhja e [[Leoni X|Leonit të X]] si papë në vitin [[1513]], deri në vdekjen e tij në vitin [[1521]], [[Firencia]] u mbikëqyr, nga ana tjetër, nga Giuliano de' Medici duka i Nemours-it, Lorenzo de' Medici, duka i Urbinos dhe Giulio de' Medici, i fundit prej të cilëve do të bëhej [[papa]] Klementi VII. Pontifikati i trazuar i [[Klementi VII|Klementit të VII]] u mbizotërua nga pasimi i krizave të njëpasnjëshme, që do të rezultonin në plaçkitjen e Romës nga ushtritë e [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit gjermaniko-romak]] [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli V]], në vitin [[1527]] dhe ngjitjen e familjeve Salviati, Altoviti dhe Strozzi si bankierët kryesorë të Kuries Romane. Që nga zgjedhja e Klementit të VII si papë në vitin [[1523]], deri në plaçkitjen e Romës, [[Firencia]] qeverisej nga i riu Ippolito de' Medici (kardinali dhe zv.-kancelari i ardhshëm i Kishës së Shenjtë Romane), Alessandro de' Medici (duka i ardhshëm i Firences), dhe mbrojtësit e tyre. Në vitin [[1530]], pasi bëri aleancë me [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlin e V]], [[papa]] Klementi VII arri të siguronte fejesën e vajzës së Karlit, Margaretës së Austrisë me nipin e tij të paligjshëm (të konsideruar birin e tij), Alessandro de' Medici. Klementi gjithashtu e bindi Karlin e V ta emëronte Alessandro de' Medici-n si dukë të Firences. Kështu do të fillonte sundimin monarkik i Mediçëve në Firence, i cili do të zgjaste dy shekuj. Pasi siguroi dukatin e Alessandro de' Medici-t, [[papa]] Klementi VII do ta martonte kushërirën e tij të parë, Caterina de' Medici, me djalin e Francisit të I të Francës, krye-armikut të [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit]] [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli V]], mbretin e ardhshëm të [[Mbretëria e Francës|Francës]], Henrin e II. Kjo do të çonte në zhvendosjen e gjakut të Mediçëve, nëpërmjet vajzave të Caterina-s, te familja mbretërore e Spanjës, nëpërmjet Elisabetës së Valois-it dhe Derës së Lorenës nëpërmjet Claude të Valois. [[Skeda:Hochzeit Katharina Medici und Heinrich Frankreich.jpg|parapamje|408px|Caterina de' Medici, gjatë martesës me Henrin e Dytë të Francës]] Një tjetër figurë e shquar Medici e [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] ishte Cosimo I, i cili vinte nga fillime relativisht modeste në Mugello, që arriti supremacinë në të gjithë [[Toskana|Toskanës]]. Kundër qëndrimit të Caterina de' Medici-t, [[papa]] [[Pali II|Palit të III]] dhe aleatëve të tyre ai triumfoi në beteja të ndryshme, duke pushtuar rivalen më të urryer të [[Firencia|Firences]], [[Siena|Sienën]] dhe themelimin e Dukatit Madhor të Toskanës. Cosimo bleu një pjesë të ishullit të Elbës nga Republika e Gjenovës duke e bërë bazën e marinës toskane atje. Ai vdiq në vitin [[1574]], i pasuar nga djali i tij i madh i mbijetuar, Francesco, paaftësia e të cilit, për të lënë trashëgimtarë meshkuj, çoi në pasimin e vëllait të tij më të ri, Ferdinando, pas vdekjes së tij në vitin [[1587]]. Francesco u martua me Johanën e Austrisë dhe me bashkëshorten e tij, do të lindëte Eleonora de' Medici-n, dukeshën e Mantovës dhe Marie de' Medici-n, mbretëreshën e Francës dhe Navarrës. Nëpërmjet Maries, çdo monark pasues francez (hiq [[Shtëpia e Bonapartëve|Napoleonët]]), janë të rrjedhur nga Francesco. Ferdinando e mori qeverinë e Toskanës me padurim. Ai urdhëroi bonifikimin moçaleve toskane, ndërtoi një rrjet rrugor në Toskanën jugore dhe kultivoi tregtinë në [[Livorno]]. Për të rritur industrinë toskane të [[mëndafshi]]t, ai mbikëqyri mbjelljen e pemëve të Manit përgjatë rrugëve kryesore (krimbat e mëndafshit ushqehen me gjethe Mani).<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|translator=M. Papin|year=1980|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=151}}</ref> Në marrëdhëniet me jashë, ai e zhvendosi Toskanën larg hegjemonisë së [[Hapsburgët|Habsburgëve]]<ref group="Shpjegimi">[[Monarkia Hapsburge|Austria]] dhe [[Perandoria Spanjolle|Spanja]] sundoheshin nga [[Hapsburgët|Dera Habsburge]].</ref> duke u martuar me kandidaten e parë jo Habsburge që nga duka i Firences Alessandro, Christina e Lorenës, një mbesë e Catherine de' Medici-t. Reagimi spanjoll ishte ndërtimi i një kështjelle në pjesën e tyre të ishullit të Elbës.<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=150}}</ref> Për të forcuar aleancën e re franko-toskane, ai e martoi mbesën e tij, Marien me Henrin e IV të Francës. Henri pohoi në mënyrë eksplicite se ai do ta mbronte Toskanën nga agresioni spanjoll, por më vonë e mohoi. Pas kësaj, Ferdinando u detyrua ta martonte trashëgimtarin e tij, Cosimo, me Maria Maddalena-n e Austrisë për ta zbutur Spanjën (ku motra e Maria Maddalena-s, Margareta ishte bashkëshorte mbretërore në fuqi). Ferdinando sponsorizoi gjithashtu një ekspeditë toskane në [[Bota e Re|Botën e Re]], me synimin e krijimit të një kolonie toskane, një sipërmarrje që nuk do të sillte zotërime permanente koloniale. Përkundër të gjitha këtyre stimujve për rritjen ekonomike dhe prosperitetin, popullsia e Firences në agim të [[Shekulli XVII|shekullit të XVII]] ishte thjeshtë 75.000, shumë më e vogël se kryeqytetet e tjera të Italisë: [[Roma]], [[Milano]], [[Venecia]], [[Palermo]] dhe [[Napoli]]).<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=158}}</ref> Francesco dhe Ferdinando, për shkak të dallimit të lirshëm midis pronave të Mediçëve dhe pronave shtetërore toskane, mendohet të kenë qenë më të pasur sesa paraardhësi i tyre, Cosimo de' Medici, themeluesi i dinastisë. Duka Madhor vetëm kishte prerogativën për të shfrytëzuar mineralet dhe burimet shtetërore të kripës, kështu që fati i Mediçëve ishte drejtpërdrejtë i lidhur me ekonominë toskane.<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=160}}</ref> == Shekulli XVII == [[Skeda:Salone dei 500, soffitto, cosimo tra gli stemmi della città di firenze.JPG|parapamje|majtas|456px|''Apoteoza e Cosimo I de Medici'', afresk i tavanit të [[Palazzo Vecchio]], pikturuar nga Giorgio Vasari, [[vitet 1560]], Firence]] Ferdinando, megjithëse, jo më kardinal, ushtroi shumë ndikim në konklavat pasuese. Në vitin [[1605]], Ferdinando arriti që ta zgjidhte kandidatin e tij, Alessandro de' Medici, [[papa|papën]] [[Leoni XI]]. Ai vdiq po atë muaj, por pasuesi i tij, [[papa]] [[Pali V]], ishte gjithashtu pro-Medici.<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=165}}</ref> Politika e jashtme pro-papale e Ferdinandos, megjithatë, pati edhe anë negative. [[Toskana]] u mbush me [[Urdhëri|urdhëra fetarë]], që jo të gjithë ishin të detyruar të paguanin taksa. Ferdinando vdiq në vitin [[1609]], duke lënë një mbretëri të lulëzuar; inaktiviteti i tij në çështjet ndërkombëtare, megjithatë do të kishte pasoja afat-gjata për vijën. Në [[Mbretëria e Francës|Francë]], Marie de' Medici po vepronte si regjente për djalin e saj, Luigjin e XIII. Luigji e refuzoi politikën e saj pro-[[Hapsburgët|Habsburge]] në vitin [[1617]]. Ajo jetoi pjesën e mbetur të jetës së saj e privuar nga ndonjë ndikim politik. Pasuesi i Ferdinandos, Cosimo II, sundoi për më pak se 12 vjetë. Ai u martua me Maria Maddalena-n e Austrisë, me të cilën pati tetë fëmijë, duke përfshirë Margherita de' Medici-n, Ferdinando II de' Medici-n dhe Anna de' Medici-n. Ai mbahet mend më shumë si patroni i astronomit [[Galileo Galilei]], traktati i të cilit në vitin [[1610]], ''Sidereus Nuncius'' iu dedikua atij.<ref>{{Cite book|author=Paul Strathern|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance|url=https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra|publisher=Pimlico|language=en|year=2005|page=[https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra/page/368 368]}}</ref> Cosimo do të vdiste nga [[tuberkulozi]] në vitin [[1621]].<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=187}}</ref> Djali i madh i Cosimo-s, Ferdinando, nuk ishte akoma ligjërisht i rritur për ta pasuar atë, kështu që Maria Maddalena dhe gjyshja e tij, Christina e Lorenës, vepruan si regjente. Regjenca e tyre e përbashkët është e njohur si ''Turtici''. Temperamenti i Maria Maddalena-s ishte analog me atë të Christina-s, dhe së bashku ato e rreshtuan Toskanën me [[Shtetet Papale|Papatin]], duke e dyfishuar klerin toskan dhe duke lejuar gjyqin e [[herezia|herezisë]] së [[Galileo Galilei]]t të zhvillohej.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=111}}</ref> Pas vdekjes së dukës së fundit të Urbinos (Francesco Maria II), në vend që ta pretendonin dukatin për Ferdinandon, i cili ishte martuar me mbesën dhe trashëgimtaren e dukës së Urbinos, Vittoria della Rovere, ato lejuan që ai të aneksohej nga [[papa]] [[Urbani VIII]]. Në vitin [[1626]], ato ndaluan c[do subjekt toskan që të arsimohej jashtë dukatit madhor, një ligj më vonë i shfuqizuar, por të ripërtërirë nga nipi i Maria Maddalena-s, Cosimo III. Harold Acton, një historian anglo-italian, ia atribuon rënien e Toskanës regjencës ''Turtici''.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=192}}</ref> Duka madhor Ferdinando ishte i obsesionuar me teknologjinë e re dhe kishte një larmi higrometrash, barometrash, termometrash dhe teleskopësh të instaluar në Palazzo Pitti.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=27}}</ref> Në vitin [[1657]], Leopoldo de' Medici, vëllai i vogël i dukës madhor, themeloi Accademia del Cimento, e organizuar për të tërhequr shkencëtarë në Firence nga e gjithë [[Toskana]] për studime të ndërsjellta.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=38}}</ref> Toskana mori pjesë në Luftërat e Castro-s (hera e fundit që Toskana e mirëfilltë Mediçease u përfshi në një konflikt), duke i shkaktuar humbjen forcave të [[papa]] [[Urbani VIII|Urbanit të VIII]] në vitin [[1643]]. Përfshirja në luftë ishte e kushtueshme dhe thesari aq i zbrazët, për shkak të saj, kur mercenarët e Castro-s u paguan për të, sa shteti nuk mund ta përballonte më pagimin e interesave të bondeve qeveritare, me pasojën që niveli i interesave u ul me 0.75%.<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=181}}</ref> Në atë kohë, ekonomia ishte aq e rrëgjuar, sa tregtia e shkëmbimeve do të mbizotëronte në tregjet rurale.<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=180}}</ref> Ferdinando vdiq më 23 maj [[1670]] i prekur nga damllaja dhe [[edema]]. Ai u varros në Basilica di San Lorenzo, nekropoli i Mediçëve.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=108}}</ref> Në kohën e vdekjes së tij, popullsia e dukatit madhor ishte 730,594 banorë; në [[Piza]] rrugët ishin të vijëzuara me bar dhe ndërtesat në prag të rrënimit.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=112}}</ref> Martesa e Ferdinandos me Vittoria della Rovere lindi dy fëmijë: Cosimo III de' Medici, dukë madhor i Toskanës dhe Francesco Maria de' Medici, dukë i Roveres dhe Montefeltros. Pas vdekjes së Vittoria-s në vitin [[1694]], zotërime e saj, dukatet e Roveres dhe Montefeltros, i kaluan djalit të saj të vogël. ==Shekulli i XVIII: Rënia e dinastisë== Cosimo III u martua me Marguerite Louise d'Orléans, një mbesë e Henrit të IV të Francës dhe Marie de' Medici-t. Një bashkim tepër i pakënaqur, ai do të lindëte tre fëmijë, në mënyrë të shquar Anna Maria Luisa de' Medici, elektore palatine dhe dukën e fundit madhor të Toskanës, Gian Gastone de' Medici-n. Johann Wilhelm, elektor palatin, burri i Anna Maria Luisa-s, kërkoi me sukses dinjitetin e lartësisë mbretërore për dukën madhor dhe familjen e tij në vitin [[1691]], megjithë faktin se ata nuk kishin pretendime për ndonjë mbretëri.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=182}}</ref> Cosimo i paguante shpesh detyrime të tepërta [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorit gjermaniko-romak]], padroni i tij feudal nominal,<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=243}}</ref> dhe i dërgoi municione atij gjatë [[Beteja e Vjenës|Betejës së Vjenës]]. Mediçëve u munguan trashëgimatarët meshkuj, dhe në vitin [[1705]], thesari dukal madhor ishte virtualisht i falimentuar. Në krahasim me [[shekulli XVII|shekullin e XVII]], popullsia e [[Firencia|Firences]] ra me 50%, ndërsa popullsia e përgjithshme e dukatit madhor ra me një vlerësim prej 40%.<ref>{{Cite book|author=Paul Strathern|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance|url=https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra|publisher=Pimlico|language=en|year=2005|page=[https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra/page/392 392]}}</ref> Cosimo u përpoq dëshpërimisht të arrinte një marrëveshje me fuqitë evropiane, por statusi ligjor i Toskanës ishte shumë i ndërlikuar: zona e dukatit madhor, që më parë përfshinte Republikën e Sienës teknikisht ishte një feud spanjoll, ndërsa territori i Republikës së vjetër të Firences kosiderohej si nën suzeranitetin perandorak. Pas vdekjes së djalit të parë të tij, Cosimo pa rikthimin e Republikës Fiorentine, gjithashtu pas vdekjes së Anna Maria Luisa-s. Rikthimi i republikës do të shkaktonte dorëzimin e Sienës [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë Gjermaniko-Romake]], por gjithësesi, ajo u mbështet fortësisht nga qeveria e tij. Europa e shpërfilli gjerësisht planin e Cosimo-s. Vetëm [[Mbretëria e Britanisë së Madhe]] dhe [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Republika Holandeze]] i dha një mbështetje asaj dhe në fun plani vdiq me Cosimo-n II në vitin [[1723]].<ref>{{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5|page=191}}</ref> Më 4 prill [[1718]], [[Mbretëria e Britanisë së Madhe|Britania e Madhe]], [[Mbretëria e Francës|Franca]] dhe [[Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze|Republika Holandeze]] (gjithashtu më vonë edhe [[Monarkia Hapsburge|Austria]] do të zgjidhnin Don Carlos-in e Spanjës, djali i madh i Elisabeta Farnese-s dhe Filipit të V të Spanjës, si trashëgimtarin toskan. Në vitin [[1722]], elektorja as nuk u njohë si trashëgimtare dhe Cosimo u reduktua në një spektator në konferencën për të ardhmen e Toskanës.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=175}}</ref> Me 25 tetor [[1723]], gjashtë dita para vdekjes së tij, duka madhor Cosimo shpërndau një shpallje përfundimtare duke urdhëruar që Toskana të mbetej e pavarur: Anna Maria Luisa do të ndalohej në Toskanë pas Gian Gastones dhe duka madhor rezervoi të drejtën për të zgjedhur pasuesin e tij. Megjithë atë, këto pjesë të shpalljes së tij u shpërfillën tërësisht dhe ai vdiq pak ditë më vonë. Gian Gastone e shpërfilli elektoren për kurdisjen e martesës së tij katastrofike me Anna Maria Franziskën e Saks-Lauenburgut; ndërsa ajo i neveriste politikat liberale të vëllait të saj, ai i shfuqizoi të gjitha statutet anti-semite të babait të tij. Gian Gastone kënaqej duke e mërzitur atë.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=280}}</ref> Më 25 tetor [[1731]], një forcë spanjolle e pushtoi Firencen në emër të Don Carlos, e cila zbarkoi në Toskanë në dhjetorin e të njëjtit vit. Shpura e rrëgjuar e Gian Gastones, ''Ruspanti'', e urrenin elektoren, ashtu si dhe ajo ata. Dukesha Violante e Bavarisë, kunata e Gian Gastones, u përpoq ta tërhiqte dukën madhor nga sfera e ndikimit të ''Ruspanti'', duke organizuar bankete. Sjellja e tij në banket ishte më pak se mbretërore; ai shpesh volli në mënyrë të përsëritur përparsen e tij, gromësinte dhe tregonte shaka shoqërisht të papërshtatshme për të pranishmit.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=188}}</ref> Duke pasuar një përdredhje bërryli në vitin [[1731]], ai mbeti në shtrat për pjesën e mbetur të jetës së tij. Shtrati shpesh kundërmonte jashtëqitje, ndonjëherë pastrohej nga Violante. Në vitin [[1736]], duke pasuar Luftën e Pasimit Polak, Don Carlos u përjashtua nga Toskana dhe Francisi III i Lorenës u bë trashëgimtar në vend të tij.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=301}}</ref> Në janar [[1737]], trupat spanjolle u tërhoqën nga [[Toskana]] duke u zëvendësuar nga [[Monarkia Hapsburge|austriakët]]. Anna Maria Luisa nënshkroi ''Patto di Famiglia'' (''paktin familjar'') më 31 tetor [[1737]]. Në bashkëpunim me [[Perandoria e Shenjtë Romake|perandorin gjermaniko-romak]] dhe dukën madhor Francis i Lorenës, ajo dëshiroi që të gjitha pronat personale të Mediçëve ti kalonin shtetit të Toskanës, duke llogaritur që asgjë nuk do të largohej nga [[Firencia]].<ref>{{Cite web|title=Anna Maria Luisa de' Medici – Electress Palatine|work=Yourwaytoflorence.com|url=http://www.yourwaytoflorence.com/anna-maria-luisa-de-medici.htm|language=en}}</ref> ''Lorenasit'', siç quheshin forcat pushtuese, urreheshin në popull, por regjenti, princi i Craon-it, e lejoi elektoren të jetonte e pa trazuar në Palazzo Pitti. Ajo u mor me financimin dhe mbikëqyrjen e ndërtimit të Basilica di San Lorenzo, të filluar në vitin [[1604]] nga Ferdinado I, me një kosto për shtetin prej 1000 koronash në javë.<ref>{{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0|page=209}}</ref> Shuarja e dinastisë kryesore Medici dhe ngjitja në vitin [[1737]] e Francis Stefanit, dukës së Lorenës dhe burri i Maria Terezës së Austrisë, çoi në përfshirjen e përkohshme të Toskanës në territoreët e [[Monarkia Hapsburge|Kurorës Austriake]]. Vija e princëve të Ottajano-s, një degë e Familjes Medici, që ishin të zgjedhshëm për të trashëguar Dukatin Madhor të Toskanës, kur mashkulli i fundit i degës kryesore vdiq në vitin [[1737]], mund të kenë vijuar si sovranë Medici, por për ndërhyrjen e fuqive të mëdha evropiane, të cilat ia dhanë sovranitetin e Firences tjetërkujt. Si pasojë, dukati madhor u shua dhe territori u bë ''secundogeniture'' i Dinastisë Habsburg-Lorenës. Duka i parë madhor i dinastisë së re, Franci I, ishte stër-stër-stërnip i Frencesco I de' Medici-t, duke qenë kështu vazhdues i Dinastisë Mediçease në fronin e Toskanës përmes vijës femërore. [[Hapsburgët]] u larguan në favor të [[Burbonët|Derës Burbon-Parma]] në vitin [[1801]] (ata vetë të larguar në vitin [[1807]]), por më vonë u restauruan në [[Kongresi i Vjenës|Kongresin e Vjenës. Toskana u bë një provincë e [[Mbretëria e Italisë|Mbretërisë]] [[Bashkimi i Italisë|së Bashkuar]] të [[Italia|Italisë]] në vitin [[1861]]. Megjithatë, mjaft degë ekzistuese të Familjes Medici mbijetojnë, duke përfshirë princat e Ottajano-s, Medici Tornaquinci,<ref>{{Cite web|author=Diksha Sundriyal|date=1 shtator 2022|url=https://thecinemaholic.com/is-the-medici-family-still-around-where-are-they-today/|title=Is the Medici Family Still Around? Where are They Today?|work=Cinemaholic.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|author=Alan Feuer|date=4 maj 2004|url=https://www.nytimes.com/2004/05/04/world/florence-journal-where-the-bodies-are-buried-modern-day-medici-feud.html|newspaper=[[The New York Times]]|language=en|title=Florence Journal; Where the Bodies Are Buried, Modern-Day Medici Feud|archive-date=29 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190529110619/https://www.nytimes.com/2004/05/04/world/florence-journal-where-the-bodies-are-buried-modern-day-medici-feud.html}}</ref> dhe kontët Verona Medici të Caprara-s dhe Gavardos.<ref>{{cite book|last=Hibbert|first=Christopher|url=https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb|title=The House of Medici: Its Rise and Fall|year=1975|publisher=Morrow|language=en|url-access=registration|isbn=0-688-00339-7|page=60}}</ref> ==Pema familjare themelore == <section begin=Root Medici Tree /> {{tree chart/start|style=font-size:70%;line-height:110%;}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Medico di Potrone <br/>(1046&ndash;1102) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Bono di Potrone <br/>(1069&ndash;1123) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Bernardo di Potrone <br/>(1099&ndash;1147) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Giambuono de' Medici <br/>(1131&ndash;1192) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Chiarissimo de' Medici I<br/>(1167&ndash;1210) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Filippo di Chiarissimo de' Medici}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Averardo de' Medici I <br/>(fl. 1280) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Averardo de' Medici II <br/>(1270&ndash;1319) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |)|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Sal |Sal=Salvestro de Medici ''(il Chiarissimo III)''<br/>(1300&ndash;1346)| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Giovenco de' Medici<br>(died 1320) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Averardo de' Medici III<br/> (1320&ndash;1363)<br>''m.'' Jacopa Spini | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Giu |Giu=Giuliano de' Medici<br>(d. 1377) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | Gio |Gio=Giovanni di Bicci de' Medici<br/> (1360&ndash;1429)<br>''m.'' Piccarda Bueri | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| |,|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| Ant | | Dam | | | | | | | | | Cos |~|y|~| Con | | | | | | | | | | | | Lor | | | | | | | An1 |Ant=Antonio de' Medici<br>(?&ndash;1398)<ref>{{Cite web|url=http://worldroots.com/foundation/families/averardodemedicidesc.htm|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 shtator 2025|archive-date=15 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215121522/http://worldroots.com/foundation/families/averardodemedicidesc.htm|url-status=dead}}</ref>|Dam=Damian de' Medici<br>(1389&ndash;1390)|Cos=Cosimo de' Medici<br>(i Vjetri)<br>(1389&ndash;1464)|Con=Contessina de' Bardi<br>(ca.1390&ndash;1473)|Lor=Lorenzo de' Medici<br>(the Elder)<br>(1395&ndash;1440)<br>''m.'' Ginevra Cavalcanti |An1=Antonio de' Medici}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | |!| | |!| | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|!|-|-|^|-|-|-|-|-|.| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| Pie |~|~|~|y| Luc | | | | | | Car | | | | | | | Gio | | | | | | | Fra | | Pif | | | | | |!| |Pie=[[Piero di Cosimo de' Medici|Piero I de' Medici]]<br>(the Gouty)<br/>(1416&ndash;1469)<br>zot i Firences|Luc=Lucrezia Tornabuoni<br>(1425&ndash;1482)|Gio=Giovanni de' Medici<br>(1421&ndash;1463)<br>''m.'' Ginevra degli Alessandrini|Car=Carlo de' Medici<br>(1430&ndash;1492)|Fra=Francesco de' Medici<br>(?&ndash;ca.1440)|Pif=Pierfrancesco de' Medici (i Vjetri)<br>(1431&ndash;1476)<br>''m.'' Laudomia Acciaioli }} {{tree chart |border=1| |!| | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| |!| | | |,|^|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | |!| | | | | | | | |,|-|-|-|^|-|-|.| | | |!| }} {{tree chart |border=1| Gio | | Mar | | Bia | | Nan | | Lor | | Giu | | Csi | | | | | | LoP | | | | | GiP | | | Ber | Gio=Giovanni de' Medici<br>(ante 1444&ndash;1478)|Mar=Maria de' Medici<br>(1445&ndash;1472)<br>''m.'' Leonetto de' Rossi|Bia=Bianca de' Medici<br>(1445&ndash;1505)<br>''m.'' Guglielmo de' Pazzi|Nan=Lucrezia de' Medici<br>(Nannina)<br>(1448&ndash;1493)<br>''m.'' Bernardo Rucellai|Lor=Lorenzo de' Medici<br>(Madhështori)<br>(1449&ndash;1492)<br>zot i Firences<br>''m.(1)'' Clarice Orsini|Giu=Giuliano de' Medici<br>(1453&ndash;1478)|Csi=Cosimo de' Medici<br>(1452&ndash;1461)|LoP=Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici<br>(1463&ndash;1503)<br>zoti i Piombinos<br>''m.'' Semiramide Appiani|GiP=Giovanni il Popolano<br>(1467&ndash;1498)<br>''m.'' Caterina<br>Sforza|Ber=Bernardetto de' Medici<br>(†[[1475]]) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | |`|-|-|-|-|-|-|-|.| | | |!| | | | | | |`|-|-|.| |!| }} {{tree chart |border=1| |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|-|.| | | |!| | | |)|-|v|-|v|-|v|-|.| |!| |!| }} {{tree chart |border=1| Luc | | Pie | |Mad | | Leo | | Lui | | Con | | Giu | | Cl7 | | | ! | Ave |!| Gin |!| |!| |!|Luc=Lucrezia de' Medici<br>(1470&ndash;1553)<br>''m.'' Jacopo Salviati|Pie=Piero II de' Medici (i Pafati)<br>(1471&ndash;1503)<br>zoti i Firences<br>''m.'' Alfonsina Orsini|Leo=[[Leoni X|Giovanni di Lorenzo de' Medici]]<br>(1475&ndash;1521)<br>'''[[Papa]] [[Leoni X]]'''|Mad=Maddalena de' Medici<br>(1473&ndash;1528)<br>''m.'' Franceschetto Cybo|Lui=Luisa de' Medici<br>(1477&ndash;1488)|Con=Contessina de' Medici<br>(1478&ndash;1515)<br>''m.'' Piero Ridolfi|Cl7=Giulio de' Medici<br>(1478&ndash;1534)<br>'''[[Papa]] Klementi VII'''|Giu=Giuliano de' Medici<br>(1479&ndash;1516)<br>Dukë i Nemoursit|Ave=Averardo de'<br>Medici<br>(1488&ndash;1495)|Lau=Laudomia de'<br> Medici<br>''m.'' Francesco<br>Salviati|Gin=Ginevra de'<br>Medici <br>''m.'' Giovanni<br>degli Albizzi }} {{tree chart |border=1| |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | | |!| | | |!| |!| |!| }} {{tree chart |border=1| |!| | | |`|-|-|-|-|-|-|-|. | | | | | | | | | | | Ipp | | | | | | Pif | | Lau | | Vic |!| Lor |Ipp=Ippolito de' Medici<br>(1511&ndash;1535)<br>kardinal)|Pif=Pierfrancesco de' Medici<br>(i Riu)<br>(1487&ndash;1525)<br>''m.'' Maria Soderini|Lau=Laudomia de'<br> Medici<br>''m.'' Francesco<br>Salviati|Vic=Vincenzo de'<br>Medici |Lor=Lorenzo de'<br>Medici}} {{tree chart |border=1| |!| | | | | | | |,|-|-|-|^|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | |,|-|'| | | | | | | | | |!| |!| }} {{tree chart |border=1| |)|-|v|-|v|-|v|-|!|-|-|-|-|-|-|-|!|-|-|-|v|-|v|-|v|-|-|-|v|-|!|-|v|-|-|-|-|.| | | | |!| |!| }} {{tree chart |border=1| GiS |!| LoS |!| Lor |y| Mad | | Cla | | Ele |!| Bat | | Lui |!| Ber | | | Mar |y| Lod | |!|GiS=Giovanni Salviati<br>(1490&ndash;1553)<br>Cardinal|LoS=Lorenzo Salviati<br>(1492&ndash;1539)|Lor=Lorenzo II de' Medici<br>(1492&ndash;1519)<br>dukë i Urbinos|Mad=Madeleine de La Tour<br>({{Rreth}}1495&ndash;1519)|Cla=Clarissa de' Medici<br>(1493&ndash;<!--- May 3 --->1528)<br>''m.'' Filippo Strozzi|Ele=Elena Salviati<br>(1495&ndash;1552)<br>''m.(1)'' Pallavicino Pallavicino<br>''m.(2)'' Iacopo V Appiani|Bat=Battista Salviati<br>(1498&ndash;1524)|Lui=Luisa Salviati<br>''m.'' Sigismund de Luna|Ber=Bernardo Salviati<br>(1508&ndash;1568)<br>Cardinal|Mar=Maria Salviati<br>(1499&ndash;1543)|Lod=Ludovico de' Medici<br>(Giovanni dalle Bande Nere)<br>(1498&ndash;1526)|Loz=Lorenzino de' Medici<br>(Lorenzaccio)<br>(1514&ndash;1548)|Alm=Alamanno Salviati<br>(1510&ndash;1571) }} {{tree chart |border=1| | | |!| | | |!| |!| |!| | | | | |!|,|-|-|-|-|!|-|-|v|-|-|-|v|^|-|-|-|-|-|-|.| |!| | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | |!| | | |!| |!| |!| | |,|-|-|^|!|-|-|-|-|!|-|-|!|-|-|-|!|-|-|-|.| | | |!| |!| | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | Fra | | Pie |!| |!| | PrS |~| Lau |~| Ala | | Loz | | Giu | | RbS |~| Mad |!| | | |Ott|Fra=Francesca Salviati<br>''m.'' Ottaviano de' Medici|Pie=Piero Salviati|PrS=Piero Strozzi<br>(1510&ndash;1558)|Ala=Alamanno Salviati<br>(1510&ndash;1571)|RbS=Roberto Strozzi<br>(ca.1512&ndash;1566)|Lau=Laudomia de' Medici<br>(?&ndash;1559)<!--- Married 1532 to Alamanno Salviati, again 1539 to Pietro Strozzi, Seigneur d'Épernay --->|Loz=Lorenzino de' Medici<br>(Lorenzaccio)<br>(1514&ndash;1548)|Giu=Giuliano de' Medici<br>(ca.1520&ndash;<!--- July 28 --->1588)<br>arkipeshkv i Albit|Mad=Maddalena de' Medici<br>(1523&ndash;<!--- April 14 --->1583)<!--- Martuar në vitin 1539 me Roberto Strozzi, Baroni i Collalto-s --->||Ott=Ottaviano de' Medici<br>(1482–1546)<br>''m.'' Francesca Salviati }} {{tree chart |border=1| |,|-|^|.| | | | |!| |`|-|-|.| | | | |F|~|~|~|~|~|~|7| | | | | | | | | | | |,|-|'| }} {{tree chart |border=1| L11 | |!| | | | Ale | | | Cat |~|y| Hen | | | | | |:| | | | | | | | | | | Cos | |L11=[[Leoni XI|Alessandro Ottaviano de' Medici]]<br>(1535&ndash;1605)<br>'''[[Papa]] [[Leoni XI]]'''|Ale=Alessandro de' Medici<br>(''il Moro'')<br>(1510&ndash;1537)<br>dukë i Firences|Cat=Caterina de' Medici<br>(1519&ndash;1589)|Hen=Henri II i Francës (1519&ndash;r.1547&ndash;1559)|Cos=Cosimo I de' Medici<br>(1519&ndash;1574)<br>dukë madhor i Toskanës|Ele=Eleanora e Toledos<br>(1522&ndash;1562)}} {{tree chart |border=1| | | | |!| | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | |:| | | | | |,|-|-|-|-|-|^|-|.| }} {{tree chart |border=1| | |,|-|!|-|-|-|v|^|-|-|.| | | |,|^|v|-|v|-|v|-|v|-|*|-|v|-|-|-|!|-|-|-|.| | | |!| }} {{tree chart |border=1| | |!| Ber |y| Gia | | Por | | Fr2 |!| Ch9 |!| He3 |:| FrA | | Fr1 | | Cla | | |!|Gia=Giulia de' Medici<br>({{Rreth}}1535&ndash;ca.1588)|Ber=Bernadetto de' Medici|Por=Porzia de' Medici<br>(1538&ndash;1565)|Fr2=Francisi II i Francës<br>(1544&ndash;r.1559&ndash;1560)|Ch9=Sharli IX i Francës<br>(1550&ndash;r.1560&ndash;1574)|He3=Henri III i Francës<br>(1551&ndash;r.1574&ndash;1589)|FrA=Francisi, duka i Anzhusë<br>(1555&ndash;1584)|Fr1=Francesco I de' Medici<br>(1541&ndash;1587)<br>dukë madhor i Toskanës|Cla=Claude <br>(1547&ndash;1575)<br>''m.'' Charles III i Lorenës}} {{tree chart |border=1| | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |!| | | |!| | | |:| | | | | |!| | | |!| | | |!| }} {{tree chart |border=1| | Giu | | Als | | | | | | P2S |~| ElV | | Mag |~| He4 |y|~|~| Mar | | CrL |~| Fe1 |Giu=Giulio de' Medici<br>({{Rreth}}1533&ndash;1600)|Als=Alessandro de' Medici<br>(1560&ndash;1606)|ElV=Elisabeta e Valois<br>(1545&ndash;1568)|P2S=[[Filipi II i Spanjës]]<br>(1527&ndash;r.1556&ndash;1598)|Mag=Margareta e Valois<br>(1553&ndash;1615)|He4=Henri IV i Francës<br>(1553&ndash;r.1589&ndash;1610)|Mar=Marie de' Medici<br>(1575&ndash;1642)|Fe1=Ferdinando I de' Medici<br>(1549&ndash;1609)<br>dukë madhor i Toskanës|CrL=Christina e Lorenës<br>(1565&ndash;1637) }} {{tree chart |border=1| |,|^|-|-|v|-|-|-|.| | | | |!| | | |,|-|-|-|v|-|-|v|-|-|^|v|-|-|-|v|-|-|-|.| }} {{tree chart |border=1| Cat | | Cos | | Giu | | | P3S | | |!| | | |!| | Chr | | NHr | | Gas | | Hen |Cat=Caterina de' Medici<br>(?&ndash;1634)|Cos=Cosimo de' Medici<br>({{Rreth}}1550&ndash;{{Rreth}}1630<!--- see Italian wiki page --->)<!--- http://worldroots.com/foundation/families/averardodemedicidesc.htm Married Lucrezia Gaetani --->|Giu=Giuliano de' Medici|P3S=Filipi III i Spanjës<br>(1578&ndash;r.1598&ndash;1621)|Chr=Christine Marie<br>(1606&ndash;1663)<br>''m.'' Victor Amadeus I i Savojës|NHr=Nicolas Henri, dukë i Orléansit<br>(1607&ndash;1611)|Gas=Gastoni, dukë i Orléansit<br>(1608&ndash;1660)|Ch1=Charles I i Anglisë<br>(1600&ndash;r.1625&ndash;1649)|Hen=Henrietta Maria e Francës<br>(1609&ndash;1669)<br>''m.'' Charles I i Anglisë}} {{tree chart |border=1| | | | | |!| | | | | | | | |)|-|-|-|!|-|-|-|!|-|-|-|.| | | |,|-|-|-|v|-|-|^|.| }} {{tree chart |border=1| | | | | Ang | | | | | | | P4S |~| Eli | | L13 |~| Ana | | Cha | | Mar | | Jam |Ang=Angela/Angelica de' Medici<br>(1608&ndash;1636)<br>''m.'' Pietro Altemps<!--- Married Pietro d'Altemps, Duke di Gallese e Marchese di Soriano; vdiq më 2 mars shiko http://www.sardimpex.com/files/altemps.htm --->|P4S=Filipi IV i Spanjës<br>(1605&ndash;r.1621&ndash;1665)|Eli=Elisabeta<br>(1602&ndash;1644)|L13=Luigji XIII i Francës<br>(1601&ndash;r.1610&ndash;1643)|Ana=Ana e Austrisë<br>(1601&ndash;1666)|Cha=Charles II i Anglisë<br>(1630&ndash;r.1660&ndash;1685)|Mar=Maria Henrietta Stuart<br>(1631&ndash;1660)<br> ''m.'' Uilliami II i Oranzhit|Jam=Xhejmsi II i Anglisë<br>(1633&ndash;r.1685–88 &ndash;1701) }} {{tree chart/end}} <section end=Root Medici Tree /> ==Pema familjare e dukëve madhorë të Toskanës== <section begin=Grand Dukes of Tuscany/> {{tree chart/start|style=font-size:70%;line-height:110%;}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | Lod |y| Mar |Mar=Maria Salviati<br>(1499&ndash;1543)|Lod=Lodovico de' Medici<br>(1498&ndash;1526)<!---ushtaraku më i famshëm i të gjithë Mediçëve: 6 prill 1498, Forli, Shtetet Papale&ndash;30 nëntor 1526, [[Mantova]] [http://www.britannica.com/ebc/article?tocId=9371733] ---> }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | Ele |y| Cos |y| Cam | | | Fe1 |Cos='''Cosimo I'''<br>(1519&ndash;1574)<br>dukë madhor 1569&ndash;74|Ele=Eleanora e Toledos<br>(1522&ndash;1562)|Cam=Camilla Martelli<br>({{Rreth}}1545&ndash;1634)|Fe1=Ferdinandi I, perandor gjermaniko-romak<br>(1503&ndash;r.1558&ndash;1564) }} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | |!| |!| |`|-|-|-|-|-|-|!|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| }} {{tree chart |border=1| | |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|!|-|^|-|-|-|-|-|-|-|-|!|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| |!| }} {{tree chart |border=1| | |!| | | |,|-|v|-|v|-|-|-|v|-|-|^|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|!|-|v|-|v|-|v|-|-|-|.| |!| |!| }} {{tree chart |border=1| | Bia | | Mar |!| Isa | | Gio | | Luc | | Pi1 | | Gar |!| Ano |!| Ann | | Pi2 |!| Vir |Bia=Bia de' Medici<br>(1537&ndash;1542)|Mar=Maria de' Medici<br>(1540&ndash;1557)|Isa=Isabella de' Medici<br>(1542&ndash;1576)<br>''m.'' Paolo Giordano I Orsini|Luc=Lucrezia de' Medici<br>(1545<!--- 14 shkurt 1545, 1544 në llogaritjen Fiorentine --->&ndash;1561<!--- [http://worldroots.com/foundation/families/averardodemedicidesc.htm] thotë 7 qershor 1545 - 21 prill 1562 --->)<br>''m.'' Alfonso II d'Este|Gar=Garzia de' Medici<br>(1547&ndash;1562)|Ann=Anna de' Medici<br>(1553<!--- 10 mars 1553, 1552 në llogaritjen Fiorentine --->&ndash;1553)||Pi1=Pietro de' Medici<br>(1554&ndash;1604)<!--- 3 qershor dhe 25 prill --->||Gio=Giovanni de' Medici<br>(1543&ndash;1562)<!---28 shtator deri në nëntor ---><br>Peshkop i Pizës, kardinal|Pi2=Pietro (Pedricco) de' Medici<br>(1546 &ndash; 1547)|Ano=Antonio de' Medici<br>(1548 &ndash; 1548)|Vir=Virginia de' Medici<br>(1568 &ndash; 1615)<br>''m.'' Cesare d'Este }} {{tree chart |border=1| | | |,|-|-|-|-|!|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|!|-|-|.| | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart |border=1| | | Joh |~|y| Fra |~|~| BCp | | | | | | | | | | | | | Chr |y| Fer | |!| | Gio | | Unn |Joh= Johanna e Austrisë<br>(1547&ndash;1578)|Fra='''Francesco I'''<br>(1541&ndash;1587)<br>dukë madhor 1574&ndash;87|BCp=Bianca Cappello<br>(1548&ndash;1587)|Fer='''Ferdinando I'''<br>(1549&ndash;1609)<br>dukë madhor 1587&ndash;1609|Chr=Christina e Lorenës<br>(1565&ndash;1637)|Gio=Don Giovanni de' Medici<br>(1563&ndash;1621)|Unn=(vajzë e paemërtuar)<br>(1566&ndash;1566) }} {{tree chart |border=1| |,|-|v|-|v|^|v|-|v|-|v|-|!|-|.| |,|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|-|v|^|v|-|.| |!| }} {{tree chart |border=1| El1 |!| Ann |!| Luc |!| Ant |!| |!| Ele |!| Frn |!| Fil |!| Mar |!| Cha |El1= Eleanora de' Medici<br>(1566&ndash;1611)<br> ''m.'' Vincenzo I Gonzaga|Ann=Anna de' Medici<br>(1569&ndash;1584)|Luc=Lucrezia de' Medici (1572&ndash;1574)|Ant=Antonio de' Medici<br>(1576&ndash;1621)|Ele=Eleanora de' Medici<br>(1591&ndash;1617)<!--- 10 nëntor dhe 22 nëntor --->|Frn=Francesco de' Medici<br>(1594&ndash;1614)<!--- 14 maj dhe 17 prill --->|Fil=Filippino de' Medici<br>(1599&ndash;1602)<!--- http://www.hortibus.com/Ferdinand1.htm ---><!--- http://worldroots.com/foundation/families/averardodemedicidesc.htm thotë 9 prill 1598 dhe 1 prill 1662, kjo e fundit mund të jetë një gabim tipografik për 1602? --->|Mar=Maria Maddalena de' Medici<br>(1600&ndash;1633)<!--- 1 gusht dhe 28 dhjetor --->|Cha=Karli II i Austrisë<br>(1540&ndash;1590) }} {{tree chart |border=1| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| |!| | | |!| | | |!| | | |!| | | |!| |!| }} {{tree chart |border=1| | | Rom | | Isa | | Mar | | Fil |!| | | Cat | | Car | | Lor | | |!| |!|Rom=Romola de' Medici<br>(1568&ndash;1568)|Isa=Isabella de' Medici<br>(1571&ndash;1572)|Mar=Marie de' Medici<br>(1575&ndash;1642)<br>''m.'' Henri IV i Francës|Fil=Philip de' Medici<br>(1577&ndash;1582)|Cat=Caterina de' Medici<br>(1593&ndash;1629)<!--- 2 maj dhe 17 prill ---><br>''m.'' Ferdinando I Gonzaga|Car=Carlo de' Medici<br>(1595&ndash;1666)<!--- 19 mars dhe 17 qershor---><br>kardinal peshkopi i Ostias|Lor=Lorenzo de' Medici<br>(1600&ndash;1648)<!--- i palistuar te http://www.worldroots.com/cgi-bin/gasteldb?@I16121@ Illegitimate? ---> }} {{tree chart |border=1| | | | |,|-|-|-|v|-|-|^|.| | | | |!| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|!|-|^|v|-|-|-|.| }} {{tree chart |border=1| | | | ChM | | L13 | | Gas | | | Cos |~|y|~| Mar | | | FdR |y| Cla |y| Leo | | Fe2 |ChM=Christine Marie e Francës<br>(1606&ndash;1663)<br>''m.'' Victor Amadeus I i Savojës|L13=Luigji XIII i Francës<br>(1601&ndash;r.1610&ndash;1643)|Gas=Gastoni i Orléansit<br>(1608&ndash;1660)|Cos='''Cosimo II'''<br>(1590&ndash;1621)<br>dukë madhor 1609&ndash;21|Mar=Maria Magdalena e Austrisë<br>(1589&ndash;1631)|Cla=Claudia de' Medici<br>(1604&ndash;1648)|FdR=Federico della Rovere<br>(1605&ndash;1625)|Leo=<!--- m. 19 prill 1626--->Leopoldi V i Austrisë<br>(1586&ndash;1632)|Fe2=Ferdinandi II, perandor gjermaniko-romak<br>(1578&ndash;r.1619&ndash;1637) }} {{tree chart |border=1| | | | |:| | | | | |,|-|!|-|-|-|-|-|-|-|!|-|-|-|-|-|-|-|-|-|'| | | |!| | | | | |:| }} {{tree chart |border=1| | |,|-|*|-|v|-|-|-|!|-|!|-|v|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|!|-|-|-|.| |:| }} {{tree chart |border=1| | MaC |:| Fer |y| Vit |!| Gio | | Mar | | Mat | | Fra | | Ann |~| FCA | | Leo |:|MaC=Maria Cristina de' Medici<br>(1609&ndash;1632)<!--- 24 gusht dhe 9 gusht --->|Fer='''Ferdinando II'''<br>(1610&ndash;1670)<br>dukë madhor 1621&ndash;70|Vit=Vittoria della Rovere<br>(1622&ndash;1694)|Gio=Gian Carlo de' Medici<br>(1611&ndash;1663)<!--- 24 korrik dhe 22 janar ---><br>kardinal|Mat=Matteo de' Medici (1613&ndash;1667)<!--- 9 maj dhe 14 tetor; shiko http://worldroots.com/brigitte/royal/bio/matteomedicibio1613.html --->|Ann=Anna de' Medici<br>(1616&ndash;1676)<!--- 21 korrik dhe 11 shtator --->|FCA=Ferdinand Karli i Austrisë<br>(1628&ndash;1662)|Mar=Margherita de' Medici<br>(1612&ndash;1679)<!--- 31 maj dhe 6 shkurt ---><br>''m.'' Odoardo Farnese|Fra=Francesco de' Medici<br>(1614–1634)<!--- 16 tetor dhe 25 korrik --->|Leo=Leopoldo de' Medici<br>(1617&ndash;1675)<!--- 6 nëntor dhe 10 nëntor ---><br>kardinal }} {{tree chart |border=1| | | | |:| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |:| }} {{tree chart |border=1| | |,|-|*|-|v|-|^|-|-|-|!|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |:| }} {{tree chart |border=1| | Cod |:| Co3 |~|y|~| MLO | | Fra | | PWE | | | | | | | | | | | | | | | | | | |:|Cod=Cosimo de' Medici<br>(1639&ndash;1639)<!--- ca. 19 dhjetor dhe 21 dhjetor --->|Co3='''Cosimo III'''<br>(1642&ndash;1723)<br>dukë madhor 1670&ndash;1723|MLO=Marguerite Louise d'Orléans<br>(1645&ndash;1721)|Fra=Francesco Maria de' Medici<br>(1660&ndash;1711)<!--- 12 nëntor dhe 3 shkurt ---><br>kardinal|PWE=Philip Vilhelmi, elektor palatin<br>(1615&ndash;1690)}} {{tree chart |border=1| | | | |:| | | | |!| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | |:| }} {{tree chart |border=1| | | | |D|~|~|~|~|t|~|~|~|~|~|~|~|~|t|~|~|~|t|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|~|J| }} {{tree chart |border=1| | | | |:| | | |,|^|-|-|-|-|v|-|-|-|!|-|-|-|!|-|-|-|-|-|-|-|.| }} {{tree chart |border=1| | | | Vio |~| Fer | | | | AML |~| JWE | | PWA |~| AMF |~| GGa |Fer=Ferdinando (III) de' Medici<br>(1663&ndash;1713)|Vio=Violante e Bavarisë<br>1673&ndash;1731)|JWE=Johan Vilhelmi, elektor palatin<br>(1658&ndash;1716)|AML=Anna Maria Luisa de' Medici<br>(1667&ndash;1743)|GGa='''Gian Gastone'''<br>(1671&ndash;1737)<br>duke madhor 1723&ndash;37|AMF=Anna Maria Franziska e Saks-Lauenburgut<br>(1673&ndash;1741)|PWA=Filip Vilhelm Augusti, konti palatin i Neuburgut<br/>(1668&ndash;1693)}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}} {{tree chart |border=1| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}} {{tree chart/end}}<noinclude> <section end=Grand Dukes of Tuscany /> ==Struktura e pemës së vijës familjare == <div align=center> {{tree chart/start|style=font-size:110%;line-height:110%;}} {{tree chart|border=0||||||||||||||||pri| pri=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega <br />kryesore}}</small> }} {{tree chart|border=0| gra | |,|-|-|v|-|-|v|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|v|-|-|v|-|-|.|gra=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega e<br />Gragnano-s}}<br />(lidhja e<br />saktë, e<br />panjohur)</small>}} {{tree chart|border=0| | | | bon | ber | con | sal | vie | ale | fra | cas | ott | per | bon=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Bonino<br />di Filippo}}</small>| ber=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Bernardo<br />di Giambuono}}</small>| con=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Conte<br />di Averardo}}</small>| sal=[[File:Coat of arms of the House Of Medici old.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Salvestro<br />di Averardo}}</small>| vie=[[File:Coat of arms of the House Of Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Vieri<br />di Cambio}}</small>| ale=[[File:Coat of arms of the House Of Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Salvestro<br />di Alemanno}}</small>| fra=[[File:Coat of arms of the House Of Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Francesco<br />di Giovenco}}</small>| cas=[[File:Coat_of_arms_of_the_House_of_Medici_Tornaquinci.pdf|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Castellina<br />Tornaquinci}}</small>| ott=[[File:Coat of arms of the Medici Ottajano.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega e<br />Ottajano-s}}</small>| per=[[File:Coat of arms of the House of Peruzzi de Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Peruzzi<br />de' Medici}}</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | caf | | pop | caf=[[File:Coat of arms of the House Of Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega e<br />Cafaggiolo}}</small>| pop=[[File:Coat of arms of the House Of Medici.svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega e<br />Popolano (Trebbio)}}</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | duc | duc=[[File:Coat of arms of the Grand Duchy of Tuscany (1562-1737).svg|50px]]<br /><small>{{Smallcaps|Dega dukale<br />madhore<br />1562–1737}}</small> }} {{tree chart/end}} </div> {{hidden begin |title = Vija e pasardhësve — Origjina |titlestyle = background: #ccf; text-align:center; }} <div align=center> {{tree chart/start|style=font-size:90%;line-height:110%;}} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | med | med=<small>'''{{Smallcaps|Medico di Potrone}}'''<br />*1046 ? †1102</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | bon | bon=<small>'''{{Smallcaps|Bono}}'''<br />*1069 ? †1123</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ber | ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardo}}'''<br />*1099 ? †1147</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | gia | gia=<small>'''{{Smallcaps|Giambuono de' Medici}}'''<br />*1131 ? †1192</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | chi | | | | | | | | | | | bon | chi=<small>'''{{Smallcaps|Chiarissimo}}'''<br />*1167 ? †1210</small>| bon=<small>'''{{Smallcaps|Bonagiunta}}'''<br />*? †1226<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | |!|des|des=<small>''descendants<br />to 15th<br />century''</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | fil | fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<br />*? †?</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | |,|-|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | chi | | | | | ran | | | ave | chi=<small>'''{{Smallcaps|Chiarissimo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1253</small>| ran=<small>'''{{Smallcaps|Ranieri}}'''<br />*? †?</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo I}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1280</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | |,|-|-|v|-|^|-|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | fil | ugo | | | gia | | | | | | | ave | fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<ref>dy bijë të tjerë: Arrigo (?–?),Giovanni (?–?)</ref><br />*? †1290</small>| ugo=<small>'''{{Smallcaps|Ugolino}}'''<br />*? †1301</small>| man=<small>'''{{Smallcaps|Manno}}'''<br />*? †?</small>| gia=<small>'''{{Smallcaps|Giambuono}}'''<br />*1260 †?</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo II}}'''<ref>Tre bijë të tjerë: Talento (?–?), ai pati një djalë, Mario, i vdekur në vitin [[1369]], Mario pati breza të mëvonshme të pashënuar; Jacopo (?–1340) i cili pati një djalë, Averardo ({{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} [[1363]]); Francesco (?–?), i cili pati një djalë, Malatesta, i vdekur në vitin [[1367]].</ref><br />*1270 †1319</small>| }} {{tree chart|border=0| |,|-|-|v|-|^|v|-|-|.| | |,|^|-|.| | |,|-|-|-|^|-|v|-|-|.| }} {{tree chart|border=0| arr | bon | cam | ala | ber | lap | giv | | | | con | sal | arr=<small>'''{{Smallcaps|Arrigo}}'''<ref>katër djemë: Guccio (nga i cili rrjedh një vijë e shuar në vitin 1670 me Ottaviano-n), Filippo (?–?),Betto ({{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1348), Ardinghello ({{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1345).</ref><br />*? †1348</small>| bon=<small>'''{{Smallcaps|Bonino}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1312<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| cam=<small>'''{{Smallcaps|Cambio}}'''<ref>One more son: '''{{Smallcaps|Giovanni}}''' ({{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1383). Giovanni pati një djalë, Antonio (?–1396) dhe një nip, Felice (?–?).</ref><br />*? †~1356</small>| ala=<small>'''{{Smallcaps|Alamanno}}'''<br />*? †1355</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} [[1322]]<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| lap=<small>'''{{Smallcaps|Lippo}}'''<ref>Një djalë, Coppo, (?–?). përmendur te {{cite book|last1=Mecatti|first1=Giuseppe Maria|last2=Muratori|first2=Lodovico Antonio|url=https://books.google.com/books?id=5-Q_AAAAcAAJ|year=1755|title=Storia cronologica della città di Firenze|language=it|volume=Pjesa e parë|location=Napoli|publisher=Stamperia Simoniana|page=157}}</ref><br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1306</small>| giv=<small>'''{{Smallcaps|Giovenco}}'''<br />*? †1320</small>| con=<small>'''{{Smallcaps|Conte}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1330<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| sal=<small>'''{{Smallcaps|Salvestro}}'''<br />*? †1346</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | d17 | |!| | |!| | d18 | |,|-|-|^|-|-|.| | d14 | |Q|d17=<small>''pasardhës<br />të shekullit<br />të XVII''</small>|d18=<small>''pasardhës të<br />shtekullit <br />të XVIII''</small>|d14=<small>''pasardhës të<br />shekullit të<br />XIV ose XV''</small>}} {{tree chart|border=0| | | | | | | vie | sal | | | | frc | | | | giu | | | | ave| vie=<small>'''{{Smallcaps|Vieri}}'''<br />*1323 †1395<br/>[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| sal=<small>'''{{Smallcaps|Salvestro}}'''<ref>dy vëllezër të tjerë: '''{{Smallcaps|Andrea}}''' (*? †?), '''{{Smallcaps|Bartolomeo}}''' (*? †?).</ref><br />*1331 ? †1388<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardo<br />di Giambuono<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}}'''</small>| frc=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †?<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano I}}'''<ref>Edhe një vëlla tjetër: '''{{Smallcaps|Pietro}}''' (*? †?), line extinct.</ref><br />*? †1377</small>| con=<small>'''{{Smallcaps|Conte di Averardo}}'''<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]] </small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Salvestro di Averardo<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}}'''</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | d18 | d17 | | | | d18 | |,|-|-|^|-|-|-|-|-|.|d17=<small>''pasardhës të<br /> shekullit<br />të XVII''</small>|d18=<small>''pasardhës të<br />shekullit<br />të XVIII''</small>}} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | | | | | | | | | | | ant | | | | | | | giu | |d17=<small>''pasardhës të<br />shekullit<br />të XVII''</small> |d18=<small>''pasardhës të<br />shekullit<br />të XVIII''</small> |ant=<small>'''{{Smallcaps|Antonio}}'''<br />*? †?</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano II}}'''<ref name="gioII">Edhe një vëlla tjetër: '''{{Smallcaps|Giovanni}}''' (*? †?)</ref><br />*? †?</small>| }} {{tree chart|border=0| | |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|+|-|-|v|-|-|.| | |Q| }} {{tree chart|border=0||gio|||||||||ber||||giu|pie|giv|cas| gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovenco}}'''<br />*? †1447</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardetto}}'''<br />*1393 †1465?</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*? †?</small>| pie=<small>'''{{Smallcaps|Pietro}}'''<br />*? †?</small>| giv=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*? †1475?</small>| cas=<small>'''{{Smallcaps|Castellina Tornaquinci<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}}'''</small>| }} {{tree chart|border=0| |,|^|-|.| | |,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|.| | |!| | | | | d20 |d20=<small>''pasardhës të<br />shekullit<br />të XX''</small>|}} {{tree chart|border=0| pie | gio | ant | dom | ave | fra | lor | giv | pie=<small>'''{{Smallcaps|Pierangelo}}'''<br />*? †1464</small>| gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovenco}}'''<br />*? †1464?</small>| ant=<small>'''{{Smallcaps|Antonio}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1493</small>| dom=<small>'''{{Smallcaps|Domenico}}'''<br />*? †?</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1513</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †?</small>| lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1490</small>| giv=<small>'''{{Smallcaps|Giovenco}}'''<br />*? †?</small> }} {{tree chart|border=0| |,|-|-|+|-|-|.| | |,|-|-|^|-|.| | | | |,|-|^|v|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|fra|brd|gio|raf|||ber|||gal|frc||ott| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †?</small>| brd=<small>'''{{Smallcaps|Bernardo}}'''<br />*? †?</small>| gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*? †?</small>| raf=<small>'''{{Smallcaps|Raffaele}}'''<br />*? †?</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardetto}}'''<ref>Edhe një djalë tjetër: Francesco (†1552?)</ref><br />*? †?</small>| gal=<small>'''{{Smallcaps|Galeotto}}'''<br />*? †1528</small>| frc=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †?</small>| ott=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*1482 †1546</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | |,|-|-|^|.| | | |!| | |,|-|^|.| | | | |,|^|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | ave | | gil | | nic | lor | fra | | | ber | ale | ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />*1518 †1601</small>| gil=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*? †?</small>| nic=<small>'''{{Smallcaps|Nicolò}}'''<ref>Edhe një djalë tjetër, Bernardo (†1592?)</ref><br />* †1562</small>| lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />* †1568</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*1519 †1584</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardetto}}'''<br />*? † pas vitit 1579</small>| ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />{{Smallcaps|[[Papa]] [[Leoni XI]]}}<br />*1535 †1605</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | |,|-|-|-|^|.| | |! | | | |,|-|^|.| | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | otv | | | giu | leo | | gal | cos | | ale | otv=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*1555 †1625</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*? †?</small>| leo=<small>'''{{Smallcaps|Leone}}'''<br />* †1596</small>| lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />* †1568</small>| cos=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*? †?</small>| gal=<small>'''{{Smallcaps|Galeotto}}'''<br />*? †?</small>| ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*? †1606</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | |,|-|^|-|.| | |!| | | | | | | | | |!| | |,|^|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | |giu | | raf | nic | | | | | | | | fra | ott | ber | giu=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*? †1626</small>| raf=<small>'''{{Smallcaps|Raffaele}}'''<br />*? †1624</small>| nic=<small>'''{{Smallcaps|Nicolò}}'''<br />*? †?</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*1585 †1664</small>| ott=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*? †?</small>| ber=<small>'''{{Smallcaps|Bernardo}}'''<br />*? †?</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | |,|-|-|+|-|-|.| | | | | | | ! | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | leo | ave | giu | | | | | mar | gie | | | leo=<small>'''{{Smallcaps|Leone}}'''<br />*? †1650</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />*? †1685</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*? †1614</small>| mar=<small>'''{{Smallcaps|Maria}}'''<br />*1632 †1689</small>| gie=<small>'''{{Smallcaps|Giuseppe}}'''<br />*1635 †1717</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | |,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|.| | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | fil | fra | pie | frc | nig | | | ott | | and | fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<br />*? †1749</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †1722</small>| pie=<small>'''{{Smallcaps|Pierpaolo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1737</small>| frc=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †1766</small>| nig=<small>'''{{Smallcaps|Nicolò Giuseppe}}'''<br />*? †?</small>| ott=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*1660 †1710</small>| and=<small>'''{{Smallcaps|Andrea}}'''<br />*? †1684</small>| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | |,|-|-|+|-|-|.| | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | | | leo | ave | fil | | | | | | | | | | giu | leo=<small>'''{{Smallcaps|Leone}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1759</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />*? †1808</small>| fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<br />{{Abbr|a.v.|aktiv në vitin}} 1775</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuseppe}}'''<br />*1688 †1743</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | |,|-|-|v|-|-|+|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0| | | | | | fil | nic | ann |v| bin | pie | | | | | | mic | fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<br />*? †1821</small>| nic=<small>'''{{Smallcaps|Nicola}}'''<br />*? †?</small>| ann=<small>'''{{Smallcaps|Anna Maria Luisa}}'''<br />*1756 †1797</small>| bin=<small>'''{{Smallcaps|Bindo Simone Peruzzi}}'''<br />*1729 †1794</small>| pie=<small>'''{{Smallcaps|Pierpaolo}}'''<br />*? †?</small>| mic=<small>'''{{Smallcaps|Michele}}'''<br />*? †1770</small> }} {{tree chart|border=0| | | | | | | |,|-|-|-|-|v|-|^|.| | | | | | | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0| | | | | | | bin | | | vin | sim | | | | | | | | giu | | lui | sim=<small>'''{{Smallcaps|Simone}}'''<br />*? †?</small>| bin=<small>'''{{Smallcaps|Bindo Giovan Battista}}'''<br />*1784 †?</small>| vin=<small>'''{{Smallcaps|Vincenzo}}'''<ref>{{cite book|last1=Arcangeli|first1=Giuseppe|url=https://archive.org/details/bub_gb_40qQK3HnZCkC|year=1848|title=Biografia del cav. Vincenzo Peruzzi gonfaloniere di Firenze scritta da Giuseppe Arcangeli|language=it|location=Prato|publisher=Tipografia F. Alberghetti & C.}}</ref><br />*1789 †1847</small>| per=<small>'''{{Smallcaps|Peruzzi de' Medici<br />[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}}'''</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuseppe}}'''<br />*1748 †1793</small>| lui=<small>'''{{Smallcaps|Luigi}}'''<br />*1759 †1830</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | |,|-|^|-|.| | |!| | | | | |,|-|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | rod | | sim | uba | | | | mic | | | | | mar | | | | | ale | rod=<small>'''{{Smallcaps|Rodolfo}}'''<br />*1831 †1905</small>| sim=<small>'''{{Smallcaps|Simone}}'''<ref>{{cite web|website=www.familysearch.org|url=https://familysearch.org/eng/library/fhlcatalog/supermainframeset.asp?display=titledetails&titleno=529777&disp=Eldredge--Story%2C+and+allied+famili|title=Eldredge-Story, and allied families: genealogical, biographical|language=en}}</ref><ref>{{cite news|author=<!--Staff ëriter(s); no by-line.-->|title=Romance of Beautiful American Marchesa Peruzzi de' Medici|url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030272/1913-04-27/ed-1/seq-36/|newspaper=The Sun|location=Nju Jork Siti|date=27 prill 1913|publisher=Sun Printing and Publishing Association|page=36|language=en}}</ref><br />*1832 †1900</small>| uba=<small>'''{{Smallcaps|Ubaldino}}'''<br />*1822 †1891</small>| ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*1777 †1843</small>| mic=<small>'''{{Smallcaps|Michele}}'''<br />*1771 †1832</small>| mar=<small>'''{{Smallcaps|Marino}}'''<br />*1774 †1835</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | |!| | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;|||bin||rid|||||||giu||fra|||lui|||gof||gil| bin=<small>'''{{Smallcaps|Bindo}}'''<ref>{{cite web|url=http://www.florin.ms/CBVd.html|title=The Significance of Florence in the Life of William Wetmore Story and his Family|last=Lawrence|first=Kathleen|date=11 tetor 2008|website=www.florin.ms|language=en}}</ref><br />*1877 †1907</small>| rid=<small>'''{{Smallcaps|Ridolfo}}'''<br />*1883 †?</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuseppe}}'''<br />*1803 †1874</small>| lui=<small>'''{{Smallcaps|Luigi}}'''<br />*1815 †1865</small>| gof=<small>'''{{Smallcaps|Goffredo}}'''<br />*1822 †1886</small>| gil=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1826 †?</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*1808 †1857</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | |!| | | | |!| | | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | als | | mic | | | | | alb | | | ale || edo | als=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*? †?</small>|mic=<small>'''{{Smallcaps|Michele}}'''<br />*1823 †1882</small>|alb=<small>'''{{Smallcaps|Alberto Marino}}'''<br />*1854 †1925</small>|ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*1863 †?</small>|edo=<small>'''{{Smallcaps|Edoardo}}'''<br />*1857 †1938</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | |!| | | | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | giu | | | | | arm | | | | | ale | | pao | giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuseppe}}'''<br />*1843 †1894</small>|arm=<small>'''{{Smallcaps|Armando}}'''<br />*1901 †1983</small>|ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*1890 †1944</small>|pao=<small>'''{{Smallcaps|Paolo}}'''<br />*1896 †1973</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ! | | | | | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | gio | | | | | | | | | cos | gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni Battista}}'''<br />*1939 †2015</small>|cos=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*1929 †1981</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | giu | | lor | | ale | | | ott | | pao | giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1974</small>|lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''</small>|ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''</small>|ott=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*1957</small>|otv=<small>'''{{Smallcaps|Ottaviano}}'''<br />*1958</small>|pao=<small>'''{{Smallcaps|Paolo}}'''</small>}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | cos | | gug | cos=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo Maria}}'''</small>|gug=<small>'''{{Smallcaps|Guglielmo Ottaviano}}'''</small>}} {{tree chart/end}} </div> {{hidden end}} {{hidden begin |title = Dega e Salvestro di Averardo |titlestyle = background: #ccf; text-align:center; }} <section begin=Branch of Salvestro di Averardo /> <div align=center> {{tree chart/start|style=font-size:90%;line-height:110%;}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| || | | | ori | ori=<small>'''{{Smallcaps|Origjina}}'''</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | |Q| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | ave | ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<ref>Edhe tre vëllezër të tjerë: '''{{Smallcaps|Giovenco}}''' (*? †?), '''{{Smallcaps|Giovenco}}''' (*? †?), '''{{Smallcaps|Talento}}''' (*? †?)</ref><br />*1310 †1363</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | |,|-|-|^|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | gio | | | | | fra | gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1360 †1429</small>| fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />†1402</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| |,|-|^|-|.| | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| cos | | lor | mal | | ave | cos=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*1389 †1464</small>| lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1394 †1440</small>| mal=<small>'''{{Smallcaps|Malatesta}}'''<br />†1406</small>| ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />*1373 †1435</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| |Q| | | |Q| | | |,|-|-|+|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| caf | | pop | | mar | giu | mat | caf=<small>'''{{Smallcaps|Cafaggiolo}}'''</small>| pop=<small>'''{{Smallcaps|Popolano (Trebbio)}}'''</small>| mar=<small>'''{{Smallcaps|Mariotto}}'''<br />*1418 †?</small>| giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1396 †1467</small>| mat=<small>'''{{Smallcaps|Matteo}}'''<br />*1413 †?</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| arw | | arw | | | | | |!|arw=[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | fra | fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*1415</small> }} {{tree chart/end}} </div> <section end=Branch of Salvestro di Averardo /> {{hidden end}} {{hidden begin |title = Dega e Cafaggiolo-s |titlestyle = background: #ccf; text-align:center; }} <section begin=Branch of Cafaggiolo /> <div align=center> {{tree chart/start|style=font-size:90%;line-height:110%;}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | sal | sal=<small>'''{{Smallcaps|Salvestro<br />di Averardo}}'''</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | |Q| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | cos | cos=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*1389 †1464</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | |,|-|-|+|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | pie | gio | car | pie=<small>'''{{Smallcaps|Piero}}'''<br />*1416 †1469</small>|gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1421 †1463</small>|car=<small>'''{{Smallcaps|Carlo}}'''<br />*1428 †1492</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | |,|-|-|v|-|-|^|-|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | gio | lor | | | | | | giu | gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />''ante'' *1444 †?</small>|lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1449 †1492</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1453 †1478</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.| | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| luc | | pie | | leo | giu | cle | luc=<small>'''{{Smallcaps|Lucrezia}}'''<br />*1470 †1553</small>|pie=<small>'''{{Smallcaps|Piero}}'''<br />*1472 †1503</small>|leo=<small>'''{{Smallcaps|[[Leoni X|Giovanni]]}}'''<br />*1475 †1521</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1479 †1516</small>|cle=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*1478 †1534</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | ! | | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | lor | | | | | ipp | lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1492 †1519</small>| ipp=<small>'''{{Smallcaps|Ippolito}}'''<br />*1511 †1535</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | |,|-|^|-|.| | | | |!|arw=[[File:Octicons-arrow-small-down.svg|10px]]}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | ale | | cat | | | asd | ale=<small>'''{{Smallcaps|Alessandro}}'''<br />*1510 †1537</small>|cat=<small>'''{{Smallcaps|Caterina}}'''<br />*1519 †1589</small>|asd=<small>'''{{Smallcaps|Asdrubale}}'''<br />†1565</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*1527 †1600</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | giu | giu=<small>'''{{Smallcaps|Giulio}}'''<br />*1527 †1600</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;|cog||giu| cog=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*1550 †{{Rreth}}1630 ca.</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*? †?</small> }} {{tree chart/end}} </div> <section end=Branch of Cafaggiolo /> {{hidden end}} {{hidden begin |title = Dega e Popolanos (Trebbio)/dega dukale madhore |titlestyle = background: #ccf; text-align:center; }} <section begin=Branch of Popolano (Trebbio) /> <div align=center> {{tree chart/start|style=font-size:90%;line-height:110%;}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | sal | sal=<small>'''{{Smallcaps|Salvestro<br />di Averardo}}'''</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | |Q|}} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | | lor | lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1394 †1440</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | fra | | pif | fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*? †?</small>|pif=<small>'''{{Smallcaps|Pierfrancesco}}'''<br />*1430 †1476</small>|mar=<small>'''{{Smallcaps|Mariotto}}'''<br />*1418 †?</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|^|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | | | |lop| | | | gip | lop=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1463 †1503</small>|gip=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1467 †1498</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | |,|-|-|+|-|-|.| | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | | | pif | ave | vin | ban | pif=<small>'''{{Smallcaps|Pierfrancesco}}'''<br />*1487 †1525</small>|ave=<small>'''{{Smallcaps|Averardo}}'''<br />*? †?</small>|vin=<small>'''{{Smallcaps|Vincenzo}}'''<br />*? †?</small>|ban=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1498 †1526</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | | | | loz | | giu | | | | | cos | loz=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzino}}'''<br />*1514 †1548</small>|giu=<small>'''{{Smallcaps|Giuliano}}'''<br />*1520 †1588</small>| cos=<small>'''{{Smallcaps|COSIMO I}}'''<br />*1519 †1574</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|-|-|^|-|-|-|v|-|-|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | fra | | gio | | fer | | | | | | | | pie | | | giv | fra=<small>'''{{Smallcaps|FRANCESCO I}}'''<br />*1541 †1587</small>|gio=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1543 †1562</small>|fer=<small>'''{{Smallcaps|FERDINANDO I}}'''<br />*1549 †1609</small>|pie=<small>'''{{Smallcaps|Pietro}}'''<br />*1554 †1604</small>|giv=<small>'''{{Smallcaps|Giovanni}}'''<br />*1567 †1621</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | |!| | |,|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.| | |,|-|^|-|.| | |!| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | | | fil | cos | fra | | car | lor | pie | | coz | gfr | fil=<small>'''{{Smallcaps|Filippo}}'''<br />*1577 †1582</small>|cos=<small>'''{{Smallcaps|COSIMO II}}'''<br />*1590 †1621</small>|fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco}}'''<br />*1594 †1614</small>|car=<small>'''{{Smallcaps|Carlo}}'''<br />*1595 †1666</small>|lor=<small>'''{{Smallcaps|Lorenzo}}'''<br />*1599 †1648</small>|pie=<small>'''{{Smallcaps|Pietro}}'''<br />*1592 †1654</small>|coz=<small>'''{{Smallcaps|Cosimo}}'''<br />*? †?</small>|gfr=<small>'''{{Smallcaps|Gianfrancesco Maria}}'''<br />*1619 †1689</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | |,|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | | | fer | gio | | mat | leo | fer=<small>'''{{Smallcaps|FERDINANDO II}}'''<br />*1610 †1670</small>|gio=<small>'''{{Smallcaps|Gian Carlo}}'''<br />*1611 †1663</small>|mat=<small>'''{{Smallcaps|Mattias}}'''<br />*1613 †1667</small>|leo=<small>'''{{Smallcaps|Leopoldo}}'''<br />*1617 †1675</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| | | cos | | fra | cos=<small>'''{{Smallcaps|COSIMO III}}'''<br />*1642 †1723</small>|fra=<small>'''{{Smallcaps|Francesco Maria}}'''<br />*1660 †1711</small> }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;| |,|-|^|-|.| }} {{tree chart|border=0|boxstyle=background:#;|fer||gia| fer=<small>'''{{Smallcaps|Ferdinando}}'''<br />*1663 †1713</small>|gia=<small>'''{{Smallcaps|GIAN GASTONE}}'''<br />*1671 †1737</small> }} {{tree chart/end}} </div> <section end=Branch of Popolano (Trebbio) /> {{hidden end}} <gallery class="center" style="font-size:88%; mode:"packed" heights="192px" caption="Stema të Familjes Medici"> File:Coat of arms of Cosimo il Vecchio (type 2).svg|Stemë e vjetër e Familjes Medici e përdorur nga Giovanni di Bicci dhe Cosimo i Vjetri File:Coat of arms of the House of Medici (old) - type 2.svg|Stema e ndërmjetme e Familjes Medici, ''Ose, gjashtë topa në shqytë'' File:Augmented Arms of Medici.svg|Stema e Midiçëve me shtesë, ''Ose, pesë tapa në shqytë, në krye një stemë e madhe e Francës'' dhënë nga Luigji XI në vitin 1465.<ref name="Woodward162">{{Cite book|author=John Woodward|title=A Treatise on Ecclesiastical Heraldry|url=https://archive.org/stream/atreatiseoneccl00woodgoog#page/n258/mode/2up|year=1894|publisher=W. & A. K. Johnston|language=en|page=162}}</ref> File:Great coat of arms of the Medici di Ottajano.svg|Stemë e madhe e Mediçëve të Ottajano-s File:Coat of Arms of the Grand duchy of Tuscany.svg|Stema e dukës madhor të Toskanës File:Coat of arms of Medici popes.svg|Stema e papëve Medici File:Coat Cardinal De Medici.svg|Stema e kardinalëve Medici File:Arms of Catherina de' Medici.svg|Stema e Caterina de' Medici, si mbretëreshë e Francës File:COA french queen Marie de Médicis.svg|Stema e Maria de' Medici, si mbretëreshë e Francës File:Coat of arms of the House of de' Medici.png|Arritjet e Derës de' Medici </gallery> ==Shiko edhe== {{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Republika e Firences]] * [[Firencia]] * [[Humanizmi]] * [[Humanizmi i Rilindjes]] * [[Rilindja]] * [[Arti i Rilindjes]] * [[Letërsia Italiane e Rilindjes]] * [[Muzika e Rilindjes Evropiane]] * [[Cimabue]] * [[Xhoto]] * [[Xhovani Bokaço]] * [[Donatello]] * [[Filippo Brunelleschi]] * [[Fra Angelico]] * [[Andrea del Verrokjo]] * [[Domeniko Girlandaio]] * [[Sandro Botiçeli]] * [[Mikelanxhelo]] * [[Rafaelo]] * [[Leonardo da Vinçi]] * [[Nikolo Makiaveli]] * [[Galileo Galilei]] * [[Leoni X]] * [[Piu IV]] * [[Leoni XI]] * [[Lorenco di Kredi]] * [[Baldassare Franceschini]] * [[Palazzo Vecchio]] * [[Uffizi]] * [[Francesco Redi]] * [[Françesko Laparelli]] * [[Kopshtet Boboli]] * [[Bernardo Buontalenti]] * [[Toskana]] * [[Siena]] * [[Piza]] * [[Duka i Parmës]] * [[Familja Durazzo]] * [[Familja Engjëlli]] * [[Familja Niutta]] * [[Etruskët]] * [[Republikat Detare]] * [[Historia e Italisë]] {{div col end}} ==Shpjegime== {{Reflist|group=Shpjegimi}} == Referime == {{Reflist|39em}} ==Bibliografia== {{Refbegin|39em}} * {{cite book|last1=Arcangeli|first1=Giuseppe|publisher=Tipografia F. Alberghetti & C.|url=https://archive.org/details/bub_gb_40qQK3HnZCkC|year=1848|title=Biografia del cav. Vincenzo Peruzzi gonfaloniere di Firenze scritta da Giuseppe Arcangeli|language=it|location=Prato}} * {{Cite book|author=Harold Acton|title=The Last Medici|publisher=Macmillan|year=1980|language=en|location=Londër|orig-year=1932|ISBN=0-333-29315-0}} * {{Cite book|author=Kenneth Bartlett|title=The Italian Renaissance|chapter=7|volume=2|url=https://books.google.al/books?id=ZdglzQEACAAJ|year=2005|language=en|publisher=Teaching Company|page=37}} * {{Cite book|author=Cecily Booth|title=Cosimo I, Duke of Florence|url=https://archive.org/details/cosimoidukeofflo00bootuoft|year=1921|publisher=University Press|language=en}} * {{Cite AV media|last=Bradley|first=Richard|year=2003|type=DVD|url=https://www.pbs.org/empires/medici/|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance (Part I)|language=en|publisher=PBS Home Video}} * {{Cite journal|author=Roger J. Crum|title=Severing the Neck of Pride: Donatello's "Judith and Holofernes" and the Recollection of Albizzi Shame in Medicean Florence|journal=Artibus et Historiae|volume=22|issue=44|year=2001|language=en|pages=23-29}} * {{Cite book|author=John R. Hale|title=Firenze e i Medici: Storia di una città e di una famiglia|year=1980|translator=M. Papin|publisher=Mursia|language=it|location=Milano|isbn=978-88-425-8639-5}} * {{Cite book|author=Michael Halvorson|title=The Renaissance: All That Matters|url=https://books.google.al/books?id=gHtQBAAQBAJ&pg=PT46|year=2014|publisher=Hodder & Stoughton|language=en|isbn=978-144419296-4}} * {{Cite book|author=Friedrich Heer|title=The Medieval World – Europe 1100–1350|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=FArpzgEACAAJ|language=en|publisher=Phoenix|location=Gjermani}} * {{cite book|last=Hibbert|first=Christopher|title=The House of Medici: Its Rise and Fall|url=https://archive.org/details/houseofmediciits00hibb|publisher=William Morrow and Company|language=en|year=1975|location=Nju Jork|isbn=0-688-00339-7|OCLC=5613740|url-access=registration}} * {{cite book|last=Litta Biumi|first=Pompeo|title=Famiglie celebri d’Italia: Medici di Firenze|url=https://books.google.al/books?id=PLrKswEACAAJ|year=1827|publisher=Paolo Emilio Giusti|language=it|location=Torino}} * {{Cite book|author=Jean Lucas-Dubreton|year=1961|title=Daily Life in Florence in the Time of the Medici|url=https://archive.org/details/dailylifeinflore00luca|location=[[Nju Jork Siti]]|publisher=Macmillan Publishers|language=en}} * {{Cite book|author=Niccolò Machiavelli|author-link=Nikolo Makiaveli|year=1906|volume=1|url=https://books.google.al/books?id=5Q9ynqj6brwC&pg=PA221|title=The Florentine History written by Niccolò Machiavelli|publisher=Constable & Company|translator=Ninian Hill Thomson|language=en}} * {{Cite book|author=Niccolò Machiavelli|author-link=Nikolo Makiaveli|title=The Prince. A Norton Critical Edition|editor=Robert M. Adams|translator=Robert M. Adams|chapter=Historical Introduction|publisher=W. W. Norton and Company|year=1977|language=en|location=Nju Jork|page=VIII}} * {{Cite book|author=Silvia Malaguzzi|title=Botticelli. Ediz. inglese|year=2004|language=en, it|url=https://books.google.al/books?id=H7LQe7zAZRQC&pg=PA33|publisher=Giunti Editore|isbn=978-88-0903677-2|page=33}} * {{Cite book|author=Lauro Martines|title=April Blood: Florence and the Plot Against the Medici|url=https://archive.org/details/aprilbloodfloren00mart|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|year=2003}} * {{cite book|last1=Mecatti|first1=Giuseppe Maria|last2=Muratori|first2=Lodovico Antonio|url=https://books.google.com/books?id=5-Q_AAAAcAAJ|year=1755|title=Storia cronologica della città di Firenze|language=it|volume=Pjesa e parw|location=Napoli|publisher=Stamperia Simoniana}} * {{Cite journal|author1=John F. Padgett|author2=Christopher K. Ansell|jstor=2781822|url=https://pdfs.semanticscholar.org/3d48/8cf5644f42b3c321d4c3c4e02881956c4f57.pdf|title=Robust Action and the Rise of the Medici, 1400–1434|format=pdf|date=maj 1993|journal=The American Journal of Sociology|volume=98|issue=6|language=en|S2CID=56166159|doi=10.1086/230190|pages=1259–1319|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303131647/https://pdfs.semanticscholar.org/3d48/8cf5644f42b3c321d4c3c4e02881956c4f57.pdf}} * {{Cite book|author=Tim Parks|year=2005|title=Medici Money: Banking, Metaphysics, and Art in Fifteenth-Century Florence|url=https://archive.org/details/medicimoneybanki00park|publisher=W. W. Norton & Company|language=en|location=[[Nju Jork Siti]]|ISBN=978-039305827-7}} * {{Cite journal|author=Stewart Pollens|title=Bartolomeo Cristoforo in Florence|url=https://archive.org/details/sim_galpin-society-journal_2013-03_66/page/6|year=2013|journal=The Galpin Society Journal|volume=66|issn=0072-0127|jstor=44083109|language=en|pages=7-245}} * {{Cite book|author=Ferdinand Schevill|title=History of Florence: From the Founding of the City Through the Renaissance|publisher=Frederick Ungar|language=en|year=1936}} * {{Cite book|author=Paul Strathern|title=The Medici: Godfathers of the Renaissance|url=https://archive.org/details/medicigodfathers0000stra|publisher=Pimlico|language=en|year=2005}} * {{Cite book|author=Lars Ulwencreutz|title=Ulwencreutz's The Royal Families in Europe V|url=https://books.google.al/books?id=fpQlBgAAQBAJ&pg=PA56|year=2013|publisher=Lulu.com|language=en|isbn=978-130458135-8}} * {{Cite book|author=Miles J. Unger|title=Magnifico: The Brilliant Life and Violent Times of Lorenzo de Medici|publisher=Simon and Schuster|language=en|year=2008}} * {{Cite book|author=John Woodward|title=A Treatise on Ecclesiastical Heraldry|year=1894|url=https://archive.org/stream/atreatiseoneccl00woodgoog#page/n258/|language=en|publisher=W. & A. K. Johnston}} * {{Cite book|author=Herbert Millingchamp Vaughan|title=The Medici Popes|year=1908|url=https://archive.org/details/medicipopesleoxc00vauguoft|location=Nju Jork|publisher=G. P. Putnam's Sons|language=en}} * {{Cite book|author=Jonathan Zophy|title=A Short History of Renaissance and Reformation Europe, Dances over Fire and Water|publisher=Prentice Hall|year=2003|language=en|orig-year=1996|location=Upper Saddle River, Nju Xhersi|edition=i 3-të}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{Wikiquote|Medici}} {{Commons category|House of Medici|Familja Medici}} * [http://www.franzarlinghaus.de/Arlinghaus%20ArtBookkeeping.pdf Accounting in Italy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060620090612/http://www.franzarlinghaus.de/Arlinghaus%20ArtBookkeeping.pdf |date=2006-06-20 }} * [http://www.medici.org/ The Medici Archive Project] * [https://www.nytimes.com/2004/05/04/world/florence-journal-where-the-bodies-are-buried-modern-day-medici-feud.html/ Prince Ottaviano de' Medici: Solving a 417-year-old murder mystery (May 4, 2004)] * [http://www.florentine-society.ru/index_en.htm The Moscow Florentine Society] * [http://beckydaroff.com/arthistory/medici/ Medici Family Tree, featuring portraits and bios of key members of the Medici Dynasty, 1400–1737] * ''The Medici Family'', History Channel. Retrieved 8 April 2016. [http://www.history.com/topics/medici-family The Medici Family] * [https://www.florenceinferno.com/the-medici-family/ The Medici Family of Florence] * [https://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2021/medici-portraits-and-politics The Medici: Portraits & Politics, 1512-1570] 2021 exhibition at the Metropolitan Museum of Art; catalog by Keith Christiansen and Carlo Falciani {{ISBN|978-1-588-39730-0}} [[Kategoria:Fisnikë italianë]] [[Kategoria:Papë italianë]] [[Kategoria:Biznesmenë italianë]] [[Kategoria:Politikanë italianë]] [[Kategoria:Dukate të mëparshme në Evropë]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Njerëz nga Firence]] 6kt2undolipw2idxhv4zdwbsi7rhl3g Diskutim:Zlatan Ibrahimović 1 106159 2982138 2977312 2026-05-19T04:17:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Zlatan Ibrahimović/Arkivi 1]] 2982138 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Zlatan Ibrahimović/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} mendojs e do te ishte me mrie te shkruhej jo me q ne fund por me c!!! te shkruarit me qe eshte menyre dialektore Shqiptarët e Kosovës (dhe jo vetëm ata) e kanë të vështirë ta dallojnë ç nga q. Në origjinal është ć që i korrespondon q dhejo č ekuivalente me ç. Pra duhet Ibrahimoviq përveç asaj në artikull klubi francez PSG na del italian. fsh4wol0v7yfqkl4zo8afpuxyzsyldy Vitamina D 0 106313 2981926 2945086 2026-05-18T16:56:16Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981926 wikitext text/x-wiki [[File:Cholecalciferol-3d.png|thumb|[[Cholecalciferol]] (D<sub>3</sub>)]] [[File:Calcium regulation.png|thumb|[[Human homeostasis#Calcium|Calcium regulation]] në trupin e njeriut.<ref name=":0">{{cite book|chapter=The Parathyroid Glands and Vitamin F|page=[https://archive.org/details/medicalphysiolog0000boro/page/1094 1094]|author=Walter F., PhD. Boron|title=Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch|url=https://archive.org/details/medicalphysiolog0000boro|publisher=Elsevier/Saunders|year=2003|isbn=978-1-4160-2328-9}}</ref> Roli i vitaminës D tregohet me ngjyrën portokalle.]] '''Vitamina D''' është një grup i [[Yndyra|yndyrave]] të tretshme [[secosteroid]]. Tek njerëzit, vitamina D është unike për shkak se ajo funksionon si një [[prohormone|pro-hormon]] dhe për shkak se gjatë ekspozimit ndaj diellit, trupi mund ta sintetizojė atë, e merr permes [[Lugthi|lugthit]] ne te cilen gjendet pjesa e quajtur mikroflors (si, Vitamina D<sub>3</sub>). Masa e niveleve të serumit reflekton sintezë endogjene nga ekspozimi i diellit, si dhe konsumin nga dieta dhe besohet se sinteza mund të kontribuojnë në përgjithësi për mirëmbajtjen e përqendrimeve të serumit të përshtatshëm. Provat tregojnë se sinteza e vitaminës D nga ekspozimi i diellit punon në një "''lak të pasarës''" që parandalon helmësinë, por, për shkak të pasigurisë lidhur me rrezikun e kancerit nga rrezet e diellit, nuk ka rekomandime të nxjerra nga [[Instituti i Mjekësisë]] për sasinë e ekspozimit ndaj diellit të nevojshme për të përmbushur kërkesat e vitaminës D. ==Forma== ==Zbulim== ==Vitamina D dhe rezultatet e shëndetit== ==Burimet ushqimore== Eksponimi ndaj dritës së diellit është mënyra kryesore përmes së cilës trupi ynë sintetizon [https://vitamina.al/vitamina-d/#burimet-e-vitamines-d vitaminën D]. Megjithatë, kjo vitamine gjendet gjithashtu në disa ushqime dhe mund të merret si shtojcë dietike. Ja disa burime të mira të vitaminës D: * '''Dielli:''' 10-15 minuta ekspozim diellor disa herë në javë mund të ndihmojë në prodhimin e sasisë së nevojshme të vitaminës D për shumë njerëz. * '''Ushqimet:''' Disa ushqime si salmoni i egër, makreli, sardi, vezët dhe ushqimet e pasuruara si qumështi dhe disa lloje të drithërave ofrojnë sasi të mira të vitaminës D. * '''Shtojcat dietike:''' Për individët që nuk marrin mjaftueshëm vitaminë D nga dielli ose ushqimi, shtojcat dietike mund të jenë një zgjidhje e mirë.<ref name=":0" /> ==Mungesa== ==== Simptomat e mungesës së Vitaminës D ==== Simptomat kryesore janë dhimbja e kockave dhe dobësia muskulore. Megjithatë, mungesa e lehtë e saj jo domosdoshmerisht shoqërohet me simptoma. Sëmundjet skeletike – marrja e kalciumit duhet të shoqërohet me marrjen e Vitaminës D. Kjo është e nevojshme sepse vitamina D nxit absorbimin e kalciumit në lukth dhe mban nivelin normal të kalciumit në gjakut bashkë me parathormonin (PTH) duke mundësuar kështu mineralizimin normal të kockave. Kur vitamina D mungon mund të çojë drejt hipokalcemisë e cila mund të manifestohet edhe me konvulsione. Pamjaftueshmëria e Vitaminës D mund të çojë drejt hiperparatiroidizmit sekondarë i cili çon drejt rritjes së humbjes kockore, osteopenisë, osteoporozës, osteomalacisë dhe rritjes së rrezikut të frakturave. Dhënia e Vitaminës D së bashku me kalcium zvogëlon rrezikun e frakturave për deri 10-15%. Gjithashtu një avantazh tjetër i zëvendësimit të deficiencës së vitaminës D është parë në uljen e dhimbjes së gjunjëve dhe kërdhokullave. Çdo vit një në tre njerëz mbi moshën 65 vjeç përjeton një rrëzim i cili rezulton me 5.6% të jetë frakturë nga Vitamina D zëvendësimi i së cilës mund të luaj rol në parandalim. Në SHBA dhe Evropë >40% e popullatës mbi moshën 50 vjeç ka deficiencë të vitaminës D. Sëmundjet e muskujve -Ekzistojnë receptorë të Vitaminës D në muskuj të cilët japin efekt direkt në fortësimin e muskujve. Deficienca e rëndë e Vitaminës D shkakton miopati, e cila jep dobësim dhe dhimbje të muskujve. Zëvendësimi i kësaj Vitamine mund të përmirësojë komplet këto ankesa. Sëmundjet kardiovaskulare – Mungesa e Vitaminës D është shoqëruar me rritje të prevalencës së hipertensionit, hiperlipidemisë, sëmundjeve vaskulare periferike, infarktit të miokardit, insuficiencës kardiake dhe insultit cerebrovaskulare. Infeksionet – Mungesa e Vitaminës D rrit rrezikun e infeksioneve të traktit të sipërm dhe të poshtëm respirator si dhe urinar. [[Depresioni]] – Vitamina D luan një rol të rëndësishëm në rregullimin e adrenalinës, noradrenalinës dhe dopaminës në tru përmes receptorëve të tyre për Vitaminën D të vendosur në korteksin e gjëndrave mbiveshkore, si dhe efekti mbrojtës kundër rënies së serotoninës dhe dopaminës. Gjithashtu në sëmundjet si [[skleroza e shumëfishtë]], [[epilepsia]] dhe [[tuberkulozi]] është parë të shoqërohen me mungesë të Vitaminës D. [[Diabeti|Diabetes mellitus]] – është parë që pacientët me nivel mbi 25 të Vitaminës D kanë për 43% rrezik më të vogël për të zhvillua diabetin se ata me vitaminë D nën 14. Vitamina D ka rol shumë të rëndësishëm në imunitetin e organizmit, alergjisë, apnesë së gjumit dhe uljen së kariesit dentar dhe mineralizmin e dhëmbëve. ==Mbidozë përmes marrjes== ==Efektet shëndetësore== Vitamina D ofron një varg përfitimesh të rëndësishme shëndetësore, duke përfshirë: * '''Forcimin e Kockave:''' Nëpërmjet rregullimit të kalciumit, vitamina D ndihmon në mbajtjen e kockave të forta dhe parandalon sëmundje si osteoporoza. * '''Mbështetjen e Sistemit Imunitar:''' Vitamina D është e rëndësishme për funksionimin e sistemit imunitar dhe mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër infeksioneve. * '''Parandalimin e Sëmundjeve Kronike:''' Studimet sugjerojnë se marrja e mjaftueshme e vitaminës D mund të lidhet me uljen e rrezikut të disa sëmundjeve kronike, përfshirë sëmundjet e zemrës dhe disa lloje të kancerit. ==Burimi== {{Reflist|colwidth=30em}} == Lidhje të jashtme == * [http://ods.od.nih.gov/factsheets/vitamind/ Dietary Supplement Fact Sheet: Vitamin D] prej [[Institutit Kombëtar të Shëndetësisë]] të SHBA-ve * {{dmoz|Health/Nutrition/Nutrients/Vitamins_and_Minerals/Vitamin_D/}} [[Kategoria:Vitamina]] 16dvkw9aeq3nmyefguz7our82rfc85j Armend Kastrati 0 119520 2982091 2980526 2026-05-19T00:33:55Z Leutrim.P 113691 2982091 wikitext text/x-wiki {{Grise|Arsyeja}} '''Armend Kastrati''' është një lojtarë që aktualisht luan për [[KF Dritën]]. [[Kategoria:Futbollistë]] m9xjyghbfdggpecg7ty4jjxrrqwhxgq 2982095 2982091 2026-05-19T00:36:55Z Leutrim.P 113691 2982095 wikitext text/x-wiki {{Faqe për grisje}} '''Armend Kastrati''' është një lojtarë që aktualisht luan për [[KF Dritën]]. [[Kategoria:Futbollistë]] ec0z1hplkt1nl3aak9f4nt4qndqjb6i Neymar 0 125595 2982227 2945844 2026-05-19T10:49:59Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982227 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Neymar | image = [[Skeda:Bra-Cos (1) (cropped).jpg|220px]] | image_size = | caption = Neymar me Brazilin në vitin 2018 | fullname = Neymar da Silva Santos Júnior<ref name="Neymar">{{cite news|url=http://espnfc.com/player/_/id/132948/neymar-da-silva-santos-j%C3%BAnior?cc=3888|title=Neymar|work=ESPN|accessdate=6 mars 2014}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|5|02|1992|df=y}}<ref name="Neymar" /> | birth_place = [[Mogi das Cruzes]], [[Brazili|Brazil]]<ref name="Neymar" /> | height = 1.75 m<ref name="Neymar" /> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] / [[Mesfushori|Anësor]] | currentclub = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = 1999–2003 | youthclubs1 = [[Associação Atlética Portuguesa (Santos)|Portuguesa Santista]] | youthyears2 = 2003–2009 | youthclubs2 = [[Santos FC|Santos]] | years1 = 2009–2013 | clubs1 = [[Santos FC|Santos]] | caps1 = 103 | goals1 = 54 | years2 = 2013–2017 | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 123 | goals2 = 68 | years3 = 2017– | clubs3 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] |caps3 = 70 |goals3 = 56 | nationalyears1 = 2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja braziliane U–17 e futbollit|Brazil U17]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2011 | nationalteam2 = [[Kombëtarja braziliane U–20 e futbollit|Brazil U20]] | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 9 | nationalyears3 = 2012–2016 | nationalteam3 = [[Kombëtarja braziliane U–23 e futbollit|Brazil U23]] | nationalcaps3 = 14 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2010– | nationalteam4 = [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazil]] | nationalcaps4 = 111 | nationalgoals4 = 68 | medaltemplates = {{MedalCountry | {{flamuri|Brazili}} [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] }} {{MedalSport | [[Futbolli|Futboll]] për burra}} {{MedalCompetition|[[Lojërat olimpike verore]]}} {{MedalGold | [[Lojërat olimpike verore 2016|Rio de Janeiro 2016]] | [[Lojërat olimpike verore|Skuadra]]}} {{MedalCompetition|[[Lojërat olimpike verore]]}} {{MedalSilver | [[Lojërat olimpike verore 2012|Londër 2012]] | [[Lojërat olimpike verore|Skuadra]]}} {{MedalCompetition|[[FIFA Kupa e Konfederatave]]}} {{Medal|Winner|[[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013 Brazil]]|}} | club-update = 16 janar 2017 | nationalteam-update = 30 tetor 2016 }} '''Neymar da Silva Santos Junior''', (lindur më [[5 shkurt]] të vitit [[1992]] në [[Mogi das Cruzes]]), i njohur më mirë si '''Neymar''', është një [[Futbolli|futbollist]] profesionist [[Brazili|brazilian]] i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] ose [[Sulmuesi (futboll)|anësor]] për klubin francez [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] dhe për [[Kombëtarja braziliane e futbollit|kombëtaren braziliane]]. Që në moshën 19 vjeçare, Neymar fitoi trofeun e vitit 2011 South American Footballer of the Year, pasi në vitin 2010 doli i treti.<ref name="goal.com">{{cite news|date=31 dhjetor 2011|url=http://www.goal.com/en/news/584/brazil/2011/12/31/2825160/santos-neymar-named-south-american-player-of-the-year|title=Santos' Neymar named South American Player of the Year|work=Goal.com|accessdate=31 dhjetor 2011}}</ref> Më pas Neymar e fitoi sërisht këtë trofe në vitin 2012. Në vitin 2011, Neymar u nominua për të fituar [[Topi i artë|'''Topin e artë''']], por doli në vendin e dhjetë, por fitoi çmimin FIFA Puskás për golin më të bukur.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/ballondor/puskasaward/index.html|title=Neymar beat Rooney|work=FIFA|access-date=28 korrik 2013|archive-date=10 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140310192610/http://www.fifa.com/ballondor/puskasaward/index.html|url-status=dead}}</ref> Neymar njihet për driblimet e tij, aftësinë në pasime, kombinimet dhe saktësinë e tij për të shënuar gol. Shumë veta e kanë krahasuar Neymarin me sulmuesin argjentinas kurse [[Pelé]] e ka quajtur Neymarin ''"Një lojtar perfekt"''.<ref>{{cite news|date=3 gusht 2011|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/aug/03/pele-neymar-premier-league-santos|title=Neymar should reject Premier League and stay at Santos, says Pelé|work=The Times|accessdate=3 gusht 2011|archive-date=22 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130322223931/http://www.guardian.co.uk/football/2011/aug/03/pele-neymar-premier-league-santos|url-status=dead}}</ref> Neymar u bashkua me Santosin në vitin 2003, ai kaloi me sukses kategroinë e skaudrave të moshave dhe më pas u bashkua me skuadrën e parë. Ai bëri debutimin e tij me Santosin në vitin 2009, dhe u votua si lojtari më i mirë i ri i vitit [[2009 Campeonato Paulista|'''2009 Campeonato''' Paulista]]. Pas këtij trofeu, Neymar u votua edhe si lojtari më i mirë i Santosit në fitimin e [[2010 Campeonato Paulista]], gjithashtu ishte edhe golashënuesi më i mirë në vitin [[2010 Copa do Brasil]] me 11 gola. Ai e përfundoi sezonin 2010 me 42 gola në 60 ndeshje. Neymar u votua si lojtari më i mirë i vitit 2011, ku edhe Santosi fitoi [[2011 Kupa Libertadores|ne vitin 2011 Kupën Libertadores]], Neymar shënoi 6 gola në 13 ndeshje. Ai ishte një lojtar kyç në fitimin e [[Dopieta (futboll)|dopietës Kontinentale]] për skuadrën e tij, e para që nga viti 1963. Ai mori topin e bronzë në vitin [[2011 FIFA Kupa Botërore e Klubeve|2011 Kupën e Botës për Klube]], ku Santos arriti deri në finale, ku u mundën nga [[FC Barcelona|'''Barcelona''']] me rezultatin 4–0.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=334217&cc=5739|title=Magic Messi helps Barca conquer the world|date=18 dhjetor 2011|work=ESPN Soccernet|accessdate=21 dhjetor 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/premier-league/8964048/Barcelona-4-Santos-0-match-report.html|title=Barcelona 4 Santos 0|date=18 dhjetor 2011|work=Daily Telegraph|accessdate=21 dhjetor 2011|archive-date=5 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105161841/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/premier-league/8964048/Barcelona-4-Santos-0-match-report.html|url-status=dead}}</ref> Neymar ka përfaqesuar Brazilin në nivelet U–17, U–20 dhe me kombëtaren e parë. Më 10 gusht 2010, në moshën 18 vjeçare, Neymar debutoi për [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Seleçãon]] kundër [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]]; ai shenoi një gol me kokë në minutën e 28 dhe kontriboi në fitimin e ndeshjes 2–0. Ai ishte golashënuesi më i mirë me 9 gola në [[2011 Kampionati i të rinjëve të Amerikës së Jugut|2011 Kampionatin e të rinjëve të Amerikës së Jugut]], përfshirë edhe 2 gola të shënuar në finalen e fituar 6–0 kundër [[Kombëtarja uruguajiane U–20 e futbollit|Uruguajit]], duke ndihmuar kombëtaren e tij që ta fitonte këtë trofe për herë të 11 në historinë e saj. Neymar ishte pjesë e skuadrën e zgjedhur nga [[Luiz Felipe Scolari]] për të luajtur në vitin [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013 Kupën e Kofederatave]] që u mbajt në vendlindjen e tij. Për këtë turnament, ai mbajti numrin ikonik 10 më 30 qershor 2013, Neymar shënoi golin e dytë të Brazilit në fitoren 3–0 në [[2013 Finalja e 2013 FIFA Kupa e Konfederatave|finalen]] kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]]. Performancat e Neymar bënë që ai të vlerësohej me çmimin "Topi i Artë" si lojtari më i mirë i turnamentit.<ref name="prosoccertalk.nbcsports.com">{{cite news|url=http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/06/30/confederations-cup-awards-neymar-fernando-torres-brazil-spain-golden-ball-shoe-boot/|title=Neymar wins best player, and yes, Torres picks up another award|date=30 qershor 2013|accessdate=30 qershor 2013|work=NBC}}</ref> Në vitin 2012 dhe 2013, ''SportsPro'' e ka emëruar atë si atletin më të shtrenjtë në botë.<ref name="SportsPro">{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar|title=Neymar tops list of most marketable athletes in the world|work=SportsPro Media|date=8 maj 2013|accessdate=6 mars 2014|archive-date=7 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607155536/http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar|url-status=dead}}</ref> Në dhjetor 2013, [[The Guardian]] e renditi Neymar si lojtarin e gjashtë më të mirë të botës.<ref>{{cite news|url=http://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2013/dec/100-greatest-footballers-2013|title=The 100 best footballers in the world 2013 – interactive|work=The Guardian|date=20 dhjetor 2013|accessdate=1 janar 2014}}</ref> == Jeta e hershme == Neymar da Silva Santos Junior ka lindur në Mogi das Cruzes, São Paulo nga prindërit Neymar da Silva, Sr. dhe Nadine Santos. Ai mori emrin e babait të tij i cili gjithashtu ka qënë një futbollist. Neymar komentoi rolin e babit të tij: "Babai im ka qenë nga anët më të rëndësishme të mijat që kur kam qenë i vogël.<ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/sport/soccer/soccer-prodigy-neymar-is-at-home-in-brazil-20120710-21t7j.html|title=Soccer prodigy Neymar is at home in Brazil|work=The Age|accessdate=10 korrik 2012}}</ref> Në vitin [[1992]], familja e Neymar u transferua në São Vicente, ku Neymar filloi të luante futboll për skuadrën e të rinjëve Portuguesa Santista.<ref>{{cite news|url=http://m.globoesporte.globo.com/sp/santos-e-regiao/noticia/2012/11/atuacao-brilhante-pelo-sub-12-da-briosa-quase-fez-neymar-ir-para-rival.html|title=Performance by the under-12 Briosa almost did Neymar hit with São Paulo|date=7 janar 2013|accessdate=15 qershor 2015|archive-date=28 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928144251/http://m.globoesporte.globo.com/sp/santos-e-regiao/noticia/2012/11/atuacao-brilhante-pelo-sub-12-da-briosa-quase-fez-neymar-ir-para-rival.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin [[2003]] familja e Neymar u transferua tek [[Santos]] dhe Neymar shkoi në akademinë e moshave të Santos.<ref>{{cite news|url=http://soccertalk.us/soccer-news/the-trajectory-of-a-soccer-star-neymar/|title=The Trajectory of a Soccer Star – Neymar|date=7 janar 2013|accessdate=15 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130613084109/http://soccertalk.us/soccer-news/the-trajectory-of-a-soccer-star-neymar|archive-date=13 qershor 2013|url-status=dead}}</ref> Falë sukseve të tija të arritura me Santos, familja e tij bleu pronën e parë të tyre, një shtëpi në Vila Belmiro. Cilësia e jetës së familjes së Neymar u përmiresua sepse Neymar që në moshën 15 vjecare fitonte 10,000 reais në muaj, kurse në moshën 16 vjecare fitonte 25,000 reais në muaj. Në moshen 17 vjecare, Neymar firmosi kontratën e tij të parë profesionale dhe hyri në skuadrën e parë.<ref name="Merca Foot">{{cite news|url=http://mercafoot.com/page/neymar-el-barcelona-piensa-en-su-fichaje-pero-podria-ser-sin-pep-guardiola-en-el-banquillo.html|title=Neymar: without Pep Guardiola on the Barce bench|accessdate=15 qershor 2015|work=Merca Foot|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|archive-date=11 qershor 2015|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2006, Neymar nënshkroi një kontratë me [[Real Madrid C.F.|'''Real Madridin''']]. Transferimi u kompletua, por në fund, ai u largua nga '''[[Madridi]]''' së bashku me babain e tij. Ai u largua sepse klubi ndryshoi mendje, dhe nuk pagoi 60.000 € për talentin 14 vjeçar. ==Karriera me klube== ===Santos=== ====Karriera në rini==== Neymar filloi të luante futboll që në moshë të vogël. [[Santos FC|'''Santos FC''']] e pa talentin e tij dhe në vitin 2003 i ofroi një kontratë dhe Neymar hyri në Akademine e Santosit. Santos FC njihej për talentët e prodhuar nga akademia si: [[Bruno Coutinho Martins]], [[Clodoaldo]], [[Diego Ribas da Cunha|Diego]], [[Elano]] dhe [[Alex Rodrigo Dias da Costa|Alex]].<ref name="Santos Player Profile">{{cite news|url=http://www.santosfc.com.br/futebol/elenco/jogador.asp?i=2|title=Atacantes – Neymar|work=Santos Futebol Clube|accessdate=6 mars 2014|archive-url=https://archive.today/20121204183020/http://www.santosfc.com.br/futebol/elenco/jogador.asp?i=2|archive-date=4 dhjetor 2012|url-status=dead}}</ref> Në akademinë e të rinjëve, Neymar takoi [[Paulo Henrique Ganso]]n me të cilin do të krijonte një miqësi të ngushtë. Në moshën 14 vjecare, Neymar udhëtoi në [[Spanja|'''Spanjë''']] në mënyrë që të bashkohej me [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], në kohën kur Reali kishte yje si: [[Zinedine Zidane]], [[Luis Nazário de Lima|Ronaldo]] dhe [[Robinho]]. Klubi spanjoll pagoi një milion reals për ta marrë Neymar në akademine e saj por Santos refuzoi për ta mbajtur në klub. Neymar kaloi testin dhe hyri në skuadrën e parë në vitin 2009. ====Sezoni 2009==== Neymar beri debutimin e tij te pare si profesionist me [[7 mars]] [[2009]]. Ai ishte vetem 17 vjeç dhe luajti ne 30 minutat e fundit kunder Oeste ne fitoren 2–1 te Santos. Javen tjetër Neymar shenoi golin e tij te pare për fanellen e Santos kunder Mogi Mirim. Një muaj me vone me 11 prill, Neymar shenoi golin vendimtar në fitoren 2–1 te Santosit kunder Palmeiras ne gjysme-finalen e Kampionatit Paulista te vitit [[2009]].<ref>{{cite web|url=http://esportes.terra.com.br/futebol/estaduais/2009/interna/0,,OI3697654-EI12403,00-Neymar+da+vantagem+ao+Santos+no+duelo+com+Palmeiras.html|title=Neymar dá vantagem ao Santos no duelo com Palmeiras|accessdate=13 qershor 2014|publisher=Terra|archive-date=31 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120331074815/http://esportes.terra.com.br/futebol/estaduais/2009/interna/0%2C%2COI3697654-EI12403%2C00-Neymar%20da%20vantagem%20ao%20Santos%20no%20duelo%20com%20Palmeiras.html|url-status=dead}}</ref> Ne finale Santos humbi me rezultatin e përgjithshëm 4–2 kunder [[Corinthians São Paulo|Corinthians]].<ref>{{cite web|url=http://esportes.terra.com.br/futebol/estaduais/2009/interna/0,,OI3741998-EI12403,00-Invicto+Corinthians+segura+Santos+e+e+campeao+paulista.html|title=Invicto, Corinthians segura Santos e é campeão paulista|accessdate=13 qershor 2014|publisher=Terra|archive-date=8 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121008005558/http://esportes.terra.com.br/futebol/estaduais/2009/interna/0%2C%2COI3741998-EI12403%2C00-Invicto%20Corinthians%20segura%20Santos%20e%20e%20campeao%20paulista.html|url-status=dead}}</ref> Ne sezonin e tij te pare si profesionist me Santosin, Neymar luajti 48 ndeshje dhe shenoi 14 gola. ====Sezoni 2010==== Neymar vazhdoi pushtetin e tij, dhe më 15 prill 2010, ai shënoi pesë gola për Santos në fitoren 8–1 kundër [[Guarani Futebol Clube|Guaranit]] në fazat kualifikuese të Kupës Braziliane.<ref>{{cite news|url=http://www.wsn.com/2010/04/15/football/match-summaries/brazil/brazilian-cup/santos-sp_vs_guarani-sp/|title=Santos SP vs Guarani SP|date=15 prill 2010|accessdate=6 mars 2014|work=wsn.com|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204103031/http://www.wsn.com/2010/04/15/football/match-summaries/brazil/brazilian-cup/santos-sp_vs_guarani-sp/|url-status=dead}}</ref> Pas 2010 Campeonato Paulista ku Neymar shënoi 14 gola në 19 ndeshje, klubi u kurorëzua kampion pas fitores me rezultatin e përgjithshëm 5–5 në finalet kundër [[Esporte Clube Santo André|Santo André]].<ref>{{cite news|url=http://pitacodogringo.wordpress.com/2010/05/03/santos-take-the-paulista-–-but-only-just|title=Santos take the Paulista – but only just.|date=3 maj 2010|accessdate=6 mars 2014|work=Pitaco do Gringo}}</ref> Neymar ju dhurua çmimi i lojtarit më të mirë të kompedicionit.<ref>{{cite news|url=http://globoesporte.globo.com/Esportes/Noticias/Futebol/Campeonato_Paulista/0,,MUL1586454-9839,00.html|title=Meninos da Vila comandam a festa de encerramento do Paulistão 2010|date=4 maj 2010|accessdate=6 mars 2014|work=GloboEsporte.com}}</ref> Performancat e tij bërë që ai të krahasohej [[Robinho]]n me legjendën braziliane [[Pelé]].<ref name="Neymar Scouting">{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/transfers/scout/0,24035,15198_6067212,00.html|title=Sky Sports Scout – Neymar|date=8 prill 2010|accessdate=6 mars 2014|work=Sky Sports|archive-date=12 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100412080328/http://www.skysports.com/football/transfers/scout/0%2C24035%2C15198_6067212%2C00.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2010, Santos refuzoi një ofertë prej 12 milion [[Paund sterlina|£]] të ofruar nga [[West Ham United F.C.|West Ham United]] i [[Premier League|Premier Ligës]],<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1291031/West-Ham-12m-bid-Brazilian-wonderkid-Neymar-snubbed-Santos.html|title=West Ham have £12m bid for Brazilian wonderkid Neymar snubbed by Santos|date=1 korrik 2010|accessdate=29 mars 2011|work=Daily Mail|location=Londër|first=Ashley|last=Gray}}</ref> dhe një javë më vonë një tjetër ofertë nga një tjetër klub anglez me emrin [[Chelsea F.C.|Çelsi]], raportuar të ishte 20 milion [[Paund sterlina|£]].<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11668_6313845,00.html|title=Chelsea continue Neymar chase|date=15 gusht 2010|accessdate=6 mars 2014|work=Sky Sports}}</ref> Pavarësisht se Santos nuk kishte dëshirë për ta shitur brazilianin, vetë Neymar insistoi duke thënë: "Unë jam i përqendruar vetëm tek Santos",<ref name="Brazilians want Neymar">{{cite news|url=http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=1228480&lang=eng_news&cate_img=145.jpg&cate_rss=news_Sports|title=Brazilians want young striker Neymar in World Cup|date=15 prill 2010|accessdate=6 mars 2014|work=Taiwan News|archive-date=25 gusht 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130825192428/http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=1228480&lang=eng_news&cate_img=145.jpg&cate_rss=news_Sports|url-status=dead}}</ref> me agjentin e tij Wagner Ribeiro, tregoi se karriera e Neymar është e përqëndruar diku tjetër dukë thënë: "Ai dëshiron të bëhet lojtari më i mirë në botë. Shanset e tij për të bërë më i mirë gjatë kohës që luan në Brazil janë zero". Edhe pse një vit më vonë Neymar pranoi, në një intervistë me [[Daily Telegraph]], se ai kishte qenë i kënaqur me interesin e Çelsit në të sikur ishte një "ëndërr" e tij "për të luajtur në Europë", ndërsa gjithashtu duke deklaruar se në atë kohë kur oferta u refuzua, kishte qenë vendimi më i drejtë për të qëndruar në Brazil.<ref>{{cite news|url=http://www.caughtoffside.com/2011/05/19/brazilian-starlet-neymar-makes-it-clear-he-wants-chelsea-move/|title=Brazilian Starlet Neymar Makes It Clear He Wants Chelsea Move|accessdate=6 mars 2014|work=caughtoffside.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110830151005/http://www.caughtoffside.com/2011/05/19/brazilian-starlet-neymar-makes-it-clear-he-wants-chelsea-move/|archive-date=30 gusht 2011|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht se në dy sezonet e para ai ishte shumë i suksesshëm, e ai e mbylli sezonin 2010 me një shifër impresionuese me 42 gola në 60 ndeshje. Megjithatë, problemet u identifikuan, pavarësisht simulimeve të dukshme të Neymar gjatë ndërhyrjeve kundër tij, në vend të përpjekjeve për të vazhduar me lojën dhe qëndrimin e tij. E fundit erdhi në një ndeshke kundër [[Atlético Clube Goianiense|Goianiense]] më 15 shtator, kur trajneri i Santos [[Dorival Júnior]], caktoi një tjetër lojtar për të gjuajtur penalltinë e fituar nga një ndërhyrje kundër Neymar. Vendimi i tij u bazua në faktin që Neymar kishte humbur një penallti vendimtare në finalen e [[2010 Copa do Brasil|Copa do Brasil]], edhe pse Santos fitoi. Duke reaguar ndaj kësaj, Neymar i ktheu shpinën trajnerit të tij, duke u qetësuar nga një gjyqtar anësor dhe nga kapiteni e tij, [[Edu Dracena]]. Pasojat nga kjo ngjarje ishte se Dorival Junior dëshironte që Neymar të pezullohej për dy javë, por bordi ishte në anën e lojtarit dhe menjëherë shkarkoi trajnerin. Pavarësisht nga keqardhjet Neymar mbi incidentin, ende ngelën dyshime në lidhje me qëndrimin e tij te klubi. Më 30 dhjetor 2010 u shpall futbollisti më i mirë pas [[Andrés D'Alessandro]] dhe [[Juan Sebastián Verón]] për çmimin [[2010 Futbollisti i Vitit Amerikano Jugor]].<ref>{{cite news|url=https://uk.eurosport.yahoo.com/30122010/2/d-alessandro-named-latin-america-player-year.html|title=D'Alessandro named Latin America player of the year|accessdate=14 qershor 2014|work=Eurosport}}</ref> ====Sezoni 2011==== [[Skeda:Neymar Junior the Future of Brazil 2.jpg|djathtas|thumb|Neymar duke luajtur për Santos kundër [[FC Barcelona]] në finalen e [[2011 FIFA Kupa Botërore e Klubeve|Botërorit të Klubeve]].]] Neymar shënoi gjashtë gola me Santos gjatë [[2011 Copa Libertadores]], duke u bërë golashënuesi i tretë më i mirë i turnamentit,<ref>{{cite news|author=EndPlay|url=http://msn.foxsports.com/fse/libertadores/stats|title=Estadísticas Copa Santander Libertadores – Información de equipos al instante – Fox Deportes|work=Msn.foxsports.com|accessdate=23 mars 2013|archive-date=9 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309165341/http://msn.foxsports.com/fse/libertadores/stats|url-status=dead}}</ref> përfshirë edhe një golat vendimtarë në fitoren e Santosit me rezultatin e përgjithshëm 4–3 kundër [[Cerro Porteño]]. Në finalen me dy ndeshje, Santos u ndesh me skuadrën uruguajiane [[C.A. Peñarol|Peñarol]] duke barazuar në ndeshjen e parë 0–0 që u luajt në [[Montevideo]]. Në ndeshjen e dytë në shtëpi, Neymar shënoi golin e parë për skuadrën e tij në minutën e 46të duke ndihmuar Santos të fitonte ndeshjen 2–1 me Neymar që u shpall lojtar i ndeshjes.<ref>{{cite news|author=EndPlay|url=http://www.goal.com/en-gb/match/60013/santos-futebol-clube-vs-pe%C3%B1arol/report|title="Santos take home Copa Libertadores crown"|work=Goal.com|accessdate=14 qershor 2014|archive-date=15 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015121802/http://www.goal.com/en-gb/match/60013/santos-futebol-clube-vs-pe%C3%B1arol/report|url-status=dead}}</ref> Santos e fitoi për herë të parë trofeun e [[Copa Libertadores]] që nga 1963, ku legjenda braziliane [[Pelé]] luante për klubin.<ref>{{cite news|last=Sturtridge|first=Tim|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/international/neymar-delivers-copa-libertadores-triumph-to-santos-2301529.html|title=Neymar delivers Copa Libertadores triumph to Santos - World Cup 2014 - Football|work=The Independent|date=23 qershor 2014|accessdate=14 qershor 2014|location=Londër|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220044921/http://www.independent.co.uk/sport/football/international/neymar-delivers-copa-libertadores-triumph-to-santos-2301529.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/6695349/neymar-helps-brazil-santos-wins-copa-libertadores|title=Neymar helps Brazil's Santos wins Copa Libertadores|work=Espn.go.com|date=23 qershor 2011|accessdate=14 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2011, presidenti i Santosit, Luis Ribeiro kërcenoi se do të raportonte te [[FIFA]] skuadrën e [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] pasi kishte tentuar të nënshkuaj një para-kontrate të fshehtë me Neymar.<ref>{{cite news|title=Santos president warns Real Madrid over Neymar deal|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/transfer-news/Santos-president-Luis-Ribeiro-warns-Real-Madrid-over-Neymar-deal-article799457.html|work=Mirror Football|date=15 shtator 2011|accessdate=8 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110918010134/http://www.mirrorfootball.co.uk/transfer-news/Santos-president-Luis-Ribeiro-warns-Real-Madrid-over-Neymar-deal-article799457.html|archive-date=18 shtator 2011|url-status=dead}}</ref> Në nëntor 2011, Neymar dhe Santos ranë dakord për zgjatjen e kontratës që do ta lejonte lojtari të qëndronte te Santos deri në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]] që do të zhvillohej në [[Brazili|Brazil]] dhe më pas do të vendoste vetë nqs do të qëndronte ose do të largoheshe.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/981959/neymar-signs-new-contract-with-santos?cc=5901|title=Neymar signs new contract with Santos – ESPN Soccernet|work=Soccernet.espn.go.com|date=9 nëntor 2011|accessdate=14 qershor 2014|archive-date=12 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120112093828/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/981959/neymar-signs-new-contract-with-santos?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Pas kësaj marrëveshje paga e Neymar u rrit me 50%. Më 14 dhjetor 2011, Neymar shënoi golin e parë për Santos në fitoren 3–1 kundër [[Kashiwa Reysol]] në gjysmë–finalen e [[2011 FIFA Kupa Botërore e Klubeve|2011 Kupës së Botës për Klube]] në [[Stadiumi Toyota|stadiumin Toyota]] në [[Japonia|Japoni]], megjithatë, ai dështoi të shënonte në finalen kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] më 18 dhjetor ku Santos humbi 4–0, duke e përfunduar kompedicionin si finalist.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=334214&cc=5901|title=Report: Kashiwa Reysol v Santos FC – FIFA Club World Cup – ESPN Soccernet|work=Soccernet.espn.go.com|date=14 dhjetor 2011|accessdate=14 qershor 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Ai fitoi [[2011 FIFA Çmimi Puskás]] për supergolin e tij në humbjen 5–4 kundër [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengos]] në [[Campeonato Brasileiro Série A|Brasileirão Série A]]. Më 13 dhjetor 2011, ai fitoi çmimin [[2011 Lojtari Amerikano-Jugor i Vitit]] për herë të parë, me një diferencë rekord, duke ndjekur hapat e legjendave [[Diego Maradona]], [[Romário]], [[Pelé]] dhe [[Zico]].<ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com/blog/_/name/fiveaside/id/1099?cc=5739|title="Neymar is Barca's latest Brazilian star"|work=ESPN|date=31 dhjetor 2011|accessdate=14 qershor 2014}}</ref> ====Sezoni 2012==== Më 5 shkurt 2012, kur ai mbushi 20 vjec, shënoi golin e tij të 100të si lojtar profesionist kundër [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeiras]] në [[2012 Campeonato Paulista|Campeonato Paulista]].<ref>{{cite news|title=Neymar scores 100 career goals, gets abused with cake ingredients|url=http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/neymar-scores-100-career-goals-gets-abused-cake-192326497.html|accessdate=3 mars 2012|work=Yahoo! Sports|archive-date=13 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120213120203/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/neymar-scores-100-career-goals-gets-abused-cake-192326497.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Neymar scores 100th career goal in Brazil|url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/20120205/neymar-brazil/|accessdate=5 shkurt 2012|work=Sports Illustrated|archive-date=20 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420234538/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/20120205/neymar-brazil/|url-status=dead}}</ref> Më 25 shkurt 2012, Neymar shënoi dy gola, një nga 25 metra distancë nga porta dhe asistoi dy gola të tjerë në fitoren 6–1 të Santos kundër [[Associação Atlética Ponte Preta|Ponte Preta]].<ref>{{cite news|title=Santos FC 6 – 1 AA Ponte Preta|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=336661&cc=3888|accessdate=25 shkurt 2012|work=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Më 7 Mars 2012, Neymar shënoi një tregolësh në fitoren 3–1 kundër rivalëve të [[Sport Club Internacional|Internacional]] duke i eleminuar nga [[2012 Copa Libertadores]] që në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Neymar treble lifts Santos to victory|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1596364.html|accessdate=8 mars 2012|work=FIFA.com|archive-date=14 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514051426/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1596364.html|url-status=dead}}</ref> Ndeshja përfundoi me rezultatin 3–1. Më 29 Mars 2012, Neymar shënoi dy gola kundër [[Guaratinguetá Futebol|Guaratinguetá]] në fitoren 5–0.<ref>{{cite news|title=Santos FC 5 – 0 Guaratinguetá|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=336720&cc=3888|accessdate=29 mars 2012|work=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen tjetër kundër [[São Paulo FC|São Paulo]] më 29 prill 2012, Neymar shënoi një tregolësh në fitoren 3-1.<ref>{{cite news|title=São Paulo 1 – 3 Santos FC|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=341105&cc=3888|accessdate=29 prill 2012|work=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Më pas në ndeshjet me eleminim, Neymar shënoi nga dy gola në dy fazat e para të kampionatit ''Paulista''.<ref>{{cite news|title=Guarani 0 – 3 Santos FC|url=http://espnfc.com/en/gamecast/336762/gamecast.html?soccernet=true&cc=null|accessdate=5 maj 2012|work=ESPN}}</ref> Në finalen e kampionatit, Santos fitoi me rezultatin e përgjithshem 7-2. Neymar shënoi nga dy gola në të dyja ndeshjet. Neymar e përfundoi kampionatin me 20 gola dhe mori cmimet ''Lojtari më i mirë'' dhe ''Sulmuesi me i mirë''. Gjithashtu ai ishte golashenuesi më i mirë i [[Copa Libertadores]] me 8 gola, por skuadra e tij Santos nuk arriti dot të fitoje turnamentin sepse u eleminua nga Corinthians në gjysmë-finale. Më 25 gusht 2012, Neymar shënoi një dygolësh kundër Palmeiras, në fitoren 2-1 të Santos jashtë fushe.<ref>{{cite news|title=Palmeiras 1 – 2 Santos FC|url=http://espnfc.com/en/gamecast/341402/gamecast.html?soccernet=true&cc=null|accessdate=25 gusht 2012|work=ESPN}}</ref> Më 3 nëntor, në Kampionatin Série A kundër Cruzeiro, Neymar shënoi një tregolësh dhe dhuroi një assist në golin e Felipe Anderson për të ndihmuar Santos që të fitoj 4–0 jashtë fushe.<ref>{{cite news|title=Cruzeiro 0 – 4 Santos FC|url=http://espnfc.com/en/gamecast/341555/gamecast.html?soccernet=true&cc=null|accessdate=3 nëntor 2011|work=ESPN}}</ref> Neymar e përfundoi vitin 2012 me stil, si fillim duke assistuar golin e barazimit të [[Victor Andrade]]s, dhe më pas duke shënuar dy gola në fitoren 3–1 kundër [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeirasit]].<ref>{{cite news|title=Santos FC 3 – 1 Palmeiras|url=http://espnfc.com/en/gamecast/341592/gamecast.html?soccernet=true&cc=null|accessdate=1 dhjetor 2012|work=ESPN}}</ref>. Neymar u votua si lojtari më i mirë i [[2012 Recopa Sudamericana]], duke shënuar një gol në finalen e dytë dhe duke i dhënë Santosit titullin. Neymar e përfundoi Kampionatin Série A me 14 gola dhe u votua si sulmuesi më i mirë. Neymar e përfundoi vitin 2012 duke fituar çmimet [[Bola de Ouro|Topi i Artë]], Arthur Friedenreich Award dhe Armando Nogueira Trophy. Neymar ishte një nga tre finalistet për çmimin FIFA Puskás për golin më të bukur të vitit, por përfundoi i dyti mbrapa sllovakut [[Miroslav Stoch]]. Ai fitoi trofeun [[2012 Futbollisti Amerikano Jugor i Vitit]]. Në vitin 2012 u raportua se Santos kishte pranunar oferten e [[FC Barcelona|Barcelonës]] për të transferuar Neymarut në [[Katalonia|Katalonjë]], por në një interviste Neymar deklaroi se: "Nuk ka asnjë marrëveshje me [[FC Barcelona|Barçën]].<ref>{{cite news|title=Neymar dismisses pre-existing Barcelona deal|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2261744/Neymar-boost-Chelsea-City-Brazilian-dismisses-pre-existing-Barcelona-deal.html#ixzz2Hwuy8ORI|accessdate=13 janar 2013|work=Daily Mail}}</ref> ====Sezoni 2013==== Neymar e filloi [[2013 Campeonato Paulista]] duke shënuar dy gola në ndeshjen e parë që përfundoi me fitoren e Santos 3-1 kundër [[São Bernardo Futebol Clube|São Bernardo]] më 19 janar 2013.<ref>{{cite news|title=Sao Bernardo 1–3 Santos FC|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=360577&cc=3888|accessdate=19 janar 2013|work=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Katër dite më vonë, më 23 janar 2013, Neymar shënoi sërisht në fitoren 3–0 kundër Botafogos.<ref>{{cite news|title=Santos FC 3–0 Botafogo (RP)|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=360588&cc=3888|accessdate=23 janar 2013|newspaper=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Më 3 shkurt 2013, në Kampionatin Paulista, në ndeshjen kundër [[São Paulo FC|São Paulo]], ku Santos fitoi fitoi 3–1, me Neymarin që shënoi një gol dhe dhuroi dy assista.<ref>{{cite news|title=Santos FC 3–1 São Paulo|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=360619&cc=3888|accessdate=3 shkurt 2013|work=ESPN|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> Më 18 Mars 2013, Neymar tregoi se ai kishte një "Ëndërr për të luajtur në [[Evropa|Europë]]" për klube të medha si: [[FC Barcelona|Barcelona]], [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] dhe [[Chelsea F.C.|Çelsi]], por ai më pas shtoi duke thënë: Nuk ka asnjë spekullim, une do të largohem nga Santos vetëm atëherë kur dua të largohem unë.<ref>{{cite news|title=Neymar open to Chelsea move|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/198275.html|accessdate=18 mars 2013|work=ESPN|archive-date=2 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141202203744/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/198275.html|url-status=dead}}</ref> Më 13 prill 2013, Neymar i impresioni të gjithë duke shënuar katër gola në fitoren 4-0 të Santos kundër União Barbarense në Kampionatin Paulista.<ref>{{cite news|title=Neymar scores 4 goals against União Barbarense|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/04/neymar-scores-4-goals-santos-uniao-barbarense.html|work=inside World Soccer|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Më 25 prill 2013, Neymar dhe babai i tij lajmëruan se Neymar do të largoheshe për në Evropë përpara [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]].<ref>{{cite news|title=Neymar 'off to Europe after World Cup'|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1424891/neymar-europe-world-cup?cc=3436|work=ESPN FC|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Neymar luajti ndeshjen e tij të fundit me Santos në një barazimin pa gola kundër Flamengos më 26 maj 2013. Gjatë ekzekutimit të himnit kombëtar brazilian, Neymar luftoi për të kontrolluar emocionet e tij, por nuk arriti dot dhe shpërtheu në lot.<ref>{{cite news|title=Neymar sheds tears in emotional last match with Santos|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/05/neymar-sheds-tears-in-emotional-last-match-with-santos.html|work=inside World Soccer|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> ===Barcelona=== [[Skeda:Neymar FCBarcelona.JPG|225px|thumb|djathtas|Neymar gjatë prezantimit të tij me [[FC Barcelona|Barcelonën]] në qershor 2013.]] Më 24 maj 2013, Santos lajmëroi se kishte marrë dy oferta për Neymarin.<ref>{{cite news|title=Santos FC recebe duas propostas por Neymar Jr. e Comitê de Gestão decide negociar o atleta|url=http://www.santosfc.com.br/noticias/conteudo.asp?id=28620#.UaAgg6KG2Sp|work=Santos Futebol Clube|accessdate=13 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928213933/http://www.santosfc.com.br/noticias/conteudo.asp?id=28620#.UaAgg6KG2Sp|archive-date=28 shtator 2013|url-status=dead}}</ref> Ditën tjetër, Neymar lajmëroi se ai do të firmoste me [[FC Barcelona|Barcelonën]], dhe më 27 maj lajmëroi se ai do të bashkoheshe me skuadrën pasi të përfundonte Kupa e Konfederatave 2013. As Neymar dhe as klubi nuk treguan detajet e kontratës ose kushtet personale, por thuheshe se Neymar kishte firmosur një kontratë pesë vjecare.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/brazilian-forward-neymar-says-he-is-joining-barcelona-will-sign-the-contract-on-monday/2013/05/25/61576496-c5a7-11e2-9642-a56177f1cdf7_story.html|title=Brazilian forward Neymar says he is joining Barcelona, will sign the contract on Monday|date=25 maj 2013|work=Associated Press|accessdate=26 maj 2013}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 3 qershor, Neymar kaloi testet mjekësore dhe firmosi kontratën që do e mbante në [[Camp Nou]] deri në qershor 2018.<ref>{{cite news|url=http://www.mirror.co.uk/sport/football/transfer-news/barcelona-transfer-news-neymar-unveiled-1929711|title=Brazilian Neymar unveiled by Barcelona as striker completes transfer in five-year deal|accessdate=3 qershor 2013|work=Mirror Online}}</ref> Neymar u prezantua në Camp Nou në prani të 56,500 tifozëve, një rekord për një lojtar brazilian.<ref>{{cite news|author=FootballEspana&nbsp;&ndash;&nbsp;Tue, 4 June 2013 09:10 BST|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/news/liga-neymar-presentation-draws-56-500-fans-081003011.html|title=Liga - Neymar presentation draws 56,500 fans - Yahoo Eurosport UK|work=Uk.eurosport.yahoo.com|date=4 qershor 2013|accessdate=19 mars 2014}}</ref> Zëvëndes-presidenti i klubit tha se Neymar u transferua tek Barcelona për 57 miljon [[Euro|€]] duke u bërë transferimi i nëntë më e shtrenjtë në historinë e futbollit. Neymar kishte një klauzole lirimi 190 milion €.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1959194.html|accessdate=13 qershor 2014|work=UEFA.com|title=Neymar excited by Messi alliance}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/06/neymar-told-to-gain-weight.html|title=Neymar told to gain weight|work=inside World Soccer|date=20 qershor 2013|accessdate=22 qershor 2013}}</ref> ====Sezoni 2013–14==== Neymar bëri debutimin e tij jozyrtar me Barcelonën më 30 korrik në barazimin 2–2 kundër [[Lechia Gdańsk]] në një ndeshje miqësore parasezone, duke u aktivizuar si zëvëndësues. Debutimi i tij zyrtar erdhi më 18 gusht në javën hapëse të kampionatit, ku Barcelona fitoi me rezultatin tenistik 7–0 kundër [[UD Levante|Levantes]].<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/08/18/barcelona-levante-messi-goals_n_3776882.html|title=Barcelona Routs Levante 7-0: Messi Scores Two Goals, Neymar Debuts|trans-title=Barcelona shkatërron Levanten 7–0: Messi shënon dy gola, Neymar debuton|publisher=Huffington Post|language=en|date=18 gusht 2013|accessdate=6 mars 2014}}</ref> Tre ditë më pas, braziliani shënoi golin e parë për katalanasit në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]] në ndeshjen e parë të [[Supercopa de España 2013|superkupës]].<ref>{{cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/aug/22/neymar-david-villa-barcelona-atletico-madrid|title=Neymar cancels out David Villa as Barcelona held by Atlético Madrid|trans-title=Neymar anullon David Villën, Barcelona ndalon Atlético Madridin|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Më 18 shtator, ai bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], duke assistuar golin e [[Gerard Piqué]] me Barçën që mposhti me rezultatin 4–0 [[AFC Ajax]] në shtëpi në ndeshjen hapëse të edicionit [[2013–14 UEFA Liga e Kampioneve|2013–14]].<ref>{{cite news|url=http://www.france24.com/en/20130918-messi-hat-trick-sees-barca-sweep-aside-ajax|title=Messi hat-trick sees Barca sweep aside Ajax|date=18 shtator 2013|accessdate=27 tetor 2013|work=France 24|archive-url=https://archive.today/20131027100443/http://www.france24.com/en/20130918-messi-hat-trick-sees-barca-sweep-aside-ajax|archive-date=27 tetor 2013|url-status=dead}}</ref> Më 24 shtator 2013, Neymar shënoi golin e parë në [[La Liga]] në fitoren 4–1 të [[FC Barcelona|Barcelonës]] kundër [[Real Sociedad]] në [[Camp Nou]].<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/match/116212/fc-barcelona-vs-real-sociedad/report|title=Barcelona 4-1 Real Sociedad: Neymar strikes in La Real rout|date=24 shtator 2013|accessdate=6 mars 2014|work=Goal.com|archive-date=4 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404085110/http://www.goal.com/en/match/116212/fc-barcelona-vs-real-sociedad/report|url-status=dead}}</ref> Më 26 tetor 2013, Neymar shënoi golin e parë në paraqitjen e tij të parë në [[El Clásico]] me Barçën që fitoi me rezultatin 2–1 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] në Camp Nou. Më vonë ai assistoi edhe golin e dytë të shënuar nga [[Alexis Sánchez]].<ref name="clasico">{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24603052|title=Barcelona 2-1 Real Madrid|work=BBC|accessdate=12 prill 2014}}</ref> Më 11 dhjetor 2013, Neymar vendosi rekord duke shënuar [[Lista e tregolshëve në UEFA Ligën e Kampioneve|tre golat e parë në Ligën e kampioneve]] pasi ai shënoi tregolësh në fitoren 6–1 kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/25303700|title=Barcelona 6-1 Celtic|date=21 dhjetor 2013|accessdate=12 prill 2014|work=BBC}}</ref> ===Paris Saint-Germain=== Më 3 gusht 2017, Barcelona njoftoi se përfaqësuesit ligjor të Neymarit i kishin paguar klubit 222 milion €, duke barazuar klauzolën e lirimit, gjë që shënoi transferimin më të shtrenjtë në historinë e futbollit.<ref>{{Cite web|date=20 mars 2019|title=10 Most Valuable Football Transfer Contracts So Far|trans-title=10 transferimet e futbollit më të shtrenjta deri tani|url=https://sportycious.com/most-valuable-football-transfer-958846|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929115636/https://sportycious.com/most-valuable-football-transfer-958846|archive-date=29 shtator 2020|access-date=16 tetor 2019|website=Sportycious|language=en}}</ref> Klubi informoi [[UEFA]]n mbi detajet e transferimit, duke lënë organin qeverisës të merrte veprime të mundshme disiplinore.<ref name="FCB Neymar"/> Sipas [[BBC]], në Spanjë, klauzola e lirimit mund të aktivizohet nga lojtari vetë. Kjo ishte një situatë e pazakontë, pasi pagesa shkoi direkt në klub, kjo pasi [[La Liga]] e refuzoi. Zakonisht, shuma e një klauzole lirimi depozitohet te La Liga, e cila liron lojtarin nga kontrata dhe transferon paratë te klubi përkatës. Megjithatë, në këtë rast, La Liga refuzoi pagesën me arsyetimin se ishte shkelur rregulli i "Fair Play Financiar" nga Paris Saint-Germain, e cila financohet nga shteti i [[Katari]]t. Neymar firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin francez. Pas mbërritjes në klub, ai mori fanellën me numrin 10, e cila ju dha nga [[Javier Pastore]] si një "dhuratë mirëseardhje".<ref>{{cite web|url=https://gazetainfokus.com/%E2%9A%BD%EF%B8%8F-ylli-psg-se-ia-dhuron-neymarit-numrin-e-tij-te-fanelles-foto/?page1=2|title=Ylli i PSG-së ia dhuron Neymarit numrin e tij të fanellës (Foto)|publisher=Gazeta Infokus|language=sq|date=3 gusht 2017|accessdate=22 gusht 2022}}</ref> ====Padia e Barcelonës mbi shkeljen e kontratës==== Më 27 gusht 2017, Barcelona ngriti një padi kundër Neymar, duke kërkuar që ai të kthente bonusin e rinovimit të kontratës që mori, si dhe 8.5 milion € dëmshpërblim dhe 10% shtesë për detyrimet e prapambetura. Ata pretenduan se u detyrohen paratë që Neymar mori si pjesë e një bonusi rinovimi kur ai nënshkroi një kontratë të re në vitin 2016. Klubi gjithashtu kërkoi nga Paris Saint-Germain që të merrte përgjegjësinë për pagesën e tarifave nëse lojtari nuk mund ta bëjë këtë vetë.<ref>{{cite web|url=https://www.balkanweb.com/barcelona-padit-neymar-kerkon-ti-ktheje-mbrapsht-8-5-mln-euro/|title=Barcelona padit Neymar, kërkon t’i kthejë mbrapsht 8.5 mln euro|website=balkanweb.com|language=sq|date=22 gusht 2017|accessdate=22 gusht 2022}}</ref> Avokatët e Neymar njoftuan se do ta kundërshtonin çështjen.<ref>{{Cite news|date=23 gusht 2017|title=PSG's Neymar to contest Barcelona lawsuit over world-record move|trans-title=Neymari i PSG-së do të kundërshtoj padinë e Barcelonës për transferimin rekord|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/41014149|url-status=live|access-date=23 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206194758/https://www.bbc.com/sport/football/41014149|archive-date=6 dhjetor 2020}}</ref> ====2017–18: Sezoni debutues dhe tripleta në Francë==== Në sezonin e tij debutues në Francë, Neymar krijoi një treshe të fuqishme sulmi me talentin francez [[Kylian Mbappé]] dhe bomberin uruguajian [[Edinson Cavani]]. Ai debutoi zyrtarisht më 13 gusht në fitoren 3–0 kundër [[En Avant de Guingamp|Guingamp]], duke shënuar një gol dhe asistuar një tjetër.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/40924357|title=Neymar feels 'more alive than ever' after scoring on PSG debut|trans-title=Neymar ndihet 'më i gjallë se kurr' pasi shënoi në debutimin me PSG-në|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 gusht 2017|access-date=15 gusht 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816015714/http://www.bbc.com/sport/football/40924357|archive-date=16 gusht 2017}}</ref> Një javë më pas, në ndeshjen e rradhës në kampionat ndaj [[Toulouse FC|Toulouse]], Neymar regjistroi një dopietë.<ref>{{cite web|date=20 gusht 2017|title=Neymar at the double as PSG hit back to thump Toulouse|trans-title=Neymar shënon dopietë, PSG mposht Toulouse|publisher=[[Eurosport]]|language=en|url=http://www.eurosport.com/football/neymar-at-the-double-as-psg-hit-back-to-thump-toulouse_sto6295474/story.shtml|access-date=21 gusht 2017}}</ref> Neymar ishte protagonist edhe në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, duke shënuar nga një gol në fitoren 3–0 kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] dhe fitoren 5–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në dy ndeshjet hapëse.<ref>{{cite news|date=12 shtator 2017|title=MBAPPE CREATES CHAMPIONS LEAGUE HISTORY WITH GOAL FOR PSG AGAINST CELTIC|trans-title=Mbappe bën historinë në Ligën e Kampioneve me golin për PSG-në kundër Celtic|publisher=Goal|language=en|url=http://www.goal.com/en/news/mbappe-creates-champions-league-history-with-goal-for-psg/1fq7caitbaofg1npeqftd4n1e7|url-status=live|access-date=29 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018235427/https://www.goal.com/en/news/mbappe-creates-champions-league-history-with-goal-for-psg/1fq7caitbaofg1npeqftd4n1e7|archive-date=18 tetor 2020}}</ref><ref>{{cite news|date=30 shtator 2017|title=PSG 3 Bayern Munich 0: Kylian Mbappe, Edinson Cavani and Neymar star in Champions League heavyweight battle|trans-title=PSG 3 Bayern Mynih 0: Kylian Mbappe, Edinson Cavani dhe Neymar shkëlqejnë në betejën e peshave të rënda në Ligën e Kampioneve|publisher=London Evening Standard|language=en|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/psg-3-bayern-munich-0-champions-league-kylian-mbappe-edinson-cavani-neymar-star-a3645456.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108151300/https://www.standard.co.uk/sport/football/psg-3-bayern-munich-0-champions-league-kylian-mbappe-edinson-cavani-neymar-star-a3645456.html|archive-date=8 janar 2021}}</ref> Gjatë fitores 3–0 në derbi ndaj [[Olympique de Marseille|Marseille]] më 25 shkurt 2018, Neymar pësoi një frakturë në kockën e pestë metatarsale të këmbës së djathtë. Kjo bëri që ai të udhëtonte në [[Belo Horizonte]] për tu operuar.<ref>{{cite web|date=4 mars 2018|title=Neymar leaves hospital after 'successful' surgery on injured foot|trans-title=Neymar largohet nga spitali pas operacionit 'të suksesshëm' në këmbën e dëmtuar|url=http://www.skysports.com/football/news/11820/11273967/neymar-has-successful-surgery-on-injured-foot|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180905211249/http://www.skysports.com/football/news/11820/11273967/neymar-has-successful-surgery-on-injured-foot|archive-date=5 shtator 2018|access-date=4 mars 2018|publisher=SkySports|language=en}}</ref> Ky dëmtim bëri që Neymar të mbyllte sezonin para kohe; ai regjistroi 28 gola në 30 ndeshje në sezonin e tij të parë në [[Paris]].<ref>{{Cite web|date=28 shkurt 2018|title=Neymar: Paris St-Germain's injured forward out for 'six to eight weeks'|trans-title=Neymar: Sulmuesi i dëmtuar i Paris St-Germain jashtë për 'gjashtë seri në javë'|url=https://www.bbc.com/sport/football/43205895|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109004500/https://www.bbc.com/sport/football/43205895|archive-date=9 nëntor 2020|access-date=14 janar 2021|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> ====2018–19: Dëmtime të tjera dhe titulli i Ligue 1==== Më 12 gusht 2018, Neymar shënoi në fitoren 3–0 në shtëpi të ekipit kundër [[Stade Malherbe Caen|Caen]] në ndeshjen hapëse të kampionatit.<ref>{{cite news|date=13 gusht 2018|title=Neymar: Paris St-Germain striker scores as his side open Ligue 1 season with 3–0 win over Caen|trans-title=Neymar: Sulmuesi i Paris St-Germain shënon, ekipi i tij e hap sezonin e Ligue 1 me një fitore 3–0 ndaj Caen|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45163002|url-status=live|access-date=13 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020224533/https://www.bbc.com/sport/football/45163002|archive-date=20 tetor 2020}}</ref> Ai shënoi me penallti në ndeshjen e javës së dytë me Parisin që fitoi 3–1 ndaj Guingamp.<ref>{{cite web|date=18 gusht 2018|title=Mbappe scores twice in Lique 1 return to seal PSG fight-back|trans-title=Mbappe shënon dy herë në rikthimin në Ligue 1 për të vulosur përmbysjen e PSG-së|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45228476|url-status=live|access-date=19 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202235645/https://www.bbc.com/sport/football/45228476|archive-date=2 dhjetor 2019}}</ref> Në ndeshjen e javës së tretë, Neymar shënoi një tjetër gol si dhe asistoi golin e Cavanit, me PSG-në që regjistroi një sukses 3–1 ndaj [[Angers SCO|Angers]].<ref>{{cite news|date=25 gusht 2018|title=Cavani, Mbappe & Neymar all score as PSG maintain 100% start|trans-title=Cavani, Mbappe & Neymar shënojnë, PSG vazhdon startin 100%|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45310948|url-status=live|access-date=26 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211025811/https://www.bbc.com/sport/football/45310948|archive-date=11 dhjetor 2020}}</ref> Më 3 tetor, Neymar shënoi një tregolësh në fitoren 6–1 në shtëpi ndaj [[Ylli i Kuq i Beogradit|Yllit të Kuq të Beogradit]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|date=3 tetor 2018|title=Neymar scores a hattrick as PSG beat Red Star Belgrade 6–1|trans-title=Neymar shënon tregolësh, PSG mposht Yllin e Kuq të Beogradit 6–1|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/45737151|url-status=live|access-date=30 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626184440/https://www.bbc.com/sport/football/45737151|archive-date=26 qershor 2019}}</ref> Në janar 2019, ai pësoi një dëmtim në këmbë dhe humbi të dy ndeshjet e raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|date=28 janar 2019|title=P.S.G.'s Neymar Joins Growing Champions League Injury List|trans-title=Neymar i PSG-së i bashkohet listës në rritje të të dëmtuarve në Ligën e Kampioneve|publisher=The New York Times|language=en|author=Victor Mather|url=https://www.nytimes.com/2019/01/28/sports/neymar-champions-league-psg.html|url-status=live|access-date=8 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108010844/https://www.nytimes.com/2019/01/28/sports/neymar-champions-league-psg.html|archive-date=8 nëntor 2020}}</ref> Pasi Parisi pësoi një eliminim nga anglezët, Neymar u pa në Instagram duke ofenduar gjyqtarët e VAR-it për penalltinë që këta të fundit i dhanë United në kohën shtesë. Për këtë veprim, braziliani u pezullua me tre ndeshje nga UEFA.<ref>{{cite web|url=https://www.hashtag.al/index.php/2019/04/26/neymar-pezullohet-me-3-ndeshje-pasi-sulmoi-arbitrat-ne-instagram/|title=Neymar pezullohet me 3 ndeshje pasi sulmoi arbitrat në Instagram|website=hashtag.al|language=sq|date=26 prill 2019|accessdate=23 gusht 2022}}</ref> Më 27 prill, Neymar shënoi në finalen e kupës kundër Rennes, por kundërshtarët arritën të përmbysnin rezultatin dhe të fitonin ndeshjen. Pas përfundimit të ndeshjes, Neymar u filmua duke goditur me grusht në fytyrë një spektator.<ref>{{cite web|url=https://dosja.al/gjest-i-pahijshem-i-neymar-godet-tifozin-pas-humbjes-ne-finalen-e-kupes-se-frances|title=Gjest i pahijshëm i Neymar, godet tifozin pas humbjes në finalen e Kupës së Francës (Video)|website=dosja.al|language=sq|date=28 prill 2019|accessdate=23 gusht 2022}}</ref> Spektatori ishte filmuar duke ofenduar lojtarët e Parisit gjatë gjithë ndeshjes. PSG reagoi në një komunikatë duke thënë se ata e mbështesnin lojtarin e tyre "100%".<ref name="APgoad">{{cite web|title=Neymar appears to aim punch at fan goading him after defeat|trans-title=Neymar kapet duke goditur tifozin pas disfatës|url=https://www.apnews.com/f36fd5d49a0e4e6f83f3f5fb3ee3f7f5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219103441/https://apnews.com/f36fd5d49a0e4e6f83f3f5fb3ee3f7f5|archive-date=19 dhjetor 2020|access-date=4 maj 2019|website=[[Associated Press]]|language=en|author=Jerome Pugmire|date=28 prill 2019}}</ref> Neymar reagoi duke thënë se ai ishte gabim, por gjithashtu shtoi se as ai dhe as ndonjë tjetër nuk mund të kishte qëndruar indiferent. Trajneri i ekipit [[Thomas Tuchel]] deklaroi: "Nuk është e lehtë të ngjisësh shkallët pas një disfate. Nëse humbasim duhet të tregojmë respekt. Ne nuk mund të hyjmë në një konflikt me një spektator."<ref name="goalpunch">{{cite web|date=1 maj 2019|title=Will Neymar be banned for fan punch? PSG star's possible sanctions|trans-title=A do të pezullohet Neymari për grushtin ndaj tifozit? Dënimet e mundshme për yllin e PSG-së|url=https://www.goal.com/en/news/will-neymar-be-banned-for-fan-punch-psg-stars-possible/1etvzvcw0pp2f1b3nhc8z124zz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504075248/https://www.goal.com/en/news/will-neymar-be-banned-for-fan-punch-psg-stars-possible/1etvzvcw0pp2f1b3nhc8z124zz|archive-date=4 maj 2019|access-date=4 maj 2019|website=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner}}</ref> ====2019–20: Sezoni i pezulluar dhe finalja e Ligës së Kampioneve==== Në korrik 2019, Neymar mungoi në seancat stërvitore me ekipin, duke bërë që klubi të ndërmerrte masa disiplinore.<ref>{{cite news|date=8 korrik 2019|title=Neymar: Brazil forward fails to attend PSG pre-season training|trans-title=Neymar: Sulmuesi i Brazilit mungon në stërvitjen parasezonale të PSG-së|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/48915199|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129025815/https://www.bbc.com/sport/football/48915199|archive-date=29 nëntor 2020|access-date=8 korrik 2019}}</ref> Në ditën e fundit të merkatos verore, Neymar pranoi të qëndronte me PSG-në pas negociatave të dështuara për një rikthim te Barcelona.<ref>{{cite news|date=1 shtator 2019|title=Neymar: Paris Saint-Germain forward agrees to stay after Barcelona talks break down|trans-title=Neymar: Sulmuesi i Paris Saint-Germain pranon të qëndrojë pasi bisedimet me Barcelonën dështojnë|publisher=Sky Sports|language=en|url=https://www.skysports.com/football/news/11820/11799320/neymar-paris-saint-germain-forward-agrees-to-stay-after-barcelona-talks-break-down|url-status=live|access-date=6 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233653/https://www.skysports.com/football/news/11820/11799320/neymar-paris-saint-germain-forward-agrees-to-stay-after-barcelona-talks-break-down|archive-date=7 nëntor 2020}}</ref> Neymar luajti ndeshjen e parë për sezonin 2019–20 më 14 shtator në fitoren minimale 1–0 ndaj [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg]] në Ligue 1; ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes në minutat shtesë me një rrofeshatë.<ref>{{cite news|date=14 shtator 2019|title=Last-gasp win!|trans-title=Fitore në frymën e fundit!|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/last-gasp-win|url-status=live|access-date=15 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710000245/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/last-gasp-win|archive-date=10 korrik 2020}}</ref> Një javë më vonë, në një tjetër fitore 1–0, këtë herë ndaj [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në [[Parc Olympique Lyonnais]], Neymar ishte sërisht protagonist me një tjetër gol në minutat shtesë.<ref>{{cite web|date=23 shtator 2019|title=Lyon 0–1 Paris St-Germain|url=https://www.bbc.com/sport/football/49783196|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814174359/https://www.bbc.com/sport/football/49783196|archive-date=14 gusht 2020|access-date=25 korrik 2020|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në tetor, Neymar pësoi një dëmtim në tendinë gjatë grumbullimit me kombëtaren;<ref>{{cite web|date=14 tetor 2019|title=Neymar out 4 Weeks with Hamstring Injury; Expected to Miss PSG's Next 6 Matches|trans-title=Neymar jashtë për 4 javë më dëmtim në tendinë; pritet të humbasë 6 ndeshjet e rradhës të PSG-së|url=https://bleacherreport.com/articles/2857855-neymar-out-4-weeks-with-hamstring-injury-expected-to-miss-psgs-next-6-matches|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725172027/https://bleacherreport.com/articles/2857855-neymar-out-4-weeks-with-hamstring-injury-expected-to-miss-psgs-next-6-matches|archive-date=25 korrik 2020|access-date=25 korrik 2020|publisher=Bleacher Report|language=en}}</ref> ai qëndroi një muaj jashtë fushave dhe u rikthye më 26 nëntor duke luajtur në barazimin 2–2 kundër Real Madridit në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve. Më 12 shkurt 2020, në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave kundër [[Borussia Dortmund]]it, Neymar shënoi një gol shumë të rëndësishëm në transfertë, me Parisin që u mposht 2–1 në [[Signal Iduna Park]]. Në ndeshjen e kthimit në Paris, ekipi i Neymar bëri përmbyje duke fituar 2–0 dhe u kualifikua me rezultatin e përgjithshëm 3–2; Neymar shënoi golin e parë të sfidës me kokë pas një korneri të ekzekutuar nga [[Ángel Di María]] si dhe mori pjesë në aksionin që solli golin e dytë të shënuar nga [[Juan Bernat]].<ref>{{cite web|date=11 mars 2020|title=PSG 2–0 Borussia Dortmund|publisher=UEFA|language=en|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2027130--paris-vs-dortmund/?referrer=%2Fuefachampionsleague%2Fseason%3D2020%2Fmatches%2Fround%3D2001141%2Fmatch%3D2027130%2Findex|access-date=27 shtator 2020}}</ref> Neymar fitoi titullin e tij të tretë të Ligue 1 pasi federata vendosi të ndërpreste sezonin për shkak të [[Pandemia e COVID-19|Pandemisë aë COVID-19]]; në momentin kur u mor vendimi, PSG ishte në vendin e parë.<ref>{{cite news|date=30 prill 2020|title=Ligue 1: Paris St-Germain awarded French title as season finished early|trans-title=Ligue 1: Paris St-Germain i jepet titulli francez pasi sezoni përfundoi herët|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/52484926|url-status=live|access-date=30 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107084148/https://www.bbc.com/sport/football/52484926|archive-date=7 nëntor 2020}}</ref> Më 14 korrik, në ndeshjen e parê të ekip që pas rifillimit të aktivitetit, Neymar shënoi golin e vetëm të finales së kupës kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]]; kjo ishte kupa e dytë e tij me PSG-në.<ref name="CDF 2020">{{cite news|date=24 korrik 2020|title=PSG edge ASSE for Coupe de France win!|trans-title=PSG mposht minimalisht ASSE për të fituar Kupën e Francës!|url=https://www.ligue1.com/Articles/OTHER-COMPETITIONS/2020/07/25/psg-edge-asse-for-coupe-de-france-win|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103014938/https://www.ligue1.com/Articles/OTHER-COMPETITIONS/2020/07/25/psg-edge-asse-for-coupe-de-france-win|archive-date=3 nëntor 2020|access-date=25 korrik 2020|website=ligue1.com|language=en}}</ref> Shtatë ditë më pas, Parisi fitoi edhe kupën e ligës, duke mposhtur Lyonin 6–5 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola; Neymar shënoi një nga penalltitë për ekipin e tij.<ref name="BBC Sport">{{cite news|date=31 korrik 2020|title=Paris St-Germain beat Lyon in French League Cup final for another treble|trans-title=Paris St-Germain mposht Lyonin në finalen e Kupës së Ligës Franceze për një tjetër tripletë|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/53617357|url-status=live|access-date=31 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116164005/https://www.bbc.com/sport/football/53617357|archive-date=16 nëntor 2020}}</ref> Më 12 gusht, në ndeshjen çerek-finale të Ligës së Kampioneve kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], ai asistoi golin e barazimit me Parisin që shënoi dy gola në kohën shtesë për të fituar ndeshjen 2–1.<ref>{{cite web|date=13 gusht 2020|title=Atalanta dealt cruelest of exits by PSG late show|trans-title=Atalanta pëson një nga eliminimet më mizore pas shfaqjes në fund nga PSG-ja|url=https://en.as.com/en/2020/08/12/football/1597255022_750607.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208204706/https://en.as.com/en/2020/08/12/football/1597255022_750607.html|archive-date=8 dhjetor 2020|access-date=24 gusht 2020|publisher=AS.com|language=en}}</ref> Ata u kualifikuan në gjysëm-finale ku u përballën me gjermanët e [[RB Leipzig]]; në ndeshjen e parë në transfertë, Neymar asistoi një nga golat e fitores 3–0 që kualifikoi Parisin për në finalen e Ligës së Kampioneve për herë të parë në histori.<ref>{{cite web|date=18 gusht 2020|title=RB Leipzig 0-3 Paris St-Germain: PSG reach first Champions League final|trans-title=RB Leipzig 0-3 Paris St-Germain: PSG arrin finalen e parë të Ligës së Kampioneve|url=https://www.bbc.com/sport/football/53759778|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200904130058/https://www.bbc.com/sport/football/53759778|archive-date=4 shtator 2020|access-date=24 gusht 2020|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në finalen e madhe në [[Estádio da Luz]] të [[Lisbona|Lisbonës]], Parisi u mposht me rezultatin 1–0 nga Bayern München.<ref>{{cite web|date=23 gusht 2020|title=Bayern Munich beat Paris Saint-Germain to win Champions League|trans-title=Bayern Mynihu mposht Paris Saint-Germain për të fituar Ligën e Kampioneve|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=573698|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107084610/https://www.espn.com/soccer/report?gameId=573698|archive-date=7 nëntor 2020|access-date=23 gusht 2020|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> ====2020–21: Rinovimi i kontratës==== Neymar humbi ndeshjen e parë të sezonit 2020–21 për shkak se kishte dalë pozitiv me COVID-19 një javë më parë;<ref>{{Cite web|date=8 shtator 2020|title=Lens 'not favourites' against depleted PSG|trans-title=Lens 'jofavorite' kundër PSG-së së palosur|url=https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/09/08/lens-not-favourites-psg-mbappe-neymar-covid|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200910182803/https://www.ligue1.com/Articles/NEWS/2020/09/08/lens-not-favourites-psg-mbappe-neymar-covid|archive-date=10 shtator 2020|access-date=18 shtator 2020|publisher=Ligue 1|language=en}}</ref> në këtë ndeshje, PSG u mposht nga [[RC Lens|Lens]] me rezultatin minimal 1–0.<ref>{{Cite web|date=10 shtator 2020|title=Lens 1-0 Paris Saint-Germain: Champions League finalists beaten by Ligue 1 newcomers|trans-title=Lens 1-0 Paris Saint-Germain: Finalistët e Ligës së Kampioneve mposhten nga ekipi i sapongjitur i Ligue 1|url=https://www.skysports.com/football/rc-lens-vs-psg/report/431369|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912212757/https://www.skysports.com/football/rc-lens-vs-psg/report/431369|archive-date=12 shtator 2020|access-date=18 shtator 2020|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Megjithatë, ai ju rikthye stërvitjes para ndeshjes derbi kundër Marseille më 13 shtator.<ref>{{Cite web|date=12 shtator 2020|title=PSG: Neymar back as Tuchel complains about Le Classique|trans-title=PSG: Neymar rikthehet, Tuchel ankohet për Le Classique|url=https://en.as.com/en/2020/09/12/football/1599939171_648394.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028214423/https://en.as.com/en/2020/09/12/football/1599939171_648394.html|archive-date=28 tetor 2020|access-date=18 shtator 2020|website=AS.com|language=en}}</ref> PSG humbi ''[[Le Classique]]'' për herë që nga viti 2011 pasi OM fitoi 1–0 në një ndeshje ku gjyqtari dha 14 kartonë të verdhë dhe 5 kartonë të kuqë, njëri prej të cilëve në drejtim të Neymar.<ref>{{Cite web|date=14 shtator 2020|title=Neymar Among 5 Sent Off in PSG-Marseille, Alleges Racial Abuse|trans-title=Neymar mes pesë lojtarëve të përjashtuar, akuzon pë rracizëm|url=https://www.si.com/soccer/2020/09/14/psg-marseille-fight-video-neymar-red-card-racist-abuse|access-date=18 shtator 2020|publisher=Sports Illustrated|language=en}}</ref> Neymar regjistroi dy golat e parë të sezonit 2020–21 në fitoren bindëse 6–1 ndaj [[Angers SCO|Angers]] më 2 tetor.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2020|title=NEYMAR GRABS TWO AS PSG ROUT ANGERS|trans-title=Neymar shënon dy, PSG shkatërron Angers|url=https://www.eurosport.com/football/ligue-1/2020-2021/psg-v-angers-ligue-1-live-updates_sto7919834/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026191438/https://www.eurosport.com/football/ligue-1/2020-2021/psg-v-angers-ligue-1-live-updates_sto7919834/story.shtml|archive-date=26 tetor 2020|access-date=3 tetor 2020|website=[[Eurosport]]|language=en|author=Michael da Silva}}</ref> Ai arriti kështu në shifrën e 72 golave për klubin kryeqytetas, duke hyrë në listën e dhjetë golashënuesve më të mirë të historisë së PSG-së, në nivel me bashkëkombasin e tij [[Raí]].<ref>{{Cite web|date=3 tetor 2020|title=Neymar rentre dans le top 10 des meilleurs buteurs de l'histoire du PSG|trans-title=Neymar hyn në 1p golashënuesit më të mirë në historinë e PSG-së|url=http://www.parisfans.fr/club/neymar-rentre-dans-le-top-10-des-meilleurs-buteurs-de-lhistoire-du-psg-491779.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024064151/http://www.parisfans.fr/club/neymar-rentre-dans-le-top-10-des-meilleurs-buteurs-de-lhistoire-du-psg-491779.html|archive-date=24 tetor 2020|access-date=3 tetor 2020|website=Paris Fans|language=fr}}</ref> Më 28 tetor, Neymar pësoi një dëmtim në muskulin e këmbës së djathtë në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul Başakşehir]], duke u zëvëndësuar pas vetëm 26 minutash lojë.<ref>{{Cite web|date=28 tetor 2020|title=PSG's Neymar in 'discomfort' after adductor injury and will undergo further tests|trans-title=Neymar i PSG-së në 'siklet' pas dëmtimit në muskul, do t'i nënshtrohet të tjera testimeve|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/psgs-neymar-in-discomfort-after-adductor-injury-and-will-undergo-further-tests/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101043118/https://www.cbssports.com/soccer/news/psgs-neymar-in-discomfort-after-adductor-injury-and-will-undergo-further-tests/|archive-date=1 nëntor 2020|access-date=29 tetor 2020|website=[[CBS Sports]]|language=en}}</ref> Ai u rikthye në aksion pas më shumë se tre javësh, duke u aktivizuar si zëvëndësues në humbjen 3–2 ndaj [[AS Monaco FC|Monacos]] më 20 nëntor.<ref>{{Cite web|date=20 nëntor 2020|title=Monaco Beat PSG|trans-title=Monaco mposht PSG-në|url=https://bleacherreport.com/game/as-monaco-fc-vs-paris-saint-germain-fc-2020-11-22|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211190350/https://bleacherreport.com/game/as-monaco-fc-vs-paris-saint-germain-fc-2020-11-22|archive-date=11 dhjetor 2020|access-date=14 janar 2021|website=Bleacher Report|language=en}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi golin e vetëm në takimin ndaj RB Leipzig në Ligën e Kampioneve, duke regjistruar golin e parë pas rikthimit nga dëmtimi.<ref>{{Cite web|date=24 nëntor 2020|title=PSG 1-0 RB LEIPZIG: NEYMAR FIRES PSG TO CRUCIAL WIN AGAINST RB LEIPZIG|trans-title=PSG 1-0 RB Leipzig: Neymar dërgon PSG-në drejt fitores vendimtare kundër RB Leipzig|url=https://www.eurosport.com/football/champions-league/2020-2021/psg-v-rb-leipzig-live-champions-league-updates_sto8005067/story.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203143030/https://www.eurosport.com/football/champions-league/2020-2021/psg-v-rb-leipzig-live-champions-league-updates_sto8005067/story.shtml|archive-date=3 dhjetor 2020|access-date=14 janar 2021|website=Eurosport|language=en}}</ref> Më 28 nëntor, Neymar shënoi golin e tij të 50të në Ligue 1 në barazimin 2–2 ndaj [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]]; ai u bë lojtari më i shpejtë që e arrin këtë shifër në historinë e klubit, duke e bërë vetëm në ndeshjen e tij të 58të.<ref>{{cite web|date=28 nëntor 2020|title=Neymar reaches 50 Ligue 1 goals in record time in 21st century|trans-title=Neymar arrin 50 gola në Ligue 1 në kohë rekors në shekullin e 21të|url=https://www.beinsports.com/en/football/news/neymar-reaches-50-ligue-1-goals-in-record-t-1/1591744|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128220753/http://www.beinsports.com/en/football/news/neymar-reaches-50-ligue-1-goals-in-record-t-1/1591744|archive-date=28 nëntor 2020|access-date=28 nëntor 2020|website=[[beIN Sports]]|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, braziliani shënoi një dopietë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]], duke udhëhequr Parisin drejt një fitoreje 3–1 në [[Old Trafford]].<ref>{{Cite news|date=2 dhjetor 2020|title=Man Utd beaten at home by PSG|trans-title=Man Utd mposhtet në shtëpi nga PSG-ja|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/55135808|url-status=live|access-date=2 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206081114/https://www.bbc.com/sport/football/55135808|archive-date=6 dhjetor 2020}}</ref> Në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve, Neymar shënoi një tregolësh në një fitore bindëse 5–1 kundër İstanbul Başakşehir; ky tregolësh, i treti në karrierën e tij në këtë kompeticion, ndihmoi ekipin të fitonte grupin.<ref>{{Cite web|date=9 dhjetor 2020|title=Hat-trick: Neymar Jr's gala performance on the Champions League|trans-title=Tregolësh: Performanca gala e Neymarit në Ligën e Kampioneve|url=https://www.neymarjr.com/en/football/hat-trick-neymar-jr-gala-performance-on-the-champions-league|access-date=10 dhjetor 2020|website=neymarjr.com|language=en|archive-date=14 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150953/https://www.neymarjr.com/en/football/hat-trick-neymar-jr-gala-performance-on-the-champions-league|url-status=dead}}</ref> Neymar u bë gjithashtu lojtari i parë në historinë e Ligës së Kampioneve që shënon 20 ose më shumë gola për dy klube të ndryshme: 21 gola në 40 ndeshje për Barcelonën dhe 20 gola në 25 ndeshje për Parisin.<ref>{{Cite web|date=10 dhjetor 2020|title=Neymar is the First Player Ever to Score 20 Champions League Goals for Two Different Teams|trans-title=Neymar është lojtari i parë që shënon 20 gola në Ligën e Kampioneve për dy ekipe të ndryshme|url=https://psgtalk.com/2020/12/neymar-is-the-first-player-ever-to-score-20-champions-league-goals-for-two-different-teams/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210101132/https://psgtalk.com/2020/12/neymar-is-the-first-player-ever-to-score-20-champions-league-goals-for-two-different-teams/|archive-date=10 dhjetor 2020|access-date=10 dhjetor 2020|website=PSG Talk|author=Steve Zavala|language=en}}</ref> Në humbjen 1–0 kundër Lyonit më 13 dhjetor, Neymar pësoi një dëmtim në kyçin e këmbës pas një ndërhyrje nga mbrojtësi kundërshtar [[Thiago Mendes]], duke bërë që të nxirrej nga fusha e lojës me barrelë.<ref>{{Cite web|date=14 dhjetor 2020|title=Neymar raises injury alarm bells after being stretchered off against Lyon|trans-title=Neymar ngren këmbanat e alarmit pasi nxirret jashtë me barrelë kundër Lyonit|url=https://www.goal.com/en/news/neymar-raises-injury-alarm-bells-after-being-stretchered-off/1bniqo4br68i01hvp8sunwz5x1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220111429/https://www.goal.com/en/news/neymar-raises-injury-alarm-bells-after-being-stretchered-off/1bniqo4br68i01hvp8sunwz5x1|archive-date=20 dhjetor 2020|access-date=14 dhjetor 2020|website=Goal.com|language=en}}</ref> Ai mundi të shmangte frakturën por u njoftua se do të qëndronte në jashtë fushave për tre javë me një ndrydhje në kyç.<ref>{{Cite web|date=15 dhjetor 2020|title=Neymar's fracture is ruled out, which points to three weeks KO|trans-title=Neymar ska frakturë, por është tre javë jashtë|url=https://sportsfinding.com/neymars-fracture-is-ruled-out-which-points-to-three-weeks-ko/73944/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114151234/https://sportsfinding.com/neymars-fracture-is-ruled-out-which-points-to-three-weeks-ko/73944/|archive-date=14 janar 2021|access-date=15 dhjetor 2020|website=Sports Finding|author=Gabby Barker|language=en}}</ref> Ai u rikthye fiks pas një muaji më 13 janar 2021 në fitoren 2–1 kundër Marseille në [[Trophée des Champions]]; braziliani shënoi golin e fitores me penallti duke i dhënë një tjetër trofe klubit kryeqytetas.<ref>{{Cite web|date=13 janar 2021|title=Neymar mocks Alvaro Gonzalez in celebration after terrible tackle during PSG vs Marseille|trans-title=Neymar tallet me Alvaro Gonzalez gjatë festimit të golit pas ndërhyrjes së tmerrshme të mbrojtësit gjatë PSG vs Marseille|url=https://www.givemesport.com/1638008-neymar-mocks-alvaro-gonzalez-in-celebration-after-terrible-tackle-during-psg-vs-marseille|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115135649/https://www.givemesport.com/1638008-neymar-mocks-alvaro-gonzalez-in-celebration-after-terrible-tackle-during-psg-vs-marseille|archive-date=15 janar 2021|access-date=14 janar 2021|website=givemesport.com|language=en|author=Rob Hoskin}}</ref> Më 10 shkurt, Neymar pësoi një tjetër dëmtim, këtë herë në muskulin e këmbës së majtë, në një ndeshje ndaj Caen, që e mbajti jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite web|url=https://dknation.draftkings.com/2021/2/15/22278279/neymar-injury-update-uefa-champions-league-paris-vs-barcelona-round-of-16-match-status-backup|title=Neymar to miss Champions League Round of 16 first leg match vs. Barcelona|trans-title=Neymar do të humbas ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve kundër Barcelonës|publisher=Draft Kings|language=en|date=15 shkurt 2021|accessdate=21 shkurt 2021}}</ref> Rikthimi i tij ndodhi më 21 mars në suksesin 4–2 kundër Lyonit në kampionat.<ref>{{Cite web|title=Football: Neymar makes PSG return from injury against Lyon|trans-title=Futboll: Neymar bën rikthimin nga dëmtimi kundër Lyonit|url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-neymar-makes-psg-return-from-injury-against-lyon-14453924|access-date=30 mars 2021|website=CNA|language=en|archive-date=20 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320171003/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/football-neymar-makes-psg-return-from-injury-against-lyon-14453924|url-status=dead}}</ref> Në fazën me eliminim direkt të Ligës së Kampioneve, PSG u eliminua në gjysëm-finale nga klubi anglez [[Manchester City F.C.|Manchester City]]. Neymar humbi të dy ndeshjet e raundit të 16-tave kundër Barcelonës, ku Parisi fitoi me rezultatin e përgjithshëm 5–2, por ishte i disponueshëm në dy ndeshjet çerek-finale kundër Bayern München dhe dy ndeshjet gjysëm-finale kundër Manchester City. Më 8 maj, Paris Saint-Germain njoftoi se Neymar kishte firmosur një kontratë të re deri në vitin 2025.<ref>{{Cite web|date=8 maj 2021|title=PSG's Neymar signs contract extension|trans-title=Neymar i PSG-së firmos rinovimin e kontratës|url=https://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/4379755/psgs-neymar-signs-contract-extension-to-2025|access-date=8 maj 2021|website=ESPN FC|language=en}}</ref> ====2021–22: Goli i 400të në karrierë==== Më 10 gusht, Parisi firmosi me argjentinasin [[Lionel Messi]], i cili u ribashkua me Neymar pas 4 vitesh.<ref>{{Cite web|title=Lionel Messi reunited with Neymar at PSG after Barcelona exit|trans-title=Lionel Messi ribashkohet me Neymar te PSG pas largimit nga Barcelona|url=https://olympics.com/en/news/football-lionel-messi-rejoins-neymar-at-psg-after-barcelona-exit|access-date=15 shtator 2021|website=Olympics.com|language=en}}</ref> Neymar luajti ndeshjen e parë të sezonit të ri më 29 gusht në fitoren 2–0 kundër [[Stade de Reims|Reims]], duke luajtur si titullar për 66 minuta para se të zëvëndësohej nga Messi, i cili debtuoi zyrtarisht për klubin francez.<ref>{{Cite web|date=29 gusht 2021|title=Lionel Messi makes PSG debut as sub for Neymar in Ligue 1 game against Reims|trans-title=Lionel Messi bën debutimin për PSG si zëvëndësues i Neymar në ndeshjen e Ligue 1 kundër Reims|url=https://theathletic.com/news/lionel-messi-makes-psg-debut-as-sub-for-neymar-in-ligue-1-game-against-reims/JjuptraSwJAU|access-date=15 shtator 2021|website=The Athletic|language=en|author=Charlotte Harpur|archive-date=15 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915025353/https://theathletic.com/news/lionel-messi-makes-psg-debut-as-sub-for-neymar-in-ligue-1-game-against-reims/JjuptraSwJAU|url-status=dead}}</ref> Ai regjistroi golin e parë të sezonit 2021–21 më 19 shtator në fitoren 2–1 kundër Lyonit, duke shënuar me penallti.<ref>{{Cite web|title=Player Ratings {{!}} PSG 2-1 Lyon, Neymar's brilliance and a questionable penalty decision give PSG a barely deserved win|trans-title=Notat e lojtarëve {{!}} PSG 2–1 Lyon, gjenialiteti i Neymar dhe një penallti e diskutueshme i japin PSG nje fitore pothuajse të merituar|url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2021/player-ratings-psg-2-1-lyon-neymars-brilliance-and-a-questionable-penalty-decision-give-psg-a-barely-deserved-win/|access-date=20 shtator 2021|website=Get French Football News|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Neymar.jpg|thumb|majtas|Neymar në një konference me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin]].]] [[Skeda:Neymar 2011.jpg|thumb|djathtas|Neymar duke luajtur kundër [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocisë]].]] Neymar bëri performanca fantastike me [[Kombëtarja braziliane U–17 e futbollit|Brazilin U–17]] në Kupën e Botës U–17 në vitin 2009, ku ai shënoi golin në ndeshjen e parë hapese kundër [[Kombëtarja japoneze U–17 e futbollit|Japonisë]]. Ish-lojtarët Brazilian [[Pelé]] dhe [[Romário]] i thanë urgjentisht trajnerit [[Dunga]] që të merrte atë në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. Edhe pse mendimi i përhapur se Neymar meritonte një vend në skuadrën e Dungës shkuan aq larg saqë trajnerit të kombëtares i erdhi një peticion me 14.000 nënshkrime dhe pavarësisht nga presioni i madh që i ishte bërë, ai e la atë pas dore duke mos e grumbulluar në listën e 23 lojtareve brazilian që do të udhëtonin në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]] për të luajtur në Kupën e Botës.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/may/04/world-cup-watch-37-days-to-go|title=World Cup watch ... 37 days to go|accessdate=13 qershor 2014|work=The Guardian|location=MB}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2010/8669086.stm|title=Brazil coach Dunga faces World Cup selection challenge|accessdate=13 qershor 2014|work=BBC Sport}}</ref> Më 27 mars 2011, Neymar shënoi dy gola në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocisë]] në stadiumin Emirates.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/scotland/9431234.stm|title=Scotland 0–2 Brazil|date=27 mars 2011|work=BBC Sport|accessdate=29 mars 2011}}</ref> Gjatë momentit të penalltisë të shënuar nga Neymar, një banane u hodh në drejtim të tij, gjë që e detyroi atë të ankohet për rracizëm.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/mar/27/neymar-racism-brazil-scotland|location=Londër|work=The Guardian|first=Ewan|last=Murray|title=Brazil's Neymar answers back after banana is thrown in Scotland match|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Neymar refuzoi faljen e tifozëve dhe nuk kërkoi falje për fjalët që tha në drejtim të tifozëve të Skocisë.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/mar/31/scottish-fa-apology-brazil-racism-neymar|location=Londër|work=The Guardian|first=Ewan|last=Murray|title=Scottish FA demands apology from Brazil over claims of racism|accessdate=13 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/01/brazil-neymar-scotland-racism-claims|location=Londër|work=The Guardian|title=Brazil's Neymar refuses to apologise to Scotland for racism claims|accessdate=13 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1371178/Scotland-want-apology-German-admits-Neymar-banana.html|location=Londër|work=Daily Mail|first=Mark|last=Wilson|title=Tartan Army demand apology from Neymar after German fan admits to throwing banana|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> ===Copa América 2011=== Neyamr ishte pjesë e 23 lojtarëve të përzgjedhur nga trajneri [[Mano Menezes]]. Neymar shënoi dy gola në ndeshjen e tretë të Grupit B kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] në ndeshjen e fituar nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me rezultain 4–2. Dy golat e tjere i shënoi [[Alexandre Pato]]. Neymar u përzgjodh si Lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja venezueliane e futbollit|Venezuelës]]. Brazili u eleminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguaji]] në pikat e penalltive ku Neymar hyri si zëvëndësim në minutën e 80të. ===Lojërat Olimpike 2012=== Neymar ishte pjesë e 23 lojtarëve të [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] thirrur nga trajneri [[Mario Menezes]] për të luajtur në [[2012 Lojërat olimpike verore|lojërat olimpike verore]] që zhvilloheshin në [[Londra|Londër]].<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2143101/London-2012-Olympics-Neymar-Sandro-Hulk-carry-Brazils-hopes-football-gold.html|location=Londër|work=Daily Mail|title=Neymar, Sandro and Hulk carry Brazil's hopes for Olympic gold but Ronaldinho left out|accessdate=13 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/olympics/football/ones-to-watch/21746/7060689/|location=Londër|work=Sky Sports|title=Neymar Profile for 2012 Olympics|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=23 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120623115348/http://www1.skysports.com/olympics/football/ones-to-watch/21746/7060689/|url-status=dead}}</ref> Përpara se të fillonte turnamenti Neymar shënoi gol dhe dhuroi edhe një asist për golin e [[Sandro Raniere|Sandros]] në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja britanike U–23 e futbollit|Britanisë së Madhe]].<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/18929315|location=Londër|work=BBC Sport|title=Team GB were outclassed by Neymar|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Më 26 korrik 2012, Neymar shënoi golin e tretë në minutën e 30të në fitoren 3–2 kundër [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|Egjiptit]] në Grupin C.<ref>{{cite news|url=http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match=fbm400c02/doc=results.html|location=Londër|work=BBC Sport|title=Brazil 3–2 Egypt|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=31 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120731223405/http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match%3Dfbm400c02/doc%3Dresults.html|url-status=dead}}</ref> Më pas tre ditë më vonë në ndeshjen tjetër kundër [[Kombëtarja bjelloruse U–23 e futbollit|Bjellorusisë]], Neymar shënoi një tjetër gol fantastik me një goditje dënimi nga 25 metra që përfundoi në trekëndësh, duke dhuruar edhe dy assista për golat e [[Alexandre Pato|Patos]] dhe [[Oscar dos Santos|Oscarit]]. Pas ndeshjes Neymar tha: "Une shënova një gol dhe dhurova dy assista dhe për mua kjo është një gjë perfekte".<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1128175/men's-olympics:-neymar-lifts-brazil,-uruguay-stunned?cc=3888|work=ESPN|title=Neymar lifts Brazil|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match=fbm400c03/index.html|location=Londër|work=BBC Sport|title=Brazil 3–1 Belarus|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=30 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120730083726/http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match%3Dfbm400c03/index.html|url-status=dead}}</ref>. Më 5 gusht 2012, Neymar shënoi një gol me penallti dhe dhuroi një assist për golin e [[Leandro Damião]]s në çerek-finalen e turnamentit kundër [[Kombëtarja hondurene U–23 e futbollit|Hondurasit]] për të ndihmuar skuadrën e tij të fitoj 3–2 në stadiumin St James' Park duke dërguar Brazilin në gjysmë-finale. Më golin kundër Hondurasit, Neymar arriti shifrën e tre golave në këtë turnament.<ref>{{cite news|url=http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match=fbm400302/index.html|location=Londër|work=BBC Sport|title=Brazil 3–2 Honduras|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=5 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120805013453/http://london2012.bbc.co.uk/football/event/men/match%3Dfbm400302/index.html|url-status=dead}}</ref> Neymar shënoi tregolshin e parë me kombëtaren më 10 shtator 2012 në fitoren shkatërrimtare 8–0 kundër [[Kombëtarja kineze e futbollit|Kinës]] në [[Estádio José do Rego Maciel]] në [[Recife]].<ref>{{cite news|last1=Edwards|first1=Daniel|title=Brazil 8-0 China: Neymar nets hat trick in crushing victory|url=http://www.goal.com/en-us/match/brazil-vs-china-pr/1377193/report?ICID=MP_MS_5|accessdate=12 qershor 2014|work=[[Goal.com]]|accessdate=14 qershor 2014}}</ref> ===Kupa e Konfederatave 2013=== [[Skeda:Pique&neymar.jpg|thumb|djathtas|200px|Neymar në finalen e Kupës së Konfederatave kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]]]] Neymar ishte pjesë e skuadrës së zgjedhur nga trajneri [[Luiz Felipe Scolari]] për të luajtur me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin]] në [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave]] që u zhvillua në vendlindjen e tij. Në këtë turnament, Neymar mori fanellën me numrin ikonik 10, duke lënë fanellën e tij të fundit me numrin 11.<ref>{{Cite news|url=http://sports.inquirer.net/105255/football-neymar-renews-brazils-number-10-love-affair|title=Neymar renews Brazil’s number 10 love affair|date=16 qershor 2013|accessdate=18 qershor 2013|work=Inquirer}}</ref> Më 15 qershor 2013, Neymar shënoi golin e parë të turnamentit në minutën e tretë në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në stadiumin Nacional Mané Garrincha.<ref>{{cite news|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/06/goal-neymar-brazil-japan-golazo.html|title=Neymar opens Confederations Cup scoring with stunning goal|work=inside World Soccer|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Më 19 qershor 2013, Neymar shënoi në minuten e 9të një gol spektakolar dhe gjithashtu në minutën e 93të dha një assist spektakolar për golin e [[Jô]], për t'i dhënë Brazilit fitoren 2–0 kundër [[Meksika|Meksikës]].<ref>{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/20130619/brazil-mexico-neymar-confederations-cup.ap/|title=Neymar, Brazil beat Mexico in Confederations Cup|work=Sports Illustrated|date=19 qershor 2013|accessdate=23 qershor 2013|archive-date=3 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203004135/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/20130619/brazil-mexico-neymar-confederations-cup.ap/|url-status=dead}}</ref> Neymar vazhdoi rekordin e shënimit të golave duke shënuar në ndeshjen e fundit të Gurpit A një goditje fantastike dënimi kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]] në minutën e 66të. Në këtë ndeshje Brazili fitoi me rezultatin 4–2.<ref>{{Cite news|title=Goal of the day: Neymar (Brazil) vs Italy|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/06/free-kick-goal-neymar-brazil-italy-golazo.html|work=inside World Soccer|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Më 30 qershor, Neymar shënoi golin e dytë të Brazilit në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]]. Ai u shpall lojtari më i mirë i turnamentit duke fituar Topin e Artë dhe Këpucën e Bronztë pasi u shpall golashënuesi i tretë më i mirë me katër gola.<ref>{{cite news|url=http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/06/30/confederations-cup-awards-neymar-fernando-torres-brazil-spain-golden-ball-shoe-boot/|title=Neymar wins best player, and yes, Torres picks up another award|accessdate=13 qershor 2014|work=NBC}}</ref><ref>{{cite news|title=Users pick Top 11|url=http://www.fifa.com/confederationscup/dreamteam/index.html|work=FIFA.com|accessdate=4 korrik 2013|archive-date=19 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150719044317/http://www.fifa.com/confederationscup/dreamteam/index.html|url-status=dead}}</ref> ===2014 FIFA Kupa e Botës=== [[Skeda:Brazil and Croatia match at the FIFA World Cup 2014-06-12 (02).jpg|thumb|majtas|Neymar duke u përgatitur për të marrë një goditje dënimi në ndeshjen hapëse të [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupës së Botës]] kundër Kroacisë.]] Më 5 Mars 2014, Neymar shënoi një tregolësh në fitoren 5–0 kundër [[Kombëtarja afrikano jugore e futbollit|Afrikës së Jugut]] në një ndeshje miqësore në [[Johannesburg]]. Ai bëri një veprim mjaft të mirë kur pas mbarimit të ndeshjes mori një tifoz të vogël afrikan në fushë dhe bëri foto me të. Forcat e sigurisë filluan ta shoqërorin djalin jashtë fushe, por Neymar ndërhyri duke e futur djalin mes lojtarëve brazilian gjatë festës së tyrë për fitoren.<ref>{{cite news|title="Watch the heartwarming moment Neymar and Brazil embraced a jubilant young South African fan"|url=http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/watch-heartwarming-moment-neymar-brazil-3211567|work=The Mirror|accessdate=15 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|title="An adorable kid ran on to the field during the Brazil-South Africa game"|url=http://ftw.usatoday.com/2014/03/neymar-brazil-south-africa-little-adorable-kid|work=USA Today|accessdate=15 qershor 2014}}</ref> Më 3 qershor 2014, një javë para fillimit të Kupës së Botës, Neymar shënoi një gol dhe dhuroi dy assista në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja panamanase e futbollit|Panamasë]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite news|title="Neymar leads Brazil to 4-0 win over Panama"|url=http://abcnews.go.com/Sports/wireStory/neymar-leads-brazil-win-panama-23980985|work=ABC News|accessdate=15 qershor 2014}}</ref> Neymar luajti ndeshjen e tij të 50të me kombëtaren në ndeshjen hapëse të Kupës së Botës kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në [[São Paulo]]. Pasi Brazili ishte në disavantazh 1–0, ai barazoi rezultatin para fundit të pjesës së parë me një gjuajtje jashtë fushe dhe shënoi golin e dytë me penallti në fitoren 3–1.<ref>{{cite news|title=Brazili “vjedh” një penallti, Nejmari është për… Oskar|url=http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/|work=Panorama Sport|accessdate=15 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018123020/http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/|archive-date=18 tetor 2014|url-status=dead}}</ref> ==Stili i lojës== [[Skeda:Messi with Neymar Junior the Future of Brazil.jpg|thumb|djathtas|240px|Neymar dhe [[Lionel Messi]].]] Neymar mund të luaj në shumë pozicione në fushën e lojës. Neymar mund të luaj si sulmues kryesor, sulmues i dytë madje edhe si mesfushor sulmues. Neymar është cilësuar nga shumë analist dhe legjenda futbolli si ''Fenomen''. Neymar i përshtatet shumë mirë formacionit 4-3-3 dhe mund të luaj si organizator i skuadres. Neymar ka aftesi të jashtëzakonëshme për të tribluar dhe për të shënuar gola nga goditjet e dënimit. Neymar ka aftësi teknike fantastike, dhe di të pasoj shumë mirë. Ka një kontroll fantastik topi dhe ka gjithashtu një gjuajtje të fuqishme. Neymar ka thënë se dëshiron të bëhet si sulmuesi i [[Real Madrid CF|Real Madrid]], [[Cristiano Ronaldo]], lojtari i [[Manchester United F.C.|Manchester United]], [[Wayne Rooney]] dhe si mesfushoret e [[FC Barcelona|Barcelonës]], [[Xavi]] dhe [[Andrés Iniesta]]. Neymar ka thënë: Mua më pelqen shumë të shikoj futboll dhe sigurisht të shikoj lojtar të mirë. Mua më pelqen: Cristiano Ronaldo, Andrés Iniesta, Xavi dhe Wayne Rooney. Shumë legjenda të [[Brazili]]t si: [[Ronaldinho]], [[Romario]], [[Rivaldo]] kanë thurur elozhe për Neymar duke e krahasuar me [[Pelé]]n ose me Ronaldon dhe e kanë cilësuar si heroi i [[Brazili]]t në të ardhmen. Shumë media të ndryshme e kanë krahasuar me [[Pelé]]n, [[Ronaldinho]]n për tekinë, por Neymar nuk i ka pëlqyer këto krahasime duke thënë: "Mua nuk më pëlqen të më krahasojnë me [[Pelé]]n, unë jam Neymar". Neymar ka thënë qe idhulli i tij është [[Lionel Messi]] dhe se kishte dëshire të luaj përkrah tij. Këtë gjë Neymar e ka zbuluar pas tregolëshit të tij në Kupen e Libertadores, ku në të njëjtën kohë dhe Messi kishte shënuar pesë gola në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], Neymar tha: "Unë jam tifoz i Messit. Une e mbeshtes atë kur shënon gola të bukur dhe kur triblon bukur, kështu që une mund ta kopjoj dhe ta imitoj bukur atë".<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1032521/copa-libertadores:-hat-trick-hero-neymar-inspired-by-lionel-messi?cc=3888|work=Fifa.com|title=Hat-trick hero Neymar inspired by Messi|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=10 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120310214609/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1032521/copa-libertadores%3A-hat-trick-hero-neymar-inspired-by-lionel-messi?cc=3888|url-status=dead}}</ref> ==Jashtë futbollit== ===Jeta personale=== [[Skeda:Neymar, Lucas Moura, Dilma Rousseff, Ganso.jpg|thumb|Neymar (majtas) me [[Lucas Moura]] (i dyti majtas), [[Paulo Henrique Ganso|Ganso]] (djathtas) dhe presidentja [[Dilma Rousseff]] pas kanditimit për [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]].]] Neymar u bë baba për herë të parë në gusht 2011 ku ishte vetëm 19 vjeç, kur gruaja e tij lindi një djal i cili u quajt Davi Lucca. Davi Lucca ka lindur në São Paulo.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-india/news/3745/soccer-lounge/2011/12/14/2800941/the-good-life-santos-and-brazil-striker-neymar|title=The Good Life: Santos And Brazil Striker Neymar|trans-title=Jeta e mirë: Sulmuesi i Santos dhe Brazilit Neymar|website=Goal.com|language=en|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=17 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517234641/http://www.goal.com/en-india/news/3745/soccer-lounge/2011/12/14/2800941/the-good-life-santos-and-brazil-striker-neymar|url-status=dead}}</ref> Emri i nënës nuk bëhet i ditur sepse Neymar është ndarë me të. Ai është cituar të ketë thënë: ''Kam qarë kur kam mësuar që unë do të jem babai i tij.<ref>{{cite news|url=http://www.kickette.com/pitter-patter-neymar-davi-lucca/|title=Neymar and Davi|trans-title=Neymar dhe Davi|website=kickette.com|language=en|accessdate=13 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425212226/http://www.kickette.com/pitter-patter-neymar-davi-lucca/|archive-date=25 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Në fillim unë ndjeva frikë.<ref>{{cite news|url=http://www.nikinews.info/neymar-new-baby-–-who-is-neymar-girlfriend/417/|title=New Baby: Davi|work=nikinews|accessdate=13 qershor 2014|archive-url=https://archive.today/20120904185525/http://www.nikinews.info/neymar-new-baby-%E2%80%93-who-is-neymar-girlfriend/417/|archive-date=4 shtator 2012|url-status=dead}}</ref> Pastaj gëzim. Kjo është një përgjegjësi e re për mua dhe unë jam duke e shijuar atë''. Më pas Neymar përshkroi lindjen e djalit të tij, duke thënë se ai lindi 2.8 kilogram duke qeshur, dhe gjithashtu tha se mamaja dhe foshnja janë në gjëndje të mirë menjëherë pas lindjes.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1386343/Chelsea-target-Neymar-casts-doubt-Europe-revealing-hes-set-father.html|title=Neymar set to become a father|work=daily mail|accessdate=13 qershor 2014}}</ref> Që nga viti 2013, Neymar është në një lidhje me aktoren [[brazili]]ane Bruna Marquezine.<ref>{{cite news|url=http://veja.abril.com.br/blog/gps/carnaval/neymar-e-bruna-marquezine-namoro-confirmado-na-sapucai/|title=Neymar e Bruna: namoro confirmado na Sapucaí|accessdate=13 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012204032/http://veja.abril.com.br/blog/gps/carnaval/neymar-e-bruna-marquezine-namoro-confirmado-na-sapucai/|archive-date=12 tetor 2013|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://caras.uol.com.br/especial/caras-copa/post/neymar-conta-como-sera-o-namoro-com-bruna-marquezine-em-barcelona|title=Neymar fala do relacionamento com Bruna Marquezine|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=12 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012013524/http://caras.uol.com.br/especial/caras-copa/post/neymar-conta-como-sera-o-namoro-com-bruna-marquezine-em-barcelona|url-status=dead}}</ref> ===Pasuria=== Në vitin 2013, gazeta sportive ''France Football'' e renditi Neymar si lojtarin e shtatë më të pasur në planet, mbrapa Lionel Messit që ishte në vendin e parë dhe [[Cristiano Ronaldo]]s që ishte në vendin e tretë, me një kombinim nga paga (11 milion €), të ardhurat dhe shpërblimet (13.800.000 €).<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2012/03/19/2978603/messi-tops-football-rich-list-ahead-of-beckham-and-cristiano|title=Messi tops football rich list ahead of Beckham and Cristiano Ronaldo|date=19 mars 2012|accessdate=19 mars 2012|work=goal.com}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.china.org.cn/top10/2012-04/16/content_25155637_8.htm|title=7.Neymar – Top 20 highest-paid football players 2012|date=16 prill 2012|accessdate=16 prill 2012|work=china.org.cn}}</ref> ===Sponsorët=== [[Skeda:Neymar visiting Red Bull Arena (cropped).jpg|thumb|djathtas|Neymar në [[Red Bull Arena (New Jersey)|Red Bull Arena]] në [[Harrison, New Jersey]] gjatë ndeshjes ndërmjet [[New York Red Bulls]] dhe [[Los Angeles Galaxy]].]] Neymar ka nënshkruar me shumë sponsorë, dhe reputacioni i tij eshtë rritur shumë pas moshës 17 vjeçare. Në mars 2011, Neymar nënshkroi një kontratë 11 vjeçare me kompaninë amerikane sportive [[NIKE]].<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/neymar_nets_long-term_deal_with_nike/|title=Neymar nets long-term deal with Nike|work=Sports Pro Media|date=24 mars 2011|accessdate=24 mars 2011}}</ref> Në të njëtin muaj, kompania [[Panasonic]] pagoi 2.4 milion $ për të siguruar shërbimet e Neymar për dy vite. Neymar ka nënshkruar me sponsorë të ndryshëm si: [[Volkswagen]], [[Red Bull]], Tenys Pé Baruel, Lupo, [[Ambev]], [[Claro Americas|Claro]], [[Unilever]] dhe [[Santander Group|Santander]].<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/the_worlds_17th_most_marketable_athlete_-_neymar/|title=The world’s 17th most marketable athlete – Neymar|work=Sports Pro Media|date=25 maj 2011|accessdate=25 maj 2011|archive-date=19 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111119123021/http://www.sportspromedia.com/notes_and_insights/the_worlds_17th_most_marketable_athlete_-_neymar/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://brazilianbubble.com/living-large-football-star-neymar-and-his-new-yacht/|title=Living Large: Football star Neymar and his new yacht|work=Brazilian Bubble|date=8 prill 2012|accessdate=8 prill 2012|archive-date=10 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120410191425/http://brazilianbubble.com/living-large-football-star-neymar-and-his-new-yacht/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://setantabetblog.com/vettel-asks-fans-to-vote-for-neymar/|title=Vettel asks fans to vote for Neymar|accessdate=15 qershor 2015|work=Setanta Blog|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.lancenet.com.br/santos/Claro-Neymar-fecha-contrato-publicitario_0_601739889.html|title=Com Claro, Neymar fecha nono contrato publicitário|work=Lance Net|date=2 dhjetor 2011|accessdate=2 dhjetor 2011|archive-date=5 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205034418/http://www.lancenet.com.br/santos/Claro-Neymar-fecha-contrato-publicitario_0_601739889.html|url-status=dead}}</ref> Nga nënshkrimet me keto sponsorë, Neymar fiton 20 milion [[Euro|€]] çdo vit. Më 8 maj 2013, Neymar u vlerësua nga revista SportsPro si atleti më i shitshëm në botë, përpara Lionel Messit (2) dhe Cristiano Ronaldos (8).<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar/|title=50 Most Marketable 2013 – Neymar|work=[[SportsPro]]|accessdate=8 maj 2013|archive-date=7 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607155536/http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.footballboots.co.uk/8033-njr-the-new-brand-for-neymar.html|title=NJR – New Brand Logo for Neymar|work=FootballBoots.co.uk|date=28 dhjetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2012|archive-date=9 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130209190426/http://www.footballboots.co.uk/8033-njr-the-new-brand-for-neymar.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/05/neymar-signs-image-rights-deal-doyen-global-group.html|title=Neymar signs image rights deal with David Beckham's publicist|work=inside World Soccer|accessdate=31 maj 2013}}</ref> ===Media=== Neymar ka qënë në kopertinën e [[Pro Evolution Soccer 2012]] dhe [[Pro Evolution Soccer 2013]] në versionin e Amerikës Veriore, kjo gjë ndodhi pasi Konami Digital Entertainment lajmëroi se Neymar do të ishte pjesë e lojtarëve të lojës.<ref>{{cite news|url=http://www.newgamenetwork.com/news/3284/pes-2012-cover-adds-neymar-in-north-america/|title=PES 2012 cover adds Neymar in North America|work=new game network|date=9 shtator 2011|accessdate=9 shtator 2011}}</ref> Neymar ishte në kopertinë sëbashku me [[Cristiano Ronaldo]]n.<ref>{{cite news|url=http://www.onlyproevolutions.com/2011/09/neymar-joins-ronaldo-on-pes-2012-cover.html|title=Neymar Joins Ronaldo On PES 2012 US Cover|work=only pro evolutions|date=8 shtator 2011|accessdate=8 shtator 2011|last=Harvey|first=Mike|archive-date=7 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131207211724/http://www.onlyproevolutions.com/2011/09/neymar-joins-ronaldo-on-pes-2012-cover.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.givemefootball.com/premier-league/pro-evolution-soccer-release-new-demo|title=Pro Evolution Soccer release new demo|work=GMF|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=31 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120831064002/http://www.givemefootball.com/premier-league/pro-evolution-soccer-release-new-demo|url-status=dead}}</ref> Në shkurt 2013, Neymar u bë sportisti i parë brazilian që u vendos në kopertinën e revistës TIME.<ref>{{cite news|url=http://www.insideworldsoccer.com/2013/02/neymar-on-time-magazine-cover-picture.html|title=Pic of the day: Neymar graces TIME magazine cover|work=inside World Soccer|accessdate=22 shkurt 2013}}</ref> Revista TIME kishte përgatitur një artikull për Neymar që ishte shkruar nga Bobby Ghosn, ky artikull e kishte titullin: ''"Peleja i ardhshëm"'', dhe me nëntitull: Si e shpjegon tatenti brazilian i futbollit Neymar ekonominë e vendit të tij. Në prill 2013, karikaturisti brazilian Mauricio de Sousa publikoi librin ''"Monica's Gang"'', duke shfaqur Neymarin në versionin e ri (Neymar Jr.) si personazhin kryesor.<ref>{{cite news|url=http://www.3news.co.nz/VIDEO-Brazlils-Neymar-becomes-comic-book-character/tabid/415/articleID/294882/Default.aspx|work=3 News NZ|title=Neymar now a comic book character|accessdate=19 prill 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206142058/http://www.3news.co.nz/VIDEO-Brazlils-Neymar-becomes-comic-book-character/tabid/415/articleID/294882/Default.aspx|archive-date=6 dhjetor 2013|url-status=dead}}</ref> Në maj 2013, revista SportsPro e konsideroi Neymarin si sportistin më të shitshëm në planet për herë të dytë rradhazi. Neymar kryesonte listën, duke lënë mbrapa [[Lionel Messi]]n, Rory McIlroyuin, [[Usain Bolt]]im, Cristiano Ronaldon. Lista llogaristë sportistët nga mosha, aftësia dhe potencialin e tyre në tre vitet e ardhshëme.<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar|title=Neymar tops list of most marketable athletes in the world|work=SportsPro Media|accessdate=8 maj 2013|archive-date=7 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607155536/http://www.sportspromedia.com/most_marketable/neymar|url-status=dead}}</ref> ===Muzika=== Neymar ka treguar që është një fans i muzikës pop braziliane, veçanërisht muzika sertaneja. Neymar është filmuar në dhomat e zhveshjes së Santosit, duke kërcyer me shokët e skuadrës këngën e [[Michel Teló]]s ''"Ai se eu te pego!"'' Gjithashtu këtë kënge, Neymar e ka kërcyer edhe ku ka shënuar Gola në ndeshje me Santosin, gjithashtu Neymar ka kërcyer edhe kënge të tjera braziliane me shokët e skuadrës kombëtare Braziliane. Një nga këngët që ka kërcyer Neymar është: ''"Eu Quero Tchu, Eu Quero Tcha"'' që është krijuar nga João Lucas & Marcelo. Neymar është fans i këngëtarit brazilian [[Gusttavo Lima]], madje, Neymar ka kënduar me Liman në një koncert LIVE këngën e Limas që quhet ''"Balada"''. Në 2013, Neymar u paraqit në një video muzike rapi "Pais do Futebol" nga [[MC Guimê]].<ref>{{cite news|url=http://www.foxsports.com.br/noticias/139820-parca-de-neymar-mc-guime-explica-sucesso-de-pais-do-futebol|title=‘Parça’ de Neymar, MC Guimê explica sucesso de ‘País do Futebol’|work=Fox Sport|accessdate=14 qershor 2014|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924015338/http://www.foxsports.com.br/noticias/139820-parca-de-neymar-mc-guime-explica-sucesso-de-pais-do-futebol|url-status=dead}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|21 gusht 2022}}<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/players/neymar-da-silva-santos-junior/102697/|title=Neymar Jr.|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=14 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/132948/neymar?cc=3888|title=Neymar ESPN Stats|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=25 maj 2013}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa<ref group="lower-alpha">Përfshirë [[Copa do Brasil]], [[Copa del Rey]] dhe [[Coupe de France]]</ref> !colspan="2"|Liga e Shtetit<ref group="lower-alpha">Përfshirë [[Campeonato Paulista]]</ref> !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Santos FC|Santos]] |[[2009 Santos FC season|2009]] |[[Campeonato Brasileiro Série A|Série A]] |33||10||3||1||12||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||48||14 |- |[[2010 Santos FC season|2010]] |Série A |31||17||8||11||19||14||2<ref group="lower-alpha" name="CS">Të gjitha ndeshjet në [[Copa Sudamericana]]</ref>||0||colspan="2"|—||60||42 |- |[[2011 Santos FC season|2011]] |Série A |21||13||colspan="2"|—||11||4||13<ref group="lower-alpha" name="CL">Të gjitha ndeshjet në [[Copa Libertadores]]</ref>||6||2<ref group="lower-alpha" name="CWC">Të gjitha ndeshjet në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]</ref>||1||47||24 |- |[[2012 Santos FC season|2012]] |Série A |17||14||colspan="2"|—||16||20||12<ref group="lower-alpha" name="CL"/>||8||2<ref group="lower-alpha" name="RES">Të gjitha ndeshjet në [[Recopa Sudamericana]]</ref>||1||47||43 |- |[[2013 Santos FC season|2013]] |Série A |1||0||4||1||18||12||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||13 |- !colspan="2"|Gjithsej !102!!54!!15!!13!!75!!53!!27!!14!!4!!2!!225!!136 |- |rowspan="5"|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2013–14 FC Barcelona season|2013–14]] |[[La Liga]] |26||9||3||1||colspan="2"|—||10<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||4||2<ref group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España]]</ref>||1||41||15 |- |[[2014–15 FC Barcelona season|2014–15]] |La Liga |33||22||6||7||colspan="2"|—||12<ref group="lower-alpha" name="UCL" />||10||colspan="2"|—||51||39 |- |[[2015–16 FC Barcelona season|2015–16]] |La Liga |34||24||5||4||colspan="2"|—||9<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||3||1<ref group="lower-alpha" name="CWC"></ref>||0||49||31 |- |[[2016–17 FC Barcelona season|2016–17]] |La Liga |30||13||6||3||colspan="2"|—||9<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||4||0||0||45||20 |- !colspan="2"|Gjithsej !123!!68!!20!!15!!colspan="2"|—!!40!!21!!3!!1!!186!!105 |- |rowspan="7"|[[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] |[[2017–18 Paris Saint-Germain F.C. season|2017–18]] |[[Ligue 1]] |20||19||1||2||colspan="2"|—||7<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||6||2<ref name="CDLL" group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[Coupe de la Ligue]]</ref> |1||30||28 |- |[[2018–19 Paris Saint-Germain F.C. season|2018–19]] |Ligue 1 |17||15||3||2||colspan="2"|—||6<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||5||2<ref group="lower-alpha">Një ndeshje dhe një gol në [[Coupe de la Ligue]], një ndeshje në [[Trophée des Champions]]</ref>||1||28||23 |- |[[2019–20 Paris Saint-Germain F.C. season|2019–20]] |Ligue 1 |15||13||2||2||colspan="2"|—||7<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||3||3<ref name="CDLL" group="lower-alpha" />||1||27||19 |- |[[2020–21 Paris Saint-Germain F.C. season|2020–21]] |Ligue 1 |18||9||3||1||colspan="2"|—||9<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||6||1<ref group="lower-alpha" name="TDC">Ndeshje në Trophée des Champions</ref>||1||31||17 |- |[[2021–22 Paris Saint-Germain F.C. season|2021–22]] |Ligue 1 |22||13||0||0||colspan="2"|—||6<ref name="UCL" group="lower-alpha" />||0||0||0||28||13 |- |[[2022–23 Paris Saint-Germain F.C. season|2022–23]] |Ligue 1 |3||5||0||0||colspan="2"|—||0||0||1<ref group="lower-alpha" name="TDC"/>||2||4||7 |- !colspan="2"|Gjithsej !95!!74!!9!!7!!colspan="2"|—!!35!!20!!9!!6!!148!!107 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !320!!196!!44!!35!!75!!53!!102!!56!!16!!9!!557!!349 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== [[Skeda:ConfedCup2013Champions14.jpg|parapamje|djathtas|250px|Neymar gjatë aksionit të golit të dytë nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] në finalen e Kupës së Konfederatave]] {{Updated|6 qershor 2022}}<ref>{{cite web|url=http://www.national-football-teams.com/player/39625/Neymar.html|title=Neymar|publisher=National Football Teams|language=en|accessdate=14 qershor 2014}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="13"|[[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] |2010||2||1 |- |2011||13||7 |- |2012||12||9 |- |2013||19||10 |- |2014||14||15 |- |2015||9||4 |- |2016||6||4 |- |2017||8||3 |- |2018||13||7 |- |2019||5||1 |- |2020||2||3 |- |2021||13||6 |- |2022||3||4 |- ! colspan=2|Gjithsej!!119!!74 |} == Trofe == ===Skuadra=== ;Santos<ref name="achievements">[http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/neymar-jr "Neymar Jr. Achievements"]. FC Barcelona.com. Marrë më 28 qershor 2014</ref> *[[Campeonato Paulista]]: [[2010 Campeonato Paulista|2010]], [[2011 Campeonato Paulista|2011]], [[2012 Campeonato Paulista|2012]] *[[Copa do Brasil]]: [[2010 Copa do Brasil|2010]] *[[Copa Libertadores]]: [[2011 Copa Libertadores|2011]] *[[Recopa Sudamericana]]: [[2012 Recopa Sudamericana|2012]] ;Barcelona<ref name="achievements"/> *[[La Liga]]: [[2014–15 La Liga|2014–15]] *[[Copa del Rey]]: [[2014–15 Copa del Rey|2014–15]] *[[Supercopa de España]]: [[2013 Supercopa de España|2013]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2014–15 UEFA Liga e Kampioneve|2014–15]] ===Kombëtarja=== '''Brazili''' *[[Kampionati Amerikano-Jugor i të Rinjëve]] (1): [[2011 Kampionati Amerikano-Jugor i të Rinjëve|2011]] *[[Superclásico de las Américas]] (2): [[2011 Superclásico de las Américas|2011]], [[2012 Superclásico de las Américas|2012]] *[[Lojërat olimpike verore|Medalje e Argjendë]] (1): [[Futbolli në 2012 lojërat olimpike – Turnamenti i meshkujve|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]] (1): [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] ===Personale=== *Lojtari më i mirë i ri i [[Campeonato Paulista]] (1): 2009 *Sulmuesi më i mirë i [[Campeonato Paulista]] (4): 2010, 2011, 2012, 2013 *Sulmuesi më i mirë i [[Campeonato Brasileiro Série A]] (3): 2010, 2011, 2012 *Lojtari më i mirë i [[Campeonato Paulista]] (4): 2010, 2011, 2012, 2013 *Lojtari më i mirë i [[South American Youth Championship]] (1): 2011 *Lojtari më i mirë i [[Copa Libertadores]] (1): 2011 *Lojtari më i mirë i [[Campeonato Brasileiro Série A]] (1): 2011 *Lojtari më i mirë i [[Recopa Sudamericana]] (1): 2012 *[[FIFA Kupa e Konfederatave|Kupa e Konfederatave Topi i Artë]] (1): [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[World Soccer (revistë)|Lojtari i ri më i mirë i vitit]] (1): 2011 *[[Prêmio Craque do Brasileirão|Campeonato Brasileiro Série A Championship Squad]] (3): 2010, 2011, 2012 *[[Copa Libertadores|Copa Libertadores Championship Squad]] (1): 2012 *Trofeu [[Arthur Friedenreich]] (2): 2010, 2012 *Trofeu [[Armando Nogueira]] (2): 2011, 2012 *[[Bola de Ouro|Topi i Artë]] (1): 2011 – Lojtari më i mirë [[Campeonato Brasileiro Série A|Brazilian League]] nga revista [[Placar]] *[[Bola de Ouro|Topi i Argjendë]] (2): 2010, 2011 – Sulmuesi më i mirë [[Campeonato Brasileiro Série A|Brazilian League]] nga revista [[Placar]] *[[Bola de Ouro|Topi i Argjendë ''hors concours'']] (1): 2012 *[[Bola de Ouro|Këpuca e Artë]] (2): 2010, 2011, 2012 – Më shumë Gola në të gjithë kompedicionet në [[Brazili|Brazil]] *Golashënuesi më i mirë në [[Copa do Brasil]] (1): [[2010 Copa do Brasil|2010]] *Golashënuesi më i mirë në [[Kampionati Amerikano-Jugor i të Rinjëve|Kampionatin Amerikano-Jugor të të Rinjëve]] (1): 2011 *[[2011 FIFA Kupa Botërore e Klubeve|Botërori i Klubeve Topi i Bronztë]] (1): [[2011 FIFA Kupa Botërore e Klubeve#Çmimet|2011]] *[[Futbollisti i Vitit Amerikano-Jugor]] (2): 2011, 2012 *[[FIFA Çmimi Puskás]] (1): 2011 *Golashënuesi më i mirë në [[Campeonato Paulista]] (1): 2012 *Golashënuesi më i mirë në [[Copa Libertadores]] (1): 2012 *[[FIFA Kupa e Konfederatave|Kupa e Konfederatave: Këpuca e Bronztë]] (1): 2013 *[[FIFA Kupa e Konfederatave|Kupa e Konfederatave: Skuadra e ëndrrave]] (1): 2013 == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtëme == {{commons category|Neymar}} *[https://www.neymarjr.com/en Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203084012/https://www.neymarjr.com/en |date=3 shkurt 2022 }} *[https://archive.today/20121204183020/http://www.santosfc.com.br/futebol/elenco/jogador.asp?i=2 Profili te Santos FC] *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/neymar/profil/spieler_68290.html Profili te Transfermarkt] *[http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/132948/neymar-da-silva-santos-j%C3%BAnior?cc=3888 Profili] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130102231203/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/132948/neymar-da-silva-santos-j%C3%BAnior?cc=3888 |date=2 janar 2013 }} te ESPN {{Skuadra Paris Saint-Germain F.C.}} {{Skuadra Brazil 2014 FIFA Kupa e Botës}} {{2014 FIFA Kupa e Botës Skuadra e Turnamentit}} {{2013 FIFA Kupa e Konfederatave Skuadra e Turnamentit}} {{Futbollisti i Vitit në Ligue 1}} [[Kategoria:Lindje 1992]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë brazilianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren braziliane]] [[Kategoria:Futbollistë në Santos FC]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë në Paris Saint-Germain F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Campeonato Brasileiro Série A]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Konfederatave]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampioneve]] mn6ywc96a31fsmr24j78lh2upgatgez Luis Suárez 0 137648 2982105 2979292 2026-05-19T01:32:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982105 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | image = Luis Suárez vs. Netherlands (cropped).jpg | image_size = | caption = Suárez duke luajtur për [[Kombëtarja uruguajuane olimpike e futbollit|Uruguajin]] në 2011 | full_name = Luis Alberto Suárez Díaz | birth_date = {{birth date and age|24|1|1987|df=y}} | birth_place = [[Salto]], [[Uruguai]] | height = 1.81 m | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[Inter Miami CF|Inter Miami]] | clubnumber = 9 | youthyears1 = 2003–2005 | youthclubs1 = [[Club Nacional de Football|Nacional]] | years1 = 2005–2006 | clubs1 = [[Club Nacional de Football|Nacional]] | caps1 = 27 | goals1 = 10 | years2 = 2006–2007 | clubs2 = [[FC Groningen|Groningen]] | caps2 = 29 | goals2 = 10 | years3 = 2007–2011 | clubs3 = [[AFC Ajax|Ajax]] | caps3 = 110 | goals3 = 81 | years4 = 2011–2014 | clubs4 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | caps4 = 110 | goals4 = 69 | years5 = 2014–2020 | clubs5 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps5 = 191 | goals5 = 147 | years6 = 2020–2022 | clubs6 = [[Atlético Madrid]] | caps6 = 67 | goals6 = 32 | years7 = 2022–2023 | clubs7 = [[Club Nacional de Football|Nacional]] | caps7 = 14 | goals7 = 8 | years8 = 2023–2024 | clubs8 = [[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]] | caps8 = 45 | goals8 = 24 | years9 = 2024– | clubs9 = [[Inter Miami CF|Inter Miami]] | caps9 = 29 | goals9 = 21 | nationalyears1 = 2006–2007 | nationalteam1 = [[Kombëtarja uruguajiane nën-20 e futbollit|Uruguaji U20]] | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja uruguajuane nën-23 e futbollit|Uruguaji U23]] | nationalcaps2 = 3 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2007–2024 | nationalteam3 = [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguai]] | nationalcaps3 = 143 | nationalgoals3 = 69 | pcupdate = 2 mars 2025 }} '''Luis Alberto Suárez Díaz''' (<small>Spanjisht</small> [[Gjuha spanjolle|[ˈlwis ˈswaɾes]]]; lindur më [[24 janar]] [[1987]]) është një [[futbolli]]st profesionist [[Uruguai|uruguaian]] i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin amerikan [[Inter Miami CF|Inter Miami]]. Suárez dallohet për finalizimet e tij, lëvizjet brënda dhe jashtë zone si dhe aftësitë si golashënues, duke u konsideruar një nga sulmuesit më të mirë të të gjitha kohërave. Suárez, i njohur si '''El Pistolero''', ka fituar dy [[Këpuca e Artë Evropiane|Këpuca të Arta Evropiane]] si dhe Këpucën e Artë si golashënuesi më i mirë në [[Eredivisie]], [[Premier League|Premier Ligë]] dhe [[La Liga]]. Ai ka shënuar më shumë se 500 gola në karrierë për klubet dhe ekipin kombëtar.<ref name=":5">{{cite web|url=https://en.as.com/en/2021/03/21/football/1616356469_129643.html|title=Luis Suárez hits 500th career goal|website=as.com|language=en|date=21 mars 2021|access-date=4 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184944/https://en.as.com/en/2021/03/21/football/1616356469_129643.html|url-status=dead}}</ref> Suárez e nisi karrierën e tij te [[Club Nacional de Football|Nacional]] në vitin 2005. Në moshën 19 vjeç, ai kaloi në [[Holandë]] te [[FC Groningen|Groningeni]] përpara se një vit më pas të kalonte te [[AFC Ajax|Ajaxi]]. Atje, Suárez fitoi një kupë dhe kampionat, si dhe u bë një nga sulmuesit më premtues në Evropë. Në vitin 2011, Suárez u transferua te [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] në Premier Ligë ku fitoi Kupën e Ligës në sezonin e tij të parë të plotë. Gjatë kësaj kohe, ai krijoi një dyshe sulmi me [[Daniel Sturridge]], barazoi rekordin e golave në një sezon të Premier Ligës me 38 ndeshje si dhe fitoi Këpucën e Artë Evropiane. Në vitin 2014, ai firmosi me [[FC Barcelona|Barcelonën]] për 82.3 milion €, duke u bërë një nga transferimet më të kushtueshëm në historinë e futbollit. Te Barcelona, Suárez ishte pjesë e një treshe dominuese sulmi sëbashku me [[Lionel Messi]]n dhe [[Neymar]]in, të quajtur MSN. Ata fituan La Ligën, Kupën e Mbretit dhe Ligën e Kampioneve në sezonin e tyre të parë. Në sezonin e dytë, ai fitoi Trofeun Pichichi dhe Këpucën e Artë Evropiane të dytë, duke u bërë lojtari i parë që nga viti 2009 që e fiton këtë trofe në epokën e Ronaldos dhe Messit. Ai gjithashtu u shpall asistuesi më i mirē, duke u bërë lojtari i parë në historinë e kampionatit që shpallet golashënuesi dhe asistuesi më i mirë në një sezon. Suárez fitoi dhjetë trofe të tjerë, përfshirë tre tituj të La Ligës dhe tre Kupa tē Mbretit. Ai firmosi me [[Atlético Madrid]]in nē vitin 2020, duke fituar titullin e tij të pestë tē La Ligës nē sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Suárez është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguait]] si dhe lojtari me më shumë gola në kualifikueset e FIFA Kupës së Botës në zonën e CONMEBOL para se të kalohej nga Lionel Messi. Ai e ka përfaqsuar ekipin kombëtar në katër edicione të FIFA Kupës së Botës, pesë edicione të [[Copa América|Kupës së Amerikës]], në Lojërat Olimpike 2012 dhe FIFA Kupën e Konfederatave 2013. Ai u emërua në Ekipin All-Star të Kupës së Botës 2010 si dhe fitoi Kupën e Amerikës 2011, ku ai u shpall lojtari më i mirë. Përveç aftësive si futbollist, karriera e Suárez është karakteziuar nga polemika të shumta<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2013/apr/21/luis-suarez-biting-controversy-timeline|title=Luis Suárez: 10 previous controversies involving the Liverpool striker|date=21 prill 2013|access-date=25 qershor 2014|publisher=The Guardian|language=en|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714174207/http://www.theguardian.com/football/2013/apr/21/luis-suarez-biting-controversy-timeline|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.itv.com/worldcup/luis-suarez-a-history-of-controversy|title=Luis Suarez: a history of controversy|date=24 qershor 2014|access-date=25 qershor 2014|publisher=[[ITV (TV network)|ITV]]|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709015023/http://www.itv.com/worldcup/luis-suarez-a-history-of-controversy|archive-date=9 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10923947/Luis-Suarez-bites-Giorgio-Chiellini-Uruguay-strikers-career-flashpoints.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625033523/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10923947/Luis-Suarez-bites-Giorgio-Chiellini-Uruguay-strikers-career-flashpoints.html|url-status=dead|archive-date=25 qershor 2014|title=Luis Suarez bites Giorgio Chiellini: Uruguay striker's career flashpoints|publisher=The Daily Telegraph|language=en|location=Londër|date=24 qershor 2014|access-date=25 qershor 2014}}</ref> ku më e famshja ishte pritja me dorë kundër [[Kombëtarja ganeze e futbollit|Ganës]] në gjysëm-finalen e Kupës së Botës 2010. Suárez gjithashtu është famëkeq për tre incidente ku ai ka kafshuar lojtarët kundërshtar<ref name="Cannibal of Ajax">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/22/luis-suarez-biting-otman-bakkal|title=Luis Suárez: 'The Cannibal of Ajax'?|publisher=The Guardian|agency=Associated Press|language=en|date=22 nëntor 2010|access-date=23 gusht 2011|archive-date=17 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217020402/http://www.theguardian.com/football/2010/nov/22/luis-suarez-biting-otman-bakkal|url-status=live}}</ref><ref name="BranBite">{{cite news|author=Dominic Fifield|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/21/luis-suarez-bite|title=Luis Suárez's bite has proven again he is a liability, even at his peak|publisher=The Guardian|language=en|date=21 prill 2013|access-date=21 prill 2013|archive-date=18 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131118021610/http://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/21/luis-suarez-bite|url-status=live}}</ref><ref name="Menezes">{{cite news|author=Jack De Menezes|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/worldcup/luis-suarez-bite-uruguay-striker-accused-of-biting-giorgio-chiellini-in-latest-controversy-during-world-cup-clash-9560650.html|title=Luis Suarez bite: Uruguay striker accused of biting Giorgio Chiellini in latest controversy during World Cup clash|publisher=[[The Independent]]|language=en|date=24 qershor 2014|access-date=24 qershor 2014|archive-date=25 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625094924/http://www.independent.co.uk/sport/football/worldcup/luis-suarez-bite-uruguay-striker-accused-of-biting-giorgio-chiellini-in-latest-controversy-during-world-cup-clash-9560650.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=Sam Borden|url=https://www.nytimes.com/2014/06/25/sports/worldcup/apparent-bite-by-luis-suarez-mars-uruguays-victory-over-italy.html|title=Uruguay's Suárez, Known for Biting, Leaves Mark on World Cup|date=25 qershor 2014|access-date=25 qershor 2014|publisher=[[The New York Times]]|language=en|archive-date=1 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201225515/https://www.nytimes.com/2014/06/25/sports/worldcup/apparent-bite-by-luis-suarez-mars-uruguays-victory-over-italy.html|url-status=live}}</ref> si dhe është akuzuar në disa raste për simulime dhe rracizëm.<ref name="doeshedive"/><ref name="admitdiving">{{cite news|title=Luis Suarez diving: Liverpool boss Brendan Rodgers reveals anger|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21064709|publisher=[[BBC Sport]]|language=en|access-date=19 janar 2018|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21064709|url-status=live}}</ref> ==Karriera me klube== ===Nacional=== Suárez u bë pjesë e akademisë së [[Club Nacional de Football|Nacional]] në moshën 14 vjeç.<ref name="Pearce 1-2">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/2/|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|author=James Pearce|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|page=2|date=9 shkurt 2011|access-date=21 gusht 2011|archive-date=11 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311050859/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/2/|url-status=live}}</ref> Dy vite më pas, ai goditi me kokë në gjoks gjyqtarin pasi u ndëshkua me karton të kuq; një gazetar pretendoi se "ai aksidentalisht u rrëzua te gjyqtari", duke justifikuar veprimin e sulmuesit.<ref name="ESPNportrait">{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/10984370/portrait-serial-winner-luis-suarez-soccer-most-beautiful-player|title=Portrait of a Serial Winner|author=Wright Thompson|publisher=ESPN FC|language=en|date=27 maj 2014|access-date=22 qershor 2014|archive-date=27 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140627151554/http://espn.go.com/espn/feature/story/_/id/10984370/portrait-serial-winner-luis-suarez-soccer-most-beautiful-player|url-status=live}}</ref> Suárez gjithashtu u kap duke konsumuar pije alkoolike, duke bërë që trajneri t'i thoshte se ai nuk do të luante më nëse nuk do t'i dedikohej futbollit.<ref name="Pearce 1-2"/> Në maj 2005, në moshën 18 vjeç, Suárez bëri debutimin e tij si profesionist në ndeshjen kundër [[Atlético Junior]] në [[Copa Libertadores|Kupën Libertadores]].<ref name="Pearce 1-2"/> Ai shënoi golin e parë si profesionist katër muaj më vonë si dhe kontriboi me 10 gola në 27 ndeshje, duke ndihmuar ekipin të fitonte kampionatin.<ref name="personal bio">{{cite web|url=http://www.luissuarez.co.uk/en/biografia-en|author=Luis Suárez|title=Biography – My History|publisher=Media Base Sports|language=en|access-date=21 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110806120318/http://www.luissuarez.co.uk/en/biografia-en|archive-date=6 gusht 2011}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Suárez u dallua për performancën e tij në ndeshjen kundër [[Defensor Sporting|Defensorit]], ku ai shënoi dy gola, përfshirë një me penallti të cilën e fitoi vet. Pas përfundimit të ndeshjes, një grup zbuluesish talentesh nga klubi i Groningenit shprehën dëshirën për t'a bërë Suárezin pjesë të klubit holandez. Pas përfundimit të sezonit, Suárez u transferua te Groningeni për €800,000.<ref name="Pearce 1-2"/> Sulmuesi e pranoi menjëherë ofertën për shkak se dëshironte të shkonte në Evropë, aty ku e dashura e tij, tani gruaja e tij, Sofía Balbi, ishte zhvendosur në [[Barcelonë]]; ata kishin mbajtur një marrëdhënie në distancë të gjatë për më shumë se një vit.<ref name="ESPNportrait"/><ref name="personal bio"/> ===Groningen=== [[Skeda:Luis Suárez cropped.jpg|parapamje|upright|Suárez gjetë një seance stërvitore me [[FC Groningen|Groningenin]] në vitin 2006.]] Suárez u bë pjesë e Groningenit në moshën 19 vjeçare. Ai fillimisht pati vështirësi për t'u përshtatur në [[Holandë]], pasi nuk fliste holandisht ose anglisht. Kjo gjë bëri që ai të vendosej te ekipi i dytë me qëllim për t'u përshtatur me futbollin holandez.<ref name="Pearce 1-3">{{cite news|last=Pearce|first=James|date=9 shkurt 2011|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|page=3|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/3/|url-status=live|access-date=22 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120323145405/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/3/|archive-date=23 mars 2012}}</ref> Ai u ndihmua nga bashkëkombasi i tij, [[Bruno Silva]], dhe Rùfson për t'u përshtatur me jetën e re në Holandë.<ref name="Pearce 1-3"/> Suárez i'u dedikua mësimit të gjuhës holandeze, duke fituar respektin e shokëve të ekipit.<ref name="Pearce 1-3"/> Gjatë kohës së tij në ekip, Suárez shënoi rregullisht por gjithashtu kishte një rekord disiplinor të dobët; në janar 2007, ai luajti pesë ndeshje, shënoi katër gola por u ndëshkua me tre kartona të verdhë dhe një të kuq.<ref name="Lyttleton">{{cite news|author=Ben Lyttleton|date=4 korrik 2010|title=In Suarez's absence Uruguay will lean even more heavily on Forlan|work=Sports Illustrated|publisher=CNN|language=en|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/ben_lyttleton/07/04/forlan.suarez/|url-status=live|access-date=21 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20100709045730/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/ben_lyttleton/07/04/forlan.suarez/|archive-date=9 korrik 2010}}</ref> Suárez u dallua veçanërisht për paraqitjen e tij në fitoren 4–3 kundër [[SBV Vitesse|Vitesses]] më 1 tetor 2006, ku ai shënoi dy gola dhe fitoi një penallti në dhjetë minutat e fundit.<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=atY9rhyYhkw|language=nl|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/atY9rhyYhkw|archive-date=13 dhjetor 2021|url-status=live|title=FC Groningen Vitesse 2006|date=10 janar 2013|via=YouTube}}{{cbignore}}</ref> Ai e mbylli sezonin e parë në [[Eredivisie]] me 10 gola në 29 ndeshje, duke ndihmuar ekipin të renditej në vendin e tetë.<ref name="Mathaba">{{cite news|url=http://mathaba.net/news/?x=560363|title=Soccer: Ajax signs Uruguayan international Luis Suarez|publisher=Mathaba News Network|language=en|date=10 gusht 2007|access-date=22 gusht 2011|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20140827010120/http://mathaba.net/news/?x=560363|archive-date=27 gusht 2014}}</ref><ref name="Pearce 1-3"/> Ai gjithashtu shënoi në humbjen 4–2 kundër Partizanit të Beogradit në debutimin e tij në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] më 14 shtator 2006.<ref name="Pearce 1-3"/><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/84903--partizan-vs-groningen/|title=2006/07 UEFA Cup – History – Partizan-Groningen|publisher=UEFA|language=en|date=14 shtator 2006|access-date=22 gusht 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004215454/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season%3D2006/matches/round%3D2364/match%3D84903/postmatch/lineups/index.html|archive-date=4 tetor 2013}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, [[AFC Ajax|Ajaxi]] u interesua për lojtarin, duke ofruar 3.5 milion € që u refuzuan nga Groningeni.<ref name="Pearce 1-4">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/4/|author=James Pearce|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|page=4|date=9 shkurt 2011|access-date=22 gusht 2011|archive-date=23 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120323125014/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/4/|url-status=live}}</ref> Suárez nuk i pëlqeu ky vendim i klubit dhe hapi një çështje në komitetin arbitror të Federatës Holandeze të Futbollit, duke kërkuar kalimin te Ajaxi.<ref name="Pearce 1-4"/> Më 9 gusht, komiteti mbajti anën e klubit, por Ajaxi e rriti ofertën në 7.5 milion € që në fund u pranua nga Groningeni.<ref name="UEFA Ajax-Groningen">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/01c4-0e6e5fa4d109-10693f342bfd-1000--ajax-made-to-pay-for-suarez/|title=Ajax made to pay for Suárez|publisher=UEFA|language=en|date=9 gusht 2007|access-date=21 gusht 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131228092519/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D569404.html|archive-date=28 dhjetor 2013}}</ref><ref name=":2" /> ===Ajax=== ====2007–2009: Vitet e para dhe zhvillimi==== Më 9 gusht 2007, Suárez firmosi një kontratë pesë-vjeçare me [[AFC Ajax|Ajaxin]] për 7.5 milion €.<ref name="Pearce 1-4"/><ref name=":2">{{cite web|url=http://english.ajax.nl/web/show/id=154814/contentid=63731|title=Ajax sign Luis Suárez|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=9 gusht 2007|access-date=28 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407012838/http://english.ajax.nl/web/show/id%3D154814/contentid%3D63731|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Ai debutoi në ndeshjen kualifikuese të [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]] kundër [[A.C. Sparta Praga|Sparta Pragës]].<ref name="Ajax departure summary">{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-swaps-Ajax-for-Liverpool.htm|title=Suarez swaps Ajax for Liverpool|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=28 janar 2011|access-date=24 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110131191336/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-swaps-Ajax-for-Liverpool.htm|archive-date=31 janar 2011}}</ref> Ai e nisi kampionatin me një gol me fitoren rekord 8–1 kundër [[De Graafschap]] në javën hapëse.<ref name="Echo 2-1">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/#ixzz1Vd3UyrWJ|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|publisher=Liverpool Echo|language=en|date=10 shkurt 2011|access-date=22 gusht 2011|page=1|archive-date=15 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015001830/http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/#ixzz1Vd3UyrWJ|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e rradhës, Suárez shënoi dy gola në fitoren 4–1 kundër [[SC Heerenveen|Heerenveenit]] në debutimin e tij në [[Amsterdam Arena]].<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Match-photos-Ajax-sc-Heerenveen-41.htm|title=Match photos Ajax – sc Heerenveen (4–1)|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=26 gusht 2007|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407012856/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Match-photos-Ajax-sc-Heerenveen-41.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Ajaxi e mbylli kampionatin në vendin e dytë kurse Suárez shënoi 17 gola në 33 ndeshje,<ref>{{cite web|title=Dutch Eredivisie Table 2007-08|url=https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2007/league/NED.1|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=27 maj 2020|archive-date=18 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818202503/https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2007/league/NED.1|url-status=live}}</ref> duke krijuar një dyshe sulmi me potencial me holandezin [[Klaas-Jan Huntelaar]].<ref name="Soccernet Ajax-Liv transfer">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/872253/liverpool-agree-fee-with-ajax-for-luis-suarez|title=Liverpool agree Suarez fee|publisher=ESPN FC|language=en|date=28 janar 2011|access-date=28 gusht 2011|archive-date=31 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110131095624/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/872253/liverpool-agree-fee-with-ajax-for-luis-suarez|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2008–09, Suárez u lavdërua nga trajneri [[Marko van Basten]], i cili vuri në dukje rolin e rëndësishëm të tij në golat e ekipit, por gjithashtu shprehu pakënaqësi për disa kartona të verdhë të marra nga uruguajani.<ref name="Echo 2-1"/> Suárez u pezullua për një ndeshje<ref>{{cite web|title=Match Report: ADO Den Haag v Ajax Amsterdam|url=http://soccernet.espn.go.com/preview?id=249831|date=8 mars 2009|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=27 maj 2020|url-status=dead}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> pasi mori kartonin e verdhë të shtatë sezonal në fitoren 2–0 kundër [[FC Utrecht|Utrechtit]].<ref>{{cite web|title=Report: FC Utrecht v Ajax Amsterdam|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/249770|date=1 mars 2009|publisher=ESPN FC|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622004856/http://www.espn.com/soccer/report?id=249770|archive-date=22 qershor 2018|access-date=27 maj 2020}}</ref> Ai gjithashtu u pezullua pas një zënke me shokun e ekipit [[Albert Luque]] gjatë pushimit të pjesës së parë për një goditje të lirë.<ref name="Lyttleton"/><ref name="Echo 2-1"/> Ajaxi e mbylli kampionatin në vendin e tretë kurse Suárez shënoi 22 gola në 31 ndeshje.<ref name="Echo 2-1"/><ref name="Soccernet Ajax-Liv transfer"/> Ai u rendit i dyti në listën e golashënuesve, një gol mbrapa [[Mounir El Hamdaoui]]t. Në përfundim të sezonit, Suárez u emërua lojtari i sezonit i klubit.<ref name="Liverpool profile">{{cite web|url=http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/player/7-luis-suarez|title=7. Luis Suárez Profile|publisher=Liverpool F.C.|work=LiverpoolFC.TV|language=en|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110828025502/http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/player/7-luis-suarez|archive-date=28 gusht 2011}}</ref> ====2009–2010: Fitorja në kupë dhe golashënuesi më i mirë==== [[Skeda:AFC Ajax 2010.jpg|parapamje|majtas|Suárez u emërua kapiteni i ekipit gjatë sezonit 2009–10.]] Para nisjes së sezonit 2009–10, [[Martin Jol]] zëvëndësoi Van Bastenin si trajner i ekipit.<ref name="Echo 2-1"/> Pas largimit të kapitenit [[Thomas Vermaelen]] te [[Arsenal F.C.|Arsenali]], Suárez u emërua kapiteni i ri i ekipit.<ref name="Echo 2-2"/><ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Luis-Suarez-named-Ajaxs-captain.htm|title=Luis Suarez named Ajax's captain|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=15 korrik 2009|access-date=26 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407012902/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Luis-Suarez-named-Ajaxs-captain.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Suárez e nisi sezonin me një tregolësh në fitoren 4–1 kundër [[RKC Waalwijk]] në javën e dytë.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match/_/id/271719|archive-url=https://archive.today/20120716081106/http://soccernet.espn.go.com/match/_/id/271719?cc=5901|url-status=dead|archive-date=16 korrik 2012|title=Match: Ajax Amsterdam v RKC Waalwijk|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 gusht 2009|access-date=26 gusht 2011}}</ref> Ai gjithashtu do të shënonte tre ose më shumë gola në [[UEFA Liga e Evropës|Ligën e Evropës]] kundër [[ŠK Slovan Bratislava|Slovan Bratislavës]]<ref>{{cite news|url=http://en.mercopress.com/2009/08/21/sensational-suarez-hits-four-for-ayax|title=Sensational Suarez hits four for Ayax|author=Patrick Watts|agency=MercoPress|language=en|date=21 gusht 2009|access-date=26 gusht 2011|archive-date=19 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619192220/http://en.mercopress.com/2009/08/21/sensational-suarez-hits-four-for-ayax|url-status=live}}</ref> si dhe në kampionat në të dy ndeshjet kundër [[VVV-Venlo]]s<ref>{{cite web|title=Eredivisie: Suarez bags four as Ajax thrash VVV|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678051&sec=europe|date=20 shtator 2009|publisher=ESPN FC|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.espnfc.com/story/678051|archive-date=18 janar 2016|access-date=13 prill 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-strikes-at-the-right-time.htm|title=Suarez strikes at the right time|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=20 shtator 2009|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407013116/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-strikes-at-the-right-time.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Ajax Amsterdam vs. VVV Venlo – Football Match Report – April 11, 2010|publisher=ESPN FC|language=en|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/271804|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621000433/http://www.espn.com/soccer/report?id=271804|url-status=live|archive-date=21 qershor 2018|date=21 qershor 2018|access-date=15 maj 2020}}</ref> dhe një ndeshje kundër [[Roda JC]].<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-lifts-Ajax-over-Roda.htm|title=Suarez lifts Ajax over Roda|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=4 shkurt 2010|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407013133/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-lifts-Ajax-over-Roda.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Më 23 dhjetor 2009, Suárez shënoi plot gjashtë gola në fitoren rekord 14–1 kundër [[WHC Wezep]] në raundin e 16-tave të kupës.<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-reaches-Cup-quarterfinal-with-record-win.htm|title=Ajax reaches Cup quarterfinal with record win|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=23 dhjetor 2009|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407012725/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-reaches-Cup-quarterfinal-with-record-win.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Suárez u shpall golashënuesi më i mirë i kupës me 8 gola.<ref name="Ajax wins Cup">{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-wins-Cup.htm|title=Ajax wins Cup|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=6 maj 2010|access-date=27 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407013139/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-wins-Cup.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi dy gola në finalen e kompeticionit, në fitoren 4–1 në finalen e dytë kundër [[Feyenoord]]it. Ajaxi fitoi trofeun me rezultatin e përgjithshëm 6–1.<ref name="Liverpool profile"/><ref name="Ajax wins Cup"/> Në kampionat, Ajaxi u rendit në vendin e dytë, duke e humbur titullin ndaj [[FC Twente|Twentes]] për një pikë.<ref name="Echo 2-2">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/2/|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|date=10 shkurt 2011|access-date=22 gusht 2011|page=2|archive-date=11 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311093722/http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/2/|url-status=live}}</ref> Suárez shënoi 35 gola në 33 ndeshje në kampionat, duke u shpallur golashënuesi më i mirë. Ai e mbylli sezonin 49 gola në të gjitha kompeticionet,<ref name="Liverpool profile"/> duke u shpallur lojtari i sezonit i Ajaxit për të dytin vit rresht si dhe [[Futbollisti Holandez i Vitit]].<ref name="Echo 2-2"/><ref>{{cite web|author=Johannes Baas|url=http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Sport/264665/Luis-Suarez-beste-eredivisievoetballer-van-het-jaar.htm|title=Luis Suarez beste eredivisievoetballer van het jaar|publisher=Elsevier|date=3 maj 2010|access-date=3 maj 2010|language=nl|trans-title=Luis Suarez Eredivisie player of the year|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724152720/http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Sport/264665/Luis-Suarez-beste-eredivisievoetballer-van-het-jaar.htm|archive-date=24 korrik 2011}}</ref> ====2010–2011: Incidenti i parë i kafshimit==== [[Skeda:Suarez Ajax captain.jpg|parapamje|djathtas|Suárez në aksion gjatë një ndeshje të Ligës së Kampionëve kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]].]] Suárez e nisi sezonin e ri duke shënuar golin e 100të me Ajaxin në të gjitha kompeticionet në barazimin 1–1 kundër [[PAOK FC|PAOK-ut të Selanikut]] në fazën kualifikuese të Ligës së Kampioneve.<ref name="Liverpool profile"/><ref name="Ajax100">{{cite web|url=http://www.vi.nl/Nieuws-item/184459/Suarez-veertiende-Ajacied-met-minimaal-honderd-goals.htm|title=Suarez veertiende Ajacied met minimaal honderd goals|publisher=Voetbal International|date=28 korrik 2010|access-date=6 gusht 2010|language=nl|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100731085836/http://www.vi.nl/Nieuws-item/184459/Suarez-veertiende-Ajacied-met-minimaal-honderd-goals.htm|archive-date=31 korrik 2010}}</ref> Ai i'u bashkua lojtarëve si [[Johan Cruyff]], Marco van Basten dhe [[Dennis Bergkamp]] që e kishin arritur këtë shifër.<ref name="Echo 2-3">{{cite news|date=10 shkurt 2011|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|page=3|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/3/|url-status=live|access-date=15 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311083324/http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/3/|archive-date=11 mars 2012}}</ref><ref name="Ajax100"/> Ai shënoi golin e parë në kampionat në fitoren 4–2 kundër Rodës në javën e tretë. Pas kësaj, ai shënoi një tregolësh në fitoren 5–0 kundër [[De Graafschap]] një javë më vonë.<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-hat-trick-helps-Ajax-win.htm|title=Suarez' hat trick helps Ajax win|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=29 gusht 2010|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407013145/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-hat-trick-helps-Ajax-win.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Më 20 nëntor 2010, Suárez kafshoi në shpatull lojtarin e [[PSV Eindhoven|PSV-së]], [[Otman Bakkal]], gjatë barazimit pa gola midis dy ekipeve. Ai u pezullua me dy ndeshje për këtë vendim si dhe u gjobit nga klubi, që deklaroi se shuma e parave do të shkonte për bamirësi.<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-accepts-Suarez-suspension.htm|title=Ajax accepts Suarez' suspension|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=24 nëntor 2010|access-date=25 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407013208/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-accepts-Suarez-suspension.htm|archive-date=7 prill 2012}}</ref> Ai u etiketua me nofkën "Kanibali i Ajaxit" nga gazeta holandeze De Telegraaf.<ref name="Cannibal of Ajax"/><ref name="Echo 2-3"/> [[Federata Holandeze e Futbollit]] e rriti pezullimin e tij në shtatë ndeshje.<ref>{{cite news|agency=Associated Press|language=en|date=24 nëntor 2010|title=Ajax striker Luis Suárez accepts seven-match ban for biting opponent|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/24/luis-suarez-ban-biting-opponent|access-date=15 maj 2020|issn=0261-3077|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803130625/https://www.theguardian.com/football/2010/nov/24/luis-suarez-ban-biting-opponent|url-status=live}}</ref> Suárez kërkoi falje për incidentin me një postim në rrjetin social [[Facebook]].<ref name="Echo 2-3"/> ===Liverpool=== ====Transferimi==== Gjatë kohës që ai ishte i pezulluar, Ajaxi ishte në bisedime me disa klube evropiane që kërkonin shërbimet e Suárez. Më 28 janar 2011, ata pranuan një ofertë 26.5 milion € nga klubi anglez [[Liverpool F.C.|Liverpool]].<ref name="BBCLiverpool">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/9377256.stm|title=Liverpool land Luis Suarez in £22.7m deal with Ajax|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 janar 2011|access-date=2 shkurt 2011|archive-date=5 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905091448/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/9377256.stm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=Rory Smith|date=28 janar 2011|title=Liverpool agree fee for Ajax forward Luis Suárez|journal=Daily Telegraph|language=en|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/8289287/Liverpool-agree-fee-for-Ajax-forward-Luis-Suarez.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/8289287/Liverpool-agree-fee-for-Ajax-forward-Luis-Suarez.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=15 maj 2020|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref> Pavarësisht se u largua gjatë kohës që ishte i pezulluar, Suárez u nda nga klubi në mënyrë pozitive, duke i'u dhënë njē lamtumirë pas përfundimit të një ndeshjeje të ekipit. Gjatë ceremonisë së lamtumirës, një trajner i ekipit tha se klubi dëshironte që ai të qëndronte më gjatë, fjalë këto që u duartrokitën nga tifozët e pranishëm në stadium dhe u ndoqën me fishekzjarre.<ref>{{cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Jubilant-farewell-Suarez.htm|title=Jubilant farewell Suarez|website=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|language=en|date=21 shkurt 2011|access-date=26 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110224224341/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Jubilant-farewell-Suarez.htm|archive-date=24 shkurt 2011}}</ref> Ajaxi e mbylli sezonin 2010–11 duke fituar titullin e Eredivisies dhe Suárez<ref>{{cite web|title=Dutch Eredivisie Table 2010-11|url=https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2010/league/NED.1|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=27 maj 2020|archive-date=18 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818202505/https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2010/league/NED.1|url-status=live}}</ref> mori medaljen e fituesit për kontributin e tij gjatë pjesës së parë të sezonit,<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/jun/01/the-knowledge-football-religious-groups|title=Football teams for religion|author=Barry Glendenning|publisher=The Guardian|language=en|date=1 qershor 2011|access-date=27 gusht 2011|archive-date=16 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116222007/http://www.theguardian.com/football/2011/jun/01/the-knowledge-football-religious-groups|url-status=live}}</ref> ku shënoi 7 gola në 13 ndeshje. Tre ditë më vonë, Suárez firmosi një kontratë deri në qershor 2016 me klubin anglez.<ref>{{cite news|author=Elliot Ball|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_6715190,00.html|title=Suarez seals Reds switch|publisher=Sky Sports|language=en|date=31 janar 2011|access-date=31 janar 2011|archive-date=10 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310082735/http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_6715190,00.html|url-status=live}}</ref> Ai u bë blerja më e shtrenjtë në historinë e klubit deri në ardhjen e sulmuesit [[Andy Carroll]] (35 milion £) disa orë më vonë.<ref name="Stoke debut">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/02/02/luis-suarez-nets-on-liverpool-fc-debut-100252-28106136/|title=Luis Suarez nets on Liverpool FC debut|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|date=2 shkurt 2011|access-date=27 gusht 2011|archive-date=4 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304233157/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/02/02/luis-suarez-nets-on-liverpool-fc-debut-100252-28106136/|url-status=live}}</ref> Suárez kërkoi fanellën me numrin 7, që më parë ishte mbajtur nga legjenda [[Kenny Dalglish]], trajneri i tij i ri, [[Kevin Keegan]], dhe [[Peter Beardsley]].<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/01/31/liverpool-fc-hand-luis-suarez-anfield-s-famous-no7-shirt-100252-28087283/|title=Liverpool FC hand Luis Suarez Anfield's famous No7 shirt|author=Neil Jones|publisher=Liverpool Echo|language=en|date=31 janar 2011|access-date=26 gusht 2011|archive-date=12 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110812090245/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/01/31/liverpool-fc-hand-luis-suarez-anfield-s-famous-no7-shirt-100252-28087283/|url-status=live}}</ref> ====2011–2012: Sezonet e para dhe incidenti me Evran==== Suárez bëri debutimin e tij me klubin më 2 shkurt në fitoren 2–0 kundër [[Stoke City F.C.|Stoke Cityt]] në Anfield, duke shënuar golin e dytë në minutën e 79të pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{cite news|author=Mandeep Sanghera|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9378729.stm|title=Liverpool 2–0 Stoke|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 shkurt 2011|access-date=2 shkurt 2011|archive-date=7 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207070116/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9378729.stm|url-status=live}}</ref> Ai ishte një nga lojtarët më të dalluar të ekipit në gjysmën e dytë të sezonit 2010–11,<ref name="Hytner">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/may/09/fulham-liverpool-premier-league|title=Luis Suárez steals the show as Liverpool thrash Fulham|author=David Hytner|publisher=The Guardian|language=en|location=Londër|date=10 maj 2011|access-date=28 gusht 2011|archive-date=17 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140117004345/http://www.theguardian.com/football/2011/may/09/fulham-liverpool-premier-league|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Uruguay striker Suarez inspiring Liverpool revival|url=https://sports.ndtv.com/english-premier-league/uruguay-striker-luis-suarez-inspiring-liverpool-revival-1567237|date=21 gusht 2011|website=NDTVSports.com|language=en|access-date=27 maj 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803190847/https://sports.ndtv.com/english-premier-league/uruguay-striker-luis-suarez-inspiring-liverpool-revival-1567237|url-status=live}}</ref> duke ndihmuar Liverpoolin t'a mbyllte kampionatin në vendin e gjashtë,<ref name="Times of India">{{cite news|date=21 gusht 2011|title=Uruguay striker Suarez inspiring Liverpool revival|publisher=The Times of India|agency=Associated Press|language=en|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/epl/epl-news/Uruguay-striker-Suarez-inspiring-Liverpool-revival/articleshow/9679210.cms|access-date=28 gusht 2011|url-status=dead}}</ref> duke rikuperuar gjashtë pozicione që nga muaji janar.<ref name="Hytner"/> Ai shënoi katër gola në 13 ndeshje. Më 15 tetor 2011, gjatë ndeshjes kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]] që u mbyll në barazim 1–1, Suárez u akzua për sjellje rraciste ndaj francezit [[Patrice Evra]].<ref name="FA Evra">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/15324927.stm|title=The FA will look into claims Luis Suárez racially abused Patrice Evra|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 tetor 2011|access-date=16 tetor 2011|archive-date=16 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111016232133/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/15324927.stm|url-status=live}}</ref> Suárez i mohoi këto akuza me një postim në rrjetet sociale por Federata Angeze nisi një hetim.<ref name="FA Evra"/> Pas përfundimit të hetimit, Suárez u shpall fajtor dhe u ndëshkua me tetë ndeshje pezullim si dhe u gjobit me 40,000 £.<ref>{{cite news|title=Sir Alex Ferguson feels ban for Luis Suarez was right|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16325493.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=1 janar 2012|date=24 dhjetor 2011|archive-date=29 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111229055713/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16325493.stm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=Richard Williams|title=Liverpool should take heed of the past and accept Luis Suárez verdict|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2011/dec/21/luis-suarez-liverpool-racism-fight|publisher=The Guardian|language=en|access-date=1 janar 2012|date=21 dhjetor 2011|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142846/https://www.theguardian.com/football/blog/2011/dec/21/luis-suarez-liverpool-racism-fight|url-status=live}}</ref><ref name="racialguilt">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16186556.stm|title=Liverpool striker Luis Suarez handed eight-match FA ban|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 dhjetor 2011|access-date=20 dhjetor 2011|archive-date=31 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131110107/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16186556.stm|url-status=live}}</ref> Ai e apeloi vendimin që më pas ngeli në fuqi.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/15328769.stm|title=Liverpool's Luis Suárez 'upset' by Patrice Evra's racism claim|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 tetor 2011|access-date=16 tetor 2011|archive-date=16 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111016172222/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/15328769.stm|url-status=live}}</ref><ref name="Suarez statement">{{cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/statement-from-luis-suarez|title=Statement from Luis Suarez|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=3 janar 2012|access-date=25 qershor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219135306/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/statement-from-luis-suarez|archive-date=19 shkurt 2015}}</ref> Në shkurt 2012, Suárez fitoi trofeun e parë me Liverpoolin, Kupën e Ligës, pasi ekipi mposhti [[Cardiff City F.C.|Cardiff Cityn]] nga gjuajtjet e penalltive.<ref name="Bevan">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17093419|title=Cardiff 2–2 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 shkurt 2012|access-date=26 qershor 2012|author=Chris Bevan|archive-date=25 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160125212506/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17093419|url-status=live}}</ref> Më 28 prill, ai shënoi një tregolësh në fitoren 3–0 kundër [[Norwich City F.C.|Norwich Cityt]] në [[Carrow Road]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17796316|title=Norwich 0 Liverpool 3|author=Arindam Rej|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 prill 2012|access-date=26 qershor 2012|archive-date=26 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126134512/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17796316|url-status=live}}</ref> Ky sezon ishte poshtë pritshmërive për Suárez,<ref name="Pearce2011-12">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2012/05/19/james-pearce-s-review-of-liverpool-fc-s-2011-12-season-100252-31000189/3/|title=James Pearce's review of Liverpool FC's 2011/12 season|author=James Pearce|newspaper=Liverpool Echo|language=en|page=3|date=19 maj 2012|access-date=26 qershor 2012|archive-date=30 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030214553/https://www.liverpoolecho.co.uk/all-about/luis-suarez|url-status=live}}</ref> i cili shënoi vetëm 11 gola në kampionat,<ref name="Pearce2011-12"/> ku Liverpool u rendit vetëm në vendin e 8të. Ai u rendit në vendin e gjashtë në garën për Topin e Artë 2011.<ref name="votingresults">{{cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/01/56/60/64/voting_results_ok.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120110154937/http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/01/56/60/64/voting_results_ok.pdf|url-status=dead|archive-date=10 janar 2012|title=FIFA Ballon d'Or 2011 – voting results|publisher=FIFA|language=en|date=9 janar 2012|access-date=10 janar 2012}}</ref> ====2012–2013: Suksesi personal dhe incidenti i dytë i kafshimit==== [[Skeda:Luis Suarez vs Arsenal (cropped).jpg|parapamje|majtas|upright|Suárez duke luajtur me Liverpoolin kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]] në janar 2013.]] Më 7 gusht 2012, Suárez firmosi një kontratë të re disa vjeçare me klubin me pagë të përmirësuar.<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/suarez-signs-new-contract|publisher=Liverpool F.C.|language=en|title=Suarez signs new contract|date=7 gusht 2012|access-date=7 gusht 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120810020201/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/suarez-signs-new-contract|archive-date=10 gusht 2012}}</ref> Ai e nisi sezonin duke shënuar në barazimin 2–2 kundër kampionëve në fuqi të Manchester Cityt në Anfield.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19310450|title=Liverpool 2–2 Man City|date=26 gusht 2012|access-date=8 gusht 2013|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19310450|url-status=live}}</ref> Më 29 shtator, ai shënoi sërisht tre gola në transfertën kundër Norwich Cityt për të dytin sezon rresht.<ref>{{cite news|title=Norwich 2–5 Liverpool|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19684133|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=29 shtator 2012|date=29 shtator 2012|archive-date=1 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121001005629/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19684133|url-status=live}}</ref> Më 6 janar 2013, Suárez preku topin me dorë para se të shënonte golin e fitores kundër ekipit amator [[Mansfield Town F.C.|Mansfield Town]] në raundin e tretë të FA Cup. Lojtari u mbrojt nga trajneri i ekipit [[Brendan Rodgers]] si dhe u kritikua nga trajneri i ekipit kundërshtar [[Paul Cox]], i cili pranoi se do ta pranonte nëse një nga lojtarët e tij do të shënonte një gol të tillë.<ref>{{cite news|title=Luis Suárez: 'It's not his job to own up' says Brendan Rodgers|url=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/06/liverpool-brendan-rodgers-luis-suarez-mansfield|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=19 janar 2013|author=Daniel Taylor|date=6 janar 2013|archive-date=23 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140723224229/http://www.theguardian.com/football/2013/jan/06/liverpool-brendan-rodgers-luis-suarez-mansfield|url-status=live}}</ref> Më 19 janar, Suárez shënoi golin e shtatë në tre ndeshje kundër Norwich Cityt, me Liverpoolin që fitoi 5–0.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1305262/luis-suarez-extends-reign-in-liverpool-reds'-rout-of-norwich|title=Luis Suarez fuel Liverpool's 5–0 romp|publisher=ESPN FC|language=en|date=19 janar 2013|access-date=17 janar 2014|archive-date=22 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130122081740/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1305262/luis-suarez-extends-reign-in-liverpool-reds%27-rout-of-norwich|url-status=dead}}</ref> Një javë më pas, ai luajti ndeshjen e parë si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] për ekipin në humbjen 3–2 kundër [[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]] në raundin e katërt të FA Cup.<ref>{{cite web|title=Liverpool FC Match Centre – Oldham v Liverpool|url=http://www.liverpoolfc.com/match/last-match/match-centre|publisher=[[Liverpool F.C.]]|language=en|access-date=29 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130129221836/http://www.liverpoolfc.com/match/last-match/match-centre|archive-date=29 janar 2013|url-status=dead}}</ref> Më 2 mars, Suárez shënoi një tregolësh në fitoren bindëse 4–0 kundër [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]], duke u bërë lojtari i tretë i klubit pas [[Robbie Fowler]]it dhe [[Fernando Torres]]it që shënon 20 gola në një sezon të Premier Ligës.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21556751|title=Wigan 0 Liverpool 4:Luis Suarez scored a hat-trick as Liverpool thrashed Wigan and boosted their hopes of European qualification|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 mars 2013|access-date=3 mars 2013|archive-date=26 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126134512/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21556751|url-status=live}}</ref> Tetë ditë më pas, ai shënoi golin e 50të në të gjitha kompeticionet me Liverpoolin në fitoren 3–2 kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspurit]], duke i dhënë fund ecurisë me 12 ndeshje të Spurs; ai gjithashtu mori lëvdada për një penallti të fituar që u shënua nga [[Steven Gerrard]]. Më 21 prill, gjatë barazimit 2–2 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në Premier Ligë, Suárez kafshoi mbrojtësin kundërshtar [[Branislav Ivanović]], duke shënuar incidentin e dytë të kafshimit në karrierën e tij.<ref name="Gaines">{{cite web|title=Here are all 3 times Luis Suarez has bitten opponents|url=https://www.businessinsider.com/luis-suarez-biting-history-2014-6|author=Cork Gaines|website=Business Insider|language=en|access-date=15 maj 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803175923/https://www.businessinsider.com/luis-suarez-biting-history-2014-6|url-status=live}}</ref> Kjo nuk u pa nga gjyqtari dhe Suárez shënoi në minutat shtesë, duke i dhënë barazimin ekipit të tij. Kryeministri [[David Cameron]] bëri thirrje për një ndëshkim të rëndë ndaj uruguaianit.<ref name="Cameron">{{cite news|title=David Cameron calls on FA to take hard line with Luis Suárez over bite|url=https://www.theguardian.com/football/2013/apr/22/luis-suarez-charged-biting-ivanovic|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=7 qershor 2013|author=Andy Hunter|date=22 prill 2013|archive-date=1 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701020541/http://www.theguardian.com/football/2013/apr/22/luis-suarez-charged-biting-ivanovic|url-status=live}}</ref> Federata Angeze e shpalli fajtor për sjellje të dhunshme si dhe u gjobit nga klubi.<ref>{{cite news|author=Andy Hunter|title=Luis Suárez says three-match ban is enough for biting Branislav Ivanovic|url=https://www.theguardian.com/football/2013/apr/23/luis-suarez-liverpool-fa-bite|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=7 qershor 2013|date=23 prill 2013|archive-date=1 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701020550/http://www.theguardian.com/football/2013/apr/23/luis-suarez-liverpool-fa-bite|url-status=live}}</ref> Ndryshe nga pretendimi i Suárez, Ivanović nuk e pranoi ndjesën e tij.<ref name="Cameron"/> Një panel me tre gjyqtarë e shpalli fajtor, duke e ndëshkuar me dhjetë ndeshje pezullim; Suárez deklaroi se nuk do t'a apelonte vendimin.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez: Panel criticises Liverpool striker's reaction|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22311782|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=7 qershor 2013|archive-date=30 prill 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430071226/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22311782|url-status=live}}</ref> Në përfundim të sezonit, Suárez ishte një nga gjashtë kandidatët për çmimin [[PFA Lojtari i Vitit i Lojtarëve]],<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/gordon-taylor-assesses-the-pfa-player-of-the-year-nominees-8580302.html|title=Gordon Taylor assesses The PFA Player of the Year nominees|date=19 prill 2013|access-date=8 gusht 2013|publisher=The Independent|language=en|author=Simon Stone|archive-date=11 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131211062448/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/gordon-taylor-assesses-the-pfa-player-of-the-year-nominees-8580302.html|url-status=live}}</ref> që u fitua nga [[Gareth Bale]] i Tottenhamit kurse Suárez u rendit i dyti.<ref name="pfa">{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/11669/8679420/luis-suarezs-name-booed-twice-at-pfa-player-of-the-year-awards|title=Luis Suarez's name booed twice at PFA Player of the Year awards|date=29 prill 2013|access-date=8 gusht 2013|website=BSkyB|language=en|archive-date=6 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131006201304/http://www1.skysports.com/football/news/11669/8679420/luis-suarezs-name-booed-twice-at-pfa-player-of-the-year-awards|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu u emërua në [[PFA Ekipi i Vitit|PFA Ekipin e Vitit]].<ref name="pfa"/> Suárez shënoi 23 gola në Premier Ligë, duke u renditur i dyti në garën për Këpucën e Artë, si dhe shënoi 30 gola në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-07-22/liverpool-manager-rodgers-says-he-s-relaxed-about-suarez-future.html|title=Liverpool Manager Rodgers Says He's Relaxed About Suarez Future|date=22 korrik 2013|access-date=8 gusht 2013|publisher=Bloomberg|language=en|archive-date=23 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023031212/http://www.bloomberg.com/news/2013-07-22/liverpool-manager-rodgers-says-he-s-relaxed-about-suarez-future.html|url-status=live}}</ref> Më 28 maj, Suárez u emërua lojtari i sezonit i Liverpoolit, duke marrë 64% të votave nga tifozët.<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed|title=Your player of the season revealed|date=28 maj 2013|access-date=8 gusht 2013|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130605215636/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed|archive-date=5 qershor 2013}}</ref> Tre ditë më pas, Suárez shprehu dëshirën për t'u larguar nga klubi, duke shfaqur shqetësim për vëmëndjen e madhe që media i kishte kushtuar familjes së tij.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/10091490/Luis-Suarez-I-want-to-leave-Liverpool.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/10091490/Luis-Suarez-I-want-to-leave-Liverpool.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Luis Suarez: I want to leave Liverpool|newspaper=Daily Telegraph|language=en|date=31 maj 2013|access-date=31 gusht 2014}}{{cbignore}}</ref> Liverpooli refuzoi një ofertë prej 40 milion £ nga [[Arsenal F.C.|Arsenali]], edhe pse i kishte premtuar lojtarit se mund të largohej nëse klubi nuk do kualifikohej në Ligën e Kampioneve 2013–14.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/06/luis-suarez-liverpool-arsenal-transfer|title=Luis Suárez: Let me leave, Liverpool – just like you promised|date=6 gusht 2013|publisher=The Guardian|language=en|access-date=12 dhjetor 2016|archive-date=26 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226062240/https://www.theguardian.com/football/2013/aug/06/luis-suarez-liverpool-arsenal-transfer|url-status=live}}</ref> Rodgers kritikoi sjelljen e lojtarit, duke thënë se ai po tregonte mungesë respekti ndaj klubit.<ref name="vetëm">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23610289|title=Luis Suarez: Brendan Rodgers tells Liverpool striker to train alone|date=7 gusht 2013|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23610289|url-status=live}}</ref> Pas këtij incidenti, media raportoi se Rodgers kishte urdhëruar lojtarin të stërvitej veçmas.<ref name="vetëm"/><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/07/luis-suarez-liverpool-outcast|title=Outcast Luis Suárez is told to train away from Liverpool squad|date=8 gusht 2013|publisher=The Guardian|language=en|access-date=12 dhjetor 2016|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235335/http://www.theguardian.com/football/2013/aug/07/luis-suarez-liverpool-outcast|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.sky.com/story/1125965/suarez-forced-to-train-alone|title=Suarez Forced To Train Alone|date=8 gusht 2013|website=BSkyB|language=en|access-date=8 gusht 2013|archive-date=9 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209193843/http://news.sky.com/story/1125965/suarez-forced-to-train-alone|url-status=live}}</ref> Më 8 gusht, pronari i klubit [[John W. Henry]] deklaroi se Suárez nuk do të lejohej të largohej nga klubi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23627573|title=Luis Suarez: Liverpool owner John W Henry says striker not for sale|date=8 gusht 2013|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23627573|url-status=live}}</ref> ====2013–2014: Këpuca e Artë Evropiane dhe largimi==== [[Skeda:Luis Suarez free kick v Zenit.jpg|parapamje|djathtas|Suárez duke ekzekutuar një goditje dënimi gjatë një ndeshje kundër [[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]], mars 2013.]] Më 14 gusht, Suárez tërhoqi qëndrimin e tij për t'u larguar nga klubi, me median që raportoi se ai dëshironte të qëndronte në klub si dhe me shumë mundësi do të firmoste rinovimin e kontratës, kjo falë mbështetjes së gjerë që mori nga tifozët e klubit.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/transfer-news-luis-suarez-deals-a-blow-to-arsenal-after-surprise-uturn-in-bid-to-remain-with-liverpool-8760742.html|title=Transfer news: Arsenal hopes reignited after Luis Suarez denies saying he wants to stay at Liverpool|publisher=The Independent|language=en|location=Londër|date=14 gusht 2013|access-date=17 janar 2014|author1=Simon Rice|author2=Jack de Menezes|archive-date=14 gusht 2013|archive-url=https://archive.today/20130814133629/http://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/transfer-news-luis-suarez-deals-a-blow-to-arsenal-after-surprise-uturn-in-bid-to-remain-with-liverpool-8760742.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/14/luis-suarez-liverpool|title=Luis Suárez says he will stay at Liverpool|publisher=The Guardian|language=en|access-date=17 janar 2014|archive-date=23 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223010105/http://www.theguardian.com/football/2013/aug/14/luis-suarez-liverpool|url-status=live}}</ref> Ai u rikthye në stërvitje dy ditë pasi i kërkoi falje shokëve të ekipit, por sipas raportimeve ai nuk i kërkoi falje trajnerit Rodgers.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/16/luis-suarez-liverpool-apology-training|title=Luis Suárez resumes Liverpool training but offers Rodgers no apology|author=Andy Hunter|publisher=The Guardian|language=en|date=16 gusht 2013|access-date=13 maj 2014|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231329/http://www.theguardian.com/football/2013/aug/16/luis-suarez-liverpool-apology-training|url-status=live}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pas mbarimit të pezullimit më 25 shtator në ndeshjen e raundit të tretë të Kupës së Ligës kundër Manchester United bë [[Old Trafford]], e cila u mbyll nê disfatë 1–0.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/league-cup/2012-2013/suarez-impresses-on-return-but-united-claim-narrow-win_sto3935976/story.shtml|title=Suarez impresses on return but United claim narrow win over Liverpool|date=26 shtator 2013|access-date=1 dhjetor 2022|publisher=Eurosport|language=en|archive-date=19 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019043228/http://www.eurosport.com/football/league-cup/2012-2013/suarez-impresses-on-return-but-united-claim-narrow-win_sto3935976/story.shtml|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24140621|title=Manchester United 1 0 Liverpool|access-date=5 tetor 2013|date=25 shtator 2013|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=7 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131007230730/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24140621|url-status=live}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi dy golat e parë të sezonit në fitoren 3–1 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderlandit]] në kampionat.<ref>{{cite web|author=David Maddock|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/match-reports/sunderland-1-3-liverpool-luis-suarez-2282850|title=Sunderland 1–3 Liverpool: Luis Suarez back with a brace as Reds pile misery on managerless Black Cats|date=29 shtator 2013|access-date=1 dhjetor 2022|publisher=Daily Mirror|language=en|archive-date=2 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202115750/https://www.mirror.co.uk/sport/football/match-reports/sunderland-1-3-liverpool-luis-suarez-2282850|url-status=live}}</ref> Më 26 tetor, ai shënoi tregolëshin e katërt në Premier Ligë në fitoren 4–1 kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]].<ref name="BBC">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24591245|title=Liverpool – West Brom|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=26 tetor 2013|archive-date=26 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126134512/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24591245|url-status=live}}</ref> Më 4 dhjetor, Suárez shënoi katër gola në fitoren 5–1 në shtëpi kundër Norwich Cityt.<ref>{{cite news|title=Suarez hits four in Liverpool win|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25115744|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=4 dhjetor 2013|date=4 dhjetor 2013|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204212653/http://www.bbc.com/sport/0/football/25115744|url-status=live}}</ref> Ai u bë lojtari i parë në historinë e Premier Ligës që shënon tre tregolësha kundër të njëjtit klubi, duke arritur në kuotën e 11 golave në 5 ndeshje kundër tyre.<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/301797/report|title=Premier League: Luis Suarez scores four goals as Liverpool beat Norwich 5–1|date=4 dhjetor 2013|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=5 dhjetor 2013|archive-date=5 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131205155324/http://www1.skysports.com/football/live/match/301797/report|url-status=live}}</ref> Njëmbëdhjetë ditë më pas, ai luajti ndeshjen e parë si kapiten i ekipit në Premier Ligë,<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131217030118/http://www.fifa.com//world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html|url-status=dead|archive-date=17 dhjetor 2013|title=Suarez: The team is the captain|date=16 dhjetor 2013|publisher=FIFA|language=en}}</ref> duke shënuar dy gola dhe dy asiste në një fitore 5–0 kundër Tottenhamit në [[White Hart Lane]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25287554|title=Tottenham 0–5 Liverpool|date=15 dhjetor 2013|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=25 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160125212506/http://www.bbc.com/sport/0/football/25287554|url-status=live}}</ref> Në ditën e nesërme, ai u emërua fitues i çmimit "Lojtari i Vitit i Federatës së Tifozëve të Futbollit për vitin 2013.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10521865/Liverpools-Luis-Suarez-a-humble-winner-of-FSF-Player-of-the-Year-award.html|title=Liverpool's Luis Suarez a humble winner of FSF Player of the Year award|date=16 dhjetor 2013|publisher=The Daily Telegraph|language=en|location=Londër|author=Henry Winter|access-date=4 prill 2018|archive-date=8 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308213301/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10521865/Liverpools-Luis-Suarez-a-humble-winner-of-FSF-Player-of-the-Year-award.html|url-status=live}}</ref> Më 20 dhjetor, ai e rinovoi kontratën me klubin për katër vite të tjera.<ref>{{cite web|title=Luis Suarez signs new long-term Liverpool deal|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25463249|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=20 dhjetor 2013|date=20 dhjetor 2013|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220212022/http://www.bbc.com/sport/0/football/25463249|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/dec/20/luis-suarez-signs-long-term-liverpool-deal|title=Luis Suárez signs long-term deal to stay at Liverpool until 2018|date=20 dhjetor 2013|access-date=26 dhjetor 2013|publisher=The Guardian|language=en|location=Londër|archive-date=29 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131229061511/http://www.theguardian.com/football/2013/dec/20/luis-suarez-signs-long-term-liverpool-deal|url-status=live}}</ref> Më 1 janar 2014, Suárez shënoi në suksesin 2–0 kundër [[Hull City A.F.C.|Hull Cityt]], duke u bërë lojtari i dytë i klubit pas Robbie Fowler që shënon 20 ose më shumë gola në sezone rresht në Premier Ligë.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513270|title=Liverpool 2 0 Hull|date=1 janar 2014|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=2 dhjetor 2022|archive-date=8 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308055708/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513270|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu barazoi rekordin e [[Andy Cole]] për kohën më të shpejtë për të arritur 20 gola, por vendosi një rekord të ri për numrin e ndeshjeve (15).<ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-2-hull-city-0-luis-suarez-hits-recordequalling-goal-to-help-brendan-rodgers-reds-past-the-tigers-9032801.html|title=Liverpool 2 Hull City 0: Luis Suarez hits record-equalling goal to help Brendan Rodgers' Reds past the Tigers|publisher=Evening Standard|language=en|location=Londër|date=1 janar 2013|access-date=13 maj 2014|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133856/http://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-2-hull-city-0-luis-suarez-hits-recordequalling-goal-to-help-brendan-rodgers-reds-past-the-tigers-9032801.html|url-status=live}}</ref> Gjatë kësaj kohe, Suárez krijoi një partneritet të suksesshëm në sulm me anglezin [[Daniel Sturridge]], të njohur si "SAS".<ref>{{cite news|author=Jack Watson|title="I'm One of the Best Players in the World" – Liverpool's £22m Superstar States|url=http://www.squawka.com/news/im-one-of-the-best-players-in-the-world-liverpools-22m-superstar-argues/79534|access-date=1 korrik 2017|publisher=Squawka Football News|language=en|date=7 mars 2014|archive-date=16 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171016225810/http://www.squawka.com/news/im-one-of-the-best-players-in-the-world-liverpools-22m-superstar-argues/79534|url-status=live}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Suárez zhvilloi ndeshjen e tij të 100të në Premier Ligë, duke shënuar në fitoren 3–0 kundër [[Southampton F.C.|Southamptonit]] në transfertë.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/southampton-0-liverpool-3-match-report-luis-suarez-and-raheem-sterling-on-target-as-liverpool-soar-into-title-reckoning-9162524.html|title=Southampton 0 Liverpool 3 match report: Luis Suarez and Raheem Sterling on target as Liverpool soar into title reckoning|date=2 mars 2013|access-date=24 mars 2014|publisher=The Independent|language=en|location=Londër|author=Nick Szczepanik|archive-date=14 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314150843/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/southampton-0-liverpool-3-match-report-luis-suarez-and-raheem-sterling-on-target-as-liverpool-soar-into-title-reckoning-9162524.html|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e rradhës, ai shënoi golin e 25të sezonal në suksesin 3–0 kundër Manchester United, duke i dhënë ekipit fitoren e parë në Old Trafford që nga viti 2009.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/10701050/Manchester-United-0-Liverpool-3-match-report.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/10701050/Manchester-United-0-Liverpool-3-match-report.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Manchester United 0 Liverpool 3: match report|date=16 mars 2014|access-date=24 mars 2014|publisher=The Telegraph|language=en|location=Londër|author=Henry Winter}}{{cbignore}}</ref> Më 30 mars, Suárez shënoi në fitoren kundër Tottenhamit që e vendosi Liverpoolin në krye të renditjes gjashtë javë nga fundi.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/295819.html|title=Suarez into the record books as Liverpool go top|date=30 mars 2014|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=31 mars 2014|archive-date=16 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141116185835/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/295819.html|url-status=dead}}</ref> Me këtë gol, ai theu rekordin e Fowler për numrin e golave të shënuar në një sezon të Premier Ligës me klubin.<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fc-striker-luis-suarez-7011238|title=Liverpool FC striker Luis Suarez becomes first Reds player since Rush to score 30 league goals in a season|date=20 prill 2014|access-date=20 prill 2014|publisher=Liverpool Echo|language=en|archive-date=21 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064212/http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fc-striker-luis-suarez-7011238|url-status=live}}</ref> Më 18 prill, ai u nominua për çmimin [[PFA Lojtari i Vitit]] për të dytin sezon rresht, duke u bërë futbollisti i parë jo-evropian që e fiton këtë çmim.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27076251|title=PFA award: Liverpool's Suarez, Gerrard & Sturridge on shortlist|date=18 prill 2014|access-date=19 prill 2014|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=30 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230174221/https://www.bbc.com/sport/football/27076251|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/apr/28/luis-suarez-liverpool-pfa-player-of-year-award|title=Luis Suárez of Liverpool wins PFA player of the year award|date=28 prill 2014|publisher=The Guardian|language=en|access-date=29 prill 2014|archive-date=28 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928214412/https://www.theguardian.com/football/2014/apr/28/luis-suarez-liverpool-pfa-player-of-year-award|url-status=live}}</ref> Dy ditë më pas, ai shënoi në fitoren 3–2 kundër Norwich Cityt për t'u bërë lojtari i parë i klubit që shënon 30 gola në një kampionat që nga [[Ian Rush]] në sezonin 1986–87.<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fc-striker-luis-suarez-7011238|title=Liverpool FC striker Luis Suarez becomes first Reds player since Rush to score 30 league goals in a season|date=20 prill 2014|access-date=20 prill 2014|publisher=Liverpool Echo|language=en|archive-date=21 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140421064212/http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fc-striker-luis-suarez-7011238|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.independent.ie/sport/soccer/will-luis-suarez-break-the-premier-league-goal-scoring-record-this-season-29861426.html|title=Will Luis Suarez break the Premier League goal scoring record this season?|date=23 dhjetor 2013|access-date=20 prill 2014|publisher=The Independent (Ireland)|language=en|archive-date=12 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512163009/https://www.independent.ie/sport/soccer/will-luis-suarez-break-the-premier-league-goal-scoring-record-this-season-29861426.html|url-status=live}}</ref> Suárez e mbylli sezonin me 31 gola në 33 ndeshje, duke fituar [[Këpuca e Artë e Premier Ligës|Këpucën e Artë të Premier Ligës]] si golashënuesi më i mirë i ndjekur në vendin e dytë nga Sturridge.<ref>{{cite web|title=English Premier League Stats: Top Goal Scorers – 2013–14|url=http://www.espnfc.com/stats/scorers/_/league/eng.1/barclays-premier-league|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=12 maj 2014|archive-date=2 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502191012/http://www.espnfc.com/stats/scorers/_/league/eng.1/barclays-premier-league|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu u shpall fitues i çmimit Lojtari i Vitit i [[Football Association Writers]] dhe [[Lojtari i Sezonit i Premier Ligës]].<ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/305239.html|title=Suarez wins football writers' award|date=5 maj 2014|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=7 maj 2014|archive-date=8 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508025138/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/305239.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27389970|title=Luis Suarez & Tony Pulis win Barclays Premier League awards|date=13 maj 2014|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=13 maj 2014|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27389970|url-status=live}}</ref> Falë 31 golave të shënuar në kampionat, Suárez u shpall bashkë-fitues i [[Këpuca e Artë Evropiane|Këpucës së Artë Evropiane]] sëbashku me [[Cristiano Ronaldo]]n.<ref>{{cite web|url=https://www.worldsoccer.com/european-sports-media/cristiano-ronaldo-luis-suarez-share-esm-golden-shoe-351935|title=Luis Suarez and Cristiano Ronaldo share ESM Golden Shoe|date=19 maj 2014|access-date=1 dhjetor 2022|publisher=World Soccer|language=en|archive-date=2 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202115754/https://www.worldsoccer.com/european-sports-media/cristiano-ronaldo-luis-suarez-share-esm-golden-shoe-351935|url-status=live}}</ref> Pavarësisht kontributit të tij, Liverpooli e humbi kampionatin në dy javët e fundit, por siguroi rikthimin në Ligën e Kampioneve pas disa vitesh mungesë.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2889807/Liverpool-Review-2014-Reds-narrowly-missed-Premier-League-title-fortunate-finish-four.html|title=Liverpool Review of 2014: Brendan Rodgers' Reds narrowly missed out on the Premier League title... but now they will be fortunate to finish in the top four|publisher=Daily Mail|language=en|date=29 dhjetor 2014|access-date=19 mars 2025}}</ref> ===Barcelona=== ====Transferimi dhe pezullimi==== Më 11 korrik 2014, Suárez ra dakord për t'u transferuar te [[FC Barcelona|Barcelona]] për një shifër të pazbuluar nga klubi,<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jul/11/liverpool-luis-suarez-barcelona-transfer-medical|title=Liverpool confirm Luis Suárez's £75m move to Barcelona pending medical|date=11 korrik 2014|publisher=The Guardian|language=en|access-date=24 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711161731/http://www.theguardian.com/football/2014/jul/11/liverpool-luis-suarez-barcelona-transfer-medical|archive-date=11 korrik 2014}}</ref> e cila u raportua të ishte 82.3 milion € nga dokumentet e zbuluara nga [[Football Leaks]], duke e bërë këtë një nga transferimet më të kushtueshme në historinë e futbollit.<ref>{{cite news|title=Revealed: How much Luis Suarez really cost Barcelona|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/03/28/revealed-how-much-luis-suarez-really-cost-barcelona/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/03/28/revealed-how-much-luis-suarez-really-cost-barcelona/|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|date=28 mars 2016|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|access-date=24 gusht 2016}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/luis-suarezs-barcelona-transfer-fee-7641002|title=Luis Suarez's Barcelona transfer fee "revealed as £65m" – £10m LESS than his Liverpool release clause|date=28 mars 2016|publisher=Mirror|language=en|access-date=29 gusht 2016|author=Whaling, James|archive-date=28 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328140250/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/luis-suarezs-barcelona-transfer-fee-7641002|url-status=live}}</ref> Klubi konfirmoi se lojtari do të merrte fanellën me numrin 9 për sezonin 2014–15.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-el-9-del-barca|title=Luis Suárez, FC Barcelona's number 9|date=11 korrik 2014|publisher=[[FC Barcelona]]|language=en|access-date=12 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712034428/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-el-9-del-barca|archive-date=12 korrik 2014}}</ref> Suárez humbi pjesën e parë të sezonit për shkak se u pezullua për kafshimin që i bëri mbrojtësit italian [[Giorgio Chiellini]] në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2014|Kupës së Botës 2014]].<ref name="Ban2014">{{cite news|author=Jack De Menezes|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/worldcup/luis-suarez-banned-fifa-hand-striker-record-ninegame-ban-and-a-four-month-football-ban-for-biting-giorgio-chiellini-in-biggest-ever-world-cup-suspension-9565686.html|title=Luis Suarez banned: Fifa hand striker record nine-game ban AND a four month football ban for biting Giorgio Chiellini in biggest ever World Cup suspension|date=26 qershor 2014|access-date=26 qershor 2014|publisher=The Independent|language=en|archive-date=12 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712230123/http://www.independent.co.uk/sport/football/worldcup/luis-suarez-banned-fifa-hand-striker-record-ninegame-ban-and-a-four-month-football-ban-for-biting-giorgio-chiellini-in-biggest-ever-world-cup-suspension-9565686.html|url-status=live}}</ref> Si pjesë e pezullit, ai u ndalua të merrte pjesë në çdo aktivitet të lidhur me futbollin, si dhe ju ndalua edhe të stërvitej me ekipin, deri më 26 tetor. Ai gjithashtu u ndalua të hynte në çdo stadium, qoftë edhe si tifoz.<ref name="Ban2014"/> Më 24 korrik, Suárez dhe avokatët e tij apeluan vendimin në [[Gjykata e Arbitrazhit Sportiv|Gjykatën e Arbitrazhit Sportiv]] (KAS), duke kërkuar reduktimin ose heqjen e dënimit të tij.<ref name="cas2">{{cite news|publisher=Gjykata e Arbitrazhit Sportiv|language=en|title=CAS hears the appeal of Luis Suarez|url=http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520(English)201420082014.pdf|access-date=8 gusht 2014|date=8 gusht 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821081809/http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520%28English%29201420082014.pdf|archive-date=21 gusht 2014}}</ref> Seanca u zhvillua më 8 gusht në [[Lozanë]] të [[Zvicra|Zvicrës]]. Gjashtë ditë më pas, KAS la në fuqi dënimin e vendosur nga [[FIFA]] dhe Suárez vazhdoi të ishte i pezulluar. Kjo bëri që ai të humbasi edicionin e vitit 2015 të [[Copa América]]s. Megjithatë, atij i'u lejua të stërvitej me ekipin.<ref name="cas">{{cite news|publisher=Gjykata e Arbitrazhit Sportiv|language=en|title=FOOTBALL – Decision in the Luis Suarez case|url=http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520(English)201420082014.pdf|access-date=14 gusht 2014|date=14 gusht 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821081809/http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520%28English%29201420082014.pdf|archive-date=21 gusht 2014}}</ref> KAS gjithashtu i dha të drejtën Suárez për të luajtur në ndeshje miqësore me Barcelonën.<ref name="cas"/> Ai debutoi më 18 gusht në fitoren 6–0 kundër [[Club León]] në [[Camp Nou]] për [[Trofeu Gamper|Trofeun Gamper]]; ai u aktivizua në katërmbëdhjetë minutat e fundit në vend të brazilianit [[Rafinha Alcantara|Rafinha]].<ref>{{cite news|author1=Sid Lowe|title=Luis Suárez finally makes Barcelona bow as substitute against León|url=https://www.theguardian.com/football/2014/aug/18/luis-suarez-barcelona-debut|access-date=23 gusht 2014|publisher=The Guardian|language=en|date=18 gusht 2014|archive-date=20 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820083856/http://www.theguardian.com/football/2014/aug/18/luis-suarez-barcelona-debut|url-status=live}}</ref> ====2014–2015: MSN dhe ''tripleta''==== [[Skeda:Luis Suarez FCB 2014.jpg|parapamje|majtas|190px|Suárez gjatë debutimit të tij me Barcelonën në ndeshjen miqësore kundër [[Club León]].]] Suárez debutoi zyrtarisht me Barcelonën më 25 tetor në ''[[El Clásico]]n'' kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]], duke e nisur takimin si titullar në sulm krah [[Lionel Messi]]t dhe [[Neymar]]it.<ref name="Clasico">{{cite news|author=Mandeep Sanghera|title=Real Madrid 3–1 Barcelona|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29541443|access-date=25 tetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 tetor 2014|archive-date=24 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024214142/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29541443|url-status=live}}</ref> Ai asistoi golin e vetëm të ekipit të shënuar në minutën e 4të nga Neymar dhe u zëvëndësua në pjesën e dytë, me Barcelonën që u mposht 3–1.<ref name="Clasico"/> Ai shënoi golin e tij të parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 4–0 kundër [[APOEL FC|APOEL]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000548/match=2014381/postmatch/report/index.html|title=Record-breaker Messi leads Barça stroll at APOEL|access-date=26 nëntor 2014|publisher=UEFA|language=en|date=25 nëntor 2014|archive-date=28 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128061850/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000548/match=2014381/postmatch/report/index.html|url-status=live}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi më 20 dhjetor në fitoren komode 5–0 kundër [[Córdoba CF|Córdobës]].<ref>{{cite news|title=Barcelona 5–0 Córdoba|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30483708|access-date=21 dhjetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 dhjetor 2014|archive-date=21 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221133112/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30483708|url-status=live}}</ref> Më 24 shkurt 2015, Suárez shënoi një dopietë në fitoren 2–1 kundër [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/feb/24/manchester-city-barcelona-champions-league-match-report|title=Manchester City 1–2 Barcelona|date=25 shkurt 2015|publisher=The Guardian|language=en|access-date=12 dhjetor 2016|archive-date=26 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226061951/https://www.theguardian.com/football/2015/feb/24/manchester-city-barcelona-champions-league-match-report|url-status=live}}</ref> Më 4 mars, ai shënoi në fitoren 3–1 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] në gjysëm-finalen e [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]]; Barça u kualifikua në finalen e këtij kompeticioni për herë të 37të në histori.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/31721178|title=Villarreal 1–3 Barcelona|date=4 mars 2015|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=5 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150305172027/http://www.bbc.com/sport/0/football/31721178|url-status=live}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi dy gola të tjerë në fitoren 6–1 kundër [[Rayo Vallecano]]s.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/34885/fc-barcelona-rayo-vallecano-la-liga-2014-2015|title=FC Barcelona – Rayo Vallecano|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=14 gusht 2020|archive-date=13 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813065625/https://www.fcbarcelona.com/en/matches/34885/fc-barcelona-rayo-vallecano-la-liga-2014-2015|url-status=live}}</ref> Më 22 mars, Suárez vendosi ''El Clásicon'' duke shënuar golin e fitores kundër Realit në shtëpi.<ref name="El Clasico">{{cite news|title=Barcelona 2–1 Real Madrid: Luis Suarez 'scores like few others|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32013192|publisher=BBC Sport|language=en|issue=22 mars 2015|date=23 mars 2015|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32013192|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, ai mori komplimenta nga trajneri [[Luis Enrique (futbollist)|Luis Enrique]], i cili tha: "Shumë pak lojtarë mund të shënojnë një gol si ai, edhe kjo është arsyeja pse e blemë. Ai vendos ndeshje. Ai është një golashënues i lindur, i cili ka nevojë për shumë pak për të shënuar."<ref name="El Clasico"/> Më 15 prill, Suárez shënoi një tjetër dygolësh në Ligën e Kampioneve, këtë herë në fitoren 3–1 kundër [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] në ndeshjen e parë të çerek-finales në [[Parc des Princes]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32295986|title=Paris St G 1–3 Barcelona|date=15 prill 2015|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.com/sport/0/football/32295986|url-status=live}}</ref> Në të dy golat, ai dribloi mbrojtësin [[David Luiz]] duke kaluar topin poshtë këmbëve të tij.<ref>{{cite news|title=WATCH: Luis Suarez nutmeg David Luiz twice in Barcelona's win at PSG|url=http://www1.skysports.com/football/news/11945/9807385/watch-luis-suarez-nutmegs-david-luiz-twice-in-barcelonas-win-at-psg|agency=Sky Sports|language=en|date=16 prill 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150527190240/http://www1.skysports.com/football/news/11945/9807385/watch-luis-suarez-nutmegs-david-luiz-twice-in-barcelonas-win-at-psg|archive-date=27 maj 2015}}</ref> Më 2 maj, ai shënoi tregolëshin e parë me klubin në fitoren madhore 8–0 kundër Córdobës.<ref>{{cite news|title=Córdoba 0–8 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32553122|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=2 maj 2015|archive-date=4 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150504182150/http://www.bbc.com/sport/0/football/32553122|url-status=live}}</ref> Dhjetë ditë më pas, Suárez asistoi të dy golat e Neymarit në humbjen 3–2 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë gjysëm-finale; Barcelona u kualifikua në finale me rezultatin e përgjithshëm 5–3.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11945/9847785/bayern-munich-x-x-barcelona|title=Bayern Munich 3–2 Barcelona: Barca reach first Champions League final in four years|agency=Sky Sports|language=en|access-date=13 maj 2015|archive-date=21 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321185904/https://www.skysports.com/football/news/11945/9847785/bayern-munich-x-x-barcelona|url-status=live}}</ref> Suárez shënoi në finalen e Ligës së Kampioneve kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në [[Berlin]] më 6 qershor, duke përfituar nga kthimi i topit pas rritjes së [[Gianluigi Buffon]] ndaj gjuajtjes së Messit; Barcelona fitoi ndeshjen me rezultatin 3–1, duke fituar trofeun për herë të pestë në histori si dhe kompletoi ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]''.<ref>{{cite news|author=Andrew Haslam|title=Barcelona see off Juventus to claim fifth title|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000552/match=2015227/postmatch/report/index.html|access-date=6 qershor 2015|publisher=UEFA|language=en|date=6 qershor 2015|archive-date=31 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331044142/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000552/match=2015227/postmatch/report/index.html|url-status=live}}</ref> Suárez e mbylli sezonin e parë në Spanjë me 25 gola dhe 20 asiste në të gjitha kompeticionet, duke fituar tre trofe.<ref name="Luis Suárez">{{cite news|url=http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|title=Luis Suárez|access-date=7 qershor 2015|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=10 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150510122850/http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|url-status=live}}</ref> Treshja sulmuese e Barcelonës, Messi, Suárez dhe Neymar, të quajtur "MSN", shënuan 122 gola në këtë sezon, duke vendosur një rekordë në Spanjë.<ref name="MSN record">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/jun/06/barcelona-luis-suarez-lionel-messi-juventus-champions-league-final|title=Barcelona's Luis Suárez, Leo Messi and Neymar too good for Juventus|date=6 qershor 2015|publisher=The Guardian|language=en|access-date=12 dhjetor 2016|archive-date=3 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151103021240/http://www.theguardian.com/football/2015/jun/06/barcelona-luis-suarez-lionel-messi-juventus-champions-league-final|url-status=live}}</ref> ====2015–2016: Këpuca e Artë Evropiane e dytë dhe suksesi në Spanjë==== [[Skeda:2015 UEFA Super Cup 79.jpg|parapamje|djathtas|Suárez në aksion gjatë ndeshjes së Superkupës Evropiane 2015 kundër Seviljes.]] Suárez e nisi sezonin 2015–16 me një gol dhe asist në fitoren 5–4 në kohën shtesë kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në [[UEFA Super Kupa 2015|UEFA Super Kupë]] më 11 gusht.<ref>{{cite news|title=Barcelona 5–4 Sevilla|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/33872239|access-date=12 gusht 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 gusht 2015|archive-date=12 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812233842/http://www.bbc.com/sport/0/football/33872239|url-status=live}}</ref> Ai shënoi tregolëshin e parë sezonal më 25 tetor në fitoren 3–1 kundër [[SD Eibar|Eibarit]]. Pas kësaj, ai shënoi golin e 300të në karrierë në fitoren 2–0 kundër [[Getafe CF|Getafes]].<ref>{{cite news|title=Outrageous assist tees up Suarez's 300th|url=http://www.foxsports.com.au/football/la-liga-wrap-luis-suarez-cashes-in-on-sublime-sergi-roberto-assist-but-real-madrid-remain-top/story-e6frf423-1227589878700|agency=Fox Sports|language=en|date=1 nëntor 2015|access-date=1 nëntor 2015|archive-date=14 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314204744/http://www.foxsports.com.au/football/la-liga-wrap-luis-suarez-cashes-in-on-sublime-sergi-roberto-assist-but-real-madrid-remain-top/story-e6frf423-1227589878700?nk=04f4b05d2fd4bd120ad3cfe8222c31d6-1584218864|url-status=live}}</ref> Më 21 nëntor, Suárez shënoi dy gola në fitoren madhore 4–0 të Barcelonës kundër Real Madridit në transfertë.<ref>{{cite news|title=Real Madrid 0–4 Barcelona: Suarez scores twice as Barca thrash Real|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/34849342|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 nëntor 2015|access-date=21 nëntor 2015|archive-date=22 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160122010206/http://www.bbc.com/sport/0/football/34849342|url-status=live}}</ref> Gjatë muajit dhjetor, Suárez luajti në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]; ai shënoi një tregolësh në fitoren 3–0 kundër [[Guangzhou Evergrande Taobao F.C.|Guangzhou Evergrande]], duke u bërë lojtari i parë në historinë e kompeticionit që shënon tre gola në një ndeshje.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-scores-first-ever-hat-trick-in-club-world-cup|title=Luis Suárez scores first ever hat-trick in Club World Cup|date=17 dhjetor 2015|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=18 dhjetor 2015|archive-date=26 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160526235317/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-scores-first-ever-hat-trick-in-club-world-cup|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu shënoi edhe dy gola të tjerë në finale kundër [[Club Atlético River Plate|River Plate]]. Barcelona arriti një fitore komode 3–0, duke fituar një tjetër trofe.<ref>{{cite news|author=Emlyn Begley|title=River Plate 0–3 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/35141742|access-date=20 dhjetor 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 dhjetor 2015|archive-date=18 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.bbc.com/sport/0/football/35141742|url-status=live}}</ref> Suárez fitoi Kupën e Artë si golashënuesi më i mirë me pesë gola si dhe u emërua lojtari i turnamentit.<ref name="CWC awards">{{cite web|title=Barcelona trio sweep awards|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2015/m=12/news=barcelona-trio-raumt-ab-2747108-2747184.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151220152446/http://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2015/m=12/news=barcelona-trio-raumt-ab-2747108-2747184.html|url-status=dead|archive-date=20 dhjetor 2015|publisher=FIFA|language=en|access-date=20 dhjetor 2015|date=20 dhjetor 2015}}</ref> Suárez e nisi vitin e ri 2016 me tre gola në fitoren 6–0 kundër [[Athletic Bilbao]]s në kampionat. Më 3 shkurt, ai shënoi katër gola në fitoren tenistike 7–0 kundër [[Valencia CF|Valencias]] në ndeshje e parë gjysëm-finale në kupë.<ref>{{cite web|title=El Barça enciende la consola|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/semifinal/ida/bar_val/|publisher=Marca|language=es|access-date=3 shkurt 2016|date=3 shkurt 2016|archive-date=3 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203090922/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/semifinal/ida/bar_val/|url-status=live}}</ref> Dy javë më pas, Suárez shënoi një tjetër tregolësh, i treti në La Liga për këtë sezon, në një fitore 6–1 kundër [[Celta de Vigo|Celta Vigos]]. Në fazën me eliminim direkt të Ligës së Kampioneve, Suárez shënoi një gol me një veprim akrobatik në fitoren 3–1 kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]] në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave.<ref>{{cite web|title=Barcelona 3–1 Arsenal (5–1 agg): Holders knock Gunners out of Champions League|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-arsenal/352781/|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=17 mars 2016|date=17 mars 2016|archive-date=16 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316233106/http://www.skysports.com/football/barcelona-vs-arsenal/352781|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e parë çerek-finale, ai shënoi dy golat e fitores 2–1 kundër [[Atlético Madrid]]it në shtëpi,<ref>{{cite news|title=Barcelona 2–1 Atletico Madrid|url=https://www.bbc.com/sport/football/35956625/|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=5 prill 2016|date=5 prill 2016|archive-date=5 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405053411/http://www.bbc.com/sport/football/35956625|url-status=live}}</ref> por Barcelona u eliminua pasi u mposht 2–0 në ndeshjen e kthimit.<ref>{{cite web|title=Atletico Madrid 2–0 Barcelona (Agg: 3–2)|url=https://www.skysports.com/football/news/11833/10241782/atletico-madrid-x-x-barcelona/|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=14 prill 2016|date=14 prill 2016|archive-date=30 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030214550/https://www.skysports.com/football/news/11833/10241782/atletico-madrid-x-x-barcelona|url-status=live}}</ref> Pas eliminimit nga Liga e Kampioneve, Suárez vazhdoi me formën e tij të mrekullueshme në kampionat; ai shënoi katër gola dhe tre asiste në suksesin 8–0 kundër [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruñas]] më 20 prill, kurse tre ditë më pas shënoi katër gola të tjerë në një tjetër sukses madhor, këtë herë kundër [[Sporting de Gijón|Sporting Gijónit]] me rezultatin 6–0. Ai u bë lojtari i parë në historinë e La Ligës që shënon katër gola në ndeshje rresht.<ref>{{cite news|title=Luis Suárez arrebata a Cristiano Ronaldo el Pichich|url=http://www.marca.com/futbol/barcelona/2016/04/23/571bd59446163fb72c8b45a2.html|date=23 prill 2016|access-date=23 prill 2016|publisher=Marca|language=es|archive-date=24 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424112247/http://www.marca.com/futbol/barcelona/2016/04/23/571bd59446163fb72c8b45a2.html|url-status=live}}</ref> Më 30 prill, ai shënoi golin e 35të në kampionat, duke u bërë lojtari i dytë në historinë e Barcelonës që arrin këtë shifër pas Messit.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2016/04/30/22983522/35-and-counting-suarez-joins-messi-in-elite-club-of-la-ligas|title=35 and counting: Suarez joins Messi in elite club of La Liga's highest scorer|date=30 prill 2016|access-date=30 prill 2016|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=4 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504014137/http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2016/04/30/22983522/35-and-counting-suarez-joins-messi-in-elite-club-of-la-ligas|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/la-liga-title-race-barcelona-7925678|title=La Liga title race: Barcelona still lead after dramatic penultimate day|date=8 maj 2016|publisher=[[Daily Mirror]]|language=en|access-date=4 prill 2018|archive-date=21 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621145236/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/la-liga-title-race-barcelona-7925678|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e javës së fundit të La Ligës, Suárez shënoi një tregolësh në fitoren 3–0 kundër [[Granada CF|Granadës]], duke i dhënë Barcelonës titullin e dytë rresht kampion. Ai e mbylli kampionatin me 40 gola, duke fituar [[Trofeu Pichichi|Trofeun Pichichi]] si golashënuesi më i mirë si dhe Këpucën e Artë Evropiane.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/36293793|title=Luis Suarez: Barcelona striker hits hat-trick to win Pichichi – La Liga's golden boot|date=14 maj 2016|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 shkurt 2018|archive-date=25 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625010628/https://www.bbc.com/sport/football/36293793|url-status=live}}</ref> Ai u bë lojtari i parë që nga viti 2009 që fiton Këpucën e Artë Evropiane dhe Pichichin në epokën e [[Cristiano Ronaldo]]s dhe Lionel Messit.<ref>{{cite news|url=http://www.cbssports.com/soccer/news/ronaldo-subbed-off-by-real-madrid-waving-white-flag-on-la-liga-pichichi-races/|title=Final Pichichi and Golden Shoe standings: Barcelona's Luis Suarez the winner|date=16 maj 2016|access-date=16 maj 2016|publisher=CBS Sports|language=en|archive-date=17 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517160049/http://www.cbssports.com/soccer/news/ronaldo-subbed-off-by-real-madrid-waving-white-flag-on-la-liga-pichichi-races|url-status=live}}</ref> Katërmbëdhjetë nga golat e tij erdhën në pesë ndeshjet e fundit. Ai gjithashtu u shpall asistuesi më i mirë me 16 asiste sëbashku me Messin, duke u bërë lojtari i parë në historinë e La Ligës që shpallet golashënuesi dhe asistuesi më i mirë në një sezon. Më 22 maj, Suárez u dëmtua në kofshën e djathtë në fitoren 2–0 kundër Seviljes në finalen e kupës, duke humbur edicionin e [[Copa América Centenario]]s me ekipin kombëtar.<ref name="hamstring injury">{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-s-luis-suarez-diagnosed-with-right-hamstring-injury|title=Luis Suárez diagnosed with right hamstring injury|publisher=FC Barcelona|language=en|date=23 maj 2016|access-date=23 maj 2016|archive-date=26 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160526120920/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-s-luis-suarez-diagnosed-with-right-hamstring-injury|url-status=live}}</ref><ref name="Suárez set to miss start of Copa América">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/23/copa-america-uruguay-barcelona-luis-suarez-injury|title=Uruguay's Luis Suárez set to miss start of Copa América with hamstring injury|publisher=The Guardian|language=en|date=23 maj 2016|access-date=23 maj 2016|archive-date=4 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504081212/https://www.theguardian.com/football/2016/may/23/copa-america-uruguay-barcelona-luis-suarez-injury|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 59 gola dhe 22 asiste në të gjitha kompeticionet. Treshja MSN shënoi 131 gola në këtë sezon, duke thyer rekordin që vendosën sezonin e kaluar.<ref>{{cite news|title=Messi, Suárez and Neymar Jr end season with 131 goals|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2015-2016/messi-suarez-and-neymar-jr-end-season-with-131-goals|access-date=5 gusht 2018|publisher=FC Barcelona|language=en|archive-date=5 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805143526/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2015-2016/messi-suarez-and-neymar-jr-end-season-with-131-goals|url-status=live}}</ref> ====2016–2017: Sezoni i fundit i treshes MSN==== [[Skeda:Messi & Suarez.jpg|parapamje|majtas|190px|Suárez dhe Messi, 6 gusht 2016.]] Suárez e nisi sezonin e tretë te Barcelona duke shënuar në fitoren 2–0 kundër Seviljes në ndeshjen e parë të Superkupës Spanjolle.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37080308|title=Sevilla 0-2 Barcelona|date=14 gusht 2016|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=17 gusht 2016}}</ref> Ai shënoi tre gola në ndeshjen hapëse të kampionatit kundër [[Real Betis]], përfshirë edhe golin e parë me goditje dënimi si lojtar i Barcelonës.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2016-2017/luis-suarez-joins-fc-barcelona-s-free-kick-club|title=Luis Suárez joins FC Barcelona's free-kick club|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=24 gusht 2016|archive-date=19 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919171025/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2016-2017/luis-suarez-joins-fc-barcelona-s-free-kick-club|url-status=live}}</ref> Më 10 shtator, ai luajti ndeshjen e tij të 100të në të gjitha kompeticionet me klubin në humbjen 2–1 në shtëpi kundër [[Deportivo Alavés|Alavés]]. Edhe pse nuk shënoi, ai asistoi golin e vetëm të ekipit dhe kaloi Ronaldon dhe Messin për numrin e golave dhe asisteve në 100 ndeshjet e para në Spanjë; Suárez kishte shënuar 88 gola dhe 43 asiste në 100 ndeshjet e para me Barcelonën, krahasuar me 95 gola dhe 29 asiste të Ronaldos me Realin dhe 41 gola dhe 14 asiste të Messit me Barcelonën.<ref>{{cite web|author=Nick Wright|title=Luis Suarez at 100 games: Barcelona star beats Cristiano Ronaldo's record|url=http://www.skysports.com/football/news/11096/10574246/luis-suarez-at-100-games-barcelona-star-beats-cristiano-ronaldos-record|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=19 shtator 2016|archive-date=20 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920064806/http://www.skysports.com/football/news/11096/10574246/luis-suarez-at-100-games-barcelona-star-beats-cristiano-ronaldos-record|url-status=live}}</ref> Më 13 shtator, Suárez shënoi dy gola në fitoren 7–0 kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] në ndeshjen e parë të fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|author=Tim Hill|title=Barcelona 7–0 Celtic|url=https://www.theguardian.com/football/live/2016/sep/13/barcelona-celtic-champions-league-live|publisher=The Guardian|language=en|date=13 shtator 2016|access-date=19 shtator 2016|archive-date=19 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919000031/https://www.theguardian.com/football/live/2016/sep/13/barcelona-celtic-champions-league-live|url-status=live}}</ref> Tre ditë më pas, ai shënoi një tregolësh në fitoren 5–1 kundër [[CD Leganés|Leganés]] në transfertë.<ref>{{cite news|title=Leganes 1–5 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/football/37388264|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 shtator 2016|access-date=19 shtator 2016|archive-date=20 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920090958/http://www.bbc.com/sport/football/37388264?|url-status=live}}</ref> Në dhjetor, Suárez shënoi me kokë në barazimin 1–1 kundër Real Madridit, duke i dhënë ekipit të tij një pikë.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/38131323|title=Captain Sergio Ramos scored a stoppage-time equaliser to extend Real Madrid's unbeaten start to the season and deny Barcelona victory in a bad-tempered El Clasico.|date=3 dhjetor 2016|access-date=3 dhjetor 2016|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=18 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218112627/https://www.bbc.com/sport/football/38131323|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu shënoi dy gola dhe asistoi një tjetër në derbin kundër [[RCD Espanyol|Espanyolit]], duke i dhënë Barcelonës një fitore 4–1.<ref>{{cite news|url=https://en.as.com/en/2016/12/17/football/1481982242_660371.html|title=Barcellona: Barcelona 4–1 Espanyol: LaLiga Santander goals, match report|date=18 dhjetor 2016|access-date=18 dhjetor 2016|website=as.com|language=en|archive-date=18 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161218101133/http://en.as.com/en/2016/12/17/football/1481982242_660371.html|url-status=dead}}</ref> Më 11 janar 2017, Suárez shënoi golin e 100të me Barcelonën në të gjitha kompeticionet në ndeshjen e raundit të 16-tave të kupës kundër Athletic Bilbaos.<ref>{{cite news|url=http://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2435197.html|title=Barcellona: Suárez nel club dei 100|date=11 janar 2017|access-date=12 janar 2017|publisher=UEFA|language=it|archive-date=16 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116171710/http://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2435197.html|url-status=live}}</ref> Pas kësaj, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër Atlético Madridit, ai shënoi pas një inkursioni personal nga mesi i fushës, me Barcelonën që fitoi 2–1.<ref>{{cite news|url=https://en.as.com/en/2017/02/01/football/1485932784_650463.html|title=Atletico Madrid 1–2 Barcelona: full-time summary|date=1 shkurt 2017|access-date=1 shkurt 2017|website=as.com|language=en|archive-date=2 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202141147/http://en.as.com/en/2017/02/01/football/1485932784_650463.html|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit, pavarësisht se shënoi, ai u përjashtua me karton të kuq për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Koke Resurrección|Kokes]], duke humbur finalen.<ref>{{cite news|author=Mark Dobson|title=Luis Suárez sent off as nine-man Barcelona edge out Atlético Madrid|url=https://www.theguardian.com/football/2017/feb/07/luis-suarez-barcelona-sent-off-atletico-madrid-camp-nou-copa-del-rey|publisher=The Guardian|language=en|date=7 shkurt 2017|access-date=7 shkurt 2017|archive-date=7 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207233348/https://www.theguardian.com/football/2017/feb/07/luis-suarez-barcelona-sent-off-atletico-madrid-camp-nou-copa-del-rey|url-status=live}}</ref> Në intervistën pas ndeshje, Suárez shprehu pakënaqsinë e tij për vendimin dhe inkurajoi klubin të apelonte vendimin.<ref>{{cite web|access-date=7 shkurt 2017|date=7 shkurt 2017|author1=Samuel Marsden|title=Luis Suarez hopes Barcelona appeal his red card, says 'It's not even a foul'|url=http://www.espnfc.com/barcelona/story/3056061/luis-suarez-hopes-barcelona-appeal-his-red-card-its-not-even-a-foul|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210010834/http://www.espnfc.com/barcelona/story/3056061/luis-suarez-hopes-barcelona-appeal-his-red-card-its-not-even-a-foul|url-status=live}}</ref> Ai nuk luajti në finale, të cilën Barcelona e fitoi, duke fituar kupën për të tretin sezon rresht.<ref>{{cite news|title=Barcelona beats Alaves to win Copa del Rey for 29th time|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2017/05/27/barcelona-wins-copa-del-rey-in-luis-enriques-last-game/102244180/|publisher=USA Today|language=en|date=27 maj 2017|access-date=27 maj 2017|archive-date=29 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529031609/https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2017/05/27/barcelona-wins-copa-del-rey-in-luis-enriques-last-game/102244180/|url-status=live}}</ref> Më 8 mars, Suárez shënoi në minutën e tretë të fitores historike 6–1 kundër [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] në ndeshjen e kthimit të çerek-finales së Ligës së Kampioneve në Camp Nou. Ai gjithashtu fitoi një penallti që u shënua nga Neymar për golin e pestë të ekipit.<ref>{{cite web|title=Barcelona 6–1 Paris Saint-Germain (Aggregate 6–5): Barca advance to quarter-finals after comeback win|url=https://www.skysports.com/football/news/11945/10795006/barcelona-6-1-paris-saint-germain-aggregate-6-5-barca-advance-after-thrilling-win/|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=9 mars 2017|date=8 mars 2017|archive-date=11 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170311161329/http://www.skysports.com/football/news/11945/10795006/barcelona-6-1-paris-saint-germain-aggregate-6-5-barca-advance-after-thrilling-win|url-status=live}}</ref> Barcelona u kualifikua në gjysëm-finale me rezultatin e përgjithshëm 6–5, duke përmbysur humbjen 4–0 të pësuar në Francë dhe duke vendosur një rekord të ri për përmbysjen më të madhe në këtë kompeticion.<ref name="telegraph">{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/03/08/barcelona-vs-psg-champions-league-live-score-updates/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/03/08/barcelona-vs-psg-champions-league-live-score-updates/|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Barcelona 6 PSG 1: Miracle at the Nou Camp as Barca complete greatest ever European comeback in football history!|publisher=Daily Telegraph|language=en|date=8 mars 2017|access-date=20 dhjetor 2017}}{{cbignore}}</ref> Suárez e mbylli sezonin me 37 gola dhe 16 asiste. Treshja MSN shënoi 111 gola në sezonin e tyre të fundit sëbashku, pasi Neymar u transferua në Francë te Paris Saint-Germain.<ref>{{cite web|url=https://www.brila.net/neymar-imminent-departure-from-barcelona-signals-the-end-of-msn/|title=Neymar jr's imminent departure from Barcelona signals the end of MSN.|publisher=brila|language=en|date=2 gusht 2017|access-date=2 gusht 2017|archive-date=10 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010141751/http://www.brila.net/neymar-imminent-departure-from-barcelona-signals-the-end-of-msn/|url-status=live}}</ref> ====2017–2018: Dopieta e titujve në Spanjë dhe rekordi i ndeshjeve pa humbje==== Më 23 shtator 2017, Suárez shënoi në fitoren 3–0 kundër [[Girona FC|Gironës]] në derbin e Katalunjës, e cila ishte e para midis këtyre klubeve.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-girona-fc-0-3-fc-barcelona-top-cats|title=Girona FC 0–3 FC Barcelona: Top cats|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=23 shtator 2017|archive-date=24 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170924053536/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-girona-fc-0-3-fc-barcelona-top-cats|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e javës së 8të kundër Atlético Madridit, Suárez shënoi në minutën e 82të, duke i dhënë Barcelonës një pikë; kjo ishte ndeshja e parë që ekipi barazonte pas shtatë fitoresh rresht.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-atletico-madrid-1-1-fc-barcelona-still-undefeated|title=MATCH REPORT: Atlético Madrid 1–1 FC Barcelona: Still undefeated|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 tetor 2017|access-date=14 tetor 2017|archive-date=15 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015045119/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-atletico-madrid-1-1-fc-barcelona-still-undefeated|url-status=live}}</ref> Golat e tij të rradhës erdhën në fitoren 3–0 kundër Leganés në javën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-leganes-0-2-fcbarcelona-super-suarez-strikes-twice|title=MATCH REPORT: Leganés 0–3 Barça: Super Suárez strikes twice|publisher=FC Barcelona|language=en|date=18 nëntor 2017|access-date=19 nëntor 2017|archive-date=1 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044618/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-leganes-0-2-fcbarcelona-super-suarez-strikes-twice|url-status=live}}</ref> Barcelona vazhdoi të dominonte në kampionat, duke i fituar të gjitha ndeshjet me rradhë; Suárez kontriboi me një gol kundër Villarrealit dhe me dy gola kundër Deportivo La Coruñas.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/42301460|title=Luis Suarez and Lionel Messi scored as leaders Barcelona regained their five-point lead at the top of La Liga by beating 10-man Villarreal|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 dhjetor 2017|access-date=10 dhjetor 2017|archive-date=11 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211011522/http://www.bbc.com/sport/football/42301460|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-4-0-deportivo-winter-wonderland|title=FC Barcelona 4–0 Deportivo: Winter wonderland|publisher=FC Barcelona|language=en|date=17 dhjetor 2017|access-date=17 dhjetor 2017|archive-date=23 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223003257/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-4-0-deportivo-winter-wonderland|url-status=live}}</ref> Më 23 dhjetor, në ndeshjen e fundit të vitit, Suárez shënoi një nga tre golat e fitores bindëse 3–0 kundër Real Madridit në Santiago Bernabéu.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/real-madrid-0-fcbarcelona-3-messi-christmas-match-report|title=Real Madrid 0 Barça 3: Messi Christmas!|publisher=FC Barcelona|language=en|date=23 dhjetor 2017|access-date=23 dhjetor 2017|archive-date=23 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223221148/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/real-madrid-0-fcbarcelona-3-messi-christmas-match-report|url-status=live}}</ref> Ky ishte goli i tij i 400të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/12/25/5a412497468aebac6a8b461b.html|title=The best of Luis Suarez's 400 goals|publisher=Marca|language=en|date=25 dhjetor 2017|access-date=4 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183419/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/12/25/5a412497468aebac6a8b461b.html|url-status=live}}</ref> Suárez e nisi gjysmën e dytë të sezonit me një dygolësh në fitoren 4–2 me përmbysje kundër [[Real Sociedad]]it më 14 janar 2018.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-real-sociedad-v-fc-barcelona-thrilling-comeback-win-4-2-suarez|title=MATCH REPORT: Real Sociedad v FC Barcelona: Thrilling comeback win (2–4)|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 janar 2018|access-date=14 janar 2018|archive-date=15 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115125944/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-real-sociedad-v-fc-barcelona-thrilling-comeback-win-4-2-suarez|url-status=live}}</ref> Pas kësaj, ai shënoi dy gola të tjerë dhe një asist në ndeshjen e rradhës kundër Real Betis, e mbyllur me fitoren 5–0 të Barcelonës.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/42769903|title=Lionel Messi and Luis Suarez both scored twice as Barcelona thumped Real Betis to move 11 points clear at the top of La Liga|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 janar 2018|access-date=21 janar 2018|archive-date=22 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122015908/http://www.bbc.com/sport/football/42769903|url-status=live}}</ref> Më 24 shkurt, ai shënoi tregolëshin e parë të sezonit në fitoren 6–1 kundër Gironës.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-barca-girona-unstoppable-6-1-|title=FC Barcelona – Girona: Unstoppable! (6–1)|publisher=FC Barcelona|language=en|date=24 shkurt 2018|access-date=25 shkurt 2018|archive-date=25 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180225153420/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-barca-girona-unstoppable-6-1-|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampioneve, Suárez shënoi në fitoren 4–1 kundër [[A.S. Roma|Romës]] në [[Camp Nou]], por Barcelona u mposht 3–0 në ndeshjen e kthimit dhe u eliminua nga kompeticioni.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43632211|title=Roma pulled off a sensational second-leg comeback to beat Barcelona 3–0 and reach the Champions League semi-finals on away goals|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 prill 2018|access-date=10 prill 2018|archive-date=19 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230419204811/https://www.bbc.com/sport/football/43632211|url-status=live}}</ref> Më 14 prill, Suárez shënoi në fitoren 2–1 kundër Valencias duke ndihmuar Barcelonën të vendoste një rekord historik të ndeshjeve pa humbje me 39.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-2-1-valencia-cf-record-breakers|title=FC Barcelona 2–1 València CF: Record breakers|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 prill 2018|access-date=14 pri 2018|archive-date=15 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415125859/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-2-1-valencia-cf-record-breakers|url-status=live}}</ref> Shtatë ditë më pas, ai shënoi dy gola në fitoren 5–0 kundër Seviljes në finalen e kupës, kompeticion të cilën ekipi e fitoi për vitin e katërt rresht.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/copa-del-rey-final-match-report-sevilla-0-5-fc-barcelona-wanda-ful-|title=Sevilla 0–5 FC Barcelona: Wanda-ful!|publisher=FC Barcelona|language=en|date=21 prill 2018|access-date=21 prill 2018|archive-date=21 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621045345/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/copa-del-rey-final-match-report-sevilla-0-5-fc-barcelona-wanda-ful-|url-status=live}}</ref> Më 29 prill, Barcelona fitoi edhe titullin e La Ligës pasi mposhti Deportivo La Coruñën me rezultatin 4–2; Suárez asistoi tre nga katër golat e Messit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43928594|title=Barcelona wrapped up the league title in Ernesto Valverde's first season as manager with a Lionel Messi-inspired victory over Deportivo La Coruna|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 prill 2018|access-date=29 prill 2018|archive-date=6 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706211446/https://www.bbc.com/sport/football/43928594|url-status=live}}</ref> Më 6 maj, Suárez shënoi në barazimin 2–2 kundër Real Madridit për ta rritur rekordin e ndeshjeve pa humbje në 43.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-vs-real-madrid-still-undefeated-2-2-|title=MATCH REPORT: Barça and Real Madrid draw 2–2, as Catalans extend unbeaten streak|publisher=FC Barcelona|language=en|date=6 maj 2018|access-date=6 maj 2018|archive-date=7 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507224232/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-vs-real-madrid-still-undefeated-2-2-|url-status=live}}</ref> Ky rekord u ndal në humbjen 5–4 kundër [[Levante UD|Levantes]] në ndeshjen e javës së 37të, me Suárez i cili shënoi dy gola.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-levante-ud-v-fc-barcelona-undefeated-run-comes-to-end-5-4-|title=Levante UD v FC Barcelona: Undefeated run comes to end (5–4)|publisher=FC Barcelona|language=en|date=13 maj 2018|access-date=13 maj 2018|archive-date=14 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514145759/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-levante-ud-v-fc-barcelona-undefeated-run-comes-to-end-5-4-|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 31 gola dhe 17 asiste në të gjitha kompeticionet. Ai u shpall asistuesi më i mirë i kampionatit për të tretin sezon rresht me 12 asiste.<ref>{{cite news|url=https://www.statbunker.com/competitions/MostAssists?comp_id=600|title=Most assists in La Liga|access-date=12 mars 2012|website=statbunker.com|language=en|archive-date=19 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519085049/https://www.statbunker.com/competitions/MostAssists?comp_id=600|url-status=live}}</ref> ====2018–2019: Një tjetër titull i La Ligës==== Suárez shënoi dy golat e parë të sezonit 2018–19 në fitoren 8–2 kundër ekipit të sapongjitur [[SD Huesca|Huescës]] në javën e tretë të kampionatit.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-fc-barcelona-huesca-gr-eight-8-2|title=FC Barcelona – SD Huesca: Gr-eight! (8–2)|date=2 shtator 2018|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=2 shtator 2018|archive-date=3 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180903045720/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-fc-barcelona-huesca-gr-eight-8-2|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu shënoi në fitoren 2–1 kundër Real Sociedadit për t'i dhënë ekipit fitoren e katërt në po kaq ndeshje.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-real-societat-1-2-barca-real-delight|title=Real Sociedad 1–2 Barça: Real delight|date=15 shtator 2018|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=15 shtator 2018|archive-date=16 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916060301/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-real-societat-1-2-barca-real-delight|url-status=live}}</ref> Më 28 tetor, Suárez shënoi një tregolësh në fitoren historike 5–1 kundër Realit në ''El Clásico'';<ref>{{cite news|title=Suarez scores hat-trick as Barca thrash Real in El Clasico|url=https://www.bbc.com/sport/football/45995215|date=28 tetor 2018|access-date=28 tetor 2018|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=5 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505002900/https://www.bbc.com/sport/football/45995215|url-status=live}}</ref> ai u bë lojtari i dytë pas Messit që shënon tre gola në një ndeshje në kampionat kundër Realit në njëzet vitet e fundit.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/suarez-smashes-barcelonas-first-non-messi-clasico-hat-trick-since-romario/1wuck0g8a0fcdzdfr5xnekasq|title=Suarez smashes Barcelona's first non-Messi Clasico hat-trick since Romario|publisher=Goal.com|language=en|date=28 tetor 2018|access-date=11 mars 2025}}</ref> Pas kësaj, ai shënoi dy gola në fitoren 3–2 me përmbysje kundër [[Rayo Vallecano]]s në ndeshjen e rradhës.<ref>{{cite news|title=Barcelona secured two late goals to beat struggling Rayo Vallecano in a remarkable game, extending their lead at the top of La Liga to four points.|url=https://www.bbc.com/sport/football/46038007|date=3 nëntor 2018|access-date=3 nëntor 2018|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=4 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104011529/https://www.bbc.com/sport/football/46038007|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Luis Suarez 2019 03 17 2.jpg|parapamje|upright|Suárez duke luajtur me Barcelonën në vitin 2019.]] Më 13 janar, Suárez shënoi dy gola dhe asistoi një gol të Messit në fitoren 3–0 kundër Eibarit, duke ndihmuar Barcelonën të shkontë pesë pikë para vendit të dytë.<ref>{{cite news|title=Lionel Messi scored his 400th La Liga goal as Barcelona beat Eibar at the Nou Camp to regain their five-point lead at the top of the table.|url=https://www.bbc.com/sport/football/46858269|date=13 janar 2019|access-date=13 janar 2019|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=4 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504013435/https://www.bbc.com/sport/football/46858269|url-status=live}}</ref> Më 27 shkurt, ai shënoi një tjetër dopietë në fitoren 3–0 kundër Realit në ndeshjen e parë gjysëm-finale të kupës.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/feb/27/real-madrid-barcelona-copa-del-rey-match-report|title=Luis Suárez scores twice as Barcelona beat Real Madrid to reach cup final|publisher=The Guardian|language=en|date=27 shkurt 2019|access-date=4 korrik 2021|archive-date=9 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182943/https://www.theguardian.com/football/2019/feb/27/real-madrid-barcelona-copa-del-rey-match-report|url-status=live}}</ref> Dy muaj më pas, Barcelona siguroi matematikisht titullin e La Ligës; kjo ishte hera e katërt që Suárez e fitonte këtë trofe.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/apr/27/barcelona-levante-la-liga-match-report|title=Barcelona win La Liga title as Lionel Messi goal secures victory over Levante|publisher=The Guardian|language=en|date=27 prill 2019|access-date=27 prill 2019|archive-date=24 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924185712/https://www.theguardian.com/football/2019/apr/27/barcelona-levante-la-liga-match-report/|url-status=live}}</ref> Pavarësisht formës së mirë në kampionat, ai shënoi vetëm një gol në Ligën e Kampioneve, e cila erdhi në fitoren 3–0 kundër ish klubit të tij Liverpool në ndeshjen e parë gjysëm-finale në Camp Nou.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/41574/fc-barcelona-liverpool-uefa-champions-league-2018-19|title=FC Barcelona 3–0 Liverpool|publisher=FC Barcelona|language=en|date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|archive-date=1 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501210514/https://www.fcbarcelona.com/en/matches/41574/fc-barcelona-liverpool-uefa-champions-league-2018-19|url-status=live}}</ref> Barcelona u mposht me rezultatin 4–0 në ndeshjen e kthimit në [[Anfield]] dhe u eliminua nga kompeticioni; kjo ishte hera e dytë që ekipi shpëdoronte një avantazh prej tre golash.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/48179167|title=Liverpool 4–0 Barcelona|publisher=BBC Sport|language=en|date=7 maj 2019|access-date=7 maj 2019|archive-date=31 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531022955/https://www.bbc.com/sport/football/48179167|url-status=live}}</ref> Suárez e mbylli sezonin 25 gola dhe 10 asiste në të gjitha kompeticionet. ====2019–2020: Sezoni i fundit në Camp Nou==== Suárez pësoi një dëmtim në ndeshjen hapëse të La Ligës 2019–20 kundër [[Athletic Bilbao]]s, të cilën Barcelona e humbi 1–0.<ref>{{cite news|url=https://en.as.com/en/2019/08/17/football/1566031622_586655.html/|title=Luis Suárez injury: Barcelona confirm calf damage|website=AS|language=en|date=17 gusht 2019|access-date=17 gusht 2019|archive-date=17 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190817202221/https://en.as.com/en/2019/08/17/football/1566031622_586655.html|url-status=dead}}</ref> Ai u rikthye pas një muaji në fushë në fitoren 5–2 kundër Valencias në javën e katërt, duke shënuar edhe dy golat e parë të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://thesportsrush.com/luis-suarez-goals-vs-valencia-watch-barcelona-superstar-scoring-brace-upon-his-return-against-valencia/|title=Luis Suárez goals Vs Valencia: Watch Barcelona superstar scoring brace upon his return against Valencia|publisher=The Sports Rush|language=en|date=15 shtator 2019|access-date=15 janar 2019|archive-date=27 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927032712/https://thesportsrush.com/luis-suarez-goals-vs-valencia-watch-barcelona-superstar-scoring-brace-upon-his-return-against-valencia/|url-status=live}}</ref> Më 2 tetor, ai shënoi dy gola në fitoren 2–1 me përmbysje kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në shtëpi në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/52691/fc-barcelona-internazionale-uefa-champions-league-2019-2020|title=FC Barcelona 2–1 Internazionale|publisher=FC Barcelona|language=en|date=2 tetor 2019|access-date=2 tetor 2019|archive-date=2 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002205317/https://www.fcbarcelona.com/en/matches/52691/fc-barcelona-internazionale-uefa-champions-league-2019-2020|url-status=live}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi me rrofeshatë në fitoren 4–0 kundër Seviljes në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://thesportsrush.com/luiz-suarez-goal-vs-sevilla-watch-uruguayan-striker-score-an-incredible-overhead-kick-goal/|title=Luiz Suarez goal Vs Sevilla: Watch Uruguayan striker score an incredible overhead kick goal|publisher=The Sports Rush|language=en|date=7 tetor 2019|access-date=7 tetor 2019|archive-date=25 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925173617/https://thesportsrush.com/luiz-suarez-goal-vs-sevilla-watch-uruguayan-striker-score-an-incredible-overhead-kick-goal/|url-status=live}}</ref> Më 7 dhjetor, Suárez shënoi me pjesën e prapte të këmbës në fitoren 5–2 kundër [[RCD Mallorca|Majorkës]]. Topi përfundoi në rrjetë pasi mori hark dhe u konsiderua nga shumë si goli i sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.sportbible.com/football/news-goals-luis-suarez-scored-a-sensational-backheel-goal-in-barcelonas-win-20191208/|title=Luis Suarez Scored A Sensational Backheel Goal In Barcelona's Win Over RCD Mallorca|publisher=Sport Bible|language=en|date=8 dhjetor 2019|access-date=9 dhjetor 2019|archive-date=8 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208134628/https://www.sportbible.com/football/news-goals-luis-suarez-scored-a-sensational-backheel-goal-in-barcelonas-win-20191208|url-status=live}}</ref> Tre ditë më pas, ai hyri si zëvëndësues dhe luajti si kapiten i Barcelonës për herë në fitoren 2–1 kundër Interit në [[San Siro]] në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve; ai asistoi golin e [[Ansu Fati]]t, i cili u në shënuesi më i ri në historinë e kompeticionit.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2019/12/10/ansu-fati-makes-history-what-we-learned-from-fc-barcelona-versus-inter-milan/#4d66ec5b5e82|publisher=Forbes|language=en|title=Ansu Fati Makes History: What We Learned From FC Barcelona Versus Inter Milan|access-date=10 dhjetor 2019|date=10 dhjetor 2019|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303093001/https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2019/12/10/ansu-fati-makes-history-what-we-learned-from-fc-barcelona-versus-inter-milan/#4d66ec5b5e82|url-status=live}}</ref> Më 12 janar 2020, Barcelona njftoi se Suárez do të operohej në gju dhe do të mungonte për rreth katër muaj pas dëmtimit që pësoi në ndeshjen e Superkupës Spanjolle kundër Atléticos.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1570057/luis-suarez-out-for-four-months|title=Luis Suárez, out for four months|publisher=FC Barcelona|language=en|date=12 janar 2020|access-date=12 janar 2020|archive-date=1 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201102751/https://www.fcbarcelona.com/en/news/1570057/luis-suarez-out-for-four-months|url-status=live}}</ref> Suárez u rikthye nga dëmtimi në qershor, duke u aktivizuar në pjesën e dytë si zëvëndësues në fitoren 4–0 në transfertë kundër Majorkës. Më 9 korrik, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjeve kundër [[RCD Espanyol|Espanyolit]], duke arritur në kuotën e 195 golave. Me këtë gol, ai kaloi [[László Kubala]] si golashënuesi i tretë më i mirë në historinë e klubit.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1712073/luis-suarez-overtakes-kubala|title=Luis Suárez overtakes Kubal|publisher=FC Barcelona|language=en|date=19 korrik 2020|access-date=19 korrik 2020|archive-date=10 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200710153851/https://www.fcbarcelona.com/en/news/1712073/luis-suarez-overtakes-kubala|url-status=live}}</ref> Më 8 gusht, pasi humbi ndeshjen e parë, Suárez shënoi me penallti në fitoren 3–1 kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]] në ndeshjen e kthimit të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/53693135|title=Barcelona 3–1 Napoli: Messi and Suarez help Barca win 4–2 on aggregate|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 gusht 2020|access-date=8 gusht 2020|archive-date=24 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524193522/https://www.bbc.com/sport/football/53693135|url-status=live}}</ref> Gjashtë ditë më pas, ai shënoi në humbjen turpëruese 8–2 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në çerek-finalen e kompeticionit, e cila ishte humbja më e madhe e ekipit në 70 vite e fundit që vulosi sezonin e parë pa trofe që nga 2007–08.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/53745581|title=Barcelona 2–8 Bayern Munich: Brilliant Bayern smash Barca to reach Champions League semis|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 gusht 2020|access-date=14 gusht 2020|archive-date=2 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210102045926/https://www.bbc.com/sport/football/53745581|url-status=live}}</ref> ===Atlético Madrid=== [[Skeda:Lokomotiv vs Atletico Madrid 2020-11-12.jpg|majtas|parapamje|Suárez (majtas) duke luajtur për Atléticon kundër [[FC Lokomotiv Mosskva|Lokomotiv Moskës]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.]] Pasi [[Ronald Koeman]] u bë trajneri i ri i Barcelonës më 19 gusht 2020, ai i tha Suárezit se nuk ishte në planet e tij për sezonin e ardhshëm. Ai gjithashtu u hoq nga lista e lojtarëve të pashitshëm nga presidenti [[Josep Maria Bartomeu]] pas humbjes turpëruese 8–2 kundër Bayern München në Ligën e Kampionëve disa javë më para.<ref>{{cite news|title=Lionel Messi takes fresh aim at Barcelona for 'throwing out' Luis Suárez|url=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/25/lionel-messi-takes-fresh-aim-at-barcelona-for-throwing-out-luis-suarez|access-date=2 tetor 2020|publisher=The Guardian|language=en|archive-date=9 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109115734/https://www.theguardian.com/football/2020/sep/25/lionel-messi-takes-fresh-aim-at-barcelona-for-throwing-out-luis-suarez|url-status=live}}</ref> Më 23 shtator, Suárez firmosi një kontratë dy-vjeçare me [[Atlético Madrid]]in.<ref>{{cite web|title=Luis Suárez will join Atlético Madrid on two-year deal|url=https://onefootball.com/en/news/luis-suarez-will-join-atletico-madrid-on-two-year-deal-31144382|access-date=24 shtator 2020|website=OneFootball|language=en|archive-date=24 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924185757/https://onefootball.com/en/news/luis-suarez-will-join-atletico-madrid-on-two-year-deal-31144382/|url-status=live}}</ref> Para kësaj, ai dështoi të kalonte te [[Juventus F.C.|Juventusi]] pasi u kap duke kopjuar në provimin e gjuhës italiane për marrjen e pasaportës italiane.<ref name="Investigation">{{cite news|title=Investigation launched into suspected 'fixed' Italian language exam for Suarez|url=https://www.thelocal.it/20200922/luis-suarez-inestigated-for-suspected-cheating-on-italian-citizenship-language-exam|access-date=24 shtator 2020|newspaper=The Local Italy|language=en|date=22 shtator 2020|archive-date=24 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924185738/https://www.thelocal.it/20200922/luis-suarez-inestigated-for-suspected-cheating-on-italian-citizenship-language-exam/|url-status=live}}</ref> Më 27 shtator, Suárez shënoi dy gola dhe asistoi një tjetër në fitoren 6–1 kundër Granadës në debutimin e tij me klubin.<ref>{{cite web|author=Goren Čičin-Mašansker|date=27 shtator 2020|title=Debi iz snova: Suarez pokazao kakvo će biti pojačanje, u prvom nastupu zabio dva komada i asistirao|url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/primera/debi-iz-snova-suarez-pokazao-kakvo-ce-biti-pojacanje-u-prvom-nastupu-zabio-dva-komada-i-asistirao-15021549|website=[[Sportske novosti]]|language=hr|access-date=27 shtator 2020|archive-date=29 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929215825/https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/primera/debi-iz-snova-suarez-pokazao-kakvo-ce-biti-pojacanje-u-prvom-nastupu-zabio-dva-komada-i-asistirao-15021549|url-status=live}}</ref> Më 25 nëntor, ai shënoi një gol me thembër kundër Majorkës e cila u nominua për çmimin prestigjoz FIFA Puskás 2020, duke u renditur në vendin e dytë mbrapa golit të shënuar nga [[Son Heung-min]] me [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamin]].<ref>{{cite web|date=25 nëntor 2020|title=Goal of the Year! Son, Suarez, WSL stars up for FIFA Puskas Award|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37609059/son-suarez-gignac-wsl-stars-fifa-goal-year-prize|access-date=25 nëntor 2020|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=25 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125141124/https://www.espn.com/soccer/blog-the-toe-poke/story/4244542/puskas-award-2020-nominees-sonsuarezgignacwsl-stars-up-for-fifas-goal-of-the-year-prize|url-status=live}}</ref> Më 3 janar 2021, Suárez shënoi golin e fitores në minutën e 90të të ndeshjes kundër [[Deportivo Alavés|Alavés]], duke vendosur një rekord në klub si lojtari me nisjen më të mirë në shekullin e 21të; ai kishte nënte gola dhe dy asiste në 11 ndeshjet e tij të para, duke thyer rekordin e [[Radamel Falcao]]s, i cili në vitin 2011 regjistroi nëntë gola dhe një asist në po kaq ndeshje në La Liga.<ref>{{cite web|date=3 janar 2021|title=Suarez sets new Atletico record with dramatic late winner against Alaves|url=https://www.goal.com/en/amp/news/suarez-sets-new-atletico-record-with-dramatic-late-winner/15ioite8chkm31c10aqmizlizm|website=Goal.com|language=en|access-date=3 janar 2021|archive-date=4 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210104102942/https://www.goal.com/en/amp/news/suarez-sets-new-atletico-record-with-dramatic-late-winner/15ioite8chkm31c10aqmizlizm|url-status=live}}</ref> Më 21 janar, Suárez shënoi dy gola në fitoren 2–1 kundër [[SD Eibar|Eibarit]]. Këto gola bënë që ai të arrinte në kuotën dyshifrore në kampionat për të dhjetin sezon rresht. Tre ditë më vonë, ai shënoi në fitoren 3–1 me përmbysje kundër [[Valencia CF|Valencias]], duke arritur në kuotën e 12 golave në 15 ndeshje në kampionat.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez has now reached double figures for league goals in each of the past 10 league campaigns.|work=Twitter|agency=Squawka|language=en|url=https://twitter.com/Squawka/status/1352364399294640130|access-date=21 janar 2021|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121211624/https://twitter.com/Squawka/status/1352364399294640130|url-status=live}}</ref> Vetëm Cristiano Ronaldo kishte arritur një nisje më të mirë për një klub të ri se uruguaiani (13 gola në 15 ndeshje në sezonin 2009–10).<ref>{{cite web|title=Suarez's scorching Atletico Madrid start matched only by Ronaldo as former Barcelona star scores again|url=https://www.goal.com/en/news/suarezs-scorching-atleti-start-matched-only-by-ronaldo-as-former-/1eme0katb7vz71v6z1lok5o242|date=24 janar 2021|access-date=25 janar 2021|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125234452/https://www.goal.com/en/news/suarezs-scorching-atleti-start-matched-only-by-ronaldo-as-former-/1eme0katb7vz71v6z1lok5o242|url-status=live}}</ref> Suárez vazhdoi me formën e tij të shkëlqyer, duke shënuar dopieta në ndeshjet kundër [[Cádiz CF|Cádizit]] dhe [[RC Celta de Vigo|Celta Vigos]], me Atléticon që vazhdoi garën për titullin kampion.<ref>{{cite web|title=Luis Suarez scores stunning Atletico Madrid free-kick to continue incredible debut season|url=https://www.givemesport.com/1644774-luis-suarez-scores-stunning-atletico-madrid-freekick-to-continue-incredible-debut-season|date=31 janar 2021|access-date=31 janar 2021|website=GiveMeSport|language=en|archive-date=31 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131162247/https://www.givemesport.com/1644774-luis-suarez-scores-stunning-atletico-madrid-freekick-to-continue-incredible-debut-season|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Atletico Madrid 2–2 Celta Vigo: Luis Suarez scores twice|url=https://www.bbc.com/sport/football/55987927|date=9 shkurt 2021|access-date=9 shkurt 2021|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209112133/https://www.bbc.com/sport/football/55987927|url-status=live}}</ref> Më 7 mars, Suárez shënoi në derbin e Madridit kundër Realit, ekipit tjetër pretendent për titullin, me ndeshjen që u mbyll në barazim 1–1, një rezultat që e mbajti Atléticon në vendin e parë.<ref>{{cite web|title=Benzema strikes late as Real Madrid nick draw against Atletico|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=581950|date=7 mars 2021|access-date=7 mars 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=8 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102741/https://www.espn.com/soccer/report?gameId=581950|url-status=live}}</ref> Dy javë më pas, ai shënoi një gol vendimtar në suksesin minimal 1–0 kundër Alavés, duke regjistruar golin e tij të 500të në karrierë.<ref>{{cite web|title=Suarez joins Messi and Ronaldo in 500-goal club with winning strike for Atletico Madrid against Alaves|url=https://www.goal.com/en-in/news/suarez-joins-messi-ronaldo-500-goal-club/nbz8alxyfdk810jnh8h9k6po7|date=21 mars 2021|access-date=21 mars 2021|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=23 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323044820/https://www.goal.com/en-in/news/suarez-joins-messi-ronaldo-500-goal-club/nbz8alxyfdk810jnh8h9k6po7|url-status=live}}</ref> Suárez vazhdoi të ishte protagonist në ndeshjet e fundit të kampionatit; ai shënoi në minutat shtesë të fitores 2–1 me përmbysje kundër [[CA Osasuna|Osasunës]] në ndeshjen e javës së 37të të kampionatit, duke siguruar që Atlético të ishte ende në vendin e parë një javë para mbylljes.<ref>{{cite web|title=Late Luiz Suarez winner against Osasuna puts Atletico Madrid on brink of La Liga title|url=https://www.espn.in/football/report?gameId=581838|date=16 maj 2021|access-date=16 maj 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=4 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204210855/https://www.espn.in/football/report?gameId=581838|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e fundit kundër [[Real Valladolid]]it, Suárez shënoi sërisht një gol vendimtar në një tjetër fitore me përmbysje, duke i dhuruar Atléticos titullin e parë të La Ligës pas dhjetë vitesh.<ref>{{cite web|title=Atletico Madrid champions as Luis Suarez seals dramatic comeback victory at Real Valladolid|url=https://www.eurosport.com/football/liga/2020-2021/real-valladolid-v-atletico-madrid-la-liga-showdown-live_sto8329320/story.shtml|date=22 maj 2021|access-date=22 maj 2021|publisher=Eurosport|language=en|archive-date=10 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230910022931/https://www.eurosport.com/geoblocking.shtml|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli sezonin e parë me klubin me 21 gola.<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|title=Luis Suárez|access-date=22 maj 2021|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=16 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170716095708/http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|url-status=live}}</ref> Suárez shënoi golin e parë të sezonit 2021–22 më 29 gusht në barazimin 2–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]]. Ai pësoi një dëmtim gjatë ndeshjes dhe u zëvëndësua.<ref>{{cite web|title=Atletico Madrid avoid defeat to Villarreal with shocking stoppage-time own goal|url=https://www.espn.com/football/report?gameId=610749|date=29 gusht 2021|access-date=29 gusht 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=30 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830174636/https://www.espn.com/football/report?gameId=610749|url-status=live}}</ref> Më 21 shtator, ai shënoi dy gola në fitoren 2–1 me përmbysje kundër [[Getafe CF|Getafes]].<ref>{{cite news|title=Luis Suarez scored two late goals as La Liga champions Atletico Madrid came from behind to beat neighbours Getafe|url=https://www.bbc.com/sport/football/58646470|date=22 shtator 2021|access-date=22 gusht 2021|publisher=BBC Sport|language=en|archive-date=22 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922092326/https://www.bbc.com/sport/football/58646470|url-status=live}}</ref> Një javë më vonë, Suárez ishte sërisht protagonisti i një tjetër fitoreje me përmbysje, këtë herë kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve, duke shënuar me penallti.<ref>{{cite web|title=Last-gasp Suarez penalty earns Atletico Madrid victory over 10-man AC Milan|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/618768|date=28 shtator 2021|access-date=28 gusht 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=29 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929012911/https://www.espn.in/football/report/_/gameId/618768|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e rradhës në kampionat, ai shënoi dhe asistoi në fitoren 2–0 kundër ish klubit të tij Barcelona, duke zgjedhur të mos festonte në shenjë respekti.<ref>{{cite web|title=Suarez pleads for forgiveness after netting first goal against former club Barcelona|url=https://www.goal.com/en/news/suarez-pleads-for-forgiveness-after-netting-first-goal/jc11zq06jtut1ciasdwdygggo|date=2 tetor 2021|access-date=2 tetor 2021|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=17 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417111131/https://www.goal.com/en/news/suarez-pleads-for-forgiveness-after-netting-first-goal/jc11zq06jtut1ciasdwdygggo|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një dopietë në barazimin 2–2 kundër Real Sociedadit pasi Atlético ishte në disavantazh të dy golave.<ref>{{cite web|title=Suarez rescues point for Atletico Madrid against LaLiga leaders Real Sociedad|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610678|date=25 tetor 2021|access-date=25 tetor 2021|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=25 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025172312/https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610678|url-status=live}}</ref> Më 2 prill 2022, Suárez shënoi dy gola të tjerë në fitoren 4–1 kundër Alavés. Ai arriti në kuotën e 11 golave në kampionat, duke shënuar sezonin e 11të rresht ku ai arrin një kuotë dyshifrore në kampionat.<ref>{{cite web|title=Atletico Madrid vs. Alavés – Football Match Report – April 3, 2022|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610470|access-date=6 prill 2022|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=3 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220403081635/https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610470|url-status=live}}</ref> Më 15 maj, pas përfundimit të ndeshjes së fundit të sezonit, Atlético Madrid njoftoi se Suárez do të largohej në fund të kontratës së tij.<ref>{{cite web|url=https://goalballs.com/suarez-herrera-will-leave-athletic-at-the-end-of-this-season-all-football/|title=Suarez & Herrera will leave athletic at the end of this season|publisher=Goal Ball|language=en|date=15 maj 2022|access-date=15 maj 2022|archive-date=2 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702210245/https://goalballs.com/suarez-herrera-will-leave-athletic-at-the-end-of-this-season-all-football/|url-status=live}}</ref> Klubi përgatiti një ceremoni lamtumire kurse tifozët shpalosën një baner gjigand me shkrimin "Faleminderit Lucho që na bëre kampion".<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/thank-you-lucho-making-us-champions-3024616|title='Thank you Lucho for making us champions'|publisher=The Daily Star|language=en|date=16 maj 2022|access-date=4 nëntor 2022|archive-date=4 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221104064401/https://www.thedailystar.net/sports/football/news/thank-you-lucho-making-us-champions-3024616|url-status=live}}</ref> Klubi gjithashtu nderoi Suárezin me pikturën e tij në murin e muzeut të stadiumit [[Wanda Metropolitano]].<ref>{{cite web|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/luis-suarez-honored-at-the-wanda-metropolitano|title=Luis Suárez, honored at the Wanda Metropolitano|publisher=Atlético Madrid|language=en|date=7 qershor 2022|access-date=4 nëntor 2022|archive-date=4 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221104064423/https://en.atleticodemadrid.com/noticias/luis-suarez-honored-at-the-wanda-metropolitano|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli sezonin si golashënuesi më i mirë i ekipit me 13 gola.<ref name="ReferenceA"/> ===Rikthimi te Nacional=== Më 26 korrik 2022, Suárez njoftoi se kishte arritur një marrëveshje paraprake me klubin e tij të parë [[Club Nacional de Football|Nacional]] për t'u transferuar si lojtar i lirë.<ref>{{cite web|author1=Dan Bernstein|title=Luis Suarez announces he will sign with Nacional in return to boyhood Uruguayan club|url=https://www.goal.com/en-us/news/luis-suarez-announces-he-will-sign-with-nacional-in-return/blt720fdbc99cb724a5|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=6 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306033541/https://www.goal.com/en-us/news/luis-suarez-announces-he-will-sign-with-nacional-in-return/blt720fdbc99cb724a5|url-status=live}}</ref> Marrëveshja u zyrtarizua një ditë më pas.<ref>{{cite web|title=¡Luis Suárez vuelve a casa!|url=https://nacional.uy/es/news/es-luis-suarez-vuelve-a-casa-2022-07-24|date=27 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022|website=[[Club Nacional de Football]]|language=es|archive-date=4 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404111621/https://nacional.uy/es/news/es-luis-suarez-vuelve-a-casa-2022-07-24/|url-status=live}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë me klubin pas rikthimit më 2 gusht në humbjen 1–0 kundër [[Atlético Clube Goianiense|Atlético Goianienses]] në Kupën Sudamericana.<ref>{{cite web|title=Suarez makes 2nd Nacional debut as late substitute in loss|url=https://www.beinsports.com/en/football/news/suarez-makes-2nd-nacional-debut-as-late-subst/1926497|date=2 gusht 2022|access-date=7 gusht 2022|website=[[BeIN Sports]]|language=en|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807143217/https://www.beinsports.com/en/football/news/suarez-makes-2nd-nacional-debut-as-late-subst/1926497|url-status=live}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi golin e tretë të fitores 3–0 kundër [[C.A. Rentistas|Rentistas]] në kampionat.<ref>{{cite web|author=Baldomero Fernández|title=Luis Suárez already off the mark in second spell with Nacional|url=https://en.as.com/soccer/luis-suarez-already-off-the-mark-in-second-spell-with-nacional-n/|date=6 gusht 2022|access-date=7 gusht 2022|website=[[Diario AS]]|language=en|archive-date=26 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126212106/https://en.as.com/soccer/luis-suarez-already-off-the-mark-in-second-spell-with-nacional-n/|url-status=live}}</ref> Më 31 tetor, gjatë finales së kampionatit, Suárez shënoi dy gola në fitoren 4–1 kundër [[Liverpool F.C. (Montevideo)|Liverpool Montevideos]], një fitore që e shpalli Nacionalin kampion të Primera División Uruguaiane.<ref name=":3">{{cite news|date=31 tetor 2022|title=Suarez scores v Liverpool to win Uruguayan title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/63457499|access-date=9 nëntor 2022|archive-date=9 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221109141422/https://www.bbc.com/sport/football/63457499|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli sezonin me tetë gola dhe tre asiste në 14 ndeshje.<ref name="ReferenceA"/> ===Grêmio=== [[Skeda:Luis Suarez en Grêmio.jpg|parapamje|upright|Suárez duke festuar një nga golat e tij në derbin kundër [[Internacional]] në maj 2023.]] Më 31 dhjetor 2022, [[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio]] njoftoi transferimin e Suárez në një marrëveshje dy-vjeçare.<ref>{{cite web|agency=The Canadian Press|date=31 dhjetor 2022|title=Uruguay striker Luis Suárez joining Brazil's Gremio – TSN.ca|url=https://www.tsn.ca/uruguay-striker-luis-suarez-joining-brazil-s-gremio-1.1900010|access-date=31 dhjetor 2022|website=TSN|language=en|archive-date=31 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231192315/https://www.tsn.ca/uruguay-striker-luis-suarez-joining-brazil-s-gremio-1.1900010|url-status=live}}</ref> Ai u prezantua më 4 janar në [[Arena do Grêmio]] para 30,000 tifozëve.<ref>{{cite web|title=Suárez é apresentado no Grêmio com Arena lotada, se emociona com recepção e promete gols|publisher=Gazeta Esportiva|url=https://www.gazetaesportiva.com/times/gremio/suarez-e-apresentado-no-gremio-com-arena-lotada-se-emociona-com-recepcao-e-promete-gols/|access-date=10 shkurt 2023|website=gazetaesportiva.com|language=pt-br|date=5 janar 2023|archive-date=10 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230210190954/https://www.gazetaesportiva.com/times/gremio/suarez-e-apresentado-no-gremio-com-arena-lotada-se-emociona-com-recepcao-e-promete-gols/|url-status=live}}</ref> Suárez bëri debutimin e tij me klubin më 17 janar në ndeshjen kundër [[Esporte Clube São Luiz|São Luiz]] të vlefshme për [[Recopa Gaúcha 2023]]; ai shënoi një tregolësh në fitoren 4–1 të ekipit.<ref>{{cite web|title=Luis Suárez tem melhor estreia da carreira em título pelo Grêmio; veja os gols|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/01/17/luis-suarez-tem-melhor-estreia-da-carreira-em-titulo-do-gremio-veja-os-gols.ghtml|access-date=18 janar 2023|website=ge.globo.com|date=17 janar 2023|language=pt-br|archive-date=18 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230118100033/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/01/17/luis-suarez-tem-melhor-estreia-da-carreira-em-titulo-do-gremio-veja-os-gols.ghtml|url-status=live}}</ref> Më 8 prill, Suárez fitoi trofeun e dytë me klubin brazilian, [[Campeonato Gaúcho]]n; ai shënoi me penallti golin e vetëm të ndeshjes së kthimit kundër [[Sociedade Esportiva e Recreativa Caxias do Sul|Caxias]] në finale, me Grêmion që fitoi trofeun me rezultatin e përgjithshëm 2–1.<ref>{{cite web|author=Luccas Oliveira|title=Suárez marca, Grêmio vence Caxias e é campeão gaúcho pela sexta vez consecutiva|url=https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/suarez-marca-gremio-vence-caxias-e-e-campeao-gaucho-pela-sexta-vez-consecutiva/|access-date=8 prill 2023|website=CNN Brasil|language=pt-BR|archive-date=15 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415223517/https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/suarez-marca-gremio-vence-caxias-e-e-campeao-gaucho-pela-sexta-vez-consecutiva/|url-status=live}}</ref> Në qershor 2023, u përhapën zëra se Suárez mund të tërhiqej nga futbolli për shkak të problemeve të vazhdueshme në gju. Presidenti i Grêmios, Alberto Guerra, deklaroi se Suárez kishte dhimbje të vazhdueshme dhe se ai merrte injeksione çdo ditë.<ref>{{cite web|date=21 qershor 2023|title=Presidente do Grêmio admite "situação grave" de Suárez e cita até chance de colocação de prótese|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/21/presidente-do-gremio-admite-situacao-grave-de-suarez-e-evita-prazo-para-definicao.ghtml|access-date=22 qershor 2023|website=ge.globo.com|language=pt-br|archive-date=21 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621225103/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/21/presidente-do-gremio-admite-situacao-grave-de-suarez-e-evita-prazo-para-definicao.ghtml|url-status=live}}</ref> Megjithatë, më 22 qershor, Suárez ishte vendimtar me një gol dhe asist në suksesin 3–1 kundër [[América Mineiro]]s, duke u shpallur lojtari i ndeshjes. Pas ndeshjes, Suárez u tall me zërat e tërheqjes së tij nga futbolli me një postim në rrjetet sociale.<ref>{{cite web|date=23 qershor 2023|title=Suárez ironiza possibilidade de aposentadoria em comemoração de gol pelo Grêmio e posts|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/23/comemoracao-e-posts-suarez-ironiza-possibilidade-de-aposentadoria.ghtml|access-date=23 qershor 2023|website=ge.globo.com|language=pt-br|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623142807/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/23/comemoracao-e-posts-suarez-ironiza-possibilidade-de-aposentadoria.ghtml|url-status=live}}</ref> Zërat për problemet e vazhdueshme me gjurin të Suárez vazhduan edhe gjatë muajit korrik.<ref>{{cite web|date=20 korrik 2023|title=Desejo de sair, dores e jogo duro: entenda os bastidores da relação entre Suárez e o Grêmio|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/desejo-de-sair-dores-e-jogo-duro-entenda-os-bastidores-da-relacao-entre-suarez-e-o-gremio.ghtml|access-date=30 korrik 2023|website=ge.globo.com|language=pt-br|archive-date=30 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230730041301/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/desejo-de-sair-dores-e-jogo-duro-entenda-os-bastidores-da-relacao-entre-suarez-e-o-gremio.ghtml|url-status=live}}</ref> Sipas tyre, Suárez filloi negociatat me klubin për ndërprerjen e kontratës.<ref>{{cite web|date=20 korrik 2023|title=Renato confirma indefinição sobre permanência de Suárez no Grêmio e diz: "Essa novela tem que acabar"|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/renato-confirma-indefinicao-sobre-permanencia-de-suarez-no-gremio-e-diz-essa-novela-tem-que-acabar.ghtml|access-date=30 korrik 2023|website=ge.globo.com|language=pt-br|archive-date=30 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230730041302/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/renato-confirma-indefinicao-sobre-permanencia-de-suarez-no-gremio-e-diz-essa-novela-tem-que-acabar.ghtml|url-status=live}}</ref> Pas shumë spekullimesh, Suárez sëbashku me zëvëndës-presidentin Antônio Brum konfirmuan se kontrata midis tij dhe klubit do të përfundonte në fund të vitit. Suárez tha se arsyet e këtij vendimi ishin problemet me gjurin dhe kalendari i ngjeshur i futbollit brazilian.<ref>{{cite web|date=29 korrik 2023|title=Luis Suarez confirms he will leave Gremio early but Uruguay star denies transfer talks with Inter Miami|publisher=Goal.com|language=en|url=https://www.goal.com/en-in/news/luis-suarez-leave-gremio-transfer-talks-inter-miami/blta41f8c4f16533ed3|access-date=30 korrik 2023|archive-date=29 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230729212439/https://www.goal.com/en-in/news/luis-suarez-leave-gremio-transfer-talks-inter-miami/blta41f8c4f16533ed3|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=29 korrik 2023|title=Suárez rompe silêncio após fim de impasse com o Grêmio e confirma que fica só até o fim do ano|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/29/suarez-quebra-silencio-e-confirma-saida-do-gremio-ao-fim-do-ano-nao-vou-render-o-que-esperam-de-mim.ghtml|access-date=30 korrik 2023|website=ge.globo.com|language=pt-br|archive-date=29 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230729201136/https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/29/suarez-quebra-silencio-e-confirma-saida-do-gremio-ao-fim-do-ano-nao-vou-render-o-que-esperam-de-mim.ghtml|url-status=live}}</ref> Mē 9 nëntor, Suárez shënoi tre gola në fitoren 4–3 kundër ekipit kryesues [[Botafogo de Futebol e Regatas|Botafogo]] në [[Campeonato Brasileiro Série A|Campeonato Brasileiro]], duke ndihmuar Grêmion të përmbyste disavantazhin 3–1.<ref>{{cite web|author=Elijah Odetokun|date=10 nëntor 2023|title=Luis Suarez: Ex Liverpool Striker Scores Second Half Hat Trick to Help Gremio Beat Botafogo|url=https://sportsbrief.com/football/52696-luis-suarez-liverpool-striker-scores-second-hat-trick-gremio-beat-botafogo/|access-date=10 nëntor 2023|publisher=Sports Brief|language=en|archive-date=10 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110124618/https://sportsbrief.com/football/52696-luis-suarez-liverpool-striker-scores-second-hat-trick-gremio-beat-botafogo/|url-status=live}}</ref> Ai e mbylli kampionatin 17 gola dhe 11 asiste në 33 ndeshje. Kontributi i tij ndihmoi Grêmion të renditej në vendin e dytë. Pas përfundimit të sezonit, Suárez u nderua me çmimin [[Bola de Ouro]] nga [[ESPN (Brazil)|ESPN Brazil]] si lojtari më i mirë i kampionatit.<ref>{{Cite web|date=7 dhjetor 2023|title=Luis Suárez é eleito o Bola de Ouro de 2023; Aline Gomes vence no feminino|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2023/12/07/luis-suarez-bola-de-ouro.htm|access-date=10 dhjetor 2023|website=UOL|language=pt-br|archive-date=8 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208144835/https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2023/12/07/luis-suarez-bola-de-ouro.htm|url-status=live}}</ref> ===Inter Miami=== [[Skeda:Luis Suarez Miami 3-24.jpg|alt=Suarez training for a game against the New York Red Bulls on 23 March 2024|parapamje|majtas|Suarez gjatë stërvitjes para nisjes së ndeshjes kundër New York Red Bulls më 23 mars 2024.]] Më 22 dhjetor 2023, pas disa muajsh spekullime,<ref>{{Cite web|author=Chuck Booth|date=2 nëntor 2023|title=Luis Suarez set to join Lionel Messi at MLS' Inter Miami in Barcelona reunion, per reports|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/luis-suarez-set-to-join-lionel-messi-at-mls-inter-miami-in-barcelona-reunion-per-reports/|access-date=22 dhjetor 2023|website=CBSSports.com|language=en|archive-date=14 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714140637/https://www.cbssports.com/soccer/news/luis-suarez-set-to-join-lionel-messi-at-mls-inter-miami-in-barcelona-reunion-per-reports/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Jonathan Sigal|date=2 nëntor 2023|title=Reports: Luis Suárez to reunite with Lionel Messi at Inter Miami|url=https://www.mlssoccer.com/news/reports-luis-suarez-to-reunite-with-lionel-messi-at-inter-miami|access-date=22 dhjetor 2023|website=mlssoccer.com|publisher=Major League Soccer|language=en|archive-date=17 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240117083933/https://www.mlssoccer.com/news/reports-luis-suarez-to-reunite-with-lionel-messi-at-inter-miami|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=22 dhjetor 2023|title=Sources: Inter Miami agree deal with Luis Suárez|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38809330/inter-miami-agree-deal-gremio-luis-suarez-sources|access-date=22 dhjetor 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=22 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231222114638/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38809330/inter-miami-agree-deal-gremio-luis-suarez-sources|url-status=live}}</ref> Suárez u transferua te [[Inter Miami CF|Inter Miami]] në [[Shtetet e Bashkuara]] në një kontratë një-vjeçare.<ref>{{Cite web|title=Inter Miami CF Signs Iconic Striker Luis Suárez|publisher=Inter Miami CF|language=en|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-signs-iconic-striker-luis-suarez|access-date=22 dhjetor 2023|website=intermiamicf.com|archive-date=22 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231222163112/https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-signs-iconic-striker-luis-suarez|url-status=live}}</ref> Ai u bashkua me Messin, [[Sergio Busquets]], dhe [[Jordi Alba|Jordi Albën]], shokët e tij te Barcelona.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/67806904|title=Suarez reunites with Messi at Inter Miami|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=23 dhjetor 2023|archive-date=14 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240714140637/https://www.bbc.com/sport/football/67806904|url-status=live}}</ref> Suárez bëri debutimin e tij në [[Major League Soccer]] më 21 shkurt 2024 në fitoren 2–0 kundër [[Real Salt Lake]], duke asistuar golin e dytë të shënuar nga [[Diego Gómez Amarilla|Diego Gómez]].<ref>{{Cite web|author1=Mauricio Venegas|author2=Michael Franca|date=22 shkurt 2024|title=MATCH RECAP: Inter Miami CF Earns 2–0 Win Over Real Salt Lake in 2024 MLS Home Opener|url=https://www.intermiamicf.com/news/match-recap-inter-miami-cf-earns-2-0-win-over-real-salt-lake-in-2024-mls-home-op|access-date=25 shkurt 2024|publisher=Inter Miami CF|website=intermiamicf|language=en|archive-date=28 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228084125/https://www.intermiamicf.com/news/match-recap-inter-miami-cf-earns-2-0-win-over-real-salt-lake-in-2024-mls-home-op|url-status=live}}</ref> Ai shënoi golat e parë me klubin më 2 mars në suksesin 5–0 kundër [[Orlando City SC|Orlando Cityt]]; kjo ishte fitorja më e madhe në historinë e Inter Miamit.<ref>{{Cite news|author1=Mauricio Venegas|date=2 mars 2024|title=MATCH RECAP: Inter Miami CF Earns Emphatic 5–0 Win Over Orlando, Largest Margin of Victory in Club History|url=https://www.intermiamicf.com/news/match-recap-inter-miami-cf-earns-emphatic-5-0-win-over-orlando-largest-margin-of|access-date=3 mars 2024|publisher=Inter Miami CF|website=intermiamicf|language=en|archive-date=3 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303062925/https://www.intermiamicf.com/news/match-recap-inter-miami-cf-earns-emphatic-5-0-win-over-orlando-largest-margin-of|url-status=live}}</ref> Pesë ditë më pas, Suárez dhe Inter Miami luajtën ndeshjen e parë në [[CONCACAF Kupa e Kampionëve|CONCACAF Kupën e Kampionëve]] kundër [[Nashville SC]]; ai shënoi një nga e golat e ekipit me ndeshjen që u mbyll në barazim 2–2.<ref>{{Cite web|date=5 mars 2024|title=Inter Miami meet Nashville in Messi's Champions Cup debut|url=https://www.concacaf.com/champions-cup/news/inter-miami-meet-nashville-in-messi-s-champions-cup-debut/|access-date=8 mars 2024|website=[[CONCACAF]]|language=en|archive-date=8 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308063534/https://www.concacaf.com/champions-cup/news/inter-miami-meet-nashville-in-messi-s-champions-cup-debut/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|author1=Teresa M. Walker|date=7 mars 2024|title=Luis Suarez, Lionel Messi rally Inter Miami for a 2–2 tie with Nashville|url=https://apnews.com/article/concacaf-champions-cup-messi-miami-nashville-3796113f1b44e564481ef82495487f74|access-date=8 mars 2024|publisher=[[Associated Press]]|language=en|archive-date=8 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308063907/https://apnews.com/article/concacaf-champions-cup-messi-miami-nashville-3796113f1b44e564481ef82495487f74|url-status=live}}</ref> Më 4 maj, Suárez shënoi një tre golësh me tre asiste të Messit në fitoren 6–2 kundër [[New York Red Bulls]].<ref>{{Cite web|date=4 maj 2024|title=SIX goal contributions! Lionel Messi sets two more MLS records vs. RBNY|url=https://www.mlssoccer.com/news/six-goal-contributions-lionel-messi-sets-two-more-mls-records-in-matchday-12|access-date=4 maj 2024|publisher=Major League Soccer|language=en|archive-date=5 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240505022513/https://www.mlssoccer.com/news/six-goal-contributions-lionel-messi-sets-two-more-mls-records-in-matchday-12|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu shënoi golin më të shpejtë në historinë e klubit në ndeshjen kundër [[FC Cincinnati]]t më 6 gusht, duke mposhtur portierin në sekondën e 30të të ndeshjes.<ref>{{Cite news|author=Ryan Tolmich|date=24 gusht 2024|title=Luis Suarez nets rapid-fire brace to lead Lionel Messi-less Inter Miami to statement win over FC Cincinnati|url=https://www.goal.com/en-us/lists/luis-suarez-inter-miami-fc-cincinnati-mls/blt014b1d93491891a8|access-date=24 gusht 2024|publisher=Goal.com|language=en}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol të dytë pesë minuta më vonë duke i dhënë ekipit një fitore 2–0. Më 14 shtator, Suárez shënoi golin e tij të 17të sezonal në fitoren 3–1 kundër [[Philadelphia Union]], duke thyer rekordin e klubit të mbajtur nga [[Gonzalo Higuaín]] për numrin e golave të shënuar në një sezon.<ref>{{Cite web|author=Mauricio Venegas|date=14 shtator 2024|title=MATCH RECAP: Messi Double Fires Inter Miami CF to 3–1 Home Win Over Philadelphia Union|url=https://www.intermiamicf.com/news/match-recap-messi-double-fires-inter-miami-cf-to-3-1-home-win-over-philadelphia-union|access-date=14 shtator 2024|website=intermiamicf.com|publisher=Inter Miami CF|language=en}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Suárez rinovoi kontratën e tij me klubin për sezonin 2025.<ref>{{cite news|date=27 nëntor 2024|title=Luis Suarez signs contract extension with Inter Miami|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cx273wpzvlno|access-date=27 nëntor 2024|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Ai e nisi sezonin e ri duke luajtur në barazimin 2–2 kundër [[New York City FC|New York City]]. Gjatë ndeshjes, ai pati një përplasje me lojtarin kundërshtar [[Birk Risa]], të cilin e kapi nga qafa.<ref>{{Cite news|author=Lizzy Becherano|date=25 shkurt 2025|title=Lionel Messi fined for grabbing neck of NYCFC assistant coach|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/44013464/lionel-messi-fined-grabbing-neck-nycfc-coach|access-date=25 shkurt 2025|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Suárez u gjobit për këtë veprim por nuk u pezullua.<ref>{{Cite web|date=25 shkurt 2025|title=Inter Miami's Messi, Suárez fined by MLS Disciplinary Committee|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-s-messi-suarez-fined-by-mls-disciplinary-committee|access-date=25 shkurt 2025|publisher=Major League Soccer|language=en}}</ref> Ai shënoi golin e parë të sezonit si dhe dhuroi tre asiste në fitore 4–1 kundër [[Houston Dynamo FC|Houston Dynamos]] më 2 mars. ==Karriera ndërkombëtare== ===2007–2010: Të rinjtë dhe FIFA Kupa e Botës 2010=== Suárez u ftua nga ekipi nën-20 i Uruguajit të merrte pjesë në fazën kualifikuese të [[FIFA Kupa e Botës nën-20 2007|FIFA Kupën e Botës nën-20 2007]], por nuk u lejua nga klubi i tij Groningeni. Megjithatë, ai mori pjesë në turnament, duke shënuar dy gola në katër ndeshje.<ref name="FIFA stats">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270775/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071118143957/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270775/index.html|url-status=dead|archive-date=18 nëntor 2007|publisher=FIFA|language=en|title=Luis SUAREZ|access-date=21 gusht 2011}}</ref> Ai shënoi në barazimin kundër [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanjës]]<ref name="Bell">{{cite news|url=http://goal.blogs.nytimes.com/2007/07/09/u-20s-usa-vs-uruguay-the-preview/|title=U-20s: USA vs. Uruguay – the Preview|author=Jack Bell|publisher=[[The New York Times]]|language=en|date=9 korrik 2007|access-date=27 gusht 2011|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204191615/http://goal.blogs.nytimes.com/2007/07/09/u-20s-usa-vs-uruguay-the-preview/|url-status=live}}</ref> dhe në humbjen kundër [[Kombëtarja amerikane nën-20 e futbollit|Shteteve të Bashkuara]] në raundin e 16-tave, e cila solli eliminimin e Uruguajit nga kompeticioni.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/canada2007/results/match=58881/report.html|title=Match 38 – USA – Uruguay|publisher=FIFA|language=en|date=11 korrik 2007|access-date=27 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727235251/http://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/canada2007/results/match%3D58881/report.html|archive-date=27 korrik 2011}}</ref> Suárez bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 8 shkurt 2007 në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbisë]]. Ai u përjashtua në minutën e 85të të ndeshjes pasi mori kartonin e dytë të verdhë.<ref name="Pearce 1-3"/> Suárez luajti në 19 nga 20 ndeshjet e Uruguajit në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2010|FIFA Kupës së Botës 2010]], duke shënuar pesë gola.<ref name="FIFA stats"/> Në qershor 2010, Suárez u emërua në listën me 23 lojtarë që do të luanin në FIFA Kupën e Botës 2010 nga trajneri [[Óscar Tabárez]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1222732/|title=Tabarez trims Uruguay team to 23|publisher=FIFA|language=en|date=1 qershor 2010|agency=Press Association|access-date=21 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316003930/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid%3D1222732/|archive-date=16 mars 2014}}</ref> Uruguaji e nisi turnamentin me një barazim pa gola kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061453/index.html|title=Uruguay draw a blank|publisher=FIFA|language=en|date=11 qershor 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813203358/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300061453/index.html|archive-date=13 gusht 2011}}</ref> Në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja afriano-jugore e futbollit|Afrikës së Jugut]], Suárez fitoi një penallti dhe asistoi golin e tretë të shënuar nga [[Álvaro Pereira]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061452/summary.html|title=Forlan silences South Africa|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727000851/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300061452/summary.html|archive-date=27 korrik 2011}}</ref> Në ndeshjen e fundit, Suárez shënoi golin e vetëm të takimit kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]], duke shënuar me kokë pas asistimit të [[Edinson Cavani]]t.<ref name="FIFA Uru-Mex">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061450/summary.html|title=Uruguay edge Mexico, both advance|publisher=FIFA|language=en|date=22 qershor 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110808144502/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300061450/summary.html|archive-date=8 gusht 2011}}</ref><ref name="Hassan">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_33/default.stm|title=Mexico 0–1 Uruguay|date=22 qershor 2010|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=28 qershor 2010|author=Nabil Hassan|archive-date=26 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100626031431/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_33/default.stm|url-status=live}}</ref> Uruguaji fitoi grupin A dhe u kualifikua në fazën me eliminim direkt.<ref name="Hassan"/> [[Skeda:Suárez Forlan (cropped).jpg|parapamje|upright|Suárez (majtas) dhe [[Diego Forlán]] gjatë FIFA Kupës së Botës 2010 në Afrikën e Jugut.]] Gjatë raundit të 16-tave, Suárez shënoi të dy golat e fitores 2–1 kundër [[Kombëtarja koreano-jugore e futbollit|Koresë së Jugut]]. Ai u lavdërua veçanërisht për golin e dytë të shënuar në minutën e 80të, ku ai kaloi një mbrojtjës kundërshtar dhe mposhti portierin me një "gjuajtje spektakolare".<ref name="FIFA Uru-Kor">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249717/match=300061504/summary.html|title=Suarez double downs South Koreans|publisher=FIFA|language=en|date=26 qershor 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110830110424/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249717/match%3D300061504/summary.html|archive-date=30 gusht 2011}}</ref> Ai u shpall sërisht lojtari i ndeshjes nga [[FIFA]].<ref name="FIFA Uru-Kor"/> Uruguaji u kualifikua në çerek-finale për herë të parë që nga viti 1970.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_49/default.stm|title=Uruguay 2–1 South Korea|date=26 qershor 2010|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=28 qershor 2010|author=Saj Chowdhury|archive-date=1 korrik 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100701063824/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_49/default.stm|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja ganeze e futbollit|Ganës]], koha e rregullt u mbyll në barazim 1–1 dhe ndeshja shkoi në kohën shtesë. Në minutat e fundit të kohës shtesë, Gana dërgoi një top në zonën e Uruguajit me një goditje të lirë, dhe Suárez ndaloi gjuajtjen me kokë të [[Stephen Appiah]] në vijën fatale.<ref name="FIFA Uru-Gha">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249718/match=300061508/summary.html|title=Ghana pay the penalty|publisher=FIFA|language=en|date=2 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811165311/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249718/match%3D300061508/summary.html|archive-date=11 gusht 2011}}</ref> Disa sekonda më pas, ai bllokoi gjuajtjen me kokë të [[Dominic Adiyiah]] me dorë,<ref name="FIFA">{{cite web|title=Uruguay v Ghana {{!}} 2010 FIFA World Cup {{!}} Match Highlights|url=https://www.youtube.com/watch?t=208&v=tDpx9GGH79I&feature=youtu.be|website=YouTube|language=en|date=28 shkurt 2013|publisher=FIFA|language=en|access-date=1 qershor 2022|archive-date=1 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601094659/https://www.youtube.com/watch?t=208&v=tDpx9GGH79I&feature=youtu.be|url-status=live}}</ref> duke shkaktuar një faull profesional.<ref name="Echo 2-3"/> Me këtë veprim, ai shpëtoi Uruguajin nga goli që do t'i eliminonin nga turnamenti. Gjyqtari akoroi penallti për Ganën dhe Suárez u përjashtua me karton të kuq.<ref name="Hand of God">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8785140.stm|title=World Cup 2010: I have hand of God – Uruguay's Suarez|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 korrik 2010|access-date=24 gusht 2011|archive-date=3 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703210135/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2010/8785140.stm|url-status=live}}</ref> [[Asamoah Gyan]] gaboi penalltinë, duke goditur shtyllën,<ref name="FIFA Uru-Gha"/> kurse Suárez, i cili kishte ndaluar për të parë penalltinë, festoi para se të largohej brënda tynelit.<ref name="Marcus">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/03/sports/soccer/03ghanagame.html|title=Uruguay Trades Penalty for Chance at Victory|author1=Jeffrey Marcus|publisher=The New York Times|language=en|date=2 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|archive-date=6 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406054157/https://www.nytimes.com/2010/07/03/sports/soccer/03ghanagame.html|url-status=live}}</ref><ref name="reuters">{{cite news|author=Angus MacSwan|title=I had no choice but to handle says Uruguay's Suarez|publisher=Reuters|language=en|date=3 korrik 2010|url=http://in.reuters.com/article/idINIndia-49856120100703|access-date=3 korrik 2010|archive-date=5 korrik 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100705005019/http://in.reuters.com/article/idINIndia-49856120100703|url-status=dead}}</ref> Uruguaji fitoi 4–2 nga gjuajtjet e penalltive dhe u kualifikua në gjysëm-finale.<ref name="FIFA Uru-Gha"/><ref>{{cite web|title=World Cup 2010: Uruguay striker Luis Suarez says it was 'Hand of God' against Ghana|publisher=The Telegraph|language=en|date=3 korrik 2010|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/uruguay/7869796/World-Cup-2010-Uruguay-striker-Luis-Suarez-says-it-was-Hand-of-God-against-Ghana.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/uruguay/7869796/World-Cup-2010-Uruguay-striker-Luis-Suarez-says-it-was-Hand-of-God-against-Ghana.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=3 korrik 2017}}{{cbignore}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, Suárez deklaroi: "Bëra pritjen e turnamentit."<ref name="Hand of God"/> Ai gjithashtu shtoi se nuk zgjidhje tjetër, reagoi instiktivisht dhe se do t'a bënte sërisht me qëllim për të ndihmuar ekipin të fitonte.<ref name="Doward">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/04/luis-suarez-world-cup-villian-hand-of-god|title=Luis Suarez is new World Cup villain after 'hand of God' claim|author=Jamie Doward|publisher=The Guardian|language=en|date=4 korrik 2010|access-date=24 gusht 2011|archive-date=28 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128162956/http://www.guardian.co.uk/football/2010/jul/04/luis-suarez-world-cup-villian-hand-of-god|url-status=live}}</ref> Trajneri i Ganës, [[Milovan Rajevac]], e quajti veprimin e Suárez "padrejtësi".<ref name="Marcus"/> Suárez u etiketua si mashtrues dhe hilecak,<ref name="Jim White">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/world-cup-2010/7870325/World-Cup-2010-why-cant-football-tackle-cheats.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101024083252/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/world-cup-2010/7870325/World-Cup-2010-why-cant-football-tackle-cheats.html|url-status=dead|archive-date=24 tetor 2010|title=World Cup 2010: why can't football tackle cheats?|author=Jim White|publisher=The Telegraph|language=en|date=4 korrik 2010|access-date=28 gusht 2011}}</ref><ref name="Doward"/> kurse të tjerë e konsideruan hero.<ref name="Echo 2-3"/><ref>{{cite news|url=http://en.mercopress.com/2010/07/14/a-country-full-of-gratitude-defies-freezing-weather-to-honour-uruguay-s-soccer-team|title=A country full of gratitude defies freezing weather to honour Uruguay's soccer team|agency=MercoPress|language=en|date=14 korrik 2010|access-date=24 gusht 2011|archive-date=26 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101226151633/http://en.mercopress.com/2010/07/14/a-country-full-of-gratitude-defies-freezing-weather-to-honour-uruguay-s-soccer-team|url-status=live}}</ref> Për shkak të pezullimit automatik që kartoni i kuq shkakton, Suárez sakrifikoi veten e tij për gjysëm-finalen për mundësinë e vogël të humbjes së penalltisë, e cila rezultoi një bast i fituar.<ref name="Lyttleton"/><ref name="Jim White"/> Për shkak të kartonit të kuq të marrë kundër Ganës, Suárez nuk luajti në ndeshjen gjysëm-finale kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]],<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/04/sports/soccer/04goal.html?scp=7&sq=Suarez+world+cup&st=nyt|title=Uruguay Star Won't Face Additional Sanctions for Handball|agency=Associated Press|publisher=[[The New York Times]]|language=en|date=3 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|archive-date=9 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209191950/http://www.nytimes.com/2010/07/04/sports/soccer/04goal.html?scp=7&sq=Suarez+world+cup&st=nyt|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/07/sports/soccer/07netherlandsside.html|title=Leader and Scorer, Yet Not a Finalist|author=Rob Hughes|publisher=[[The New York Times]]|language=en|date=6 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|archive-date=12 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812102445/http://www.nytimes.com/2010/07/07/sports/soccer/07netherlandsside.html|url-status=live}}</ref> ku Uruguaji u mposht 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249719/match=300061512/index.html|title=Oranje edge five-goal thriller|publisher=FIFA|language=en|date=6 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829052832/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249719/match%3D300061512/index.html|archive-date=29 gusht 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/07/sports/soccer/07netherlandsgame.html|title=Netherlands 3, Uruguay 2: A Flick of the Head, a Nod to the Past|author=Christopher Clarey|publisher=[[The New York Times]]|language=en|date=6 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|archive-date=9 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209181615/http://www.nytimes.com/2010/07/07/sports/soccer/07netherlandsgame.html|url-status=live}}</ref> Ai u rikthye për ndeshjen e vendit të tretë kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]]; ai u vërshëllye për çdo prekje të topit nga tifozët në stadium për kapjen e topit me dorë kundër Ganës.<ref name="CNN 3rd place game">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2010/SPORT/football/07/10/world.cup.uruguay.germany/index.html|title=Khedira's late winner gives Germany third place at World Cup|date=10 korrik 2010|access-date=21 gusht 2011|publisher=CNN|language=en|archive-date=18 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110818194003/http://www.cnn.com/2010/SPORT/football/07/10/world.cup.uruguay.germany/index.html|url-status=live}}</ref> Ai asistoi golin e parë të ekipit të shënuar nga Cavani,<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249720/match=300061510/summary.html|title=Germany pip Uruguay to third place|publisher=FIFA|language=en|date=10 korrik 2010|access-date=23 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425005150/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249720/match%3D300061510/summary.html|archive-date=25 prill 2012}}</ref> por Uruguaji u mposht 3–2.<ref name="CNN 3rd place game"/> Gjatë turnamentit, Suárez luajti 543 minuta në gjashtë ndeshje dhe shënoi tre gola dhe dy asiste.<ref name="9 Suarez overview">{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=270775/index.html|title=9 Luis SUAREZ|publisher=FIFA|language=en|access-date=21 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519100547/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player%3D270775/index.html|archive-date=19 maj 2011}}</ref> ===2011–2012: Suksesi në Copa América dhe Lojërat Olimpike Verore=== [[Skeda:Luis Suarez - CA2011 mvp award (cropped).jpg|parapamje|majtas|190px|Suárez u emërua lojtari më i mirë i Kupës së Amerikës 2011.]] Në [[Copa América|Kupën e Amerikës]] 2011, Suárez shënoi në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja peruane e futbollit|Perusë]] në ndeshjen e parë të fazës së grupeve.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/07/05/sports/soccer/uruguay-rallies-to-tie-peru-in-copa-america.html|title=Uruguay Rallies to Tie Peru in Copa América|publisher=[[The New York Times]]|language=en|agency=Associated Press|date=4 korrik 2011|access-date=26 gusht 2011|archive-date=9 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709163616/http://www.nytimes.com/2011/07/05/sports/soccer/uruguay-rallies-to-tie-peru-in-copa-america.html|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e dytë, ai asistoi golin e Alvaro Pereirës në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]].<ref>{{cite news|url=https://www.sbnation.com/soccer/2011/7/8/2266977/copa-america-2011-uruguay-vs-chile-final-score-alexis-sanchez-draw|title=Copa America 2011: Uruguay Vs. Chile: Uruguay And Chile Settle For 1–1 Draw|publisher=SBNation|language=en|date=8 korrik 2011|access-date=8 korrik 2011|archive-date=12 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712092345/http://www.sbnation.com/soccer/2011/7/8/2266977/copa-america-2011-uruguay-vs-chile-final-score-alexis-sanchez-draw|url-status=live}}</ref> Uruguai e mbylli grupin në vendin e dytë pas fitores në ndeshjen e tretë kundër Meksikës, duke u kualifikuar në fazën me eliminim direkt.<ref>{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/07/13/liverpool-fc-striker-luis-suarez-helps-uruguay-reach-quarter-finals-of-copa-america-cup-with-1-0-win-over-mexico-100252-29044548/#ixzz1WCLYCjBE|title=Liverpool FC striker Luis Suarez helps Uruguay reach quarter-finals of Copa America Cup with 1–0 win over Mexico|publisher=Trinity Mirror|author=Paul Snowdon|work=Liverpool Echo|language=en|date=13 korrik 2011|access-date=26 gusht 2011|archive-date=11 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311084903/http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/07/13/liverpool-fc-striker-luis-suarez-helps-uruguay-reach-quarter-finals-of-copa-america-cup-with-1-0-win-over-mexico-100252-29044548/#ixzz1WCLYCjBE|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ca2011.com/selecoes_jogos.php?idS=c20ad4d76fe97759aa27a0c99bff6710|title=Uruguay Matches|publisher=Copa América 2011|website=CA2011.com|language=en|year=2011|access-date=26 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107004226/http://www.ca2011.com/selecoes_jogos.php?idS=c20ad4d76fe97759aa27a0c99bff6710|archive-date=7 nëntor 2012}}</ref> Në çerek-finale, Uruguaji u përball kundër vendit organizator [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]]; koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1 dhe Uruguaji fitoi 5–4 me penallti, me Suárez i cili shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite web|url=http://www.ca2011.com/jogos_tabela.php?idJ=7f1171a78ce0780a2142a6eb7bc4f3c8|title=Matches: Argentina v Uruguay|publisher=Copa América 2011|website=CA2011.com|language=en|date=16 korrik 2011|access-date=26 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826032140/http://www.ca2011.com/jogos_tabela.php?idJ=7f1171a78ce0780a2142a6eb7bc4f3c8|archive-date=26 gusht 2011}}</ref><ref>{{cite news|author=Evan Fanning|date=16 korrik 2011|title=Argentina v Uruguay – as it happened|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2011/jul/16/argentina-uruguay-live-copa-america|access-date=27 maj 2020|issn=0261-3077}}</ref> Ai më pas shënoi një dopietë në ndeshjen gjysëm-finale kundër Perusë, duke u shpallur lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|title=Suarez sends Uruguay through|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=1478029/index.html|date=20 korrik 2011|publisher=FIFA|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110818045844/http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=1478029/index.html|archive-date=18 gusht 2011|access-date=26 gusht 2011}}</ref> Në ndeshjen finale, Suárez shënoi golin e parë të ekipit si dhe asistoi të dytin të shënuar nga [[Diego Forlán]] me Uruguajin që mposhti [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguain]] me rezultatin 3–0, duke fituar titullin për herë të 15të, një rekord.<ref name="CopaAmerica">{{cite news|date=24 korrik 2011|title=Luis Suárez and Diego Forlán shoot Uruguay to record 15th Copa América|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2011/jul/24/uruguay-paraguay-copa-america|url-status=live|access-date=27 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109223201/https://www.theguardian.com/football/2011/jul/24/uruguay-paraguay-copa-america|archive-date=9 nëntor 2013}}</ref><ref>{{cite news|date=24 korrik 2011|title=Diego Forlan leads Uruguay to Copa America victory|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/14270152|access-date=27 maj 2020}}</ref> Suárez shënoi katër gola dhe dy asiste në turnament, duke u shpallur lojtari i turnamentit.<ref name="CopaAmerica"/><ref name="Liverpool profile"/><ref>{{cite web|title=Suarez voted Player of Tournament at Copa America|url=http://en.people.cn/90001/90779/90871/7450624.html|date=25 korrik 2011|website=en.people.cn|language=en|access-date=27 maj 2020|archive-date=25 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625020336/http://en.people.cn/90001/90779/90871/7450624.html|url-status=dead}}</ref> Më 9 korrik 2012, Suárez u përfshi në ekipin olimpik të Uruguait për [[Lojërat Olimpike Verore 2012]].<ref name="Olympic Games">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/18765459|title=London 2012: Liverpool's Luis Suarez selected in Uruguay squad|publisher=[[BBC Sport]]|language=en|date=7 korrik 2012|access-date=11 korrik 2012}}</ref> Dy ditë më pas, në ndeshjen e parë përgatitore para nisjes së turnamentit, ai shënoi tre gola në fitoren 6–4 me përmbysje kundër Kilit.<ref>{{cite web|title=Suarez has still got it! Watch video of Liverpool star's hat-trick for Uruguay against Chile|url=http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/watch-video-of-liverpool-striker-luis-1140654|date=12 korrik 2012|publisher=Mirror Football|language=en|access-date=27 maj 2020}}</ref> Suárez u emërua kapiteni i ekipit para nisjes së turnamentit, duke qënë një nga tre lojtarët më të mëdhenjë në moshë.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2012/jul/24/football-liverpool-luis-suarez|title=London 2012: Luiz Suárez back at Old Trafford to lead Uruguay|publisher=The Guardian|language=en|date=24 korrik 2012|access-date=8 gusht 2013}}</ref> Pasi fituan ndeshjen e parë kundër Emirateve të Bashkuara Arabe, Uruguai u mposht në dy ndeshjet e rradhës në grup kundër Senegalit dhe Britanisë së Madhe, duke u eliminuar nga kompeticioni; Suárez nuk shënoi asnjë gol. ===2013–2014: Kupa e Konfederatave dhe FIFA Kupa e Botës 2014=== Në qershor 2013, Suárez u thirr të merrte pjesë në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|FIFA Kupën e Konfederatave 2013]] në [[Brazil]]. Ai shënoi me goditje dënimi në humbjen 2–1 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në ndeshjen e parë të grupit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22900978|title=Spain 2–1 Uruguay|author=Neil Johnston|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 qershor 2013|access-date=31 gusht 2014}}</ref> Në ndeshjen e dytë kundër [[Tahiti]]t, Suárez u aktivizua si zëvëndësues në minutat e fundit dhe shënoi dy gola në një fitore të madhe 8–0; ai arriti në kuotën e 35 golave me ekipin kombëtar, duke kaluar Forlan si golashënuesi më i mirë në historinë e ekipit.<ref>{{cite news|url=https://sport360.com/article/football/14193/uruguay-8-0-tahiti-suarez-hernandez-record-breakers|title=Uruguay 8–0 Tahiti: Suarez & Hernandez record breakers|publisher=Sport 360|language=en|date=4 dhjetor 2013|access-date=14 gusht 2020}}</ref> Uruguai u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me rezultatin 2–1.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23026063|title=Brazil 2–1 Uruguay|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=29 qershor 2014}}</ref> Suárez shënoi 11 gola në 14 ndeshje në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2014|FIFA Kupës së Botës 2014]], duke u shpallur golashënuesi më i mirë i zonës së Amerikës së Jugut.<ref>{{cite news|title=Top scorers|publisher=FIFA|language=en|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/statistics/topscorers.html|url-status=dead|access-date=15 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016201108/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/statistics/topscorers.html|archive-date=16 tetor 2013}}</ref> Në nëntor 2013, Uruguai fitoi 5–0 kundër Jordanisë në ndeshjen play-off ndërkontinentale për t'u kualifikuar në turnament.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25027589|title=World Cup 2014: Uruguay clinch final spot with Jordan win|date=21 nëntor 2013|access-date=6 dhjetor 2013|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 22 maj, Suárez iu nënshtrua një ndërhyrjeje kirurgjikale urgjente në gjurin e majtë. Ai u detyrua të qëndronte në karrocë me rrota për disa kohë, duke çuar në thashetheme se nuk do të ishte në gjendje të merrte pjesë në Kupën e Botës.<ref>{{cite web|title=England's World Cup all but over as they lose to Uruguay|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10913384/Englands-World-Cup-all-but-over-as-they-lose-to-Uruguay.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10913384/Englands-World-Cup-all-but-over-as-they-lose-to-Uruguay.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|publisher=The Telegraph|language=en|access-date=19 qershor 2014|date=19 qershor 2014}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/22/luis-suarez-world-cup-doubt-uruguay-knee-operation|title=Uruguay confident Luis Suárez will make World Cup despite knee surgery|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=20 qershor 2014|date=22 maj 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/310345.html|archive-url=https://archive.today/20140620170117/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/310345.html|url-status=dead|archive-date=20 qershor 2014|title=Missing World Cup would kill Suarez – Gerrard|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=20 qershor 2014|date=25 maj 2014}}</ref> Ai ishte një zëvëndësues i papërdorur në ndeshjen hapëse të Uruguait kundër [[Kombëtarja kosta-rikane e futbollit|Kosta Rikës]] e cila u mbyll me një humbje 3–1. Suárez më pas luajti si titullar në ndeshjen e dytë kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]], duke shënuar të dy golat e fitores 2–1 në [[Arena Corinthians]] në [[São Paulo]].<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|date=19 qershor 2014|title=World Cup 2014: Uruguay 2–1 England|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/25285176|access-date=15 maj 2020}}</ref> Në ndeshjen e tretë të grupit kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]], Uruguaji duhej të fitonte për t'u kualifikuar në fazën me eliminim direkt kurse Italia kishte nevojë vetëm për një barazim.<ref>{{cite web|title=Italy – Uruguay Preview: Guaranteed exit for a former world champion|url=http://www.goal.com/en-india/match/italy-vs-uruguay/1220093/preview|website=Goal.com|language=en|author=Luis Herrera|access-date=27 qershor 2014}}</ref> Rreth minutës së 79të dhe me rezultatin ende 0–0, Suárez ishte në një dyluftim me mbrojtësin [[Giorgio Chiellini]] duke pritur një krosim në zonë. Përsëritjet treguan se Suárez u hodh te Chiellini dhe e kafshoi në shpatull (Chiellini tregoi shenjat që i la kafshimi) dhe më pas u rrëzua në tokë duke shtrënguar fytyrën.<ref name="Menezes"/><ref name="bite row"/> Ky incident polemizues bëri bujë në të gjithë botën.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/luis-suarez-bite-we-will-use-every-argument-possible-to-get-him-cleared-vows-lawyer-9562704.html|title=Luis Suarez bite: We will use every argument possible to get him cleared, vows lawyer|publisher=Evening Standard|language=en|access-date=6 shtator 2014}}</ref> Lojtarët italian protestuan te gjyqtari meksikan [[Marco Antonio Rodríguez]], i cili nuk e pa incidentin. Uruguaji fitoi një goditje këndi dhe shënoi. Ndeshja u mbyll me fitoren 1–0 të Uruguajit, që u kualifikua në fazën me eliminim direkt kurse Italia u eliminua duke u renditur në vendin e tretë në grup.<ref name="Menezes"/><ref name="bite row">{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/318587.html|title=Suarez at centre of new biting row as Uruguay progress|publisher=ESPN FC|language=en|date=24 korrik 2014|access-date=24 qershor 2014|archive-date=25 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625053939/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/318587.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Mark Ogden|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285368|title=Italy 0 Uruguay 1|publisher=BBC Sport|language=en|date=24 qershor 2014|access-date=25 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705095346/http://www.bbc.com/sport/0/football/25285368|archive-date=5 korrik 2014}}</ref> [[Skeda:Gol Suarez!! - Luis was on a weelchair 28 days before this game! - 140619-6442-jikatu (14319448420).jpg|parapamje|djathtas|Suárez duke shënuar golin e fitores në ndeshjen kundër Anglisë në fazën e grupeve të Kupës së Botës 2014.]] Dy ditë më vonë, më 26 qershor, Komisioni i Disiplinës i FIFA-s e dënoi Suárezin me nëntë ndeshje ndërkombëtare pezullim, duke bërë që ai të mos luante më në Kupën e Botës 2014. Ky dënim bëri që ai të humbiste edhe [[Copa América 2015|Kupën e Amerikës 2015]]. Ishte dënimi më i madh në historinë e Kupës së Botës, duke kaluar dënimin me tetë ndeshje të [[Mauro Tassotti]]t, i cili në vitin 1994 theu hundën e lojtarit të Spanjës Luis Enrique.<ref name="Ban2014"/><ref name="Luis Suarez suspended">{{cite news|title=Luis Suárez banned for four months for biting in World Cup game|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/26/world-cup-luis-suarez-ban-biting-uruguay|access-date=26 qershor 2014|publisher=The Guardian|language=en|date=26 qershor 2014}}</ref> Atij gjithashtu iu ndalua të merrte pjesë në çdo aktivitet të lidhur me futbollin si, iu ndalua hyrja në çdo stadium si dhe u gjobit me 100,000 [[Frangu zviceran|franga zvicerane]].<ref name="Ban2014"/><ref name="Luis Suarez suspended"/> Paneli prej shtatë anëtarësh i FIFA-s e studioi incidentin nga 34 kënde kamerash dhe hodhi poshtë mbrojtjen e Suárez se kafshimi ishte rezultat i një përplasjeje aksidentale, duke gjetur në vend të kësaj se kafshimi ishte "i qëllimshëm dhe pa provokim... me qëllim dëmtimin e [Chiellinit] ose të paktën destabilizimin e tij". Ashpërsia e dënimit ishte për shkak të faktit se ishte hera e tretë që Suárez kafshonte një kundërshtar, fakt të cilën FIFA e pa si mungesë pendimi.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/28/luis-suarez-bite-balance-hit-face-chiellini|title=Luis Suárez bite defence: I lost balance and hit my teeth against Chiellini|author=Owen Gibson|date=28 qershor 2014|publisher=The Observer|language=en|access-date=29 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711010720/http://www.theguardian.com/football/2014/jun/28/luis-suarez-bite-balance-hit-face-chiellini|archive-date=11 korrik 2014}}</ref> Menjëherë pas njoftimit të pezullimit, firma e lojërave të fatit online [[888poker]] anuloi marrëveshjen e saj të sponsorizimit me Suárezin.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez bite: Uruguay striker loses backing of gambling firm|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28053513|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=28 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709170401/http://www.bbc.com/sport/0/football/28053513|archive-date=9 korrik 2014}}</ref> Me Suárezin e pezulluar, Uruguai humbi ndeshjen e radhës 0–2 ndaj Kolumbisë dhe u eliminua nga Kupa e Botës.<ref>{{cite news|title=James Rodriguez scores twice, lifts Colombia to first quarterfinal|newspaper=Sports Illustrated|language=en|url=https://www.si.com/planet-futbol/2014/06/28/colombia-uruguay-world-cup-commentary-recap-knockout-stage|agency=Associated Press|access-date=30 qershor 2014}}</ref> Një ditë më vonë, [[Federata Uruguaiane e Futbollit]] njoftoi se do të apelonte vendimin.<ref name="UruguayAppeal"/> Avokati i Suárez tha se kjo ishte një fushatë evropiane kundër Suárezit.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez: Uruguay captain Lugano dismisses 'bite' claims|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28026610|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705044030/http://www.bbc.com/sport/0/football/28026610|archive-date=5 korrik 2014}}</ref> Disa personazhe në Uruguaji i dolën në mbrojtje Suárezit, duke vënë në pikëpyetje në ai e kishte kafshuar Chiellinin si dhe kritikuan dënimin e gjatë ndaj tij. Një prej këtyre ishte presidenti i Uruguait, [[José Mujica]], i cili e etiketoi dënimin si "fashist" si dhe ofendoi panelin e Komisionit të Disiplinës që vendosi dënimin.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-world-suarez-president-idUSKBN0F101O20140626|title=Leave Suarez alone, Uruguay president urges|publisher=Reuters|language=en|date=29 qershor 2014|author=Irene Schreiber|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626073010/https://www.reuters.com/article/2014/06/26/us-soccer-world-suarez-president-idUSKBN0F101O20140626|archive-date=26 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28085880|title=Luis Suarez bite ban: Uruguay President Jose Mujica insults Fifa|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 qershor 2014|archive-date=1 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701131027/http://www.bbc.com/sport/0/football/28085880}}</ref> Personazhe të tjerë që kritikuan dënimin ishin presidenti i Federatës Uruguaiane [[Wilmar Valdez]],<ref name="UruguayAppeal">{{cite news|title=Uruguay to appeal Suarez ban for biting|url=http://www.dw.de/uruguay-to-appeal-suarez-ban-for-biting/a-17739744|access-date=26 qershor 2014|publisher=Deutsche Welle|language=en|date=26 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140627111401/http://www.dw.de/uruguay-to-appeal-suarez-ban-for-biting/a-17739744|archive-date=27 qershor 2014}}</ref> kapiteni i ekipit [[Diego Lugano]]<ref>{{cite news|title=World Cup 2014: How Uruguay closed ranks over Luis Suarez|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28029656|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140710134942/http://www.bbc.com/sport/0/football/28029656|archive-date=10 korrik 2014}}</ref> dhe trajneri Óscar Tabárez, i cili në shenjë proteste dha dorëheqjen nga dy poste që mbante në FIFA.<ref name="reactions">{{cite news|title=Luis Suarez: Uruguay coach Oscar Tabarez to quit Fifa posts|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28058345|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=28 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140630080740/http://www.bbc.com/sport/0/football/28058345|archive-date=30 qershor 2014}}</ref> Ky dënim u kritikua gjithashtu edhe nga media uruguaiane, të cilët i dolën në mbrojtje Suárezit duke gjetur justifikime.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez: global scrutiny after Giorgio Chiellini 'bite'|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28015683|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626212347/http://www.bbc.com/sport/0/football/28015683|archive-date=26 qershor 2014}}</ref> Jashtë Uruguait, Chiellini e quajti dënimin "të tepruar", kurse sindikata e lojtarëve ndërkombëtar [[FIFPro]] i doli në mbrojtje Suárezit, duke bërë thirrje për mbështetje ndaj tij.<ref name="reactions"/> Më 30 qershor, Suárez publikisht i kërkoi falje Chiellinit me një postim në [[Twitter]], duke u zotuar se nuk do ta përsëriste më këtë veprim.<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/luis16suarez/status/483659463417548800|title=Suárez's official apology|publisher=[[Twitter]]|language=en|author=Luis Suárez|date=30 qershor 2014|access-date=30 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701015706/https://twitter.com/luis16suarez/status/483659463417548800|archive-date=1 korrik 2014}}</ref> Chiellini u përgjigj me një postim të tij, duke thënë se gjithçka ishte lënë mbas krahëse dhe se shpresonte që FIFA t'i ulte dënimin.<ref name="Suarez apology The Guardian"/><ref>{{cite web|url=https://twitter.com/chiellini/status/483671807380443136|title=Chiellini's Twitter response|publisher=[[Twitter]]|language=en|author=Giorgio Chiellini|date=30 qershor 2014|access-date=30 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701235301/https://twitter.com/chiellini/status/483671807380443136|archive-date=1 korrik 2014}}</ref> Më 3 korrik, Federata Uruguaiane e apeloi vendimin,<ref name="AUF appeal">{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/12040/9370577/world-cup-uruguay-launch-suarez-appeal|title=World Cup: FIFA confirm Uruguay have appealed against Luis Suarez's biting ban|publisher=Sky Sports|language=en|date=3 korrik 2014|access-date=3 korrik 2014}}</ref> por FIFA e refuzoi një javë më pas.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28251964|title=Luis Suarez's appeal against bite ban rejected by Fifa|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 korrik 2014|access-date=10 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711042532/http://www.bbc.com/sport/0/football/28251964|archive-date=11 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/news/12040/9378008/fifa-rejects-luis-suarez-appeal-against-ban-for-biting-giorgio-chiellini|title=FIFA rejects Luis Suarez appeal against ban for biting Giorgio Chiellini|publisher=Sky Sports|language=en|date=10 korrik 2014|access-date=10 korrik 2014}}</ref> Dënimi i Suárez nuk e pengonte që ai të ndërronte klube,<ref name="Suarez no transfer ban">{{cite web|url=http://www.itv.com/worldcup/liverpool-keep-counsel-over-suarez-ban-reaction|title=Liverpool keep counsel over Suarez ban reaction|publisher=ITV News|language=en|date=26 qershor 2014|access-date=26 qershor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626233554/http://www.itv.com/worldcup/liverpool-keep-counsel-over-suarez-ban-reaction|archive-date=26 qershor 2014}}</ref> duke bërë që më 11 korrik të zyrtarizohej transferimi i tij te [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref name="BBCpootobar">{{cite news|title=Luis Suarez: Liverpool & Barcelona agree deal for striker|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28180600|access-date=11 korrik 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712035115/http://www.bbc.com/sport/0/football/28180600|archive-date=12 korrik 2014}}</ref><ref name="Suarez Barcelona transfer official">{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-and-liverpool-fc-have-reached-an-agreement-for-the-transfer-of-luis-suarez|title=FC Barcelona and Liverpool FC have reached an agreement for the transfer of Luis Suárez|publisher=[[FC Barcelona]]|language=en|date=11 korrik 2014|access-date=11 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712034551/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-and-liverpool-fc-have-reached-an-agreement-for-the-transfer-of-luis-suarez|archive-date=12 korrik 2014}}</ref><ref name="Suarez Barcelona transfer Liverpool">{{cite web|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/166178-lfc-statement-suarez-to-leave|title=LFC statement: Suarez to leave|publisher=[[Liverpool F.C.]]|language=en|date=11 korrik 2014|access-date=11 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711215817/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/166178-lfc-statement-suarez-to-leave|archive-date=11 korrik 2014}}</ref> Disa ditë para transferimit, falja publike që Suárez kishte bërë ishte lavdëruar nga disa individë të klubit, përfshirë presidentin [[Josep Maria Bartomeu]], i cili e quajti faljen "të ndershme", [[Andoni Zubizarreta|Andoni Zubizarreta]], i cili tha se Suárez "ishte i përulur të pranonte gabimin e tij" dhe [[Ivan Rakitić]], i cili vuri në dukje "forcën dhe karakterin" e uruguaianit.<ref>{{cite web|title=Barcelona claim Suarez is 'humble'|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/320565.html|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=12 korrik 2014|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714134117/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/320565.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Luis Suarez: Barcelona will meet Liverpool striker's release clause|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28112887|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=12 korrik 2014}}</ref> ===2016–2018: Rikthimi, ndeshja e 100të dhe goli i 50të=== [[Skeda:Luis Suárez Uruguay.jpg|parapamje|majtas|200px|Suárez duke luajtur kundër Portugalisë në ndeshjen e raundit të 16-tave të FIFA Kupës së Botës 2018.]] Më 25 mars 2016, pas më shumë se një viti mungesë në ekipin kombëtar, Suárez shënoi golin e dytë të barazimit 2–2 kundër Brazilit në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{cite news|author=Chris Beesley|title=Ex-Liverpool FC striker Luis Suarez points to 'suffering' on scoring return|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/ex-liverpool-fc-striker-luis-11098676|access-date=26 mars 2016|publisher=Liverpool Echo|language=en|date=26 mars 2016}}</ref> Dy muaj më pas, ai u përfshi në listën me 23 lojtar që do të luanin në [[Copa América Centenario]], edhe pse ai rrezikoi të humbiste vendin e tij për shkak të një dëmtimi në kofshë që pësoi në finalen e Kupës së Mbretit më 22 maj.<ref name="Suárez set to miss start of Copa América"/><ref name="hamstring injury"/> Suárez qëndroi në ekip, por humbi dy ndeshjet e para në grup kundër Meksikës dhe [[Kombëtarja venezueliane e futbollit|Venezuelës]], ku Uruguai u mposht, duke u eliminuar nga turnamenti.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/09/venezuela-uruguay-copa-america-quarter-finals|title=Luis Suárez fumes as Venezuela dump Uruguay out of Copa América|publisher=The Guardian|language=en|date=10 qershor 2016|access-date=13 qershor 2016}}</ref> Në ndeshjen e tretë në grup kundër [[Kombëtarja xhamajkiane e futbollit|Xhamajkës]], ku Uruguai fitoi 3–0, Suárez qëndroi në stol për 90 minuta.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-s-uruguay-bow-out-of-copa-america-with-3-0-defeat-of-jamaica|title=Luis Suárez's Uruguay bow out of Copa America with 3–0 defeat of Jamaica|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 qershor 2016|access-date=14 qershor 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Suárez shënoi dy gola në fitoren 4–2 kundër [[Kombëtarja boliviane e futbollit|Bolivisë]] në ndeshjen e fundit kualifikuese të Kupës së Botës. Me këtë sukses, Uruguai siguroi kualifikimin në turnament kurse Suárez u bë golashënuesi më i mirë i kualifikueseve të Kupës së Botës në zonën CONMEBOL me 21 gola, sëbashku me argjentinasin Lionel Messi.<ref>{{cite web|date=11 tetor 2017|title=Messi, Suarez share record for goals in CONMEBOL World Cup qualifiers|url=https://www.espn.in/football/world-cup-qualifying-conmebol/story/3226171/messisuarez-share-record-for-goals-in-conmebol-world-cup-qualifiers|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref><ref>{{cite news|author1=Ante Jukic|title=Uruguay 4 Bolivia 2: Suarez and Cavani show their class|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2017/10/11/39312952/uruguay-4-bolivia-2-suarez-and-cavani-show-their-class|access-date=20 qershor 2018|date=10 tetor 2017|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=20 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620231934/http://www.goal.com/en/news/8/main/2017/10/11/39312952/uruguay-4-bolivia-2-suarez-and-cavani-show-their-class|url-status=dead}}</ref> Në mars 2018, Suárez fitoi [[Kupa e Kinës 2018|Kupën e Kinës 2018]], një turnament miqësor i organizuar çdo vit; ai shënoi golin e 50të ndërkombëtar në ndeshjen gjysëm-finale kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]], duke mposhtur portierin me një penallti.<ref>{{cite news|title=Suarez bags 50th Uruguay goal in win over Czechs|url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-chinacup-ury-cze/suarez-bags-50th-uruguay-goal-in-win-over-czechs-idUKKBN1GZ2L0|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620203754/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-chinacup-ury-cze/suarez-bags-50th-uruguay-goal-in-win-over-czechs-idUKKBN1GZ2L0|url-status=dead|archive-date=20 qershor 2018|access-date=20 qershor 2018|publisher=Reuters|language=en|date=23 mars 2018}}</ref> Më 20 qershor 2018, Suárez shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[Kombëtarja saudite e futbollit|Arabisë Saudite]], duke u shpallur lojtari i ndeshjes. Kjo ishte ndeshja e tij e 100të me ekipin kombëtar, që falë kësaj fitoreje siguroi kualifikimin në fazën me eliminim direkt.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez nudges unconvincing Uruguay into second round as Saudi Arabia slump out|url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/06/20/uruguay-vs-saudi-arabia-world-cup-2018-live-score-latest-updates/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/06/20/uruguay-vs-saudi-arabia-world-cup-2018-live-score-latest-updates/|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=20 qershor 2018|publisher=The Daily Telegraph|language=en|date=20 qershor 2018}}{{cbignore}}</ref> Pesë ditë më vonë, ai shënoi me goditje dënimi dhe u shpall sërisht lojtari i ndeshjes në fitoren 3–0 kundër shtetit organizator [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] në ndeshjen e fundit të grupit.<ref>{{cite news|title=Suarez and Cavani score as Uruguay beat Russia to win Group A|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44439221|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 qershor 2018}}</ref> Në raundin e 16-tave, Suárez asistoi një nga dy golat e Cavanit në fitoren kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2018/jun/30/uruguay-portugal-world-cup-last-16-match-report|title=Edinson Cavani sends Uruguay to World Cup last eight as Portugal bow out|publisher=The Guardian|language=en|date=29 qershor 2018}}</ref> Uruguai u eliminua në çerek-finale pas humbjes 2–0 kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]].<ref>{{cite news|author=Chris Bevan|title=Uruguay 0 France 2|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44652179|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=6 korrik 2018|date=6 korrik 2018}}</ref> ===2019–2024: Vitet e fundit dhe tërheqja=== Në mars 2019, Suárez u përfshi në listën me 23 lojtarë të trajnerit Tabárez për Kupën e Amerikës 2019.<ref>{{cite news|url=https://copaamerica2019.live/uruguay-team-squads/|title=Uruguay Team Squads Copa America 2019|website=copaamerica2019.live|language=en|date=7 mars 2019|access-date=13 qershor 2019|archive-date=16 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416112817/https://copaamerica2019.live/uruguay-team-squads/|url-status=dead}}</ref> Më 16 qershor, ai shënoi golin e tretë si dhe asistoi golin e [[Nicolás Lodeiro]]s në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] në ndeshjen e parë të grupit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/48655964|title=Uruguay 4–0 Ecuador|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 qershor 2019|access-date=17 qershor 2019}}</ref> Në ndeshjen çerek-finale kundër Perusë, Suárez i'u anullua një gol nga sistemi VAR për pozicion jashtë loje si dhe ishte lojtari i vetëm i Uruguait që humbi penalltinë në gjuajtjet e penalltive ku ekipi u eliminua pasi koha e rregullt dhe shtesa ishin mbyllur në barazim pa gola.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/48777158|title=Uruguay 0–0 Peru|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 qershor 2019|access-date=30 qershor 2019}}</ref> Më 8 tetor 2020, Suárez shënoi golin e parë të kualifikueseve CONMEBOL të Kupës së Botës 2022, duke u bërë lojtari i parë që e kishte arritur këtë tre herë, pasi më përpara kishte shënuar golin e parë në kualifikueset e edicionit 2010 dhe 2014.<ref>{{cite news|title=Clasificatorias Sudamericanas: Selección que anotó el primer gol siempre fue al Mundial|url=https://www.golperu.pe/selecciones/otras-selecciones/la-seleccion-que-anoto-el-primer-gol-en-clasificatorias-sudamericanas-siempre-fue-al-mundial-26901|access-date=9 tetor 2020|publisher=Gol Perú|language=en|date=8 tetor 2020|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203073226/https://www.golperu.pe/selecciones/otras-selecciones/la-seleccion-que-anoto-el-primer-gol-en-clasificatorias-sudamericanas-siempre-fue-al-mundial-26901|url-status=dead}}</ref> Në qershor 2021, Suárez mori pjesë në një tjetër edicion të Kupës së Amerikës; goli i tij i vetëm në turnament erdhi në barazimin 1–1 kundër Kilit në ndeshjen e dytë të grupit.<ref>{{cite web|date=22 qershor 2021|title=Uruguay vs. Chile score: Luis Suarez rescues points for Tabarez's crew to cancel out Eduardo Vargas opener|author=Roger Gonzalez|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/uruguay-vs-chile-score-luis-suarez-rescues-points-for-tabarezs-crew-to-cancel-out-eduardo-vargas-opener/|website=CBS Sports|language=en}}</ref> Uruguai u eliminua në çerek-finale nga Kolumbia me penallti.<ref>{{cite news|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/uruguay-vs-colombia-score-los-cafeteros-advance-to-semifinals-after-winning-on-penalty-kicks/|title=Uruguay vs. Colombia score: Los Cafeteros advance to semifinals after winning on penalty kicks|author=Roger Gonzalez|date=3 korrik 2021|website=CBS Sports|language=en}}</ref> Në nëntor 2022, Suárez ishte pjesë e ekipit që do të luante në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në ndeshjen e tretë të grupit, Suárez asistoi golin e [[Giorgian de Arrascaeta]]s, duke dyfishuar avantazhin e Uruguait kundër Ganës. Megjithatë, një gol në minutat e fundit nga Korea e Jugut kundër Portugalisë, që e kishte siguruar kualifikimin, solli kualifikimin e tyre dhe eliminimin e Uruguait, kjo pasi Korea e Jugut kishte shënuar katër gola në grup krahasuar me dy të Uruguait (të dy ekipet kishin katër pikë).<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/02/ghana-v-uruguay-world-cup-2022-live-score-updates?filterKeyEvents=false&page=with:block-638a1a458f08f5eb2e3161b4#block-638a1a458f08f5eb2e3161b4|title=Uruguay go out of World Cup 2022 despite 2–0 win over Ghana – as it happened|publisher=The Guardian|language=en|date=2 dhjetor 2022|access-date=17 dhjetor 2022}}</ref> Më 13 korrik 2024, Suárez shënoi një gol në minutën e 92të të ndeshjes për vendin e tretë kundër [[Kombëtarja kanadeze e futbollit|Kanadasë]] në Kupën e Amerikës. Ndeshja shkoi në gjuajtjet e penalltive ku Suárez shënoi golin e katërt të ekipit të tij, duke i dhënë fitoren dhe medaljen e bronzit.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5635912/2024/07/13/suarez-canada-uruguay-copa-america/|title=Uruguay wins third-place Copa America playoff on penalties, Luis Suarez the hero|website=The Athletic|language=en|date=13 korrik 2024}}</ref> Më 2 shtator 2024, Suárez njoftoi se do të tërhiqej nga ekipi kombëtar pas ndeshjes kundër Paraguait më 6 shtator e vlefshme për kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026.<ref>{{Cite web|date=2 shtator 2024|title=Luis Suárez to retire from Uruguay after Friday's WC qualifier|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/41096637/luis-suarez-retire-uruguay-world-cup-qualifier|access-date=3 shtator 2024|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/|title=Luis Suárez se retira de la selección uruguaya|publisher=AS.com|language=es|date=2 shtator 2024|access-date=2 shtator 2024|archive-date=2 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240902233649/https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/|url-status=dead}}</ref> Ai luajti në këtë ndeshje, e cila u mbyll në barazim pa gola, duke i dhënë fund karrierës 17 vjeçare me ekipin kombëtar. Ai u ndëshkua me karton të verdhë për protesta në minutat e fundit të ndeshjes.<ref>{{cite web|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mundial/nota/_/id/14136860/en-vivo-la-despedida-de-luis-suarez-seleccion-uruguaya|title=El minuto a minuto de la emotiva despedida de Luis Suárez de la Selección Uruguaya|publisher=ESPN FC|language=es|date=6 shtator 2024|access-date=6 shtator 2024}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== [[Skeda:Luis Suarez runs at Distin 3.jpg|parapamje|djathtas|Suárez në aksion me Liverpoolin në një duel kundër [[Sylvain Distin]] të [[Everton F.C.|Evertonit]] gjatë derbit Merseyside në 2012.]] Suárez konsiderohet një nga sulmuesit më të mirë të të gjitha kohërave.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2013/dec/100-greatest-footballers-2013|title=The 100 best footballers in the world 2013 – interactive|publisher=The Guardian|language=en|date=20 dhjetor 2013|access-date=1 janar 2014}}</ref><ref name="NewYorkTimes">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/06/25/sports/worldcup/apparent-bite-by-luis-suarez-mars-uruguays-victory-over-italy.html|title=Uruguay's Suárez, Known for Biting, Leaves Mark on World Cup|publisher=The New York Times|language=en|date=25 qershor 2014}}</ref><ref name="SkySports">{{cite web|url=http://www1.skysports.com/FIFA-World-Cup-2014/news/15241/9355292/uruguay-v-england-luis-suarez-proved-he-is-best-in-the-world-says-peter-taylor|title=Uruguay v England: Luis Suarez proved he is best in the world, says Peter Taylor|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref><ref name="Eurosport">{{cite web|author1=Dan Quarrell|title=Why Luis Suarez is better than Lionel Messi and Cristiano Ronaldo – Cristian Rodriguez|url=http://au.eurosport.com/football/liga/2015-2016/why-luis-suarez-is-better-than-lionel-messi-and-cristiano-ronaldo-cristian-rodriguez_sto4920265/story.shtml|publisher=[[Eurosport]]|language=en|access-date=22 shtator 2015|date=21 shtator 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2016/dec/20/the-100-best-footballers-in-the-world-2016-interactive|title=The 100 best footballers in the world 2016 – interactive|date=20 dhjetor 2016|publisher=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hitc.com/en-gb/2014/07/20/arsenal-legend-thierry-henry-luis-suarez-is-the-best-striker-in/|title=Thierry Henry considers Suarez the best striker in the world|publisher=Hitc|language=en|date=19 korrik 2014|access-date=19 korrik 2014|archive-date=25 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625014922/https://www.hitc.com/en-gb/2014/07/20/arsenal-legend-thierry-henry-luis-suarez-is-the-best-striker-in/|url-status=live}}</ref><ref name="Marca">{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/09/24/5f693f8b46163fa7ad8b45f0.html/|title=Luis Suarez: The best striker in Barcelona's history|publisher=Marca|language=en|date=24 shtator 2020|access-date=24 shtator 2020}}</ref> Ai dallohet për rekordin e golave, instiktin e golit si dhe lëvizjet brënda zonës. Ai është një nga tre lojtarët, sëbashku me [[Ruud van Nistelrooy]]n<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/01/has-anyone-been-named-top-scorer-in-four-different-top-flight-leagues|title=Suarez matches Ruud van Nistelrooy's record|publisher=The Guardian|language=en|date=1 qershor 2016}}</ref> dhe [[Cristiano Ronaldo]]n,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37617493/cristiano-ronaldo-first-player-finish-top-scorer-serie-premier-league-la-liga|title=Ronaldo makes history as Serie A top goal scorer|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 maj 2021|access-date=28 tetor 2021}}</ref> që është shpallur golashënuesi më i mirë në tre kampionate të ndryshme. Ai gjithashtu njihet për driblimet e tij, veçanërisht për tendencën për të kaluar topin midis këmbëve të kundërshtarit.<ref>{{cite book|author=Neil Collins|title=Make Us Dream: A Fan's View of the 2013/14 Season|date=5 korrik 2014|publisher=Lulu|language=en|page=108}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sportsjoe.ie/football/he-can-nutmeg-a-mermaid-but-luis-suarez-really-cant-wave-81278|title=Watch: He can nutmeg a mermaid, but Luis Suarez really can't wave|author=Robert Redmond|agency=Sports.Joe.ie|language=en|date=21 qershor 2018}}</ref> Ai është një golashënues i pastër,<ref>{{cite web|url=https://www.thescore.com/liga/news/1184167|title=Suarez extends Barcelona deal through 2021 with €200M buyout|publisher=theScore.com|author=Michael J. Chandler|language=en|date=15 dhjetor 2016|access-date=28 tetor 2021}}</ref> i cili finalizon me të dy këmbët<ref>{{cite news|url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/gifted-luis-suarez-displays-value-of-nuisance-6tpl7kvwskk|title=Gifted Luis Suárez displays value of nuisance|publisher=[[The Times]]|language=en|author=Tony Cascarino|date=20 qershor 2014|access-date=28 tetor 2021}}</ref> edhe pse këmba e tij e preferuar është e djathta, duke shënuar gola si brënda dhe jashtë zone.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2016/05/15/57387b2ee2704e376d8b45de.html|title=Complete Messi complementing lethal Suarez|publisher=Marca|language=en|author=Enrique Ortego|date=15 maj 2016|access-date=28 tetor 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/an-analysis-of-the-liga-bbvas-top-scorers|title=An analysis of the Liga BBVA's top scorers|publisher=La Liga|language=en|date=29 janar 2016|access-date=28 tetor 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.squawka.com/en/premier-league-goals-from-outside-penalty-box-players-seasons/|title=Every Premier League season's leading player for goals from outside the penalty box|publisher=Squawka|language=en|author=Chris Smith|date=13 tetor 2020|access-date=28 tetor 2021}}</ref> Suárez gjithashtu zotëron një gjuajtje të fuqishme dhe "aftësi teknike të jashtëzakonshme" sipas profilit të tij te uebfaqja e [[FIFA]]-s.<ref name="soccernet stats">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=125088&league=NED.1&season=2009|archive-url=https://archive.today/20140627002022/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=125088&league=NED.1&season=2009|url-status=dead|archive-date=27 qershor 2014|title=Luis Suárez Statistics|access-date=13 prill 2010|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Suárez gjithashtu është vlerësuar për nivelin e punës,<ref name="Aldridge page 3" /> lëvizjet dhe shpejtësinë,<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/us/performance/training/rio-ferdinand-facing-messi-ronaldo-aguero|title=Rio Ferdinand: Facing Messi, Ronaldo & Aguero|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Ben Welch|date=9 gusht 2016|access-date=28 tetor 2021}}</ref> të cilat e bëjnë atë një lojtar efikas në kundër-sulme<ref name="Rice Dalglish"/> dhe në sulmet në krah;<ref name="soccernet stats"/> ai luajti për disa kohë si sulmues krahu gjatë kohës së tij te Ajaxi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/20909538|title=Suarez role may change – Rodgers|publisher=BBC Sport|language=en|date=4 janar 2013|access-date=28 tetor 2021}}</ref> Gjithashtu, Suárez njihet për aftësinë e tij për të kaluar portierin si pjesë e driblimeve të tij.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2018/oct/06/luis-suarez-barcelona-dummying-wembley-spurs/|title=Luis Suarez dummying twice, prior to each of Lionel Messi's goals during Barcelona's win against Tottenham Hotspurs at Wembley|publisher=The Guardian|language=en|date=6 tetor 2018}}</ref> Gjatë kohës së tij te Barcelona, Suárez u shqua për golat e shënuar me gjuajtje në ajër.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/775585/luis-suarez-a-specialist-in-scoring-with-a-volley|title=Luis Suarez, a specialist in scoring with a volley|date=2 mars 2017|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.givemesport.com/1511327-luis-suarezs-goal-record-from-volleys-for-barcelona-is-pretty-outrageous|title=Luis Suarez's goal record from volleys for Barcelona is pretty outrageous|date=7 tetor 2019|publisher=Give Me Sport|language=en}}</ref> Ai gjithashtu njihet për golat akrobatik, golat në rrëzim e sipër si dhe rrofeshatat.<ref>{{cite web|url=https://www.sportbible.com/football/take-a-bow-watch-luis-suarez-scores-sublime-overhead-kick-vs-sevilla-20170405|title=Suarez scores sublime overhead kick vs Sevilla|publisher=Sport Bible|language=en|date=22 mars 2018|access-date=7 prill 2025|archive-date=27 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727011103/https://www.sportbible.com/football/take-a-bow-watch-luis-suarez-scores-sublime-overhead-kick-vs-sevilla-20170405|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dugout.com/fcbarcelona/luis-suarez-unleashes-an-acrobatic-volley-against-real-sociedad|title=Luis Suárez unleashes an acrobatic volley against Real Sociedad|publisher=Dugout|language=en|date=28 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206233416/https://dugout.com/fcbarcelona/luis-suarez-unleashes-an-acrobatic-volley-against-real-sociedad|archive-date=6 shkurt 2021}}</ref> Suárez është një gjuajtës i saktë i goditjeve të lira<ref>{{cite news|url=https://theathletic.com/1726052/2020/04/07/michael-cox-premier-league-free-kicks-beckham-ronaldo/|title=Beckham bend or Ronaldo knuckleball? The evolution of Premier League free kicks|publisher=The Athletic|language=en|author=Michael Cox|date=7 prill 2020|access-date=28 tetor 2021}}</ref> si dhe një specialist penalltish.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2019/02/27/5c77028622601de3678b45c1.html|title=Suarez puts Real Madrid to the sword|publisher=Marca|language=en|date=27 shkurt 2019|access-date=28 tetor 2021}}</ref> Suárez ka marrë shumë komplimente dhe lëvdada gjatë karrierës së tij nga kolegë dhe trajnerë të ndryshëm: trajneri i Uruguait, [[Óscar Tabárez]], deklaroi se Suárez ishte një sulmues i madh dhe një nga lojtarët më elitar në botë,<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/2011-07-19-1300813299_x.htm|title=Suarez's 2 goals put Uruguay into final|author=Vicente L. Panetta|publisher=USA Today|language=en|agency=Associated Press|date=19 korrik 2011|access-date=6 nëntor 2011}}</ref> kurse [[Kenny Dalglish]] vuri në dukje inteligjencën e tij dhe zhvillimin te Ajaxi.<ref name="Rice Dalglish">{{cite web|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/kenny-suarez-deal-a-statement|title=Kenny: Suarez deal a statement|author=Jimmy Rice|date=1 shkurt 2011|publisher=Liverpool F.C.|language=en|work=LiverpoolFC.TV|access-date=22 gusht 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829051000/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/kenny-suarez-deal-a-statement|archive-date=29 gusht 2011}}</ref> [[Harry Redknapp]] tha se Suárez mund të luaj si sulmues pykë ose sulmues i dytë, ndërsa ish sulmuesi [[John Aldridge]] deklaroi se Suárez ka aftësi për t'u gjendur gjithmonë në pozicione shënimi.<ref name="Aldridge page 3">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/09/27/john-aldridge-too-early-to-crown-luis-suarez-a-liverpool-fc-legend-100252-29492675/3/|author=John Aldridge|title=Too early to crown Luis Suarez a Liverpool FC legend|page=3|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|date=27 shtator 2011|access-date=2 tetor 2011}}</ref><ref name="Aldridge page 2">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/09/27/john-aldridge-too-early-to-crown-luis-suarez-a-liverpool-fc-legend-100252-29492675/2/|author=John Aldridge|title=Too early to crown Luis Suarez a Liverpool FC legend|page=2|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|language=en|date=27 shtator 2011|access-date=2 tetor 2011}}</ref> [[Thierry Henry]] e konsideroi uruguaianin sulmuesin më të mirë në botë, duke thënë: "Ai ka gjithçka. Ai është në fytyrën tënde, ai është arrogant në një mënyrë të mirë. Ai shënon me gjuajtje në ajër, me kokë. Ai ka një anë të egër të lojës së tij dhe nuk do ta quaj hile. Ai di si të shënojë gola."<ref>{{cite news|url=https://www.hitc.com/en-gb/2014/07/20/arsenal-legend-thierry-henry-luis-suarez-is-the-best-striker-in/|title=Arsenal Legend Thierry Henry: Luis Suarez is the best striker in the world|date=19 korrik 2015|website=hitc.com|language=en}}</ref> [[Skeda:Uruguay vs Colombia en el GPC 2021.jpg|parapamje|majtas|Suárez në aksion me Uruguain gjatë Kupës së Amerikës 2021.]] Përveç aftësive si sulmues, Suárez gjithashtu merr pjesë në ndërtimin e aksioneve sulmuese të ekipit të tij, kjo falë vizionit dhe pasimeve të sakta, e cila reflektohet në numrin e asisteve që ai ka dhënë në karrierën e tij, mbi 300 në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=https://sportmob.com/en/article/899433-Players-with-the-Most-Assists-in-Football-History|title=Players with most assists in history|publisher=SportMob|language=en|date=23 tetor 2020|access-date=4 maj 2025|archive-date=13 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813120433/https://sportmob.com/en/article/899433-players-with-the-most-assists-in-football-history|url-status=dead}}</ref> Altruizimi i tij është vënë në dukje nga ish kapiteni i Liverpoolit [[Steven Gerrard]], i cili në autobiografinë e tij deklaroi: "Është një kombinim i rrallë. Ai është një futbollist i mrekullueshëm i cili është i gatshëm t'i përdor dhuntitë e tij për të asistuar shokët e ekipit dhe krijuar raste shënimi. Gerrard gjithashtu shtoi: "Ai shënon gola. Ai krijon gola. Ai është shumë i vështirë si kundërshtar. Ti ke një mundësi për të mposhtur këto në botë me Luis Suárezin në ekip."<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/slideshow/football-excerpts-steven-gerrard-autobiography-my-story-best/2|title=Excerpts from Steven Gerrard's autobiography|publisher=Sportskeeda|language=en|date=14 shtator 2015}}</ref><ref name="Guardian 3-1">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2015/sep/23/steven-gerrard-book-my-story-hillsborough-the-slip|title=Ten things to note from Steven Gerrard's book|publisher=The Guardian|language=en|date=23 shtator 2015}}</ref> Suárez është lavdëruar shpesh për mentalitetin e tij të fortë dhe dëshirën për të fituar. Ish-shoku i skuadrës te Liverpooli, [[Jordan Henderson]], e quajti Suárezin një "luftëtar", duke shtuar se qëndrimi i tij frymëzonte besim tek shokët e tij të skuadrës.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.in/football/liverpool/story/3128704/jordan-henderson-inspirational-luis-suarez-was-a-warrior-for-liverpool|title=Jordan Henderson: Inspirational Luis Suarez was 'a warrior' for Liverpool|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 maj 2017}}</ref> Ndërkohë, Gerrard lavdëroi përpjekjen e tij për të pasur sukses, duke deklaruar: "Luis luante për të fituar një seancë stërvitore me pesë lojtarë sikur po ndiqte Ligën e Kampionëve ose Kupën e Botës. Nëse skuadra e tij humbiste një ndeshje, ai shkonte në shtëpi i zemëruar; ai gjithmonë kishte nevojë të fitonte aq shumë".<ref name="Guardian 3-1" /> Trajneri i Atletico Madridit, [[Diego Simeone]], e lavdëroi Suárezin për "dëshirën dhe energjinë" që ai solli në klub.<ref>{{cite web|url=https://firstsportz.com/diego-simeone-hails-desire-and-energy-of-luis-suarez-as-he-scores-in-atleticos-win-over-valencia/|title=Diego Simeone says he knew what to expect from Luis Suarez|website=firstsportz|language=en|date=25 tetor 2014|access-date=13 maj 2025|archive-date=6 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406054208/https://firstsportz.com/diego-simeone-hails-desire-and-energy-of-luis-suarez-as-he-scores-in-atleticos-win-over-valencia/|url-status=dead}}</ref> Vetë Suárez ka deklaruar se ai është lloji i lojtarit që do të "vriste veten vetëm për të parandaluar një rivënie anësore në minutën e 90të".<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/oct/25/luis-suarez-biting-appals-people-but-its-relatively-harmless|title=In an exclusive extract from his new book, Crossing The Line: My Story, Luis Suárez explains what drives him to bite|publisher=The Guardian|language=en|date=25 tetor 2014}}</ref> ===Polemikat=== Suárez është akuzuar gjerësisht për simulime.<ref name="doeshedive">{{cite web|title=World Cup: England striker Daniel Sturridge insists he won't cheat to win|url=http://www1.skysports.com/FIFA-World-Cup-2014/news/12016/9351408/world-cup-england-striker-daniel-sturridge-insists-he-wont-cheat-to-win|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=25 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|author=Andy Hunter|title=Liverpool's Luis Suárez has a history of diving, says David Moyes|url=https://www.theguardian.com/football/2012/oct/26/everton-david-moyes-liverpool-luis-suarez|publisher=The Guardian|language=en|access-date=19 janar 2013|date=26 tetor 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Luis Suarez 'diving' debate continues|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1185009/liverpool's-brendan-rodgers-defends-luis-suarez's-'diving'?|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 janar 2013|archive-date=11 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011070830/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1185009/liverpool%27s-brendan-rodgers-defends-luis-suarez%27s-%27diving%27|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Chelsea boss Jose Mourinho accuses Luis Suarez of diving|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25545739|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=25 qershor 2014}}</ref> Trajnerët e tij, shokët e ekipit si dhe analistë të ndryshëm kanë thënë se reputacioni i tij si simulues ka bërë që gjyqtarët mos t'i japin penallti të sakta.<ref>{{cite news|author=John Percy|title=Luis Suárez is the victim of a referee witch-hunt over unfair reputation for diving, say Liverpool team-mates|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/9563720/Luis-Suarez-is-the-victim-of-a-referee-witch-hunt-over-unfair-reputation-for-diving-say-Liverpool-team-mates.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/9563720/Luis-Suarez-is-the-victim-of-a-referee-witch-hunt-over-unfair-reputation-for-diving-say-Liverpool-team-mates.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|publisher=The Daily Telegraph|language=en|access-date=19 janar 2013|date=24 shtator 2012}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|author=Davis Lacey|title=A reputation for diving is hard for referees to forget in a hurry|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2012/oct/05/luis-suarez-dives-referees|publisher=The Guardian|language=en|access-date=19 janar 2013|date=5 tetor 2012}}</ref> Në janar 2013, Suárez pranoi se kishte simuluar në një ndeshje kundër Stoke Cityt në tetorin e vitit të kaluar. Trajneri Brendan Rodgers reagoi duke thënë se veprimi i tij ishte "i papranueshëm" dhe se do të kishte një diskutim "të brëndshëm" në klub.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez diving: Liverpool boss Brendan Rodgers reveals anger|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21064709|date=17 janar 2013|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=19 janar 2013}}</ref> Gjatë ndeshjes kundër Portugalisë në Kupën e Botës 2018, pas përplasjeve me lojtarët portugez, Suárez bëri sikur ishte dëmtuar në kokë në dy raste pavarësisht se koka e tij nuk ishte prekur.<ref name="ESPN FC">{{cite news|author=Gerard Brand|date=1 korrik 2018|title=Luis Suarez back to his tenacious best as Uruguay beat Portugal|url=http://www.skysports.com/football/news/12098/11422374/luis-suarez-back-to-his-tenacious-best-as-uruguay-beat-portugal|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=1 korrik 2018}}</ref> Gjatë ndeshjes çerek-finale të Kupës së Botës 2010 kundër Ganës, Suárez largoi me dorë një gjuajtje me kokë të Dominic Adiyiah e cila po shkonte drejtë portës.<ref name="FIFA Uru-Gha"/> Ai u përjashtua me karton të kuq për këtë veprim, kurse Gana nuk e shënoi penalltinë e akorduar, gjë që solli edhe eliminimin e tyre nga turnamenti. Ky incident shkaktoi polemika të shumta dhe u konsiderua si shkaku që Gana nuk u kualifikua në gjysëm-finale.<ref name="FIFA"/> Suárez gjithashtu është famëkeq për kafshimet ndaj lojtarëve kundërshtar. Gjatë ndeshjes kundër Italisë në Kupën e Botës 2014, ai kafshoi mbrojtësin kundërshtar Giorgio Chiellini dhe u pezullua nga çdo aktivitet sportiv për katër muaj nga FIFA. Gjatë kohës që luante me Liverpoolin, ai kafshoi [[Branislav Ivanović]] gjatë një ndeshje të Premier Ligës kundër Çelsit, duke u pezulluar me dhjetë ndeshje. Ai gjithashtu kafshoi lojtarin e [[PSV Eindhoven]] [[Otman Bakkal]] gjatë kohës që luante me Ajaxin, duke u ndëshkuar me shtatë ndeshje pezullim.<ref name="Gaines"/> Suárez në disa raste është akuzuar për shkelje në kokë ndaj lojtarëve kundërshtar në ndeshjet e Premier Ligës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite news|title=Luis Suarez accused of stamping by Wigan boss Roberto Martinez|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/20381086|author=Ben Smith|date=17 nëntor 2012|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Everton v Liverpool: Luis Suárez is Anfield's inspiration but a pantomime villain to away fans|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/9639691/Everton-v-Liverpool-Luis-Suarez-is-Anfields-inspiration-but-a-pantomime-villain-to-away-fans.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093240/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/9639691/Everton-v-Liverpool-Luis-Suarez-is-Anfields-inspiration-but-a-pantomime-villain-to-away-fans.html|url-status=dead|archive-date=29 tetor 2012|publisher=The Telegraph|language=en|access-date=27 qershor 2014|author=Jim White}}</ref><ref>{{cite news|title=Uefa says no investigation over Luis Suárez 'stamp' against Zenit|date=26 shkurt 2013|url=https://www.theguardian.com/football/2013/feb/26/luis-suarez-liverpool-zenit-stamp|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Luis Suarez appears to stamp on Valencia's Aymen Abdennour|url=https://www.skysports.com/football/news/11827/10090918/suarez-delivers-vicious-stamp|publisher=Sky Sports|language=en|access-date=27 maj 2020}}</ref> Për shkak të këtyre sjelljeve antisportive në fushë, Suárez është etiketuar si parazit dhe hileqar.<ref name="ESPN FC"/> Në dhjetor 2013, uebfaqja sportive spanjolle ''El Gol Digital'' e renditi uruguaianit në vendin e 5të në listën e tyre të lojtarëve më të ndyrë.<ref>{{cite news|url=https://www.smh.com.au/sport/soccer/kevin-muscat-named-footballs-dirtiest-player-20131212-2z8r4.html|title=Kevin Muscat named football's dirtiest player|author=Dominic Bossi|newspaper=Sydney Morning Herald|language=en|date=12 dhjetor 2013|access-date=31 gusht 2014}}</ref> ==Jeta personale== [[Skeda:Mural escuela 171 01.jpg|parapamje|djathtas|Një pikturë muri e Suárez në ish shkollën e tij në Montevideo, Uruguai.]] Suárez ka lindur në qytetin Salto të Uruguait nga prindërit Sandra Diaz dhe Rodolfo Suárez; ai është i katërti i shtatë djemve.<ref name="Lyttleton"/><ref name="Pearce 1-1">{{cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|author=James Pearce|newspaper=Liverpool Echo|language=en|date=9 shkurt 2011|access-date=20 gusht 2011|page=1}}</ref> Vëllai i tij i madh, [[Paolo Suárez]], është një ish futbollist profesionist i cili luajti për herë të fundit me [[A.D. Isidro Metapán|Isidro Metapán]] në El Salvador. Ai është një katolik i devotshëm.<ref>{{Cite web|title=La Navidad de Luis Suárez en Uruguay acompañado de Sofía Balbi y sus tres hijos|url=https://www.montevideo.com.uy/Deportes/La-Navidad-de-Luis-Suarez-en-Uruguay-acompanado-de-Sofia-Balbi-y-sus-tres-hijos-uc874909|access-date=29 dhjetor 2023|website=futbol.com.uy – Montevideo Portal|language=es}}</ref> Në moshën shtatë vjeç, Suárez dhe familja e tij u shpërngulën në [[Montevideo]], kurse në moshën nëntë vjeç prindërit e tij u divorcuan.<ref name="Pearce 1-1"/> Suárez filloi të zhvillonte aftësitë e tij si futbollist si dhe në moshën 15 vjeç filloi punë si pastrues rrugësh.<ref name="personal bio"/><ref name="Pearce 1-1"/> Në vitin 1998, ai mori pjesë në shfaqjen televizive për fëmijë ''Aventujuegos'' si garues, duke ndihmuar ekipin e tij të fitonte; episodi ku ai mori pjesë u transmetua në vitin 2011 nga ''Noche de Locura'' ku Suárez ishte i ftuar; ai u habit kur pa se ato filmime ishin ruajtur.<ref name=":5" /> Ndryshimi midis jetës së tij në Evropë dhe varfërisë që la pas në Uruguai është cituar të ketë kontribuar në agresionin e tij periodik në fushë, si dhe të jetë një shpjegim i mundshëm për qëndrimet më tolerante të publikut dhe shtypit uruguaian ndaj rasteve të tilla, krahasuar me Evropën.<ref name="ESPNportrait" /> Përveç gjuhës së tij amtare, Suárez flet holandisht dhe anglisht.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-kU7SCQbCnc|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/-kU7SCQbCnc|archive-date=13 dhjetor 2021|url-status=live|title=Suarez: 'Moeilijk moment'|publisher=AFC Ajax Official Youtube|language=nl|date=20 shkurt 2011|access-date=5 gusht 2020}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=VXSzI0lowQY&t=179s|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/VXSzI0lowQY|archive-date=13 dhjetor 2021|url-status=live|title=Liverpool vs Barcelona: Klopp, Suarez, Alexander Arnold, No Filter UCL|publisher=BT Sport Official Youtube|language=en|date=7 maj 2019|access-date=5 gusht 2020}}{{cbignore}}</ref> Suárez është rracë e përzier dhe ka një gjysh të zi. Çështja e etnisë u ngrit në raportimin mbi incidentin me [[Patrice Evra]]n, ku përdorimi nga gjyshja e tij, Lila Piriz, i fjalës "mi negrito" si nofkë është ofruar për të shpjeguar përdorimin e përsëritur të fjalës "negro" nga Suárez gjatë grindjes dy-minutëshe midis tyre; Federata Angleze e Futbollit e konsideroi dëshminë e tij të pabesueshme, duke e pezulluar me tetë ndeshje. Nëna e tij gjithashtu mbështeti pretendimin e Suárez se përdorimi i fjalës nuk ishte racist në Uruguai. Ajo tha se ishte "normale" dhe se ishte "një fjalë që njerëzit e përdorin me miqtë e tyre. Është si të quash dikë të shëndoshë, të dobët apo çfarëdo qoftë".<ref>{{cite web|title=Luis Suarez's granny used to call him 'Mi Negrito'|url=http://www.sify.com/sports/luis-suarez-s-granny-used-to-call-him-mi-negrito-news-news-mc0skdecaig.html|date=26 shkurt 2012|website=Sify Sports|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505070528/https://www.sify.com/sports/luis-suarez-s-granny-used-to-call-him-mi-negrito-news-news-mc0skdecaig.html|archive-date=5 maj 2019|access-date=27 maj 2020}}</ref> Suárez nisi marrëdhënjen e me Sofía Balbin në moshën 15 vjeç në Montevideo; familja Balbi u zhvendos në [[Barcelonë]] në vitin 2003, duke bërë që përqëndrimi i tij në futboll të rritej me qëllim që t'i ndiqte në Evropë për t'u bashkuar me Sofían.<ref name="ESPNportrait"/> Suárez u martua me të në vitin 2009, dhe çifti ka një vajzë (e lindur në vitin 2010) dhe dy djem (të lindur në vitin 2013 dhe 2019).<ref>{{cite news|author1=Catherine Murphy|title=Luis Suarez shares adorable snap of new baby boy|url=https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/luis-suarez-shares-adorable-snap-15320964|access-date=21 mars 2019|agency=ECHO|language=en|date=24 tetor 2018}}</ref><ref name="Lyttleton"/><ref name="daughter">{{cite web|url=http://www.vi.nl/Nieuws-item/184887/Suarez-in-Barcelona-vader-geworden-van-dochter.htm|title=Suarez in Barcelona vader geworden van dochter|publisher=Voetbal International|date=5 gusht 2010|access-date=6 gusht 2010|language=nl|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806171323/http://www.vi.nl/Nieuws-item/184887/Suarez-in-Barcelona-vader-geworden-van-dochter.htm|archive-date=6 gusht 2010}}</ref> Ai ka një tatuazh me emrin e vajzës së tij, Delfina, në kyçin e dorës, të cilin e puth si pjesë e festimit të golit – kjo rutinë festimi është paraqitur në video lojën FIFA 15 të EA Sports si "Kiss The Wrist".<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/luis-suarez-reveals-double-meaning-of-trademark-goal-celebration-8457435.html|location=Londër|publisher=The Independent|language=en|title=Luis Suarez reveals double meaning of trademark goal celebration|date=18 janar 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Watch Samuel Eto'o's old man celebration and more in the FIFA 15 goal celebration tutorial video|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html|access-date=14 tetor 2018|agency=Yahoo.com|language=en|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803172304/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2014, Suárez u transferua te BarcelonA, duke i lejuar atij të jetonte më afër familjes së Sofías. Gjatë transferimit, Suárez tha: "[Liverpooli] bëri gjithçka që mundi që unë të qëndroja, por të luaj dhe të jetoj në Spanjë, ku jeton familja e gruas sime, është një ëndërr dhe ambicie e jetës. Besoj se tani është koha e duhur."<ref>{{cite news|title=Luis Suarez: Liverpool & Barcelona agree £75m deal for striker|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28180600|access-date=13 korrik 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714183012/http://www.bbc.com/sport/0/football/28180600|archive-date=14 korrik 2014}}</ref> Në vitin 2014, Suárez publikoi autobiografinë e tij, ''Kalimi i Linjës - Historia Ime''.<ref>{{cite news|author=Jeremy Wilson|date=29 tetor 2014|title=Luis Suarez's new autobiography – seven things we have learned|journal=The Daily Telegraph|language=en|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/11193068/Luis-Suarezs-new-autobiography-seven-things-we-have-learned.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/11193068/Luis-Suarezs-new-autobiography-seven-things-we-have-learned.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=27 maj 2020|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref> Suárez, i cili është i martuar me një shtetase italiane, ishte i kualifikuar për të dhënë provimin e gjuhës italiane B1 dhe fluturoi për në [[Peruxhia]] në shtator 2020 për të dhënë provimin dhe për të fituar shtetësinë italiane. Megjithëse marrja e rezultateve të provimit të gjuhës dhe miratimi i shtetësisë duhen përkatësisht disa muaj dhe disa vite për t'u përpunuar, u raportua se Suárez i mori rezultatet e provimit të gjuhës brenda disa orësh dhe shtetësia e tij do të miratohej brenda disa javësh. Mediat italiane vunë në dukje trajtim e veçantë Suárez mori, veçanërisht pasi ligjet italiane ishin ndryshuar në vitin 2018 për ta bërë më të vështirë marrjen e shtetësisë me martesë.<ref>{{cite news|url=https://www.thelocal.it/20200921/anger-in-italy-over-fast-tracked-vip-citizenship-process-for-suarez|title=Anger in Italy over 'fast-tracked' citizenship process for Suárez|newspaper=The Local Italy|language=it|date=21 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605055133/https://www.thelocal.it/20200921/anger-in-italy-over-fast-tracked-vip-citizenship-process-for-suarez/|archive-date=5 qershor 2022}}</ref> Në shtator 2020, u nis një hetim mbi akuzat se ai kishte mashtruar për të fituar shtetësinë italiane.<ref name="Investigation"/> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|3 maj 2025}}<ref>{{cite web|url=https://www.copalibertadores.com/en/news/remembering-the-professional-debut-of-luis-suarez-15-years/p8klvtr771se146ijq7wi7331|title=Remembering the professional debut of Luis Suárez 15 years on|publisher=Copa Libertadores|language=en|author1=Austin Miller|author2=Pablo Hacker|date=4 maj 2020|access-date=29 dhjetor 2020|archive-date=21 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021161135/https://www.copalibertadores.com/en/news/remembering-the-professional-debut-of-luis-suarez-15-years/p8klvtr771se146ijq7wi7331|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/luis-suarez/2290/|title=Luis Suárez|publisher=Soccerway|language=en|access-date=13 maj 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/luis-suarez_5/#google_vignette|title=Luis Suárez|publisher=World Football|language=en|access-date=13 maj 2025}}</ref> {| class="wikitable nowrap" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa Kombëtare !colspan=2|Kupa e Ligës !colspan=2|Kontinenti !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=3|[[Club Nacional de Football|Nacional]] |[[2005 Uruguayan Primera División|2005]] |[[Primera División Uruguaiane]] |0||0||colspan=2|—||colspan=2|—||1{{efn|name=CL|Të gjitha ndeshjet në [[Copa Libertadores|Kupën Libertadores]]}}||0||colspan=2|—||1||0 |- |[[2005–06 Uruguayan Primera División|2005–06]] |Primera División Uruguaiane |27||10||colspan=2|—||colspan=2|—||3{{efn|name=CL}}||0||4{{efn|Dy ndeshje dhr dy gola në fazën play-off të Primera División Uruguaiane}}||2||34||12 |- !colspan=2|Gjithsej !27||10||colspan=2|—||colspan=2|—||4||0||4||2||35||12 |- |[[FC Groningen|Groningen]] |[[2006–07 Eredivisie|2006–07]] |[[Eredivisie]] |29||10||2||1||colspan=2|—||2{{efn|name=UC|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]}}||1||4{{efn|name=EP|Të gjitha ndeshjet në fazën play-off të Eredivisies}}||3||37||15 |- |rowspan=5|[[AFC Ajax|Ajax]] |[[2007–08 AFC Ajax season|2007–08]] |Eredivisie |33||17||3||2||colspan=2|—||4{{efn|Dy ndeshje dhe një gol në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dy ndeshje në Kupën UEFA}}||1||4{{efn|name=EP}}||2||44||22 |- |[[2008–09 AFC Ajax season|2008–09]] |Eredivisie |31||22||2||1||colspan=2|—||10{{efn|name=UC}}||5||colspan=2|—||43||28 |- |[[2009–10 AFC Ajax season|2009–10]] |Eredivisie |33||35||6||8||colspan=2|—||9{{efn|name=UEL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||6||colspan=2|—||48||49 |- |[[2010–11 AFC Ajax season|2010–11]] |Eredivisie |13||7||1||1||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në UEFA Ligën e Kampionëve}}||4||1{{efn|name=JCS|Ndeshje në [[Johan Cruyff Shield]]}}||0||24||12 |- !colspan=2|Gjithsej !110||81||12||12||colspan=2|—||32||16||5||2||159||111 |- |rowspan=5|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2010–11 Liverpool F.C. season|2010–11]] |[[Premier League]] |13||4||0||0||0||0||0||0||colspan=2|—||13||4 |- |[[2011–12 Liverpool F.C. season|2011–12]] |Premier League |31||11||4||3||4||3||colspan=2|—||colspan=2|—||39||17 |- |[[2012–13 Liverpool F.C. season|2012–13]] |Premier League |33||23||2||2||1||1||8{{efn|name=UEL}}||4||colspan=2|—||44||30 |- |[[2013–14 Liverpool F.C. season|2013–14]] |Premier League |33||31||3||0||1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||37||31 |- !colspan=2|Gjithsej !110||69||9||5||6||4||8||4||colspan=2|—||133||82 |- |rowspan=7|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2014–15 FC Barcelona season|2014–15]] |[[La Liga]] |27||16||6||2||colspan=2|—||10{{efn|name=UCL}}||7||colspan=2|—||43||25 |- |[[2015–16 FC Barcelona season|2015–16]] |La Liga |35||40||4||5||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||8||5{{efn|Një ndeshje dhe një gol në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], dy ndeshje në [[Supercopa de España]], dy ndeshje dhe pesë gola në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||6||53||59 |- |[[2016–17 FC Barcelona season|2016–17]] |La Liga |35||29||6||4||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||3||1{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në Supercopa de España}}||1||51||37 |- |[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]] |La Liga |33||25||6||5||colspan=2|—||10{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SDE}}||0||51||31 |- |[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]] |La Liga |33||21||5||3||colspan=2|—||10{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE}}||0||49||25 |- |[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]] |La Liga |28||16||0||0||colspan=2|—||7{{efn|name=UCL}}||5||1{{efn|name=SDE}}||0||36||21 |- !colspan=2|Gjithsej !191||147||27||19||colspan=2|—||55||25||10||7||283||198 |- |rowspan=3|[[Atlético Madrid]] |{{nowrap|[[2020–21 Atlético Madrid season|2020–21]]}} |La Liga |32||21||0||0||colspan=2|—||6{{efn|name=UCL}}||0||colspan=2|—||38||21 |- |[[2021–22 Atlético Madrid season|2021–22]] |La Liga |35||11||2||1||colspan=2|—||7{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE}}||0||45||13 |- !colspan=2|Total !67||32||2||1||colspan=2|—||13||1||1||0||83||34 |- |Nacional |[[2022 Uruguayan Primera División season|2022]] |Uruguayan Primera División |14||8||0||0||colspan=2|—||2{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[Copa Sudamericana|Kupën Sudamericana]]}}||0||colspan=2|—||16||8 |- |[[Grêmio FBPA|Grêmio]] |[[2023 Grêmio F.B.P.A. season|2023]] |[[Campeonato Brasileiro Série A|Série A]] |33||17||8||2||colspan=2|—||colspan=2|—||13{{efn|Dymbëdhjetë ndeshje dhe shtatë gola në [[Campeonato Gaúcho]], një ndeshje dhe tre gola në [[Recopa Gaúcha]]}}||10||54||29 |- |rowspan=3|[[Inter Miami CF|Inter Miami]] |[[2024 Inter Miami CF season|2024]] |[[Major League Soccer|MLS]] |27||20||colspan=2|—||colspan=2|—||4{{efn|name=CCC|Të gjitha ndeshjet në [[CONCACAF Kupa e Kampionëve|CONCACAF Kupën e Kampionëve]]}}||2||6{{efn|Tre ndeshje dhe dy gola në Kupën e Ligës, tre ndeshje dhe një gol në fazën play-off të Kupës MLS}}||3||37||25 |- |[[2025 Inter Miami CF season|2025]] |MLS |9||2||colspan=2|—||colspan=2|—||8{{efn|name=CCC}}||3||0||0||17||5 |- !colspan=2|Gjithsej !36||22||colspan=2|—||colspan=2|—||12||5||6||3||54||30 |- !colspan=3|Gjithsej karriera !616||395||60||40||6||4||128||52||43||27||854||519 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/20658/Luis_Suarez.html|title=Luis Suárez|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=18|[[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguai]] |2007||6||2 |- |2008||10||4 |- |2009||12||3 |- |2010||11||7 |- |2011||13||10 |- |2012||8||4 |- |2013||16||9 |- |2014||6||5 |- |2015||0||0 |- |2016||8||3 |- |2017||5||2 |- |2018||11||6 |- |2019||7||4 |- |2020||3||4 |- |2021||12||2 |- |2022||9||3 |- |2023||1||0 |- |2024||5||1 |- !colspan=2|Gjithsej!!143!!69 |} == Trofe == ===Klube=== ;Nacional *[[Primera División Uruguaiane]]: [[2005–06 Uruguayan Primera División|2005–06]], [[2022 Uruguayan Primera División season|2022]]<ref name=":3" /> *[[Uruguayan Primera División#Apertura and Clausura seasons|Torneo Clausura]]: [[2005–06 Uruguayan Primera División|2005–06]], [[2022 Uruguayan Primera División season|2022]]<ref>{{cite web|author=Chris Burton|date=18 tetor 2022|title=WATCH: Ex-Liverpool & Barcelona striker Suarez wins second title with Nacional 16 years after his first|publisher=Goal.com|language=en|url=https://www.goal.com/en-gh/news/watch-liverpool-barcelona-suarez-title-nactional-16-years/blt217ed7a9c41d7c62|access-date=18 tetor 2022}}</ref> '''Ajax'''<ref name="BarcelonaProfile">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/4138/luis-suarez|title=Luis Suárez|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=30 maj 2020}}</ref> *[[KNVB Cup]]: [[2009–10 KNVB Cup|2009–10]] *[[Eredivisie]]: [[2010–11 Eredivisie|2010–11]]<ref>{{cite news|url=http://www.nesn.com/2011/05/maarten-stekelenburg-does-perfect-sergio-ramos-impression-drops-championship-shield-off-moving-bus.html|title=Maarten Stekelenburg Does Perfect Sergio Ramos Impression, Drops Championship Shield Off Moving Bus|author=Nick Coman|publisher=New England Sports Network|language=en|date=15 maj 2011|accessdate=11 korrik 2012|archive-date=17 maj 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517231704/http://www.nesn.com/2011/05/maarten-stekelenburg-does-perfect-sergio-ramos-impression-drops-championship-shield-off-moving-bus.html|url-status=dead}}</ref> '''Liverpool'''<ref name="BarcelonaProfile"/> *[[EFL Cup|Football League Cup]]: [[2011–12 Football League Cup|2011–12]] ;Barcelona<ref name="BarcelonaProfile"/> *[[La Liga]]: [[2014–15 La Liga|2014–15]], [[2015–16 La Liga|2015–16]], [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]] *[[Copa del Rey]]: [[2014–15 Copa del Rey|2014–15]], [[2015–16 Copa del Rey|2015–16]], [[2016–17 Copa del Rey|2016–17]], [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]] *[[Supercopa de España]]: [[2016 Supercopa de España|2016]], [[2018 Supercopa de España|2018]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2014–15 UEFA Champions League|2014–15]] *[[UEFA Super Kupa]]: [[2015 UEFA Super Cup|2015]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2015|2015]] ;Atlético Madrid *[[La Liga]]: [[2020–21 La Liga|2020–21]] '''Grêmio''' *[[Campeonato Gaúcho]]: [[2023 Campeonato Gaúcho|2023]] *[[Recopa Gaúcha]]: [[2023 Recopa Gaúcha|2023]] ;Inter Miami *[[Supporters' Shield]]: [[2024 Major League Soccer season|2024]] ===Kombëtarja=== ;Uruguai<ref name="BarcelonaProfile"/> *[[Copa América]]: [[Copa América 2011|2011]] ===Personale=== *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Ekipi All-Star i FIFA Kupës së Botës]]: 2010<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/statistics/castrolindex/topeleven.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110211083633/https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/statistics/castrolindex/topeleven.html|title=2010 FIFA World Cup South Africa statistics|publisher=FIFA|language=en|archive-date=11 shkurt 2011|access-date=2 shtator 2020}}</ref> *[[Futbollisti Holandez i Vitit]]: 2009–10<ref>{{cite web|author1=Allard Doesburg|author2=Karel Stokkermans|title=Netherlands – Player of the Year and Other Awards|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/nedpoy.html|access-date=24 maj 2016|date=3 dhjetor 2015|url-status=live|publisher=[[RSSSF]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317051045/http://rsssf.com/miscellaneous/nedpoy.html|archive-date=17 mars 2015}}</ref> *Këpuca e Artë e Eredivisies: 2009–10<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/season/2014-2015/luis-suarez-goals-guaranteed|title=Luis Suárez, goals guaranteed|publisher=FC Barcelona|language=en|date=7 dhjetor 2014|access-date=24 maj 2016}}</ref> *IFFHS Golashënuesi më i mirë në botë: 2010, 2014, 2016<ref>{{cite web|url=https://iffhs.de/posts/115|title=LUIS SUAREZ (URUGUAY/FC AJAX AMSTERDAM/FC LIVERPOOL/FC BARCELONA) 2010, 2014, 2016|publisher=IFFHS|language=en|date=10 prill 2020|access-date=11 tetor 2020}}</ref> *Lojtari më i mirë i Copa Américas: 2011<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/copa-america-winners|title=Copa America Winners|website=sportskeeda.com|language=en}}</ref> *Ekipi i Turnamentit i Copa Américas: 2011<ref>{{cite web|title=The Copa América 2011 Dream Team|publisher=Copa America Organisation|language=en|date=8 qershor 2015|url=http://www.ca2015.com/en/gallery/the-copa-america-2011-dream-team/t8bquapogxrw10j9h0aa6h9d7/slide/8|access-date=12 tetor 2020|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930010155/http://www.ca2015.com/en/gallery/the-copa-america-2011-dream-team/t8bquapogxrw10j9h0aa6h9d7/slide/8|archive-date=30 shtator 2015}}</ref> *Lojtari i Muajit i Premier Ligës: dhjetor 2013, mars 2014<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/4138/Luis-Su%C3%A1rez/overview|title=Luis Suárez: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=6 janar 2024|archive-date=6 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240106181935/https://www.premierleague.com/players/4138/Luis-Su%C3%A1rez/overview|url-status=dead}}</ref> *[[Këpuca e Artë Evropiane]]: 2013–14,<ref>{{cite web|date=19 maj 2014|title=Ronaldo and Suárez share Golden Shoe accolade|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2108007.html|archive-url=https://archive.today/20140527181025/http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2108007.html|url-status=dead|archive-date=27 maj 2014|access-date=24 maj 2016|publisher=[[UEFA]]|language=en}}</ref> 2015–16<ref name="Pichichi and Golden Shoe">{{cite web|author1=Roger Gonzalez|date=14 maj 2016|title=Final Pichichi and Golden Shoe standings: Barcelona's Luis Suarez the winner|url=http://www.cbssports.com/soccer/news/ronaldo-subbed-off-by-real-madrid-waving-white-flag-on-la-liga-pichichi-races/|access-date=24 maj 2016|publisher=CBC Sports|language=en}}</ref> *Lojtari i Sezonit i Premier Ligës: 2013–14<ref name="PremProfile"/> *Këpuca e Artë e Premier Ligës: 2013–14<ref name="PremProfile"/> *[[PFA Ekipi i Vitit]]: 2012–13,<ref>{{cite news|date=28 prill 2013|title=Gareth Bale wins PFA Player of Year and Young Player awards|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22331030|access-date=23 maj 2018}}</ref> 2013–14<ref>{{cite news|date=28 prill 2014|title=Luis Suarez: Liverpool striker wins PFA Player of the Year award|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27180793|access-date=23 maj 2018}}</ref> *[[PFA Lojtari i Vitit i Tifozëve]]: 2013–14<ref>{{cite web|author=Joe Rimmer|date=27 maj 2014|title=Luis Suarez wins the FTBpro Fan Player of the Season|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/liverpool-fc-forward-luis-suarez-7175187|access-date=12 prill 2023|website=Liverpool Echo|language=en}}</ref> *[[PFA Lojtari i Vitit i Lojtarëve]]: 2013–14<ref>{{cite web|author1=James Riach|date=28 prill 2014|title=Luis Suárez of Liverpool wins PFA player of the year award|url=https://www.theguardian.com/football/2014/apr/28/luis-suarez-liverpool-pfa-player-of-year-award|access-date=24 maj 2016|publisher=The Guardian|language=en}}</ref> *FWA Futbollisti i Vitit: 2013–14<ref>{{cite web|date=5 maj 2014|title=Luis Suárez wins Football Writers' Association Player of the Year award|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/05/luis-suarez-football-writers-association-award|access-date=24 maj 2016|publisher=The Guardian|language=en}}</ref> *FSF Lojtari i Vitit 2013–14<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10521865/Liverpools-Luis-Suarez-a-humble-winner-of-FSF-Player-of-the-Year-award.html|title=Liverpool's Luis Suarez a humble winner of FSF Player of the Year award|publisher=The Telegraph|language=en|author1=Henry Winter|date=16 dhjetor 2013|access-date=24 maj 2016}}</ref> *[[Trofeo EFE]]: 2014–15,<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/2015/05/25/futbol/equipos/barcelona/1432541939.html|title=Luis Suárez, el tapado de la final|date=25 maj 2015|publisher=Marca|language=en|access-date=23 korrik 2015}}</ref> 2020–21<ref>{{cite web|date=2 dhjetor 2021|title=Luis Suárez recibe el Trofeo EFE al mejor jugador Iberoamericano, en streaming|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/atletico-madrid/20211202/1001720406/luis-suarez-recibe-trofeo-efe-mejor-jugador-iberoamericano.html|access-date=13 shkurt 2022|website=Mundo Deportivo|language=es}}</ref> *[[Trofeo Alfredo Di Stéfano]]: 2020–21<ref>{{cite web|date=30 nëntor 2021|title=Simeone, Oblak y Suárez, galardonados por el diario Marca|url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/simeone-oblak-y-suarez-galardonados-por-el-diario-marca|access-date=30 nëntor 2021|publisher=Athletic Madrid|language=en}}</ref> *Ekipi i Sezonit i UEFA Ligës së Kampionëve: 2014–15, 2015–16<ref>{{cite web|title=UEFA Champions League squad of the season|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0253-0d802a501f23-68765bf409b3-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/|publisher=UEFA|language=en|date=9 qershor 2015|access-date=9 qershor 2015}}</ref> *Ekipi i Sezonit i La Ligës nga UEFA: 2015–16, 2016–17<ref>{{cite web|date=16 maj 2016|title=Atletico dominate UEFA's La Liga team of the season|url=http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2016/05/16/573a37ec468aeb19478b45ef.html|access-date=30 shtator 2017|publisher=Marca|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=22 maj 2017|title=Once ideal de LaLiga para UEFA: 4 del Madrid, 3 del Barça...|url=http://futbol.as.com/futbol/2017/05/22/primera/1495474276_384251.html|access-date=10 qershor 2017|language=es|newspaper=Diario AS}}</ref> *Ekipi i Vitit i ESM: 2013–14, 2014–15, 2015–16<ref>{{cite web|title=Das Ist das ESM-Team der Saison: Die Top-11 des Europäischen Fußballs|website=kicker.de|language=de|url=https://www.kicker.de/das-ist-das-esm-team-der-saison-653373/slideshow|access-date=12 tetor 2020}}</ref> *Topi i Artë i FIFA Kupës së Botës për Klube: 2015<ref name="CWC awards"/> *Këpuca e Artë e FIFA Kupës së Botës për Klube: 2015<ref name="CWC awards"/> *Lojtari i ndeshjes në finalen e FIFA Kupës së Botës për Klube: 2015<ref name="2015FCWC">{{cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/awards/index.html|title=2015 FIFA Club World Cup awards|publisher=[[FIFA]]|language=en|access-date=14 gusht 2020|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112045127/http://www.fifa.com/clubworldcup/awards/index.html|archive-date=12 janar 2016}}</ref> *[[Trofeu Pichichi]]: 2015–16<ref name="Pichichi and Golden Shoe"/> *Lojtari më i mirë i La Ligës: 2015–16<ref>{{cite web|url=http://www.laliga.es/en/news/luis-suarez-named-laliga-santander-world-player-201516|title=Luis Suarez named LaLiga Santander World Player 2015/16|publisher=La Liga|language=en|access-date=25 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026075916/http://www.laliga.es/en/news/luis-suarez-named-laliga-santander-world-player-201516|archive-date=26 tetor 2016|url-status=dead}}</ref> *Lojtari i Muajit i La Ligës: maj 2016, dhjetor 2017,<ref>{{cite news|date=24 janar 2018|title=Luis Suárez named LaLiga Santander Player of the Month for December|publisher=La Liga|language=en|url=http://www.laliga.es/en/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-december|url-status=dead|access-date=24 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125015523/http://www.laliga.es/en/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-december|archive-date=25 janar 2018}}</ref> tetor 2018, dhjetor 2019<ref>{{cite web|date=6 janar 2020|title=Luis Suarez named LaLiga Santander Player of the Month for December|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-december|access-date=6 janar 2020|publisher=La Liga|language=en|archive-date=9 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200209060300/https://www.laliga.com/en-GB/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-december|url-status=dead}}</ref> *[[FIFA FIFPro World11]]: 2016<ref>{{cite web|date=9 janar 2017|title=The Best named at FIFA Football Awards|url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109225806/http://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|archive-date=9 janar 2017|access-date=12 janar 2017|publisher=FIFA|language=en}}</ref> *Lojtari i Vitit i Ajaxit (Çmimi Rinus Michels): 2008–09, 2009–10<ref>{{cite news|date=11 shkurt 2011|title=Suarez farewell at Ajax – VVV|publisher=AFC Ajax|language=en|url=https://english.ajax.nl/streams/ajax-now/suarez-farewell-at-ajax-vvv-1.htm|url-status=dead|access-date=11 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925101152/https://english.ajax.nl/streams/ajax-now/suarez-farewell-at-ajax-vvv-1.htm|archive-date=25 shtator 2020}}</ref> *Lojtari i Sezonit i Liverpoolit: 2012–13,<ref>{{cite web|date=5 qershor 2013|title=Your player of the season revealed|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130605215636/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed|archive-date=5 qershor 2013|access-date=21 qershor 2019}}</ref> 2013–14<ref name=":0">{{cite web|title=Suarez bags treble at awards dinner|url=https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/162473-suarez-bags-treble-at-awards-dinner|access-date=21 qershor 2019|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=6 maj 2014}}</ref> *Lojtari i Sezonit i Liverpoolit nga Lojtarët: 2013–14<ref name=":0"/> *Goli i Sezonit i Liverpoolit: 2013–14<ref name=":0"/> *Lojtari i Sezonit i Barcelonës ([[Trofeo Aldo Rovira]]): 2015–16<ref>{{cite web|title=Luis Suárez gana el 7º Premio Aldo Rovira|url=https://www.fcbarcelona.es/futbol/primer-equipo/noticias/2016-2017/luis-suarez-gana-el-7-premio-aldo-rovira|access-date=13 janar 2017|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> *Ekipit i Sezoni i Primera División Uruguaiane: 2022<ref>{{cite web|title=Felipe Carballo obtuvo el premio de mejor jugador del Campeonato Uruguayo 2022 – AUF|url=https://www.auf.org.uy/felipe-carballo-obtuvo-el-premio-de-mejor-jugador-del-campeonato-uruguayo-2022/|access-date=14 janar 2023|website=auf.org.uy|language=es}}</ref> *Ekipi Uruguaian i Ëndërrave nga IFFHS<ref>{{cite web|url=https://www.iffhs.com/posts/2118|title=IFFHS All-Time Uruguay Men's Dream Team|publisher=IFFHS|language=en|date=5 gusht 2021|access-date=9 janar 2023}}</ref> *Ekipi i Vitit i [[Campeonato Gaúcho]]: 2023 *[[Bola de Ouro]]: 2023 *[[Bola de Prata]]: 2023 *[[Troféu Mesa Redonda]] Lojtari më i mirë: 2023<ref>{{cite web|url=https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2023.html#fotos-ano|title=Troféu Mesa Redonda 2022|website=Troféu Mesa Redonda|language=pt|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127015232/https://trofeumesaredonda.com.br/historico/2023.html#fotos-ano|archive-date=27 nëntor 2024}}</ref> *[[Lojtari i Muajit i Major League Soccer]]: shkurt 2024, mars 2024<ref>{{cite news|title=Inter Miami star Luis Suárez named MLS Player of the Month|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-star-luis-suarez-named-mls-player-of-the-month|date=5 prill 2024|access-date=5 prill 2024|publisher=Major League Soccer|language=en}}</ref> *[[MLS All-Star]]: 2024 == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category}} * [https://www.intermiamicf.com/players/luis-suarez/ Profili] te uebfaqja e Inter Miami CF * [https://www.liverpoolfc.com/info/luis-suarez Profili] te uebfaqja e Liverpool F.C. * [https://www.auf.org.uy/luis-suarez/ Profili] te Federata Uruguaiane e Futbollit {{Këpuca e Artë e Premier League}} {{DEFAULTSORT:Suárez, Luis}} [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë uruguaianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren uruguajiane]] [[Kategoria:Futbollistë në AFC Ajax]] [[Kategoria:Futbollistë në Liverpool F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë në Atlético Madrid]] [[Kategoria:Futbollistë në Inter Miami CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në 2010 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] p43n0tgc5i8c00o38xyh6i4x2kxiwzq Përdoruesi diskutim:Klein Muçi 3 137905 2982011 2981413 2026-05-18T20:21:33Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-21 */ pjesë e re 2982011 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> 57m7a42oira7athyw0ik4s1itnk7nqc Kobe Bryant 0 139201 2981909 2946994 2026-05-18T16:26:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2981909 wikitext text/x-wiki {| class=infobox width=245px |[[Skeda:Kobe Bryant 2014.jpg|upright|250px|Kobe Bryant në aksion me LA Lakers.]] |- |colspan=2 align=center style="background:#DDAA22"|'''Informacionet''' |- |Emri i plotë: Kobe Bean Bryant |- |Ditëlindja: 23 gusht 1978 |- |Pseudonimi: Black Mamba, KB24 |- |Kombësia: [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Amerikan]]. |- |Gjatësia: 1.98 cm |- |Pesha: 93 kg |- |Pozicioni: Shooting guard. |- |Numri: 24 |- |Ekipi: [[Los Angeles Lakers]] |} {| class=infobox width=260px |colspan=2 align=center style="background:#DDDDDD"|Trofe të rëndësishëm |- |[[NBA]] Kampion: 5 herë: (2000, 2001, 2002, 2009, 2010) |- | MVP i Finales: 2 herë: (2009,2010) |- | [[NBA]] All Star: 15 herë: (1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013) |- | [[NBA]] All Star Game MVP: 4 herë: (2002, 2007, 2009, 2011) |- | [[NBA]] Pikëshënuesi më i mirë: 2 herë: (2006, 2007) |- |} '''Kobe Bean Bryant''' (23 gusht 1978 – 26 janar 2020) ishte një ish basketbollist profesionist [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]]. Një lojtar i pozicionit të dytë, i njohur ndryshe si "shooting guard" (roje qitjeje), Bryant e shpenzoi karrierën e tij 20-vjeçare në [[National Basketball Association]] (NBA) me [[Los Angeles Lakers]]. Ai j'u bashkua NBA-së direkt pasi mbaroi gjimnazin dhe fitoi pesë kampionate. Bryant ka qënë 18 herë pjestar i ndeshjes All-Star, 15 herë në Ekipin All-Star të NBA-së, 12 herë në Ekipin All-Defensive si dhe u shpall lojtari më i mirë i NBA-së në vitin 2008. Bryant vdiq më 26 janar 2020, në një aksident me helikopter në Calabasas, California. Tetë të tjerë, përfshirë edhe vajza e tij 13 vjeçare, vdiqën gjathashtu.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/lajmi-i-fundit-bota-e-sportit-ne-zi-vdes-ne-aksident-kobi-brajan/|title=Bota e sportit në zi, vdes në aksident Kobi Brajant|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=26 janar 2020|accessdate=27 janar 2020}}</ref> ==Jeta e hershme== ===Fëmirija dhe rinia=== ===Shkolla e lartë=== ==Karriera në NBA== ===NBA Draft 1996=== ===3 Sezonet e para (1996–1999)=== ===3 Sezonet e dyta (1999–2002)=== ===2002–2004=== ===Rekordet dhe Play-Off (2004–2007)=== ===Viti i MVP dhe udhëtimi në finale (2007–2008)=== ===Rikthimi si skuadra më e mirë (2008–2010)=== [[Skeda:Kobe Bryant 61 NYK4.jpg|thumb|upright|Kobe Bryant në [[Madison Square Garden]] ku shënoi 61 pikë dhe vendosi rekordin e tij.]] Në sezonin 2008–09, Los Angeles Lakers e nisën kampionatin duke fituar shtatë ndeshjet e para.<ref>{{cite web|url=http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008|title=Los Angeles Lakers&nbsp;– Schedule&nbsp;– NBA&nbsp;– Yahoo! Sports|publisher=Sports.yahoo.com|language=en|accessdate=8 qershor 2010|archive-date=29 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629063349/http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008|url-status=dead}}</ref> Bryant udhëhoqi skuadrën drejt në rekordi 17–2 në fillim të sezonit,<ref>{{cite web|url=http://www.cbssports.com/nba/gamecenter/recap/NBA_20081207_MIL@LAL|title=Lakers equal best 19-game start in franchise history|trans-title=Lakers barazojn nisjen më të mirë në 19 ndeshjet e para në historinë e kampionatit|publisher=CBSSports.com|language=en|date=8 dhjetor 2008|accessdate=25 janar 2009|archive-date=2 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002045326/http://www.cbssports.com/nba/gamecenter/recap/NBA_20081207_MIL%40LAL|url-status=dead}}</ref> kurse në dhjetor ky rekord shkoi 21–3. Pas kësaj, ai luajti për herë t ë11të si titullar në ndeshjen "All-Star".<ref>[http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html Kobe's steady pace lands him top spot in rankings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302061400/http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html |date=2 mars 2009 }} By Rob Peterson, NBA.com&nbsp;– March 2, 2009</ref>, dhe u emërua si lojtari më i mirë i Konferencës së Perëndimit për muajit dhjetor dhe janar, përveç të qënit lojtari i javës në Konferencen e Perëndimit 3 herë<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/2009/news/01/12/players.week/|title=Lakers' Bryant, Magic's Howard named Players of the Week|publisher=NBA.com|date=12 janar 2009|accessdate=8 qershor 2010}}</ref>. Në një ndeshje kundër Knicks më 2 shkurt 2009, Bryant shënoi 61 pikë, duke vendosur një rekord për pikë të shënuara në [[Madison Square Garden]]<ref>Mahoney, Brian. [http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009020218 Garden party: Kobe’s 61 sets MSG record] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629063407/http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009020218 |date=29 qershor 2011 }}, sports.yahoo.com, February 2, 2009. Retrieved September 9, 2009.</ref>. Gjatë ndeshjes së All Star, Kobe Bryant i cili numëroi 27 pikë, 4 assis, 4 ribaunt dhe 4 vjedhje topi, u shpall All Star MVP sëbashku me ish-shokun e tij të skuadrës [[Shaquille O'Neal]]<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/2009/allstar2009/02/16/main.20090215/index.html|title=Shaq, Kobe lead freestyling West All-Stars past East|publisher=NBA.com|date=16 shkurt 2009|accessdate=8 qershor 2010}}</ref>. [[Los Angeles Lakers]] e përfunduan sezonin e rregullt me rekordin 65–17 që ishte rekordi më i mirë në Konferencën e Perndimit. Bryant ishte finalist në votimin për MVP (Lojtarin më të mirë të sezonit), mbrapa [[LeBron James]]<ref>Official Release. [http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html James outdistances Bryant in winning Kia MVP award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090507190209/http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html |date=7 maj 2009 }}, nba.com, May 4, 2009. Retrieved July 14, 2010.</ref>, dhe u vendos në formacionin e parë të skuadrës më të mirë të [[NBA]], për herë të shtatë në karrierën e tij. Në Play-Off, [[Los Angeles Lakers]] mundën Utah Jazz në 5 ndeshje dhe [[Houston Rockets]] në 6 ndeshje. Pasi mundën [[Houston Rockets]] në 6 ndeshje, [[Los Angeles Lakers]] shkuan në finale dhe mundën në 5 ndeshje [[Orlando Magic]]. Kobe Bryant u shpall lojtari MVP dhe fitoi trofeun e tij të katërt me [[Los Angeles Lakers|Lakers]]<ref>Adande, J.A. [http://sports.espn.go.com/nba/dailydime?page=dime-090615 Daily Dime: Kobe named MVP as Lakers win NBA title&nbsp;– NBA&nbsp;– ESPN], sports.espn.go.com, June 15, 2009. Retrieved July 14, 2010.</ref>. Kobe Bryant kishte një mesatare 32.4 Pikë për Ndeshje, 7.4 Assis për Ndeshje, 5.6 Ribaunt dhe 1.4 Blloqe<ref>{{cite web|url=http://www.basketball-reference.com/players/b/bryanko01/gamelog/2009/|title=Kobe Bryant 2008–09 Game Log|publisher=Basketball-Reference.com|accessdate=28 maj 2011|archive-date=28 maj 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110528101915/http://www.basketball-reference.com/players/b/bryanko01/gamelog/2009/|url-status=dead}}</ref>. Kobe Bryant u bë lojtari i parë që nga [[Jerry West]] në finalen e [[NBA]] të vitit 1969 që kishte një mesatare me të paktën 32.4 pikë për Ndeshje dhe 7.4 assis në seritë e finaleve dhe i pari që nga [[Michael Jordan]] me një mesatare prej 30 pikë për ndeshje, 5 assis dhe 5 ribaunt për të ndihmuar skuadrën e tij të fitoj titullin<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/basketball/nba/2009-06-15-bryant-finals-mvp_N.htm|title=Man on a mission: Bryant revels in victory, Finals MVP|date=14 qershor 2009|work=USA Today|accessdate=15 qershor 2009|first=Jeff|last=Zillgitt}}</ref><ref>{{cite web|url=http://espndb.go.com/nba/research/profile/_/id/110/type/player/kobe-bryant|title=Kobe Bryant Bio&nbsp;– NBA Finals&nbsp;– ESPNDB|publisher=Espndb.go.com|accessdate=8 qershor 2010}}</ref>. [[Skeda:Kobe Bryant left floater.jpg|thumb|upright|Bryant në një dyluftim me [[Dwight Howard]] në ndeshjen e [[Los Angeles Lakers]] kundër [[Orlando Magic]] më 18 janar 2010.]] Gjatë sezonit 2009–10, Byant bëri 6 kosha për fitore kundër [[Miami Heat]] më 4 dhjetor 2009<ref name="Miami">{{cite web|url=http://espn.go.com/blog/truehoop/post/_/id/11256/kobe-bryant-making-the-best-of-bad-situations|title=Kobe Bryant, making the best of bad situations|publisher=[[ESPN]].go.com|accessdate=9 dhjetor 2009}}</ref>. Ato kosha që bëri Bryant u konsideruan me fat. Një javë më vonë, Bryant pësoi një frakturë në gishtin e tij të djathtë tregus në një ndeshje kundër [[Minnesota Timberwolves]]<ref name="sports.yahoo.com">Beacham, Greg. [http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009121113 Lakers win 11th straight, Bryant injures finger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629063417/http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009121113 |date=29 qershor 2011 }}, sports.yahoo.com, December 12, 2009. Retrieved June 8, 2010.</ref>. Pavarësisht dëmtimit, Kobe Bryant preferoi që të luaj në vend që të merrte pushimet për të shëruar gishtin e tij. 5 dite pas dëmtimit të tij në gisht, Kobe Bryant bëri koshin e fitores për [[Los Angeles Lakers]] kundër [[Milwaukee Bucks]] në kohën shtesë<ref>Fly, Colin. [http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AgS.y6ONBr1GQesWKE3tvGy8vLYF?gid=2009121615 Kobe’s jumper at OT buzzer lifts Lakers over Bucks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319090608/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AgS.y6ONBr1GQesWKE3tvGy8vLYF?gid=2009121615 |date=19 mars 2015 }}, sports.yahoo.com, December 17, 2009. Retrieved June 8, 2010.</ref>. Kobe Bryant u bë gjithashtu lojtari më i ri (31 vjeç, 151 ditë) i cili arrin 25.000 mij pikë gjatë një sezoni, duke kaluar legjendën [[Wilt Chamberlain]]<ref>Associated Press. [http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=4847254 Bryant joins 14 others with 25,000 points], sports.espn.go.com, January 22, 2010. Retrieved July 13, 2010.</ref>. Kobe Bryant vazhdoi dominimin e tij duke shënuar një tre-pikësh që i dha fitoren [[Los Angeles Lakers|Lakersave]] kundër [[Sacramento Kings]]<ref>{{cite web|author=January 2, 2:28&nbsp;am EST|url=http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlPw372uPqShjYE24OAV48G8vLYF?gid=2010010113|title=Kobe's 3-pointer at buzzer gives Lakers win&nbsp;– NBA&nbsp;– Yahoo! Sports|publisher=Sports.yahoo.com|accessdate=8 qershor 2010|archive-date=19 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319085706/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlPw372uPqShjYE24OAV48G8vLYF?gid=2010010113|url-status=dead}}</ref> , dhe koshin e fundit final në fitoren kundër [[Boston Celtics]]<ref>Golen, Jimmy. [http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=Aiz4y0_CZDBjwr0jykuwGeq8vLYF?gid=2010013102 Beat LA? Not this time for Celtics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319085207/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=Aiz4y0_CZDBjwr0jykuwGeq8vLYF?gid=2010013102 |date=19 mars 2015 }}, sports.yahoo.com, December 17, 2009. Retrieved June 8, 2010.</ref>. Ditën tjetër, Kobe Byant u bë pikëshënuesi më i mirë në historinë e [[Los Angeles Lakers]] pasi kaloi [[Jerry West]]<ref>Associated Press, [http://sports.espn.go.com/nba/recap?gameId=300201029 Kobe passes West as Lakers' scoring leader in loss to Grizzlies], sports.espn.go.com, February 1, 2010. Retrieved July 15, 2010.</ref>. Pasi luajti 5 ndeshje si i dëmtuar, Kobe Byant bëri rikthimin e tij me një tre-pikësh në 4 sekondat e fundit duke i dhënë fitoren skuadrës së tij kundër [[Memphis Grizzlies]]<ref>Medina, Mark. [http://lakersblog.latimes.com/lakersblog/2010/02/kobe-bryants-game-winner-in-9998-victory-over-memphis-grizzlies-shows-clutchness-cant-be-duplicated.html Kobe Bryant's game winner in 99–98 victory over Memphis Grizzlies shows clutchness can't be duplicated] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227032427/http://lakersblog.latimes.com/lakersblog/2010/02/kobe-bryants-game-winner-in-9998-victory-over-memphis-grizzlies-shows-clutchness-cant-be-duplicated.html |date=27 shkurt 2010 }}, sports.yahoo.com, February 23, 2010. Retrieved June 21, 2010.</ref>. 2 Jave më vonë, Kobe Bryant bëri 6 kosha vendimtar për ti dhënë fitoren [[Los Angeles Lakers]] kundër [[Toronto Raptors]]<ref>Beacham, Greg. [http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlE2BVZ0w4mrHxy_lzrfziy8vLYF?gid=2010030913 Lakers snap 3-game skid on Bryant’s late jumper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319090741/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlE2BVZ0w4mrHxy_lzrfziy8vLYF?gid=2010030913 |date=19 mars 2015 }}, sports.yahoo.com, March 10, 2010. Retrieved June 8, 2010.</ref>. Më 2 prill 2010, Bryant nënshkroi një zgjatje kontratë tre–vjeçare me vlerë 87 Milion $<ref>Markazi, Arash. [http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=5050933 Lakers sign Bryant to an extension], espn.go.com, April 3, 2010. Retrieved June 19, 2010.</ref>. Bryant e përfundoi sezonin duke humbur katër nga pesë ndeshjet e fundit, për shkak të dëmtimeve në gju dhe në gishtin e tij. Bryant pësoi dëmtime të shumta gjatë gjithë sezonit, dhe si rezultat humbi 9 ndeshje. [[Los Angeles Lakers]] e filluan fazën e Play–Off si fitues të Konferencës së Perendimit, dhe në raundin e parë u ndeshën kundër [[Oklahoma City Thunder]]<ref>Helin, Kurt. [http://www.nbclosangeles.com/news/sports/Lakers-will-face-Thunder-in-the-first-round-90767524.html Lakers to Face Thunder in the First Round], ''[[NBC Los Angeles]]'', April 13, 2010. Retrieved June 19, 2010.</ref>, të cilët i mundën në 6 Ndeshje<ref>Bresnahan, Mike. [http://articles.latimes.com/2010/may/01/sports/la-sp-lakers-thunder-20100501 Follow Classic&nbsp;– Los Angeles Times] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611101249/http://articles.latimes.com/2010/may/01/sports/la-sp-lakers-thunder-20100501 |date=11 qershor 2010 }}, ''[[Los Angeles Times]]'', May 1, 2010. Retrieved June 18, 2010.</ref>. Më pas në raundin e dytë, [[Los Angeles Lakers|Lakers]] u ndeshën kundër [[Utah Jazz]]<ref>Hughes, Frank. [http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html Fast Breaks: Lakers-Jazz, Game 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100515121820/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html |date=15 maj 2010 }}, sportsillustrated.cnn.com, May 11, 2010. Retrieved June 19, 2010.</ref>, të cilën e mposhi, dhe më pas shkuan në finalen e Konferencës së Perëndimit ku u ndeshën kundër [[Phoenix Suns]]. Në ndeshjen e dytë, Kobe Bryant arriti të dhuroj 13 Assis, duke vendosur një rekord. Kobe Bryant u bë lojtari i parë i [[Los Angeles Lakers]] që arrin të dhuroj 13 Assis në një ndeshje në Play–Off pas [[Magic Johnson]], i cili e kishte arritur të dhuroj 13 Assis në vitin 1996<ref>McMenamin, Dave. [http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=5203784 Gasol plays closer with monster finish], sports.espn.go.com, May 20, 2010. Retrieved June 27, 2010.</ref>. [[Los Angeles Lakers]] fituan 6 Ndeshje për të kapur finalen e [[NBA]] për herë te tretë<ref>Associated Press. [http://www.sportingnews.com/nba/article/2010-05-29/lakers-beat-suns-set-rematch-boston Lakers beat Suns to set up rematch with Boston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100602133918/http://www.sportingnews.com/nba/article/2010-05-29/lakers-beat-suns-set-rematch-boston |date=2 qershor 2010 }}, ''[[Sporting News]]'', May 11, 2010. Retrieved June 19, 2010.</ref>. Në ndeshjen e kthimit kundër kampionëve të [[Boston Celtics]] në vitin 2008, pavarësisht se mesatarja e tyre e gjuajtjeve për 3 pikë ishte 6 nga 24, [[Los Angeles Lakers]] arritën të fitonin me 13 pikë avantazh dhe arritën që të fitonin kampionatin. Kobe Bryant fitoi kampionatin e tij të pestë me [[Los Angeles Lakers|LA Lakers]], dhe fitoi për herë të dytë rradhazi çmimin si MVP i finales .<ref>Smith, Sekou. [http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1 No Doubt About The MVP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120530133832/http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref%3Anbahpt1 |date=30 maj 2012 }}, nba.com, June 18, 2010. Retrieved June 18, 2010.</ref>. [[Los Angeles Lakers|LA Lakers]] fituan për herë të parë në historinë e tyre në ndeshjen e fundit të një finaleje të [[NBA|NBA-së]] kundër [[Boston Celtics]] .<ref>Adande, J.A. [http://espn.go.com/nba/dailydime/_/page/dime-100618/daily-dime 1. Lakers Capture Franchise Title No. 16], espn.go.com, June 18, 2010. Retrieved June 18, 2010.</ref>. Kobe Bryant tha se ky ishte kampionati më i gëzuar nga 5 kampionatet që kishte fituar në të gjithë karrerën e tij .<ref>[http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=5731600&campaign=rss&source=NBAHeadlines Lakers receive championship rings], By Dave McMenamin ESPN. October 27, 2010</ref>. === Përpjekja për të fituar Kampionatin e gjashtë (2010–vazhdon) === La Lakers e filluan sezonin [[2010–11 sezoni i NBA|2010–11]] duke fituar tetë ndeshjet e para<ref>Beacham, Greg. [http://nbcsports.msnbc.com/id/40102216/ns/sports-nba/ Lakers hold off Timberwolves, improve to 8–0] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101110203030/http://nbcsports.msnbc.com/id/40102216/ns/sports-nba/ |date=10 nëntor 2010 }}, nbcsports.msnbc.com, November 10, 2010, Retrieved November 12, 2010.</ref>. Në ndeshjen e nëntë të cilën e luajtën kundër [[Denver Nuggets]], Bryant u bë basketbollisti më i ri në historinë e [[NBA]]–së që arrin të shënoj 26,000 mij pikë në karrierë<ref>Markazi, Arash. [http://espn.go.com/los-angeles/kobe/index?postId=5794855 Youngest To 26K], espn.go.com, November 12, 2010, Retrieved November 12, 2010.</ref>. Bryant arriti dopietën e tretë të tij që nga 21 janari i vitit 2009<ref>{{cite news|url=http://nbcsports.msnbc.com/id/40001300/ns/sports-nba/|title=Kobe's triple-double leads Lakers over Kings|publisher=Nbcsports.msnbc.com|date=4 nëntor 2010|accessdate=28 maj 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010074224/http://nbcsports.msnbc.com/id/40001300/ns/sports-nba/|archive-date=10 tetor 2012|url-status=dead}}</ref>. Më 30 janar, kundër Celtics, Bryant u bë basketbollisti më i ri që arrin të shënoj 27,000 mij pikë në karrierë<ref>{{cite news|title=Celtics win Finals rematch despite Kobe Bryant's 41 points|agency=Associated Press|date=30 janar 2011|publisher=ESPN|url=http://scores.espn.go.com/nba/recap?gameId=310130013|accessdate=30 janar 2011|quote=Bryant became the youngest player to reach 27,000 points on a 3-pointer late in the third quarter, but he frequently was a one-man show on offense.}}</ref>. Më 1 shkurt të vitit 2011, Bryant u bë një nga shtatë lojtarët që kanë arritur të pakën 25,000 mij pikë, 5,000 mij ribaund dhe 5,000 mij assis në karrierë<ref>ESPN Stats & Info. [http://espn.go.com/blog/truehoop/post/_/id/24423/kobe-in-the-giving-mood-on-tuesday Kobe in the giving mood on Tuesday], espn.go.com, February 2, 2011, accessed February 2, 2011.</ref>. Në [[Boston]] më 10 shkurt, Bryant shënoi 20 nga 23 pikët e Lakersave në pjesën e dytë duke kthyer diferencën e 15 pikëve për të fituar me rezultatin 92–86 kundër Celtics<ref>{{cite news|title=Kobe Bryant has big second half to help Lakers rally by Celtics|date=10 shkurt 2011|publisher=ESPN|url=http://scores.espn.go.com/nba/recap?gameId=310210002|archiveurl=https://www.webcitation.org/5wR7Uz5ce?url=http://scores.espn.go.com/nba/recap?gameId=310210002|archivedate=12 shkurt 2011|access-date=20 tetor 2013|url-status=live}}</ref>. Ishte fitorja e parë e La Lakers kundër një nga katër skuadrave të para të kampjonatit, ata kishin rekordin 0–5 kundër katër skuadrave të para<ref>{{cite news|last=Plaschke|first=Bill|author-link=Bill Plaschke|title=Lakers win is something to yell about|date=11 shkurt 2011|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-20110211,0,2972210.column|archiveurl=https://www.webcitation.org/5wR7zIzDj?url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-20110211,0,2972210.column|archivedate=12 shkurt 2011|access-date=20 tetor 2013|url-status=live}}</ref>. Bryant u zgjodh për herë të 13 në skuadrën ''All–Star'', në ndeshjen e All–Star, ai shënoi 37 pikë, 14 ribaund dhe 3 vjedhje topi në [[2011 NBA All-Star Game|2011 All-Star Game]]<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/2011/allstar/2011/01/27/starters-release/index.html|title=NBA.com: Kobe is top vote-getter in 2011 All-Star balloting|publisher=NBA.com|accessdate=7 shkurt 2011}}</ref><ref>{{cite news|last=Bresnahan|first=Mike|title=Bryant feeds off energy as West beats East in All-Star game, 148–143|date=20 shkurt 2011|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-nba-all-stars-20110221,0,6056869.story|archiveurl=https://www.webcitation.org/5wfnxKqXE?url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-nba-all-stars-20110221,0,6056869.story|archivedate=21 shkurt 2011|access-date=20 tetor 2013|url-status=live}}</ref>. Gjatë sezonit, Bryant lëvizi nga vendi e 12 në vendin e gjashtë në [[Lista e liderëve basketbollistë me më shumë pikë në karrierë|pikëshënuesit më të mirë të historisë së NBA]], ai kaloi [[John Havlicek]], [[Dominique Wilkins]], [[Oscar Robertson]], [[Hakeem Olajuwon]], [[Elvin Hayes]], dhe [[Moses Malone]]<ref>{{cite web|url=http://rumorsandrants.com/2011/03/kobe-bryant-passes-moses-malone-for-sixth-on-all-time-scoring-list.html|title=Rumorsandrants.com: Kobe Bryant Passes Moses Malone For Sixth On All-Time Scoring List|publisher=Rumorsandrants.com|accessdate=23 mars 2011|archive-date=21 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721094318/http://rumorsandrants.com/2011/03/kobe-bryant-passes-moses-malone-for-sixth-on-all-time-scoring-list.html|url-status=dead}}</ref>. Bryant e përfundoi sezonin me një mesatare prej më pak se 20 gjuajtjesh në ndeshje, mesatarja me e dobët që nga sezoni 2003–04<ref>{{cite news|url=http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/columns/story?id=6349178|title=How long can Los Angeles Lakers Kobe Bryant stay on top?|publisher=ESPN|date=14 prill 2011|accessdate=28 maj 2011}}</ref>. Më 13 prill të vitit 2011, [[NBA]] gjobiti Bryantin me 100,000 $ pasi ky i fundit e kishte fyer albitrin [[Bennie Adams]] në mënyrë homoseksuale<ref>{{cite news|last=Beacham|first=Greg|title=Kobe Bryant fined $100,000 for gay slur|date=14 prill 2011|agency=[[Associated Press]]|work=yahoo.com|url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=ap-lakers-bryantslur|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xxPeWv6T?url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=ap-lakers-bryantslur|archivedate=15 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Wojnarowski|first=Adrian|author-link=Adrian Wojnarowski|title=Kobe’s fury: blessing and curse|date=14 prill 2011|work=yahoo.com|url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=aw-wojnarowski_kobe_bryant_temper_concerns_lakers_041411|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xxPrXGgL?url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=aw-wojnarowski_kobe_bryant_temper_concerns_lakers_041411|archivedate=15 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Plaschke|first=Bill|author-link=Bill Plaschke|title=Kobe Bryant needs to say more after slur|date=13 prill 2011|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-kobe-bryant-20110414,0,7666495.column|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xxQ5WNkD?url=http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-kobe-bryant-20110414,0,7666495.column|archivedate=15 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref>. Bryant deklaroi se ai ishte i hapur për të diskutuar çështjen me grupet e të drejtave të homoseksualëve dhe të kërkuar për të apeluar gjobën e tij<ref>{{cite news|last=Bresnahan|first=Mike|title=Lakers' Kobe Bryant is fined $100,000 by NBA for anti-gay slur to referee|url=http://articles.latimes.com/print/2011/apr/13/sports/la-sp-kobe-bryant-lakers-20110414|accessdate=24 prill 2011|newspaper=Los Angeles Times|date=13 prill 2011}}</ref><ref>{{cite news|last=Litke|first=Jim|title=Kobe’s $100K fine didn’t buy Lakers’ best effort|date=18 prill 2011|agency=[[Associated Press]]|work=Yahoo! Sports|url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=txjimlitke041811|archiveurl=https://www.webcitation.org/5y29ZT7sB?url=http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=txjimlitke041811|archivedate=18 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Amaechi|first=John|author-link=John Amaechi|title=A Gay Former N.B.A. Player Responds to Kobe Bryant|date=15 prill 2011|newspaper=[[The New York Times]]|url=http://offthedribble.blogs.nytimes.com/2011/04/15/a-gay-former-player-responds-to-kobe-bryant/?scp=1&sq=john%20amaechi&st=cse|archiveurl=https://www.webcitation.org/5y29luCQH?url=http://offthedribble.blogs.nytimes.com/2011/04/15/a-gay-former-player-responds-to-kobe-bryant/?scp=1|archivedate=18 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref>. Ai më vonë kërkoi falje për fjalët e thëna kundër albitrit<ref>{{cite news|title=Kobe Bryant sorry; Lakers make plan|date=15 prill 2011|work=ESPNLosAngeles.com|url=http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=6361970&campaign=rss&source=ESPNHeadlines|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xyHZ0DQW?url=http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=6361970|archivedate=15 prill 2011|access-date=21 tetor 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Falgoust|first=J. Michael|title=Bryant to appeal $100K fine for slur, but takes responsibility|url=http://www.usatoday.com/sports/basketball/nba/lakers/2011-04-13-BRYANTSLUR_N.htm|accessdate=24 prill 2011|newspaper=USA Today|date=14 prill 2011}}</ref>. Bryant dhe pjestarët e tjerë të [[Los Angeles Lakers|Lakersave]] njoftuan për sjelljen e Bryantit tek [[Shërbimi publik]]<ref>{{cite news|title=Kobe Bryant, Lakers teammates appear in PSA touting diversity|date=23 prill 2011|work=SportingNews.com|url=http://aol.sportingnews.com/nba/story/2011-04-21/kobe-bryant-lakers-teammates-appear-in-psa-touting-diversity|access-date=21 tetor 2013|archive-date=24 prill 2011|archive-url=https://www.webcitation.org/5yCBAZKIX?url=http://aol.sportingnews.com/nba/story/2011-04-21/kobe-bryant-lakers-teammates-appear-in-psa-touting-diversity|url-status=dead}}</ref>. == Kombëtarja == [[Skeda:Kobe Bryant Beijing Olympics 20080810 d-1024-627v.jpg|thumb|upright|left|Bryant në një ndeshje kundër [[Kina|Kinës]] në [[Lojërat olimpike verore]] në vitin 2008.]] Kobe Bryant nuk pranoi për të luajtur me Kombëtaren Amerikane të Basketbollit në [[Lojërat olimpike verore|Lojërat olimpike verore 2000]], për shkak se do të martoheshe<ref>Mike Wise [http://www.nytimes.com/2000/06/19/sports/nba-finals-lakers-vs-pacers-notebook-bryant-sets-his-priorities.html?ref=kobebryant Bryant Sets His Priorities], ''[[The New York Times]]'', June 19, 2000.</ref>. Kobe Bryant gjithashtu vendosi që të mos luante as në Kampionatin Botëror të Basketbollit të vitit 2002<ref>AP [http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020907&slug=hoop07 U.S. ends losing streak at World Championship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121002174554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020907&slug=hoop07 |date=2 tetor 2012 }}, ''[[The Seattle Times]]'', September 7, 2002.</ref>. Bryant u zgjodh për të luajtur me Kombëtaren në FIBA Americas Championship në vitin 2003, por nuk luajti sepse u operua, dhe atë e zëvëndësoi Vince Carter<ref>[http://www.insidehoops.com/carter-olympic-072903.shtml Vince Carter Added to Olympic Qualifying Team], ''InsideHoops NBA'', July 29, 2003.</ref>. Në verën e vitit 2004, ai nuk luajti sërisht me Kombëtaren Amerikane për shkak të gjygjit për pretendimin seksual<ref>[http://www.insidehoops.com/olympics.shtml Olympic Basketball], ''InsideHoops NBA'', 2008.</ref><ref>[http://sports.espn.go.com/oly/news/story?id=2300053 Kobe will play for U.S. at worlds, '08 Olympics], ''ESPN.com'', January 21, 2006.</ref>. Kobe Bryant nuk kishte mundësi sërisht për të luajtur në [[2006 FIBA World Championship]], sepse u operua në gjurin e tij<ref>[http://sports.espn.go.com/nba/news/story?id=2520373 Kobe won't play for USA after knee surgery], ''ESPN.com'', July 16, 2006.</ref>. Karriera e Bryant me [[Kombëtarja amerikane e basketbollit|Kombëtaren Amerikane]] filloi më në fund në vitin 2007. Ai ishte pjestar i 2007 "USA Men's Senior National Team" dhe "USA FIBA Americas Championship Team" që përfundoi 10–0, ai kualifikoi [[Kombëtarja amerikane e basketbollit|Amerikën]] për në [[Lojërat Olimpike Verore 2008]]. Ai luajti në të dhjeta ndeshjet e [[FIBA Americas Championship]]. Bryant kishte një mestare 15.3 pikë, 2.9 assis, 2.0 ribaund dhe 1.6 rrëmbime topi për ndeshje gjatë turnamentit<ref name="Mahoney">{{cite web|last=Mahoney|first=Brian|url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/olympics/2008-08-24-1012609106_x.htm|title=US hoops back on top, beats Spain for gold medal|publisher=USA Today|date=24 gusht 2008}}</ref>. Më 23 qershor 2008, ai u thirr për të lautjur me kombëtaren për të luajtur në [[Lojërat Olimpike Verore 2008]]<ref>{{cite news|title=Kobe commits to Team USA|url=http://www.foxsportswest.com/11/02/10/Kobe-commits-to-Team-USA/landing_lakers.html?blockID=344392&feedID=3657|agency=Associated Press|publisher=Fox News|date=2 nëntor 2010|accessdate=5 nëntor 2010|archive-date=24 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724083736/http://www.foxsportswest.com/11/02/10/Kobe-commits-to-Team-USA/landing_lakers.html?blockID=344392&feedID=3657|url-status=dead}}</ref>. Kjo ishte hera e parë që Bryant luante në [[Lojërat Olimpike Verore]]. Bryant shënoi 20 pikë, përfshirë 13 në periodën e katërt, sëbashku me 6 assis në fitoren e [[Kombëtarja amerikane e basketbollit|Amerikës]] 118–107 kundër [[Kombëtarja spanjolle e basketbollit|Spanjës]] në finalen për medaljen e artë më 24 gusht 2008, kjo ishte medalja e parë e arit e Bryant dhe medalja e parë e [[Kombëtarja amerikane e basketbollit|Amerikës]] që nga [[Lojërat Olimpike Verore 2000]]<ref name="Mahoney"/>. Bryant luajti edhe në [[Lojërat Olimpike Verore 2012]]<ref>{{cite news|url=http://latino.foxnews.com/latino/sports/2012/08/13/lebron-helps-us-beat-spain-in-tight-olympic-final/|work=Fox News|title=USA Basketball Wins Gold Over Spain, Rio Next in 2016|date=13 gusht 2012}}</ref>. Ai u tërhoq nga basketbolli kombëtarë pasi fitoi një tjetër medalje ari<ref>{{cite news|url=http://latino.foxnews.com/latino/sports/2012/08/13/lebron-helps-us-beat-spain-in-tight-olympic-final/|work=Fox News|title=USA Basketball Wins Gold Over Spain, Rio Next in 2016|date=13 gusht 2012}}</ref>. == Profili i Bryant == Bryant ka qene basketbollist == Statistikat e karrierës në NBA == === Sezonet === === Play–Off === == Çmimet dhe Rekordet == ==Jashtë basketbollit== ===Jeta personale === Bryant ishte tifoz i devotshëm i klubit [[Philadelphia Eagles]], e cila luan në [[National Football League|NFL]].<ref>{{Cite web|url=https://www.phillyvoice.com/kobe-im-staying-eagles-fan-despite-la-team/|title=Kobe: I'm staying an Eagles fan despite L.A. team|trans-title=Kobe: Po qëndroj si tifoz i Eagles pavarësisht ekipit L.A.|publisher=Philly Voice|language=en|accessdate=27 janar 2020}}</ref> Ai ishte gjithashtu tifoz i ekipeve të futbollit si [[FC Barcelona|Barcelona]], [[A.C. Milan|Milan]] dhe [[Manchester City F.C.|Manchester City]].<ref>{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/kobi-brajan-ishte-nje-tifoz-i-milanit-dalin-pamjet-nga-vendi-i-perplasjes/|title=Kobi Brajant ishte një tifoz i Milanit, dalin pamjet nga vendi i përplasjes|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=26 janar 2020|accessdate=27 janar 2020}}</ref> ===Akuzat për ngacimim sekskual=== ===Përkrahjet=== ===Muzika=== ===Bamirësia=== ==Shënime== == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} * [http://kb24.com/ Uebfaqja zyrtare] * [https://web.archive.org/web/20110202152322/http://www.nba.com/news/kobe_ultimate.html NBA.com&nbsp;– The Ultimate Kobe Page] * [http://multimedia.foxsports.com/basketball/la-lakers/kobe-bryant.htm Kobe Bryant Video on FoxSports Video Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004221954/http://multimedia.foxsports.com/basketball/la-lakers/kobe-bryant.htm |date=4 tetor 2009 }} [[Kategoria:Lindje 1978]] [[Kategoria:Vdekje 2020]] [[Kategoria:Afro-Amerikanë]] [[Kategoria:Basketbollistë amerikanë]] [[Kategoria:NBA basketbollistë]] [[Kategoria:Basketbollistë në Los Angeles Lakers]] 3mquougwsx8lg9jjdnhpcd263d9ttkl Stampa:Harta Mali 10 139539 2981992 2978192 2026-05-18T18:19:02Z Milenioscuro 43462 better map 2981992 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Mali | top = 25.5 | bottom = 9.7 | left = -12.6 | right = 4.8 | lat_skew = 0.00 | image = Mali adm location map.svg | image1 = Mali relief location map.jpg }}<noinclude> {{Harta/Info}} [[Kategoria:Stampat e hartave të vendndodhjes sipas shtetit|{{PAGENAME}}]] </noinclude> dq07cf9h0ouw7x24ctxdx6n8uzfzpgr Ibadi 0 147056 2981943 2947141 2026-05-18T17:09:27Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981943 wikitext text/x-wiki '''Ibaditët''' (الاباضيون) janë e vetmja degë që ekziston, sot, e havarixhëve, rryma fetare islame e cila përbën një "rrugë të tretë" në mes [[Synitët|sunive]] edhe [[Shiitët|shiitëve]], origjina e së cilës daton në ditët e para të Islamit. Ndërsa në të kaluarën havarixhët Ibadi kanë njohur momentet zgjerimit (në kohën e mbretërimit të rustumide e Tahert, se në mes të 761 dhe 909 erdhi për të kuptuar shumë nga Afrika e Veriut), aktualisht ky konfesion është në një vend të vetëm : Sulltanati i Omanit, ndërsa në vende të tjera ekziston vetëm në komunitete të vogla, në Zanzibar dhe në disa rajone të Algjeri (Mzab) e Tunizi (ishullin e Djerba) dhe Libi (Gebel Nefusa dhe Zuara). [[Skeda:Islam by country.png|parapamje|240px|Vendet ibadi janë të ngjyrosura me të zeza]] ==Historia== Shkolla rrjedh emrin e saj nga [[Abdullah ibn Ibad]] i fisit [[Banu Tamim]].<ref name="uzi5">Uzi Rabi, ''The Emergence of States in a Tribal Society: Oman Under Saʻid Bin Taymur, 1932-1970'', pg. 5. [[Eastbourne]]: [[Sussex Academic Press]], 2006. {{ISBN|9781845190804}}</ref> Ibn Ibad kishte përgjegjësi të shkëputej nga lëvizja e havarixhëve rreth kohës kur [[Abdylmelik|Abdylmelik ibn Mervan]] morri fuqinë. Sidoqoftë, themeluesi i vërtetë ishte [[Xhabir ibn Zejdi]] nga Omani.<ref name="haw199">Donald Hawley, ''Oman'', pg. 199.</ref> Fillimisht, teologjia e Ibadit u zhvillua në [[Basra]], [[Irak]].<ref name="joe24">Joseph A. Kechichian, ''Oman and the World: The Emergence of an Independent Foreign Policy'', pg. 24. [[Santa Monica, California|Santa Monica]]: [[RAND Corporation]], 1995. {{ISBN|9780833023322}}</ref> Ibaditë kundërshtuan udhëheqjen e kalifës së tretë, [[Osman ibn Afan|Uthman ibn Afanit], por ndryshe nga havarixhët ekstremistë, Ibaditë refuzuan vrasjen e Uthmanit poashtu havarixhët besojnë se të gjithë që mbajnë pikëpamje të ndryshme ishin pabesimtarë.<ref name="mcg203">Daniel McLaughlin, ''Yemen and: The Bradt Travel Guide'', pg. 203. [[Guilford, Connecticut|Guilford]]: Brandt Travel Guides, 2007. {{ISBN|9781841622125}}</ref> ishin prej grupeve që kundërshtuan udhëheqësin e katërt në Islam [[Aliu|Aliut]] dhe dëshiruan që të kthejnë Islamin në formën paraprake në konfliktin mes Aliut dhe [[Muavije I|Muavijes]].<ref name="diana27">Diana Darke, ''Oman: The Bradt Travel Guide'', pg. 27. Guilford: Brandt Travel Guides, 2010. {{ISBN|9781841623320}}</ref><ref name="haw200">Donald Hawley, ''Oman'', pg. 200.</ref> ==Doktrina== Doktrina e Ibadit ka shumë dallim me besimet tjera: *Zoti nuk do të shfaq veten e tij para [[Myslimani|myslimanëve]] në [[Eshtalogjia Islame|Ditën e Gjykimit]], i cili është i njëjti besim me shiatë. Sunnitë besojnë se myslimanët do ta shohin Zotin në Ditën e Gjykimit.<ref>{{cite web|url=http://qa.sunnipath.com/issue_view.asp?HD=7&ID=6259&CATE=24|title=Seeing God in dreams, waking, and the afterlife.|author=Muhammad ibn Adam al-Kawthari|date=23 gusht 2005|accessdate=18 dhjetor 2011|archive-date=18 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218064320/http://qa.sunnipath.com/issue_view.asp?HD=7&ID=6259&CATE=24|url-status=dead}}</ref> *[[Kurani]] u krijua nga Zoti, i njëjti besim me [[Mutazile|Mutazilen]].<ref name="Encyclopedia of Islam">{{cite book|author1=Juan Eduardo Campo|title=Encyclopedia of Islam|url=https://archive.org/details/encyclopediaofis0000camp|date=1 janar 2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=9781438126968|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofis0000camp/page/322 323]}}</ref> Sunitë besojnë Kurani ishte zbritur prej Zotit nëpërmjet profetit Muhammed,<ref>{{cite web|url=http://islamqa.info/en/10153|title=The Quran was reveled by Allah, but not created|work=islamqa.info}}</ref> siç ilustrohet nga vuajtja e [[Ahmed ibn Hanbeli|Ahmed ibn Hanbelit]] gjatë kohës së [[Mihna|mihnas]].<ref>Brill, E.J., ed. (1965–1986). ''The Encyclopedia of Islam'', vol. 7. pp. 2–4.</ref> *Nuk është e nevojshme të ketë një udhëheqës në të gjithë botën myslimane. Komuniteti myslimanë mund ta udhëheqin veten.<ref name="haw200"/> Kjo është ndryshme prej besimit të sunnive i [[Kalifatit|kalifatit]] dhe besimit shiitë të [[Imameti (doktrina Shiite)|imametit]].<ref name="diana27"/><ref>Uzi Rabi, ''The Emergence of States'', pg. 22.</ref><ref>Joseph A. Kechichian, ''Oman and the World'', pg. 25.</ref> *Nuk është e nevojshme që udhëheqësi të jetë pasardhës prej [[Kurejsh|fisit teë Kurejshëve]], ndryshe nga besimi i shiave që duhet të jetë pasardhës. ==Demografia== [[Skeda:Flag of Oman.svg|parapamje|1x1px|Flamuri i Omanit]] Ibadi përbën shumicën e popullsisë së Omanit.<ref name="cia"/> Ka rreth 2.72 milionë Ibadis në mbarë botën, prej të cilëve 250,000 jetojnë jashtë Omanit.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vFq_KUqqWJMC&pg=PA15&dq&hl=en&sa=X&ei=3mBRU42-JOen0AXF-IG4DA&ved=0CDYQ6AEwATgK#v=onepage&q&f=false|title=The Sunni-Shi'a Divide: Islam's Internal Divisions and Their Global Consequences|pages=14–15|accessdate=7 gusht 2015|author=Robert Brenton Betts}}</ref> Si rezultat, Omani është i vetmi shtet në botën [[mysliman]]e me shumicë të popullsisë Ibadi.<ref name="cia">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mu.html#People|title=CIA - The World Factbook|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|date=5 qershor 2013|accessdate=10 qershor 2013|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211136/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mu.html#People|url-status=dead}}</ref> Historikisht, dinastia e hershme Mesjetare Rustamid në Algjeri ishte Ibadi,<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/418538/North-Africa/46485/The-Rustamid-state-of-Tahart#ref487567 The Rustamid state of Tāhart]. [[Encyclopædia Britannica Online]]. Accessed 10 April 2014.</ref> dhe refugjatët nga kryeqyteti i saj, [[Tiaret]], themeluan komunitetet Ibadi të Afrikës Veriore, të cilat ende ekzistojnë në M'zab.<ref>{{Cite web|url=http://www.ovpm.org/en/algeria/ghardaia|title=Ghardaïa, Algeria|accessdate=2010-11-12|publisher=Organization of World Heritage Sites}}</ref> [[Mozabitët]], një grup etnik berbere në M'zab, janë Ibadis.<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/language/mzb|title=Tumzabt}}</ref><ref>{{cite book|last1=Ham|first1=Anthony|last2=Luckham|first2=Nana|last3=Sattin|first3=Anthony|title=Algeria|url=https://books.google.com/books?id=0hh0YF79430C&pg=PA153|year=2007|publisher=Lonely Planet|isbn=1-74179-099-9|page=153}}</ref><ref>Cyril Glassé, [[Enciklopedia e Re e Islamit]], pg. 39. [[Walnut Creek, California|Walnut Creek]]: [[Rowman & Littlefield]], 2008.</ref> Ibadit gjenden gjithashtu në Afrikën Lindore (veçanërisht në [[Zanzibar]]), në malet Nafusa të Libisë dhe në Ishullin Djerba në Tunizi. Ekziston një grup Selefistësh që janë kthyer në Ibadis në ishullin e Maldiveve që nga viti 2016. Ata ndjekin shejhët e Omanit. == Bibliografia == * Tadeusz L<small>EWICKI</small>, "Les subdivisions de l'''Ibadiyya''", in ''Studia Islamica'' 9 (1958), pp.&nbsp;71–82 * A. de Calassanti M<small>OTYLINSKI</small>, "Le nom berbère de Dieu chez les Abadhites", ''Revue Africaine'' 59 (1905), pp.&nbsp;141–148 == Referime == {{reflist|30em}} [[Kategoria:Medh'hebi]] 263uqdm4zm6z19s4pehto8wjypcc7vm Shkëlzen Haradinaj 0 150057 2982002 2856423 2026-05-18T18:47:12Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ 2982002 wikitext text/x-wiki '''Shkëlzen Haradinaj''' ([[25 Mars]] [[1970]] – [[16 Prill]] [[1999]]) ishte një komandant dhe luftëtar i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Lindi më [[25 mars]] [[1970]] në fshatin [[Gllogjan]] të Komunës së [[Deçani|Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[16 prill]] [[1999]] gjatë betejës kundër forcave serbe në Malet e Maznikut afër [[Deçani|Deçanit]] në mbrojtje të popullatës civile. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Shkëlzen Haradinaj | image = | caption = | birth_date = 25 Mars 1970 | birth_place = [[Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 16 Prill 1999 | death_place = Malet e Maznikut, afër [[Deçani|Deçanit]], [[Kosovë]] | nickname = | birthname = | allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:Flag of Albania.svg|30px]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1993 – 1999 | rank = Zëvendës [[Komandant]]<br>[[Gjeneral]] Kolonel | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = *[[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Gllogjanit]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Beteja e Maznikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== Shkëlzen Haradinaj ka lindur më 25 mars të vitit 1970, në fshatin Gllogjan, afër qytetit të Deçanit në Kosovë. Shkollimin fillor dhe atë të mesëm e kreu në fshatin Rrezarë. Meqenëse nevojat ekonomike të familjes kërkonin angazhimin e tij, Shkëlzeni nuk kishte mundësi të vazhdonte studimet. Pas përfundimit të shkollimit të mesëm, në vitet 90-ta, ai ndihmoi babain e tij, i cili punonte në një dyqan, në Rrezarë. Vorbulla e lëvizjes së rezistencës kombëtare, të cilën, si kudo në Kosovë edhe në këtë pjesë të saj, e kishte çelikosur gjaku i bijve të kësaj treve, dëshmorëve Jusuf e Bardhosh Gërvalla, Shkëlzenin e tërheq që në moshën e hershme të rinisë. Përveç vëllezërve, Ramushit e Dautit, të cilët, po ashtu ishin bërë pjesë e kësaj lëvizjeje, në rrethin e shokëve të tij të idealit bënte pjesë një numër i madh të rinjsh, ndër të cilët, përveç vëllezërve Luanit e Ramushit, edhe Fatmir Nimanaj, Luan Nimanaj, Gazmend Mehmetaj, Bujar Haradinaj, Ali Haxhosaj, Myrtë Zeneli, Agron Mehmetaj, Naser Brahimaj, Lahi Brahimaj e atdhetarë të tjerë. Në vitet 1989 e 1990, kur populli i Kosovës po ballafaqohej me formën e egër të shtypjes serbe, pas heqjes së autonomisë formale të Kosovës, ai mori pjesë në protestat e organizuara në Deçan e në vende të tjera, duke dhënë provat e para të luftimit të pushtuesit serb. Duke pasur një ndërgjegje të lartë kombëtare, Shkëlzeni kishte arritur ta kuptonte me kohë se çlirimi i Kosovës do të mund të bëhej vetëm me zjarrin e luftës së armatosur dhe kurrsesi me fraza të filozofisë së kristianizmit pacifist e nënshtrues. Prandaj, që në vitin 1993, anëtarësohet në njësitet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilat ishin formuar në trevën e Dukagjinit. Në organizimin e këtyre njësiteve, krahas Shkëlzenit, një rol të pazëvendësueshëm kishte edhe vëllai i tij, Luani, përmes të cilit ai ishte njohur me figura të shquara të UÇK-së, nga vise të ndryshme të Kosovës, siç ishin dëshmorët Zahir Pajaziti, Adrian Krasniqi, Mujë Krasniqi, Naser Brahimaj, por edhe udhëheqësit e tjerë, si Hashim Thaçi, Sylejman Selimi, Rexhep Selimi e të tjerë. Në periudhën e veprimit ilegal të UÇK-së, shtëpia e Hilmi Haradinajt ishte bërë bazë e fuqishme e saj, prej ku luftëtarët e lirisë niseshin në aksione sulmi kundër njësiteve të policisë e të ushtrisë serbe. Në shumë prej këtyre aksioneve mori pjesë edhe Shkëlzeni, siç janë rastet e sulmeve mbi stacionet policore në fshatrat Irzniq, Baballoq e të tjera, që nga viti 1995 e deri në fillim të luftës. Më 29 gusht të vitit 1995, në stacionin e policisë serbe në Isniq u vranë 2 policë serbë dhe u plagosën 4 të tjerë. Ndërsa, brenda vitit 1997, (në muajt gusht, shtator e nëntor), Shkëlzeni mori pjesë në një sërë aksionesh guerile kundër këtyre forcave pushtuese. Një aksion i tillë, kundër forcave serbe u ndërmor edhe më 27 nëntor të vitit 1997, një ditë pasi në afërsi të Llaushës në Drenicë, te vendi i quajtur Klisyrë, trimat e komandantit legjendar, Adem Jashari, u dhanë një grusht të rëndë forcave militare serbe, që po shkonin për të arrestuar luftëtarin Abedin Rexha. Me rastin e sulmit serb mbi Prekazin, kundër komandantit Adem Jashari, më 5 mars të vitit 1998, njësitet e UÇK-së, ku bënte pjesë edhe dëshmori Shkëlzen Haradinaj, vetëm brenda një nate, në zonën e Dukagjinit ndërmorën 22 sulme të armatosura kundër forcave serbe. Në këtë mënyrë, armikut iu bënë të qarta përmasat e organizimit të UÇK-së, si dhe vendosmëria e saj për t’iu përgjigjur atij në çdo cep të Kosovës. Edhe pas fillimit të luftës frontale në zonën e Dukagjinit, më 24 mars të vitit 1998, e deri në rënie, Shkëlzeni u dëshmua luftëtar i pakompromis kundër pushtuesit serb, duke marrë pjesë në betejat e njëpasnjëshme, në Luginë të Baranit, në Rekë të Keqe e në Luginë të Drinit. Arma e Skifterit, apo e Xenit, siç quhej ai me emrat e luftës, shkrepi në Gllogjan, Lumbardh, Shqiponjë, Smolicë, Junik, Gërgoc, Kralan, Pozhar, Maznik, Baballoq, Gramaqel, Ratishë, Dashinofc, Kotradiq, Osdrim e ku jo në fshatrat e Rrafshit të Dukagjinit. Në betejën e Gllogjanit, më 24 mars të vitit 1998, e cila shënoi fillimin e luftës kundër militarëve serbë në zonën e Dukagjinit, dëshmori Shkëlzen Haradinaj u shqua me aftësi të rralla organizative e ushtarake. Përkrah vetes kishte shumë bashkëluftëtarë, si Gazmend Mehmetaj, Agron Mehmetaj, Himë Haradinaj, Bujar Haradinaj, por edhe vëllezërit, Ramushin, Dautin, Enverin e Frashërin, motrën, Mejremen, si dhe babanë, Hilmiun. Në këtë betejë, armiku pësoi humbje të theksuara. Pas kësaj beteje, ai shtoi aktivitetin në drejtim të zgjerimit të vijave të frontit, si dhe të organizimit ushtarak në këtë zonë, në përgatitje për luftime të reja. Kur forcat serbe sulmuan pozicionet e UÇK-së në fshatrat Gramaçel e Baballoq, në mesin e shumë luftëtarëve të pathyeshëm të lirisë, Ramiz Batusha, Zenun Mataj (që të dy dëshmorë), Naser Morina, Lulëzim Morina, Maliq Ndrecaj, Ilir Foniqi e të tjerë, ishte edhe Shkëlzeni. Në luftë e sipër ai mori plagë mjaft të rënda. Ndonëse me plagë të pashëruara, ofensiva e egër serbe, e ndërmarrë në muajt korrik e gusht të vitit 1998, atë e gjeti në vijën e frontit. Në këtë kohë, Shtabi Operativ i UÇK-së i Zonës së Dukagjinit, po ballafaqohej edhe me veprimtarinë subversive të grupit dezertues të Tahir Zemajt, i cili ishte shef i këtij shtabi. Shkëlzeni ishte ndër luftëtarët më këmbëngulës për ta vazhduar rezistencën, me gjithë dëmin e madh që sabotuesit e luftës i sollën UÇK-së në këtë zonë. Pas ikjes nga Kosova dhe dezertimit nga lufta të Tahir Zemajt me përkrahësit e tij, në shtator të vitit 1998, Shkëlzeni, së bashku me vëllezërit, Ramushin, i cili deri atëherë kishte qenë zëvendësshef i Shtabit Operativ të Rrafshit të Dukagjinit, Dautin, Bujar Haradinajn, Luan Nimanajn, Fatmir Nimanajn, Hasim Halilajn e me dhjetëra luftëtarë të tjerë, bëri riorganizimin dhe konsolidimin e UÇK-së në këtë zonë. Në këtë kohë ai u emërua nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, ndihmëskomandant i Mbrojtjes Territoriale të Zonës Operative të Dukagjinit. Për merita të dëshmuara, në zhvillimet e mëtejme, në nëntor të vitit 1998, ky shtab e ngarkoi atë me detyrën e ndihmëskomandantit për operacione luftarake në ZOD. Tashmë në këtë zonë ishte formuar dhe vepronin brigada 131 “Jusuf Gërvalla”, brigada 132 “Myrtë Zeneli” e Brigada 134, kurse ishte në formim e sipër edhe brigada 133 “Adrian Krasniqi, e cila do të operonte në pjesën veriore e verilindore të Rrafshit të Dukagjinit. Pjesëtarët e këtyre brigadave ndërmorën sulme në shumë vendpozicionime të armikut. Në një sulm të tillë, në fshatin Dujakë të Gjakovës, Shkëlzeni vrau disa policë serbë, duke u plagosur edhe vetë për të dytën herë. Plagë të reja do të marrë edhe në luftimet e zhvilluara në frontin e Ratishës, të cilat zgjatën disa ditë rresht, në janar të vitit 1999. ==Lufta e Kosovës== Me të mësuar për sulmin nga forcat serbe ndaj Adem Jasharit dhe familjes së tij në Prekaz duke vrarë mbi 20 anëtarë të familjes ndërsa ata ishin ulur në shtëpinë e tyre, në Mars 1998, Shkelzen Haradinaj, me miqtë që vepronin në nën-zonën e Dukagjinit , kryen mbi 22 sulme guerile kundër bazave të policisë serbe brenda natës në rajonin e Dukagjinit. Shkelzen Haradinaj ishte një luftëtar i devotshëm që punoi në mënyrë aktive në të gjitha fazat e zhvillimit të UÇK -së, duke qëndruar në ballë të luftës në çdo kohë. Ai kaloi në luftë, duke arritur majat më të larta të organizatës luftarake, e cila shkëlqeu në të gjitha takimet me forcat pushtuese serbe. Shkelzen Haradinaj luftoi në Betejën Heroike të 24 Marsit 1998, të mbajtur në Gllogjan afër Deçanit dhe do të shquhet si një organizator dhe luftëtar i shkëlqyeshëm përkrah vëllezërve Ramush Haradinaj dhe Daut Haradinaj, kushëririt të parë Bujar dhe luftëtarëve të tjerë, të tillë si Gazmend Mehmetaj, Agron Mehmetaj dhe Hima Haradinaj, të cilët patën fatin e madh të ishin të parët të rënë në luftën frontale në Zonën e Dukagjinit . Ai vuri në dukje se në këtë Betejë të lavdishme në të cilën morën pjesë anëtarë të tjerë të familjes së ngushtë të Shkëlzenit, Baba Hilmiu, vëllezërit Enveri dhe Frashëri, Motra Mejremja dhe shokë të tjerë, u shkaktoi dëme të mëdha forcave serbe në njerëz dhe artileri. ==Vdekja== Më 16 Prill 1999, në Malet e Maznikut afër Deçanit, forcat serbe planifikuan të hynin në qytete të mbrojtura me civilë shqiptarë dhe t'i masakronin më vonë. Pasi dëgjoi planet e Forcave Serbe, Shkelzen Haradinaj dhe Njësia e tij Speciale e UÇK-së marshuan në Malet e Maznikut me qëllim që të shpëtonin civilët shqiptarë nga forcat serbe. Gjatë një beteje të ashpër, kundër forcave serbe dhe në mbrojtje të popullatës civile të strehuar në Malet e Maznikut, Shkelzen Haradinaj bie dëshmorë së bashku me shokët e tij Fatmir Nimanaj, Hasim Halilaj dhe Luan Nimanaj. Luftimet ishin jashtëzakonisht të ashpra dhe në afërsi, ku gjithashtu u vranë 15 ushtarë serbë. Shkaktuar nga fortësia e shkëmbit, madhështia e kodrave dhe lartësia e madhe, plumbi që ai mori në gjoks nuk e lëshoi. Ai plagosi një ushtar serb me një plumb në fytyrë si veprimin e tij të fundit në betejë. ==Trashëgimi== Për shkak të ndërhyrjes së Njësisë Speciale të UÇK-së me komandantin Shkëlzen Haradinaj, civilët shqiptarë në Malet e Maznikut mbijetuan dhe mund të iknin nga rajoni. Familja e tij ruan për kujtim shenjat e madhështisë e të trimërisë së dëshmorit, jelekun antiplumb, uniformën e Ushtrisë së lavdishme Çlirimtare të Kosovës, një rrip xherdani, orën e dorës, me të cilën, sa e sa herë e kishte matur çastin e arritjes së lirisë e gjëra të tjera. Dëshmori Shkëlzen Haradinaj është shembull i luftëtarit trim e i heroizmit atdhetar. Figura e tij shëndrit si yll i përjetshëm në qiellin kombëtar shqiptar. Emrin e këtij dëshmori të graduar pas rënies, nga SHtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, me gradën gjeneral-kolonel, e mori Batalioni Gardist i Zonës Operative të Dukagjinit. Emri i dëshmorit Shkëlzen Haradinaj, sikurse edhe i bashkëluftëtarëve të tij dëshmorë, sot rrezaton madhështi në Kompleksin Memorial në Gllogjan. ==Jeta Personale== Shkëlzen Haradinaj ishte i martuar dhe kishte dy djem Shqipdonin dhe Luanin (të quajtur pas vëllait të tij dëshmor Luan Haradinaj). Shqipdoni vdiq në vitin 2007 pas një aksidenti automobilistik, vetëm 11 vjeç. Djali tjetër i tij, Luan Haradinaj, është sot një ushtar i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]]. ==Referencat== [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] 10y0c4bd7vzpc2y9eztdw5kooy5wagx Federico Bonazzoli 0 151000 2981895 2980103 2026-05-18T15:15:41Z Sadsadas 51943 /* Salernitana */ 2981895 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues. Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]]. Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit. ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh. Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan. Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana. Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]]. Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit. Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] t7h3wuj2fykmu0h0cjy90qe03p9rp7p 2981896 2981895 2026-05-18T15:17:27Z Sadsadas 51943 /* Salernitana */ 2981896 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit. ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh. Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan. Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana. Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]]. Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit. Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] jvdffsdj8cjwzvwh16orabdor21vvke 2981897 2981896 2026-05-18T15:18:51Z Sadsadas 51943 /* Salernitana */ 2981897 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh. Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan. Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana. Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]]. Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit. Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 5xvmmec0y3fr7k8azu47etfirn3957t 2981898 2981897 2026-05-18T15:21:35Z Sadsadas 51943 /* Cremonese */ 2981898 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan. Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana. Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]]. Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit. Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] rbggqddhjpt6rox42jt40pb4uo96799 2981902 2981898 2026-05-18T15:37:09Z Sadsadas 51943 /* Cremonese */ 2981902 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit. Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 9excawy0dsu3ovlp6eulpezemqdd5bu 2981906 2981902 2026-05-18T16:02:00Z Sadsadas 51943 /* Cremonese */ 2981906 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1. Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas. Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 2p0rnryvyv0incgm9e2ryf0wxhxkzuv 2981907 2981906 2026-05-18T16:05:59Z Sadsadas 51943 /* Cremonese */ 2981907 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 7qr3kj0vr7q0e9wkfpcqvluvll9oi95 2982104 2981907 2026-05-19T01:28:04Z Sadsadas 51943 /* Cremonese */ 2982104 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës. Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin. Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]]. Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]]. Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] c5vmwl531dsmq21z3qfepcod3n9a4dm 2982189 2982104 2026-05-19T04:52:41Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982189 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës. Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin. Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]]. Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]]. Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit. Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]]; në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori. Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë. Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21. Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]]. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 12x15h26px49yg3ojlcoprdpponx3yj 2982221 2982189 2026-05-19T10:31:50Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982221 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]]. Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]]. Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit. Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]]; në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori. Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë. Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21. Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]]. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] twipjpbb0v6oz4fbtz6cxpd54y0lzdq 2982222 2982221 2026-05-19T10:33:46Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982222 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit. Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]]; në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori. Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë. Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21. Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]]. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] qg9dunrjz8b7jbkx7p3um4txkgpubtx 2982223 2982222 2026-05-19T10:37:33Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982223 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori. Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë. Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21. Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]]. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] aj8q2rgcrbi3hgimd3887sc92jdt3qq 2982225 2982223 2026-05-19T10:42:52Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982225 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori.<ref>{{Cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raiSport/media/Bonazzoli-il-piu-giovane-esordiente-di-sempre-2f3f0df1-fa13-4953-8cd7-cf62619cca1a.html|title=Bonazzoli, il più giovane esordiente di sempre|publisher=Rai Sport|language=it|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/under-21-italia-travolgente-4-1-all-irlanda_1092692-201602a.shtml|title=Under 21: Italia travolgente, 4-1 all'Irlanda|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=24 mars 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21. Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]]. == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] tq2u7yqiznm5nib8sztt2ix0wfm0nbf 2982226 2982225 2026-05-19T10:48:51Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 2982226 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori.<ref>{{Cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raiSport/media/Bonazzoli-il-piu-giovane-esordiente-di-sempre-2f3f0df1-fa13-4953-8cd7-cf62619cca1a.html|title=Bonazzoli, il più giovane esordiente di sempre|publisher=Rai Sport|language=it|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/under-21-italia-travolgente-4-1-all-irlanda_1092692-201602a.shtml|title=Under 21: Italia travolgente, 4-1 all'Irlanda|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=24 mars 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/10-10-2017/under-21-amichevole-italia-marocco-4-0-segna-ancora-cutrone-2201219935306.shtml|title=Under 21, Italia-Marocco 4-0: Cutrone segna ancora|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=10 tetor 2017}}</ref> Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/italia-under-21-pinamonti-infortunato-lascia-temporaneamente/1vbvo45adw1nb1a8cd3zh2rfqt|title=Italia Under 21, Pinamonti infortunato: salta gli Europei, convocato Bonazzoli|publisher=Goal.com|language=it|access-date=15 qershor 2019}}</ref> == Stili i lojës == Bonazzoli është vlerësura shumë nga tifozët e Interit si ish sulmuesi italian [[Christian Vieri]], me fizik dhe aftësi të mira teknike.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|work=inter1908blog.com|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 1ztx8hl94nfslgaro46qjyj7e7piyvh 2982233 2982226 2026-05-19T11:24:10Z Sadsadas 51943 /* Profili i lojtarit */ 2982233 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori.<ref>{{Cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raiSport/media/Bonazzoli-il-piu-giovane-esordiente-di-sempre-2f3f0df1-fa13-4953-8cd7-cf62619cca1a.html|title=Bonazzoli, il più giovane esordiente di sempre|publisher=Rai Sport|language=it|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/under-21-italia-travolgente-4-1-all-irlanda_1092692-201602a.shtml|title=Under 21: Italia travolgente, 4-1 all'Irlanda|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=24 mars 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/10-10-2017/under-21-amichevole-italia-marocco-4-0-segna-ancora-cutrone-2201219935306.shtml|title=Under 21, Italia-Marocco 4-0: Cutrone segna ancora|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=10 tetor 2017}}</ref> Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/italia-under-21-pinamonti-infortunato-lascia-temporaneamente/1vbvo45adw1nb1a8cd3zh2rfqt|title=Italia Under 21, Pinamonti infortunato: salta gli Europei, convocato Bonazzoli|publisher=Goal.com|language=it|access-date=15 qershor 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== Bonazzoli është një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmues]] tipik, aty ku dallohet për lëvizjet brënda zonës dhe instiktin për gol. Ai gjithashtu mund të luaj si sulmues i dytë. Ai është një lojtar këmbë-majtë i cili zotëron një teknikë të mirë, duke shënuar në disa raste gola akrobatik. Bonazzoli është gjithashtu një lojtar shtatlartë, i cili shfrytëzon fizikun e tij në duelet ajërore dhe për mbajtjen e topit. Ai është edhe një gjuajtjës i saktë i penalltive. Në fillimet e karrierës së tij, Bonazzoli u krahasua me ish sulmuesin [[Christian Vieri]] nga tifozët e Interit, të cilët vunë në dukje stilin e tyre të ngjashëm të lojës.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|website=inter1908blog.com|language=en|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 6ztcxqbbkp7lf0hzi1ntdlahxfyd7b2 2982235 2982233 2026-05-19T11:27:49Z Sadsadas 51943 /* Profili i lojtarit */ 2982235 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori.<ref>{{Cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raiSport/media/Bonazzoli-il-piu-giovane-esordiente-di-sempre-2f3f0df1-fa13-4953-8cd7-cf62619cca1a.html|title=Bonazzoli, il più giovane esordiente di sempre|publisher=Rai Sport|language=it|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/under-21-italia-travolgente-4-1-all-irlanda_1092692-201602a.shtml|title=Under 21: Italia travolgente, 4-1 all'Irlanda|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=24 mars 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/10-10-2017/under-21-amichevole-italia-marocco-4-0-segna-ancora-cutrone-2201219935306.shtml|title=Under 21, Italia-Marocco 4-0: Cutrone segna ancora|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=10 tetor 2017}}</ref> Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/italia-under-21-pinamonti-infortunato-lascia-temporaneamente/1vbvo45adw1nb1a8cd3zh2rfqt|title=Italia Under 21, Pinamonti infortunato: salta gli Europei, convocato Bonazzoli|publisher=Goal.com|language=it|access-date=15 qershor 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== Bonazzoli është një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmues]] tipik, aty ku dallohet për lëvizjet brënda zonës dhe instiktin për gol. Ai gjithashtu mund të luaj si sulmues i dytë.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.lagiovaneitalia.net/lginet/22451-2/|title=Raspadori e Bonazzoli: i bomber LGI subito in goal|publisher=La Giovane Italia|date=27 gusht 2021|language=it|access-date=31 gusht 2021|archive-date=27 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627205809/https://www.lagiovaneitalia.net/lginet/22451-2/|url-status=dead}}</ref> Ai është një lojtar këmbë-majtë i cili zotëron një teknikë të mirë, duke shënuar në disa raste gola akrobatik. Bonazzoli është gjithashtu një lojtar shtatlartë, i cili shfrytëzon fizikun e tij në duelet ajërore dhe për mbajtjen e topit. Ai është edhe një gjuajtjës i saktë i penalltive.<ref name=":0"/> Në fillimet e karrierës së tij, Bonazzoli u krahasua me ish sulmuesin [[Christian Vieri]] nga tifozët e Interit, të cilët vunë në dukje stilin e tyre të ngjashëm të lojës.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|website=inter1908blog.com|language=en|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Babai i tij, [[Emiliano Bonazzoli]], ishte gjithashtu një futbollist në rolin e sulmuesit, duke luajtur 10 sezone në Serie A me klube të ndryshme si dhe në ligat e tjera të ulta të futbollit italian. == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] l1ksypydpxx3j2u7ymnmd6f6lppu0h9 2982237 2982235 2026-05-19T11:31:54Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 2982237 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Federico Bonazzoli | image = [[File:Federico Bonazzoli 20140802.jpg|200px]] | fullname = Federico Bonazzoli | birth_date = {{birth date and age|21|5|1997|df=y}} | birth_place = [[Manerbio]], [[Italia|Itali]] | height = 1.85 m | currentclub = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | clubnumber = 90 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 2001–2003 | youthclubs1 = Ghedi | youthyears2 = 2003–2004 | youthclubs2 = [[A.C. Montichiari|Montichiari]] | youthyears3 = 2004–2014 | youthclubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2015–2022 | clubs2 = [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] | caps2 = 26 | goals2 = 6 | years3 = 2015 | clubs3 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps3 = 1 | goals3 = 0 | years4 = 2016 | clubs4 = → [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Lanciano]] (huazim) | caps4 = 14 | goals4 = 1 | years5 = 2016–2017 | clubs5 = → [[Brescia Calcio|Brescia]] (huazim) | caps5 = 25 | goals5 = 2 | years6 = 2017–2018 | clubs6 = → [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] (huazin) | caps6 = 11 | goals6 = 0 | years7 = 2018–2019 | clubs7 = → [[Calcio Padova|Padova]] (huazim) | caps7 = 35 | goals7 = 8 | years8 = 2020–2021 | clubs8 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps8 = 20 | goals8 = 2 | years9 = 2021–2022 | clubs9 = → [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] (huazim) | caps9 = 32 | goals9 = 10 | years10 = 2022–2024 | clubs10 = [[U.S. Salernitana 1919|Salernitana]] | caps10 = 24 | goals10 = 2 | years11 = 2023–2024 | clubs11 = → [[Hellas Verona F.C.|Hellas Verona]] (huazim) | caps11 = 24 | goals11 = 3 | years12 = 2024– | clubs12 = [[U.S. Cremonese|Cremonese]] | caps12 = 59 | goals12 = 15 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|Italia U15]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 6 | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|Italia U16]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|Italia U17]] | nationalcaps3 = 20 | nationalgoals3 = 8 | nationalyears4 = 2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja italiane nën-18 e futbollit|Italia U18]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2014–2015 | nationalteam5 = [[Kombëtarja italiane nën-19 e futbollit|Italia U19]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 6 | nationalyears6 = 2017–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja italiane nën-20 e futbollit|Italia U20]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italia U21]] | nationalcaps7 = 9 | nationalgoals7 = 2 | pcupdate = 10 maj 2016 }} '''Federico Bonazzoli''' (lindur më [[21 maj]] [[1997]]) është një futbollist profesionist italian i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] me klubin italian [[U.S. Cremonese|Cremonese]]. Ai e ka shpenzuar të gjithë karrierën e tij në Itali, duke zhvilluar mbi 250 ndeshje në Serie A dhe Serie B. Bonazzoli gjithashtu ka luajtur 59 ndeshje me ekipet e moshave të kombëtares italiane. ==Karriera me klube== ===Internazionale=== Bonazzoli hodhi hapat e parë në futboll duke luajtur me ekipet e të rinjëve të klubeve si Ghedi dhe Montechiari përpara se t'i bashkohej akademisë së Interit në moshën 7 vjeç.<ref name="Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo">{{cite news|author=Alberto Armanini|language=it|title=Bonazzoli, il predestinato sulle orme di Balo|url=http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce#|publisher=Bresciaoggi|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923221159/http://www.bresciaoggi.it/stories/dalla_home/603884_bonazzoli_il_predestinato_sulle_orme_di_balo/?refresh_ce|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti">{{cite news|title=Inter, ecco il rinforzo che non ti aspetti|url=http://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-il-rinforzo-che-non-ti-aspetti-512069|publisher=Calciomercato.com|language=it|accessdate=18 shtator 2014}}</ref><ref name="Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli">{{cite web|last1=Stefanelli|first1=Alessandra|title=Vita da Monella - L'Inter scopre Bonazzoli, l'anti-Balotelli|url=http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|publisher=FcInterNews|language=it|accessdate=18 shtator 2014|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924041748/http://www.fcinternews.it/la-rubrica/vita-da-monella-l-inter-scopre-bonazzoli-l-anti-balotelli-135252|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli bëri debutimin e tij si profesionist me ekipin e parë të Interit më 4 dhjetor në fitoren 3–2 kundër [[Trapani Calcio|Trapanit]] në kupë.<ref>{{Cite news|title=Pëson dy gola shqetësues, Interi kualifikohet me vuajtje|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/peson-dy-gola-shqetesues-interi-kualifikohet-me-vuajtje/|date=5 dhjetor 2013|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=24 janar 2015}}{{Lidhje e thyer}}</ref> Më 18 maj 2014, ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në humbjen 2–1 në transfertë kundër [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]] në ndeshjen e fundit të sezonit.<ref>{{cite news|title=Lamtumirë e hidhur për heronjtë e tripletës|url=http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|publisher=Panorama Sport|language=sq|accessdate=20 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523011315/http://www.panorama-sport.com/seria-a/lamtumire-e-hidhur-per-heronjte-e-tripletes/|archive-date=23 maj 2014|url-status=dead}}</ref> Kjo gjë e bëri atë debutuesin e dytë më të ri me Interin pas italianit [[Massimo Pellegrini]], i cili kishte debutuar në dhjetor 1982. Bonazzoli vazhdoi të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ri 2014–15, duke u thirrur nga trajneri i ri [[Walter Mazzarri]] për dy ndeshjet play-off në [[UEFA Liga e Evropës 2014–15|Ligën e Evropës]] kundër islandezëve të [[Stjarnan]] si një nga tre lojtarët e ardhur nga akademia.<ref>{{cite news|title=Inter's list for Europa League play-off round|url=http://www.inter.it/en/news/46145|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=11 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814092016/http://www.inter.it/en/news/46145|url-status=dead}}</ref> Më 6 nëntor, ai bëri debutimin e tij në kompeticion duke luajtur si titullar për 66 minuta në barazimin 1–1 kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Dodo nderon Interin, mbrojtja çalon ende|url=http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|accessdate=7 nëntor 2014|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=6 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108220847/http://www.panorama-sport.com/liga-e-europes/dodo-nderon-interin-mbrojtja-calon-ende/|archive-date=8 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Sampdoria=== Më 2 shkurt 2015, Bonazzoli u transferua te [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]] për 4.5 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/30-01-2015/calciomercatomercato-inter-baby-bomber-bonazzoli-sampdoria-diritto-riacquisto-100691251489.shtml|title=Mercato Inter, il baby bomber Bonazzoli verso la Samp, con diritto di riacquisto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 janar 2015}}</ref><ref>F.C. Internazionale Milano S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2015 (në italisht), [http://www.registroimprese.it PDF është blerë nga C.C.I.A.A. italiane]</ref> Si pjesë e marrëveshjes, ai u rikthye te Interi në huazim deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite news|title=Federico Bonazzoli joins Inter Milan|url=http://www.inter.it/en/news/47476|access-date=11 prill 2015|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 shkurt 2015|archive-date=5 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205020108/http://www.inter.it/en/news/47476|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua me ekipin Primavera, me të cilën fitoi Torneo di Viareggio, duke shënuar gol në finalen e fituar 2–1 kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]].<ref name="viareggio">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/calcio/nuove-forze-calcio/16-02-2015/finale-viareggio-inter-verona-bonazzoli-cappelluzzo-gyamfi-gollini-mancini-ausilio-vecchi-tabellino-100912754074.shtml|title=Torneo di Viareggio, festa Inter davanti a Mancini: 2-1 al Verona|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu u shpall lojtari i turnamentit.<ref name="viareggio"/> Me ekipin e parë, Bonazzoli zhvilloi vetëm një ndeshje. Bonazzoli u rikthye te Sampdoria për nisjen e sezonit të ri 2015–16, duke u aktivizuar në 7 ndeshje midis kampionatit, kupës dhe Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Palermo/16-08-2015/palermo-cassini-nuovo-dybala-sampdoria-bonazzoli-pronto-stupire-magic-120961467835.shtml|title=Palermo, Cassini come il nuovo Dybala. Sampdoria, Bonazzoli è pronto a stupire|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Ma.Gu.|date=16 gusht 2015}}</ref> Më 21 janar 2016, ai u huazua te [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]] në [[Serie B]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|title=Calciomercato: Arriva Bonazzoli|date=21 janar 2016|access-date=1 shkurt 2016|publisher=S.S. Virtus Lanciano 1924|language=it|archive-date=27 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127002212/http://www.virtuslanciano.it/news/3253_calciomercato.html|url-status=dead}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë si profesionist më 13 shkurt në fitoren 2–1 kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/13-02-2016/serie-b-cagliari-vince-allunga-frenano-crotone-novara-ok-cesena-140650452402.shtml|title=Serie B, il Cagliari vince e allunga. Frenano Crotone e Novara, ok il Cesena|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2016}}</ref> Në përfundim të sezonit, Lanciano u rrëzua në Lega Pro pasi humbi ndeshjen e play-out kundër Salernitanës.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-B/08-06-2016/serie-b-salernitana-salva-1-0-lanciano-che-va-lega-pro-1501007614032.shtml|title=Serie B, la Salernitana è salva: 1-0 al Lanciano, che va in Lega Pro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Roberto Guerriero|date=8 korrik 2016}}</ref> Më 22 korrik 2016, Bonazzoli u huazua te [[Brescia Calcio|Brescia]] për një sezon, duke vazhduar qëndrimin e tij në Serie B.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.it/news/389497/brescia-ufficiale-preso-bonazzoli.html|title=Brescia, UFFICIALE: preso Bonazzoli|publisher=CalcioMercato.it|language=it|date=22 korrik 2016|access-date=23 korrik 2016}}</ref> Ai shënoi dy gola në 25 ndeshje. Në verën e vitit 2017, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke u aktivizuar në ndeshjen hapëse të sezonit 2017–18 në Serie A para se të huazohej te [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] po në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/22-08-2017/spal-ecco-bonazzoli-arriva-prestito-sampdoria-2209426031.shtml|title=Spal, dopo Borriello ecco Bonazzoli: arriva in prestito dalla Sampdoria|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=22 gusht 2017}}</ref> Ai nuk gjeti hapsira me klubin e ri, duke luajtur vetëm 12 ndeshje pa shënuar.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-spal-sampdoria-convocato-di-biagio-italia-u21/|title=Bonazzoli, i minuti non contano: Di Biagio lo chiama in U21|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=19 maj 2018}}</ref> Në korrik 2018, Bonazzoli u huazua te [[Calcio Padova|Padova]], duke u rikthyer në Serie B.<ref>{{cite web|url=https://www.sampnews24.com/bonazzoli-sampdoria-ufficiale-prestito-padova/|title=Bonazzoli: «Volevo una società che mi desse fiducia». È ufficiale|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Paolo Priolo|date=14 korrik 2018}}</ref> Më 20 tetor, ai shënoi golin e parë të sezonit në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Crotone|Crotones]]. Më 9 mars, ai shënoi dygolëshin e parë si profesionist në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Spezia Calcio|Spezias]]. Bonazzoli e mbylli sezonin me 8 gola në 35 ndeshje, me Padovën që ra nga kategoria në javën e parafundit. Në verën e vitit 2019, Bonazzoli u rikthye te Sampdoria, duke iu bashkuar ekipit në fazën përgatitore në Ponte di Legno. Më 25 shtator, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2019/09/25/news/fiorentina-sampdoria-fuori-quagliarella-con-gabbiadini-c-e-caprari-1.37509016|title=Bonazzoli non basta: Fiorentina batte Sampdoria 2-1. I tweet e la cronaca|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=25 shtator 2019|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Gjatë vazhdimit të sezonit, Bonazzoli pësoi një dëmtim që e mbajti jashtë fushave për katër muaj. Pas rikthimit nga dëmtimi dhe rifillimit të kampionatit pas ndalesës për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]], Bonazzoli shënoi golin e dytë në kampionat në humbjen 2–1 kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/28-06-2020/serie-a-sampdoria-bologna-1-2-cronaca-match-3702202929394.shtml|title=Samp impantanata: il Bologna passa con Barrow-Orsolini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Pas kësaj, sulmuesi shënoi me një rrofeshatë të jashtëzakonshme në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 12 korrik,<ref>{{Cite web|author=[[Serie A]]|language=it|date=12 korrik 2020|title=Udinese 1-3 Sampdoria {{!}} La Samp ribalta l'Udinese {{!}} Serie A TIM|access-date=16 korrik 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZY_Md2B9Yzo&feature=emb_title}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ilsecoloxix.it/sport/2020/07/13/news/samp-rovesciata-l-udinese-con-l-acrobazia-di-bonazzoli-1-3-e-salto-in-alto-per-la-salvezza-1.39078151|title=Samp, rovesciata l’Udinese con l’acrobazia di Bonazzoli (1-3). E salto in alto per la salvezza|publisher=Il Secolo XIX|language=it|date=13 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> e cila u pasua nga një dopietë, e para në Serie A për të, në fitoren 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-sampdoria-cagliari-3-0-bonazzoli-show-i-doriani-vedono-la-salvezza_20709280-202002a.shtml|title=Serie A, la Sampdoria batte il Cagliari, la Fiorentina passa a Lecce|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=16 korrik 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/pum-pum-bonazzoli-unaltra-serata-che-non-si-puo-dimenticare-doppietta-e-punti/|title=Pum Pum Bonazzoli: «Un'altra serata che non si può dimenticare: doppietta e punti»|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=15 korrik 2020|access-date=16 korrik 2020}}</ref> Më 19 korrik, Bonazzoli shënoi golin vendimtar në ndeshjen kundër [[Parma F.C.|Parmës]], duke ndihmuar Sampdorian të siguronte matematikisht qëndrimin në elitë.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/07/19/news/parma-sampdoria_2-3_ranieri_chiude_il_discorso_salvezza-262397455/|title=Parma-Sampdoria 2-3, i doriani la ribaltano da 0-2: e Ranieri chiude il discorso salvezza|publisher=La Repubblica|language=it|date=19 korrik 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola në 19 ndeshje. Më 3 shtator 2020, Bonazzoli firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin. Pasi u aktivizua në vetëm dy ndeshje në fillimin e sezonit të ri, më 5 tetor, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] deri në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-il-torino-ha-un-nuovo-attaccante-dalla-samp-arriva-federico-bonazzoli-1441840|title=UFFICIALE: il Torino ha un nuovo attaccante, dalla Samp arriva Federico Bonazzoli|language=it|publisher=Tuttomercatoweb.com|date=3 shtator 2020}}</ref> ''I Granata'' kishin mundësinë e blerjes përfundimtare si pjesë e marrëveshjes. Ai u ribashkua me trajnerin [[Marco Giampaolo]], me të cilin punoi te Sampdoria në vitin 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-si-trasferisce-al-torino/|title=Bonazzoli si trasferisce al Torino|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|date=5 tetor 2020|access-date=6 tetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.torinofc.it/news/05/10/2020/bonazzoli-al-toro_25321|title=Bonazzoli al Toro|publisher=Torino F.C.|language=it|access-date=5 tetor 2020}}</ref> Bonazzoli shënoi golin e parë me klubin më 26 nëntor në fitoren 2–0 kundër [[Virtus Entella|Virtus Entellës]] në kupë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/26-11-2020/coppa-italia-torino-entella-2-0-gol-zaza-bonazzoli-3901177210371.shtml|title=Coppa Italia, Torino-Entella 2-0: gol di Zaza e Bonazzoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=29 nëntor 2020}}</ref> Në Serie A, goli i tij i parë erdhi më 12 dhjetor në humbjen 3–2 në shtëpi kundër Udineses.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/torino-primo-gol-in-serie-a-per-bonazzoli-il-riscatto-e-ancora-lontano/|title=Torino, primo gol in Serie A per Bonazzoli: il riscatto è ancora lontano|publisher=Sampnews24.com|author=Alessio Eremita|language=it|date=12 dhjetor 2020|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Torino/12-12-2020/torino-udinese-2-3-pussetto-de-paul-belotti-bonazzoli-nestorovski-3901630875747.shtml|title=Torino-Udinese 2-3: Pussetto, De Paul, Belotti, Bonazzoli e Nestorovski|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=13 dhjetor 2020}}</ref> Megjithatë, në janar 2021 Giampaolo u shkarkua dhe u zëvendësua nga [[Davide Nicola]], dhe hapësirat për Bonazzolin (edhe falë blerjes së [[Antonio Sanabria]]s në merkaton e dimrit) u zvogëluan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampnews24.com/bologna-torino-dichiarazioni-nicola-sky-sport-bonazzoli/|title=Torino, Nicola si pente: «Sono dispiaciuto per Bonazzoli»|publisher=Sampnews24.com|language=it|author=Federico Nardi|date=21 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toro.it/toro/primo-piano/torino-equilibrio-in-attacco-con-sacrificio-bonazzoli/1181539/|title=Sanabria-Belotti-Zaza: l'equilibrio perfetto (che esclude Bonazzoli)|publisher=Toro.it|language=it|date=23 prill 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Më 6 shkurt, ai shënoi në barazimin 3–3 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]], në të cilin shënoi golin e tretë të ekipit të tij, duke kompletuar rikthimin e piemontezëve që ishin në 3 gola disavantazh.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2021/02/06/news/atalanta-torino_3-3_i_nerazzurri_durano_mezz_ora_grande_rimonta_granata-286343338/|title=Atalanta-Torino 3-3: i nerazzurri durano mezz'ora, Bonazzoli firma la tripla rimonta granata|publisher=La Repubblica|language=it|date=6 shkurt 2021|access-date=3 gusht 2021}}</ref> ===Salernitana=== Më 3 gusht 2021, Bonazzoli u huazua te [[U.S. Salernitana|Salernitana]] deri në përfundim të sezonit me mundësi blerje.<ref>{{Cite web|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|title=Federico Bonazzoli è un giocatore della Salernitana|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-giocatore-della-salernitana/|access-date=3 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-temporaneo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo temporaneo|date=3 gusht 2021|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|access-date=3 gusht 2021}}</ref> Ai shënoi dy gola në debutimin e tij me klubin në ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Reggina 1914|Regginës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/salernitana-reggina-2-0-il-tabellino/|title=Salernitana – Reggina 2 – 0: Il Tabellino|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Goli i tij i parë në kampionat erdhi në humbjen 3–2 në transfertë kundër Bolonjës.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2021-2022/calcio-serie-a-2020-2021-le-pagelle-di-bologna-salernitana-3-2-orsolini-e-sansone-geniali.-sorpresa-_sto8502287/story.shtml|title=Calcio, Serie A 2020-2021 - Le pagelle di Bologna-Salernitana 3-2: Orsolini e Sansone geniali. Sorpresa Kechrida|publisher=Eurosport|language=it|date=22 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Me vazhdimin e sezonit, Bonazzoli do të bëhej një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit, duke shënuar gola vendimtar kundër ekipeve si Verona, Cagliari,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Cagliari/26-11-2021/cagliari-salernitana-1-1-gol-pavoletti-bonazzoli-430165064428.shtml|title=Bonazzoli al 90' risponde a Pavoletti: il pari non risolve i guai di Cagliari e Salernitana|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 2021|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Genoa,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/13-02-2022/serie-a-genoa-salernitana-1-1-gol-destro-bonazzoli-4301405438491.shtml|title=Tra Genoa e Salernitana un pari che scontenta tutti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Napoli,<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2022/01/23/news/napoli_salernitana_partita-334961728/|title=Napoli-Salernitana 4-1: il derby è azzurro, Insigne raggiunge Maradona|publisher=La Repubblica|language=it|date=23 janar 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Milan,<ref>{{Cite web|url=https://tuttosport.com/news/calcio/serie-a/2022/02/19-90081009/salernitana-milan_2-2_bonazzoli_e_djuric_frenano_pioli|title=Salernitana-Milan 2-2: Bonazzoli e Djuric frenano Pioli|publisher=Tuttosport|language=it|date=19 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Sassuolo, Fiorentina, Venezia<ref>{{Cite web|url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/2021/10/26-86549324/venezia-salernitana_1-2_schiavone_al_95_regala_tre_punti_a_colantuono|title=Venezia-Salernitana 1-2: Schiavone al 95' regala tre punti a Colantuono|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=26 gusht 2021|access-date=28 tetor 2024}}</ref> dhe Empoli, duke regjistruar sezonin më të mirë të karrierës së tij me 10 gola në 32 ndeshje. Më 26 korrik 2022, Salernitana bleu kartonin e tij për 5 milion €.<ref>{{Cite web|url=https://www.sampdoria.it/news/club/2022/07/26/bonazzoli-ceduto-alla-salernitana-a-titolo-definitivo/|title=Bonazzoli ceduto alla Salernitana a titolo definitivo|publisher=U.C. Sampdoria|language=it|author=Federico Berlingheri|date=26 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ussalernitana1919.it/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-giocatore-della-salernitana/|title=Federico Bonazzoli è un nuovo giocatore della Salernitana|publisher=U.S. Salernitana 1919|language=it|date=26 korrik 2022|access-date=26 korrik 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gianlucadimarzio.com/it/calciomercato-salernitana-bonazzoli-news-24-luglio-2022|title=Salernitana, è fatta per il ritorno di Bonazzoli. Non si mollano Piatek e Maupay|publisher=Gianluca Di Marzio|language=it|access-date=26 korrik 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, Bonazzoli shënoi vetëm 2 gola në 24 ndeshje. Më 10 gusht 2023, ai u huazua te Verona për një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-al-verona-a-titolo-temporaneo/|title=Federico Bonazzoli al Verona a titolo temporaneo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=10 gusht 2023|access-date=12 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hellasverona.it/news/federico-bonazzoli-e-un-nuovo-attaccante-dellhellas-verona|title=Federico Bonazzoli è un nuovo attaccante dell’Hellas Verona|publisher=Hellas Verona F.C.|language=it|access-date=10 gusht 2023}}</ref> Ai debutoi me klubin nëntë ditë më vonë, duke shënuar golin e fitores kundër Empolit vetëm gjashtë minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Verona/19-08-2023/empoli-verona-0-1-decide-il-gol-di-bonazzoli-al-debutto.shtml|title=Bonazzoli entra e dopo 6' segna al debutto: il Verona sbanca Empoli|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=19 gusht 2023|language=it|access-date=20 gusht 2025}}</ref> Nga nëntori e tutje, për shkak të konkurencës në rolin e tij, ai gjeti më pak hapësirë ​​në rotacionet e trajnerit [[Marco Baroni]].<ref>{{Cite web|url=https://www.larena.it/argomenti/sport/hellas-verona/hellas-verona-bonazzoli-gol-rinascita-salvezza-1.10668209|title=Bonazzoli, attesa e resurrezione. Sarà lui il bomber salvezza?|publisher=Larena.it|language=it|date=4 prill 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Bonazzoli e përfundoi sezonin me 24 ndeshje dhe 3 gola. Në fillim të qershorit, ai u njoftua se do të rikthehej te Salernitana pas përfundimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=https://www.salernonotizie.it/2024/06/04/salernitana-rientra-alla-base-bonazzoli-per-lui-o-rinnovo-o-prestito-definitivo/|title=Salernitana, rientra alla base Bonazzoli: per lui o rinnovo o prestito definitivo|publisher=Salerno Notizie|language=it|date=4 qershor 2024|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tuttosalernitana.com/primo-piano/salernitana-prestito-o-cessione-definitiva-quale-futuro-per-bonazzoli-111595|title=Salernitana: prestito o cessione definitiva, quale futuro per Bonazzoli?|publisher=Tutto Salernitana|language=it|access-date=4 qershor 2024}}</ref> ===Cremonese=== Më 6 gusht 2024, Bonazzoli firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[U.S. Cremonese|Cremonesen]], duke u rikthyer në Serie B pas katër sezonesh.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/federico-bonazzoli-nuovo-giocatore-della-cremonese/|title=Federico Bonazzoli nuovo giocatore della Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=6 gusht 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://salernitana.it/news/federico-bonazzoli-alla-cremonese-a-titolo-definitivo/|title=Federico Bonazzoli alla Cremonese a titolo definitivo|publisher=U.S. Salernitana|language=it|date=6 gusht 2024|access-date=6 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin katër ditë më vonë ndeshjen e raundit të 32-tave të kupës kundër [[A.S. Bari|Barit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 82të dhe shënoi penalltinë fituese në gjuajtjet e penalltive që pasuan.<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/dirette/calcio/coppa-italia-2024/diretta-cremonese-bari-g2458748/|title=Cremonese - Bari (1-1) Coppa Italia 2024|publisher=La Repubblica|language=it|access-date=13 gusht 2024}}</ref> Më 26 tetor, Bonazzoli shënoi golin e parë të sezonit në fitoren 2–1 kundër ish klubit të tij Salernitana.<ref>{{Cite web|url=https://uscremonese.it/la-cremo-ha-la-meglio-sulla-salernitana-2-1-allo-zini/|title=La Cremo ha la meglio sulla Salernitana: 2-1 allo Zini – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=26 tetor 2024}}</ref> Tre javë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitoren kundër [[Modena F.C.|Modenës]].<ref>{{Cite web|language=it|url=https://modenacalcio.com/modena-cremonese-le-formazioni-ufficiali/#:~:text=Partita%20ricca%20di%20emozioni%20nel,al%20Picco%20di%20La%20Spezia.|title=Modena-Cremonese 2-2: un punto a testa al Braglia|publisher=Modena F.C.|date=29 tetor 2024|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://uscremonese.it/cremo-pareggio-al-braglia-2-2-con-il-modena/|title=Cremo, pareggio al Braglia: 2-2 con il Modena – US Cremonese|publisher=U.S. Cremonese|language=it|access-date=17 dhjetor 2024}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 6 gola dhe kontriboi në rikthimin e Cremoneses në Serie A. Bonazzoli e nisi sezonin e ri 2025–26 duke shënuar një gol me rrofeshatë në fitoren 2–1 kundër Milanit në transfertë në ndeshjen hapëse të kampionatit; ky ishte suksesi i parë i Cremoneses në [[San Siro]] kundër Milanit.<ref>{{Cite web|language=it|publisher=Sky Sport|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2025/08/23/bonazzoli-gol-rovesciata-milan-cremonese-video|title=Bonazzoli l'ha rifatto: altra rovesciata al Milan|website=sport.sky.it|date=24 gusht 2025|access-date=24 gusht 2025}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Milan/23-08-2025/milan-cremonese-1-2-gol-di-baschirotto-pavlovic-e-bonazzoli.shtml|title=Meraviglia di Bonazzoli, il ritorno di Allegri è un incubo: la Cremonese batte il Milan a San Siro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=24 gusht 2025}}</ref> Më 4 tetor, ai shënoi sërisht në San Siro, këtë herë kundër Interit, por Cremonese u mposht 4–1.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.transfermarkt.it/inter_us-cremonese/index/spielbericht/4620740|title=Inter - US Cremonese, 04/10/2025 - Serie A - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|access-date=5 janar 2026}}</ref> Më 29 tetor, Bonazzoli shënoi një dygolësh, përfshirë një tjetër gol me rrofeshatë, në suksesin 2–0 kundër Genoas.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Genoa/29-10-2025/genoa-cremonese-live-risultato-e-gol-in-diretta-serie-a.shtml|title=Super Bonazzoli, la Cremonese non si ferma più. Notte fonda per il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|language=it|author=T. G. R. Lombardia|url=https://www.rainews.it/tgr/lombardia/articoli/2025/10/genoa-cremonese-subito-grigiorossi-avanti-6fe303d1-4e8c-4463-8562-cdaca756898d.html|title=Genoa-Cremonese 0 a 2, Bonazzoli fa sognare i grigiorossi|publisher=RaiNews|language=it|date=29 tetor 2025|access-date=5 janar 2026}}</ref> Pas kësaj, ai ishte protagonist në suksesin 2–0 kundër rivalëve për mbijetesë [[U.S. Lecce|Lecce]], duke shënuar me penallti. ==Karriera ndërkombëtare== Më 21 shkurt 2012, Bonazzoli bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane nën-15 e futbollit|ekipin nën-15]] të Italisë në një miqësore të fituar 4–0 kundër Belgjikës.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-15/amichevole-belgio-u15-vs-italia-u15-0-4-42-casiraghi-44-felicioli-49-vido-54-minelli-1862|title=AMICHEVOLE Belgio-Italia 0-4 (Under 15)|publisher=Tutto Nazionali|language=it|date=21 shkurt 2012}}</ref> Dy ditë më vonë, në një tjetër miqësore kundër të njëjtit kundërshtar, ai shënoi dy golat e parë me ekipin.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2012/febbraio/24/Taccuino_ga_10_12022417626.shtml|title=Taccuino|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 shkurt 2012}}</ref> Më 5 shtator 2013, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-16 e futbollit|ekipin nën-16]], duke shënuar gol kundër [[Kombëtarja zvicerane nën-16 e futbollit|Zvicrës]].<ref>{{cite web|url=https://www.tuttonazionali.com/under-16/sconfitta-per-3-1-nel-primo-test-con-la-svizzera-4298|title=Sconfitta per 3-1 nel primo test con la Svizzera|publisher=Tutto Nazionali|language=it|author=Andrea Platania|date=5 shtator 2012}}</ref> Po në atë vit, ai mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian me [[Kombëtarja italiane nën-17 e futbollit|ekipin nën-17]]. Italia u mposht me penallti në finale nga [[Kombëtarja ruse nën-17 e futbollit|Rusia]].<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/05/17/news/under_17_europei_italia_russia-59032055/|title=Italia U17, il sogno finisce ai rigori: Russia campione d'Europa|publisher=La Repubblica|language=it|date=17 maj 2013}}</ref> Bonazzoli më pas u aktivizua me ekipet nën-18 dhe -19, duke shënuar një tregolësh në një ndeshje kundër San Marinos me këtë të fundit.<ref>{{cite news|url=https://archiviostorico.gazzetta.it//2014/ottobre/13/Che_Bonazzoli_Tre_gol_nel_ga_0_20141013_e7df05ae-529c-11e4-9545-c29e34d69aba.shtml|title=Che Bonazzoli Tre gol nel 6-0 al San Marino|author=Vincenzo D'Angelo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 tetor 2014}}</ref> Më 17 nëntor 2014, Bonazzoli luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në humbjen 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja daneze nën-21 e futbollit|Danimarkës]];<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.it/spielbericht/index/spielbericht/2510925|title=Italia U21 - Danimarca U21, 17/nov/2014 - Nazionale - Cronaca della partita|publisher=Transfermarkt|language=it|date=17 nëntor 2014|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> në moshën 17 vjeç, 5 muaj e 27 ditë, ai u bë lojtari më i ri italian që debuton në këtë kategori.<ref>{{Cite web|url=http://www.raisport.rai.it/dl/raiSport/media/Bonazzoli-il-piu-giovane-esordiente-di-sempre-2f3f0df1-fa13-4953-8cd7-cf62619cca1a.html|title=Bonazzoli, il più giovane esordiente di sempre|publisher=Rai Sport|language=it|access-date=21 nëntor 2014}}</ref> Rekordi i tij u thye nga portieri [[Gianluigi Donnarumma]] më 24 mars 2016, i cili debutoi në moshën 17 vjeç e 28 ditë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcio/under-21-italia-travolgente-4-1-all-irlanda_1092692-201602a.shtml|title=Under 21: Italia travolgente, 4-1 all'Irlanda|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=24 mars 2016}}</ref> Më 10 tetor 2017, Bonazzoli u rikthye në ekipin nën-21 pas tre vitesh, duke zëvëndësuar [[Patrick Cutrone]]n në miqësoren kundër [[Kombëtarja marokene nën-21 e futbollit|Marokut]], ndaj së cilës shënoi edhe golin e parë me ekipin nën-21.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/10-10-2017/under-21-amichevole-italia-marocco-4-0-segna-ancora-cutrone-2201219935306.shtml|title=Under 21, Italia-Marocco 4-0: Cutrone segna ancora|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Vincenzo D'Angelo|date=10 tetor 2017}}</ref> Dy vite më pas, ai ishte pjesë e ekipit që mori pjesë në UEFA Kampionatin Evropian nën-21 si zëvëndësuesi i të dëmtuarit [[Andrea Pinamonti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/italia-under-21-pinamonti-infortunato-lascia-temporaneamente/1vbvo45adw1nb1a8cd3zh2rfqt|title=Italia Under 21, Pinamonti infortunato: salta gli Europei, convocato Bonazzoli|publisher=Goal.com|language=it|access-date=15 qershor 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== Bonazzoli është një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmues]] tipik, aty ku dallohet për lëvizjet brënda zonës dhe instiktin për gol. Ai gjithashtu mund të luaj si sulmues i dytë.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.lagiovaneitalia.net/lginet/22451-2/|title=Raspadori e Bonazzoli: i bomber LGI subito in goal|publisher=La Giovane Italia|date=27 gusht 2021|language=it|access-date=31 gusht 2021|archive-date=27 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627205809/https://www.lagiovaneitalia.net/lginet/22451-2/|url-status=dead}}</ref> Ai është një lojtar këmbë-majtë i cili zotëron një teknikë të mirë, duke shënuar në disa raste gola akrobatik. Bonazzoli është gjithashtu një lojtar shtatlartë, i cili shfrytëzon fizikun e tij në duelet ajërore dhe për mbajtjen e topit. Ai është edhe një gjuajtjës i saktë i penalltive.<ref name=":0"/> Në fillimet e karrierës së tij, Bonazzoli u krahasua me ish sulmuesin [[Christian Vieri]] nga tifozët e Interit, të cilët vunë në dukje stilin e tyre të ngjashëm të lojës.<ref name="inter1908blog.com">{{cite news|title=FEDERICO BONAZZOLI – PLAYER PROFILE|url=http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|website=inter1908blog.com|language=en|accessdate=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104014338/http://inter1908blog.com/federico-bonazzoli-player-profile/|archive-date=4 nëntor 2014|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Babai i tij, [[Emiliano Bonazzoli]], ishte gjithashtu një futbollist në rolin e sulmuesit, duke luajtur 10 sezone në Serie A me klube të ndryshme si dhe në ligat e tjera të ulta të futbollit italian.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/emiliano-bonazzoli/profil/spieler/5877|title=Emiliano Bonazzoli|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=19 maj 2026}}</ref> == Statistikat == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]]<ref group="nb">Përfshirë kompedicionet e tjera, përfshirë [[UEFA Liga e Europës]].</ref> !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="3" valign="center"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |1||0||0||0||–||–||–||–||1||0 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |1||0||0||0||1||0||–||–||2||0 |- !Total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |- !colspan="2"|Karriera në total ! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 3 !! 0 |} <references group="nb"/> == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://www.uefa.com/under17/season=2013/teams/player=250056186/index.html Profili] te UEFA.com *[http://www.soccerwiki.org/player.php?pid=70671 SoccerWiki.org] *[https://web.archive.org/web/20141109133348/http://instagram.com/bomberbona97 Instagram] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] iaxajm7k0tbttam7dp5rgyvu6rg02qk Marc Bartra 0 153330 2982127 2947501 2026-05-19T03:08:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982127 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marc Bartra | image = 2012 2013 - 15 Marc Bartra.jpg | caption = Bartra duke luajtur për Barcelonën në vitin 2012 | fullname = Marc Bartra Aregall | birth_date = {{birth date and age|15|1|1991|df=y}} | birth_place = [[Sant Jaume dels Domenys|Sant Jaume]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.83 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Qëndër-mbrojtës]] | currentclub = [[Real Betis|Betis]] | clubnumber = 5 | youthyears1 = 2001–2002 | youthclubs1 = [[RCD Espanyol|Espanyol]] | youthyears2 = 2002–2009 | youthclubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | years1 = 2009–2012 | clubs1 = [[FC Barcelona B|Barcelona B]] | caps1 = 81 | goals1 = 2 | years2 = 2010–2016 | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 59 | goals2 = 5 | years3 = 2016–2018 | clubs3 = [[Borussia Dortmund]] | caps3 = 31 | goals3 = 2 | years4 = 2018–2022 | clubs4 = [[Real Betis|Betis]] | caps4 = 121 | goals4 = 6 | years5 = 2022–2023 | clubs5 = [[Trabzonspor]] | caps5 = 29 | goals5 = 4 | years6 = 2023– | clubs6 = [[Real Betis|Betis]] | caps6 = 3 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2009–2010 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2011 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps3 = 7 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2011–2013 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps4 = 16 | nationalgoals4 = 2 | nationalyears5 = 2013–2018 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps5 = 14 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2010–2019 | nationalteam6 = [[Kombëtarja kataloniase e futbolli|Katalonia]] | nationalcaps6 = 6 | nationalgoals6 = 0 | pcupdate = 10 nëntor 2023 | ntupdate = }} '''Marc Bartra Aregall''' (<small>Katalonisht</small>: [[Gjuha katalane|[ˈmarɡ ˈbartɾə əɾəˈɣaʎ]]], <small>Spanjisht</small> [[Gjuha spanjolle|[ˈmarɣ ˈβartɾa aɾeˈɣal]]]; lindur më [[15 janar]] [[1991]]) është një futbollist profesionist spanjoll i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër mbrojtës]] për klubin spanjoll [[Real Betis|Betis]] dhe me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] ==Karriera me klube== ===Barcelona=== Lindur në [[Sant Jaume dels Domenys]], [[Province of Tarragona|Tarragona]], [[Katalonia]], Bartra lëvizi në sistemin e të rinjëve të [[FC Barcelona|Barcelonës]], ''[[La Masia]]'', në moshën 11 vjeçare, pasi kishte luajtur më parë futboll me të afërmit e [[RCD Espanyol]]. Pasi kaloi nivelet të moshave, ai u vendos te [[FC Barcelona B|skuadra B]] në vitin 2009.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html|title=Bartra y Muniesa: finura y carácter defensivo|trans-title=Bartra dhe Muniesa: finesë dhe karakter mbrojtës|publisher=FC Barcelona|language=en|date=13 shkurt 2010|accessdate=13 shkurt 2010|url-status=deviated|archivedate=9 dhjetor 2010|archiveurl=https://archive.today/20101209165558/http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html}}</ref> Më 14 shkurt 2010, një muaj pas ditëlindjes së tij të 19të, Bartra bëri debutimin e tij me skuadrën e parë, duke hyrë si zëvëndësues në vend të [[Jeffrén Suárez]] për 30 minutat e fundit të humbjes 2–1 kundër [[Atlético Madrid]] në [[Stadiumi Vicente Calderón|stadiumin Vicente Calderón]].<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html|title=Barça lose unbeaten record (2–1)|trans-title=Barça humbet rekordin e pamposhtur (2–1)|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 shkurt 2010|accessdate=14 shkurt 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906073517/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html|archive-date=6 shtator 2011|url-status=dead}}</ref> Ai më pas luajti ndeshjen e parë si titullar në [[La Liga]] pas një viti e tre muaj më vonë, duke luajtur 90 minuta në barazimin 0–0 në shtëpi kundër [[Deportivo de La Coruña]].<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739|title=Barca back-ups draw blank|publisher=ESPN FC|language=en|date=15 maj 2011|accessdate=16 maj 2011|url-status=deviated|archivedate=24 tetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024232800/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739}}</ref> Më 21 maj 2011, Bartra shënoi golin e parë me skuadrën e parë të Barcelonës, duke ndihmuar skuadrën në fitoren 3–1 kundër [[Málaga CF|Málagës]], në ndeshjen e fundit [[2010–11 La Liga|të sezonit]] në Ligë.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739|title=Second XI ease to win|publisher=ESPN FC|language=en|date=21 maj 2011|accessdate=21 maj 2011|url-status=deviated|archivedate=25 tetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121025195703/http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739}}</ref> Ai u vendos si një lojtar i rregullt i skuadrës së parë për [[2012–13 La Liga|sezonin 2012–13]], por duke gjetur mundësi të pakta për të luajtur nga trajneri [[Tito Vilanova]], me trajnerin spanjoll i cili preferonte në rast të një dëmtimi mesfushorët mbrojtës [[Javier Mascherano]] dhe [[Alex Song]], dhe më pas mbrojtësin [[Adriano Correia Claro|Adrianon]], duke bërë që Bartra të ishte zgjdhja e fundit.<ref>{{cite news|url=http://www.mundodeportivo.com/20121024/fc-barcelona/bartra-song-mascherano-vallecas-cara-a-cara_54353437670.html|title=¿Debe jugar Bartra en Vallecas?|trans-title=A duhet Bartra të luaj në Vallecas?|publisher=[[El Mundo Deportivo (gazetë)|El Mundo Deportivo]]|language=es|date=24 tetor 2012|accessdate=29 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://futbol.as.com/futbol/2012/10/25/mas_futbol/1351146449_850215.html|title=Bartra, un central que "le da 25.000 vueltas a Song"|trans-title=Bartra, qëndrori i cili është "25.000 herë më i mirë se Song"|publisher=[[Diario AS]]|language=es|date=25 tetor 2012|accessdate=29 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/es/news/27/liga-de-espa%C3%B1a/2012/12/30/3638382/marc-bartra-le-pide-m%C3%A1s-minutos-a-los-reyes-magos|title=Marc Bartra le pide más minutos a los Reyes Magos|trans-title=Marc Bartra pyet Tre Burrat e mençur për më shumë minuta|publisher=[[Goal.com]]|language=es|date=30 dhjetor 2012|accessdate=29 shtator 2013}}</ref> Kjo gjë bëri që ai t'a mbyllte sezonin me vetëm 16 paraqitje në të gjitha kompedicionet, duke koleksionuar gjithsej vetëm 902 minuta në fushë. Më 24 shtator 2013, Bartra shënoi golin e dytë me fanellën ''Blaugrana'', duke zëvëndësuar të dëmtuarin Javier Mascherano në pjesën e parë të suksesit 4–1 kundër [[Real Sociedad]] në [[Camp Nou]], duke shënuar pas gjuajtjes nga cepi i zonës nga [[Lionel Messi]].<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/uk/en/report/373164/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Barca maintain perfect start|publisher=ESPN FC|language=en|date=24 shtator 2013|accessdate=29 shtator 2013}}</ref> Më 18 mars 2014, Bartra firmosi një kontratë të re tre vjeçare me Barcelonën.<ref>{{Cite news|url=http://www.fcbarcelona.cat/futbol/primer-equip/detall/noticia/marc-bartra-signa-fins-al-2017|title=Marc Bartra, fins al 2017: "És un repte consolidar-se"|trans-title=Marc Bartra, deri në 2017: "Kjo është një sfidë për t'i lënë vend vetes"|publisher=FC Barcelona|language=en|date=18 mars 2014|accessdate=18 mars 2014}}</ref> Më 16 prill, ai luajti si titullar në [[Finalja e Copa del Rey 2014|finalen]] e [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]] kundër rivalëve të [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], duke shënuar golin e barazimit të përkohshëm me kokë pas një korne, por u mposht nga [[Gareth Bale]] në golin e dytë pas një vrapi që nga mesi i fushës nga uellsiani, me Barcelonën e cila humbi finalen me rezultatin 2–1.<ref>{{Cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/super-bejl-reali-mbret-i-sapnjes/|title=Super Bejl, Realli "mbret" i Spanjës|publisher=[[Panorama Sport (gazetë)|Panorama Sport]]|language=sq|date=16 prill 2014|accessdate=17 prill 2014}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 3 qershor 2016, Bartra u shit te klubi gjemran [[Borussia Dortmund]] për 8 milion €, duke firmosur një marrëveshje katër-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblsp-marc-bartra-borussia-dortmunds-new-defensive-ace.jsp|title=Marc Bartra: Borussia Dortmund's new defensive ace|publisher=[[Bundesliga]]|language=en|date=3 qershor 2016|access-date=25 qershor 2016|archive-date=27 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427165945/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblsp-marc-bartra-borussia-dortmunds-new-defensive-ace.jsp|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dw.com/en/bundesliga-borussia-dortmund-sign-barcelona-defender-marc-bartra/a-19305777|title=Bundesliga: Borussia Dortmund sign Barcelona defender Marc Bartra|publisher=[[Deutsche Welle]]|language=en|author=Matt Pearson|date=3 qershor 2016|access-date=21 qershor 2016}}</ref> Ai debutoi më 14 gusht në ndeshjen e Superkupës Gjermane kundër [[FC Bayern München|Bayern München]], me Dortmundin që u mposht 2–0.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/german-super-cup/2315/blog/post/2927978/vidal-and-muller-goals-earn-bayern-munich-super-cup-glory-vs-dortmund|title=Second-half goals earn Bayern Munich Super Cup glory vs. Dortmund|publisher=ESPN FC|author=Stephan Uersfeld|language=en|date=14 gusht 2016|access-date=4 shtator 2016}}</ref> Një muaj më pas, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren komode 6–0 kundër [[Legia Varshava|Legia Varshavës]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000783/match=2019293/postmatch/report/|title=Dortmund six-shooters wreck Legia's comeback|publisher=UEFA|language=en|date=15 shtator 2016|access-date=10 mars 2017}}</ref> Më 11 prill 2018, kur Dortmundi po udhëtonte drejt [[Westfalenstadion]] për ndeshjen e tyre çerek-finale të Ligës së Kampioneve kundër [[AS Monaco FC|Monacos]], autobuzi i tyre u godit nga tre shpërthime.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/04/11/marc-bartra-injured-explosion-near-borussia-dortmunds-team-bus/|title=Marc Bartra injured after explosion near Borussia Dortmund's team bus ahead of Champions League tie|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=11 prill 2017|access-date=11 prill 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-39571776|title=Blasts hit German football team bus|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 prill 2017|access-date=29 tetor 2017}}</ref> Bartra, i cili theu kockën radiale në krahun e tij dhe kishte mbeturina në dorë pas bombardimeve, iu nënshtrua një operacioni të nesërmen,<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39573310|title=Marc Bartra: Borussia Dortmund defender injured in bus attack 'doing much better'|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 prill 2017|access-date=12 prill 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-undergoes-operation-on-arm-and-hand|title=Marc Bartra undergoes operation on arm and hand|publisher=Borussia Dortmund|language=en|date=12 prill 2017|access-date=29 tetor 2017|archive-date=29 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029172847/https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-undergoes-operation-on-arm-and-hand|url-status=dead}}</ref> kur gjermanët luajtën ndeshjen e riplanifikuar dhe humbën 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Champions-League/09-Borussia-Dortmund-AS-Monaco/Match-report/Monaco-hold-off-Borussia-fightback-to-run-out-3-2-winners|title=Monaco hold off Borussia fightback to run out 3–2 winners|publisher=Borussia Dortmund|language=en|date=12 prill 2017|access-date=29 tetor 2017|archive-date=29 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029173056/https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Champions-League/09-Borussia-Dortmund-AS-Monaco/Match-report/Monaco-hold-off-Borussia-fightback-to-run-out-3-2-winners|url-status=dead}}</ref> I pyetur në lidhje me ngjarjen, Bartra deklaroi: "Ishin 15 minutat më të gjata dhe të vështira të jetës time."<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/borussia-dortmund-bomb-attack-explosions-marc-bartra-injury-latest-investigation-champions-league-a7683801.html|title=Marc Bartra opens up about being at the centre of the Borussia Dortmund bomb attack|newspaper=[[The Independent]]|language=en|author=Ben Burrows|date=14 prill 2017|access-date=29 tetor 2017}}</ref> Ai u rikthye në stërvitje 29 ditë pas ngjarjes.<ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-back-in-team-training|title=Marc Bartra back in team training|publisher=Borussia Dortmund|language=en|date=10 maj 2017|access-date=29 tetor 2017|archive-date=29 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029173051/https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-back-in-team-training|url-status=dead}}</ref> Bartra luajti ndeshjen e parë pas dëmtimit në krahë më 20 maj 2017, duke u aktivizuar 90 minuta në fitoren 4–3 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremenit]];<ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/marc-bartra-makes-first-borussia-10461926|title=Marc Bartra makes first Borussia Dortmund appearance since bomb blast in final day thriller with Werder Bremen|newspaper=[[Daily Mirror]]|language=en|author=Liam Prenderville|date=20 maj 2017|access-date=31 janar 2018}}</ref> përpara kësaj, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur i ndeshjes paraardhëse kundër [[FC Augsburg|Augsburgut]].<ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Bundesliga/33-FC-Augsburg-Borussia-Dortmund/Pre-match-report/Bartra-in-squad-Kagawa-in-for-suspended-Castro|title=Bartra in squad, Kagawa in for suspended Castro|publisher=Borussia Dortmund|language=en|date=13 maj 2017|access-date=29 tetor 2017}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Një javë më pas, Bartra fitoi trofeun e parë me klubin, Kupën e Gjermanisë, duke ndihmuar Dortmundin të mposhte [[Eintracht Frankfurt]]in 2–1 në finalen e luajtur në [[Berlin]].<ref name="POKAL">{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/DFB-Pokal/06-Eintracht-Frankfurt-Borussia-Dortmund/Match-report/Teams-goals|title=Teams & goals|publisher=Borussia Dortmund|language=en|date=27 maj 2017|access-date=29 tetor 2017|archive-date=29 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029172924/https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/DFB-Pokal/06-Eintracht-Frankfurt-Borussia-Dortmund/Match-report/Teams-goals|url-status=dead}}</ref> ===Betis=== Më 30 janar 2018, Bartra u transferua te [[Real Betis|Betis]] duke firmosur një kontratë deri në qershor 2023.<ref>{{cite web|url=http://www.realbetisbalompie.es/en/noticias/actualidad/10889/el-real-betis-se-refuerza-con-el-internacional-mar|title=Real Betis signs Spanish international Marc Bartra|publisher=Real Betis|language=en|date=30 janar 2018|access-date=30 janar 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131081142/http://www.realbetisbalompie.es/en/noticias/actualidad/10889/el-real-betis-se-refuerza-con-el-internacional-mar|archive-date=31 janar 2018}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin më 12 maj 2019, duke i dhënë ekipit avantazhin e përkohshëm në barazimin 2–2 kundër rivalëve të [[Sevilla FC|Seviljes]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/reuters/2018/05/12/sports/soccer/12reuters-soccer-spain.html|title=Atletico clinch second spot, Bale leads Real rout|newspaper=[[The New York Times]]|language=en|date=12 maj 2018|access-date=14 maj 2018}}</ref> Nga dhjetori 2020 e deri në mars 2021, Bartra ishte jashtë fushave për shkak të problemeve me tendinën e akilit dhe një problem i fshikëzës së tëmthit, duke bërë që ai të humbte peshë në mënyre drastike.<ref>{{cite news|url=https://sevilla.abc.es/alfinaldelapalmera/noticias-betis/sevi-alegria-bartra-volver-entrenar-companeros-202103111758_noticia.html?ref=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F|title=La alegría de Bartra por volver a entrenar con sus compañeros|trans-title=Bartra's joy to train with his teammates again|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=11 mars 2021|access-date=7 janar 2023}}</ref> Më 23 prill, ai luajti 120 minuta të plota në finalen e Kupës së Mbretit kundër Valencias, ku Betis u mposht nga gjuajtjet e penalltive.<ref name="COPA">{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/61202911|title=Real Betis 1–1 Valencia (5–4 on pens): Real Betis win Copa del Rey final on penalties|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 prill 2022|access-date=23 prill 2022}}</ref> ===Trabzonspor=== Më 14 gusht 2022, Bartra firmosi me klubin turk [[Trabzonspor]] për 1.25 milion €.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/futbol/betis/2022/08/14/62f8a80dca4741027e8b4597.html|title=Bartra se marcha al Trabzonspor|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|author=Rocio Guevara|language=es|date=14 gusht 2022|access-date=14 gusht 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kap.org.tr/en/Bildirim/1055297|title=Results or ending of transfer meetings|publisher=KAP|language=tr|date=15 gusht 2022|access-date=15 gusht 2022}}</ref> Ai debutoi me klubin dy ditë më vonë në humbjen 2–1 kundër [[F.C. Copenhagen|Copenhagenit]] në ndeshjen e parë të raundit play-off të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=https://www.diariodesevilla.es/deportes/BodoGlimt-Copenhague-igualdad-Rangers-PSV_0_1711630414.html|title=Mal estreno del Trabzonspor de Marc Bartra en la previa de la Champions|newspaper=[[Diario de Sevilla]]|language=es|date=16 gusht 2022|access-date=7 janar 2023}}</ref> Më 18 shtator, ai shënoi golin e parë në Turqi në fitoren 3–2 kundër [[Gaziantep F.K.|Gaziantep]] në [[Süper Lig]].<ref>{{cite news|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/internacional/20220919/1001871044/bartra-da-triunfo-trabzonspor.html|title=Bartra da el triunfo al Trabzonspor en el descuento|newspaper=Mundo Deportivo|language=es|date=19 shtator 2022|access-date=7 janar 2023}}</ref> Më 28 dhjetor, Bartra shënoi golin e barazimit të përkohshëm në humbjen 4–1 kundër [[Fatih Karagümrük S.K.|Fatih Karagümrük]] si dhe u përjashtua me karton të kuq që në pjesën e parë.<ref>{{cite web|url=https://turkish-football.com/pirlo-guides-karagumruk-to-shock-victory-over-trabzonspor/|title=Pirlo guides Karagumruk to shock victory over Trabzonspor|publisher=Turkish Football|language=en|author1=Emre Sarigul|date=29 dhjetor 2022|access-date=7 janar 2023}}</ref> Më 11 korrik 2023, Bartra u largua zyrtarisht nga klubi pas vetëm një sezoni.<ref>{{cite web|url=https://www.football-espana.net/2023/06/08/marc-bartra-hopeful-of-real-betis-return-as-trabzonspor-exit-looms-large|title=Marc Bartra hopeful of Real Betis return as Trabzonspor exit looms large|publisher=Football Espana|language=en|date=8 qershor 2023|access-date=14 gusht 2024}}</ref> ===Rikthimi te Betis=== Më 24 korrik 2023, Bartra u rikthye te Betis në një marrëveshje deri në qershor 2024..<ref>{{cite web|url=https://www.realbetisbalompie.es/noticias/actualidad/marc-bartra-cuarta-incorporacion-del-real-betis-para-la-proxima-temporada-29260|title=Marc Bartra, cuarta incorporación del Real Betis para la próxima temporada|publisher=Real Betis|language=es|date=24 korrik 2023|access-date=24 korrik 2023}}</ref> Në tetor, ai u diagnostikua me sindromën Haglund në tendinën e Akilit të këmbës së djathtë dhe mungoi disa muaj.<ref>{{cite news|url=https://www.mundodeportivo.com/vidae/salud/20231010/1002084610/asi-sindrome-haglund-lesion-aparta-marc-bartra-futbol-periodo.html|title=Así es el síndrome de Haglund, la lesión que aparta a Marc Bartra del fútbol durante un largo periodo de tiempo|newspaper=Mundo Deportivo|author=Guiomar Rovelló|language=es|date=10 tetor 2023|access-date=10 nëntor 2023}}</ref> Ai e mbylli sezonin 2023–24 me vetëm 4 ndeshje në të gjitha kompeticionet. ==Karriera ndërkombëtare== Bartra luajti 37 ndeshje me ekipet e moshave të Spanjës, duke përfshirë kategorinë nën-16 e deri te nën-21. Ai bëri debutimin e tij me kombëtaren e parë më 16 nëntor 2013 në fitoren 2–1 në miqësoren kundër Guinesë Ekuatoriale.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2012_13/amistosos_seleccion/10/gue_spa/|title=De pasear la estrella a ver las estrellas|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=17 nëntor 2013|accessdate=17 nëntor 2013}}</ref> Kjo ndeshje më vonë u anulua nga [[FIFA]] pasi ata nuk ishin njoftuar se gjyqtari do të ishte nga Guinea Ekuatoriale.<ref>{{cite news|url=http://futbol.as.com/futbol/2013/12/31/seleccion/1388482413_777511.html|title=La FIFA anula el Guinea-España|newspaper=Diario AS|language=es|date=31 dhjetor 2013|access-date=25 qershor 2014}}</ref> Debutimi i tij zyrtar erdhi më 8 shtator 2014 në fitoren 5–1 kundër [[Kombëtarja maqedonase e futbollit|Maqedonisë së Veriut]] në [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]]; ai hyri si zëvëndësues në pjesën e dytë në vend të [[Sergio Ramos]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013823/postmatch/report/index.html|title=EURO holders Spain brush FYROM aside|publisher=UEFA|language=en|date=8 shtator 2014|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> Mē 17 maj 2016, Bartra ishte pjesë e listës paraprake me 25 lojtarë të trajnerit [[Vicente del Bosque]] që do të luanin në turnament.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36312769|title=Euro 2016: Diego Costa, Juan Mata & Fernando Torres not in Spain squad|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 maj 2016|access-date=17 maj 2016}}</ref> Disa ditë më pas, ai u përfshi në listën përfundimtare me 23 lojtarë.<ref>{{cite news|url=http://deportes.elpais.com/deportes/2016/05/31/actualidad/1464710610_277737.html?rel=cx_articulo|title=Isco y Saúl fuera de la lista de Del Bosque para la Eurocopa 2016|newspaper=[[El País]]|author=Luis Martín|language=es|date=31 maj 2016|access-date=3 qershor 2016}}</ref> Ai nuk luajti asnjë ndeshje në turnament; Spanja u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]].<ref>{{cite news|author=Jim Foulerton|title=Dominant Italy brush aside champions Spain|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2018002/postmatch/report/index.html|publisher=UEFA|language=en|date=27 qershor 2016|access-date=27 qershor 2016}}</ref> Bartra shënoi golin e parë ndërkombëtar më 11 tetor 2018 në fitoren 4–1 në miqësoren kundër [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] në [[Millennium Stadium]].<ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/report?gameId=510031|title=Paco Alcacer scores twice as dominant Spain demolish Wales in Cardiff|publisher=ESPN FC|language=en|date=11 tetor 2018|access-date=12 tetor 2018}}</ref> ==Profili i lojtarit== Bartra është një lojtar i shkathët dhe i talentuar, i cili dallohet për shpejtësinë e tij dhe pasimet e sakta. Edhe pse roli i tij natyral është [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], ai mund të luaj edhe si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]]. Ai gjithashtu dallohet në duelet ajërore, kjo falë fizikut dhe gjatësisë.<ref>{{cite web|url=http://www.thehardtackle.com/2013/fc-barcelona-the-future-is-bright-the-future-is-bartra/|title=FC Barcelona: The future is bright. The future is Bartra.|publisher=The Hard Tackle|author1=Anustup Sikdar|language=en|date=16 tetor 2013|access-date=3 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://it.eurosport.yahoo.com/stefano-benzi/article/37701/|title=I nomi (quasi) nuovi del Mondiale U20|publisher=Eurosport|language=it|access-date=14 gusht 2024}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Jeta personale == Bartra ka një vëlla binjak, Èric, i cili ka luajtur me të te [[La Masia]].<ref>{{Cite news|url=http://www.sport.es/es/noticias/barca/marc-bartra-mellizo-celebran-cumpleanos-facebook-3854008|title=Marc Bartra y su mellizo 'celebran' su cumpleaños en Facebook|trans-title=Marc Bartra dhe binjaku i tij 'festojnë' ditëlindjen në Facebook|website=Sport.es|language=es|date=15 janar 2015|accessdate=15 janar 2015}}</ref> Ai është i lidhur me Melissa Jimenez, një gazetare e MotoGP nga Spanja. Më 18 gusht 2015, ajo i dha jetë fëmisë së parë të çiftit, një vajzë me emrin Gala.<ref>{{cite web|url=http://www1.hola.com/actualidad/2015040977971/marc-bartra-dedica-gol-bebe-melissa-jimenez/|title=El primer regalo de Marc Bartra a su hija|publisher=[[¡Hola!]]|language=es|date=9 prill 2015|access-date=24 maj 2015}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|1 tetor 2023}}<ref>{{cite news|url=http://uk.soccerway.com/players/marc-bartra-aregall/116484/|title=Marc Bartra|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=24 mars 2014|archive-date=30 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140330001733/http://uk.soccerway.com/players/marc-bartra-aregall/116484/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="4"|[[FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]] |[[2009–10 Segunda División B|2009–10]] |[[Segunda División B]] |30||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||30||1 |- |[[2010–11 Segunda División|2010–11]] |rowspan="2"|[[Segunda División]] |28||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||28||1 |- |[[2011–12 Segunda División|2011–12]] |23||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!2!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!81!!2 |- |rowspan="8"|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2009–10 FC Barcelona season|2009–10]] |rowspan="7"|[[La Liga]] |1||0||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |[[2010–11 FC Barcelona season|2010–11]] |2||1||2||0||1{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||0||0|0||0||5||1 |- |[[2011–12 FC Barcelona season|2011–12]] |1||0||0||0||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||2||0 |- |[[2012–13 FC Barcelona season|2012–13]] |8||0||2||0||6{{efn|name=UCL}}||0||0||0||16||0 |- |[[2013–14 FC Barcelona season|2013–14]] |20||1||6||1||4{{efn|name=UCL}}||0||0||0||30||2 |- |[[2014–15 FC Barcelona season|2014–15]] |14||1||5||0||6{{efn|name=UCL}}||0||colspan=2|—||25||1 |- |[[2015–16 FC Barcelona season|2015–16]] |13||2||5||0||4{{efn|name=UCL}}||0||2{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[Supercopa de España]]}}||0||24||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !59!!5!!20!!1!!22!!0!!2!!0!!103!!6 |- |rowspan="3"|[[Borussia Dortmund]] |[[2016–17 Borussia Dortmund season|2016–17]] |rowspan="2"|[[Bundesliga]] |19||0||4||0||7{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=DFLS|Ndeshje në [[DFL-Supercup]]}}||0||31||1 |- |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |12||2||3||2||4{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=DFLS}}||0||20||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !31!!2!!7!!2!!11!!1!!2!!0!!51!!5 |- |rowspan="6"|[[Real Betis|Betis]] |[[2017–18 Real Betis season|2017–18]] |rowspan="5"|La Liga |16||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||1 |- |[[2018–19 Real Betis season|2018–19]] |33||1||7||0||6{{efn|name=UEL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2019–20 Real Betis season|2019–20]] |30||3||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||3 |- |[[2020–21 Real Betis season|2020–21]] |19||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||0 |- |[[2021–22 Real Betis season|2021–22]] |23||1||5||1||4{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||32||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !121!!6!!15!!1!!10!!0!!colspan="2"|—!!146!!7 |- |[[Trabzonspor]] |[[2022–23 Trabzonspor season|2022–23]] |[[Süper Lig]] |29||4||1||0||10{{efn|Dy ndeshje në UEFA Ligën e Kampioneve, gjashtë ndeshje në UEFA Ligën e Evropës, dy ndeshje në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||40||4 |- |Betis |[[2023–24 Real Betis season|2023–24]] |La Liga |3||0||0||0||1{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||4||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !324!!19!!43!!4!!54!!1!!4!!0!!425!!24 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite news|url=http://www.national-football-teams.com/player/54083/Marc_Bartra.html|title=Marc Bartra|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|accessdate=13 prill 2015}}</ref><ref name="EU">{{cite web|url=http://eu-football.info/_player.php?id=28412|title=Marc Bartra|publisher=European Football|website=eu-football.info|language=en|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2013|||1||0 |- |2014|||3||0 |- |2015|||3||0 |- |2016|||5||0 |- |2017|||1||0 |- |2018|||1||1 |- !colspan="2"|Gjithsej!!14!!1 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Rezultatet e Spanjës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Bartra.''<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Marc Bartra |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align="center"|1 || 11 October 2018 || [[Millennium Stadium]], [[Kardif]], Uells || align="center"|14 || {{fb|WAL}} || align="center"|4–0|| align="center"|4–1||Ndeshje miqësore |} == Trofe == ===Klubet=== ;Barcelona *[[La Liga]]: [[2009–10 La Liga|2009–10]], [[2010–11 La Liga|2010–11]], [[2012–13 La Liga|2012–13]] *[[Copa del Rey]]: [[2011–12 Copa del Rey|2011–12]]; Finalist [[2013–14 Copa del Rey|2013–14]] *[[Supercopa de España]]: [[2013 Supercopa de España|2013]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2010–11 UEFA Liga e Kampioneve|2010–11]] ===Shteti=== ;Spanja U–21 *[[UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit]]: [[2011 UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit|2011]], [[2013 UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit|2013]] == Referime == {{reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} *[http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/Marc_bartra/biography Profili zyrtar tek FC Barcelona] *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j12397.html Profili tek BDFutbol] *[http://www.futbolme.com/coj/index_jugador.asp?id_jugador=24258 Profil tek Futbolme] {{es icon}} *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=318611/ Marc Bartra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140919011453/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=318611/ |date=19 shtator 2014 }} tek FIFA.com {{UEFA Euro U–21 2013 Skuadra e Turnamentit}} {{Skuadra FC Barcelona}} [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona B]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Betis]] [[Kategoria:Futbollistë në Trabzonspor]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Süper Lig]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampioneve]] mtrcwikc4374t4denrp9fer1ggbp4lk Kyle Casciaro 0 153373 2982004 2947506 2026-05-18T19:22:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982004 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Kyle Casciaro | image = | caption = | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|12|3|1987|df=y}} | birth_place = [[Gjibraltari|Gjibraltar]] | height = | currentclub = [[Lincoln F.C.|Lincoln]] | clubnumber = 3 | position = [[Mesfushori|Anësor]], [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2010– | clubs1 = [[Lincoln F.C.|Lincoln]] | caps1 = | goals1 = | nationalyears1 = 2013– | nationalteam1 = [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltari]] | nationalcaps1= 5 | nationalgoals1 = 1 | pcupdate = 6 qershor 2014 | ntupdate = }} '''Kyle Casciaro''' (lindur më [[12 Mars]] [[1987]]) është një futbollist gjibraltaras i cili luan me klubin gjibraltaras [[Lincoln F.C.|Lincoln]] në [[Gjibraltar Premier Division]] dhe me [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|kombëtaren gjibraltarase]] si [[Mesfushori|anësor]] ose [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]]. == Kombëtarja == Casciaro bëri debutimin me kombëtaren më 19 nëntor 2013 në barazimin 0–0 në shtëpi kundër [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]]<ref>{{cite web|url=http://sports.yahoo.com/news/rock-solid-gibraltar-hold-slovakia-memorable-draw-debut-210329099--sow.html|title=Rock-solid Gibraltar hold Slovakia to memorable draw on debut|publisher=Sports Yahoo|accessdate=21 nëntor 2013|archive-date=28 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128024341/http://sports.yahoo.com/news/rock-solid-gibraltar-hold-slovakia-memorable-draw-debut-210329099--sow.html|url-status=dead}}</ref>. Kjo ishte ndeshja e parë zyrtare e tyre që pas pranimit nga [[UEFA]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/news/newsid=2024868.html|title=Gibraltar hold Slovakia in maiden international|publisher=www.uefa.com|accessdate=21 nëntor 2013}}</ref>. Në qershor 2014, Casciaro shënoi Golin e fitores kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]], duke i dhënë Gjibraltarit fitoren e parë zyrtare në histori<ref>{{citeweb|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/27710670|title=Gibraltar claim first win with 1-0 victory over Malta|date=5 qershor 2014|work=BBC Sport|accessdate=17 korrik 2014}}</ref><ref name="debut international win">{{cite web|last1=Rogers|first1=Iain|title=Gibraltar beat Malta 1-0 for debut international win|url=https://ca.sports.yahoo.com/news/gibraltar-beat-malta-1-0-debut-international-win-200128416--sow.html|publisher=Yahoo! Sports|accessdate=4 qershor 2014|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305070458/https://ca.sports.yahoo.com/news/gibraltar-beat-malta-1-0-debut-international-win-200128416--sow.html|url-status=dead}}</ref>. ===Golat me kombëtaren=== {| class="wikitable" |- ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1. || 4 qershor 2014 || [[Estádio Algarve]], [[Faro, Portugalia]] || {{flamuri|Malta}} [[Kombëtarja maltase e futbollit|Malta]] ||align=center| '''1'''–0 ||align=center| 1–0 || align=center| Ndeshje Miqësore |} == Statistikat == ''Redaktuar më 17 gusht 2014'' {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Kombëtarja gjibraltarase]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |2013||1||0 |- |2014||4||1 |- !Total||5||1 |} == Trofe == ;Lincoln *[[Gjibraltar Premier Division]] (5): 2010, 2011, 2012, 2012-2013, [[2013–14 Gjibraltar Premier Division|2013–14]] *[[Kupa Rock]] (3): 2010, 2011, [[2013–14 Rock Cup|2013–14]] *[[Kupa Pepe Reyes]] (3): 2010, 2011, 2013 == Referime == <references/> == Lidhje të jashtëme == {{commons|Kyle Casciaro}} *[http://www.national-football-teams.com/player/44346.html Kyle Casciaro] te National-Football-Teams.com [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë gjibraltaras]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren gjibraltarase]] [[Kategoria:Futbollistë në Lincoln F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Gjibraltar Premier Division]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] t59ggec0mbkqfz1cun9m8k9vuzv3fu5 Marcelo Brozović 0 157150 2982129 2947732 2026-05-19T03:11:08Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982129 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marcelo Brozović | image = Marcelo Brozović 2021 (cropped).jpg | caption = | fullname = Marcelo Brozović<ref>{{cite news|title=2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players|url=http://www.fifadata.com/document/fwc/2014/pdf/fwc_2014_squadlists.pdf|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|page=12|date=11 qershor 2014|accessdate=8 korrik 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|16|11|1992|df=y}} | birth_place = [[Zagrebi|Zagreb]], Kroaci | height = 1.81 m<ref>{{cite news|title=Marcelo Brozovic: Player Profile|url=http://www.inter.it/en/squadra/G0959|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=15 tetor 2017|url-status=deviated|archivedate=31 mars 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331231737/https://www.inter.it/en/squadra/G0959}}</ref> | position = [[Mesfushori|Mesfushor-mbrojtës]] | currentclub = [[Al Nassr FC|Al Nassr]] | clubnumber = 77 | youthyears1 = 2002–2010 | youthclubs1 = [[NK Hrvatski Dragovoljac|Hrvatski Dragovoljac]] | years1 = 2010–2011 | clubs1 = [[NK Hrvatski Dragovoljac|Hrvatski Dragovoljac]] | caps1 = 22 | goals1 = 1 | years2 = 2011–2012 | clubs2 = [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] | caps2 = 33 | goals2 = 5 | years3 = 2012–2015 | clubs3 = [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | caps3 = 64 | goals3 = 9 | years4 = 2015–2023 | clubs4 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps4 = 261 | goals4 = 25 | years5 = 2023– | clubs5 = [[Al Nassr FC|Al Nassr]] | caps5 = 75 | goals5 = 6 | nationalyears1 = 2009–2010 | nationalteam1 = Kroacia U18 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2011 | nationalteam2 = [[Kombëtarja kroate nën-19 e futbollit|Kroacia U19]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2011–2013 | nationalteam3 = [[Kombëtarja kroate nën-20 e futbollit|Kroacia U20]] | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2011–2014 | nationalteam4 = [[Kombëtarja kroate nën-21 e futbollit|Kroacia U21]] | nationalcaps4 = 13 | nationalgoals4 = 7 | nationalyears5 = 2014–2024 | nationalteam5 = [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] | nationalcaps5 = 99 | nationalgoals5 = 7 | pcupdate = 14 shkurt 2026 | ntupdate = }} '''Marcelo Brozović''' (lindur më [[16 nëntor]] [[1992]]) është një futbollist profesionist [[Kroacia|kroat]] i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor-mbrojtës]] për klubin saudit [[Al Nassr FC|Al Nassr]]. Brozović nisi hapat e parë në futboll në akademinë e [[NK Hrvatski Dragovoljac|Hrvatski Dragovoljac]]. Ai bëri debutimin e tij si profesionist në sezonin 2010–11, gjatë së cilës u aktivizua në 22 ndeshje, por ekipi ra nga kategoria. Pas kësaj, ai firmosi me [[NK Lokomotiva Zagreb|Lokomotivën]], me të cilën luajti vetëm një sezon. Në gusht 2012, Brozović u transferua te [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]], duke qënë një nga një lojtarët më të rëndësishëm të ekipit në tre vitet e ardhshme. Në janar 2015, ai u huazua në Itali te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]] për një vit e gjysëm. Pas mbarimit të huazimit, Interi pagoi 5 milion € për kartonin e tij. Brozović qëndroi për shtatë vite te Interi, duke zhvilluar mbi 300 ndeshje. Ai ndihmoi ekipin të fitonte titullin e [[Serie A]] në vitin 2021 (titulli i parë pas më shumë se një dekade) si dhe ndihmoi në arrijen e finaleve të UEFA Ligës së Kampioneve dhe UEFA Ligës së Evropës respektivisht në vitin 2023 dhe 2020. Brozović luajti mbi 20 ndeshje me ekipet e moshave të Kroacisë. Debutimi i tij me ekipin e parë erdhi në qershor 2014. Ai ka luajtur me Kroacinë në tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] (2014, 2018 dhe 2022), duke arritur në finale në vitin 2018, si dhe në tre edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] ([[UEFA Euro 2016|2016]], [[UEFA Euro 2020|2020]], [[UEFA Euro 2024|2024]]). Në vitin 2023, ai udhëhoqi ekipin në [[Finalja e UEFA Ligës së Kombeve 2023|finalen e UEFA Ligës së Kombeve 2023]]. ==Karriera me klube== ===Vitet e para=== Brozović ka lindur në [[Zagrebi|Zagreb]], dhe u rrit si futbollist te akademia e [[NK Hrvatski Dragovoljac|Hrvatski Dragovoljac]]. Ai bëri debutimin e tij si profesionist më 24 korrik 2010 duke luajtur 90 minuta të plota në humbjen 4–1 kundër [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]. Brozović shënoi golin e parë si profesionist më 18 mars 2011 kundër [[NK Karlovac|Karlovac]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2011/03/18/croatia/1-hnl/nk-hrvatski-dragovoljac/nk-karlovac/941280/|title=Hrvatski Dragovoljac vs. Karlovac 1 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=18 mars 2011|access-date=21 qershor 2018}}</ref> ===NK Lokomotiva=== Në korrik 2011, Brozović firmosi me klubin tjetër kroat [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]], pas rënjes së Hrvatskit.<ref>{{cite news|url=http://www.hrsport.net/mobile/analize/420920/nogomet-1-hnl/lokomotiva-cilja-na-ostanak/|title=Lokomotiva cilja na ostanak|trans-title=Lokomotiva ka për qëllim të qëndrojë|website=HrSport.net|language=hr|date=13 korrik 2011|accessdate=29 qershor 2014|archive-date=23 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123151743/http://www.hrsport.net/mobile/analize/420920/nogomet-1-hnl/lokomotiva-cilja-na-ostanak/|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua në 27 ndeshje në [[2011–12 Prva HNL|sezonin e tij të parë]], duke shënuar katër gola. Lokomotiva e mbylli sezonin në mesin e renditjes. ===Dinamo Zagreb=== Në gusht 2012, Brozović firmosi një kontratë shtatë-vjeçare me Dinamo Zagreb, duke zëvendësuar në mesfushë [[Milan Badelj]], i cili ishte transferuar në Gjermani te [[Hamburger SV]].<ref>{{cite news|url=http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/|title=Marcelo Brozović potpisao sedmogodišnji ugovor s Dinamom|trans-title=Marcelo Brozovic firmos një kontratë shtatë vjeçare me Dinamo-n|author=Ante Dubravac|date=31 gusht 2012|website=Sportnet.hr|language=hr|accessdate=31 gusht 2012|url-status=deviated|archivedate=24 shtator 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924051809/http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/}}</ref> Ai mori fanellën me numrin 77 dhe bëri debutimin zyrtar më 14 shtator në barazimin pa gola kundër [[NK Osijek]] në kampionat, duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/14/croatia/1-hnl/nk-dinamo-zagreb/nk-osijek/1287286/|title=Dinamo Zagreb vs. Osijek 0 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=14 shtator 2012|access-date=13 dhjetor 2016}}</ref> Katër ditë më vonë, Brozović luajti ndeshjen e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në humbjen 2–0 në shtëpi kundër [[FC Porto|Portos]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000347/match=2009496/postmatch/report/index.html|title=Porto extend Dinamo losing streak|publisher=UEFA|language=en|author=David Crossan|date=18 shtator 2012|access-date=13 dhjetor 2016}}</ref> Goli i tij i parë me klubin erdhi më 14 prill 2013 në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[NK Inter Zaprešić|Inter Zaprešić]].<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/04/14/croatia/1-hnl/nk-dinamo-zagreb/nk-inter-zapresic/1457546/|title=Dinamo Zagreb vs. Inter Zaprešić 2 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=14 prill 2013|access-date=13 dhjetor 2016}}</ref> Brozović e mbylli sezonin e tij të parë në [[Zagreb]] me 30 ndeshje dhe 2 gola në të gjitha kompeticionet. Dinamo fitoi kampionatin për herë të 15të në histori; ky ishte trofeu i parë në karrierën e Brozović.<ref>{{cite web|url=https://sportnet.hr/statistika/245/ljestvice/|title=Prva Liga 2013–13|website=sportnet.hr|language=hr|accessdate=2 mars 2024}}</ref> Brozović shënoi tetë gola në të gjitha kompeticionet gjatë sezonit 2013–14, duke vendosur një rekord personal për numrin e golave të shënuar në një sezon. Ai luajti 93 minuta në [[Superkupa e Kroacisë 2013|Superkupën e Kroacisë]] më 6 korrik 2013, me Dinamon që ngriti trofeun pasi mposhti me penallti ekipin rival [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]].<ref>{{Cite web|publisher=UEFA|date=6 korrik 2013|title=Dinamo still on top in Croatia after Super Cup win|url=https://www.uefa.com/news/020b-0e853f0cd4ea-edecd818a960-1000--dinamo-still-on-top-in-croatia-after-super-cup-win/|access-date=17 gusht 2023|language=en}}</ref> Më 12 prill 2014, Brozović u aktivizua 90 minuta të plota në fitoren 4–0 kundër [[HNK Rijeka|Rijekës]], duke zhvilluar ndeshjen e tij të 100të në elitën e futbollit kroat.<ref>{{cite news|url=https://it.soccerway.com/matches/2014/04/12/croatia/1-hnl/nk-dinamo-zagreb/hnk-rijeka/1480431/|title=Dinamo Zagreb vs. HNK Rijeka 4 – 0|publisher=Soccerway|language=it|date=12 prill 2014|access-date=13 dhjetor 2016}}</ref> ===Internazionale=== ====2015–2019: Vitet e para dhe përshtatja në Itali==== [[Skeda:Marcelo Brozovic Brunico 2015.png|majtas|parapamje|150px|Brozović në vitin 2015.]] Më 24 janar 2015, Brozović firmosi me klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Inter]] në formë huazimi për dy vite dhe me detyrim blerje pas mbarimit të huazimit.<ref>{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/brozovic-per-interin-refuzova-milanin/|title=Brozoviç: Për Interin refuzova Milanin”|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=30 janar 2015|accessdate=25 tetor 2019}}</ref> Ai mori fanellën me numrin e tij të preferuar 77, e veshur më parë nga mesfushori ganez [[Sulley Muntari]]. Brozović bëri debutimin e tij zyrtar më 1 shkurt, duke luajtur në 20 minutat e fundit në humbjen 3–1 në transfertë kundër [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolos]].<ref>{{Cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/sasuolo-zhyt-interin-ne-krize/|title=Sasuolo zhyt Interin në krizë|publisher=Panorama Sport|language=sa|date=2 shkurt 2015|accessdate=25 tetor 2019}}</ref> Vetëm tre ditë më vonë, Brozović bëri debutimin e tij në [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] duke u aktivizuar si titullar për 90 minuta në humbjen minimale 1–0 kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]] në çerek-finale.<ref>{{Cite web|url=http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/|title=Higuain hero, Ranokia skandal|publisher=Gazeta e Sportit|language=sq|date=5 shkurt 2015|accessdate=8 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207195151/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/|archive-date=7 shkurt 2015|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e parë me ''Zikaltrit'' në ndeshjen e javës së fundit të kampionatit, në fitoren 4–3 në shtëpi kundër [[Empoli F.C.|Empolit]].<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-au/match/internazionale-vs-empoli/1836843/report|title=Inter 4-3 Empoli: Seven second-half goals see Nerazzurri finish with a flurry|publisher=Goal.com|language=en|date=1 qershor 2015|access-date=1 qershor 2015}}</ref> Brozović e mbylli gjysmën e dytë të sezonit 2014–15 me 15 ndeshje, përfshirë 13 si titullar, dhe 1 gol. Brozović e nisi sezonin e tij të parë të plotë me Interin duke luajtur si titullar në fitoren 1–0 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]] në ndeshjen hapëse të kampionatit.<ref>{{cite web|title=Internazionale vs. Atalanta - Football Match Summary - August 24, 2015|url=https://www.espn.in/football/match?gameId=432260|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=26 gusht 2020}}</ref> Ai shënoi golin e parë të sezonit më 23 nëntor në fitoren 4–0 në shtëpi kundër [[Frosinone Calcio|Frosinones]], duke shënuar katër minuta pasi ishte aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 88të.<ref>{{cite news|url=http://www.vavel.com/en/international-football/italy-calcio/570378-review-inter-4-frosinone-0.html|title=Inter Milan 4-0 Frosinone: Delight for Mancini as his team climb top|publisher=Vavel.com|author=Hernán Buso|language=en|date=23 nëntor 2015|access-date=23 nëntor 2015}}</ref> Pas kësaj, ai shënoi një gol të bukur nga distanca në një tjetër fitore 4–0, këtë herë në [[Stadio Friuli]] kundër [[Udinese Calcio|Udineses]], duke festuar me shokët me të ashtuquajturin festimin ''EpicBrozo'' – që është edhe pseudonimi i tij – që konsiston në vendosjen e gishtit të madh dhe gishtit tregues të dorës së majtë nën mjekër.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/35030506|title=Mauro Icardi scored twice as Inter Milan dispatched Udinese to extend their lead at the top of Serie A|publisher=BBC.com|language=en|date=13 dhjetor 2015|access-date=21 janar 2016}}</ref> Tre ditë më pas, Brozović shënoi një gol identik në suksesin 3–0 kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]] në raundin e 16-tave të kupës.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/match/internazionale-vs-cagliari/2140639/report|title=Inter 3-0 Cagliari: Mancini's men stroll to Coppa Italia win|publisher=Goal.com|language=en|date=15 dhjetor 2015|access-date=6 mars 2016}}</ref> Në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales kundër ekipit rival [[Juventus F.C.|Juventus]], ai shënoi një dopietë, e para me Interin, duke e dërguar ndeshjen në kohën shtesë dhe më pas me penallti; Interi u mposht nga penalltitë, pavarësisht se Brozović shënoi në tentativën e tij.<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/80709/coppa-juve-penalties-break-inter-hearts|title=Coppa: Juve penalties break Inter hearts|publisher=Football Italia|language=en|date=2 mars 2016|access-date=6 mars 2016}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, statistikat treguan se kroati kishte vrapuar 17.81 km në 120 minuta lojë, përfshirë 13.8 në kohën e rregullt, duke vendosur një rekord në Evropë.<ref>{{cite news|author=Andrea Sorrentino|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2016/03/03/inter-bellissima-e-amarissima-la-rimonta-impossibile-riesce-perfetta46.html|title=Inter, bellissima e amarissima la rimonta impossibile riesce ma ai rigori la Juve è perfetta|publisher=La Repubblica|language=it|date=3 mars 2016|p=46}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://calcio.fanpage.it/il-record-del-maratoneta-brozovic-contro-la-juve-ha-percorso-17-km/|title=Il record del ‘Maratoneta’ Brozovic, contro la Juve ha percorso circa 18 km|website=calcio.fanpage.it|language=it|access-date=19 mars 2022}}</ref> Interi e mbylli kampionatin në vendin e katërt, duke arritur rezultatin më të mirë që nga sezoni 2010–11, gjë që i siguroi pjesëmarrjen në Ligën e Evropës për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/calcio/serie-a/2015-2016/inter-il-girone-di-ritorno-e-uno-strazio-roberto-mancini-parafulmine-o-colpevole_sto5572954/story.shtml|title=Inter, il girone di ritorno è uno strazio: Roberto Mancini parafulmine o colpevole?|publisher=Eurosport|language=it|date=16 maj 2016|access-date=19 mars 2019}}</ref> Më 15 shtator 2016, Brozović bëri debutimin e tij në kompeticionet evropiane për Interin kundër [[Hapoel Be'er Sheva F.C.|Hapoel Be'er Sheva]] në ndeshjen e parë të fazës së grupeve të Ligës së Evropës;<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/match/internazionale-vs-hapoel-beer-sheva/2348990/report|title=Inter 0-2 Hapoel Be'er Sheva: Woeful Nerazzurri whipped at home|publisher=Goal.com|language=en|date=15 shtator 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> pavarësisht se e nisi ndeshjen si titullar, ai u zëvëndësua në fund të pjesës së parë nga trajneri [[Frank de Boer]] dhe vendosi të mos qëndronte në stolin e rezervave me shokët e tjerë të ekipit, një vendim ky që shkaktoi polemika.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/match/internazionale-v-hapoel-beer-sheva/5v78g8xz3fud4rqerpi3dbjl5|title=Internazionale v Hapoel Be'er Sheva Live Commentary & Result, 15/09/2016, UEFA Europa League|publisher=Goal.com|language=it|access-date=19 mars 2017}}</ref> Ai nuk u përfshi nga de Boer për ndeshjen e rradhës në kampionat kundër Juventusit për "sjellje joprofesionale".<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/91613/unprofessional-brozovic-out-inter-juve|title='Unprofessional' Brozovic out of Inter-Juve|publisher=Football Italia|language=en|date=17 shtator 2016|access-date=12 nëntor 2016}}</ref> I pyetur në lidhje me këtë vendim, de Boer deklaroi se Brozović "duhej të shfaqi disipilinën e tij", duke shtuar se "ai bëri diçka që nuk mund t'a pranoj".<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/91740/de-boer-%E2%80%98brozovic-must-prove-himself%E2%80%99|title=De Boer: 'Brozovic must prove himself'|publisher=Football Italia|language=en|date=20 shtator 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> Brozović u rikthye në ekip më 16 tetor për ndeshjen në shtëpi kundër Cagliarit,<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/92976/brozovic-back-inter-squad|title=Brozovic back in Inter squad|publisher=Football Italia|language=en|date=15 tetor 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> e cila u mbyll me një humbje 2–1; ai nuk u aktivizua në këtë ndeshje.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/10/16/italy/serie-a/fc-internazionale-milano/cagliari-calcio/2305825/|title=Internazionale vs. Cagliari 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=16 tetor 2016|access-date=12 nëntor 2016}}</ref> Katër ditë në pas, ai luajti si titullar kundër [[Southampton F.C.|Southamptonit]] në Ligën e Evropës, por u përjashtu me karton të kuq në minutën e 77të.<ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/match-reports/inter-milan-1-0-southampton-9091089|title=Inter Milan 1-0 Southampton: Candreva nets stunning winter for 10-man hosts - 5 things we learned|publisher=Mirror.co.uk|author=Adrian Kajumba|language=en|date=20 tetor 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> Pas largimit të de Boer dhe mbërritjes së [[Stefano Pioli]]t si trajneri i ri i ekipit, Brozović pati rritje në formën e tij,<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/11-12-2016/inter-brozovic-rinato-pioli-4-gol-5-gare-meglio-icardi-1701215291337.shtml?refresh_ce-cp|title=Inter, Brozovic rinato con Pioli: 4 gol in 5 gare, meglio di Icardi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=11 dhjetor 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> duke shënuar golin e parë të sezonit më 24 nëntor në humbjen 3–2 me përmbysje kundër Hapoel Be'er Shevës, një rezultat që konfirmoi eliminimin e ''Zikaltërve'' nga Liga e Evropës.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2423836.html|title=Nine more through to round of 32, Inter Milan out|publisher=UEFA|language=en|date=24 nëntor 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> Në ndeshjen e rradhës në Serie A, Brozović shënoi golin e parë në kampionat për këtë sezon në fitoren 4–2 në shtëpi kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]].<ref>{{cite news|url=http://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina|title=Inter put four past Fiorentina|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=28 nëntor 2016|access-date=12 dhjetor 2016|archive-date=22 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622192824/https://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina|url-status=deviated}}</ref> Më 7 dhjetor, Brozović firmosi një kontratë të re deri në vitin 2021 me një rrogë të re të përmirësuar.<ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/95368/official-brozovic-renews-inter|title=Official: Brozovic renews with Inter|publisher=Football Italia|language=it|date=7 dhjetor 2016|access-date=12 dhjetor 2016}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi dopietën e parë me Interin në fitoren 2–0 kundër [[Genoa C.F.C.|Genoas]] në kampionat.<ref>{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2016/12/12/nuovo-brozovic-e-la-difesa-a-tre-cosi-pioli-prova-a-sollevare-linter47.html|title=Nuovo Brozovic e la difesa a tre così Pioli prova a sollevare l'Inter|author=Andrea Sorrentino|newspaper=La Repubblica|date=12 dhjetor 2016|page=47|language=it}}</ref> Pas përmirësimit të performancave nën drejtimin e Piolit,<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/11-12-2016/inter-brozovic-rinato-pioli-4-gol-5-gare-meglio-icardi-1701215291337.shtml|title=Inter, Brozovic rinato con Pioli: 4 gol in 5 gare, meglio di Icardi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Marco Fallisi|date=11 dhjetor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/inter/2017/03/26/news/brozovic_ripresa_inter-161482351/|title=Inter, Brozovic si ferma: ma Pioli lo riavrà subito|publisher=La Repubblica|language=it|author=Tiziana Cairati|date=26 mars 2017}}</ref> Brozović ruajti vendin e titullarit edhe pse performancat e tij patën ulje dhe ngritje me trajnerin e ri [[Luciano Spalletti]].<ref>{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2017/10/02/vietato-incantare-linter-va-al-risparmio36.html|title=Vietato incantare, l'Inter va al risparmio|publisher=La Repubblica|author=Andrea Sorrentino|language=it|date=2 tetor 2017|p=36}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/calcio/serie-a/cards/inter-napoli-0-0-pagelle-nerazzurre-skriniar-possente-brozovic-trasformato/handanovic-6_principale.shtml|title=Inter-Napoli 0-0, pagelle nerazzurre: Skriniar possente, Brozovic trasformato|publisher=La Corriere dello Sport|author=Guido De Carolis|language=it|date=11 mars 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.com/news/l-inter-e-tornata-ed-e-piu-forte-cancelo-e-brozovic-le-armi-in-p-28307|title=L'Inter è tornata ed è più forte: Cancelo e Brozovic le armi in più di Spalletti|website=Calciomercato.com|language=it|author=Giancarlo Padovan|date=18 mars 2018}}</ref> Gjatë fundit të sezonit, ai u vendos në rolin e mesfushorit-mbrojtës në formacionin 4–2–3–1 të Spallettit.<ref name="epicbrozo">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/17-04-2018/inter-goditi-epicbrozo-20-regista-letale-insostituibile-260619245986.shtml|title=Inter, goditi l'EpicBrozo 2.0: regista, letale, insostituibile|author=Pierfrancesco Catucci|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=18 prill 2018|access-date=18 prill 2018}}</ref> Më 2 tetor, ai shënoi një dygolësh në fitoren 2–1 kundër ekipit të sapongjitur [[Benevento Calcio|Beneventos]].<ref>{{cite news|url=http://dailyfootballshow.com/talking-points-benevento-1-inter-milan-2-brozovic-double-inspires-the-nerazzurri-to-rough-win-131/|title=Talking Points: Benevento 1 Inter Milan 2 – Brozovic double inspires the Nerazzurri to rough win|publisher=Daily Football Show|language=en|date=2 tetor 2017|access-date=2 tetor 2017|archive-date=22 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622100010/https://dailyfootballshow.com/talking-points-benevento-1-inter-milan-2-brozovic-double-inspires-the-nerazzurri-to-rough-win-131/|url-status=dead}}</ref> Më 11 shkurt 2018, gjatë ndeshjes në kampionat kundër [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]], Brozović u zëvëndësua në minutën e 58të pas një performance të dobët. Në momentin e zëvëndësimit, ai u fërshëllye nga disa sektorë të stadiumit, por ai u kundërpërgjigj duke duartrokitur me ironi.<ref>{{cite news|url=https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans|title=Inter to Make an Example of Playmaker Marcelo Brozovic for Sarcastic Clap Towards Fans|publisher=90min.com|language=en|author=Kavan Flavius|date=13 shkurt 2018|access-date=21 qershor 2018|url-status=deviated|archivedate=3 shtator 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220903173231/https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans}}</ref> Ai u gjobit për këtë veprim,<ref>{{cite news|url=https://www.football-italia.net/117117/brozovic-be-fined-inter|title=Brozovic to be fined by Inter|publisher=Football Italia|language=en|date=13 shkurt 2018|access-date=21 qershor 2018}}</ref> duke u lënë në stol në ndeshjen kundër Genoas, ndaj u cilës u aktivizua në minutat e fundit.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43101306|title=Genoa 2-0 Inter Milan|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 shkurt 2018|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Në muajt e fundit të sezonit, Brozović u dallua për performancat e tij;<ref>{{cite news|url=https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january|title=Agent: "Inter fans whistled at Brozovic and now he is their idol. Was close to join Sevilla in January"|publisher=FedeNerazzurra.net|language=en|date=29 maj 2018|access-date=21 qershor 2018|url-status=deviated|archivedate=3 shtator 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220903173233/https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sempreinter.com/2018/05/09/brozovic-has-changed-inter-become-unsellable/|title=Brozovic Has Changed Inter & Become Unsellable|publisher=Sempre Inter|language=en|author=Will Beckman|date=9 maj 2018|access-date=21 qershor 2018}}</ref> më 12 maj, ai luajti ndeshjen e 100të në Serie A në humbjen 2–1 në shtëpi kundër Sassuolos,<ref>{{cite news|url=https://www.calciomercato.com/en/news/serie-a-inter-sassuolo-confirmed-lineups-and-live-commentary-43623|title=Serie A: Inter-Sassuolo 1-2, as it happened...|website=Calciomercato.com|language=en|date=12 maj 2018|access-date=24 qershor 2018|archive-date=24 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180624040014/https://www.calciomercato.com/en/news/serie-a-inter-sassuolo-confirmed-lineups-and-live-commentary-43623|url-status=dead}}</ref> kurse në ndeshjen e fundit vendimtare kundër [[S.S. Lazio|Lazios]] në transfertë për kualifikimin në Ligën e Kampioneve, Brozović ishte vendimtar me asistet e tij për golat e [[Danilo D'Ambrosio]]s dhe [[Matías Vecino]]s, me Interin që fitoi 3–2,<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/2018/05/20/lazio-2-3-inter-stunning-inter-comeback-breaks-lazio-hearts-seals-champions-league-qualification|title=Stunning Inter Comeback Breaks Lazio Hearts and Seals Champions League Qualification|publisher=Sports Illustrated|language=en|date=20 maj 2018|access-date=23 maj 2018}}</ref> duke siguruar rikthimin në Ligën e Kampioneve pas gjashtë sezonesh.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2018/0520/964880-inter-back-in-champions-league-after-dramatic-recovery/|title=Inter back in Champions League after dramatic recovery|publisher=RTE.ie|language=en|date=20 maj 2018|access-date=23 maj 2018}}</ref> Brozović e nisi sezonin 2018–19 duke debutuar në Ligën e Kampioneve si lojtar i Interit në fitoren 2–1 me përmbysje kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]] në ndeshjen e parë të fazës së grupeve.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/match/internazionale-v-tottenham-hotspur/5p9k01y5c49x6lz4hobkvlvmy|title=Inter 2 Tottenham 1: Icardi, Vecino complete dramatic late turnaround|publisher=Goal.com|language=en|author=Harry West|date=18 shtator 2018|access-date=19 shtator 2018}}</ref> Pas kësaj, ai i dha fitoren Interit në ndeshjen kundër [[U.C. Sampdoria|Sampdorias]] me një gol në minutën e 94të.<ref>{{cite news|url=https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage|title=Sampdoria 0 Inter 1: Brozovic wins it late after VAR takes centre stage|publisher=FourFourTwo|language=en|date=22 shtator 2018|access-date=23 shtator 2018|url-status=deviated|archivedate=23 shtator 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923124303/https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Brozović ishte një nga lojtarët më të përdorur të trajnerit Spalletti, duke u aktivizuar në 42 ndeshje në të gjitha kompeticionet.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcinternews.it/stats/inter-brozovic-e-il-giocatore-con-piu-km-percorsi-nella-serie-a-201819-309065|title=Inter, Brozovic è il giocatore con più km percorsi nella Serie A 2018/19|website=fcinternews.it|language=it|access-date=18 janar 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml|title=Inter, numeri sorprendenti. Che Brozovic: leader in 4 statistiche|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=18 janar 2020|archive-date=21 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921164117/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml|url-status=dead}}</ref> ====2019–2023: Scudetto, finalja e Ligës së Kampioneve dhe largimi==== Në ndeshjen e parë të sezonit 2019–20, Brozović shënoi golin e parë të fitores 4–0 kundër [[U.S. Lecce|Lecces]] në javën e parë të kampionatit, e cila ishte gjithashtu ndeshja e parë e [[Antonio Conte]]s si trajner i ''Zikaltërve''.<ref>{{cite news|url=https://www.goal.com/en-gb/news/maybe-inters-brozovic-keen-to-maintain-focus-in-scudetto/1na3j2xaap9wx10c8tyqc3rau6|title='Maybe' - Inter's Brozovic keen to maintain focus in Scudetto challenge after stunning curler vs Lecce|publisher=Goal.com|language=en|access-date=9 shkurt 2020|date=27 gusht 2019}}</ref> Në javën e katërt, ai shënoi një gol në fitoren 2–0 kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në ''[[Derby della Madonnina]]''.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/51428363|title=Inter Milan 4–2 AC Milan|publisher=BBC Sport|language=en|author=Shamoon Hafez|date=9 shkurt 2020}}</ref> Në ndeshjen e dytë derbi të sezonit, Brozović shënoi një gol të bukur nga distanca duke ndihmuar Interin të fitonte 4–2 me përmbysje;<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/51428363|title=Inter Milan 4–2 AC Milan|publisher=BBC Sport|language=en|author=Shamoon Hafez|date=9 shkurt 2020}}</ref> ai luajti si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] në këtë ndeshje, duke zëvendësuar [[Samir Handanović]] i cili mungonte për shkak dëmtimi.<ref>{{Cite web|url=https://www.calciomercato.com/news/inter-ecco-chi-e-il-capitano-senza-handanovic-95403|title=Inter, ecco chi è il capitano senza Handanovic|website=Calciomercato.com|language=it|date=9 shkurt 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2020/02/10/migliore-in-campo-inter-milan.html|title=Il migliore in campo di Inter-Milan è...|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=10 shkurt 2020|access-date=15 shkurt 2020}}</ref> Në kampionat, Brozović ishte një nga lojtarët më të dalluar të ekipit,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/12-07-2020/inter-ritirata-patente-brozovic-380309895942.shtml|title=Inter, ritirata la patente a Brozovic|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=27 gusht 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2020/07/31/brozovic-inter-news-ospedale|title=Brozovic, notte agitata in pronto soccorso|publisher=Sky Sport Italia|language=it|access-date=27 gusht 2020}}</ref> duke u shpallur asistuesi më i mirë i ekipit (sëbashku me [[Alexis Sánchez]]) me 9 asiste.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/11-07-2020/inter-valorizzati-involuti-conte-380291987499.shtml|title=Inter, i "valorizzati" e gli "involuti" di Conte|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=27 gusht 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/27-08-2020/calciomercato-inter-brozovic-cercano-acquirenti-3801476120316.shtml|title=Calciomercato Inter: Brozovic, si cercano acquirenti|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=28 gusht 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2020/08/26/inter-season-review-giocatori-con-piu-minuti-giocati.html|title=Season review: i nerazzurri più presenti in questa stagione|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|access-date=27 gusht 2020}}</ref> Më 21 gusht 2020, ai luajti si titullar në [[Finalja e UEFA Ligës së Evropës 2020|finalen e Ligës së Evropës]] kundër [[Sevilla FC|Seviljes]], e cila ishte ndeshja e tij e 200të me Interin; ai asistoi golin e mbrojtësit [[Diego Godín]] në pjesën e parë por Interi u mposht 3–2.<ref>{{Cite web|date=21 gusht 2020|title=Šokantan gol dotukao Brozovićev Inter! Lukaku zabio na pogrešnoj strani, Sevilla osvojila Europsku ligu|url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/europska-liga/sokantan-gol-dotukao-brozovicev-inter-lukaku-zabio-na-pogresnoj-strani-sevilla-osvojila-europsku-ligu-15014753|website=Sportske novosti|language=hr}}</ref> Në sezonin e rradhës 2020–21, Brozović vazhdoi të ishte një lojtar i rëndësishëm në formacionin titullar. Ai shënoi golin e parë të sezonit më 31 tetor në barazimin 2–2 kundër [[Parma F.C.|Parmës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/2020/10/31/news/inter-parma_2-2_doppio_gervinho_non_basta_brozovic_e_perisic_riprendono_i_ducali_al_93_-272570168/|title=Inter-Parma 2-2: doppio Gervinho, poi Brozovic e Perisic salvano i nerazzurri al 92'|publisher=La Repubblica|language=it|date=31 tetor 2020|access-date=20 mars 2022}}</ref> Më 2 maj 2021, pas barazimit të Atalantës kundër Sassuolos në javën e 34tē, Inter u shpall matematikisht fitues i kampionatit katër javë nga fundi, duke i dhënë fund një dominimi 9-vjeçar nga Juventusi.<ref>{{Cite web|last=Hina|date=2 maj 2021|title=VIDEO: Inter je novi prvak Italije, pogledajte gol koji je Brozu, Perišiću i društvu donio veliko slavlje|url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/serie-a/video-inter-je-novi-prvak-italije-pogledajte-gol-koji-je-brozu-perisicu-i-drustvu-donio-veliko-slavlje-15069933|access-date=2 maj 2021|website=Sportske novosti|language=hr-hr}}</ref> Ky ishte trofeu i parë i Brozović si lojtar i Interit.<ref>{{Cite web|date=2 maj 2021|title=Inter je novi prvak Italije|url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2273156|access-date=2 maj 2021|website=Index.hr|language=hr}}</ref><ref>{{Cite web|date=2 maj 2021|title=Perišić i Brozović prvaci Italije! Konačno prekinuta velika vladavina Juventusa|url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/perisic-i-brozovic-prvaci-italije-konacno-prekinuta-velika-vladavina-juventusa---650143.html|access-date=2 maj 2021|website=Gol.hr|language=hr}}</ref> Përgjatë sezonit ai regjistroi dy gola dhe shtatë asiste në të gjitha kompeticionet,<ref>{{Cite web|author=Dražen Antolić|date=31 maj 2021|title=Epic Brozo u svom stilu najavio turopoljsku premijeru Vatrenih: 'Ako osvojimo Euro, tetovirat ću se!'|url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/reprezentacija/epic-brozo-u-svom-stilu-najavio-turopoljsku-premijeru-vatrenih-ako-osvojimo-euro-tetovirat-cu-se-15077451|access-date=1 qershor 2021|website=Sportske novosti|language=hr-hr}}</ref> si dhe ishte lojtari me më shumë kilometra të përshkruar në kampionat.<ref>{{Cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2021/05/24/serie-a-classifica-squadre-chilometri-percorsi#20|title=Serie A, le squadre e i giocatori che hanno percorso più chilometri|publisher=Sky Sport Italia|language=it|date=24 maj 2021|access-date=10 gusht 2021}}</ref> Në sezonin 2021–22, Brozović vazhdoi të ishte një lojtar i rëndësishëm në mesfushë nën drejtimin e trajnerit të ri [[Simone Inzaghi]]. Më 27 gusht 2021, në fitoren 3–1 në kampionat kundër [[Hellas Verona F.C.|Veronës]], Brozović luajti ndeshjen e tij të 200të në Serie A, duke u bërë kroati i parë që arrin këtë shifër në epokën e tre pikëve për fitore.<ref>{{Cite web|url=https://www.linterista.it/news/brozovic-la-lega-serie-a-celebra-le-200-presenze-nel-nostro-campionato-statistica-bomba-16590|title=Brozovic, la Lega Serie A celebra le 200 presenze nel nostro campionato: "Statistica-bomba"|publisher=L'Interista|language=it|access-date=20 mars 2022}}</ref> Më 3 nëntor, ai shënoi golin e parë në Ligën e Kampioneve me Interin në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/03-11-2021/sheriff-inter-1-3-gol-brozovic-skriniar-sanchez-traore-ottavi-piu-vicini-4202211608550.shtml|title=Inter, missione compiuta: Sheriff arrestato e ottavi più vicini|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=3 nëntor 2021}}</ref> Më 11 janar 2022, Brozović fitoi trofeun e dytë me Interin, [[Supercoppa Italiana 2021|Superkupën Italiane]], duke mposhtur në finale Juventusin 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/12-01-2022/supercoppa-inter-juventus-2-1-mckennie-lautaro-sanchez-120-430884337880.shtml|title=Festa Inter in Supercoppa: Sanchez punisce la Juve al 121'!|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=12 janar 2022}}</ref> Disa muaj më pas, ai fitoi edhe Kupën e Italisë, me Interin që mposhti Juventusin sërisht në finale, këtë herë me rezultatin 4–2.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/11-05-2022/coppa-italia-finale-juve-inter-2-4-gol-barella-alex-sandro-vlahovic-calhanoglu-doppietta-perisic-440455025488.shtml|title=L'Inter batte 4-2 la Juve e vince la Coppa Italia: decisiva la doppietta di Perisic|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=11 maj 2022}}</ref> Në kampionat, Interi e humbi ''[[Scudetto]]n'', e cila u fitua nga Milani, por Brozović i'u dha çmimi "Mesfushori më i Mirë i Sezonit".<ref>{{Cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2022/05/21/brozovic-miglior-centrocampista-serie-a.html|title=Serie A 2021/22: Brozovic eletto miglior centrocampista|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=22 maj 2022}}</ref> Më 6 nëntor 2022, ai u rikthye në aksion pas 49 ditësh mungesë në humbjen 2–0 në shtëpi kundër Juventusit, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 300të me ''Zikaltrit''.<ref>{{Cite web|url=https://www.inter.it/it/notizie/brozovic-300-presenze-con-linter|title=Brozovic, 300 presenze con L'Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=7 nëntor 2022}}</ref> Më 18 janar 2023, ai fitoi sërisht Superkupën Italiane, me Interin që fitoi 3–0 kundër Milanit.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/18-01-2023/festa-inter-supercoppa-milan-travolto-3-0-le-magie-dzeko-lautaro-4502025932164.shtml|title=Festa Inter in Supercoppa: Milan travolto 3-0 con le magie di Dzeko e Lautaro!|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=18 janar 2023}}</ref> Më 24 maj, Interi mposhti 2–1 Fiorentinën për të fituar kupën e 9të në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Coppa-Italia/24-05-2023/inter-vince-coppa-italia-2-1-fiorentina-doppietta-lautaro-4601738135825.shtml|title=Lautaro mostruoso, Fiorentina ribaltata: la Coppa Italia è dell'Inter!|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 maj 2023}}</ref> Më 10 qershor, Brozović luajti si kapiten në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2023|finalen e UEFA Ligës së Kampioneve 2023]] kundër [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]], por Interi u mposht 1–0.<ref>{{cite web|url=https://www.vecernji.hr/sport/city-je-prvak-ali-brozovic-je-ostavio-srce-na-terenu-1686811|title=City je prvak, ali Brozović je ostavio srce na terenu|date=11 qershor 2023|access-date=11 qershor 2023|website=Večernji list|author=Edi Džindo|language=hr}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Champions-League/10-06-2023/champions-manchester-city-inter-1-0-decide-gol-rodri-4601993003254.shtml|title=Inter, che peccato! Gioca alla pari col City, ma la Champions è di Guardiola|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=10 qershor 2023}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Brozović e humbi vendin e titullarit për shkak të dëmtimeve të vazhdueshme muskulare por edhe formës së mirë të [[Hakan Çalhanoğlu]].<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/06-03-2023/brozovic-inter-sfuggita-mano-leader-insostituibile-riserva-460524136114.shtml|title=Attento Brozovic, l'Inter ti è sfuggita di mano. Da leader e insostituibile a riserva|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=6 mars 2023|access-date=3 korrik 2023}}</ref> Ky ishte sezoni i fundit i Brozović me ''Zikaltrit''; ai gjithsej luajti 330 ndeshje dhe shënoi 31 gola në të gjitha kompeticionet, duke fituar pesë trofe.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/02-05-2023/brozovic-studia-gran-finale-prima-addio-estate-inter-4601386199475.shtml|title=Brozovic come nei film: un gran finale prima dell'addio|date=2 maj 2023|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=3 korrik 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fcinter1908.it/primo-piano/inter-saluto-brozovic/|title=L’Inter saluta Brozovic: “330 presenze, 31 gol e 5 trofei. E un’avventura…”|website=fcinternews.it|language=it|date=4 korrik 2023|access-date=4 korrik 2023}}</ref> ===Al Nassr=== [[Skeda:Cristiano Ronaldo with Al Nassr, 19 September 2023 - 75.jpg|parapamje|djathtas|Brozović dhe [[Cristiano Ronaldo]] me Al-Nassr.]] Më 3 korrik 2023, klubi saudit [[Al Nassr FC|Al Nassr]] konfirmoi transferimin e Brozović për 18 milion €.<ref>{{Cite news|title=Inter's Brozovic joins Saudi side Al-Nassr|language=en|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/66051108|access-date=3 korrik 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=OFFICIAL: Brozovic signs for Al Nassr|url=https://www.besoccer.com/new/official-brozovic-signs-for-al-nassr-1265577|access-date=3 korrik 2023|website=besoccer.com|language=en|archive-date=27 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227113722/https://www.besoccer.com/new/official-brozovic-signs-for-al-nassr-1265577|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij zyrtar më 31 korrik duke luajtur 90 minuta në fitoren 4–1 kundër [[Union Sportive Monastirienne (futboll)|Union Sportive Monastirienne]] në [[Kupa e Klubeve Kampione Arabe|Kupën e Klubeve Kampione Arabe]].<ref>{{cite web|url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2023-07-31/us-monastir-vs-al-nassr-saudi-club/3014175/|title=US Monastirienne 1–4 Al Nassr|website=Global Sport Archive|language=en|access-date=29 shkurt 2024}}</ref> Në finalen e turnamentit më 12 gusht kundër [[Al Hilal SFC|Al Hilal]], Brozović luajti plot 120 minuta me Al-Nassr që fitoi 2–1 në kohën shtesë falë një dopiete të [[Cristiano Ronaldo]]s; ky ishte trofeu i tij i parë me klubin saudit.<ref name="accc">{{Cite web|author=Robert Summerscales|date=12 gusht 2023|title=Cristiano Ronaldo Wins First Trophy Since 2021 After Scoring Two Goals For 10-Man Al Nassr In Arab Club Champions Cup Final|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/cristiano-ronaldo-wins-1st-al-nassr-trophy-after-2-goals-in-final|access-date=12 gusht 2023|magazine=Sports Illustrated|language=en}}</ref> Brozović luajti ndeshjen e tij të parë në [[Liga Profesionale Saudite|Ligën Profesionale Saudite]] në humbjen 2–0 kundër [[Al-Taawoun FC|Al-Taawoun]] në javën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-12422593/Al-Nassr-0-2-Al-Taawoun-Cristiano-Ronaldo-Sadio-Manes-big-spending-Saudi-suffer-second-consecutive-defeat-new-Saudi-Pro-League-season.html|title=Al-Nassr 0-2 Al-Taawoun: Cristiano Ronaldo and Sadio Mane's big-spending Saudi side suffer their second consecutive defeat of the new season|publisher=Daily Mail|language=en|author=Poppy Treadaway|date=19 gusht 2023|access-date=5 mars 2024}}</ref> Goli i tij i parë me ekipin erdhi më 22 dhjetor në fitoren 3–1 në shtëpi kundër [[Al-Ettifaq FC|Al-Ettifaq]].<ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/saudi-arabia/2023/12/23/Ronaldo-s-Al-Nassr-powers-past-Al-Ettifaq-3-1-in-Saudi-Pro-League|title=Ronaldo’s Al Nassr powers past Al Ettifaq 3-1 in Saudi Pro League|publisher=Alarabiya News|language=en|work=Reuters|date=22 dhjetor 2023|access-date=5 mars 2024}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Brazil and Croatia match at the FIFA World Cup 2014-06-12 (36).jpg|parapamje|majtas|220px|Brozović duke luajtur në Kupën e Botës 2014.]] Brozović është paraqitur me [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacinë]] në nivelet nën-18, [[Kombëtarja kroate nën-19 e futbollit|-19]], [[Kombëtarja kroate nën-20 e futbollit|-20]] dhe [[Kombëtarja kroate nën-21 e futbollit|-21]]. Me kombëtaren nën-21, ai ishte protagonist në vitin 2013, duke shënuar 7 gola në 8 ndeshje. Më 31 maj 2014, Brozović u përfshi në listën e 23 lojtarëve të thirrur nga trajneri [[Niko Kovač]] për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]].<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/27401303|title=World Cup 2014: Lovren and Jelavic in Croatia squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Lovren dhe Jelavic në skuadrën e Kroacisë|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2014|accessdate=29 qershor 2014}}</ref> Debutimi i tij me Kroacinë erdhi më 7 qershor në fitoren 1–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] në [[Estádio de Pituaçu]].<ref>{{cite news|url=http://www.heraldsun.com.au/sport/football/australias-10-loss-to-croatia-was-a-step-in-the-right-direction-ahead-of-the-world-cup-kickoff/story-fnkjbhv0-1226946640529?nk=3d134797e589424cea6622cab13ddba3|title=Australia’s 1-0 loss to Croatia was a step in the right direction ahead of the World Cup kick-off|publisher=[[Herald Sun]]|language=en|date=7 qershor 2014|accessdate=29 qershor 2014}}</ref> Brozović bëri debutimin e tij në Kupën e Botës pesë ditë më vonë, duke luajtur në 26 minutat e fundit në humbjen 3–1 kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]].<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/220088/|title=Brazili “vjedh” një penallti, Nejmari është për… Oskar|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=12 qershor 2014|accessdate=8 shkurt 2015}}</ref> Pas Kupës së Botës, Brozović u bë një lojtar titullar gjatë [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016|kualifikueseve të UEFA Euro 2016]], duke formuar një treshe në mesfushë sëbashku me [[Luka Modrić]] dhe [[Ivan Rakitić]].<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2232574-how-croatia-used-luka-modric-and-ivan-rakitic-in-a-midfield-diamond|title=How Croatia Used Luka Modric and Ivan Rakitic in a Midfield Diamond|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Aleksandar Holiga|date=15 tetor 2014|access-date=3 mars 2024}}</ref> Ai shënoi golin e parë ndërkombëtar më 13 tetor 2014 në fitoren 6–0 kundër [[Kombëtarja azerbajxhane e futbollit|Azerbajxhanit]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000446/match=2013880/postmatch/report/index.html|title=Croatia beat Azerbaijan for third straight win|publisher=UEFA|language=en|author=Elvir Islamović|location=Osijek|date=13 tetor 2014|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Goli i tij i dytë në kualifikuese erdhi në mars 2015 në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjisë]].<ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/croatia-thrashes-norway-5-1-euro-qualifier-191458414.html|title=Croatia thrashes Norway 5-1 in Euro qualifier|publisher=Yahoo|language=en|access-date=16 dhjetor 2015}}</ref> Në maj 2016, ai ishte pjesë e ekipit që do të merrte pjesë në turnament.<ref>{{cite web|url=https://www.croatiaweek.com/croatias-uefa-euro-2016-squad-named/|title=Croatia's UEFA Euro 2016 Squad Named|publisher=Croatia Week|language=en|date=16 maj 2016|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Debutimi i tij në [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatin Evropian]] erdhi në fitoren 1–0 kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]] në ndeshjen e parë të Grupit D.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/36454287|title=Turkey 0-1 Croatia|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2016|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Më 12 nëntor 2016, Brozović shënoi dopietë në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Irlandës]] në kualifikueset e [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{cite web|url=http://icelandreview.com/news/2016/11/14/croatia-beats-iceland-2-0|title=Croatia Beats Iceland 2-0|publisher=Iceland Review|language=en|author=Vala Hafstad|date=14 nëntor 2016|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Në maj 2018, Brozović u përfshi nga trajneri [[Zlatko Dalić]] në ekipin që do të merrte pjesë në Kupën e Botës 2018 në Rusi.<ref>{{cite web|url=https://www.totalsportek.com/football/croatia-squad-world-cup/|title=Croatia World Cup 2018 Squad & Possible Starting Lineups|publisher=Total Sportek|language=en|author=Rauf Arshad|date=12 qershor 2018|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Kroacia arriti deri në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës 2018|finale]], ku u mposht nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] me rezultatin 4–2. Gjatë turnamentit, Brozoviç ishte një nga lojtarët më të dalluar të ekipit.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/44840504|title=World Cup 2018: France 4-2 Croatia - player ratings|publisher=BBC Sport|date=15 korrik 2018|access-date=9 tetor 2019|language=en}}</ref> Në maj 2021, Brozović u thirr për të luajtur në [[UEFA Euro 2020|Euro 2020]], e cila u mbajt një vit me vonesë për shkak të [[Pandemia e COVID-19|Pandemisë së COVID-19]].<ref>{{cite news|url=https://hns-cff.hr/news/22677/izbornik-dalic-objavio-popis-kandidata-za-euro-2020/|title=Izbornik Dalić objavio popis kandidata za EURO 2020!|trans-title=The selector Dalić published the list of candidates for Euro 2020!|publisher=[[Federata Kroate e Futbollit]]|date=17 maj 2021|access-date=17 maj 2021|language=hr}}</ref> Gjatë turnamentit, ai luajti në të gjitha ndeshjet, me Kroacinë që u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/croacia-vs-espana/cronica/2021/06/28/60da17a4268e3e93588b45fa.html|title=Spain keep nerve to eliminate Croatia in European Championship classic|publisher=Marca|language=en|date=28 qershor 2021|access-date=5 mars 2024}}</ref> Në nëntor 2022, Brozović ishte pjesë e listës me 26 lojtarë që do të luanin në [[2022 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2022]]; kjo ishte pjesëmarrja e tij e tretë në një Kupë Bote.<ref>{{cite web|url=https://hns-cff.hr/en/news/24800/head-coach-dalic-presents-2022-fifa-world-cup-squad/|title=Head coach Dalić presents 2022 FIFA World Cup squad!|publisher=Federata Kroate e Futbollit|language=en|date=9 nëntor 2022|access-date=9 nëntor 2022}}</ref> Gjatë turnamentit, Brozović u aktivizua si titullar në gjashtë ndeshje; Kroacia fitoi medaljen e bronzit pasi mposhti në finalen e vogël [[Kombëtarja marokene e futbollit|Marokun]] me rezultatin 2–1, ndeshje në të cilën Brozović nuk luajti asnjë minutë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/croatia-vs-morocco-world-cup-live-score-result-third-place/g05i5bcpg8yuty4242vegbzp|title=Croatia vs. Morocco final score, result: Orsic wonderstrike gives Modric World Cup farewell bronze|website=sportingnews.com|language=en|date=17 dhjetor 2022|accessdate=13 prill 2023}}</ref> Më 7 qershor 2024, Brozović ishte pjesë e ekipit me 26 lojtarë që do të luante në [[UEFA Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://hns.team/vijesti/27960/prijavljena-konacna-lista-igraca-za-europsko-prvenstvo-u-njemackoj/|title=Prijavljena konačna lista igrača za Europsko prvenstvo u Njemačkoj|date=7 qershor 2024|access-date=10 qershor 2024|publisher=[[Federata Kroate e Futbollit]]|language=hr}}</ref> Dy muaj më vonë, ai njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar, me të cilin luajti gjithsej 99 ndeshje.<ref>{{cite web|url=https://www.croatiaweek.com/marcelo-brozovic-retires-for-croatia/|title=Marcelo Brozović retires for Croatia|website=Croatia Week|language=en|date=14 gusht 2024}}</ref> ==Profili i lojtarit== Brozović është një mesfushor fleksibël, i aftë për të kryer detyra si në mbrojtje ashtu edhe në sulm.<ref name="Brozo">{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/transfer-news/marcelo-brozovic-everything-arsenal-fans-4657393|title=Marcelo Brozovic: Everything Arsenal fans need to know about the Croatian transfer target|publisher=Mirror.co.uk|language=en|author=Adam Durack|date=25 nëntor 2014|access-date=21 qershor 2018}}</ref> Ai është një lojtar i cili mund t'i mbulojë të gjitha rolet e mesfushës, edhe pse luan më mirë para mbrojtjes, pozicion në të cilin ai organizon lojën e ekipit.<ref name="gazzetta.it">{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/16-12-2015/inter-brozovic-gioca-4-ruoli-segna-gol-del-piero-fa-felice-mancini-1301317713161.shtml|title=Inter: Brozovic gioca in 4 ruoli, segna gol alla Del Piero e fa felice Mancini|publisher=La Gazzetta dello Sport|author=Matteo Brega|language=it|date=16 dhjetor 2015}}</ref> Ishte [[Piero Ausilio]] ai që e zbuloi këtë pozicion për Brozović, i cili filloi të rriste nivelin e lojës në këtë pozicion nën drejtimin e trajnerit [[Luciano Spalletti]]. Edhe pse luan në një pozicion të tërhequr,<ref name="calciomercato13nov">{{cite web|url=https://www.calciomercato.com/news/brozovic-si-reinventa-mediano-per-la-croazia-e-spalletti-ma-occh-85275|title=Brozovic si reinventa: mediano per la Croazia e Spalletti|website=Calciomercato.com|language=it|date=13 nëntor 2017|access-date=22 maj 2018}}</ref> Brozović ka një instikt për gol; ai mund të gjuaj nga distanca me të dyja këmbët.<ref name="epicbrozo"/> Në fushë, Brozović dallohet për staminën, nivelin e punës, ndërhyrjet e sakta dhe vrapimet.<ref>{{Cite web|date=6 gusht 2020|title=Top 10 Defensive Midfielders in the World Right Now|url=https://punditfeed.com/lists/best-defensive-midfielders-world/|access-date=15 gusht 2021|website=Pundit Feed|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The 10 Best Defensive Midfielders In The World Right Now, Named And Ranked|url=https://www.sportbible.com/football/53021-best-defensive-midfielders-in-the-world-20210712|access-date=15 gusht 2021|website=sportbible.com|language=en|archive-date=14 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210814135900/https://www.sportbible.com/football/53021-best-defensive-midfielders-in-the-world-20210712|url-status=dead}}</ref> Ai njihet për zgjarsinë taktike, praninë e fortë fizike dhe aftësinë e jashtëzakonshme të pasimeve.<ref>{{Cite web|date=1 shtator 2020|title=Marcelo Brozovic Analysis- Internationale Revival|url=https://crossbarhub.com/tactical-analysis/marcelo-brozovic-analysis-inter-revival/|access-date=15 gusht 2021|website=CrossBar|language=en|archive-date=15 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815132332/https://crossbarhub.com/tactical-analysis/marcelo-brozovic-analysis-inter-revival/|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Në janar 2010, Brozović mori pjesë në këngën "$agud - Car". Zëri i tij ishte në pjesën hyrëse.<ref>{{cite news|url=http://www.jutarnji.hr/marcelo-borozovic---nogometasi-se-ne-trebaju-zeniti-prije-35--/1230142/|title=ISPOVIJEST DINAMOVE ZVIJEZDE PRIJE TRANSFERA|website=Jutarnji.hr|language=hr|date=23 tetor 2014|accessdate=23 tetor 2014|archive-date=25 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025190410/http://www.jutarnji.hr/marcelo-borozovic---nogometasi-se-ne-trebaju-zeniti-prije-35--/1230142|url-status=dead}}</ref> Ai u martua në vitin 2016 me Silvija Lihtar; një vit më pas erdhi në jetë fëmija e tyre e parë, Aurora.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/113525/agent-why-brozovic-beast%E2%80%A6|title=Agent: Why Brozovic is a beast…|publisher=Football Italia|language=en|date=29 nëntor 2017|access-date=22 qershor 2018}}</ref> Në tetor 2019, çifti solli në jetë femijën e tyre të dytë, një djal të quajtur Rafael.<ref>{{cite news|url=https://www.calciomercato.com/en/news/inter-brozovic-is-a-dad-again-22688|title=Inter, Brozovic is a dad again!|website=Calciomercato.com|language=en|access-date=12 shkurt 2020|date=6 tetor 2019|archive-date=7 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007132927/https://www.calciomercato.com/en/news/inter-brozovic-is-a-dad-again-22688|url-status=dead}}</ref> Në verën e vitit 2018, Brozović dërgoi libra shkollor për të gjithë fëmijët e shkollave fillore të fshatit Cerić, Kroaci.<ref>{{cite news|url=https://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/hvala-marcelo-brozovic-donirao-udzbenike-skolarcima-malog-slavonskog-mjesta---524343.html|title="Hvala, Marcelo": Brozović donirao udžbenike školarcima malog slavonskog mjesta|publisher=Dnevnik.hr|access-date=12 shkurt 2020|date=19 korrik 2018|language=hr|author=D. I.}}</ref> Në qershor 2020, ai pagoi për operacionin e një gruaje [[Maqedonia e Veriut|maqedonase]] të cilën nuk e kishte takuar asnjëherë.<ref>{{Cite web|last=Hina|date=19 qershor 2020|title=Brozović oduševio regiju predivnom gestom: Ženi koju ne poznaje platio operaciju|url=https://gol.dnevnik.hr/clanak/rubrika/nogomet/fantastican-potez-brozovica-platio-operaciju-zeni-iz-sjeverne-makedonije---609893.html?amp-article|access-date=21 qershor 2020|website=Gol.hr|language=hr}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|17 shkurt 2023}}<ref name="Soccerway">{{Cite news|title=Marcelo Brozović|url=http://int.soccerway.com/players/marcelo-brozovic/137619/|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=8 shkurt 2015}}</ref><ref>{{Cite news|title=Profili i Marcelo Brozović te Scoresway|url=http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619|work=Scoresway|publisher=Scoresway|language=en|accessdate=8 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303101848/http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619|archive-date=3 mars 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=Football : Marcelo Brozović|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.marcelo.brozovic.112559.en.html|publisher=Football DataBase|language=en|accessdate=8 shkurt 2015}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golas sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[NK Hrvatski Dragovoljac|Hrvatski Dragovoljac]] |[[2010–11 Croatian First Football League|2010–11]] |[[Croatian Football League|Prva HNL]] |22||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||1 |- |rowspan="3"|[[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] |[[2011–12 Croatian First Football League|2011–12]] |rowspan="2"|Prva HNL |27||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||27||4 |- |[[2012–13 Croatian First Football League|2012–13]] |6||1||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !33!!5!!1!!1!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!6 |- |rowspan="4"|[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] |[[2012–13 GNK Dinamo Zagreb season|2012–13]] |rowspan="3"|Prva HNL |23||2||1||0||6{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||0||colspan="2"|—||30||2 |- |[[2013–14 GNK Dinamo Zagreb season|2013–14]] |27||6||6||1||8{{efn|Dy ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||1||1{{efn|name=CSC|Ndeshje në [[Superkupa e Kroacisë|Superkupën e Kroacisë]]}}||0||42||8 |- |[[2014–15 Croatian First Football League|2014–15]] |14||1||0||0||12{{efn|Katër ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, tetë ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Evropës}}||2||1{{efn|name=CSC}}||0||27||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !64!!9!!7!!1!!26!!3!!2!!0!!99!!13 |- |rowspan="2"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2014–15 Inter Milan season|2014–15]] |rowspan="2"|[[Serie A]] |15||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||1 |- |[[2015–16 Inter Milan season|2015–16]] |32||4||3||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||7 |- |rowspan="8"|Internazionale |[[2016–17 Inter Milan season|2016–17]] |rowspan="7"|Serie A |23||4||2||1||3{{efn|name=UEL|Të gjitha ndeshjet në UEFA Ligën e Evropës}}||1||colspan="2"|—||28||6 |- |[[2017–18 Inter Milan season|2017–18]] |31||4||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||4 |- |[[2018–19 Inter Milan season|2018–19]] |32||2||2||0||8{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||42||2 |- |[[2019–20 Inter Milan season|2019–20]] |32||3||3||0||11{{efn|Gjashtë ndeshje në UEFA Ligën e Kampioneve, pesë ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||colspan="2"|—||46||3 |- |[[2020–21 Inter Milan season|2020–21]] |33||2||4||0||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||42||2 |- |[[2021–22 Inter Milan season|2021–22]] |35||2||4||0||8{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SCI|Ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]}}||0||48||3 |- |[[2022–23 Inter Milan season|2022–23]] |28||3||3||0||9{{efn|name=UCL}}||0||0||0||40||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !261!!25!!24!!4!!44!!2!!1!!0!!330!!31 |- |[[Al Nassr FC|Al Nassr]] |[[2023–24 Al-Nassr FC season|2023–24]] |[[Saudi Pro League]] |17||2||2||0||5{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[AFC Liga e Kampioneve|AFC Ligën e Kampioneve]]}}||1||5{{efn|name=ACCC|Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Arabe e Klubeve Kampione|Kupën Arabe të Klubeve Kampione]]}}||0||29||3 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !397!!42!!35!!6!!75!!6!!8!!0!!515!!54 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="EU">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=28719|title=Marcelo Brozović|website=EU-Football.info|publisher=European Football|language=en|access-date=21 qershor 2018}}</ref><ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/55708/Marcelo_Brozovic.html|title=Marcelo Brozović|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="11"|[[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] |2014||7||1 |- |2015||7||2 |- |2016||11||3 |- |2017||7||0 |- |2018||12||0 |- |2019||7||0 |- |2020||4||0 |- |2021||15||1 |- |2022||13||0 |- |2023||10||0 |- |2024||6||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!99!!7 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Rezultatet e Kroacisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Brozović.''<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Marcelo Brozović |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- |1 |13 tetor 2014 || [[Stadion Gradski vrt]], [[Osijek]], Kroaci || style="text-align:center"|6 || {{fb|AZE}} || style="text-align:center"|4–0 || style="text-align:center"|6–0 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- |2 |28 mars 2015 || [[Stadion Maksimir]], [[Zagreb]], Kroaci || style="text-align:center"|8 || {{fb|NOR}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|5–1 || Kualifikueset e UEFA Euro 2016 |- |3 |17 nëntor 2015 || [[Olimp-2]], [[Rostov-on-Don]], Rusi || style="text-align:center"|14 || {{fb|RUS}} || style="text-align:center"|2–1 || style="text-align:center"|3–1 || Ndeshje miqësore |- |4 |23 mars 2016 || Stadion Gradski vrt, Osijek, Kroaci || style="text-align:center"|15 || {{fb|ISR}} || style="text-align:center"|2–0 || style="text-align:center"|2–0 || Ndeshje miqësore |- |5 |rowspan="2"|12 nëntor 2016 || rowspan="2"|Stadion Maksimir, Zagreb, Kroaci || rowspan="2" align=center| 24 || rowspan="2"|{{fb|ISL}} || style="text-align:center"|1–0 || rowspan="2" style="text-align:center"| 2–0 || rowspan="2"|Kualifikueset e [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2018]] |- |6 |style="text-align:center"|2–0 |- |7 |4 shtator 2021 || [[Tehelné pole]], [[Bratislava]], Sllovaki || style="text-align:center"|65 || {{fb|SVK}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|1–0 || Kualifikueset e [[2022 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2022]] |- |} ==Trofe== ===Klube=== ;Dinamo Zagreb<ref name="Soccerway"/> *[[Prva HNL]]: [[2012–13 Prva HNL|2012–13]], [[2013–14 Prva HNL|2013–14]] *[[Superkupa Kroate]]: [[Superkupa Kroate 2013|2013]] ;Internazionale<ref name="Soccerway"/> *[[Serie A]]: [[2020–21 Serie A|2020–21]] *[[Coppa Italia]]: [[2021–22 Coppa Italia|2021–22]], [[2022–23 Coppa Italia|2022–23]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2021|2021]], [[Supercoppa Italiana 2022|2022]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]] finalist: [[2022–23 UEFA Liga e Kampioneve|2022–23]] ;Al Nassr<ref name="Soccerway"/> *[[Kupa Arabe e Klubeve Kampione]]: [[Kupa Arabe e Klubeve Kampione 2023|2023]] ===Kombëtarja=== ;Kroacia<ref name="Soccerway"/> *[[FIFA Kupa e Botës]] finalist: [[2018 FIFA Kupa e Botës|2018]]; vendi i tretë: [[2022 FIFA Kupa e Botës|2022]] * [[UEFA Liga e Kombeve]] finalist: [[2022–23 UEFA Liga e Kombeve|2022–23]] ===Personale=== *Ekipi i Sezonit i [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]]: 2019–20<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0260-10391fbb6c62-2c8b46747bf5-1000--uefa-europa-league-squad-of-the-season/|title=UEFA Europa League Squad of the Season|publisher=UEFA|language=en|date=26 gusht 2020|access-date=26 gusht 2020}}</ref> *[[Çmimet e Serie A|Mesfushori më i mirë i Serie A]]: [[2021–22 Serie A#Çmimet sezonale|2021–22]]<ref>{{cite news|url=https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1|publisher=Serie A|language=en|access-date=20 maj 2022|date=20 maj 2022|title=The MVPs of the Serie A 2021/2022|url-status=deviated|archivedate=30 maj 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220530204457/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1}}</ref> *[[Lojtari i Muajit i Serie A]]: [[2021–22 Serie A#MlÇmimet mujore|prill 2022]]<ref>{{cite news|url=https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1|publisher=Serie A|language=en|access-date=4 maj 2022|date=4 maj 2022|title=Marcelo Brozovic EA Sports Player of the Month for April|url-status=deviated|archivedate=4 maj 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220504110505/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1}}</ref> *[[Ekipi i Vitit i Serie A]]: [[2021–22 Serie A|2021–22]]<ref>{{Cite web|date=17 tetor 2022|title=Milan pigliatutto, premiati Pioli, Maldini e 4 giocatori. Leao il migliore: "Qui sono maturato"|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/17-10-2022/gran-gala-calcio-dove-vederlo-tv-programma-diretta-450681343353.shtml|access-date=17 tetor 2022|website=La Gazzetta dello Sport|language=it}}</ref> == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[http://www.inter.it/en/squadra/G0959 Profili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331231737/https://www.inter.it/en/squadra/G0959 |date=31 mars 2019 }} te [[F.C. Internazionale Milano|inter.it]] *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=380000/index.html Marcelo Brozović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024115322/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=380000/index.html |date=24 tetor 2014 }} – Rekordi kompetitiv te [[FIFA]] *[http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250040564/profile/index.html Marcelo Brozović] - Rekordi kompetitiv te [[UEFA]] {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} {{DEFAULTSORT:Brozović, Marcelo}} [[Kategoria:Lindje 1992]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë kroatë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren kroate]] [[Kategoria:Futbollistë në NK Hrvatski Dragovoljac]] [[Kategoria:Futbollistë në NK Lokomotiva]] [[Kategoria:Futbollistë në GNK Dinamo Zagreb]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Al-Nassr FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Prva HNL]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] fexoko7lr2lje3w4tj95dgifl6t4838 Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj 3 167080 2982012 2979810 2026-05-18T20:21:33Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-21 */ pjesë e re 2982012 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 maj 2026 22:43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 maj 2026 21:20 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> oi4oysb24or5sigxccqj4onejo0dv3z 2982142 2982012 2026-05-19T04:17:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi 2]] 2982142 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 maj 2026 21:20 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> 3r1l19phvkfo07owso0waniedkk0g9d Burimi 0 167644 2981970 2948019 2026-05-18T17:39:49Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981970 wikitext text/x-wiki {{Ky Artikull|Për përdorime të tjera, shih [[Burimi (kthjellim)]]}} Një '''burim''' është një burim apo furnizim i përfituar gjatë prodhimit. Zakonisht burimet janë materiale, energjia, shërbimet, stafi, njohuri ose pasuritë e tjera të cilat janë transformuara për të prodhuar përfitime dhe në proces mund të konsumohen ose bëhen të padisponueshme. Nga prespektiva e [[njeriu]]t një [[burim natyror]] është çdo gjë që merret nga [[Mjedisi natyror|mjedisi]] për të kënaqur kërkesat dhe dëshirat e njeriut.<ref name="Miller">{{cite book|title=Living in the Environment: Principles, Connections, and Solutions|url=https://archive.org/details/isbn_9781111775483|year=2011|publisher=Brooks-Cole|language=en|location=Belmont, CA|isbn=0-538-73534-1|author1=G. T. Miller|author2=S. Spoolman|edition=17th}}</ref> Burimet kanë tre karakteristika kryesore: dobia, disponueshmëria e kufizuar, dhe potenciali i harxhimit ose konsumimit. Burimet kanë qënë shpesh të kategorizuara si biotikë kundrejt abiotike, të ripërtëritshme kundrejt jo-ripërtëritshme, dhe potencial kundrejt aktual. ==Burime ekonomike== Në [[Ekonomia|ekonomi]] një burim përkufizohet si një shërbim or një mjet që përdoret për të prodhuar produkte ose shërbime që plotësojnë kërkesat dhe dëshirat e njeriut<ref>McConnell, C.R., S.L. Brue, and S.M. Flynn. 2011. Economics: principles, problems, and policies, 19th ed. McGraw-Hill/Irwin, New York, NY. ISBN 0-07-351144-7.</ref>. Ekonomia në vetvete është përcaktuar si studimi i se si shoqëria menaxhon burimet e saj të rralla<ref>Mankiw, N.G. 2008. Principles of Economics, 5th ed. South-Western College Publishing, Boston, MA. ISBN 1-111-39911-5.</ref>. [[Ekonomia klasike]] njeh tri kategori të burimeve, të njohura edhe si [[faktorët e prodhimit]]: toka, puna, dhe kapitali<ref name="autogenerated2004">Samuelson, P.A. and W.D. Nordhaus. 2004 . Economics, 18th ed. McGraw-Hill/Irwin, Boston, MA. ISBN 0-07-287205-5.</ref>. Toka përfshin të gjitha [[burimet natyrore]], e cila shihet edhe si prodhuese dhe si burimi i lëndëve të para. [[Burimet njerzore]] ose të punës përbëhet nga përpjekje e njerëzve për të krijuar produkte, të paguar me paga. Kapitali përbëhet nga mallrat të bëra-nga-njeriu ose mjetet e prodhimit (makineri, ndërtesa dhe [[infrastrukturë]] tjetër) të përdorura në prodhimin e mallrave dhe shërbimeve të tjera, të paguara me [[interes]]. ==Burime biologjike== Në biologji dhe ekologji një burim është përcaktuar si një substancë që kërkohet nga një organizëm i gjallë për rritjen normale, mirëmbajtjen, dhe riprodhim (shih [[Burimi (biologji)|burimet biologjike]]). Burimet, të tilla si ushqimi, apo uji, mund të konsumohen nga një organizëm dhe si rezultat, bëhen të padisponueshëm për organizmat e tjerë. Për kafshët burime kryesor është ushqimi, uji, dhe territori. Për bimët burim kryesore është një vend i mirë për rritje që përmban kohë me diell, tokë ushqyesve dhe me uji.<ref name= "Ricklefs">{{cite book|last=Ricklefs|first=R.E.|title=The Economy of Nature|edition=6th|year=2005|publisher=WH Freeman|language=en|location=New York, NY|isbn=0-7167-8697-4}}</ref> ==Burime njerzore== Qeniet njerëzore, me anë të punës që ata ofrojnë dhe në organizatat që ata grupohen, konsideruar gjithashtu të jetë burime. Termi [[Burimet njerëzore]] mund të përkufizohet si shkathtësia, energjia, talenti, aftësitë dhe njohuritë që përdoren për të prodhuar mallra ose për të kryer shërbime.<ref name="autogenerated2004"/> Në kontekstin e [[Menaxhimi i projekteve|menaxhimit të projekteve]], burimet njerëzore janë ata nëpunës përgjegjës për ndërmarrjen e aktiviteteve të përcaktuara në planin e projektit.<ref>{{cite web|author=Hut, PM|url=http://www.pmhut.com/getting-and-estimating-resource-requirements-people|title=Getting and Estimating Resource Requirements - People|publisher=Pmhut.com|language=en|date=2008-09-07|accessdate=2012-01-02}}</ref> ==Shih edhe== *[[Burimet e ripërtëritshme]] <!-- Artikujt akoma nuk janë krijuar * [[Burimet natyrore]] * [[Menaxhimi i burimeve natyrore]] --> == Referime == <references /> [[Kategoria:Burime]] [[Kategoria:Ekonomi e burimeve]] [[Kategoria:Burime natyrore]] [[Kategoria:Ekologji]] 4zp24q5ntk3wrxrxp8v8x3712doms2r Ligji i Batteridge-it për titujt 0 168183 2982026 2948081 2026-05-18T21:23:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982026 wikitext text/x-wiki '''Ligji i Betteridge-it për titujt''' është një thënie që thotë: "Çdo titull që përfundon me një pikëpyetje mund të përgjigjet me fjalën ''jo''". Ka marr emrin sipas Ian Betteridge, një gazetar britanik i teknologjisë,<ref name="betteridge2009">{{cite web|author=Betteridge, Ian|url=http://www.technovia.co.uk/2009/02/techcrunch-irresponsible-journalism.html|title=TechCrunch: Irresponsible journalism|publisher=Technovia.co.uk|date=23 shkurt 2009|accessdate=27 qershor 2011|archive-date=9 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109103714/http://www.technovia.co.uk/2009/02/techcrunch-irresponsible-journalism.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Macalope|first=The|url=http://www.macworld.com/article/1168107/macalope_pointless_exercises.html|title=The Macalope Weekly: Pointless Exercises|publisher=Macworld|date=2012-08-11|accessdate=2012-11-08}}</ref> edhe pse parimi është shumë më i vjetër. == Historia == Parimi është cituar në përpilimet anonime të varianteve të Ligjit të Murphy-t nën titullin e "'''Ligjit të Davis-t'''"<ref>{{cite web|url=http://www.houseofgoldbergs.com/Docs/Humor/murphyAll.txt|title=List of variants of Murphy's Law|accessdate=2012-11-08|archive-date=5 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805025836/http://www.houseofgoldbergs.com/Docs/Humor/murphyAll.txt|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Liberman|first=Mark|url=http://itre.cis.upenn.edu/~myl/languagelog/archives/003585.html|title=Language Log: Davis Law|publisher=Itre.cis.upenn.edu|date=2006-09-17|accessdate=2012-11-08}}</ref> apo "'''parimi gazetaresk'''"<ref>{{cite web|url=http://murphyslaws.net/edition.htm|title=Murphy's Laws: Journalistic Principle|publisher=Murphyslaws.net|date=1997|accessdate=2012-11-08|archive-date=3 shtator 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120903231442/http://murphyslaws.net/edition.htm|url-status=dead}}</ref>, dhe është referuar në komentim si "një e vërtetë e rëndomtë e vjetër në mesin e gazetarëve ", në vitin 2007.<ref>{{cite web|url=http://meatrobot.org.uk/post/20793051/its-an-old-truism-among-journalists-that-if-a|title="It's an old truism among journalists ..." 2007|publisher=Meatrobot.org.uk|date=2007-12-04|accessdate=2012-11-08}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Gazetari]] m4dx7b855lqdgi9cqfou5gne6jps2ww Licenca Publike e Përgjithshme GNU 0 171816 2982021 2948304 2026-05-18T21:13:52Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2982021 wikitext text/x-wiki '''Licenca Publike e Përgjithshme GNU''' ('''GNU GPL''' or '''GPL''') është një licencë e softuerëve të lirë e përdorur gjerësisht, e cila u garanton përdorueseve të fundit (individëve, organizatave, kompanive) lirinë për të përdorur, studiuar, shpërndarë dhe modifikuar softuerin. Një softuerë që ti ofron këto të drejta quhet softuerë i lirë dhe nëse softueri është [[copyleft]], ai kërkon këto të drejta që të ruhet. GPL-ja i kërkon të dyja. Licenca u shkrua nga [[Richard Stallman]] i Free Software Foundation (FSF) për projektin GNU. Me fjalë të tjera GPL i garanton marrësit e një programi kompjuterik të drejtat e [[Free Software Definition]]<ref>GPL FAQ: [https://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html#DoesUsingTheGPLForAProgramMakeItGNUSoftware Does using the GPL for a program make it GNU Software?]</ref> dhe përdorë copyleft për të siguruar që liritë janë të ruajtura sa herë që një punë është shpërndarë, madje edhe kur janë bvrë ndryshime apo përmirësime. GPL është një licensë copyleft, gjë që do të thotë se edhe [[Derivative work|derived works]]mund të shpërndahebn vetëm nën kushtet e të njëjtës licensë. Kjo bëhet në dallim të [[permissive free software licenses]], për të cilat Licensa BSD dhe Licensa MIT janë shembuj tipik. GPL ishte licensa e parë për përdorim të përgjithshëm. Programe të njohur softuerësh të lirë të licencuar nën ''free GPL'' përfshijnë Kerneli i Linux dhe [[GNU Compiler Collection]] (GCC). Disa programe të tjerë softuerësh të lirë ([[MySQL]] është një shembull i mirënjohur) janë [[multi-licensing|dual-licensed]] nën licensa të ndryshme, ku zakonisht njëra nga licensat është GPL-ja. Historikisht, familja e licensave të GPL ka qënë një nga licesat e softuerëve më popullore në FOSS.[[David A. Wheeler]] tregon se licensa copyleft e siguruar nga GPL ishte kritike për suksesin e sistemeve të bazuara në [[Linux kernel|Linux]], duke i dhënë programuesve që kontribuan në kernel, sigurinë që nga puna e tyre do të përfitonte e gjithë bota dhe se softueri do të mbetej i lirë, dhe se nuk do të shfrytëzohej nga kompanitë e softuerëve të cilat nuk do ti ofronin asgjë në shkëmbim komunitetit.<ref>{{cite web|url=http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/#gpl-bsd|title=Why the GPL rocketed Linux to success|quote=So while the BSDs have lost energy every time a company gets involved, the GPL'ed programs gain every time a company gets involved.|access-date=6 dhjetor 2015|archive-date=25 qershor 2013|archive-url=https://www.webcitation.org/6HeKws2Ip?url=http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/#gpl-bsd|url-status=dead}}</ref> {{TOC limit|3}} == References == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Wikibooks|Free software Licensing|Licenca për softuerë të lirë}} * [https://gnu.org/licenses/gpl.html GNU General Public License]{{Lidhje e vdekur}} (version 3) * [http://www.free-soft.org/gpl_history/ History of the GPL] * [https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-1.0.txt GNU General Public License v1.0]—This version is [[deprecation|deprecated]] by the FSF. * [https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-2.0.txt GNU General Public License v2.0]{{Lidhje e vdekur}}—This version is [[deprecation|deprecated]] by the FSF but is still used by many software projects, including Linux and GNU packages * [http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html The Emacs General Public License] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612143537/http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html |date=12 qershor 2018 }}, a February 1988 version, a direct predecessor of the GNU GPL * [https://softwarefreedom.org/resources/2008/compliance-guide.html A Practical Guide to GPL Compliance] (Covers GPLv2 and v3)—from the Software Freedom Law Center * [https://web.archive.org/web/20130502102348/http://sapnakumar.org/Publications_files/EnfGPL.pdf A paper on enforcing the GPL] * [https://gnu.org/licenses/gpl-faq.html Frequently Asked Questions about the GPL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821080556/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html |date=21 gusht 2014 }} * [http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/#gpl-bsd GPL, BSD, and NetBSD – why the GPL rocketed Linux to success]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130516005712/http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/#gpl-bsd |date=16 maj 2013 }} by David A. Wheeler * [https://web.archive.org/web/20060109051638/http://www.rattlesnake.com/software-law/GNU-GPL-and-Commentaries.html GNU General Public License and Commentaries], edited by [[Robert Chassell]] * [https://wiki.fsfe.org/Transcripts#Licences_and_the_GNU_GPL List of presentation transcripts about the GPL and free software licenses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151112175145/http://wiki.fsfe.org/Transcripts#Licences_and_the_GNU_GPL |date=12 nëntor 2015 }} * [http://www.dwheeler.com/essays/gpl-compatible.html Make Your Open Source Software GPL-Compatible. Or Else.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020423030644/http://www.dwheeler.com/essays/gpl-compatible.html |date=23 prill 2002 }} (David A. Wheeler, 7 April 2004)—why a GPL-compatible license is important to the health of a project * [http://www.softpanorama.org/Copyright/License_classification/index.shtml The Labyrinth of Software Freedom] (BSD vs GPL and social aspects of free licensing debate), by Dr. Nikolai Bezroukov {{GNU}} [[Kategoria:Licencat e lira dhe me kod burimi të hapur]] [[Kategoria:Projekti GNU]] [[Kategoria:Copyleft]] bf85i50748kg38xnkxb0qb2igt407jv Roger de Flor 0 176960 2981916 2429440 2026-05-18T16:46:21Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981916 wikitext text/x-wiki [[Skeda:RogerdeFlor.jpg|thumb|Roger de Flor]] '''Roger de Flor''' (1267 &ndash; 30 prill 1305), i njohur edhe si '''Ruggero/Ruggiero da Fiore''' ose '''Rutger von Blum''' ose '''Ruggero Flores''', ishte një aventurier ushtarak italian dhe udhëheqës aktiv në Aragonese Sicili, Itali dhe në Perandorinë Bizantine. Ai mbajti titullin Numërimi i Maltës. == Biografia == Ai ishte lindur në Brindisi, në Mbretërinë e Sicilisë, djali i dytë i një fisnikeje italiane të Brindisit dhe një [[Gjermanët|gjermani]] gjuetar skifterësh të quajtur Richard von Blum (''Blume'' do të thotë lule në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]]) në shërbim të krerëve Hohenstaufen të Italisë Jugore. Në tetë vjet ai u dërgua në det në një [[Galera|galerë]] që i përkiste [[Tempullarët|Kalorësve të Templarëve]]. Ai hyri në urdhër<ref name="Dupuy329">"The Master's Hand and the Secular Arm:Property and Discipline in the Hospital of St. John in the Fourteenth Century", Mark Dupuy, ''Crusaders, Condottieri, and Cannon: Medieval Warfare in Societies Around the Mediterranean'', ed.</ref> dhe u bë kryetar i një galere. Pasi shpëtoi të pasuritit e mbijetuar gjatë rrethimit të Acres nga Mamluk Sulltan Al-Ashraf Khalil në vitin 1291 në Qipro, sipas disa intrigave dhe konflikteve personale, ai ishte i akuzuar për grabitje dhe u denoncua te [[papa]] si një hajdut dhe një femohues. Kjo ka rezultuar në dëbimin e tij nga urdhri. Roger ikën për në [[Gjenova|Xhenovë]], ku ai huazon shuma të konsiderueshme nga Ticino Doria, për të blerë një anije të re dhe filloi një karrierë në pirateri.<ref name="Dupuy329"/> Lufta mes mbretërive aragonezë të Aragonit dhe mbretërve francez të Napolit për zotërimin e [[Sicilia|Sicilisë]] ndodhi në këtë kohë ndodh; dhe Rogeri, si një nga komantantët ushtarak me më së shumti përvojë në kohën e tij, ishte thirrur në shërbimin e Frederikut, mbretit të Sicilisë, të cilët i dhanë gradën e zëvendës-admiralit. Kur Paqja e Caltabellottas solli luftë në fund të vitit 1302, Frederiku ishte jo i gatshme dhe jo në gjendje për të mbajtur një ushtri mercenare dhe ishte i shqetësuar për të liruar ishullin nga trupat (të quajtur "Almogavars"), për të cilët ai nuk kishte mjete për të paguar. Duke pasur parasysh situatën politike dhe ushtarake, Roger gjeti një mundësi për të fituar shërbimet e tij të dobishme në lindje, duke luftuar kundër [[Perandoria Osmane|turqëve otomanë]], të cilët drejtonin [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]]. Perandori Andronicus II Palaeologus i Perandorisë Bizantine përballej me rrethimin nga Turqit Osmanë, një fis islamik që i afrohej kryeqytetit të tij perandorok pasi mundën ushtritë e tij dhe që ishin në kërkim të pjesës më të madhe të terriorit të tij. Duke kërkuar për ndihmë nga mbretëritë evropiane ai i bëri Rogerit një ofertë të shërbimit së bashku me ushtrinë Almogavar nën komandën e tij. Në shtator të vitit 1302 Roger së bashku me flotën e tij dhe ushtrinë, tani i njohur si Catalan Company, 6,500 të fortë, arritën në [[Konstandinopoja|Konstandinopojë]].<ref>{{Cite book|title=Later Medieval Europe|url=https://archive.org/details/latermedievaleur0000wale|last=Waley|first=Daniel|publisher=Longman|year=1984|isbn=0-582-49262-9|pages=[https://archive.org/details/latermedievaleur0000wale/page/164 164]}}</ref> Ai ishte miratuar në familjen perandorake duke u martuar me mbesën e perandorit Maria Asenina (bija e Ivan Asen III i Bullgarisë),<ref>[http://liternet.bg/publish13/p_pavlov/buntari/syratnici.htm Пламен Павлов - Бунтари и авантюристи в средновековна България]</ref> dhe u bë duka i madh (''megas doux'') dhe komandant i përgjithshëm i ushtrisë dhe flotës. Ballafaqimi me një kundërshtim të fortë nga më të fuqishmit Genoese, disa javë kaluan të humbur në shpërndarje, intriga, dhe në argumente të përgjakshme kundër Genoese të cilët kishin për qëllim ta mbanin atë larg nga qarqet e pushtetit, Roger dhe njerëzit e tij u dërguan në Azi, dhe thuhet se i zbrapsi turqit deri në Armeni dhe Iran<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false">&#x5B;''[[Wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">citim i duhur</span>]]''&#x5D;</sup>. Pas këtyre sukseseve me truqit ata hynë në të katërtën e dimrit në Cyzicus. Në Maj të vitit 1304 ata përsëri morën fushën, mundën turqit në Germe së bashku me forcat Bizantine nën Hranislavin dhe dhanë shërbimin e rëndësishëm për lehtësimin e Philadelphias, pastaj investuan dhe u reduktuan nga turqit.<ref>Dimitri Korobeinikov, ''Byzantium and the Turks in the Thirteenth Century'', (Oxford University Press, 2014), 285-286.</ref> Duke pasur parasysh pozitën e tij të pushtetit ushtarak të pasfiduar, ai u akuzua për shërbim ndaj interesave të tij në vend të atyre të perandorit, sepse ai ishte i vendosur për të gjetur në Lindje një principatë për veten e tij. Ai dërgoi thesaret e tij në Magnesia, por njerëzit vranë katalanasit e tij dhe kapën thesaret. Ai pastaj rrethoi qytetin, por sulmet e tij u zmbrapsën, dhe ai ishte i detyruar të dalë në pension. Duke u rithirru në [[Evropa|Evropë]], ai vendosi trupat e tij në Gallipoli dhe qytete të tjera, dhe vizitoi Kostandinopojën për të kërkuar ta paguajnë për Almogavars. Roger është krijuar Cezar, ka mundësi në dhjetor të vitit 1304. Në prill të vitit 1305, ai u vra në [[Adrianopoja|Adrianople]] nga i biri i Andronikos, Michael.<ref name="Burns752">"The Catalan Company and the European Powers, 1305-1311", R. Ignatius Burns, ''Speculum'', Vol. 29, No. 4 (Oct., 1954), 752.</ref> Kompania u hakmorr vetë, duke e plaçkitur nga Maqedonia në Trakë.<ref name="Burns752"/> == Letërsia == Historia e hershme e Catalan Company u tregua nga [[Ramon Muntaner]], një anëtar i shoqërisë, në veprën e tij ''Crònica''. Jeta e Roger de Flor frymëzoi karakterin imagjinar të ''Tirant lo Blanc'', një romancë epike me shkrim nga [[Joanot Martorelli|Joanot Martorell]], botuar në Valencia në vitin 1490. Ajo është një nga më të njohurat vepra të letërsisë të mesjetës në [[Gjuha katalane|gjuhën katalane]], dhe ka luajtur një rol të rëndësishëm në evoluimin e Perëndimore Romane në sajë të ndikimit të tij mbi [[Miguel de Cervantes]]. Roger de Flor është një nga personazhet kryesore të ''Kalorësit e Vdekjes'' ("Surma ratsanikud"; 1963), një roman historik nga shkrimtari estonez Karl Ristikivi. == Referime == {{Reflist|2}} == Referime == * <span>[./File:Wikisource-logo.svg [[File:Wikisource-logo.svg|link=|alt=|13x13px]]]</span><span></span>&nbsp;<span>Ky artikull</span> <span>përfshin tekstin nga një botim tani në </span>[[Domen publik|domenin publik]]<span>:</span> <cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">Chisholm, Hugh, ed. (1911). </cite><cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">"[[wikisource:1911 Encyclopædia Britannica/Flor, Roger di|Flor, Roger di]]". ''Encyclopædia Britannica'' (11-të ed.). </cite><cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">Cambridge University Press.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ARoger+de+Flor&rft.atitle=Flor%2C+Roger+di&rft.btitle=Encyclop%C3%A6dia+Britannica&rft.date=1911&rft.edition=11th&rft.genre=bookitem&rft.pub=Cambridge+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"> </span> * Francisco de Moncada, ''katalonje, Yahoo''. * Ernest Marcos Hierro, ''Almogàvers: la història'', L'esfera dels llibres, Barcelona 2005. [[Kategoria:Spanjollë]] 4fvhjhfou2qz57pekqj8vhjb5t5rscu Odini 0 180229 2981934 2974487 2026-05-18T17:02:11Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981934 wikitext text/x-wiki [[File:Odin, der Göttervater.jpg|thumb|]] [[Skeda:Odin2.jpg|parapamje|Odini sipas Georg von Rosen.]] '''Odin''' ( /ˈ oʊ d ɪ n / ;<ref>[http://www.dictionary.com/browse/odin "Odin"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> nga norvegjishtja e vjetër) është një zot i nderuar gjerësisht në paganizmin gjermanik. [[Mitologjia nordike]], burimi i shumicës së informacionit të mbijetuar rreth tij, e lidh atë me mençurinë, shërimin, vdekjen, mbretërinë, trekëmbëshin, dijen, luftën, betejën, fitoren, magjinë, poezinë, furinë dhe alfabetin runik, dhe e përshkruan atë si burri i perëndeshës Frigg. Në mitologjinë dhe paganizmin më të gjerë gjermanik, perëndia njihej edhe në anglishten e vjetër si '''''{{Lang|ang|Wōden}}''''' , në saksonishten e [[Saksonishtja e vjetër|vjetër]] si {{Lang|osx|Uuôden}} , në holandishten e vjetër si ''Wuodan'', në frizianisht të vjetër si ''Wêda'', dhe në [[Gjermanishtja e Vjetër e Lartë|gjermanishten e vjetër të lartë]] si {{Lang|goh|Wuotan}} , të gjitha rrjedhin përfundimisht nga [[Gjuha proto-gjermanike|teonimi]] protogjermanik * ''Wōðanaz'', që do të thotë 'zot i tërbimit' ose 'udhëheqës i të pushtuarve'. == Përmbledhje == Odini shfaqet si një zot i shquar gjatë gjithë historisë së regjistruar të [[Evropa Veriore|Evropës Veriore]], që nga pushtimi romak i rajoneve të Gjermanisë (nga {{Rreth|2}} p.e.s.) nëpërmjet lëvizjes së popujve gjatë periudhës së [[Invazionet barbare|migrimit]] (shek. 4-6 të e.s.) dhe epokës së vikingëve (shek. 8-11 të e.s.). Në periudhën moderne, folklori rural i Evropës gjermanike vazhdoi të pranonte Odin. Referencat për të shfaqen në emra vendesh në të gjithë rajonet e banuara historikisht nga popujt e lashtë gjermanikë dhe dita e javës e [[E mërkura|mërkurë]] mban emrin e tij në shumë gjuhë gjermanike, duke përfshirë në anglisht. Në tekstet e vjetra angleze, Odini zë një vend të veçantë si një figurë stërgjyshore euhemerizuar në mesin e familjes mbretërore, dhe ai shpesh përmendet si një figurë themeluese midis popujve të tjerë gjermanikë, si Langobardët, ndërsa disa burime të vjetra nordike e përshkruajnë atë si një sundimtar të fronëzuar. të perëndive. Format e emrit të tij shfaqen shpesh në të dhënat gjermanike, megjithëse tregimet në lidhje me Odin gjenden kryesisht në veprat e vjetra norvegjeze të regjistruara në Islandë, kryesisht rreth shekullit të 13-të. Këto tekste përbëjnë pjesën më të madhe të të kuptuarit modern të mitologjisë nordike. Tekstet e vjetra nordike e portretizojnë Odinin si djalin e Bestla dhe Borr së bashku me dy vëllezër, Vili dhe Vé, dhe ai lindi shumë djem, më të famshmit perënditë [[Thor]] (me {{Lang|non|[[Jörð]]|italic=no}} ) dhe {{Lang|non|[[Baldr]]|italic=no}} (me {{Lang|non|Frigg|italic=no}} ). Ai njihet me qindra emra. Odin është portretizuar shpesh si me një sy dhe mjekër të gjatë, duke mbajtur një shtizë të quajtur [[Gungnir]] ose duke u paraqitur i maskuar i veshur me një mantel dhe një kapele të gjerë. Ai shoqërohet shpesh nga familjarët e tij të kafshëve - ujqërit Geri dhe Freki dhe korbat Huginn dhe Muninn, të cilët i sjellin informacione nga e gjithë {{Lang|non|[[Midgard]]|italic=no}} . —dhe ai kalëron kalin fluturues me tetë këmbë Sleipnir nëpër qiell dhe në botën e krimit. Në këto tekste ai shpesh kërkon njohuri më të mëdha, më e famshmja duke marrë Mead of Poetry, dhe bën baste me gruan e tij Frigg mbi përpjekjet e tij. Ai merr pjesë si në [[Krijimi|krijimin e botës]] duke vrarë qenien fillestare {{Lang|non|[[Ymir]]|italic=no}} dhe duke i dhënë jetë dy njerëzve të parë [[Ask dhe Embla]] . Ai gjithashtu i ofron njerëzimit njohuri për shkrimin runik dhe poezinë, duke treguar aspekte të një heroi kulturor . Ai ka një lidhje të veçantë me festën e Yule . Odin është i lidhur gjithashtu me vajzat hyjnore të fushëbetejës, valkyries, dhe ai mbikëqyr [[Valhalla]], ku ai pranon gjysmën e atyre që vdesin në betejë, {{Lang|non|[[einherjar]]}} . , duke i dërguar gjysmën tjetër perëndeshës {{Lang|non|[[Freyja]]|italic=no}} 's {{Lang|non|[[Fólkvangr]]|italic=no}} . Odin konsultohet me kokën e patrupëzuar, të balsamosur me barishte të {{Lang|non|[[Mímir]]|italic=no}} të mençur , i cili parathotë dënimin e {{Lang|non|[[Ragnarök]]|italic=no}} dhe i kërkon Odinit të udhëheqë {{Lang|non|einherjar}} në betejë përpara se të konsumohej nga ujku monstruoz {{Lang|non|[[Fenrir]]|italic=no}} . Në folklorin e mëvonshëm, Odin ndonjëherë shfaqet si një udhëheqës i Gjuetisë së Egër, një procesion fantazmë i të vdekurve nëpër qiellin e dimrit. Ai është i lidhur me hijeshitë dhe forma të tjera të magjisë, veçanërisht në tekstet e anglishtes së vjetër dhe të norvegjishtës së vjetër. Figura e Odinit është një temë e shpeshtë e interesit në studimet gjermanike dhe studiuesit kanë avancuar teori të shumta në lidhje me zhvillimin e tij. Disa nga këto fokusohen në lidhjen e veçantë të Odinit me figurat e tjera; për shembull, {{Lang|non|Freyja|italic=no}} bashkëshorti i {{Lang|non|[[Óðr]]|italic=no}} duket të jetë diçka si një dyshe etimologjike e perëndisë, ndërsa gruaja e Odinit {{Lang|non|Frigg|italic=no}} është në shumë mënyra të ngjashme me {{Lang|non|Freyja|italic=no}} , dhe Odin ka një lidhje të veçantë me {{Lang|non|[[Loki]]|italic=no}} . Qasje të tjera fokusohen në vendin e Odinit në të dhënat historike, duke eksploruar nëse Odin rrjedh nga mitologjia proto-indo-evropiane apo u zhvillua më vonë në shoqërinë gjermane . Në periudhën moderne, Odin ka frymëzuar vepra të shumta me poezi, muzikë dhe shprehje të tjera kulturore. Ai nderohet me perënditë e tjera gjermanike në shumicën e formave të lëvizjes së re fetare [[Neopaganizmi gjerman|Heathenry]] ; disa degë fokusohen veçanërisht tek ai. == Shih edhe == * [[Thori]] * [[Mitologjia nordike]] * [[Paganizmi nordik]] * [[Neopaganizmi gjerman]] == Literatura == * [[Henry Adams Bellows (businessman)|Bellows, Henry Adams]] (Trans.) (1936). ''The Poetic Edda''. [[Princeton University Press]]. New York: The American-Scandinavian Foundation. * [[Anthony Birley|Birley, Anthony R.]] (Trans.) (1999). ''Agricola and Germany''. Oxford World's Classics. {{ISBN|978-0-19-283300-6}} * {{cite book|last=Byock|first=Jesse|author-mask=Byock, Jesse (Trans.)|year=1990|title=The Saga of the Volsungs|url=https://archive.org/details/sagaofvolsungsno0000byoc|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-27299-6}} * [[Hector Munro Chadwick|Chadwick, H. M.]] (1899). ''The Cult of Othin: An Essay in the Ancient Religion of the North''. Clay & Sons. {{OCLC|8989833}} * Cleasby, Richard and [[Guðbrandur Vigfússon]]. Rev. Craigie, William A. (1975) ''An Icelandic–English Dictionary''. 2nd ed., repr. Oxford Clarendon Press. {{ISBN|978-0198631033}} * [[James E. Cross and Thomas D. Hill|Cross, James E. and Thomas D. Hill]] (1982). ''The Prose Solomon and Saturn and Adrian and Ritheus''. University of Toronto Press. * {{Citation|last=Davidson|first=Hilda Ellis|author-link=Hilda Ellis Davidson|year=1990|title=Gods and Myths of Northern Europe|publisher=Penguin Books|isbn=0-14-013627-4}} * {{Cite book|last=de Vries|first=Jan|title=Altnordisches Etymologisches Worterbuch|date=1962|publisher=Brill|isbn=978-90-04-05436-3|edition=1977|author-link=Jan de Vries (linguist)}} * {{Citation|last=de Vries|first=Jan|date=1970a|author-link=Jan de Vries (linguist)|title=Altgermanische Religionsgeschichte, volume 1. 2nd ed. repr. as 3rd ed|publisher=Walter de Gruyter|oclc=466619179|language=de}} * {{Citation|last=de Vries|first=Jan|date=1970b|author-link=Jan de Vries (linguist)|title=Altgermanische Religionsgeschichte, volume 2. 2nd ed. repr. as 3rd ed|publisher=Walter de Gruyter|oclc=466619179|language=de}} * [[Ursula Dronke|Dronke, Ursula]] (Trans.) (1997). ''The Poetic Edda: Volume II: Mythological Poems''. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|0-19-811181-9}} * {{cite book|last=Dunn|first=Marilyn|title=Belief and Religion in Barbarian Europe, c. 350–700|publisher=Bloomsbury|year=2013}} * Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). ''Edda''. [[Everyman's Library|Everyman]]. {{ISBN|0-460-87616-3}} * [[William Dudley Foulke|Foulke, William Dudley]] (Trans.) Ed. Edward Peters. (2003 [1974]). ''History of the Lombards''. University of Pennsylvania Press. {{ISBN|978-0812210798}} * {{Citation|last1=Gimbutas|first1=Marija|author-link=Marija Gimbutas|last2=Robbins Dexter|first2=Miriam|year=1999|title=The Living Goddesses|publisher=University of California|isbn=978-0520213937|url=https://archive.org/details/livinggoddesses00gimb}} * Griffiths, Bill (2006 [2003]). ''Aspects of Anglo-Saxon Magic''. Anglo-Saxon Books. {{ISBN|1-898281-33-5}} * Herbert, Kathleen (2007 [1994]). ''Looking for the Lost Gods of England''. Anglo-Saxon Books. {{ISBN|1-898281-04-1}} * Hirschfeld, Max (1889). ''[https://archive.org/details/bub_gb_1XYKAAAAIAAJ Untersuchungen zur Lokasenna]'', Acta Germanica 1.1, Berlin: Mayer & Müller. {{in lang|de}} *{{cite book|last=Koch|first=John T.|title=Celto-Germanic, Later Prehistory and Post-Proto-Indo-European vocabulary in the North and West|publisher=Aberystwyth Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru, University of Wales Centre for Advanced Welsh and Celtic Studies|year=2020|url=https://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Centre/2020/Celto-Germanic2020.pdf|isbn=978-1907029325|author-link=John T. Koch|access-date=30 janar 2023|archive-date=25 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125063756/https://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Centre/2020/Celto-Germanic2020.pdf|url-status=dead}} * [[Lee Milton Hollander|Hollander, Lee Milton]] (1936). ''Old Norse Poems: The Most Important Nonskaldic Verse Not Included in the Poetic Edda''. Columbia University Press * {{cite book|last=Hollander|first=Lee Milton (Trans.)|year=1964|url=https://archive.org/details/heimskringla00snor|url-access=registration|title=Heimskringla: History of the Kings of Norway|publisher=[[University of Texas Press]]|isbn=0-292-73061-6}} * {{Cite book|last=Kroonen|first=Guus|title=Etymological Dictionary of Proto-Germanic|publisher=Brill|year=2013|isbn=978-9004183407}} * Larrington, Carolyne (Trans.) (1999). ''[https://books.google.com/books?id=nBzuQZ4MCPIC The Poetic Edda]''. [[Oxford World's Classics]]. {{ISBN|0-19-283946-2}} * {{Cite book|last=Lindow|first=John|title=Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs|url=https://archive.org/details/norsemythologygu0000lind|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=978-0-19-983969-8|author-link=John Lindow}} * MacLeod, Mindy & Mees, Bernard (2006). ''[https://books.google.com/books?id=hx7UigqsTKoC Runic Amulets and Magic Objects]''. [[Boydell Press]]. {{ISBN|1-84383-205-4}} * Munro, Dana Carleton (Trans.) (1895). ''Life of St. Columban''. The Department of History of the University of Pennsylvania. * North, Richard (1997). ''Heathen Gods in Old English Literature''. Cambridge University Press. {{ISBN|978-0521551830}} * {{Cite book|last=Orchard|first=Andy|url=https://archive.org/details/dictionaryofnors0000orch|title=Dictionary of Norse Myth and Legend|date=1997|publisher=Cassell|isbn=978-0-304-34520-5|author-link=Andy Orchard|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Orel|first=Vladimir E.|url=https://archive.org/details/handbookofgerman0000orel|title=A Handbook of Germanic Etymology|date=2003|publisher=Brill|isbn=978-90-04-12875-0|language=en|author-link=Vladimir Orel|url-access=registration}} * {{Citation|last=Polomé|first=Edgar Charles|author-link=Edgar Charles Polomé|year=1970|chapter=The Indo-European Component in Germanic Religion|title=Myth and Law Among the Indo-Europeans: Studies in Indo-European Comparative Mythology|editor-last=Puhvel|editor-first=Jaan|publisher=University of California|isbn=978-0520015876}} * Pollington, Stephen (2008). ''Rudiments of Runelore''. Anglo-Saxon Books. {{ISBN|978-1898281498}} *{{cite book|last=Price|first=Neil|author-link=Neil Price (archaeologist)|title=The Viking Way, Magic and Mind in Late Iron Age Scandinavia|edition=2|title-link=The Viking Way (book)|publisher=Oxbow Books, Oxford and Philadelphia|year=2019|isbn=978-1842172605}} * Schach, Paul (1985). "Some Thoughts on ''Völuspá''" as collected in Glendinning, R. J. Bessason, Heraldur (Editors). ''Edda: a Collection of Essays.'' [[University of Manitoba Press]]. {{ISBN|0-88755-616-7}} * [[Rudolf Simek|Simek, Rudolf]] (2007) translated by Angela Hall. ''Dictionary of Northern Mythology''. [[Boydell & Brewer|D.S. Brewer]]. {{ISBN|0-85991-513-1}} * {{cite book|last=Steuer|first=Heiko|title=Germanen aus Sicht der Archäologie: Neue Thesen zu einem alten Thema|publisher=de Gruyter|year=2021}} * [[Benjamin Thorpe|Thorpe, Benjamin]] (1851). ''Northern Mythology, Compromising the Principal Traditions and Superstitions of Scandinavia, North Germany, and the Netherlands: Compiled from Original and Other Sources''. 3 vols. Volume 2 ''Scandinavian Popular Traditions and Superstitions''. Lumley. {{OCLC|314195407}} * Thorpe, Benjamin (Trans.) (1866). ''[https://books.google.com/books?id=WGUCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Edda+S%C3%A6mundar#v=onepage&q=&f=false Edda Sæmundar Hinns Frôða: The Edda of Sæmund the Learned].'' Part I. London: Trübner & Co. * {{Citation|last=Turville-Petre|first=Gabriel|author-link=Gabriel Turville-Petre|year=1964|title=Myth and Religion of the North: The Religion of Ancient Scandinavia|publisher=Weidenfeld and Nicolson|oclc=645398380}} * {{Cite book|last=West|first=Martin L.|title=Indo-European Poetry and Myth|date=2007|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-928075-9}} * Williamson, Craig (2011). ''A Feast of Creatures: Anglo-Saxon Riddle-Songs''. University of Pennsylvania Press. {{ISBN|978-0812211290}} == Referime == [[Kategoria:Hyjni në mitologjinë nordike]] [[Kategoria:Perëndi]] [[Kategoria:Mitologji nordike]] 3kxm92vk8kh2w01gxqr0z2v65zggywz Acy-Romance 0 188097 2982030 2300305 2026-05-18T21:47:14Z Birdie 19592 Update. 2982030 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Acy-Romance |commune status=Komunë |image=Acy-Romance.JPG |caption=Kishë Saint-Pierre. |image coat of arms=Blason ville fr Acy-Romance (Ardennes).svg |arrondissement=[[Qarku Rethel|Rethel]] |canton=[[Kantoni Rethel|Rethel]] |coordinates={{Coord|49.5019444444|4.34222222222|display=title}} |INSEE=08001 |postal code=08300 |mayor=Gérard Désiront |term=2020-2026 |intercommunality=Communauté de communes du Pays rethélois |elevation m=73 |elevation min m=67 |elevation max m=147 |area km2=11,13 |population=479 |population date=Janar 2023 |population demonym= Romanciers |website= }} '''Acy-Romance''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Acy-Romance bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Ardennes]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Lindja e madhe]]. Komuna ka një popullsi prej 479 banorë dhe sipërfaqe 11,13 km², me një dendësi prej 43 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në bregun e majtë të lumit [[Lumi i Aisne|Aisne]] dhe në Kanal des Ardennes në rajonin natyror të Porcien. Acy-Romance i përket zonës urbane të [[Rethel]] dhe i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Reims]]. ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|115|Acy-Romance}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-08001#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |441 |1821 |490 |1846 |675 |1866 |508 |1872 |486 |1901 |341 |1911 |310 |1926 |402 |1946 |372 |1954 |803 |1962 |491 |1968 |488 |1975 |479 |1982 |484 |1990 |472 |1999 |443 |2004 |494 |2009 |437 |2014 |444 |2019 |467 |2023 |479 }} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-08001 INSEE] {{commonscat|Acy-Romance}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Ardennes|Acy-Romance]] bbf1u3u2q1y69dnru70sp2n3gd12gs6 Acy, Aisne 0 188098 2982013 2300306 2026-05-18T20:32:36Z Birdie 19592 Update. 2982013 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Acy |native name=''Achy'' |commune status=Komunë |image=Eglise - Ensemble sud - Acy - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00011689.jpg |caption=Kishë Saint-Médard |image coat of arms=Blason ville fr Acy 02.svg |arrondissement=[[Qarku Soissons|Soissons]] |canton=[[Kantoni Soissons-2|Soissons-2]] |coordinates={{Coord|49.3461111111|3.41416666667|display=title}} |INSEE=02003 |postal code=02200 |mayor=Guillaume Bourgeois |term=2026-2032 |intercommunality=GrandSoissons Agglomération |elevation m=160 |elevation min m=42 |elevation max m=165 |area km2=11,67 |population=1004 |population date=Janar 2023 |population demonym= Acéens |website=[https://www.acy-02.fr acy-02.fr] }} '''Acy''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Acy ka një popullsi prej 1004 banorë dhe sipërfaqe 11,67 km², me një dendësi prej 86 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në bregun e majtë të lumin [[Lumi i Aisne|Aisne]] në rajonin natyror të Soissonais. Acy nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Soissons]] [[Skeda:Acy carte OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|114|Acy}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02003#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |626 |1821 |661 |1846 |706 |1861 |700 |1872 |670 |1901 |627 |1911 |633 |1926 |747 |1946 |812 |1962 |962 |1968 |924 |1975 |922 |1982 |992 |1990 |985 |1999 |951 |2006 |907 |2011 |989 |2016 |1008 |2021 |1016 |2023 |1004 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Acy}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02003 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Acy]] s2fja1usmg65qotwwuib7upmb7cz0pf 2982016 2982013 2026-05-18T20:54:42Z Birdie 19592 Birdie zhvendosi faqen [[Acy]] te [[Acy, Aisne]]: Homonymy 2982013 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Acy |native name=''Achy'' |commune status=Komunë |image=Eglise - Ensemble sud - Acy - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00011689.jpg |caption=Kishë Saint-Médard |image coat of arms=Blason ville fr Acy 02.svg |arrondissement=[[Qarku Soissons|Soissons]] |canton=[[Kantoni Soissons-2|Soissons-2]] |coordinates={{Coord|49.3461111111|3.41416666667|display=title}} |INSEE=02003 |postal code=02200 |mayor=Guillaume Bourgeois |term=2026-2032 |intercommunality=GrandSoissons Agglomération |elevation m=160 |elevation min m=42 |elevation max m=165 |area km2=11,67 |population=1004 |population date=Janar 2023 |population demonym= Acéens |website=[https://www.acy-02.fr acy-02.fr] }} '''Acy''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Acy ka një popullsi prej 1004 banorë dhe sipërfaqe 11,67 km², me një dendësi prej 86 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në bregun e majtë të lumin [[Lumi i Aisne|Aisne]] në rajonin natyror të Soissonais. Acy nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Soissons]] [[Skeda:Acy carte OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|114|Acy}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02003#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |626 |1821 |661 |1846 |706 |1861 |700 |1872 |670 |1901 |627 |1911 |633 |1926 |747 |1946 |812 |1962 |962 |1968 |924 |1975 |922 |1982 |992 |1990 |985 |1999 |951 |2006 |907 |2011 |989 |2016 |1008 |2021 |1016 |2023 |1004 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Acy}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02003 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Acy]] s2fja1usmg65qotwwuib7upmb7cz0pf Achery 0 188330 2982032 2980683 2026-05-18T22:01:02Z Birdie 19592 2982032 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Achery |native name= |commune status=Komunë |image=Eglise d'Achery.jpg |caption= |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Laon|Laon]] |canton=[[Kantoni Tergnier|Tergnier]] |coordinates={{Coord|49.6930555556|3.39055555556|display=title}} |INSEE=02002 |postal code=02800 |mayor=Fabrice Gosset |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté d'agglomération Chauny-Tergnier-La Fère |elevation m=50 |elevation min m=48 |elevation max m=103 |area km2=6,90 |population=584 |population date=Janar 2023 |population demonym= Acheryens |website=}} '''Achery''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Achery ka një popullsi prej 584 banorë dhe sipërfaqe 6,90 km², me një dendësi prej 85 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në [[Lumi i Oise|Oise]], në bregun e djathtë të lumit Serre dhe në rajonin natyror të Thiérache. Achery nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të Tergnier. [[Skeda:Achery carte OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|93|Achery}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02002#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |689 |1800 |761 |1806 |754 |1821 |862 |1831 |1046 |1836 |1099 |1841 |1125 |1846 |1117 |1851 |1088 |1856 |1099 |1861 |1074 |1866 |1046 |1872 |924 |1876 |927 |1881 |895 |1886 |908 |1891 |809 |1896 |763 |1901 |671 |1906 |687 |1911 |655 |1921 |451 |1926 |464 |1931 |449 |1936 |469 |1946 |520 |1954 |501 |1962 |508 |1968 |524 |1975 |508 |1982 |578 |1990 |564 |1999 |540 |2006 |533 |2011 |608 |2016 |602 |2021 |594 |2023 |584 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Achery}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02002 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Achery]] bblr5eoc86yan6v8emx42o1s3yt55sd 2982036 2982032 2026-05-18T22:05:15Z Birdie 19592 2982036 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Achery |native name= |commune status=Komunë |image=Eglise d'Achery.jpg |caption= |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Laon|Laon]] |canton=[[Kantoni Tergnier|Tergnier]] |coordinates={{Coord|49.6930555556|3.39055555556|display=title}} |INSEE=02002 |postal code=02800 |mayor=Fabrice Gosset |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté d'agglomération Chauny-Tergnier-La Fère |elevation m=50 |elevation min m=48 |elevation max m=103 |area km2=6,90 |population=584 |population date=Janar 2023 |population demonym= Acheryens |website=}} '''Achery''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Achery ka një popullsi prej 584 banorë dhe sipërfaqe 6,90 km², me një dendësi prej 85 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në [[Lumi i Oise|Oise]], në bregun e djathtë të lumit Serre dhe në rajonin natyror të Thiérache. Achery nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Tergnier]]. [[Skeda:Achery carte OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|93|Achery}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02002#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |689 |1800 |761 |1806 |754 |1821 |862 |1831 |1046 |1836 |1099 |1841 |1125 |1846 |1117 |1851 |1088 |1856 |1099 |1861 |1074 |1866 |1046 |1872 |924 |1876 |927 |1881 |895 |1886 |908 |1891 |809 |1896 |763 |1901 |671 |1906 |687 |1911 |655 |1921 |451 |1926 |464 |1931 |449 |1936 |469 |1946 |520 |1954 |501 |1962 |508 |1968 |524 |1975 |508 |1982 |578 |1990 |564 |1999 |540 |2006 |533 |2011 |608 |2016 |602 |2021 |594 |2023 |584 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Achery}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02002 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Achery]] jlksygakeq8trjzvbb9mx44mxhisqg6 Diskutim:Acy, Aisne 1 191114 2982018 1649223 2026-05-18T20:54:43Z Birdie 19592 Birdie zhvendosi faqen [[Diskutim:Acy]] te [[Diskutim:Acy, Aisne]]: Homonymy 1649223 wikitext text/x-wiki {{WikiProjekti Franca|klasa=Cung|rëndësia=mesatare}} 4zuoueoiiqdnhnyuhkfwg2tez9vgr6f Armentières-sur-Ourcq 0 191348 2982037 2980682 2026-05-18T22:06:47Z Birdie 19592 2982037 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Armentières-sur-Ourcq |native name= |commune status=Komunë |image=Armentières-sur-Ourcq château 1.jpg |caption= |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Château-Thierry|Château-Thierry]] |canton=[[Kantoni Villers-Cotterêts|Villers-Cotterêts]] |coordinates={{Coord|49.1833333333|3.38722222222|display=title}} |INSEE=02023 |postal code=02210 |mayor=Gérard Ponthieux |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté d'agglomération de la Région de Château-Thierry |elevation m= |elevation min m=87 |elevation max m=151 |area km2=6,81 |population=96 |population date=Janar 2023 |population demonym= Armentiérois |website=}} '''Armentières-sur-Ourcq''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Armentières-sur-Ourcq ka një popullsi prej 96 banorë dhe sipërfaqe 6,81 km², me një dendësi prej 14 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në Ourcq në rajonin natyror të Soissonnais. Armentières nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Château-Thierry]]. [[Skeda:Armentières-sur-Ourcq OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02023#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |234 |1861 |168 |1866 |166 |1911 |157 |1962 |108 |1968 |76 |1975 |76 |1982 |74 |1990 |85 |1999 |105 |2008 |100 |2013 |108 |2018 |102 |2023 |96 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Armentières-sur-Ourcq}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02039 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Armentieres-sur-Ourcq]] o9p2sb7s3qsldptj7uxw82fnvqgrgtx Aubencheul-aux-Bois 0 193766 2982038 2980667 2026-05-18T22:10:33Z Birdie 19592 2982038 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Aubencheul-aux-Bois |native name= |commune status=Komunë |image=Aubencheul-aux-Bois (Aisne) église.JPG |caption= |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Saint-Quentin|Saint-Quentin]] |canton=[[Kantoni Bohain-en-Vermandois|Bohain-en-Vermandois]] |coordinates={{Coord|50.0294444444|3.26555555556|display=title}} |INSEE=02030 |postal code=02420 |mayor=Alexandre Passet |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté de communes du Pays du Vermandois |elevation m= |elevation min m=105 |elevation max m=139 |area km2=2,11 |population=238 |population date=Janar 2023 |population demonym= Aubenchelois |website=}} '''Aubencheul-aux-Bois''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Aubencheul-aux-Bois ka një popullsi prej 238 banorë dhe sipërfaqe 2,11 km², me një dendësi prej 113 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonintë Vermandois. Aubencheul nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Saint-Quentin]]. [[Skeda:Aubencheul-aux-Bois OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02030#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |629 |1861 |742 |1911 |606 |1962 |324 |1968 |332 |1975 |309 |1982 |300 |1990 |275 |1999 |272 |2007 |305 |2012 |298 |2017 |269 |2022 |243 |2023 |238 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Aubencheul-aux-Bois}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02030 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Aubencheul-aux-Bois]] 98742wqp9ssfrytfkiq645te644z0qm Aubenton 0 193768 2982039 2980679 2026-05-18T22:12:28Z Birdie 19592 /* Gjeografia */ 2982039 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Aubenton |native name= |commune status=Komunë |image=Église Notre-Dame d'Aubenton 02.jpg |caption= |image coat of arms=Blason ville fr Aubenton 02.svg |arrondissement=[[Qarku Vervins|Vervins]] |canton=[[Kantoni Hirson|Hirson]] |coordinates={{Coord|49.8367653|4.2044702|display=title}} |INSEE=02031 |postal code=02500 |mayor=Bernard Gréhant |term=2020-2026 |intercommunality=Communauté de communes des Trois Rivières |elevation m=182 |elevation min m=168 |elevation max m=259 |area km2=23,70 |population=658 |population date=Janar 2023 |population demonym= Aubentonnais |website=}} '''Aubenton''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Aubenton ka një popullsi prej 658 banorë dhe sipërfaqe 23,70 km², me një dendësi prej 28 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonin natyror të Thiérache. Aubenton nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Hirson]]. [[Skeda:Aubenton OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02031#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |1070 |1861 |1503 |1866 |1549 |1911 |1270 |1962 |1102 |1968 |1078 |1975 |1002 |1982 |969 |1990 |826 |1999 |713 |2008 |701 |2013 |664 |2018 |659 |2023 |658 }} ==Personalitete të lidhura me bashkinë== * [[Jean Mermoz]] (1901-1936), aviatori pionier i Aeropostalit. == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Aubenton}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02039 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Aubenton]] 0gyh8mx0kstsmfpxbiiclqi9ev6yku6 Përdoruesi diskutim:Aurelmark 3 193781 2981885 1654239 2026-05-18T14:31:24Z J ansari 98822 J ansari zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:E3.akpinar]] te [[Përdoruesi diskutim:Aurelmark]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/E3.akpinar|E3.akpinar]]" to "[[Special:CentralAuth/Aurelmark|Aurelmark]]" 1654239 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 9 gusht 2016 00:39 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> lxewhhwvewhcz30s3m3neia3bnpvhrc Wikipedia:Buletini Teknik 4 196848 2982010 2980722 2026-05-18T20:21:33Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-21 */ pjesë e re 2982010 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Archives|style=display:unset; float:none; margin:auto; padding:0; background:none; border:none;|image=none|auto=short|age=3|bot=MajavahBot}}</div> </div> <div class="details"> Këtu gjenden informacione për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet automatikisht nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që kemi lajmërime të reja.<br><br>Nëse dëshironi që lajmërime të tilla t'i merrni dhe në faqen tuaj personale të diskutimit, mund të abonoheni duke ndjekur udhëzimet [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]].<br><br>Nëse faqja ndryshon në të ardhmen, sigurohuni që përveç lidhjes më lart, të bëni dhe ndryshimin e nevojshëm te faqja [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|këtu]]. </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> 0spo1wrplgmnubaqd7sq2y3626y2lzj Tempulli i Konesvaramit 0 197449 2981921 2974776 2026-05-18T16:52:51Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981921 wikitext text/x-wiki [[File:Sri Lanka-Trincomalee-Tempel.JPG|thumb|264px|Porta ballore me kullën e kambanës në Tempullin e Shivës]] '''Tempulli i Koneswaramit''' në Trincomalee (në [[Gjuha tamile|gjuhën tamile]]: திருக் கோணேச்சரம் கோயில்) ose '''Tempulli Thirukonamalai Konesar – Tempulli i Njëmijë Kolonave''' dhe '''Dakshina-Then Kailasam''' (i njohur edhe si Thirukonamamalai Koneswaram Kovili dhe Koneswaram Kovili) është një kompleks klasik mesjetar [[Tempulli hindu|tempullor hindu]] në [[Trincomalee]], një qendër pelegrinazhi hindu në Provincën Lindore të [[Sri Lanka|Sri Lankës]]. Është një nga Pancha Ishwaramët kushtuar Shivës. Ndërtuar në mënyrë domethënëse gjatë sundimit të Dinastisë së hershme Chola dhe Periudha e Pesë Dravidianëve të Mbretërisë së Hershme Pandyane në majë të Konesar Malait, një breg i lartë në distriktin e Trincomaleet në Gjirinë e Gokarnas të Oqeanit Indian, dizajni i tij [[Arkitektura Pallava|Pallava]], [[Arkitektura Chola|Chola]], Pandyan dhe Jaffna pasqyron ndikimin shaivit tamil në rajonin Vannimai që nga periudha klasike. Monumentet përmbajnë faltoren kryesore të Shivës në formën e ''Kona-Eiswaras'', të shkurtuar në ''Konesar'' dhe që është një vend i rëndësishëm i pelegrinazhit hindu, i etiketuar si "Roma e të pafeve/paganëve të Lindjes". I lidhur në grykderdhjen e lumit Mahavilli Ganga me gjurmën e Shivës në Sivan Oli Padam Malai në burimin e lumit, tempulli kurorëzon simbolikisht rrjedhjen e lumit Gang nga koka e Shivës në Malin Kailash deri te këmbët e tij. Përmendja më e hershme e tempullit i përket shekullit të VI p.e.s.,<ref name="paulEPeiris">Dr. Paul E. Pieris deklaroi në vitin 1917, në një takim të Royal Asiatic Society (dega e Cejlonit), se në Lanka ndodheshin pesë 'Eeswararnë' të njohur të Shivës, që shquheshin dhe adhuroheshin në të gjithë Indinë. Këta ishin Tiruketheeswarami pranë Mahathithas, [[Tempulli Munneswaram|Munneswarami]], Thondeswarami, Tirukoneswarami dhe Naguleswarami. - ''Royal Asiatic Society (Ceylon Branch)''</ref> ndërsa rikonstruksioni më i fundit i përket vitit 1952. I zhvilluar nga viti 205 p.e.s., ''[[Koili|kovili]]'' zanafillor kombinonte veçori kyçe për të formuar planin e tij bazë [[Arkitektura Dravidiane|Tempullor Dravidian]], siç është salla e tij me njëmijë kolona – "Aayiram Kaal Mandapa" – dhe Jagati i zgjeruar nga mbreti Elara, Manu Needhi Cholani. I konsideruar si ndërtesa më e madhe e kohës së tij për arkitekturën, zbukurimet e rafinuara skulpturore në basoreliev në granit të zi, ndërsa kullat e tij të shumëfishta ''[[gopurami|gopuramë]]'' të veshura me ar u zgjeruan në periudhën mesjetare. Një nga tre faltoret kryesore hindu në breg me një kullë kolosale [[gopurami]], ajo qëndronte në mënyrë të dallueshme në pikën më të shquar të kepit. Udhëtimi për pelegrinët në qytet fillonte në nisjen e rrugës Konesar dhe vazhdonte një rrugicë përmes oborrit të kompleksit të faltoreve të Bhadrakalit, Ganeshit, Vishnu Thirumalit, Suryas, Raavanas, Ambal-Shaktit, Murukanit dhe Shivës që kryesonte në lartësinë e bregut. Festa e përvitshme e Tempullit të Koneswaramit, Ther Thiruvilah përfshinte Tempullin e Bhadrakalit në Trincomalee, Pavanasam Theerthamin në pusin e shenjtë Papanasuchunai dhe një gjirin e afërt të mbrapëm të detit (Theertham Karatkarai) që rrethonte Konesar Malain. Kompleksi u shkatërrua nga sulmet koloniale portugeze midis viteve 1622 dhe 1624 si dhe ndërtimi i një fortese në vend nga mbetjet e tij. [[Tempulli Ati Konanayakar]] i ndërtuar në vitin 1632 i vendosur larg qytetit bujt disa nga idhujt e tij origjinalë. Interesi botëror u rigjallërua në vazhdim të zbulimit të rrënojave të tij tokësore dhe nënujore, skulpturave dhe [[Arti Chola|bronxeve Chola]] nga arkeologët dhe Arthur C. Clarke. Është ruajtur nëpërmjet restaurimeve, kryesisht të viteve 1950. Fshati i Trincomaleet gjendet në istmin e kepit brenda kompleksit. Tempulli modern ka qenë një burim konflikti midis shumicës budiste sinhaleze dhe pakicës hindu tamile për shkak të pozicionit të tij në një zonë të rëndësishme gjeostrategjike. Të ardhurat nga tempulli mundësojnë shërbimet dhe ushqimin për banorët e tij. Koneswarami ka shumë lidhje të forta historike. Faltorja është përshkruar në ''Vayu Purana'', ''Konesar Kalvettu'' dhe hymnet ''Tevaram'' nga Sambandhari dhe Sundarari si një [[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]] bashkë me kundërpjesën e tij në bregun perërndimor [[Tempulli Ketheeswaram|Tempullin Ketheeswaram]] në Mannar, ai është vendlindja e [[Patanjali]]t, hartuesit të ''Yoga Sutrave'' dhe ishte i vlerësuar për traditën e tij nga Arunagirinathari gjatë vizitës së tij. Veprat ''Dakshina Kailasa Purana'' dhe ''Manmiami'' e konsiderojnë atë si ''Dakshina/Then Kailasam'' (Mali Kailash i Jugut) për pozicionin e tij gjatësor gjeografik dhe shquarësinë, ai qëndron drejtpërdrejt në lindje të bregut perëndimor Kudiramalai të qytetit port hindu, ndërsa është faltorja më lindore e pesë ''Iswaramëve'' të lashtë të Shivës në ishull. I përmendur gjerësisht si një tempull popullor i ishullit te ''[[Mahabharata]]'', ''[[Ramayana]]'' dhe ''Yalpana Vaipava Malai'', ''Mattakallappu Manmiami'' konfirmon statusin e tij të shenjtë për të gjithë hindutë. ''Kanda Purana'' e Kachiyappa Sivachariarit e krahason tempullin me [[Tempulli Thillai Nataraja në Chidambaram|Tempullin Thillai në Chidambaram]] dhe Malin Kailash në vlerësimin shaivit. Konesar Malai mund të ketë qenë vendi ku zuri fill [[Yoga]]; disa studiues kanë sugjeruar se adhurimi i zotit të gjithëpushtetshëm Eiswara në breg është forma më e lashtë e adhurimit që ekziston.<ref>Jonathan Forbes & George Turnour: Eleven years in Ceylon...; volumi 2; kapitulli: Adhurimi i Eiswaras; publikuar fillimisht në 1840, 1994, fq. 43-4, kontrolluar më 15 gusht 2012.</ref> ==Etimologjia== {{multiple image | align = left | direction = vertical | header = Harta të hershme të Trincomaleet | width = 246 | image1 = Ruscelli-map-1562 Tamil vanni country.jpg | alt1 = Harta e vitit 1562 e Ruscellit sipas Ptolemeut | caption1 = Harta e Taprobanas së Ptolemeut e vitit 140 të e.s. në një publikim të vitit 1562 të Ruscellit. Nga gjurma e Shivës së ''Ulipadas'' së maleve ''Malea'' (Sivan Oli Pada Malai) burojnë tre lumenj, duke përfshirë ''Mowli Ganga'' (''Mahavali-Gangu'') dega e të cilit lumi Verugal Aru që derdhet në Oqeanin Indian është pak në jug të ''Bocanas'' (gjiri Ko-Kannam) ku është ilustruar tempulli. Të dy hartografët përmendin ''Abaratha Ratchagarin'', një tjetër emër i Shivës – një tempull me këtë emër gjendet gjithashtu në Aduthurai të Thanjavurit në [[Tamil Nadu]], pranë kryeqytetit të hershëm Chola. | image2 = Map1502cantino-eelam.jpg | alt2 = Harta e vitit 1502 e Cantino | caption2 = Harta e Cantinos e vitit 1502, që tregon tre qytete tamile në bregun lindor, Mullaitivu, Trincomalee (''Traganamalee'') dhe Pannoami. | footer_background=#BBDD99 | background color=#BBDD99 | footer_align=center }} ===''Kona'', ''Eiswara'' dhe Trincomalee=== Në gjuhën tamile, tempujt quhen ''[[Koili|kovilë]]''; kështu kompleksi tempullor në vend është i njohur si ''Konecharam Kovili'' (në gjuhën tamile: கோணேச்சரம்), banesa e ''Kona''—''Eiswaras'' (Zoti kryesor ose thjesht Zoti). Emrat e hyjnisë kryesore të Shivës janë ''Konesar'' (në gjuhën tamile: கோணேசர்) (i shqiptuar ''Koneçar'' ose ''Konasir'' — një fjalë e përbërë nga Kona dhe Eiswara), ''Koneswaran'', ''Kona—Natha'' dhe hyjnesha bashkëshorte është quajtur ''Mathumai Amman'' (një tjetër emër për hyjneshën nënë Amman).<ref name="HLtoSL"/><ref name="pridham"/><ref>Hugh Chisholm: ''The Encyclopedia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information, Volume 27''; Encyclopedia Britannica, 1911, fq. 284</ref> Më vonë mori titullin ''Thiru Koneswaram Kovili''. Zanafill e termit ''Ko'' ose ''Kone'' qëndron në fjalën e vjetër tamile "zot", "mbret" ose "drejtues", që alludojnë për hyjninë që kryeson aty; ky termë shfaqet në mjaft mbishkrime Damili të shekullit të VI p.e.s. — shekullin e II të e.s.. [[Trincomalee]], qyteti bregdetar i gadishullit ku gjendet Koneswarami është një formë e anglizuar e fjalës së vjetër tamile "Thiru-kona-malai" (në gjuhën tamile: திருகோணமலை), që do të thotë "Zoti i kodrës së shenjtë", përmendja e saj në këtë formë gjendet te ''Tevarami'' i shekullit të VII nga Sampandari.<ref name="CSHindu"/> ''Thiru'' është një epitet i përdorur përgjithësisht për të shënuar një vendndodhje të "shenjtë" tempullore ndërsa ''Malai'' do të thotë mal ose kodër; dorëshkrimi dhe mbishkrimet e tamilishtes së mesme përmendin kompleksin monumental tempullor si ''Thirukonamalai Konesar Kovili''.<ref name="CSHindu"/><ref name="namehist4">{{cite book|author1=Herbert Keuneman|author2=John Gottberg|author3=Ravindralal Anthonis|author4=Hans Hoefer|year=1985|title=Sri Lanka|page=214|isbn=978-0-13-839944-3|oclc=13501485}}</ref><ref name="Indrapala 2007 324">{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|year=2007|page=324|isbn=978-955-1266-72-1}}</ref> ''Kona'' (në gjuhën tamile: கோண) ka kuptime të tjera në tamilishten e vjetër si ''majë'', ndërsa një tjetër zanafillë për termin ''Koneswaram'' mund të vijë nga termi tamil ''Kuna'' (lindje). Në këtë mënyrë, përkthime të tjera sugjerojnë përkufizimin e Trincomaleet si "Maja e kodrës së shenjtë", "kodra e shenjtë lindore" ose "kodra me tre maja".<ref name="namehist">{{cite book|last1=Taylor|first1=Isaac|year=1843|title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature|page=308|isbn=0-559-29668-1}}</ref><ref name="namehist2">{{cite book|last=Room|first=Adrian|year=2006|title=Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites|page=382|isbn=978-0-7864-2248-7}}</ref> Shkrimtari grek [[Straboni]], duke cituar Eratosthenin dhe Onesicritosin vëren se afërsia e ishullit me rajonet më jugore të Indisë, pranë vendit të popullit "''Koniakoi''", gjendet në jug të një bregu jugor në skajin lindor dhe e përshkruan ishullin si të shtrirë drejtë Etiopisë dhe shtëpia e elefantëve.<ref>Duane W. Roller: Eratosthenes' "Geography"; 2010, fq. 180. "Taprobane (një nga disa emrat që njihej ishulli për grekët dhe romakët) është ndoshta "Tambraparni" sanskrit, i hasur nga grekët nëpërmjet tamilishtes "Tampirapanni": të shiihet: Lionel Casson: ''The Periplus Maris Erythraei''; 1989, Princeton, fq. 230-2</ref><ref>John Watson McCrindle: Ancient India as described in classical literature; 1971, fq. 18-20</ref> Tempulli ishte ndërtuar në majë të Shkëmbit Swami, i quajtur gjithashtu Swami Malai ose Kona-ma-malai, një rrëpirë shkëmbore mbi gadishull që ngrihet 120 metra drejtpërdrejt mbi det.<ref name="reluctant"/> ===Gjiri i Gokarnas dhe Tempulli Bhadrakali Koneswaram në Trincomalee=== Limani i Trincomaleet, një liman natyror rrethor që tempulli e kurorëzon drejt veriut, është referuar si ''Ko-Kannam'' ose "faqja e zotit", duke aluduar për formën e faqes së demit të Shivës, Nandi. Ekuivalentja sanskrite e limanit të qytetit port është ''Go-Karna'', që do të thotë "Veshi i lopës" ose ''Gokarna Pattana'' dhe emri i hyjnisë ''Gokarneswara'' ose ''Go—Natha'' në sanskritisht. S. Pathmanathan propozon lidhjen etimologjike ''Thiru-Gokarna-Malai'' ose ''Thiru-Gona-Malai'' bazuar mbi këtë lidhje.<ref name="S. Pathmanathan 1978. pages 135-144">S. Pathmanathan: The Kingdom of Jaffna; Colombo, 1978, fq. 135-44</ref> Etnografi Megasthenes duke shkruar në veprën e tij ''Indica'' midis viteve 350—290 p.e.s., e përshkruan ishullin si të ndarë nga një lum i gjatë, prodhues i një numri të madh perlash dhe ari në njërën gjysëm dhe se banorët e këtij vendi quheshin ''Paleogoni'', që do të thotë ''Goni të vjetër'' në gjuhën tamile dhe greke, që Plini i Vjetër shton se adhuronin [[Herkuli]]n dhe [[Dionisi]]n (Bakun) si Pandjanët e [[Tamilakami]]t.<ref>McCrindle 1877: fq. 62-3</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sdstate.edu/projectsouthasia/upload/Pliny-Taprobane.pdf|title=Pliny: Description of Taprobane (Sri Lanka)|url-status=dead|access-date=19 shtator 2016|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924095907/http://www.sdstate.edu/projectsouthasia/upload/Pliny-Taprobane.pdf}}</ref> ''Vayu Purana'', e shkruar në vitin 300 të e.s. përmend në mënyrë të veçantë majën më të lartë të malit të vargut të pasur me ar dhe argjend, ''Malaya'' në ishull dhe se "në lindje të këtij ishulli në bregun e detit qëndron një tempull i madh i Shivës në një vend të shenjtë të quajtur ''Gokarna''."<ref name="ReferenceA">H. N. Apte: Vayupurana; kapitulli 48, vargjet 20-30; Poona, 1929</ref> ''Gokarna'' është gjithashtu një emër vendi në [[Karnartaka]] të [[India|Indisë]], Kalinga, [[Tempulli Kokarneswarar në Thirukokarnam|Tamil Nadu]] dhe [[Nepali|Nepal]], që të gjitha të lidhura me tempuj të lashtë të Shivës dhe disa me Ravanan e ''Ramayanas'', tempulli i mëparshëm në Karnartaka — [[Tempulli Mahabaleshwar në Gokarna|Tempulli Mahabaleshwar]] — gjithashtu i lëvduar në ''Tevaram''.<ref name="p57">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=57}}</ref> Një faltore e rëndësishme e Bhadrakalit ekziston brenda kompleksit të Tempullit Mahabaleshwar dhe në mënyrë të ngjashme Tempulli Bhadrakali Amman Temple i [[Trincomalee]]t, i kushtuar të njëjtës perëndi dhe në mënyrë domethënëse i zgjeruar nga Rajendra Chola I, qëndron në rrugën Konesar përpara hyrjes për te Shkëmbi Swami.<ref name="Rajendra I 2007">Një mbishkrim i mbretit Chola, Rajendra I (1012-1044) u gjet së fundmi në tempullin e hyjneshës Kali në Trincomalee, që shpjegon zgjerimin e faltores. Karthigesu Indrapala: The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE; 2007, ISBN 978-955-1266-72-1.</ref> [[File:Sri Pada.JPG|thumb|right|318px|Mali i Majës së Adamit nderohet në literaturën Hindu si Sivan Oli Patha Malai, ku gjendet një petroglif i gjurmës së Shivës pranë [[Ashrami]]t të Agastyas. Nga kjo majë e vargmalit Trikuta Malaya e Cejlonit të lashtë buron lumi Mahavili Ganga – lumi më i madh i ishullit – grykëderdhja e të cilit është menjëherë në jug të Koneswaramit në gjirin e Gokarnas në Oqeanin Indian. Tempulli simbolikisht kurorëzon rrjedhjen e Lumit Gang nga koka e Shivës në Malin Kailash deri te këmbët e tij]] ===Kailashi i Jugut=== I etiketuar si "Dakshina Kailasam"/"Then Kailasam" (Kailashi i jugut) pasi qëndron saktësisht në të njëjtën gjatësi gjeografike si mali tibetian i Kailashit (banesa kryesore e Shivës), stili i hershëm arkitekturor i skalitur në shkëmbin e [[graniti]] të zi i Koneswaramit ka ngjashmëri me Tempujt Kailasanathar të nënkontinentit. Historia dhe legjendat e tij tradicionale u hartuan në traktatet sanskrite ''Dakshina Kailasa Purana — Sthala Purana e Koneswaramit'', i shkruar në vitin 1380 nga Jeyaveera Cinkaiariyani dhe ''Dakshina Kailasa Manmiam'' — tre kapitujt e ''Skanda Puranas'' me lashtësi të panjohur — dorëshkrimet e të cilit kanë qenë zbuluar dhe datuar midis shekujve të V dhe të VII.<ref name="aht">{{cite journal|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=Some ancient Hindu temples of Sri Lanka|publisher=University of California|edition=2|page=37|oclc=8305376}}</ref><ref>S. Vithiananthan: ''Nān̲kāvatu An̲aittulakat Tamil̲ārāycci Makānāṭṭu nikal̲ccikaḷ, Yāl̲ppāṇam, Can̲avari, 1974, Volume 2''; 1980, fq. 170</ref> Faltorja përmendet për herë të parë te ''Puranat'' si ''Koneiswara Parwatia'', duke motivuar Kullakottan Cholan që mësoi për shenjtërinë e saj për të lundruar deri në Trincomalee dhe të zhvillonte tempullin.<ref name="jetceylon"/> Vendlindja e hartuesit të [[Yoga Sutrat|Yoga Sutrave]], [[Patanjali|Patañjalit]] në tempull konfirmon ''Tirumandhiramin'' e Tirumularit, që e përshkruan atë si të lindur nga ''Then Kailasami'' dhe veten e tij si një "Gonardiya" nga ''Gonarda'', "një vend në divizionin jugor dhe lindor" të nënkontinentit Indian.<ref>Romesh Chunder Dutt: A History of Civilisation in Ancient India: Based on Sanscrit ..., Volume 1; 2001, fq. 285</ref><ref>Ajay Mitra Shastri: ''India as seen in the Bṛhatsaṁhitā of Varāhamihira''; 1969, fq. 109; "Gonarda mund të jetë një version i Ko-Nathas, Go-Nathas, ose Go-Nadusë. Gonarda (IX.13; XXXII.22), një vendndodhje në divizionin jugor (XIV. 12) siç përmendet te Brihat-Samhita e Varāhamihiras. Markandeya Purana (LVIII.20-9) e përmend gjithashtu Gonardan mes vendeve të Indisë Jugore".</ref> Të dy njerëzit ishin dishepuj të përkushtuar të Nandhit. Patanjali vizitoi në mënyrë të famshme [[Tempulli Thillai Nataraja në Chidambaram|Tempullin Thillai Nataraja në Chidambaram]], ku shkroi ''Charana Shrungarahita Stotramin'' mbi Natarajan.<ref>Manohar Laxman Varadpande: History of Indian Theatre; Volume 1, 1987, fq. 80–1</ref> ===Tempujt e Matsyas (Vishnu-Thirumalit) dhe Shakti Koneswaramit, Trincomalee=== Në eposin e ''Kanda Puranas'', të shkruar në Kachiyappa Sivachariari, Koneswarami lavdërohet si një nga tre banesat më të shquara të Shivës në Botë, bashkë me Tempullin Thillai Chidambaram dhe Malin Kailash. Faltorja e Vishnu-Thirumalit në kompleksin e Koneswaramit e riparuar nga Kullakottan Chola përmendet si ''Thirukonamalai Macchakeswaram/Macceswaram Kovili'' në disa mbishkrime të tamilishtes së mesme si mbishkrimi Nilaveli i shekullit të X, një version tamil i sanskritishtes ''Matsyakesvara''.<ref name="perspectives"/><ref>Mbi paleografinë dhe konsiderata të tjera ky mbishkrim mund ti atribuohet fundit të shekullit të X ose fillimit të shekullit të XI. Ai regjistron një dhurim prej 250 velësh toke në breg, për faltoren e Nilakanta Mahadevarit në Matsyakesvaram në Konaparvatamin e Tirukonamalait për të zhvilluar ritualet e përditshme adhuruese. Nittavinotapurami, Patiyana Aipolilpattinami, Makalana, Vikkiramacalamekapurami dhe Matottamana Iramakulavallip Pattinami janë disa prej qyteteve tregtare ku mund të gjenden mbetje arkeologjike të monumenteve që i përkasin periudhës së administrimit Chola.</ref> Në fakt, Matsya është mishërimi në formën e peshkut të Vishnut dhe domethënia e kësaj faltoreje bashkë me atë të [[pagoda|pagodës]] së tretë të bregut kushtuar hyjneshës është parashtruar më tej te ''Dakshina Kailasa Purana'' dhe ''Thirukonasala Purana''.<ref name="HLtoSL"/><ref>P. P. Vaidyalinga Desicar (ed.): Daksinakailasapuranam; 1916, Tirunakaraccurukkam, vargjet 31–34, fq. 68</ref><ref>A. Sanrnugaratna Ayyar (ed.): Tirukkonasalapuranam; 1909, Avaiyadakkarn, fq. 6</ref> "Aayiram Kaal Mandapa" e tempullit i dha titullin ''Pagoda e Trincomaleet — Tempulli i Njëmijë Kolonave'' mes evropianëve.<ref name="CSHindu"/> Bregu shkëmbor i është kushtuar Shivës në formën e tij të lashtë të Kona-Eiswaras dhe është një qendër e rëndësishme pelegrinazhi hindu edhe sot. Adhurimi i Eiswaras vihet në dukje se ka qenë adhurimi zanafillor i ishullit; Charles Pridham, Jonathan Forbes dhe George Turnour pohojnë se është e mundur që mos të ketë formë më të lashtë adhurimi që të ekzistoi sesa ajo e Eiswaras në bregun e tij të shenjtë.<ref name="pridham"/><ref>Constance Frederica Gordon Cumming: Two happy years in Ceylon; 1893, fq. 295</ref><ref>Jonathan Forbes & George Turnour: ''Eleven years in Ceylon ...''; 1840, fq. 44</ref> ==Historia== ===Zanafilla dhe data e ndërtimit=== {{multiple image | align = left | direction = vertical | image1 = Lovers' Leap at Koneswaram.JPG | width1 = 250 | alt1 = E çara e të dashuruarve | caption1 = {{center|1=''E Çara e të dashuruave'' ose ''E Çara e Ravanas'' në Shkëmbin Swami (Konamalai).}} | image2 = Spiritual 15.jpg | width2 = 250 | alt2 = Portik i dekoruar në Koneswaram | caption2 = {{center|1=Portik i dekoruar në Koneswaram}} | image3 = Providing Shade.jpg | width3 = 250 | alt3 = Festa Ther | caption3 = {{center|1=Procesioni i idhullit të Koneswaramit}} }} Koha e ndërtimit të Koneswaramit është vlerësuar nga krahasimi midis relieveve të skalitura të rrënojave të tempullit, literaturës mbi faltoren dhe mbishkrimeve të përdorura zakonisht në pllakatat mbretërore nga shekulli i V deri në të XV-in. Koneswarami me gjasa u themelua përpara vitit 400 p.e.s., megjithëse data e saktë e ndërtimit të tij mbetet e paqartë. Dëshmitë ekzistuese tregojnë për lashtësinë klasike të faltores. Ndërtimi i tempujve hindu u bë i mundur për shkak të besimit mbizotërues mes banorëve vendas dhe bashkësive tregtare në rajon gjatë Periudhës Sangam.<ref name="paulEPeiris"/> Poema tamile e Kaviraja Varothiyanit e shkruar në ''Konesar Kalvettu'', mbishkrim në gurë i kronikës së shekullit të XVII e tempullit, e jep datën e krijimit të faltores rreth vitit 1580 p.e.s.<ref name="CSHindu">{{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1964|title=An outline of the cultural history and principles of Hinduism|oclc=12240260|quote=Tempulli i Koneswaramit. Tiru-Kona-malai, mali i shenjtë i Konas ose Koneserit, Iswarës ose Shivës. Data e ndërtimit të tempullit zanafillor është dhënë rreth vitit 1580 p.e.s. sipas një poeme tamile të Kavi Raja Virothayanit të përkthyer në anglisht në vitin 1831 nga Simon Cassie Chitty...}}</ref> Sipas arkeologëve fazën e tij fillestare e ndërtimit konsistonte në një shpell shkëmbore, [[Arkitektura Dravidiane|faltorja shumë-shtresëshe prej tullash]] e ndërtuar në mënyrë popullore për hyjnitë tamile të një game besimesh gjatë Periudhës Sangam. Historianë bashkëkohorë si S. Pathmanathan dhe Paul E. Peiris sugjerojnë se Tempulli i Koneswaramit ka një histori të regjistruar që nga viti 300, kur ai përmendet te ''Vayu Purana''.<ref name="S. Pathmanathan 1978. pages 135-144"/><ref name="ReferenceA"/> Peiris vëren se Koneswarami ishte një nga pesë ''Iswaramët'' e njohur të Shivës në Lanka përpara shekullit të VI p.e.s.; një qendër gjerësisht e famshme e adhurimit të hyjnisë shumë më parë se mbërritja e princit mitik Vijaya në ishull, atribuar periudhës midis viteve 543—505 p.e.s.<ref name="paulEPeiris"/> Koneswarami është faltorja më lindore e ''Iswaramëve'', ku të tjerat janë [[Tempulli Naguleswaram|Naguleswarami]] (Keerimalai), [[Tempulli Ketheeswaram|Thiruketheeswarami]] (Mannar), [[Tempulli Munneswaram|Munneswarami]] (Chilaw) dhe [[Tempulli i Tenavaramit|Tenavarami]] (Tevan Thurai).<ref name="aht"/> Historiani Diogo de Couto i shekullit të XVI shton se [[Tempulli Ramanathaswamy]] i [[Rameswarami]]t është më i vlerësuar se ky grup tempujsh kryesorë në rajon sesa në nënkontinentin Indian.<ref>João de Barros, Manoel Severim de Faria, João Baptista Lavanha: ''Da Asia de João de Barros e de Diogo de Couto''; Volume 13.: Asia de Diogo de Coto; fq. 31</ref> Shkrimtarë të tjerë e vënë theksin te adhurimi i Eiswaras nga mbretërit mitikë të ishullit si Kuveni përpara arritjes së të dëbuarve.<ref name="pridham"/> Pathmanathani dallon nga Peiris në pikëpamjen e tij mbi krijimin e faltores megjithatë, duke pohuar se Tempulli i Koneswaramit ishte me shumë gjasa i vendosur si një tempull hindu nga bashkësitë tregtare që frekuentonin ishullin rreth shekullit të IV p.e.s. nga rajoni i Kalingas në [[India|Indi]], ku në ''malet Mahendra'' gjendet një tjetër tempull kushtuar Shivës në formën e ''Gokarnasvaminit''.<ref name="p58">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=58}}</ref> [[File:Double fish Pandyan relief, Koneswaram.jpg|thumb|264px|Reliev i peshkut të dyfishtë në granit të zi i Jatavarman Veera Pandyanit I në tempull, reminishent i emblemave të dinastisë Pandya të gjetura nga periudha para-moderne, e vendosur pas mundjes së uzurpatorit Chandrabhanu të Tambralingas]] ''Yalpana Vaipava Malai'', një kronikë tamile e shekullit të XVIII e lidh figurën e Vijayas dhe shtatëqind ndjekësve të tij me faltoren, duke pohuar se ata riparuan gjerësisht pesë ''Iswaramët'' me mbërritjen e tyre në ishull, përpara se të përziheshin me tributë vendore të ishullit duke formuar lidhje martesore me mbretërinë tamile nëpërmjet mbretëreshave Pandyane. ''Encyclopædia Britannica'' aktualisht duket se ndjek këtë pikëpamje, megjithëse në volumin 10 të enciklopedisë, të botuar në vitin 1974, ndërtimi i faltores i atribuohet mërgimtarëve tamilë.<ref>{{cite web|title=Trincomalee|work=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topiç605425/Trincomalee?anchor=ref8882|accessdate=9 janar 2012}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1BMrAAAAMAAJ|title=The New Encyclopaedia Britannica|first=Robert M.|last=Hutchins|date=1 janar 1974|publisher=Encyclopaedia Britannica}}</ref> ''Encyclopedia Americana'' dhe ''New International Encyclopedia'' vënë në pah se sunduesit e hershëm tamilë ngritën tempullin me njëmijë kolona në majën e kodrës.<ref>Frank Moore Colby & Talcott Williams: The New international encyclopaedia; Volume 22, 1923, fq. 476</ref><ref>The encyclopedia Americana; Volume 27, 2002, fq. 112</ref> Mbreti Elara, Manu Needhi Cholani në vitin 205 p.e.s. dhe princi Kulakottan i Dinastisë Chola e rikonstruktuan gjerësisht Tempullin e Koneswaramit dhe Ujëmbledhësin Kantalai, përgjegjës për vaditjen e fushave që i përkisnin tempullit. Mbretëri i i të dytit i atribuohet në mënyrë alternative periudhës midis viteve 1580 dhe 1250 p.e.s.<ref name="tamilakkam"/> Për shkak të patronazhit mbretëror nga dinasti të ndryshme tamile nga periudha e hershme klasike, tempulli lulëzoi në shekujt e hershëm të erës sonë dhe mesjetës. Hindutë ndërtuan të paktën tre tempuj të mëdhenj guri me gopuramë në Shkëmbin Swami gjatë zenitit të Koneswaramit, një për Vishnu-Thirumalin, një për hyjneshën dhe tempullin kryesor të kompleksit kushtuar Shivës në vendin më të lartë.<ref name="p83"/><ref name="ceylonportu2">{{cite book|last=Pieris|first=Paulus Edward|year=1983|title=Ceylon, the Portuguese era: being a history of the island for the period, 1505–1658, Volume 1|volume=1|page=209|oclc=12552979}}</ref><ref name="reef"/> ===Naga Naduja para vitit 377 p.e.s.=== {{multiple image | footer = Rrënojat e Tempullit të Koneswaramit nën ujë | align = right | image1 = UnderwaterKoneswaramstatuesruins_01.png | width1 = 250 | alt1 = Rrënojat e Koneswaramit | caption1 = | image2 = UnderwaterKoneswaramstatuesruins_02.png | width2 = 280 | alt2 = Rrënojat e Koneswaramit | caption2 = }} ''[[Mahabharata]]'', eposi hindu i shkruar midis viteve 400—100 p.e.s. vë në dukje se Koneswarami është në gjirin e Gokarnas, në mes të oqeanit dhe është faltorja ishullore e Umas, bashkëshortes së Shivës, të njohur në të tre botët dhe e adhuruar nga të gjithë banorët e nënkontinentit, duke përfshirë dhe tributë vendase Naga, Devadhe Yaksha, lumenjtë, oqeani dhe malet.<ref name="Mahabharata">Krishna Vwaipayana Vyasa: [http://www.fullbooks.com/Mahabharata-of-Krishna-Dwaipayana-Vyasa-Bk-35.html Mahabharata]; seksionet LXXXV dhe LXXXVIII, Libri 3; 400 p.e.s.; fq. 46-47, 99</ref> Ajo vazhdon se faltorja është pranë vendit të pelegrinazhit për hindutë në rrugën jugore në vazhdim të Kanyakumarit të mbretërisë së hershme Pandyane dhe ishullit Tamiraparni (Kudiramalai) si dhe se adhuruesit duhet të qëndronin për tre ditë në tempull.<ref>Mahabharata; volumi 3, fq. 46–7, 99</ref> Në të njëjtën periudhë, ''[[Ramayana]]'' në formë të shkruar përshkruan se si mbreti Ravana dhe nëna e tij kishin adhuruar Shivën në faltore. Ky i pari donte ta hiqte tempullin e Koneswaramit kur nëna e tij u sëmur rreth vitit 2000 p.e.s. Kjo vepër vazhdon se pasi mbreti po e ngrinte shkëmbin, Shiva bëri që ti binte shpata. Si rezultat i rënies së shpatës së tij u krijuar një e çarë në shkëmb, sot e quajtur ''Ravana Vettu'' – që do të thotë ''E Çara e Ravanas''.<ref name="CSHindu"/> ===Restaurimi në mbretërinë Anuradhapura, 377 p.e.s. - 600 të e.s.=== {|class = "wikitable" width="309" cellpadding="4" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 100%; background-color: ##F0F8FF; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''Kronologjia e Tempullit të Koneswaramit'''</big> <br>(P.E.S. - 1982)<br /> |- |Themelohet si një kompleks tempullor hindu kushtuar Shivës |(P.E.S.) |- |Përshkruhet te ''Mahabharata'' dhe ''Ramayana'' |(400-100 p.e.s.) |- |Zhvillohet nga Elara Manu Needhi Chola |(235 p.e.s.) |- |Vendlindja e Patanjalit, hartuesit të ''Yoga Sutrave'' |(200-150 p.e.s.) |- |Tempulli restaurohet nga mbreti Chola, Kankani ("Kullakottani") |(103 - 88 p.e.s.) |- |Përmendet nga Dionysios Periegetes te ''Orbis Descriptio'' |(117-138 i e.s.) |- |Përmendet te ''Vayu Purana'' |(300 i e.s.) |- |Përshkruhet nga Rufius Festus Avienus te ''Gjeografia e Avienus'' |(350 i e.s.) |- |Përmendet nga Sambandhari dhe Sundarari te ''Tevaramët'' |(600 – 630 të e.s.) |- |Përmendet te ''Skanda Purana'' - ''Dakshina Kailasa Manmiami'' |(rreth v. 650 të e.s.) |- |Përmendet nga Kachiyapperi te ''Kanda Purana'' |(viti 780) |- |Përmendet në mjaft mbishkrime në gurë |(vitet 1000 - 1200) |- |Përshkruhet nga Eustathiusi i Selanikut |(1115 - 1196) |- ||Përmendet te ''Dakshina Kailasa Purana'' e hartuar nga Jeyaveera Cinkaiariyani |(v. 1380-1410) |- ||Vizitohet nga Arunagirinathari, i cilësuar te ''Thiruppugazhi'' |(v. 1468) |- ||Shkatërrohet nga portugezët |(v. 1622) |- |Ndërtohet tempulli pasues në Tampalakamam |(1650-1690) |- |Përmendet te Konesar Kalvettu |(1750) |- |Restaurohet nga Shoqëria për Restaurimin e Koneswaramit, Trincomalee |(1952) |- |Rekonstruktohet nga tamilët e lidhur me të |(1982) |- |} Mbreti Chola, Kankan (Kulakkottan), një pasardhës i mbretit legjendar Manu Needhi Cholan i Thiruvarurit, Chola Nadu, restauroi Tempullin e Koneswaramit në [[Trincomalee]] dhe ujëmbledhësin Kantalai pasi i gjeti ata të rrënuar. Ai ishte djali i mbretit Vara Rama Tevan, që kishte qenë një përkrahës bujar i Tempullit të Konesarit. Kulakkottani vizitoi Tempullin Munneswaram në bregun perëndimor, përpara vendosjes së vanniarëve të lashtë në lindje të ishullit. Sipas kronikave, ai e rikonstruktoi dhe zgjeroi gjerësisht faltoren, ndërtoi mjaft kulla [[gopurami]] të larta dhe shpenzoi shumë pasuri për të; ai u kurorëzua me epitetin ''Kulakkottan'' që do të thotë ''ndërtuesi i ujëmbledhësit dhe tempullit''.<ref name="tamilakkam">{{cite journal|last=Schalk|first=Peter|year=2002|title=Buddhism Among Tamils in Pre-colonial Tamilakam and Ilam: Prologue. The Pre-Pallava and the Pallava period|journal=Acta Universitatis Upsaliensis|publisher=Uppsala University|volume=19-20|pages=159, 503}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hellmann-Rajanayagam|first=Dagmar|year=1994|title=Tamils and the meaning of history|journal=Contemporary South Asia|publisher=Routledge|volume=3|issue=1|pages=3–23|doi=10.1080/09584939408719724}}</ref><ref>{{cite journal|last=Pillay|first=K.|year=1963|title=South India and Ceylon|publisher=University of Madras|oclc=250247191|quote=Mbishkrimi tamil në gurë ''Konesar Kalvettu'' shpjegon përfshirjen e mbretit Kulakottan në restaurimin e Tempullit të Koneswaramit në vitin 438 të e.s.}}</ref> Përveç rikonstruksionit, Kulakottani i kushtoi vëmendje edhe kultivimit bujqësor dhe zhvillimit ekonomik të zonës, duke ftuar prijësin Vanniar, Tanniuna Popalen dhe mjaft familje në një qytet të sapo themeluar në zonë duke përfshirë Thampalakamamin për të mirëmbajtur ujëmbledhësin Kantalai dhe vetë tempullin.<ref name="pridham"/> Efektet e kësaj bënë që rajoni Vanni të lulëzonte. Vanniarët pretendojnë se kanë rrjedhur nga ky prijës.<ref name="pridham"/><ref name="Tamils in early Ceylon">{{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1968|title=Tamils in early Ceylon|oclc=248358279|url=https://books.google.com/books?id=hlocAAAAMAAJ&q=Kulakoddan&dq=Kulakoddan&hl=en&ei=68u4S6OtEtOy-Aa3-6W2Dw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CD4Q6AEwAQ|quote=Ai mori pesëdhjetë e një tribu të të vinniayarëve, një kastë ekspertësh bujqësie, si bujqë nga brigjet Pandyane... me ftesën e Kulakoddanit rreth vitit 493 për qëllimin fisnik të kultivimit të tokës në Tambalakamam.}}</ref><ref>{{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, an ancient Hindu sthalam of hoary antiquity in Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=7g4YAAAAIAAJ&q=vanni+region+flourish&dq=vanni+region+flourish&hl=en&ei=nOm4S_SOKISnOJPc0aEL&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDMQ6AEwAA|oclc=10020492|quote=Kulakottani i kushtoi gjithashtu vëmendje të veçantë praktikës bujqësore dhe zhvillimit ekonomik, efektet e të cilës bënë që rajoni Vanni të lulëzonte}}</ref> Restaurimet e Kullakottanin u zhvilluan megjithë ndërhyrjet nga mbretëresha e mbretit Pandyan, Pandia, që mungonte nga froni i tij në Anuradhapura gjatë një vizite në Jaffna. Kullakottani ndërtoi dhe rikonstruktoi tempullin e madh të Shivës, Tempullin e Vishnut dhe atë të Hyjneshës Nënë (''Tirukkamakkottami'') në breg, faltore të kompleksit që u bënë të njohura si ''Tre Pagodat e Tirukonamalait''.<ref name="Taksina Kailacapuranam 1999, p. 19">Taksina Kailacapuranam: Tirunakarac Carukkam; vargjet 28–9, 52–89. Temples of Siva in Sri Lanka, Chinmaya Mission of Sri Lanka, 1999, fq. 19.</ref> ''Yalpana Vaipava Malai'' dhe Konesar Kalvettu, ashtu si dhe një mbishkrim tamil i shekullit të XVI në Trincomalee dhe mbishkrimet tamile në pllaka bakri të tempullit tregojnë shumë detaje rreth ndërtimeve të Kullakottanit në Trincomalee dhe Vanni.<ref name="tamilakkam"/> Historianët dhe antropologët modernë bien dakord për lidhjen faktike historike të vanniarëve me Tempullin e Konesarit. Datimi i mbretërimit të Kullakottanit rezulton i vështirë. Konesar Kalvettu daton rikonstruksionet e Kullakottanit specifikisht midis viteve 432—440.<ref name="Ras"/> C. Rasanayagam vëren se prijësit Vanniarë që kontrollonin tempullin mund të mos jenë shumuar kaq shpejtë brenda 150 vjetëve duke bërë që mbreti Aggrabodhi I i Anuradhapuras të ndërmerrte hapa të menduar për ti kufizuar vanniarët në vitin 593. Ai argumenton se vanniarët e Vannimait ishin një shtet kushinet midis Trincomaleet dhe Mannarit që nga periudha klasike.<ref name="Ras"/> Historianë të tjerë sugjerojnë se Kullakottani mbërriti në ishull gjatë mbretërimit të ishullit nga Pesë Dravidianët me prejardhje Pandyane, midis viteve 103—88 p.e.s, duke konfirmuar ekuacionin ''Yalpana Vaipava Malai'' të identitetetit të gjyshit të tij Manu Needhi Chola me atë të Ellalan Cholas, një mbret historik që sundoi në ishull në vitet 205—161 p.e.s. që ndajnë shumë trajta karakteristik me legjendarin Manu Needhi. Te ''Geografia e Avienusit'', një poemë e gjeografit dhe shkrimtarit romak Rufius Festus Avienus në vitin 350 të e.s., autori e bazon shkrimin e tij mbi ishullin te ''Orbis descriptio'' e poetit aleksandrin grek Dionysios Periegetes (117—138 i e.s.), që e quante ishullin "''Ishulli i madh i Coliadisit''", banorët e të cilit adhuronin tempullin cholian shumë kullësh të Venusit në bregun e tyre shkëmbor pranë detit. Një komentar i shekullit të XII mbi Periegetesin nga Eustathiusi i [[Selaniku]]t krahason gjithashtu formën e Konesar Malait me një fallus.<ref name="Coliadis Veneris Templum pp. 327-329">Në një komentar të shekullit të XII në linjat 593 dhe 594 të ''Orbis descriptio'', Eustathiusi i Selanikut e përshkruan tempullin si ''Coliadis Veneris Templum, Taprobana'' - Eustathiusi i Selanikut: ''Commentarii in Dionysium Periegetam''; fq. 327-9</ref><ref name="Dionysius Periegetes pp.153-154">Dionysius Periegetes: ''Dionysii Orbis terrae descriptio''; fq. 153-4 - Dionysius Periegetes përshkruan gjithashtu bregun Chola të Venusit të Taprobanas si një breg në skajin e lumit Gang të Cejlonit (Mavilli Gangai).</ref> Historiani portugez De Quieroz përmendëte dëshmitë poetike dhe mbishkrimore për ta datuar rikonstruksionin e Kullakottanit në vitin 1589 p.e.s., bazuar mbi një poemë tamile të shkruar nga Kavi Raja Virothayani që ai e lexoi të përkthyer në anglisht nga Simon Cassie Chitty në vitin 1831. Një tempull madhor i kompleksit u ndërtua për lavdinë e hyjnisë Videmal nga mbreti Manica Raja në vitet 1300 përpara krishtlidjeve sipas ''Oud en Nieuw Oost-Indiën'' të shkruar në vitin 1726 nga François Valentijn.<ref name="Robert Fellowes 1815 pp. 193">Robert Fellowes & Robert Knox: The history of Ceylon: from the earliest period to the year MDCCCXV [1815]...; fq. 193</ref> Disa e konsiderojnë tregimin e Kullakotanit si një mit të bazuar mbi udhëtimet e figurave historike si Gajabahu II, Kalinga Magha ose një mbret Chola i Sri Lankës.<ref name="pridham"/><ref name="p62">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=62}}</ref> ===Hymni i shekujve të VI-VII nga mbretëria Pallava=== Në shekullin e VI, një rrugë e veçantë lundruese bregdetare shkonte nga gadishulli i Jaffnas drejt jugut te Tempulli i Koneswaramit dhe më tej në jug të Batticaloas te tempulli i Thirukkovilit.<ref>{{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|title=Early settlements in northern Sri lanka|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ&q=koneswaram+marina&dq=koneswaram+marina&hl=en&ei=Zi67S-TbEYGd-AbY_IHJCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CEMQ6AEwAw|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815|quote=Në shekullin e VI ishte një rrugë bregdetare me varka nga gadishulli i Jaffnas në veri, për në jug te Trincomalee, veçanërisht te qendra fetare e Koneswaramit dhe më tej drejt Batticaloas dhe qendrës fetare të Tirukovilit, përgjatë bregut lindor. Përgjatë kësaj rruge ndodheshin pak ngulime të vogla tregtare si Mullativu në bregun verior.}}</ref> Tempulli i Koneswaramit të Kona-ma-malait është përmendur në veprën Shaivite ''Tevaram'' në fundin e shekullit të VI nga Thirugnana Sambandari.<ref>{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=230}}</ref> Bashkë me [[Tempulli Ketheeswaram|Tempullin Ketheeswaram]] në Mannar, Tempulli i Koneswaramit lëvdohet në të njëjtin vepër kanonike nga shenjti nayanar i shekullit të VIII, Sundaramoorthy Nayanar në [[Tamilakkami|Tamilakkam]].<ref>{{cite book|last=Raghavan|first=M.D.|title=Tamil culture in Ceylon: a general introduction|year=1971|oclc=453189836|page=233|quote=Përmendja më e hershme e faltores është një hymnet e Thirugnana Sambandarit}}</ref> Koneswarami për rrjedhojë është lavdizuar si një nga 275 ''Shiva Sthalamët'' (banesat e shenjta të Shivës të lavdëruar në hymnet ''Tevaramë'') e kontinentit, pjesë të grupit "[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]". Tempulli tjetër i vetëm i shenjtë nga Eela Naduja (vendi i tempullit siç emërtohet në literaturën tamile) është Ketheeswarami.<ref>{{cite journal|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, an ancient Hindu sthalam of hoary antiquity in Sri Lanka|publisher=Colombo|page=106|oclc=10020492}}</ref><ref>{{cite journal|last=Varadachari|first=K.C.|title=Journal of the Sri Venkatesvara Oriental Institute|journal=Journal of the Sri Venkatesvara Oriental Institute|publisher=Sri Venkateswara University, University of California|volume=3|page=64|oclc=52321640}}</ref> Gjatë kësaj periudhe, tempulli pësoi zhvillime strukturoe në [[Arkitektura Dravidiane|Arkitekturën shkëmbore Dravidiane]] të stilit të Dinastisë Pallava.<ref name="shoh"/><ref>{{cite journal|last=Singhal|first=Damodhar P.|year=1969|title=Artikull i India and world civilization, Volume 2|journal=India and world civilization|publisher=University of Michigan Press|volume=2|oclc=54202}}</ref> Kjo ndodhi kur ushtritë e mbretit Pallava, Narasimhavarmani I (630–668) pushtuan ishullin dhe kur ishulli ishte nën sovranitetin e gjyshit të tij mbretit Simhavishnu (537–590), kur u ndërtuan shumë [[Arkitektura Pallava|tempuj shkëmborë Pallava]] në rajon, ku ky stil arkitekturor mbeti popullor edhe për disa shekuj.<ref>Humphrey William Codrington: ''Short History of Ceylon''; fq. 36</ref><ref>Sachindra Kumar Maity: ''Masterpieces of Pallava Art''; fq. 4</ref> ''Kanda Purana'' e shekujve të VIII-X (një literaturë epike puranike në gjuhën tamile që ishte përkthim i ''Skanda Puranas'') të shkruar nga Kachiyappa Sivachariari [[Kanchipurami]]t përshkruan faltoren e Koneswaramit si një nga tre banesat më të shquara të Shivës në botë, bashkë me [[Tempulli Thillai Nataraja në Chidambaram|Tempullin e Chidambaramit]] në [[Tamil Nadu]] dhe Mali Kailash i [[Tibeti]]t.<ref name="CSHindu"/> Mjaft mbishkrime të shkruara në shkrimet tamile dhe Vatteluttu të përziera me gërma të shkrimit Grantha informojnë për tempullin gjatë kësaj periudhe. Tempulli i Koneswaramit është përmendur në mbishkrimet tamile të shekullit të X Nilaveli si marrës i një dhurimi toke në vendin tamil prej një mijë e shtatëqind e dhjetë akre (dy qind e pesëdhjetë e katër ''vèli'') toke të thatë dhe nën ujë për të plotësuar shpenzimet e tij të përditshme – duke treguar rolin e tempullit në ofrimin e shërbimeve të ndryshme për bashkësinë vendore midis viteve 900—1000.<ref name="jots">{{cite journal|title=Journal of Tamil studies|publisher=International Association of Tamil Research, International Institute of Tamil Studies|year=1980|location=Tamil Nadu|issue=17-18|issn=0022-4855|page=33|oclc=1773647}}</ref><ref>{{cite journal|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|title=The Kingdom of Jaffna|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|volume=1|page=56|oclc=6530926|quote=Mbishkrimet Nilaveli përshkruajnë dhurimin e tokës perj 250 velish ''në bregdet'' për tempullin e Maccakesvaramin (një tjetër emër për Koneswaramin) të Konaparvatamin, Konamamalai nga lokalitetet e Urakirikamamit, Kirikantas dhe Kirikamamit për faltoren e Nilakanta Mahadevas}}</ref> Zona pjellore e Koddiyapuramit të distriktit Trincomalee paguante një qind avanamë oriz për faltoren dhe ishte e ngarkuar me rritjen e farave të vajit për Koneswaramin në mënyrë të përvitshme.<ref name="perspectives"/> ===Perandoria Chola, shekujt e X-XII=== [[File:Spiritual 16.jpg|thumb|left|345px|Statujë e artë e Shivës përballë Tempullit pjesërisht të restauruar të Koneswaramit ku u gjet poema që lavdonte Raja Raja Cholan I]] Trincomalee u shqua gjatë kohës së artë mesjetare të Dinastisë tamile Chola, për shkak të afërsisë me gjirin e limanit të Trincomaleet me pjesën tjetër të kontinentit dhe përfitimet e tij nga perandoria detare Chola dhe dy gildat e fuqishme tregtare të kohës – Manigramami dhe Pesëqind Zotërit e Ayyavolusë në tregtinë e tyre me lindjen e largët dhe pushtimin e Srivijayas së arqipelagut Malay dhe [[Indonezia|Indonezisë]].<ref name="tamilakkam"/><ref>Mbishkrimet e periudhës Chola regjistruan veprimtaritë e bashkësive tregtare tamile në Padavikulam. Grupet tregtare të përmendura ishin Ticai Aayirattu Ain Nurruvar (Velupillai, Ceylon Tamil Inscriptions, 1971) dhe Ayyavole. Taniyappani, një tregtar nga Padavikulami, themeloi një tempull të Shivës aty. Një mbishkrim tamil nga Raja Raja Chola përmend tempullin e Shivës të Ravi Kulamanikkeswaramit në Padavikulam. (K. Indrapala: Epigraphia Tamilica; Jaffna Archeological Society, 1971, fq. 34). Një mbishkrim sanskrit i shekullit të XIII i zbuluar aty përmend një fshat brahmin në zonë. Fushat orizore të Padavikulamit vaditeshin nga lumi Per Aru.</ref><ref>Meera Abraham: Two medieval merchant guilds of south India; 1988, fq. 132</ref> Kompleksi tempullor i Koneswaramit dhe rajoni i tij i afërt, nga Periyakulami dhe Manankerni në veri, Kantalai dhe Pothankadu në perëndim dhe Verugali në jug, formonin një principatë të madhe shaivito-tamile.<ref name="tamilakkam"/> Rezidentëve në këtë bashkësi kolektive u caktoheshin shërbime, që ata kishin për ti kryer në Tempullin e Koneswaramit.<ref name="tamilakkam"/> Një regjistrim mbishkrimor që përmban një poemë lavdëruese të Raja Raja Cholas I, që sundoi vendin verior Malabar nga viti 993 deri në 1014 u zbulua në vitet 1970 brenda rrethimit të tempullit të Koneswaramit.<ref>S. Vithiananthan: ''Nān̲kāvatu An̲aittulakat Tamil̲ārāycci Makānāṭṭu nikal̲ccikaḷ, Yāl̲ppāṇam, Can̲avari, 1974, Volume 2''; 1980, fq. 32</ref><ref>George Woolley Spencer: ''The politics of expansion: the Chola conquest of Sri Lanka and Sri Vijaya''; 1983, fq. 61</ref> Mbishkrimet tamile të viteve 1033–1047 të rrënojave të afërta të Tempullit Choleeswaram të Perarut, Kantalait dhe mbishkrimet Manankerni tregojnë praktikat administrative të mbretit Chola, Ilankeshvarar Devari (Sri Cankavanamari) me faltoren e Koneswaramit dhe rajonin e Trincomaleet në atë kohë. Veprimtaritë ndërtuese në tempull asistoheshin nga arkitekti dhe dinjitari Chola, Muventavelan Kanavati.<ref name="HTOS">{{cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|quote=Si me mbishkrimet Nilaveli, mbishkrimet Manankeni përshkruajnë Maccakesvaramin (Koneswaramin) e Konamamalait, duke përmendur se ishte nën administrimin e Chola Ilankesvarar Devas në një nga vitet e tij të mbretërimit. Të dy mbishkrimet tregojnë se Konesvarami ishte nën tutelën e Dinastisë Chola.}}</ref><ref name="KIChola">{{cite journal|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=Senarat Paranavitana commemoration volume|chapter=An Inscription of the tenth year of Cola Lankesvara Deva from Kantalai, Sri Lanka.|publisher=Leiden|journal=Studies in South Asian Culture|volume=7|year=1978|location=Colombo|isbn=978-90-04-05455-4|oclc=185925405|page=82|quote=Princi perandorak Chola, Ilankesvarar Tevari u kurorëzua nga i afërmi i tij Rajadhiraja Chola dhe shërbeu si një mbret i pavarur.}}</ref> Mbishkrimi Palamottai nga distrikti i Trincomaleei, i gjetur mes mbishkrimeve të afërta Kantalai, regjistron një përkrahje monetare për "Tempullin e Shivës të Then Kailasamit (Kailashit të Jugut)" nga një e ve tamile për nder të burrit të saj. Ky administrohej nga një anëtar i kastës ushtarake tamile – Velaikkarari, trupat e vendosura për të mbrojtur faltoret në shtet që ishin ngushtësisht të lidhura me mbretin Ilankeshvarar Devar.<ref name="KIChola"/><ref>{{cite journal|last=Paranavitana|first=S.|title=A Tamil Inscription from Palamottai|journal=Ephigraphia Zeylanica|volume=4|publisher=Oxford University Press|year=1943}}</ref> Mbreti Gajabahu II që sundoi Polonnaruwan nga viti 1131 deri në 1153 është përshkruar në Konesar Kalvettu si një adhurues i përkushtuar i Shivës dhe një përkrahës i Tempullit të Konamamalait.<ref name="HLtoSL"/><ref>{{cite journal|last=Pillay|first=K.|year=1963|title=South India and Ceylon|publisher=University of Madras|page=174|oclc=250247191}}</ref> Mbreti Chodaganga Deva, një pasardhës i nipit të mbretit Virarajendra Chola, Anantavarman Chodaganga Deva – pararendësi i Dinastisë Lindore Ganga të [[Orissa|Odishas]] dhe [[Andra Pradesh]]it – bëri dhurime të pasura pasi vizitoi Konamamalain në ditën e vitit të ri tamil 1223, që sipas një mbishkrimi sanskrit në shkrimin Grantha të zbuluar mbi kornizën e një dere në tempullin hindu.<ref>{{cite book|last1=de Silva|first1=K. M.|last2=Ray|first2=C.M.|title=History of Ceylon|date=1959–1973|page=112|quote=Mbishkrimi, i gjetur në rrethimin e tempullit hindu daton zbarkimin e ''Chodaganga Devas'' në ''Gokaranna'' të premten e 14 prillit 1223 (të regjistruar si viti i 1145 i epokës Saka) dhe shpjegon dhurimet e që ky mbret bëri për tempullin e Konamamalait}}</ref> Një mbishkrim i tamil 1000-vjeçar në alfabetin Chola Vatteluttu u zbuluan në tetor të vitit 2010 kur po gërmohej për ndërtim mbi një shesh në krahun e djathtë të rrugës Konesar që të çonte për te faltorja.<ref>http://www.tamilnet.com/art.html?artid=32850&catid=13</ref> [[File:Koneswaram inscription Pandyan era.jpg|thumb|Mbishkrim i Koneswaramit i periudhës Pandyane]] ===Mbretëria Pandyane, shekulli i XIII=== [[File:Tirumala gopurams.JPG|thumb|left|327px|''[[Gopurami]]'' Ananda Nilayam i ''[[Vimana|vimanës]]'', ''gopuramët'' e brendshëm dhe të jashtëm të [[Tempulli Venkateswara në Tirumala|Tempulli Tirumala Venkateswara]] në [[Tirupati]], me ''Kalasamin'' e dukshëm të Jatavarman Sundara Pandyanit. Gopuramët e veshur me ar të Sundara Pandyanit dhe të kurorëzuar me ''kalasam'' në majë të kullave si të dy kovilëve, si Tirumala Venkateswaram ashtu dhe Thirukonamamalai Koneswaram. Të krahasuar në shekullin e XVI, Tirumala është tani vendi më i pasur dhe më i vizituar fetar në botë.]] Përfshirja e Dinastisë mesjetare Pandyane në punët e vendit tamil u bë më i fortë pas pushtimit të mbretit pandyan, Srimara Srivallabha në vititet 815—862, një ndërhyrje fuqimisht e mirëpritur nga tamilët vendorë në ishull.<ref name="Indrapala 2007 324"/> Ndërsa ishte nën suzerinitetin Pandyan në vitin 1262, princi Jatavarman Veera Pandyani I, vëllai dhe mëkëmbësi i mbretit Jatavarman Sundara Pandyani I përsëriti pushtimin e vëllait të tij të ishullit në vitin 1258 për të ndërhyrë dhe mundur në mënyrë vendimtare Chandrabhanun e Tambralingas, një uzurpator i fronit verior tamil; ai vazhdoi të vendoste flamurin Pandyan të fitores dhe emblemën e një "Peshku të dyfishtë" në Konamalai ndërsa nënshtroi mbretin tjetër të ishullit.<ref name="CSHindu"/> Historikisht, Dinastia Pandyane ishte e njohur për skalitjen e dy peshqëve të drejtuar nga njëri-tjetri në tavanet e [[Arkitektura Dravidiane|gopuramët e tyre shumë-katësh]] kur përfundoheshin (dhe i linin vetëm me një peshk në rast se ishin të papërfunduara). Sundara Pandyani kishte rikonstruktuar ''gopuramët'' duke i veshur me ar çatitë dhe vendosur Kalasamë të punuar me ar në majë të tyre, një punim artistik që paraqet afërsi me Arkitekturën Dravidiane. Shkëmbi Swami në këtë kohë është përshkruar si "Kona ma-malai, përreth të cilit valët e oqeanit nxjerrin perla, ar, gurë të çmuar dhe guacka nga thellësia e tij dhe i grumbullojnë ato përgjatë bregut". Banorët vendorë kontribuan në pasurinë e tempullit nën sundimin Pandyan të veriut të ishullit.<ref name="CSHindu"/> Mbishkrimi në guri tamil i shekullit të XIII në fshatin Kankuveli regjistron caktimin nga prijësit Vanniarë, Malaiyil Vanniyanar dhe Eluril Atappar të të ardhurave dhe kontributeve nga fushat e orizit dhe kullotat e distrikteve të Vannimait të mbretërisë në ngjitje të Jaffnas për faltoren e Koneswaramit.<ref>{{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|title=The Kingdom of Jaffna|volume=1|page=267|url=https://books.google.com/books?id=IMcLAAAAIAAJ&q=Kankuveli+inscription+K.+Indrapala&dq=Kankuveli+inscription+K.+Indrapala&hl=en&ei=bP-6S-DhG4Pr-AaIkYTZCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CD0Q6AEwAQ|oclc=6530926|quote=Mbishkrimi në gurë tamil i paraqitur në kolonë guri në Kankuveli janë regjistrime dhurimi nga drejtuesi Malaiyil Vanniyanari dhe Eluril Atappari (Atappari i shtatë fshatrave) për faltoren e ''Konanayakarit të Kona -ma malait''.}}</ref> [[File:TempleoftheoriginalTrincoKoneswaramKovilCompounds.jpeg|thumb|right|309px|Vizatim i një faltoreje të kompleksit zanafillor të Koneswaram Kovilit të Trincomaleet nga Constantine de Sa de Noronha, që shkatërroi të tre monumentet tempullore të Koneswaramin mbi Shkëmbin Swami nga 1622 deri në 1624. Publikuar në 1687 nga Fernão de Queyroz: ''The temporal and spiritual conquest of Ceylon'']] ===Mbretëria e Jaffnas (1215–1620)=== Mbretërit e Dinastisë tamile Aryacakravarti të mbretërisë së Jaffnas i bënë homazhe faltores së Koneswaram nën sovranitetin e tyre, duke ofruar dhurata prej ari dhe argjendi. Midis vizitorëve ishin mbreti Singai Pararasasegaram dhe pasuesi i tij mbreti Cankili I.<ref name="ceylonportu">{{cite book|last=Pieris|first=Paulus Edward|year=1983|title=Ceylon, the Portuguese era: being a history of the island for the period, 1505–1658|volume=1|page=262}}</ref> Mbreti Jeyaveera Cinkaiariyani (1380—1410) kishte hartuar historinë tradicionale të tempullit si një kronikë në vargje të titulluar ''Dakshina Kailasa Purana'', tashmë të njohur si ''Sthala Purana e Tempullit të Koneswaramit''.<ref name="shoh">{{cite book|last=Navaratnam|first=C.S.|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|pages=43–7}}</ref> Vepra përshkruan se si nga mesi i ''Sivanoli Padam Malait'', tre lumenjtë ose "kankai" (''Gangu'') ishin gjeneruar nga gjurma e Shivës —Mavillie-Kankai që rrjedh drejt veriut, arrin banesën e Shivës në [[Trincomalee]] dhe derdhet në Gjirin e Bengalit të Oqeanit Indian në jug të tij. Manikka-Kankai rrjedh drejt lindjes dhe kalon nga tempulli i Kadirkamamit, kushtuar Muruganit, djalit të Shivës dhe pastaj derdhet në detin lindor. Kavary-Kankai rrjedh drejt perëndimit dhe kalon në vendin e Shivës të quajtur Thiruketheecharam në Manthottamin e Mannarit. Këta tre lumenj janë përshkruar si "rrjedha tepër të çmuara". Ai tejçoi blloqe guri nga [[Trincomalee]] për te Tempulli i [[Rameswarami]]t për të rikonstruktuar [[garbhagriha|shentëroren e tij]]. Pasuesi i Jeyaveera Cinkaiariyanit, Gunaveera Cinkaiariyani (Pararacacekarani V), një administrator i Rameswaramit që mbikqyrte gjithashtu edhe zhvillimin strukturor të atij tempulli si dhe promovimin e besimit shaivit, dhuroi një pjesë të të ardhurave të tij për Koneswaramin.<ref name="CSHindu"/><ref name="Tamils in early Ceylon"/> Mbreti i fuqishëm i Jaffnas, Martanda Cinkaiariyani (Pararasasekarami III) mori udhëtarin maroken Ibn Battuta në Sivanoli Padam Malai në vitin 1344 bashkë me katër yogi që ishin për vizitën vjetore në vendndodhjen e gjurmës në majën e malit; përveç këtyre ai ishte i shoqëruar edhe nga katër brahmanë dhe dhjetë shoqërues të mbretit. Në vitin 1468 shenjti Arunagirinathar Swamikal i bëri homazhe Koneswaramit gjatë pelegrinazhit të tij nga [[Tempulli Nallur Kandaswamy]] i Jaffnas deri te Kadirkamami. Në Koneswaram, ai ofroi një kurorë me vargjet ''Thiruppugazhi'' që i thurnin lavde Sthalamit. Popullsia, pohoi ai, në Koneswaram, ku oqeani i thellë përplaste valët e tij të egërsuara, ishte i pamatë, tempulli i mirë-organizuar dhe priftërinjtë të mësuar në ''Katër Vedat''. Faltorja e Muruganit, që adhuronte djalin e Konesarit dhe bashkëshortes së tij, ishte prënë njërit prej ''gopuramëve'' të hyrjeve të kompleksit.<ref name="HLtoSL">{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|isbn=978-955-8733-97-4}}</ref><ref name="shoh"/> Një koleksion i pasur tekstesh që nga shekulli i XIV regjistrojnë traditat që kanë të bëjnë me faltoren, duke përfshirë përdorimin e tempullit të Konamamalait me emrin alternativ "Maccakeswaram".<ref name="HTOS"/> Një tempuj me njëmijë kolona, gjatë kësaj periudhe mesjetare, Koneswarami tërhiqte pelegrinë nga Vendi Coylot Wanees dhe vende të tjera të Azisë, duke e bërë atë vendin më të pasur dhe më të vizituar botë të çdo besimi. Ritet e fundit gjatë funeralit të mbretit Bhuvanekabahu VII i Kottes, një monark hindu që i shënonte shpalljet e tij zyrtare në gjuhën tamile, u zhvilluan në Koneswaram në vitin 1551. Zyrtari më i afërt fetar dhe ambasadori i besuar ishte i besimit hindu. Historiani Diogo do Couto e përshkroi ''Pagodën e Triquinimales'' si një tempull parësor të mbretërisë së tij ndërsa prifti katolik portugez dhe shkrimtari Fernão de Quieroz e përshkruan atë si "Roma e hinduve të Lindjes më e frekuentuar nga pelegrinët sesa [[Tempulli Ramanathaswamy|Rameshwarami]], [[Tempulli Venkateswara në Tirumala|Tirumalai]]-[[Tirupati]], Kilveluri, [[Tempulli Ekambareswarar|Kanchipurami]], [[Tempulli Jagannath në Puri|Jagannathi]] në [[Orissa|Odisha]] ose Vaijayanti në Bengal". Për më tepër, ai përshkruan shkëlqimin e [[Tempulli i Tenavaramit|tempullit të famshëm të Tenavarait]] në zenitin e tij si i ngjashëm në madhështinë e tij në ishull me Koneswaramin dhe si lundruesit idhujtarë do ta dallonin Koneswaramin nga deti.<ref name="perspectives">{{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke festschrift|page=96|quote=Queyroz e krahason Konesvaramin me tempujt e famshëm hindu në Rameswaram, [[Tempulli Ekambareswarar|Kanchipuram]], [[Tempulli Venkateswara në Tirumala|Tirupatti]], Tirumalai, Jagannath dhe Vaijayanthi si dhe përfundon se ndërsa tempujt e fundit ishin mjaft të vizituar nga hindutë, i pari i tejkalonte të gjithë këta të fundit.}}</ref> Në një letër të shkruar në vitin 1613 nga frati jezuit Manuel Barradas, Koneswarami është përshkruar si një "... strukturë masive, një vepër e pashoqe arti. Është me lartësi të madhe, i ndërtuar me mjeshtri të madhe në granit të zi, mbi një shkëmb që del mbi det dhe zë një hapësirë të madhe në majë”.<ref name="Perniola, V. p. 366">V. Perniola: "The Catholic church in Sri Lanka. The Portuguese period"; vol. II, fq. 366.</ref> Mbreti Ethirimana Cinkam i kishte rezituar një kërkese të D. Hieronymo de Azevedo vitin e mëparshëm për ta ndihmuar këtë të fundit në ndërtimin e një fortese në [[Trincomalee]]. Sipërmarrja ishte braktisur.<ref name="Perniola, V. p. 366"/> Me mundjen e mbretit Cankili II, i gjithë territori i mbretërisë së Jaffnas, duke përfshirë Trincomaleen dhe Batticaloan, i ishte caktuar "kujdesit shpirtëror të françeskanëve". Ky vendim ishte marr nga peshkopi i Cochinit, frati Dom Sebastião de S. Pedro.<ref>V. Perniola: "The Catholic church in Sri Lanka. The Portuguese period", vol. II, fq. 458.; V. Perniola: "The Catholic church in Sri Lanka. The Portuguese period"; vol. III, fq. 51.: Më vonë, një tjetër dekret i të njëjtit peshkop të Cochinit i datuar më 11 nëntor 1622, duke vendosur se ai i përmendur në vitin 1602, iu besuar rishtas kujdesit shpirtëror të jezuitëve në distriktin e Jaffnas, Trincomalee dhe Batticaloa, duke u dhënë atyre mundësinë për të ndërtuar kisha, për të tërhequr sakramentet dhe për të konvertuar shpirtra. Jesuitët do ti ndiqnin ushtarët portugezë në Trincomalee dhe Batticaloa kur ata pushtuan dy zonat.</ref> Nga fundi i vitit 1619, një flotë e vogël daneze kishte mbërritur në Trincomalee; në majin e vitit 1620, danezët pushtuan Tempullin e Koneswaramit dhe filluan punimet për fortifikimin e gadishullit përpara se të mundeshin.<ref>U. Barner Jensen: "Danish East India. Trade coins and the coins of Tranquebar, 1620–1845"; fq. 11–2; Holden Furber: "Imperi rivali nei mercati d’oriente, 1600–1800"; shënimi n° 66, fq. 326: "Senarati i Kandyt dërgoi në Trincomalee 60 burra sinhalezë në mënyrë që të ndihmonte danezët në ndërtimin e fortesës së tyre. Gjatë qëndrimit të tyre në Trincomalee, danezët shtypën gjithashtu disa monedha "Larini", mbi të cilët u rregjistruan fjalët ‘Don Erich Grubbe’, të këtyre monedhave, nga të cilat sot nuk kanë mbetur gjurmë, përveçse në ditarin e Ove Gieddes".</ref> [[File:MapofEelamTamilcountryengraving1692.jpg|thumb|left|327px|Gravurë e vitit 1692 nga Wilhem Broedelet i hartës së vitit 1681 të Robert Knoxit me Trincomaleen në bregun lindor të vendit të Malabarit]] ===Shkatërrimi në shekullin e XVII=== Faltorja u sulmua dhe shkatërrua më 14 prill 1622, në ditën e vitit të ri tamil, nga gjenerali portugez Constantino de Sá de Noronha (që e quante atë ''Tempulli i Njëmijë Kolonave'').<ref name="CSHindu"/> Njëmbëdhjetë ndriçues tunxhi që ndriçonin faltoren dhe statujat kryesore u morën në qytet gjatë procesionit të karros në periudhën e festës, kohë gjatë të cilës ushtarët portugezë hynë në tempull të veshur si priftërinj Iyerë dhe filluan ta plaçkisnin atë. Në një veprim zelli fetar, tempulli pastaj u rrafshua dhe u hodh nga kreshta në det. Priftërinjtë e arratisur varrosën disa nga statujat e tempullit në zonën përreth dhe të gjithë priftërinjtë, pelegrinët dhe shërbyesit që mbetën u masakruan. Monumenti përfundimtar i kompleksit tempullor u shkatërrua dy vjet më vonë në vitin 1624. Gurët dhe kolonat e skalitura të tempullit u përdorën për të ndërtuar fortesën Fredrick për të përforcuar ndikimin kolonial mbi bregdetin lindor të ishullit kundër ushtrive të tjera evropiane, duke përfshirë flotën holandeze gjatë luftrave holandezo-portugeze. Në fortesë dhe përrreth saj u ndërtua një kishë dhe një fshtat i ri. Një fushatë e gjerë shkatërrimi i pesëqind faltoreve hindu, ''Bibliotekës Saraswathi Mahal'' dhe konvertimi i detyruar në Vendin e tamilëve u drejtua nga portugezët me mbërritjen e tyre në ishull dhe pushtimin e mbretërisë së Jaffnas; tempulli kishte qenë duke paguar këstin e haraçit të mbrojtjes 1280 ''fanamë'' në vit te portugezët. Trincomalee qe dëshmitar i betejave detare të Luftës së Tridhjetë Vjetëve të [[Evropa|Evropës]] nën njeriun e Filipit II, Phillippe de Oliveira.<ref name="g153">S. Gnanaprakasar: ''A critical history of Jaffna''; fq. 153–72.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ceylontamils.com/history/history4.php|title=Portuguese Colonial Period (1505–645 CE)|accessdate=7 dhjetor 2007|work=Rohan Titus|archive-date=23 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223045959/http://www.ceylontamils.com/history/history4.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last1=de Silva|first1=K. M.|last2=Ray|first2=C.M.|title=History of Ceylon|date=1959–1973|page=112}}</ref> Midis viteve 1639 dhe 1689, në Thampalakamamin e afërt u ndërtua [[Tempulli Ati Konanayakar]] për të bujtur idhujt e procesionit që mbijetuan.<ref name="p102">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=102}}</ref><ref name="r86-88">{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|pages=86–8}}</ref> Shkatërrimi i tempullit të Konesarit është parë historikisht si plaçkitja e një prej tempujve më të mëdhenj të [[Azia|Azisë]]. Brenda pak orësh u grabitën ar, perla, gurë të çmuar dhe mëndafshe të grumbulluara për më shumë se një mijë vjet.<ref name="TLS">{{cite journal|year=1953|title=Tamil culture|journal=Tamil Literature Society|location=Tuticorin, South India|volume=2-3|page=191|oclc=191253653|url=https://books.google.com/books?id=3tG1AAAAIAAJ&q=konesar&dq=konesar&client=safari&cd=1}}</ref> Një planimetri e sitit nga De Quieroz pohon: "Me ngjitjen e parë në majën e shkëmbit ishte një [[Pagoda|pagodë]], një tjetër në gjysëm lartësi – kryesorja prej tyre në pikën më të lartë, të vizituar nga grupe hindush nga e gjithë India".<ref name="p83">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=83}}</ref> Ai përshkruan tre tempujt e kompleksit të bregut, duke pohuar se pelegrinët kërcenin nga tempulli i fundit në oqean si flijim për idhujt e tyre.<ref name="p83"/> Në letrën për Filipin e III, mbrtin e [[Portugalia|Portugalisë]], Constantine përshkruan: "Toka e pagodës është 600 fathomë e gjatë, 24.4 metra në pikën më të gjerë duke u ngushtuar deri në 9.15 metra". Në lidhje me një mbishkrim profetik që de Noronha gjeti në sit, ai shtoi: "Kur shkova aty për të bërë këtë fortesë, gjeta të skalitur te pagoda, mes shumë mbishkrimeve të tjera, një që shkruante kështu: Kulakottani e ka ndërtuar këtë pagodë..."<ref name="Ras">{{cite book|last=Rasanayagam|first=M.C.|year=1926|title=Being a research into the history of Jaffna, from very early times to the Portuguese period|page=378}}</ref> ===Shkëmbi Swami (shekujt e XVIII - XX)=== [[File:Swami rock 1870.jpg|thumb|309px|right|Fotoja e parë e Shkëmbit Swami dhe rrënojave të Koneswaramit nga viti 1870, para rikonstruksionit të tempullit. Banorët vendorë ofruan shërbime për një kolonë nga [[mandapa]] zanafillore në kujtim të tempullit të shkatërruar]] Nën Cejlonin holandez, shumica e qytetit të Trincomaleet administrohej përsëri nga vanniarët e varur nga Jaffna, ndërsa fortesa ishte e zënë nga holandezët në atë që ata e quanin "Kodra e Pagodës". Distrikti i Batticaloas mbeti në varësi të fortesës së Trincomaleet deri në vitin 1782.<ref>Jacob Burnand: ''Memoir''</ref> Në shkëmbin Swami nuk u lejua asnjë ceremoni deri në sundimin britanik të ishullit, kur pelegrinët u lejuan të rikthehen dhe të adhurojnë Shivën në sitin e shenjtë të fortifikuar.<ref name="TLS"/><ref name="systemofuni">{{cite book|last1=Laurie|first1=James|last2=Balbi|first2=Adriano|year=1842|title=System of universal geography: founded on the works of Malte-Brun and Balbi ...|page=739|quote=Bregu shkëmbor i zënë nga fortesa i është kushtuar Shivës, në mishërimin e tij si Eiswara dhe që konsiderohet shumë i shenjtë nga besimtarët e tij.}}</ref> Nga mesi i shekullit të XIX, lundruesit, priftërinj të lartë dhe pelegrinë të tjerë vizituan shkëmbin, thyen një arrë kokosi dhe u lutën, duke kryer ritet e shenjta çdo janar. Në kreshtën e rrëpirës u vendosën fruta dhe oferta të tjera, duke i rrëzuar poshtë për te rrënojat.<ref name="pridham"/><ref name="pastors">{{cite book|last=Jewitt Robinson|first=Edward|year=1867|title=Hindu pastors: a memorial|url=https://archive.org/details/hindupastorsame00robigoog|pages=[https://archive.org/details/hindupastorsame00robigoog/page/n38 18]–9}}</ref><ref name="cyclopaedia">{{cite book|last=Long|first=George|year=1843|title=Penny Cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge|volume=25|page=238|quote=Një pagodë, kushtuar Shivës, që më parë qëndronte mbi një majë shkëmbore të gadishullit, vendndodhja e të cilës konsiderohet akoma e shenjtë nga hindutë.}}</ref> Fotografia e parë e mbetjeve të faltores dhe bregut të saj u bë në vitin 1870. Pasi siti filloi të rifitonte popullaritet mes pelegrinëve filloi të shkruhej mbi faltoren. ''Thirukonasala Purana'' u shkrua gjatë shekullit të XIX nga studiuesi tamil Masilamanipillai Muttucumaru mbi tempullin dhe ''Thirukonasala Vaipavami'' mbi Koneswaramin u shkrua nga V. Akilesapillai në vitin 1889, i publikuar në vitin 1952, gjashtëdhjetë vjet më vonë.<ref name="CSHindu"/> ===Rizbulimi i idhujve, rrënojave dhe rikonstruksioni i shekullit të XX=== [[File:Bocarro17thcenturyTrincomaleemap.png|thumb|left|309px|Vizatim i Antonio Bocarros i monumenteve të tempullit të Koneswaramit në fund të bregut në 1635. Kompleksi kishte qenë shkatërruar një dekadë më parë për të ndërtuar fortesën e madhe të paraqitur.]] Në vitin 1950, statujat zanafillore prej ari dhe aliazhi bakri dhe bronxi të faltores nga shekulli i X i një figure të ulur të Shivës (në formën e Somaskandas), Shiva si Chandrasekhari, bashkëshortja e tij Parvati, një statujë e hyjneshës Mathumai Ambal dhe statuja e mëvonshme e Ganeshit u gjetën nga Këshilli Urban i [[Trincomalee]]t të varrosura rreth 460 metra larg nga siti i Koneswaramit ndërsa po gërmohej për një pus uji.<ref name="HLtoSL"/><ref name="reef"/><ref>{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=308}}</ref> Ato u çuan në procesion përreth rajonit përpara se të rivendoseshin në Koneswaram. Statujat e tjera të Koneswaramit që mbijetuan mbetën te [[Tempulli Ati Konanayakar]].<ref name="p102"/><ref name="r86-88"/> Një kolonë nga tempulli zanafillor qëndron nën një pemë të dekoruar Vilvami (''Aegle marmelos'') mbi Shkëmbin Swami. Në vitin 1956, ndërsa ishin duke u zhytur, fotografi Mike Wilson dhe studiuesi Arthur C. Clarke zbuluan muret e rrënuara, arkitekturën dhe statujat e idhujve të fundosura të tempullit zanafillor — duke përfshirë kolona të skalitura me emblema lulesh dhe gurë në formën e kokave të elefantëve — të përhapura në shtratin e cekët të detit.<ref name="reluctant">{{cite journal|last=E. Greig|first=Doreen|year=1987|title=The reluctant colonists: Netherlanders abroad in the 17th and 18th centuries|url=https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei|location=Sh.B.A.|publisher=Assen, The Netherlands; Wolfeboro, N.H., U.S.A.|oclc=14069213|page=[https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei/page/226 227]|isbn=902322227X}}</ref><ref>{{cite journal|year=1965|title=Expedition in the waters of Ceylon|journal=Science Digest|location=Chicago|issn=0036-8296|oclc=1624458|volume=57|page=142|url=https://books.google.com/books?id=i9QCAAAAIAAJ&q=konesar&dq=konesar&lr=&client=safari&cd=14|quote=Një nga arritjet madhore në Cejlon ishte zbulimi i rrënojave të Tempullit të fundosur të Konesarit, që u zbulua me anije thesarësh të mbytur...}}</ref> Kolona ashtu dhe rrënojat paraqesin ndikime të [[Arkitektura Tamile|Arkitekturës Tamile]], [[Arkitektura Pallava|Pallava]] dhe [[Arkitektura Chola|Chola]] të periudhës midis shekujve të II-IX, të konfirmuara nga zbulimi i mbishkrimeve në shkrimin Pallava Grantha dhe Chola si dhe imazhet hindu të gjetura në vendin e kompleksit që sugjerojnë se dinastitë kishin një interes të fortë për tempullin.<ref name="shoh"/> Zhytësit rigjetën lingamin legjendar Swayambhu nga shtrati i oqeanit, një obelisk i madh natyror që, sipas legjendës ishte një nga 69 lingamët natyrorë nga kohë të qëmotshme fillimisht të gjendura në Malin Kailash të [[Tibeti]]t dhe të bujtura në Koneswaram nga mbreti legjendar Raavan – objekti i tij i shenjtë më i fuqishëm nga kohët mitologjike. Ky lingam u rivendos në sitin e Koneswaramit. Duke publikuar gjetjet e tyre në vitin 1957 në librin ''The Reefs of Taprobane'', Clarke shpreh admirim për tre mijë vitet e adhurimit nga hindutë të Shkëmbit Swami.<ref name="reef"/> Duke identifikuar më në fund tre tempujt hindu që kishin qenë ndërtuar rreth shkëmbit Swami, Clarke i përshkruan statujat e shekullit të X të Koneswaramit si "mes shembujve më të shkëlqyer të skulpturave prej bronxi hindu që njihen", Shiva i ulur [[Arti Chola|prej bronxi Chola]] "një kryevepër" dhe gurët e skalitur në këmbët e Shkëmbit Swami si "me gjasa rrënojat më të fotografuara nënujore në botë".<ref name="reef">{{cite book|last=Clarke|first=Arthur C.|title=The Reefs of Taprobane; Underwater Adventures around Ceylon|year=1957|isbn=0-7434-4502-3}}</ref> 350 vjet pas shkatërrimit të tij, popullsia hindu tamile e Trincomaleet në [[Sri Lanka]] organizoi komitetin për restaurimin e tempullit; statujat e vjetra u rivendosën mes ceremonive hapëse në faltoren e sapo restauruar më 3 mars 1963.<ref name="CSHindu"/> [[File:Trincomalee 0482a.jpg|thumb|right|327px|Hyrja anësore për në tempull]] Disa prej artifakteve nga tempulli i shkatërruar, duke përfshirë përkthimin e De Sa de Noronhas të profecisë së dërguar në Portugali, mbahen në Bibliotekën e Ajudas në [[Lisbona|Lisbonë]] (Bibliotheca da Ajuda), bashkë me një pikturë dhe hartë të faltores zanafillore. Kronikani António Bocarro tregon se tre monumentet e kompleksit të Trincomaleet të Tempullit të Koneswaramit në skajin e gadishullit në hartën e tij te dokumenti ''Livro das plantas das fortalezas cidades e povoaçois do Estado da India Oriental'' i vitit 1635, por këta tempuj mungojnë nga kopja e dokumentit të ruajtur në BibliotekënPaço Ducal di Vila Viçosa në Lisbonë. Mbishkrimi në gurë i zbuluar nga shkatërruesit e tempullit ka një emblemë me peshq të dyfishtë dhe profecinë e saj të skalitur, të përkthyer nga shkrimi i vjetër tamil, paralajmëron për "ardhjen e frankëve" pas shekullit të XVI. Parashikimi shkruan "O mbret! Frankët më vonë do të shkatërrojnë ndërtesën e shenjtë të ndërtuar nga Kulakoddani në kohët e lashta; dhe asnjë mbret i ardhshëm i këtij ishulli nuk do ta rindërtoi atë! Në vazhdim të mbretërive pasuese të kombeve me sy maceje, me sy të kuq dhe me sy tymi ai do tu rikthehet vullnetarisht tamilëve".<ref name="reef"/> Emblema e mbretit Pandyan, Jatavarman Veera Pandyani, në tempullin e vjetër të Koneswaramit dhe një pjesë e mbishkrimit profetik sot shihen në portën hyrëse të Fortesës Fredrick.<ref name="CSHindu"/> ==Vendndodhja dhe planimetria== [[File:KoneswaramtrincomaleecompoundKovillocation.jpeg|thumb|left|264px|Vendndodhja e një prej tre monumenteve të tempullit të Koneswaramit pasi Trincomalee po fortifikohej nga evropianët në 1620. Fortesa e dukshme është aty ku qëndronte një monument kolosal i Tempullit të Konesarit në Konesar Malai (Shkëmbi Swami) përpara shkatërrimit në 1622; monumenti i fundit i ''pagodës'' u shkatërrua në vitin 1624. Skicë vizatuese portugeze e publikuar rreth vitit 1650.]] ===Kompleksi i Trincomalee Koneswaramit=== Faltoja ishte e njohur për evropianët si ''Pagoda e Trincomaleet – Tempulli i Njëmijë Kolonave''. Faltorja kryesore u ndërtua mbi jagati, ndërsa salla e saj me njëmijë kolona ishte ''Aayiram Kaal [[Mandapa]]'' – një platformë e veçantë me njëmijë kolona pranë [[vimana]]s së [[koili]]t që formon një pjesë të veçantë të planit të sitit të [[Arkitektura Dravidiane|Arkitekturës tempullore Dravidiane]]. Rrënojat e kësaj veçorie në Koneswaram tregojnë se salloni ishte një shtesë strukturore e ndërtuar nga artizanët Pallava, midis viteve 537–668. Ajo formonte një nga nëntë ''prakarat'' ose oborret e rëndësishme të kompleksit të Koneswaramit. Dy tempuj të tjerë ishin monumente të shquara të kompleksit në breg, që përmbanin struktura të shumta gopuramësh mbi faltoret e ndërtuara për Vishnu-Thirumalin dhe hyjneshën Ambal-Shakti. Së bashku, ato u bënë të njohura si Tre Pagodat e Thirukonamalait. Një planimetri e sitit nga De Quieroz pohon: "Sapo ngjitesh në majën e shkëmbit ishte një pagodë, një tjetër në gjysëm ngjitjeje dhe kryesorja prej tyre në pikën më të lartë, e vizituar nga grupe hindush nga e gjithë India."<ref name="p83"/> Në letrën e tij dërguar Filipit të III, mbretit të Portugalisë, Constantine përshkruante: "Toka e pagodës është 600 fathomë e gjatë (1.2 km) dhe24.4 metra në pikën më të gjerë duke u ngushtuar deri në 9.15 metra".<ref name="Ras"/> Kompleksi shtrihej përgjatë rrugës së Konesarit në breg dhe përfshin faltoret e Ganeshit, Murukanit dhe Bhadrakalit. Koneswarami i Konesar Malait gjendet 152 kilometra (94.4&nbsp;milje) në lindje të Kudiramalait, distrikti i lashtë mbretëror dhe emporiumi jugor të bregut të perlave të Tempullit Thiru Ketheeswaram në Mannar. Koneswarami qëndron mbi një rrugicë të drejtë diagonale të lidhur me Ketheeswaramin dhe një tjetër tempull të mëparshëm të Jaffnas dhe [[Tempulli Ramanathaswamy|Tempullin Ramanathaswamy]], një nga [[Paadal Petra Sthalamët]] në Rameswaram. Kjo rrugë pelegrinazhi prej 225&nbsp;km (140&nbsp;miljesh) përshkohet shpesh në këmbë sipas zakonit hindu. Kompleksi qëndron gjithashtu saktësisht në të njëjtën gjatësi gjeografike me Malin Kailash. ===Hyjnitë e kompleksit=== Në linjë me zakonin e komplekseve tempullore hindu tamile, kompleksi bujt faltoret e mjaft hyjnive. Koneswarami është faltorja më lindore e pesë ''Iswaramëve'' të lashtë të Shivës në ishull, ku të tjerat janë [[Tempulli Naguleswaram|Naguleswarami]] (Keerimalai), [[Tempulli Ketheeswaram|Thiruketheeswarami]] (Mannar), [[Tempulli Munneswaram|Munneswarami]] (Chilaw) dhe [[Tempulli i Tenavaramit|Tenavarami]] (Tevan Thurai).<ref name="aht"/> Koneswarami ka tërhequr mijëra pelegrinë nga vendet e Azisë, faltorja e tij e Shivës përmendet te eposet e ''[[Ramayana]]s'' dhe ''[[Mahabharata]]s'' të shkruara midis viteve 400–100 p.e.s., të përshkruara gjerësisht nga pelegrinët nga shumë vende dhe në vitet 600—660, asaj i janë thurur lavde si një nga 275 ''[[Paadal Petra Sthalamët|Shiva Sthalamët]]'', ose banesat e shenjta të Shivës në në kontinent te hymnet ''Tevaram''.<ref name="aht"/> Shkëmbi Swami është lavdëruar si një ''Shiva Upa Peetha'' (bazë) e Lankas te ''Sivacharita'', një vepër sanskrite që i thur lavde Shivës dhe dorëshkrimi pasues i ''Pithanirnayas'' (Maha Piitha Nirupana) si një Sakta Peetha e Lankas me një tempull të kompleksit kushtuar hyjneshës Indraksi Devi dhe një hyjni mashkullore Raksasesvara – një referencë për Ravanan. Kullakottani restauroi ''Tre Pagodat e Thirukonamalait'', ku dy të tjerat kushtuar Vishnu-Thirumalit dhe asaj të hyjneshës nënë (''Tirukkamakkottam'' – një bashkëshorte e Shivës) në breg në një zonë shumë më të madhe sesa e tanishmja.<ref name="Taksina Kailacapuranam 1999, p. 19"/> Ky tempull i fundit për hyjneshën – Ambal/Uma/Shakti/Shankari Devi – ishte një nga 18 Maha Shakthi Peethat, ato Shakti Peetha të shenjtëruara për hyjneshën që përmenden te ''Ashta Dasa Shakthi Peetha Stotrami'' nga teologu hindu Adi Shankara (788—820).<ref>D. C. Sircar: The Sakta Pithas; 1998, fq. 39, 41, 89</ref><ref>Astadasa e përmend më vete Lankan (Cejlonin) dhe Simhala Dvipan – emri i Bhairavas – Raksasesvaras – fuqimisht i sugjeruar si identik me Cejlon/Eela Nadunë</ref> Tempulli i Vishnu-Thirumalit ishte me gjasa i tempulli i parë i hasur në breg – dhe është përmendur te ''Oud en Nieuw Oost-Indiën'' e shkruar në vitin 1726 nga François Valentijn.<ref name="Robert Fellowes 1815 pp. 193"/> Tempulli më i afërt me skajin e detit ishte ai kushtuar hyjneshës, ku qëndron tempulli i tanishëm i rikonstruktuar i Shivës. Pranë faltores kryesore të Shivës në qendër duhet të kenë qenë të zakonshme faltore më të vogla kushtuar Ganeshit, Durgas, Murukanit, Agastya dhe Navagrahave duke përfshirë zotin e djellit Surya – faltorja e Murukanit është lartësuar në seritë e mëdha ''Thiruppugazhi'' të Arunagirinatharit.<ref name="HLtoSL"/> Tempulli i Bhadrakali gjendet më tej në kompleksin e brendshëm përgjatë rrugës së Konesarit, e përkrahur nga Rajendra Chola I.<ref name="Rajendra I 2007"/> Tempulli i Kalit është përmendur në librin e Wilbur Smithit ''Shpend grabitqarë'' (''Birds of Prey'') të vitit 1997 të vendosur në vitet 1660. ''Thirukonasala Mahatyami'', duke përshkruar zanafillën e botës, Lankas dhe Koneswaramit bazuar mbi legjendat puranike tashmë ka humbur. Vepra historike ''Mattakallappu Manmiyam'' (''Batticaloa Manmiyam'') që tregon historinë e ngulimeve tamile në Batticaloa, ndjek ''Dakshina Kailasa Puranan'' dhe ''Dakshina Kailasa Manmiamin'' në përshkrimin e Koneswaramit si një prej nëntë siteve më të shenjta më të rëndësishme në botë për të gjithë hindutë.<ref name="CSHindu"/> ==Festat== [[File:Colour 1.jpg|thumb|309px|Varëse me ngjyra në shitje në Koneswaram]] Tempulli i Koneswaramit është i mirënjohur për zhvillimin e festës së tij tradicionale të karros Ther, Navaratrit dhe Sivarathrit. Festa e karros Ther zgjat njëzet e dy ditë në prill dhe përqëndrohet në pregatitjen e hyjnive dhe bashkësisë për Puthandun, vitin e ri tamil. Navaratri zgjat për nëntë ditë dhe i është kushtuar aspekteve të ndryshme të hyjneshës kryesore, ndërsa Sivarathri i është kushtuar Shivës. Besimtarët e vizitojnë tempullin për të ndjekur puxhat e përditshme dhe për të bërë ofertat e tyre. Jashtë tempullit ngrihen kioska për shitjen e ushqimit, pijeve, pajiseve prej tunxhi, qeramikës, veshjeve dhe imazheve të shenjta. Këto shërbime tërheqin kryesisht besimtarë hindu për në tempull. Festa kryesore ''Thirukoneswaram Ther Thiruvilah'', festa e përvitshme njëzet e dy ditëshe e karros fillon me ngritjen e flamurit të tempullit Nandi. Ky ndiqet na procesionet tempullore të hyjnisë Konesar dhe bashkëshortes së tij Mathumai Ambal, të vendosur dhe tërhequr në një karro tempullor të zbukuruar, ndërsa hyjnitë Pillayar dhe Murugan me bashkëshortet e tij Valli dhe Theivayanai ngrihen në dy karro të tjera të dekoruara. Ky procesion vazhdon përgjatë distriktit të Trincomaleet dhe ndjek shkrimet në gurë të Kulakottanit që shpjegon si hindutë në fshatrat tamile si Sambaltivu, toka që historikisht i përkisnin tempullit, ngarkohen për të zhvilluar puxhat si Upayami i tyre gjatë periudhës së festës së përvitshme. Deri në prill të vitit 1624 festa Ther e Koneswaramit zhvillohej rreth Puthandusë në prill çdo vit me pesë karro dhe kjo traditë u rifut në prillin e vitit 2003, treqind e shtatëdhjetë e nëntë vjet më vonë.<ref name="tamilnet.com">{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=14654|title=Koneswaram temple Chariot festival held|date=10 prill 2005|accessdate=21 korrik 2011|work=TamilNet}}</ref> Festa e zhytjes në ujë ''Theertham Thiruvilah'' (banja e shenjtë) zë fill çdo vit në pusin e shenjtë shekullor Papanasachunai (Papanasam Theertham) në Shkëmbin Swami gjatë periudhës së festës Ther. Hyjnia dhe artifaktet e tjera të shenjta zhyten në ujin e pusit të shenjtë të kompleksit. Besimtarët spërkaten me ujë të shenjtë duke ndjekur Theerthamin.<ref name="tamilnet.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=14659|title=Koneswaram water-cutting festival held|date=12 prill 2005|accessdate=21 korrik 2011|work=TamilNet}}</ref> Festa e varkës ''Theppath Thiruvilah'' konsiston marrjen e Konesarit dhe Mathumai Ambalit në një varkë përreth tempullit nga Shkëmbi Swami nëpër Gjirin e mbrapëm të detit deri te Gjiri holandez i detit. Përgjatë natës përpara Puthandusë në plazhin e Gjirit Holandez zhvillohen diskutime fetare dhe kulturore. Më pas hyjnitë meren për në tempull herët në mëngjes ditën tjetër të Puthandusë nga rruga dhe përmes hyrjes së fortesës Frederick. [[Tempulli Pathirakali Amman|Tempulli Bhadrakali Amman]] i [[Trincomalee]]t dhe tempuj të tjerë hindu për mjaft shekuj zhvillonin festat e tyre të zhytjes në ujë ''Theertham'' në gjirin e mbrapëm të detit (Theertha Kadatkarai).<ref>{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=14566|title=Historic Trincomalee Koneswaram temple annual festival begins|date=29 mars 2005|accessdate=21 korrik 2011|work=TamilNet}}</ref> ''Festa Koneswaram Poongavanam'' – Festa e kopshtit të tempullit zhvillohet gjatë kësaj periudhe festive prej njëzet e dy ditësh. Një procesion i përvitshëm tre-ditor ndjek ditën e Maha Sivarathrit, të zhvilluar çdo vit që nga viti 1951 në vazhdim të rizbulimit të stujave prej bronxi të idhujve në vitin 1950. Duke u zhvilluar në tre faza, në çdo ditë të festës, imazhet e hyjnisë kryesore, Konesarit, hyjneshës bashkëshorte të tij Mathumai Amman, Ganeshit dhe Muruganin sillen nga Shkëmbi Swami deri te hyrja e fortesës Fredrick në karro të zbukuruara Ther përpara se të parakalojnë përmes gjithë Periyakadait të qytetit të Trincomaleet. Karrot tërhiqen nga besimtarët përmes një rruge të dekoruar ndërsa këndojnë hymne. Besimtarët mbajnë Poorna kumbham jashtë shtëpive të tyre përgjatë rrugës dhe luten ndërsa kalon procesioni. Në ditën e dytë të festës zhvillohet një procesion për tempullin Pathirakalai Ambal ku imazhet mbahen për mbrëmjen. Në ditën e fundit të festës, karrot të mëdha tërhiqen për te Koneswarami përgjatë një rruge përmes Trincomaleet, të shoqëruara nga muzikantë me instrumentet tradicionalë Nadeswaram dhe Thavil.<ref>{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=17317|title=Lord Konesar procession begins in Trincomalee town|date=27 shkurt 2006|accessdate=21 korrik 2011|work=TamilNet}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=17340|title=Lord Konesar three-day procession concludes|date=2 mars 2006|accessdate=21 korrik 2011|work=TamilNet}}</ref> ==Legjendat== {{multiple image | perrow = 2 | total_width = 538 | header = [[Tempulli Brihadeeswarar]] në Tanjore (majtas) ka një kullë [[vimana]] që është 66 m e lartë, një shembull klasik i [[Arkitektura Dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] që frymëzoi faltoret e kompleksit tempullor të [[Prambanani]]t në [[Indonezia|Indonezi]], që përmbajnë një faltore qendrore 47 m të lartë për Shivën (në mes majtas) [[Tempulli Diellor i Konarkut]] me një kullë të lartë (në mes djathtas) dhe [[Tempulli Jagannath në Puri]] (djathtas). Çdo faltore në skajin e bregut të Koneswaramit përmbante gopuramë të lartë nga sundimi Chola i Trincomaleet dhe zhgjerimi i [[Tempulli Thillai Nataraja në Chidambaram|Chidambaramit]] që e zhvilloi ndërtesën e këtyre stileve të vona sinkretike të [[Arkitektura Dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] shihen përgjatë kontinentit.<ref name="Perniola, V. p. 366"/><ref>K.A. Nilakanta Sastri: ''A History of South India''; fq. 424–6</ref><ref>Karen Schreitmuller: ''Baedeker India''; 2012, fq. 90</ref> | align = left | direction = horizontal | image1 = PeruvudaiyarKoyilThanjavurEntranceToUpperStoreyMainTower.jpg| width1 = 1936| height1 = 2592 | alt1 = Tempulli Brihadeeswarar | caption1 = {{center|1=Falroja kryesore e Tempullit Brihadeeswarar}} | image2 = Konark Temple.jpg | width2 = 735| height2 = 767 | alt2 = Faltorja kryesore e Tempullit Djellor të Konarkut | caption2 = {{center|1=Faltorja kryesore e Tempullit Djellor të Konarkut}} | image3 = Main shrine of Prambanan temples.JPG | width3 = 1200| height3 = 1600 | alt3 = Faltorja kryesore e tempujve të Shivës në Prambanan | caption3 = {{center|1=Faltorja kryesore e tempujve të Shivës në Prambanan}} | image4 = | width4 = 1467| height4 = 1080 | alt4 = Faltorja kryesore e Tempullit Jagannath | caption4 = {{center|1=Faltorja kryesore e Tempullit Jagannath}} }} Sipas një legjende hindu, Shiva në Koneswaram u adhurua nga Indra, mbreti i zotave. Mbreti Ravana i eposit të ''[[Ramayana]]s'' dhe nëna e tij besohet se adhuruan Shivën në formën e lingamit të shentë të Koneswaramit rreth vitit 2000 p.e.s.; e çara e Shkëmbit Swami i është atribuar fuqisë së madhe të Ravanës.<ref name="CSHindu"/><ref name="aht"/> Sipas kësaj tradite, vjerri i tij Maya ndërtoi Tempullin Ketheeswaram në Mannar. Ravana besohet se pruri lingamin Swayambhu të tempullit në Koneswaram, një nga 69 lingamët e tij të marrë nga Mali Kailash. Me legjendën e foshnjes buzëqeshëse, James Emerson Tennent përshkruan "një nga legjendat tamile më magjepsëse" të lidhura me ''Tempullin e Njëmijë Kolonave'' në majë të Shkëmbit Swami. Një orakull kishte deklaruar mbi zotërimet një prej mbretërve të Dekanit një rrezik të madh që do të mund të shmangej vetëm nëpërmjet flijimit të vajzës së tij foshnje, që u hodh në det në një arkë prej druri sandali, që më pas arriti në ishull, pak në jug të Trincomaleet në një vend që në mesin e shekullit të XIX quhej akoma Pannoa (foshnja buzëqeshëse). Pasi u adoptua nga mbreti i distriktit, ajo u bë trashëgimtare e zotërimeve të tij. Ndërkohë, princi hindu Kullakottan, duke e patur konfirmuar nga Puranat se shkëmbi i Trincomaleet ishte fragmenti i shenjtë ''Koneiswara parwatia'' i malit të artë Meru, i flakur aty gjatë një konflikti midis zotave, mbërriti në Shkëmbin Swami dhe ndërtoi një tempull për Shivën. Princesha, duke dëgjuar për mbërritjen e tij, fillimisht dërgoi një ushtri për ta përzënë atë, por përfundoi duke u martuar me të për ti dhënë fund luftës dhe që më vonë i bashkangjiti fushat e gjera të orizit të Thampalakamamit dhe ndërtoi ujëmbledhësin e madh të Kantalait për të përkrahur tempullin dhe vaditur fushat e afërta. Me vdekjen e saj, princi u mbyll brenda pagodës së shkëmbit Swami dhe më vonë u gjet i shndërruar në një zambak të artë mbi altarin e Shivës.<ref name="pridham">{{cite book|last=Pridham|first=Charles|title=An historical, political, and statistical account of Ceylon and its dependencies|url=https://archive.org/details/anhistoricalpol00pridgoog|chapter=Trincomalee&nbsp;– Its Early History|year=1849|pages=[https://archive.org/details/anhistoricalpol00pridgoog/page/n70 544]–6|quote=Malabarët e quajnë atë Tirukonathamalei, ose "mali i shentë Konatha", nga emri i asaj hyjnie hindu, që më parë kishte një tempull në majën e një prej kodrave aty, që vlerësohej në të gjithë Indinë...}}</ref><ref name="jetceylon">{{cite book|last=Tennent|first=James Emerson|title=Ceylon; an account of the island physical, historical and topographical, with notices of its natural history, antiquities, and productions|url=https://archive.org/details/b29352770_0001|chapter=The Northern Forests|year=1859|page=484|quote=Distriktet në skajin jugor të Batticaloas, ''Pannoa'' dhe ''Pannahami'' janë emërtuar nga dy fjalët tamile ''palen-nagai'', fashnja buzëqeshëse.}}</ref> Legjenda holandeze e lidhur me kolonën e rrënojave të Shkëmbit Swami ka të bëjë me një mbishkrim të gjetur të skalitur në monumentin e datuar nga viti 1687. Mbishkrimi shkruan: "Tot gedaghtenis van Fran- cina van Reede, lofr. van Mydregt, dezen A° 1687 M April opgeregt", që i përkthyer do të thotë: "Kjo u ngrit më 24 prill 1687 për të përkujtuar Francina van Reede, zonjën e Manorit të Mydrechtit". Guvernatori holandez i Cejlonit Gustaaf Willem van Imhoff e përmend kolonën në ditarin e tij të vitit 1738, kur vizitoi "Pagoodsbergun" ose "Kodrën e Pagodës" gjatë një udhëtimi nga Jaffna për në Trincomalee për të takuar prijësit Vanniarë në rajon. Aty ai vëren, gjatë vizitës së tij më 31 maj, "emri i Francina van Reede, vajza e komisarit Van Reede, gjendej i skalitur në një shtyllë, me vitin 1687, që tregonte se ajo kishte ardhur deri aty. Asgjë tjetër nuk vlen për tu përmendur...". Babai i vajzës ishte Hendrik van Rheede, komandanti i Jaffnas gjatë sundimit holandez të Cejlonit dhe që lundroi nga Trincomalee deri në Point Pedro më 23 prill 1687. Historiani Jonathan Forbes duke shkruar në vitin 1810 në librin e tij ''Eleven Years in Ceylon'' e përshkruan kolonën si një përmendore për vetëvrasjen e Francinës, që ishte hedhur nga maja e rrëpirës në detë duke parë të dashurin e saj, një oficer të ri holandez nga i cili ajo u tradhëtua, pasi u largua për në [[Holanda|Hollandë]]. Disa historianë e përshkruajnë këtë histori si një sajim i përzier me praktikat që Queyroz pohonte se ndodhnin me pelegrinët në sit pasi adhuronin idhullin që adhuronin lundërtarët nga deti. Regjistrimet historike nga periudha më e afërt tregojnë se Francina van Reede u rimartua në vitin 1694. Shkrimtarët i përshkruajnë synimet e personit që ringriti kolonën e vjetër hindu dhe skaliti mbishkrimin në të për të përkujtuar Francinën që ishte ngjitur në breg për të përshëndetur largimin e babait të saj dhe si një shenjë e dhembshurisë njerëzore. ''E Çara e Ravanës'' është e njohur gjithashtu si ''E Çara e të Dashuruarve'' në referencë me këtë legjendë.<ref>{{Cite web|url=http://www.dutchburgherunion.org/journals/vol_31_40/JDBU%20Vol%2032%20No%201%20-%201942(1).pdf|title=Scommesse come i professionisti|access-date=19 shtator 2016|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923220954/http://www.dutchburgherunion.org/journals/vol_31_40/JDBU%20Vol%2032%20No%201%20-%201942(1).pdf|url-status=dead}}</ref> [[File:Ravanan - King of Lanka.jpg|thumb|right|264px|Ikonografia e Ravanës, mbretit mitik të Lankas i paraqitur mbi muret e tempullit]] ''Dakshina Kailasa Manmiami'', një kronikë mbi historinë e tempullit, vë në pah se i dituri Agastya kalonte nga Vetharaniami në Indinë e jugut për te Tempulli Parameswara i Shivës në Tirukarasai&nbsp;— tani i rrënuar — në bregun e lumit Mavilli përpara adhurimit në Koneswaram; nga ku shkoi te Maha Tuvaddapuri për të adhuruar Ketheeswararin më në fund u vendos në kodrat Podiya. Një tjetër traditë pretendon se gjatë sundimit të tij në vitin 113 të e.s., mbreti Gajabahu I marshoi nga bastioni i tij jugor për te Konesar Kovili me synimin e shkatërrimit të tij dhe shndërrimin e tij në një tempull budist. Kur po afrohej te ujëmbledhësi Kantalai, ai besohet se u kuruan në mënyrë të mrekullueshme nga verbëria e tij nga një hindu dhe kështu u konvertua në Hinduizëm. Ujëmbledhësi thuhet se është emërtuar sipas kësaj historie ''Kandalai'' që në gjuhën tamile do të thotë"rritja e syve".<ref name="HLtoSL"/> ==Pretendimet budiste dhe konflikti== [[File:Ravana statue, Koneswaram temple.JPG|thumbnail|left|Statuja e Ravanën në krahun lindor (i njëjti krahë me ''Të Çarën e Ravanës'') në rrëpirën e Shkëmbit Swami]] Një tempull kushtuar një hyjnie në qytetin "Gokarna" është përmendur në një vepër fetare dhe historike të shekullit të V të e.s. të quajtur Mahavamsa. Ajo përmend se Mahasena (334–361) një besimtar i përkushtuar i sektit Mahayana të [[Budizmi]]t i njohur për shkatërrimet e tempujve hindu, që sundonte një mbretëri qendrore të ishullit nga qyteti jugor i Anuradhapuras shkatërroi tempujt kushtuar një hyjnie në Gokarna dhe ndërtoi [[Vihara]] budiste në vend të tyre. Një komentar i shekullit të XII mbi Mahavamsan tregon se tempulli i hyjnisë së shkatërruar kishte një lingam – një formën simbolike e Shivës në të.<ref name="p58"/> Interpretimi i tempujve të hyjnisë në mënyrë specifike të një tempulli të Shivës nga komentari mbi Mahavamsan është vënë në diskutim nga shkrimtarët sinhalezë si Bandu De Silva.<ref name="Peiris">{{cite news|url=http://www.dailynews.lk/2009/07/31/fea25.asp|title=Ancient and medieval Hindu temples in Sri Lanka|last=Peiris|first=Kamalika|date=31 korrik 2009|accessdate=6 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629044948/http://www.dailynews.lk/2009/07/31/fea25.asp|archive-date=29 qershor 2011|url-status=dead}}</ref> Sri Lanka kishte pasur një histori konflikti midis pakicës së saj hindu tamile dhe shumicës budiste sinhaleze që nga pavarësia e saj politike nga [[Britania e Madhe]] në vitin 1948 që çoi në Luftën Cilvile të Sri Lankës. Që nga vitet 1950 budistët sinhalezë kanë pretenduar se Tempulli Tirukoneswaram ishte fillimisht ekskluzivisht një tempull budist. Ata përmendin dhe interpretojnë informacionet historike për Tre Pagodat në sitin e Koneswaramit si aluduese për tempuj budistë.<ref name="Peiris"/> Budistët kanë pretenduar gjithashtu se siti ishte vendndodhja e Gokanna Viharas së lashtë të ndërtuar nga mbreti Mahasena.<ref name="Standing">{{cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2005/01/23/fea18.html|title=Standing sentinel|date=23 janar 2005|work=Sunday Observer|publisher=Lakehouse Publishing House|accessdate=1 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015050318/http://www.sundayobserver.lk/2005/01/23/fea18.html|archive-date=15 tetor 2012|url-status=dead}}</ref> Ajo bazohet gjithashtu mbi një pohim të bërë nga historiani Senarath Paranavithana në leximin e një mbishkrimi sanskrit dhurimi të shekullit të XIII në shkrimin tamil Grantha të bërë nga një Chodaganga Deva të gjetur në kompleksin e tempullit hindu. Mbishkrimi shkruan se Deva zbarkoi në Gokaranna në vitin 1223. Asnjë dëshmi, arkeologjike ose ndonjë lloji tjetër, nuk e mbështet pretendimin se ekzitonin vihara në sit.<ref name="Sabaratnam">{{cite web|url=http://www.sangam.org/articles/view/?id=286|title=Pirapaharan:Tamil blood boils|last=Sabaratnam|first=T.|year=2004|accessdate=25 nëntor 2010}}</ref> Burime të tjera tregojnë se kompleksi kishte qenë hindu me seksione budiste para shkatërrimit të tij.<ref>{{cite journal|title=Tamil culture|journal=Tamil Literature Society|year=1953|volume=2-3|pages=189–91}}</ref> Në vitin 1968, qeveria e unitetit e mbizotëruar nga shumica sinhaleze e Partisë së Bashkuar Kombëtare dhe pakica tamile mbizotëronte Partinë Federale u rrëzua pas mosmarrveshjeve rreth deklarimit të sitit hindu një zonë e mbrojtur. Një komitet i caktuar nga një ministër i Partisë Federale për të studiuar mundësinë e shpalljes së mbrojtjes së sitit u braktis pa u këshilluar nga kryeministri i kohës, Dudley Senanayake, pasi mori një letër ankese nga një murg i shquar budist që kundërshtonte për shkak se zona e tempullit do të "bjerë në duarët" e atyre "që nuk janë as sinhalezë as budistë". Partia Federale e tërhoqi mbështetjen e saj për qeverinë në vazhdim të këtij akti.<ref>{{cite book|last=Wilson|first=Jeyaratnam|title=Electoral politics in an emergent state: the Ceylon general election of May 1970|url=https://archive.org/details/electoralpolitic0000wils|year=1975|page=[https://archive.org/details/electoralpolitic0000wils/page/215 215]}}</ref><ref>{{cite book|last=Phadnis|first=Urmila|title=Religion and Politics in Sri Lanka|url=https://archive.org/details/religionpolitics0000phad|year=1976|page=[https://archive.org/details/religionpolitics0000phad/page/364 364]}}</ref><ref>{{cite book|last=Wilson|first=Jayaratnam|title=Sri Lankan Tamil nationalism|year=1999|page=99|isbn=0-7748-0759-8}}</ref><ref>{{cite book|last=Wilson|first=Jayaratnam|title=S.J.V. Chelvanayakam and the crisis of Sri Lankan Tamil nationalism, 1947–1977: a political biography|url=https://archive.org/details/sjvchelvanayakam0000wils|year=1994|page=[https://archive.org/details/sjvchelvanayakam0000wils/page/110 110]}}</ref> Sipas gazetarëve si T. Sabaratnam, ky incident pati pasoja negative për të ardhmen e bashkëpunimit midis bashkësive tamile dhe sinhaleze.<ref name="Sabaratnam"/> Tempulli dhe mjedisi i tij janë tashmë të zëna nga ushtria e Sri Lankës, që mban një bazë në fortesën Frederick. Më 21 shtator 2008, kryeprifti i tempullit Sivashri Kugarajakurrukali u vra në një fushatë që vinte në shënjestër priftërinjtë hindu në rajon.<ref>http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=27004</ref><ref>http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=33205</ref> ==Shiko edhe== * [[Arkitektura e lashtë e Sri Lankës]] * [[Arkitektura Dravidiane]] * [[Tempulli hindu]] * [[Arkitektura Tamile]] * [[Koili]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] == Referime == {{Reflist|30em}} ==Bibliografia== * Meera Abraham: Two medieval merchant guilds of south India; 1988. * H. N. Apte: Vayupurana; kapitulli 48, vargjet 20-30; Poona, 1929. * A. Sanrnugaratna Ayyar (ed.): Tirukkonasalapuranam; Jaffna, 1909, Avaiyadakkarn. * {{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, an ancient Hindu sthalam of hoary antiquity in Sri Lanka|publisher=Colombo|url=https://books.google.com/books?id=7g4YAAAAIAAJ|oclc=10020492}} * João de Barros, Manoel Severim de Faria & João Baptista Lavanha: ''Da Asia de João de Barros e de Diogo de Couto''; Volume 13.: Asia de Diogo de Coto. * {{Cite book|last=Bastin|first=Rohan|title=The Domain of Constant Excess: Plural Worship at the Munnesvaram Temples in Sri Lanka|publisher=Berghahn Books|url=https://books.google.com/books?id=SMRJDhDxu38C|date=dhjetor 2002|isbn=1-57181-252-0|oclc=50028737}} * Lionel Casson: ''The Periplus Maris Erythraei''; 1989, Princeton. * Hugh Chisholm: ''The Encyclopedia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information, Volume 27''; Encyclopedia Britannica, 1911. * {{cite book|last=Clarke|first=Arthur C.|title=The Reefs of Taprobane; Underwater Adventures around Ceylon|url=https://archive.org/details/reefsoftaprobane0000unse|publisher=Harper|year=1957|location=New York|isbn=0-7434-4502-3}} * Humphrey William Codrington: ''Short History of Ceylon''. * Frank Moore Colby & Talcott Williams: The New international encyclopaedia; Volume 22, 1923. * P. P. Vaidyalinga Desicar (ed.): Daksinakailasapuranam; Jaffna, 1916, Tirunakaraccurukkam, vargjet 31–34. * Constance Frederica Gordon Cumming: Two happy years in Ceylon; 1893. * Romesh Chunder Dutt: A History of Civilisation in Ancient India: Based on Sanscrit ..., Volume 1; 2001. * Robert Fellowes & Robert Knox: The history of Ceylon: from the earliest period to the year MDCCCXV [1815]: with characteristic details of the religion, laws, & manners of the people and a collection of their moral maxims & ancient proverbs; 1815. * Jonathan Forbes & George Turnour: ''Eleven years in Ceylon: Comprising sketches of the field sports and natural history of that colony, and an account of its history and antiquities''; 1840. * Holden Furber: "Imperi rivali nei mercati d’oriente, 1600–1800". * S. Gnanaprakasar: ''A critical history of Jaffna''. * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1BMrAAAAMAAJ|title=The New Encyclopaedia Britannica|first=Robert M.|last=Hutchins|date=1 janar 1974|publisher=Encyclopaedia Britannica}} * K. Indrapala: Epigraphia Tamilica; Jaffna Archeological Society, 1971. * {{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|publisher=Vijitha Yapa|year=2007|location=Colombo|isbn=978-955-1266-72-1}} * {{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=Senarat Paranavitana commemoration volume|chapter=An Inscription of the tenth year of Cola Lankesvara Deva from Kantalai, Sri Lanka.|publisher=Leiden|journal=Studies in South Asian Culture|volume=7|year=1978|location=Colombo|isbn=978-90-04-05455-4|oclc=185925405}} * {{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|title=Early settlements in northern Sri lanka|publisher=Navrang|location=New Delhi|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815}} * U. Barner Jensen: "Danish East India. Trade coins and the coins of Tranquebar, 1620–1845". * Taksina Kailacapuranam: Tirunakarac Carukkam; vargjet 28–9, 52–89. Temples of Siva in Sri Lanka, Chinmaya Mission of Sri Lanka, Colombo, 1999. * {{cite book|author1=Herbert Keuneman|author2=John Gottberg|author3=Ravindralal Anthonis|author4=Hans Hoefer|year=1985|title=Sri Lanka|publisher=Hong Kong: Apa Productions (HK); [Englewood Cliffs, N.J.: Distributed by] Prentice Hall, ©1985|location=Hong Kong|edition=3|isbn=978-0-13-839944-3|oclc=13501485}} * {{cite book|last1=Laurie|first1=James|last2=Balbi|first2=Adriano|year=1842|title=System of universal geography: founded on the works of Malte-Brun and Balbi: embracing a historical sketch of the progress of geographical discovery ...|publisher=A. and C. Black, 1842|location=Edinburgh|oclc=84178282}} * {{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke festschrift}} * {{cite book|last=Long|first=George|year=1843|title=Penny Cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge|publisher=C. Knight 1846–1851|location=Londër|volume=25|oclc=46987946}} * Sachindra Kumar Maity: ''Masterpieces of Pallava Art''. * John Watson McCrindle: Ancient India as described in classical literature; 1971 * {{cite book|last=Navaratnam|first=C.S.|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|location=Jaffna|oclc=6832704}} * {{cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|publisher=Kumaran Book House|year=2006|isbn=955-9429-91-4}} * {{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|title=The Kingdom of Jaffna|volume=1|url=https://books.google.com/books?id=IMcLAAAAIAAJ|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|oclc=6530926}} * Dionysius Periegetes: ''Dionysii Orbis terrae descriptio''. * V. Perniola: "The Catholic church in Sri Lanka. The Portuguese period"; vol. II - III. *{{Cite book|last=Phadnis|first=Urmila|title=Religion and Politics in Sri Lanka|year=1976|publisher=C. Hurst & Co Publishers Ltd|isbn=0-903983-52-4}} * {{cite book|last=Pieris|first=Paulus Edward|year=1983|title=Ceylon, the Portuguese era: being a history of the island for the period, 1505–1658, Volume 1|publisher=Tisara Prakasakayo|location=Sri Lanka|volume=1|oclc=12552979}} * {{cite book|last=Pridham|first=Charles|title=An historical, political, and statistical account of Ceylon and its dependencies|url=https://archive.org/details/anhistoricalpol00pridgoog|chapter=Trincomalee&nbsp;– Its Early History|publisher=T. and W. Boone|year=1849|location=Londër|oclc=2556531}} * {{cite book|last=Raghavan|first=M.D.|title=Tamil culture in Ceylon: a general introduction|publisher=Colombo: Kalai Nilayam|year=1971|location=Colombo|oclc=453189836}} * {{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|publisher=Stamford Lake (Pvt.) Ltd. 2004|location=Pannapitiya|oclc=230674424|isbn=978-955-8733-97-4}} * {{cite book|last=Rasanayagam|first=M.C.|year=1926|title=Being a research into the history of Jaffna, from very early times to the Portuguese period|url=https://archive.org/details/ancientjaffna00muda|publisher=Asian Educational Services (republished: 1993)|location=New Delhi|oclc=249907591|isbn=9788120602106}} * {{cite book|last=Jewitt Robinson|first=Edward|year=1867|title=Hindu pastors: a memorial|url=https://archive.org/details/hindupastorsame00robigoog|publisher=Wesleyan Conference Office|location=Londër|oclc=4169794}} * Duane W. Roller: Eratosthenes' "Geography"; 2010. * {{cite book|last=Room|first=Adrian|year=2006|title=Placenames of the world: origins and meanings of the names for 6,600 countries, cities, territories, natural features, and historic sites|url=https://archive.org/details/placenamesofworl02edroom|publisher=Jefferson, N.C.; London: McFarland & Co.|location=Londër|edition=2|isbn=978-0-7864-2248-7|oclc=439732470}} * K.A. Nilakanta Sastri: ''A History of South India''. * Karen Schreitmuller: ''Baedeker India''; 2012 * Eustathiusi i Selanikut: ''Commentarii in Dionysium Periegetam''. * Ajay Mitra Shastri: ''India as seen in the Bṛhatsaṁhitā of Varāhamihira''; 1969. * {{cite book|last1=de Silva|first1=K. M.|last2=Ray|first2=C.M.|title=History of Ceylon|publisher=Ceylon University Press|date=1959–1973|location=Colombo|oclc=952216}} * {{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1968|title=Tamils in early Ceylon|oclc=248358279|url=https://books.google.com/books?id=hlocAAAAMAAJ}} * {{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1964|title=An outline of the cultural history and principles of Hinduism|publisher=Stangard Printers|location=Colombo|edition=1|oclc=12240260}} * George Woolley Spencer: ''The politics of expansion: the Chola conquest of Sri Lanka and Sri Vijaya''; 1983. * {{cite book|last=Taylor|first=Isaac|year=1843|title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Londër|isbn=0-559-29668-1}} * {{cite book|last=Tennent|first=James Emerson|title=Ceylon; an account of the island physical, historical and topographical, with notices of its natural history, antiquities, and productions|url=https://archive.org/details/b29352770_0001|publisher=Longman, Green; Longman, Roberts|year=1859|location=Londër|oclc=2975965}} *{{Cite book|last=Wilson|first=Jeyaratnam|title=Electoral politics in an emergent state: the Ceylon general election of May 1970|url=https://archive.org/details/electoralpolitic0000wils|year=1975|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-20429-1}} * {{cite book|last=Wilson|first=Jayaratnam|title=Sri Lankan Tamil nationalism|url=https://archive.org/details/srilankantamilna0000wils|year=1999|publisher=UBC Press|isbn=0-7748-0759-8}} * {{cite book|last=Wilson|first=Jayaratnam|title=S.J.V. Chelvanayakam and the crisis of Sri Lankan Tamil nationalism, 1947–1977: a political biography|year=1994|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|isbn=978-1-85065-130-7|id=ISBN 1-85065-130-2}} * Manohar Laxman Varadpande: History of Indian Theatre; Volume 1, 1987. * S. Vithiananthan: ''Nān̲kāvatu An̲aittulakat Tamil̲ārāycci Makānāṭṭu nikal̲ccikaḷ, Yāl̲ppāṇam, Can̲avari, 1974, Volume 2''; 1980. * Krishna Vwaipayana Vyasa: [http://www.fullbooks.com/Mahabharata-of-Krishna-Dwaipayana-Vyasa-Bk-35.html Mahabharata]; seksionet LXXXV dhe LXXXVIII, Libri 3; 400 p.e.s. ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Koneswaram Temple|Tempulli i Koneswaramit}} *[http://www.koneswaram.com Koneswaram website] *[http://www.angelfire.com/planet/heritagesl/koneswaram/koneswaram.htm Swami Rock and Koneswaram temple] *[http://kataragama.org/sacred/koneswaram.htm Trincomalee in Legend and History] *[http://kataragama.org/sivakalki.htm Discovery of Ravana's swayambhu lingam] [[Kategoria:Monumente]] [[Kategoria:Tempuj hindu]] [[Kategoria:Sri Lanka]] [[Kategoria:Atraksione turistike në Azinë Jugore]] 10pgiqwd0hxs1mtezmbzia5k18hkh8c Konkatedrala Zonja Ndihmëtare 0 197551 2981959 2950163 2026-05-18T17:31:15Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2981959 wikitext text/x-wiki {{Infobox vend historik | emri =Konkatedrala Zonja Ndihmëtare | emri_amëtar = | gjuha_amëtare = | foto = Konkatedrala_Zonja_Ndihmëtare_2.jpg | përshkrimi = Katedralja Katolike e Zojës Ndihmëtare | lloji = Arkitekturore | locmapin = | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_dr = N | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_dr = E | lokacioni =[[Prizren]], [[Kosovë]] | sipërfaqja = | ndërtuar =Shek. XIX | arkitekt = | arkitektura = | organi_drejtues = | përcaktimi1 = KOSOVË | përcaktimi1_offname = Monument /Ansambël | përcaktimi1_data = | përcaktimi1_numri = 403 | përcaktimi1_lloji = Nën mbrojtje }} '''Konkatedrala Zonja Ndihmëtare''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Prizren]], [[Kosovë]].<ref name="mei-ks">{{cite book|title=LISTA E TRASHËGIMISË KULTURORE PËR MBROJTJE TË PËRKOHSHME|publisher=Republika e Kosovës, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit|url=http://www.mkrs-ks.org/repository/docs/LISTA_E_TRASHEGIMISE_KULTURORE_NEN_MBROJTJE_TE_PERKOSHME_2015.pdf|accessdate=17 gusht 2016|ref=mei-ks|language=sq}}</ref> Ky monument është një katedrale [[Kisha katolike|katolike romake]] në [[Prizreni|Prizren]], [[Kosova|Kosovë]], selia e [[Dioqeza Prizren-Prishtinë|Dioqezës Katolike Shqiptare të Prizrenit-Prishtinë]]. Katedralja e Prizrenit është i kategorisë "Arkitekturor". == Historia == Katedralja Katolike e Zojës Ndihmëtare u ri-ndërtua në vitin 1870 nga Dario Bucciarelli, Kryepeshkop i [[Shkupi]]t, në kohën e [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Kulla e saj e sahatit u ndërtua nga Thomas Glasnovic, një murg dhe arkitekt [[Kroatët në Kosovë|kroat]]. Katedralja ndër afresket e saj përmban në anën veriore të kishës një afresk të [[Skënderbeu]]t të pikturuar në vitin 1883 nga Gjergj Panariti, një murg dhe piktor [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Korça]].<ref>[https://dtk.rks-gov.net/default.aspx Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx |date=26 mars 2016 }}</ref> == Shih edhe == * [[Prizreni]] * [[Komuna e Prizrenit]] * [[Lista e monumenteve në Prizren]] == Lidhje të jashtme == {{CommonsCat|Cathedral of Our Lady of Perpetual Succour (Prizren)|Konkatedralja e Zonjës Ndihmtare}} * [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/priz0.htm Faqja zyrtare në internet e dioqezës] (anglisht) * [http://www.kishakatolike.org/documents/28.html Faqja në internet e Kishës Katolike]{{Lidhje e vdekur|date=August 2017|fix-attempted=yes}} (Shqip) * Kosovo By Gail Warrander, Verena Knaus https://books.google.com/books?id=GCRjKdrmqqEC * Lista e Kishave: http://www.metaltraveller.com/en/trips/kosovo/prizren_churches.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230610094002/http://www.metaltraveller.com/en/trips/kosovo/prizren_churches.html |date=10 qershor 2023 }} * [http://www.openstreetmap.org/browse/node/459986161 Vendndodhja në hartën e hapur të rrugës] * [http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001344/134426e.pdf Raport mbi Kishat në Kosovë] * [https://web.archive.org/web/20080828135118/http://www.chwb.org/kosovo/english/Publications/2_2006_Archeology.pdf Raport Arkeologjik i Prizrenit] * [http://www.coe.int/t/DG4/Expos/expoprizren/en/epic2002.htm Imazhe] dhe [http://www.coe.int/t/DG4/Expos/expoprizren/en/epic2005.htm më shumë imazhe] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Monumente kulturore në Prizren]] [[Kategoria:Kisha katolike në Kosovë]] [[Kategoria:Katedrale në Kosovë]] r83oll2i21pxs2m5ycbz227aiz34vcr Arkitektura Pallava 0 198704 2981951 2974551 2026-05-18T17:18:43Z InternetArchiveBot 115207 Adding 3 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981951 wikitext text/x-wiki [[File:Shore Temple 01.jpg|thumb|358px|[[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]], pjesë e [[Shtatë Pagodat e Mahabalipuramit|Shtatë Pagodave të Mahabalipuramit]]]] '''Arti dhe Arkitektura Pallava''' përfaqësojnë një fazë të hershme të Artit dhe [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] që lulëzoi plotësisht gjatë sundimit të [[Dinastia Çola|Dinastisë Çola]]. Tempujt e parë me gurë dhe llaç të Indisë Jugore u ndërtuan gjatë sundimit Pallava dhe u bazuan mbi prototipet e mëparshme prej tulle dhe druri. [[Dinastia Pallava]] sundoi midis viteve [[600]]–[[900]] dhe arritjet e tyre më të mëdha ndërtuese janë [[Grupi i monumenteve në Mahabalipuram|tempujt shkëmborë të Mahabalipuramit]] dhe kryeqyteti i tyre, [[Kançipurami]], të gjendur në shtetin indian [[Tamil Nadu]]. Arkitektura e Dinastisë Pallava ishte një nga pararendëset e Arkitekturës Indiano-Jugore. Shembujt më të hershëm të tempujve në [[Arkitektura dravidiane|stilin dravidian]] i përkasin periudhës ''Badami Çalukja-Pallava''. Tempujt e heshëm ishin kryesisht të kushtuar zotit [[Shiva]]. Tempulli Kailasanatha i quajtur edhe Raxhasimha Pallavesvaram në [[Kançipurami|Kançipuram]], i ndërtuar nga Narasimhavarmani II i njohur edhe si Raxhasimha është një shembull i shkëlqyer i tempujve të stilit Pallava. Vlen të përmendet veçanërisht [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|Tempulli bregdetar]] i ndërtuar nga Narasimhavarmani II afër [[Mahabalipurami]]t që është një pjesë e [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi|Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s]]. Arkitektura Pallava ishte ndërmjetëse e kalimit nga [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] në tempujt strukturorë prej guri. Shembujt më të hershëm të arkitekturës Pallava janë tempujt e skalitur në shkëmb që datojnë midis viteve [[610]] dhe [[690]] dhe tempujt strukturorë midis viteve [[690]] dhe [[900]]. Një numër tempujsh të skalitur në shkëmb mbajnë mbishkrime të mbretit pallava, Mahendravarmani I dhe pasuesve të tij.<ref>{{cite book|author=Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|publisher=Oxford University Press|lang=en|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|orig-year=1955|year=1958|pages=412–3}}</ref> Duke filluar me tempujt e skalitur në shkëmb, skulptorët pallava më vonë përparuan te faltoret e shkëputurura strukturore që frymëzuan [[Arkitektura Çola|Tempujt Çola]] të periudhës së mëvonshme. Disa nga shembujt më të mirë të artit dhe Arkitekturës Pallava janë [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempulli Kailasanathar]] i [[Kançipurami]]t, [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|Tempulli bregdetar]] dhe [[Pança Rathat]] e [[Mahabalipurami]]t. Akshara ishte skulptori më i madh i periudhës së tyre. [[File:Mamallapuram rock carvings.jpg|thumb|left|358px|Relievi i skalitur në shkëmb ''[[Zbritja e Gangut]]'' në Mahabalipuram]] Tempulli Kailasanatha në Kançipuram dhe [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]] të ndërtuar nga Narasimhavarmani II, Tempulli i skalitur në shkëmb në [[Mahendravadi]] nga Mahendravarmani janë shembujt mjeshtëror të stilit tempullor pallava.<ref>{{cite book|author=Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|lang=en|orig-year=1955|year=1958|publisher=Oxford University Press|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|page=139}}</ref> Tempulli i [[Nalanda Gedige]]s në Kandi të [[Sri Lanka|Sri Lankës]] është gjithashtu një shembull i tillë. Tempulli i famshëm i [[Tempulli i Tenavaramit|Tondesvaramit]] në Tenavarai dhe Tempulli i lashtë i [[Tempulli i Konesvaramit|Konesvaramit]] në Trinkomalit u patronizuan dhe u zhvilluan strukturalisht nga mbretërit pallava në shekullin e VII në [[Sri Lanka]]. Në kundërshtim me përshtypjen popullore rreth perandorisë pasuese Çola që eksperimentoi në ndërtimin e komplekseve të mëdhenj tempullor, ishte Dinastia Pallava që në fakt eksperimentoi jo vetëm në krijimin e tempujve të mëdhenj pasi filloi ndërtimin e tempujve shkëmborë pa përdorur llaç, tulla etj. Shembujt e shkëlqyer të këtyre tempujve janë Tempujt Thirupadagam dhe Thiruoragam që kanë imazhe 8.5 dhe 11 m të larta të zotit [[Vishnu]] në mishërimin e formave të tij Pandavadhuthar dhe Trivikraman. Në krahasim, Siva Lingamin në Tempujt mbretëror të [[Dinastia Çola|Dinastisë Çola]] në Thanxhavur dhe [[Gangaikonda Çolapurami|Gangaikonda Çolapuram]] janë 5.2 dhe 5.5 metra të lartë. Duke konsideruar se [[Tempulli Kançi Kailasanatha]] i ndërtuar nga Raxhasimha Pallava ishte frymëzimi për Tempullin Brihadisvara në Thanxhavur të Raxha Raxha Çolas, mund të përfundohet me siguri se sunduesit pallava ishin mes sunduesve të parë në [[India|Indi]] për të ndërtuar që ndërtuan si komplekse të mëdha tempullore ashtu dhe statuja shumë të mëdha hyjnish dhe idhujsh. Shumë tempuj të Shivës dhe Vishnut në Kanchi të ndërtuar nga sunduesit e mëdhenj Pallava dhe që përfshijnë [[Pança Rathat|Rathat]] dhe Relievin [[Zbritja e Gangut]] (të quajtur edhe Pendesa e Arxhunas) janë shembuj të pakrahasueshëm të [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi|Monumenteve të mbrojtur nga UNESCO në Indi]]. Brezi i vazhdueshëm i tempujve çola, pallava dhe pandija (bashkë me ata Adigaimanë pranë Karurit dhe Namakalit), ashtu si dhe trupi tempullor Sethupathi midis Pudukotait dhe Ramesvaramit, përfaqëson njëtrajtësisht [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Jugor]] të Indisë që tejkalon çdo formë tjetër arkitekture mbizotëruese midis rrafshirës së Dekanit dhe Kanijakumarit. E panevoshme të shtohet se në vendin Telugu stili ishte pak a shumë njëtrajtësisht sipas stilit Indiano-Jugor ose Dravidian të arkitekturës. [[File:Five Rathas @ Mamallapuram.jpg|thumb|345px|Një nga pesë Rathat në Mahabalipuram ku paraqitet një pellg kushtuar Nandit]] == Historia == Arkitektura Pallava mund të ndahet në dy faza – faza e skalitjes në shkëmb dhe faza strukturore. Faza e skalitjes në shkëmb zgjati nga viti [[610]] deri në vitin [[668]] dhe konsiston në dy grupe monumentesh – Grupi i Mahendras dhe Grupi i Mamallas. Grupi i Mahendras është emri i vendosur për monumentet e ndërtuara gjatë mbretërimit të Mahendravarmanit I ([[610]] – [[630]]). Monumentet e këtij grupi janë në mënyrë të pandryshueshme salla me kolona të skalitura nga faqet e malit. Këto salla ose [[mandapa]] me kolona ndjekin prototipin e [[Tempulli xhainist|tempujve xhainistë]] të kësaj periudhe. Shembujt më të mirë të Grupit të Mahendras janë Tempujt shpellorë në Mandagapatu, Pallavarami dhe [[Mamanduri]]. Grupi i dytë i monumenteve të skalitur në shkëmb i përket Grupit të Mamallas (nga viti [[630]] deri në vitin [[668]]). Gjatë kësaj periudhe përkrahë sallave me kolona ose [[Mandapa]]ve u ndërtuan faltoret e veçuara monolitike të quajtura ''ratha''. Disa nga shembujt më të mirë të këtij stili janë [[Pança Rathat]] dhe [[Zbritja e Gangut]] në Mahabalipuram. Faza e dytë e Arkitekturës Pallava është faza strukturore kur u ndërtuan faltoret e veçuara me gurë dhe llaç të sjell për këtë qëllim. Monumentet e kësaj faze ndahen në dy grupe – Grupi i Raxhasimhas (nga viti [[690]] deri në vitin [[800]]) dhe Grupi i Nandivarmanit (nga viti [[800]] deri në vitin [[900]]). Grupi i Raxhasimhas përfshin tempujt e hershëm strukturorë të Arkitekturës Pallava, kur u zhvilluan mjaft eksperimentime arkitekturore. Shembujt më të mirë të kësaj periudhe janë [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]] dhe [[Tempulli Kançi Kailasanathar]] në Kançipuram, të dy të ndërtuar nga Narasimhavarmani II, që ishte i njohur si Raxhasimha. Shembulli më i mirë i Grupit të monumenteve të Nandivarmanit është [[Tempulli Vaikunta Perumal]] në Kançipuram. Gjatë kësaj periudhe, Arkitektura Pallava arriti pjekurinë e plotë dhe ofroi modele sipas të cilave u ndërtuan [[Tempulli Brihadisvarar]] i Dinastisë Çola në Thanxhavur dhe [[Tempulli Brihadisvarar në Gangaikonda Çolapuram|Gangaikonda Çolapuram]] si dhe vepra të tjera arkitekturore të shquara. ==Arkitektura e skalitur në shkëmb== ===Mahabalipurami=== [[File:Mahabalipuram shore temple.JPG|thumb|left|339px|[[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]]]] '''[[Grupi i monumenteve në Mahabalipuram]]''' është një kompleks monumentesh në distriktin e Kançipuramit në [[Tamil Nadu]]. Me afërsisht 40 shenjtërore, duke përfshirë relievin e Zbritjes së Gangut, [[Mahabalipurami]] është pjesë e Trashëgimisë Botërore të [[UNESCO]]-s që në vitin [[1984]].<ref name="Unesco"/> Këta monumente të periudhës Pallava përfshijnë: [[Pança Rathat]] me [[Dharmaraxha Ratha]]n, [[Arxhuna Ratha]]n, [[Bhima Ratha]]n, [[Draupadi Ratha]]n, [[Nakula Sahadeva Ratha]]n dhe [[Ganesha Ratha]]n; mjaft [[Tempujt shpellorë të Mahabalipuramit|tempuj shpellorë]] që përfshijnë [[Varaha Mandapa]]n, [[Krishna Mandapa]]n, [[Mahishasuramardini Mandapa]]n, [[Mandapa e Pesë Pandavëve]]; tempujt strukturorë bashkë me [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram|tempullin bregdetar]], [[Tempulli Olakanesvara|tempullin Olakanesvara]], [[Thirukadalmallai]]n si dhe [[Zbritja e Gangut|Zbritjen e Gangut]], një nga relievet më të mëdhenj në botë në qiell të hapur.<ref name="Unesco">{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/249/|title=Group of Monuments at Mahabalipuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=UNESCO.org|lang=en}}</ref><ref name="Advisory">{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/249.pdf|title=Advisory body evaluation|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=UNESCO.org}}</ref> [[Mahabalipurami]] është i njohur për madhështinë e tij arkitekturore. [[Mahabalipurami]] njihet edhe me emrat Mamallapuram, Mahamallapuram dhe Mavalipuram<ref name="ASI">{{Cite web|url=http://www.art-and-archaeology.com/india/mamallapuram/mam01.html|title=Pancha Rathas, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en}}</ref> dhe është mbiquajtur "vendi i shtatë pagodave" nga lundruesit evropianë që zbarkuan në këtë breg pasi panë shtatë majat ose [[stupa (arkitekturë)|stupa]]t e tempujve hindu.<ref name="Ayyar1982">{{cite book|author=P.V. Jagadisa Ayyar|url=http://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA157|title=South Indian Shrines: Illustrated|year=1982|lang=en|isbn=978-81-206-0151-2|pages=157–}}</ref> Dokumentet përmendin se siti gjatë kohës së Periplusit ([[shekulli I|shekulli i I i e.s.]]) dhe Ptolemeut (viti [[140]] i e.s.) ishte një port. U bë qytet i shquar në [[shekulli VII|shekullin e VII]] nga mbretërit pallava që sundonin jugun e Madrasit (tashmë të njohur si [[Çenai]]) që ishte një qendër e tregëtisë detare. Në periudhat pasuese u bë më i famshëm për tempujt e tij shkëmbor dhe shpellat si dhe tempujt strukturorë të ndërtuar midis viteve [[630]] dhe [[728]] të e.s..<ref name="Unesco"/><ref name="Sites">{{Cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_mahabalipuram.asp|title=World Heritage Sites – Mahabalipuram, Group of Monuments Mahabalipuram (1984), Tamil Nadu|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Archaeological Survey of India}}</ref> Gjatë [[shekulli VII|shekullit të VII]] aktiviteti i ndërtimit të tempujve shënoi fillimin e arkitekturës shkëmbore në Indinë jugore si pjesë e stilit arkitekturor dravidian. Disa nga monumentet e ndërtuar gjatë kësaj periudhe janë: [[Pança Rathat]] shkëmbore (pesë Rathat) ose karrot, relievet në qiell të hapur të njohura si [[Zbritja e Gangut]], shpella e skalitura shkëmbore si Govardhanadhari, Mahishasuramardini dhe tempulli Xhala-Sajana Perumal, të gjitha të atribuara Mamallës.<ref name="Sites" /> [[File:Bhima and Dharmaraja temples.jpg|thumb|372px|Rathat e Bhimës dhe Dharma Raxhës]] Monumentet unike në Mahabalipuram paraqesin një shkrirje fetare, kulturore dhe legjendash të gjitha të lidhura me panteonin hindu.<ref name="BruynBain2010"/> Të gjithë këta monumente të gjendur në brigjet e [[Gjiri i Bengalit|Gjirit të Bengalit]] janë në stilin ekskluziv të [[Arkitektura dravidiane|arkitekturës dravidiane]], duke përthithur artin dhe kulturën e Tamil Nadusë. Monumentet janë: [[Mandapa]], të quajtura edhe tempuj shpellorë; Ratha, ose karro; relievi shkëmbor në qiell të hapur që paraqet pendimin e Arxhunës ndaj Shivës për të marr armën Pashupata; dhe tempujt strukturorë.<ref name="Nagasëamy2010">{{cite book|author=R. Nagaswamy|url=http://books.google.com/books?id=oHY5YgEACAAJ|title=Mahabalipuram (Mamallapuram)|year=2010|lang=en|isbn=978-0-19-807127-3}}</ref> Arkitektura e tempujve të skalitur në shkëmb, veçanërisht rathat, u bënë model për stilin arkitekturor të tempujve të Indisë së jugut në periudhat pasuese.<ref name="Brit">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/t/019pho0000472s1u00027000.html|title=The Rathas, monolithic Mamallapuram|lang=en|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Veçoritë arkitekturore, veçanërisht të skulpturave u adoptuan gjerësisht në Indinë e jugut dhe në ndërtimin e tempujve në [[Kamboxhia]], Anam dhe [[Xhava]].<ref name="Unesco"/> Pasardhësit e skulptorëve të këtyre tempujve janë artizanë aktivë dhe të përfshirë në kulturën bashkëkohore të qytetit të Mahabalipuramit.<ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|url=http://books.google.com/books?id=qG-9cwHOcCIC&pg=PA333|title=Frommer's India|year=2010|lang=en|isbn=978-0-470-64580-2|pages=333–}}</ref> ;Tempujt Ratha [[File:Varaha-Caves-Mahabalipuram-2.JPG|thumb|327px|Relieve nga muret e tempullit shpellor Varaha]] [[Pança Rathat]] janë tempuj të skalitur në formën e karrove. Këto janë pesë struktura monolitike të skaltitura shkëmb dioriti ose graniti që shfaqen mbi plazhin ranor dhe duken si karro në një tablo ose procesion.<ref name="Unesco"/> Pesë Rathat, të njohura gjithashtu si Pandava Rathat (Pandavat ishin pesë vëllezër dhe me gruan e tyre të përbashkët Draupadi bëjnë pjesë në eposin indian [[Mahabharata]]) të datuara në shekullin e VII gjatë mbretërimit të Dinastisë Pallava përfshijnë [[Dharmaraxha Ratha]]n, [[Bhima Ratha]]n, [[Arxhuna Ratha]]n, [[Nakula Sahadeva Ratha]]n dhe [[Draupadi Ratha]]n. Ato janë të skalitura nga një shkëmb i vetëm, por me projekte të ndryshme. Ato nuk u përfunduan plotësisht dhe kështu që në asnjë nga tempujt nuk janë kryer oferta fetare.<ref name="Sites"/><ref name="Brit" /> Përveç këtyre pesë rathave është edhe një tjetër ratha që u ndërtua në fund të [[shekulli VII|shekullit të VII]] e njohur si [[Ganesha Ratha]]. Datimi i kësaj rathe është bazuar në një mbishkrjim të emrit Parameshvaravarman I, i cili ishte nipi i Mahamallës.<ref name="Ganesh">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/g/019pho000000027u00066000.html|title=Ganesha ratha, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name="monolith">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/g/019pho0000472s1u00028000.html|title=Ganesh Temple, monolith Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ;Shpellat e skalitura në shkëmb Mandapat ose shpellat e skalitura në shkëmb janë shenjtore ose tempuj të mbuluar me relieve. Periudha më e hershme e përdorimit të shpellave si tempuj haset në periudhat budiste dhe xhainiste kur këto u gërmuan dhe pastaj u skalitën në shkëmb me dalta dhe çekiçë hekuri. Nga njëmbëdhjetë mandapat ose shpellat e para në Mahabalipuram, më të shquarat janë [[Varaha Mandapa]], [[Krishna Mandapa]], [[Mandapa e Pesë Pandavëve]], [[Mahishasuramardini Mandapa]] dhe [[Shpella Tigër në Saluvankupam|Shpella Tigër]];<ref name="Unesco"/><ref name="Michell1977">{{cite book|author=George Michell|url=http://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA81|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|lang=en|year=1977|isbn=978-0-226-53230-1|pages=81–}}</ref> të skalitura dhe të dekoruara me panele në stilin Mamalla gjatë periudhës Pallava në [[shekulli VII|shekullin e VII]], ku Tempujt shpellorë Adirançanda janë datuar në periudhën Mahendraverman të shekullit të VII. Mbetjet e dukshme në shpella tregojnë se ato ishin gjithashtu të suvatuara dhe të pikturuara kur u ndërtuan.<ref name="Sites"/> Një nga relievet më mbresëlënës të skalitur në muret e shpellave është ai i hyjneshës [[Durga]] (një formë e hyjneshës [[Shakti]]), që vret Mahishasuran, demoni me kokë bualli. Ky panel me relieve në shpellën e tempullit Mahsisuramardhini është konsideruar një kryevepër e artit indian.<ref name="Durga">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apaçphotocoll/d/019pho0000472s1u00025000.html|title=Durga Temple, Mahishasuramardini Cave Temple, Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Shumë nga shpellat e periudhës Pallava kanë mbetur të papërfunduara. [[File:Descent of the Ganges 01.jpg|thumb|right|428px|Relievet shkëmbore të Zbritjes së Gangut]] ;Relievet shkëmbore Relievet shkëmbore janë skalitur në shkëmbinjtë ose në popla të veçanta guri. Relievi më i famshëm shkëmbor që shihet në Mahablipuram quhet [[Zbritja e Gangut]] (gjithashtu i njohur edhe si ''Pendimi i Arxhunës'' ose ''Pendimi i Bhagirathës''), që është përmendur edhe si relievi shkëmbor më i madh në botë në qiell të hapur.<ref name="Unesco"/><ref name="Sites"/> Ky reliev është skalitur në dy popla (gurë gjigandë) të mëdha 27 m të gjatë dhe 9 m të lartë me paraqitje të panumërta lavdëruese nga episodet e [[mitologjia hindu|mitologjisë hindu]].<ref name="Animal">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/a/019pho0000807s1u00020000.html|title=Animals crowding in to admire Arjuna performing Penance Mamallapuram|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Online Gallery of British Library|lang=en|archive-date=19 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230619202120/https://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/a/019pho0000807s1u00020000.html|url-status=dead}}</ref> Këto i përkasin fillimit ose mesit të [[shekulli VII|shekullit të VII]] në popla gjigande [[graniti]] dhe konsiderohen nga hindutë si "një nga mrekullitë e artit skulpturor indian".<ref name="Hindu">{{Cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2425/stories/20080104242506600.htm|title=Mamallapuram|accessdate=30 dhjetor 2012|publisher=Frontline: from the publishers of The Hindu|lang=en}}</ref> ===Vende të tjera=== ;Mahendravadi {{coord|12|59|30|N|79|32|0|E|display=inline}} [[File:India Tamil Nadu Mahendravadi near Kanchipuram.JPG|thumb|left|337px|Tempull i skalitur në shkëmb nga Mahendra Varmani I]] '''[[Mahendravadi]]''' është një fshat në talukun Arakonam në [[Tamil Nadu]]. Sipas sitit ''Indian Indians'', për sa i përket historisë së fshatit: "Mahendravadi ia detyron zanafillën e tij mbretit pallava, Mahendra Varmani I ([[580]]–[[630]] i e.s.). Sipas një mbishkrimi në shkrimin pallava ''grantha'', ky tempull shpellor u gërmua nga Gunabhara në bregun e një ujëmbledhësi të madh të quajtur Mahendra thataka në qytetin e Mahendrapuras. Tempulli shpellor është formuar nga skalitja e një pople të madhe shkëmbore që qëndronte e veçuar. Tani [[Garbhagriha]] e tempullit ka një imazh të Narasimhas".<ref>{{Cite web|url=http://www.indiaandindians.com/tamilnadu/vellore/vellore_temple.php|title=Vellore Temple|lang=en|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213302/http://www.indiaandindians.com/tamilnadu/vellore/vellore_temple.php}}</ref> Kontributi i Dinastisë Pallava për zhvillimin kulturor ishte mjaft domethënës. Ajo fitoi famë nëpërmjet zhvillimit të Artit dhe Arkitekturës së tyre. Edhe sot, tempujt dhe skulpturat e tyre dëshmojnë për arritjet kulturore të saj. [[File:V0003.JPG|thumb|307px|Monumente historike ne liqen]] Ky fshat u themelua nga mbreti Mahendra Varmani I që sundonte mbretërinë e madhe Pallava. Më vonë, djali i tij Narasimha Varmani I erdhi në pushtet dhe u përqëndrua më shumë te [[Mahabalipurami|Mamallapurami]]. Fshati ka një histori prej 1,700 vjetësh dhe dëshmitë e skulpturave dhe tempujve shpellorë të Mahendravarmanit janë akoma të shquara. Një tempull shumë i lashtë shpellor (një tempull i monolitik i skalitur në shkëmb) është nën kontrollin e 'Archeologic Survey of India' (ASI). Mirëmbajtja është shqetësimi kryesor me tempujt e skalitur në shkëmb për shkak të përqëndrimit të kufizuar nga ASI. [[File:V0005.JPG|thumb|left|309px|Monumente pranë Tempullit Vinaxhagar]] Rruga Brahmanan tregon dëshmi të një sistemi shumë të vjetër të kulturës së shtëpive si dhe të adhurimit të Lakshmi Narajanit dhe Shivës. Në fshat ndodhen dy tempuj të vjetër, përkatësisht tempulli i Shivës dhe tempulli i Lakshmi Narajananit, që përcaktojnë dhe historinë e fshatit. Besohet se tempujt i përkasin historisë së vjetër Pallava. Tempulli i Lakshmi Narajananit ka statujat më të vjetra dhe çdo dhjetor zhvillohet një festë. Tempulli pranë liqenit është shumë tërheqës për besimtarët e fshatit dhe në fshatrat e qytetet e tjerë përreth tij, ku shumë njerëz vijnë dhe adhurojnë hyjneshën e quajtur "Madhuvathamani" (ose "Madhagu Katha Aman") që do të thotë "Hyjnia e liqenit ujëmbledhës". Në fshat ekzistojnë tempuj historikë disa shekullorë të Shivës dhe Vishnut, që përbëjnë trashëgimi të rëndësishme kulturore. Qyteti më i afërt është Nemili. Turistët mund ta vizitojnë qytetin për tempullin e famshëm të Virabhatra Svamit, tempullin e Shivës dhe Tempujt Poniamanë. [[File:Mamandur rock cut caves 5.JPG|thumb|318px|Shpellat e skalitura në shkëmb të Mamandurit]] ;Mamanduri {{Coord|12.74|N|79.66|E|display=inline}} '''[[Mamanduri]]''' është një fshat në distriktin Tiruvanamalai të shtetit indian [[Tamil Nadu]]. Gjendet në rrugën [[Kançipurami|Kançipuram]] - [[Vandavasi]], pranë Dusit. Është i njohur për tempujt [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|shpellorë të skalitur në shkëmb]] të [[shekulli VII|shekullit të VII]], që janë [[Lista e Monumenteve të Rëndësisë Kombëtare në qarkun e Çenait|monumente të rëndësisë kombëtare]] të shpallur nga 'Archaeological Survey of India' (ASI).<ref>{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|title=Alphabetical List of Monuments - Tamil Nadu|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=9 mars 2014|quote=S. No. 200 — shpellat e skalitura në shkëmb, skulpturat dhe mbishkrimet në Mamandur}}</ref> Mbishkrimet në [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb|tempujt e skalitur në shkëmb]], ia atribuojnë tempujt mbretit pallava të [[shekulli VII|shekullit të VII]], Mahendravarmani I.<ref name="Jouveau-Dubreuil1917">{{cite book|author=Gabriel Jouveau-Dubreuil|title=The Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=6o9XCT3XiaMC&pg=PA39|lang=en|year=1917|isbn=978-81-206-0574-9|pages=39–}}</ref> Narasimha është hyjnia kryesore e shpellës I,<ref name="Ramasëami1989">{{cite book|author=N.S. Ramaswami|title=2000 Years of Mamallapuram: Text|url=http://books.google.com/books?id=DiJuAAAAMAAJ|lang=en|year=1989|page=201}}</ref> ndërsa shpella II në kompleks është e njohur nga mbishkrimet e vona si Shpella Shaiva Rudravalisvaram.<ref name="Srinivasan1964">{{cite book|author=K.R. Srinivasan|title=Cave-temples of the Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=ZNdOAAAAYAAJ|lang=en|year=1964|page=37}}</ref> Shpellat janë të vendosura në brigjet e lumit Palar. Një ujëmbledhës i emërtuar ''Çitramegha tataka'',<ref name="BhattacharyyaSengupta1991">{{cite book|author1=Asoke Kumar Bhattacharyya|author2=Pradip Kumar Sengupta|title=Foundations of Indian Musicology: Perspectives in the Philosophy of Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=JMjpz-lAm0sC&pg=PA105|lang=en|date=1 janar 1991|isbn=978-81-7017-273-4|pages=105–}}</ref> gjithashtu i njohur si ujëmbledhësi Dusi-Mamandur gjendet mbrapa shpellave, që besohet se është ndërtuar nga Mahendravarmani I.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2011/03/18/stories/2011031850130300.htm|title=Back to its grandeur|work=The Hindu|date=18 mars 2011|lang=en|accessdate=11 mars 2014|archive-date=25 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110325073206/http://www.hindu.com/fr/2011/03/18/stories/2011031850130300.htm|url-status=dead}}</ref> Shpellat përmbajnë mbishkrime tamile Brahmi dhe piktura shpellore.<ref>{{cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2013/08/11/mon07.asp|title=The impact of paintings on dance|work=Sunday Observer|lang=en|date=11 gusht 2013|accessdate=11 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20130816155509/http://www.sundayobserver.lk/2013/08/11/mon07.asp|archive-date=16 gusht 2013|url-status=dead}}</ref> ;Tempulli Pundarikakshan Perumal {{coord|10.96|N|78.67|E|display=inline}} [[File:tiruvellarai3.jpg|thumb|left|264px|Një nga kullat e portikëve të brendshëm të tempullit me mure drejtkëndore përreth]] '''[[Tempulli Pundarikakshan Perumal]]''' ose '''Tempulli i Thiruvellarait''' në Thiruvellarai, një fshat në rrethinat e [[Tiruçirapalli]]t në [[Tamil Nadu]], është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar adhurimit të [[Vishnu]]t. I ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Pundarikakshani dhe bashkëshortja e tij [[Lakshmi]] si Pankaxhavalli. [[Tempulli Pundarikakshan Perumal]] mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], siç tregohet nga tre mbishkrimet në dy shpellat e tij të skalitura në shkëmb. Ky tempull është më i vjetër se [[Tempulli Ranganathasvami në Srirangam|Tempulli i Srirangamit]]. Ai ka tre mbishkrime në dy shpellat e tij të skalitura në shkëmb, dy prej të cilëve që datojnë nga periudha e Nandivarmanit II ([[732]]–[[796]]) dhe një nga ajo e Dantivarmanit ([[796]]–[[847]]). Ndërtimi i tempullit me gjasa u përfundua gjatë mbretërimit të Dantivarmanit.<ref name="temple">{{cite journal|title=Thiruvellarai|journal=Thirukoyil magazine|publisher=Hindu Religious And Endowment Board Tamil Nadu|lang=en|volume=55|series=02|year=2013|url=http://www.thirukoilmagazine.tnhrce.in/online_magazine.html|pages=10-1|first=S.|last=Venkatraman|access-date=7 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185946/http://www.thirukoilmagazine.tnhrce.in/online_magazine.html|archive-date=29 tetor 2013|url-status=dead}}</ref><ref name="hindu3"/><ref name="India 1903, p. 63">{{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India, Southern Circle|lang=en|year=1903|page=63}}</ref><ref name="Verma94">{{cite book|author=Archana Verma|title=Temple imagery from early mediaeval peninsular India|lang=en|year=2012|page=94}}</ref><ref name="T.">{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|pages=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/110 110]-1}}</ref><ref name="Madras (India: State)"/> Ai përmban gjithashtu paraqitje skulpturore të Narasimhas dhe Varahas, dy nga dhjetë avatarët e Vishnut në Artin Pallava. Një mur [[graniti]] rrethon tempullin, duke përfshirë të gjitha faltoret dhe gjashtë nga shtatë pellgjet e tij me ujë. ''[[gopurami|Raxhagopurami]]'', kulla e portikut të tempullit është e pambaruar. Një ujëmbledhës tempullor në formë ''svastike'' i ndërtuar në vitin [[800]] nga Kamban Araijani gjatë mbretërimit të Dantivarmanit është jashtë kompleksit tempullor. Mbretërit vixhajanagara dhe Najakë porositën pikturat e mureve të faltores së Pudarikakshanit, disa prej të cilave janë akoma të pranishme. [[File:tiruvellarai8.jpg|309px|thumb|Kullë e pa mabaruar e portikut hyrës në kompleks]] Ndikimi i azhvarëve, shenjtëve vaishnavitë të [[shekulli VII|shekujve të VII]]-[[shekulli IX|IX]] ndihmoi në përhapjen e [[Vaishnavizmi]]t në një shtrirje më të madhe mes publikut dhe mbretërve pallava, që u bënë padronë përkrahës të tempujve.<ref>{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|page=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/127 127]}}</ref><ref>{{cite book|title=The Pallavas|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|lang=en|isbn=81-206-0574-8|url=http://books.google.com/books?id=6o9XCT3XiaMC&pg=PA76|page=76}}</ref> Një mbishkrim çola tregon përkrahjen për faltoret e [[Krishna|Krishnës]] (një avatar i [[Vishnu]]t) dhe bashkëshorten e tij Rukmini brenda tempullit nga mbreti Parakesarivarman ([[907]]-[[955]]).<ref name="T."/><ref>{{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India, Southern Circle|lang=en|year=1903|page=70}}</ref><ref>{{cite book|title=Fluid Signs: Being a Person the Tamil Way|last=Daniel|first=Val|url=http://books.google.com/books?id=KwZatzse3CsC&pg=PA139|year=1984|lang=en|isbn=9780520061675|pages=139-40}}</ref><ref>{{cite book|title=South-Indian inscriptions, Volumes 9–10|last=Hultzsch|first=Eugen|page=298|url=http://books.google.com/books?id=MlpBAQAAIAAJ&pg=PA298|lang=en|year=1890}}</ref> Tempulli pësoi shtesa të mëvonshme nga Dinastia pasuese Çola, Pandja e vonë, Hojsala dhe ajo Vixhajanagara.<ref name="hindu3">{{cite news|title=Tamil inscriptions found near Tiruvellarai temple|newspaper=The Hindu|lang=en|date=24 gusht 2008|accessdate=4 mars 2013|location=[[Tiruçi]]|url=http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082454970500.htm|last=Subramanian|first=T.S.|archive-date=29 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193122/http://www.hindu.com/2008/08/24/stories/2008082454970500.htm|url-status=dead}}</ref> Tempulli pësoi dëmtime të mëdha gjatë një përmbytjeje dhe u riparua nga një tregtar rreth viteve [[1262]]–[[1263|63]].<ref name="hindu3"/><ref name="India 1903, p. 63"/><ref name="Verma94"/><ref name="T."/><ref name="Madras (India: State)"/> [[File:Tiruvellarai tank.jpg|thumb|left|Depozita në formë svastike, me hyrje të shkallëzuara në të katër krahët, e ndërtuar në vitin 800]] Faltorja e Pundarikakshanit është ndërtuar mbi një kodër artificiale 15 metra të lartë.<ref>{{cite book|title=Essays on Indian History and Culture|page=56|url=http://books.google.com/books?id=2jMg8K5dPZUC&pg=PA56|first=H.V.|last=Sreenivasa Murthy|lang=en|year=1990|isbn=9788170992110}}</ref> Kompleksi ka dy hyrje të shkallëzuara për në shenjtërore, Utharajana Vaasali dhe Dhakshanajana Vaasali, secila e hapur për një periudhë prej gjashtë muajsh. Dy portat e tempullit besohet se përfaqësojnë ciklin e vazhdueshëm të hyrjes në jetë dhe daljes prej saj. Bashkëshortja e Pundarikakshanit, Shenbagavalli, (e quajtur gjithashtu "Peri Piratijaar Lakshmi Devi") ka një faltore të veçantë. Muret drejtkëndore përreth tempullit përfshijnë të teta faltoret dhe gjashtë nga shtatë pellgjet me ujë të lidhur me tempullin. Përkrahë faltores kryesore për Pundarikakshanin dhe Pangajavallin, tempulli ka faltore për azhvarët, Garudën, Ramanuxharin dhe Ujakondarin. Shtatë pellgjet me ujë janë Divja Thirthami, Kanda Kshri Thirthami, Çakara Thirthami, Pushkala Thirthami, Padma Thirthami dhe Varaaha Manikarnika Thirthami. ''[[Vimana]]'' (strukturë kulle mbi shenjtëroren e tempullit) quhet Vimalaakruthi Vimaana.<ref name="temple"/> Në kolonat e tempullit ka paraqitje të ndryshme skulpturore të Krishnës, në më të shquarën prej të cilave është paraqitur duke kërcyer mbi një vazo.<ref name="T."/> Mbretërit vixhajanagara dhe Najakë porositën pikturat e Krishnës në muret e jashtme të faltores së Pundarikakshanin; ato kanë etiketa të qarta në gjuhën telugu.<ref>{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: History, Art, and Traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|pages=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/108 108]-9}}</ref> Pikturat me disa prej temave popullore nga eposi ''[[Ramajana]]'' në tempull u porositën gjishtashtu nga mbretërit Najakë.<ref name="epic">{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference|pages=85-7|url=https://books.google.com/books?id=EVnK3q48dL0C&pg=PA86|first1=K. V.|last1=Raman|first2=T.|last2=Padmaja|isbn=9789068317015|lang=en|date=1 janar 1995}}</ref> ''[[Gopurami|Raxhagopurami]]'', kulla kryesore hyrëse, është një strukturë e papërfunduar.<ref name="Madras (India: State)">{{cite book|title=Madras district gazetteers|volume=1|last=Madras (India State)|url=http://books.google.com/books?id=QztuAAAAMAAJ&pg=PA325|page=325|publisher=Superintendent, Government Press|lang=en|year=1907}}</ref> Një ujëmbledhës tempullor në formë svastike i ndërtuar gjatë vitit [[800]] është i pranishëm në këndin jug-perëndimor të rrugës përreth tempullit. Tempulli ka katër portikë të shkallëzuar, që kanë secili nga 51 shkallë. Depozita besohet se është ndërtuar nga Kamban Araijani gjatë mbretërimit të Dantivarmanit. Kompleksi tempullor shtrihet në një hapësirë prej 2.62 hektarësh, ndërsa depozita shtrihet në një sipërfaqe prej 0.1256 hektarësh.<ref name="temple"/><ref name="Arch">{{cite web|title=Swastik Well, Tiruvellarai|url=http://www.tnarch.gov.in/cons/tank/tank2.htm|publisher=Department of Archaeology, Government of Tamil Nadu|lang=en|accessdate=7 korrik 2013|archive-date=1 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701163919/http://www.tnarch.gov.in/cons/tank/tank2.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="hinduBalaganessin2">{{cite news|title=Pallava-built tank plagued by vandalism at Tiruvellarai|newspaper=The Hindu|date=17 maj 2008|first=M.|last=Balaganessin|lang=en|accessdate=4 mars 2013|location=Tiruçi|url=http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|archive-date=20 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080520052836/http://www.hindu.com/2008/05/17/stories/2008051754240600.htm|url-status=dead}}</ref> Një studim arkeologjik në vitin [[2010]] tregoi se planimetria e shpellave të skalitura në shkëmb në tempull është e ngjashme me atë të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|tempujve të skalitur në shkëmb]] si [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]] dhe tempulli shpellor Peçipalai. Shpellat e papërfunduara në tempull, bashkë me tempujt e shpellave të poshtme në [[Tiruçirapalli]] dhe Tiruparankunram, kanë secila nga një faltore për Shivën në lindje dhe Vishnun në perëndim, të ndara nga një gji qendror midis tyre.<ref name="hindu4">{{cite news|title=Study uncovers interesting details of cave temple architecture|newspaper=The Hindu|date=27 tetor 2010|accessdate=4 mars 2013|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/study-uncovers-interesting-details-of-cave-temple-architecture/article852218.ece|lang=en}}</ref> Skulpturat në kolonat e tempullit tregojnë praktikën më të hershme të adhurimit të Krishnës në [[Tamil Nadu]].<ref name="T91">{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|url=https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm|lang=en|year=2002|page=[https://archive.org/details/templesofkrsnain0000padm/page/91 91]}}</ref> Sipas legjendave hindu, tetëmbëdhjetë shkallët në tempull përfaqësojnë tetëmbëdhjetë kapitujt e veprës ''[[Bhagavad Gita]]'' ndërsa katër shkallët e fundit përfaqësojnë katër ''[[Vedat]]'', tekstet e shenjta hindu. Tingulli i bërë përballë disa prej kolonave të mëdha të tij jehon përreth gjithë tempullit. Disa prej vargjeve të shenjta janë recituar më shumë se një herë përballë këtyre kolonave gjatë adhurimit.<ref name="temple"/><ref name="ayyar533">{{Cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA533|lang=en|page=533}}</ref><ref name="dinamalar-Pundarikakshan">{{cite web|title=Sri Pundarikakshan Perumal temple|lang=en|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=182|publisher=Dinamalar|accessdate=4 maj 2013}}</ref> [[File:Tiruchirapalli Rock Fort.jpg|thumb|396px|Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]] ;Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit {{coord|10|49|43|N|78|41|49|E|display=inline}} '''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]]''' ose '''Fortesa shkëmbore e Triçinopolit''' është një fortifikim historik dhe kompleks tempullor i ndërtuar mbi një shkëmb të lashtë. Gjendet në qytetin e [[Tiruçirapalli]]t në [[Tamil Nadu]] e ndërtuar mbi një shkëmb 83 metra të lartë<ref name="India">{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Joe Bindloss|author3=Paul Clammer|author4=Janine Eberle|author5=Paul Harding|author6=Abigail Hole|author7=Patrick Horton|author8=Amy Karafin|author9=Matt Phillips|author10=Simon Richmond|author11=Martin Robinson|title=Lonely Planet Guide of India|publisher=Lonely Planet Publications Limited|edition=11|date=23 shtator 2005|lang=en|id=ISBN-10 1740596943, ISBN-13 978-1740596947}}</ref><ref name="historyjournalp119">{{cite journal|journal=Journal of Indian History|volume=59|year=1981|title=A Historical Sketch of Trichinopoly Rock Fort|first=T.|last=Sundararaj|lang=en|page=119}}</ref> që mund të datoi mbi një miliard vjet më parë. Shkëmbi konsiston në një grup shkëmbinjsh monolitikë që bujtin shumë tempuj shpellorë të skalitur në shkëmb. Fillimisht të ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], më vonë u rikonstruktuan dhe modeluan nga Dinastia Madurai Najak dhe sunduesit vixhajanagara.<ref name="Nuvena">{{cite news|last=Rajendran|first=Nuvena|title=Trichy, rich in heritage and history|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-14/travel/32684563_1_srirangam-temple-cauvery-bridge-trichy|lang=en|accessdate=3 tetor 2013|newspaper=The Times of India|date=14 nëntor 2013|archive-date=3 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203011150/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-11-14/travel/32684563_1_srirangam-temple-cauvery-bridge-trichy|url-status=dead}}</ref> Kompleksi kryesor në tempull mendohet se u ndërtua gjatë [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] nga Perandoria Pandjane.<ref name="Knapp"/> [[File:Thayumanavar shrine.jpg|thumb|left|280px|Kulla e [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore|Tempullit të Thajumanavarit në Fortesën shkëmbore të Tiruçirapallit]]]] Në fortesë ndodhen mjaft [[Tempulli hindu|tempuj hindu]], [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore]], [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore]] dhe disa tempuj shpellorë. Tërheqje të tjera turistike vendore përfshijnë Tempullin e famshëm të Ganeshës nga periudha Pallava dhe [[Fortesa e Tiruçirapallit|fortesa e periudhës Madurai Najak]]. Fortesa shkëmbore është simboli më i shquar i qytetit të [[Tiruçirapalli]]t.<ref>{{cite book|title=India Through the Ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/185|last=Gopal|first=Madan|year=1990|page=185|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|lang=en}}</ref> [[Tiruçirapalli]] ishte pjesë e mbretërisë Çola dhe bujtëte një numër tempujsh dhe fortesash të skalitura mjeshtërisht, qendra e të cilit është Tempulli i Fortesës shkëmbore.<ref name="thehindu_20010422">{{cite news|title=Poetry in stone|newspaper=The Hindu|url=http://www.hindu.com/2001/04/22/stories/1322049n.htm|date=22 prill 2001|lang=en|accessdate=6 dhjetor 2011|archive-date=16 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016083522/http://www.hindu.com/2001/04/22/stories/1322049n.htm|url-status=dead}}</ref> Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]];<ref>{{cite book|author=Oppi Untracht|title=Traditional Jewelry of India|id=ISBN-10 0810938863, ISBN-13 9780810938861|publisher=Harry N. Abrams|lang=en|year=1997|page=389}}</ref> [[File:Thayumanavar (2).jpg|thumb|327px|Faltorja e Matuvar Kuzhalamait]] Ndërtimi i fortesës fillon që nga viti [[580]] me Dinastinë Pallava dhe vazhdon me plotësime dhe shtesa nga dinastitë e mëvonshme. Struktura më e vjetër në fortesë është një tempull shpellor i ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në vitin 580. Gjatë pjesës së parë të [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], rajoni ra nën kontrollin e Madurai Najakëve, që ishin guvernatorët e mëparshëm të Perandorisë Vixhajanagara. Megjithatë, qe nën sundimin e tyre që [[Tiruçirapalli]] lulëzoi duke u bërë qyteti që është sot. Madurai Najakët ndërtuan ujëmbledhësin e Tempullit të Fortesës shkëmbore bashkë me mure të rëndësishme të themeleve, duke e bërë qytetin një qytet tregtar dhe më vonë kryeqytetin e tyre. Pallati i fortesës qe dëshmitar po ashtu i zhvendosjes së pushtetit nga mbretëresha Minakshi te Çanda Sahibi, pasi ai sundoi në aleancë me mbretërinë e Francës. Fortesa është një prej destinacioneve të shquara turistike në [[Tamil Nadu]].<ref name="ASI Trichy">{{cite web|title=List of Monuments and Sites: Trichy sub circle|url=http://www.asichennai.gov.in/trichy_sub_circle.html|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=30 nëntor 2013}}</ref> [[File:Thayumanavar (2).jpg|thumb|left|327px|Pamje e Tempullit të Thajamanavarit në fortesën shkëmbore]] Në fundin e shekullit të XVIII, qyteti u kthye në mënyrë të qëndrueshme në një qytet kazermë dhe porta e fortesës u bë e njohur si porta kryesore e rojës. Robert Clive, kur ishte në [[Tiruçirapalli]], jetoi pranë depozitës së fortesës. Fortesa është ndërtuar në Stilet Pallava, [[Arkitektura Çola|Çola]] dhe Madurai Najake të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Sistemi i saj strukturor është një përzierje e [[Arkitektura Indo-Saraçene|Arkitekturës Indo-Saraçene]] dhe asaj Dravidiane. Siç sugjeron emri, Tempulli i fortesës shkëmbore gjendet në një lartësi prej 83 metrash në shkëmb. Ky tempull u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], por më vonë pozicioni u fortifikua dhe dizajnua nga Najakët duke përdorur pozicionin e tij të fortifikuar natyror. Tempulli arrihet nëpërmjet ngjitjes së 344 shkallëve të skalitura në shkëmb deri në majë të tij.<ref>{{cite news|title=Rockfort Temple|url=https://www.trichycorporation.gov.in/cityvisit.php#menu|publisher=Tiruchirapalli Municipal Corporation|lang=en|accessdate=1 janar 2014|archive-date=20 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120180952/http://www.trichycorporation.gov.in/cityvisit.php#menu|url-status=dead}}</ref> Tempujt shpellorë të skalitur në shkëmb të Fortesës shkëmbore, bashkë me Portikun dhe Tempullin Erumbisvarar, janë listuar si [[Lista e Monumenteve të Rëndësisë Kombëtare në Tamil Nadu|monumente të rëndësisë kombëtare]] nga 'Archaeological Survey of India' (ASI).<ref>{{cite web|title=Alphabetical List of Monuments – Tamil Nadu|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en|accessdate=3 tetor 2013}}</ref> Kompleksi tempullor në fortesë bujt këtë grup tempujsh: [[File:Rockfort -2.JPG|thumb|296px|[[Gopurami]] i Tempullit Uçi Pillajar]] * Tempulli Manika Vinajakar në fundin e kodrës, kushtuar Ganeshës. * Taajumaanavar Kojil Shivastalami, një tempull i skalitur në shkëmb kushtuar një shenjti të periudhës Najaka, Taajumaanavarit. Mathrubuthesvarari, kushtuar Shivës, ka një lingam që ësthë një e dalë nga vetë shkëmbi. Arrihet nëpërjet një palë shkallëve gjatë rrugës për te [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]]. * [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]] i quajtur edhe '''Koili Uçi Pillajar''' apo '''Kovili Uçi Pillajar''' në fortesën shkëmbore (në gjuhën tamile: உச்சிப் பிள்ளையார் கோயில்) është ndërtuar në majë të kodrës në [[shekulli VII|shekullin e VII]], kushtuar hyjnisë Ganesha.<ref name="India"/> Ai gjendet në majën e ''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore të Tiruçirapallit]]''. [[File:Trichy 057.jpg|thumb|left|309px|Pamje e tempullit në majë të shkëmbit]] Tempulli i fortesës shkëmbore qëndron në lartësinë 83 metra në majë të shkëmbit. Ai është me natyrë mistike me një [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|arkitekturë shkëmbore]] që të fut frikën. Tempulli i Ganeshës është shumë më i vogël me një hyrje nëpërmjet shkallëve të skalitura në shkëmb dhe që ofron një pamje mahnitëse të qytetit të [[Tiruçirapalli]]t, [[Srirangami]]t dhe lumenjve Kaveri dhe Kollidam. Tempulli është ndërtuar në Stilin Pallava të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Për shkak të arkitekturës së tij të lashtë dhe mbresëlënëse të krijuar nga [[Dinastia Pallava]], tempulli mirëmbahet dhe administrohet nga ASI. [[Image:Thayumanavar (10).jpg|thumb|345px|Tavanë me zinxhirë guri në Tempullin e Thajumanavarit]] * [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore]] ose '''Tempulli i Thajumanavarit''' është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] i vendosur në kompleksin e ''[[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore në [[Tiruçirapalli]]''. Tempulli gjendet pranë bazës së ''Fortesës shkëmbore'' dhe u ndërtua nga mbreti pallava, Mahendravarmani I në [[shekulli VI|shekullin e VI të e.s.]]. Në këtë tempull [[Shiva]] adhurohet në formën e Thajumanavarit dhe është i paraqitur nga ''lingami'' ndërsa bashkëshortja e tij [[Parvati]] është paraqitur si Matuvar Kuzhalamai. Perëndia kryesuese është lartësuar në veprën kanonike tamile shaivite të [[shekulli VII|shekullit të VII]], ''Tevarami'', i shkruar nga poetët shenjtë tamilë të njohur si najanarë dhe për rrjedhojë klasifikohet si ''[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]''. [[File:Rock Fort Lower Cave columns 2013.jpg|thumb|left|327px|Kolonat e hyrjes së Tempullit të Poshtëm Shpellor në fortesë]] Kompleksi tempullor ka tre faltore, dy prej të cilave i janë kushtuar Ganeshës, njëra në fund dhe [[Tempulli Uçi Pillajar në fortesën shkëmbore|Tempulli Uçi Pillajar]] në majë, ndërsa [[Tempulli Thajumanasvami në fortesën shkëmbore|Tempulli Thajumanavar]] midis tyre. Tempulli i Thajumanavarit, më i madhi prej të treve, bujt një faltore për hyjneshën Aman ashtu si dhe hyjninë kryesore. Fortesa shkëmbore është e dukshme pothuajse në çdo pjesë të veriut të qytetit.<ref name="Nuvena" /> Tepakulami në fundin e Fortesës shkëmbore është i rrethuar nga pazaret.<ref name="de Bruyn243">{{cite book|author1=P. de Bruyn|author2=N. Venkatraman|author3=K. Bain|title=Frommer's India|lang=en|publisher=Frommer's|year=2006|id=ISBN-10 0764598996, ISBN-13 9780764598999|page=243}}</ref> Ai ka një [[mandapa]] në qendrën e tij dhe ka mundëson shërbimin e lundrimit me varkë. Të gjitha festat e pluskimit të lidhura me tempullin zhvillohen në depozitën e tempullit.<ref>{{cite news|first=S.|last=Ganesan|title=Crocodile in Rockfort temple tank keeps visitors away|url=http://www.hindu.com/2005/03/10/stories/2005031004690600.htm|newspaper=The Hindu|date=10 mars 2005|lang=en|accessdate=3 tetor 2013|archive-date=6 prill 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050406075441/http://www.hindu.com/2005/03/10/stories/2005031004690600.htm|url-status=dead}}</ref> Tempulli gjendet në mes të rrugës së Fortesës shkëmbore. Ai ka strukturë të mbajtur nga kolonat dhe faltorja qendrore e Thajumanasvamit është e vendosur një nivel mbi gjysmën e poshtme që bujt faltoren e Matuvar Kuzhalamait. Niveli i poshtëm bujt edhe niket e Vinajagarit, Arumugarit, Navagrahas dhe Virabadrasvamit. Muret përreth faltores qendrore bujtin imazhin e Dakshinamurthit, Somaskandarit, Nataraxharit, [[Surja]]s, [[Brahma]]s dhe [[Durga]]s.<ref name="Knapp">{{cite book|author=Stephen Knapp|title=Spiritual India Handbook|url=https://books.google.al/books/about/Spiritual_India_Handbook.html|lang=en|year=2009|publisher=Jaico Publishing House|id=ISBN-10 8184950241, isbn-13 9788184950243|page=359}}</ref> [[File:UPPER CAVE , ROCKFORT, TRICHY.jpg|thumb|345px|Tempulli i Sipërm Shpellor në fortesë]] * Përveç këtyre tempujve në fortesë ndodhen edhe dy tempuj të skalitur në shkëmb, një një pjesën e poshtme të fortesës i quajtur Tempulli i Poshtëm Shpellor dhe tjetri në kompleks jashtë Thajumansvamnit gjatë rrugës për tu ngjitur te Uçi Pillajar Kovili, i quajtur Tempulli i Sipërm Shpellor. Një studim arkeologjik i vitit [[2010]] tregoi se planimetria e shpellave të skalitura në shkëmb në kompleks është e ngjashme me atë të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|tempujve të tjerë të skalitur në shkëmb]] si [[Tempulli Pundarikakshan Perumal]] në Thiruvellarai dhe tempulli shpellor Peçipalai. Shpellat e papërfunduara në kompleksin tempullor, bashkë me tempujt shpellorë të poshtëm në Thiruvellarari dhe Tiruparankunram, ku secila ka një faltore për Shivën në lindje dhe për Vishnun në perëndim, të ndara nga një gji qendror midis tyre. Studimi tregoi edhe se Tempulli i Poshtëm Shpellor bashkë me Tempullin Kudumijan Malai paraqesin forma unike kolonash, që nuk shihen në tempujt e tjerë në [[Tamil Nadu]].<ref name="hindu4"/> Tempulli i skalitur në shkëmb në kompleksin tempullor të kodrës u ndërtua gjatë Periudhës Pallava edhe është emërtuar ''Lalitankura Pallavesvaram'', me mjaft mbishkrime të atribuara Mahendravarmanit I. Në këtë kompleks sunduesit çola, vixhajanagara dhe najakët e Madurait kanë kontribuar në periudhën e mëvonëshme. Tempujt dy katësh të Taajumaanavas janë konsideruar si një kryevepër e ndërtimtarisë. Porta kryesore e rojës ishte një nga hyrjet kryesore për kompleksin e fortesës. Ajo gjendet në murin kryesor të fortesës që përfshin periferinë e [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit|Fortesës shkëmbore]] me tempujt, pallatin, ujëmbledhësin dhe pazaret e saj. Hyrja kryesore është e drejtuar nga veriu. ;Tempulli Thiruporur Kandasvami {{Coord|12|43|31|N|80|11|20|E|display=inline}} [[File:Flag pole of Thiruporur murugan temple.jpeg|thumb|left|309px|shtylla e flamurit të Tempullit të Muruganit në Thiruporur]] '''[[Tempulli Thiruporur Kandasvami]]''' (gjithashtu i quajtur dhe '''Tempulli Thiruporur Murugan''' ose '''Tempulli Kanthsvami''') në [[Thiroporuri|Thiruporur]], një qytezë panchayat në distriktin e [[Kançipurami]]t, është një [[tempulli hindu|tempull]] kushtuar adhurimit të Muruganit. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Stilin e skalitur në shkëmb]] të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]], tempulli mendohet se është ndërtuar gjatë sundimit pallava. Tempulli ka një [[Gopurami|kullë portiku]] tempullore me pesë kate që të çon në një sallon me kolona dhe te [[Garbhagriha|shenjtërorja]]. [[Tempulli Thiruporur Kandasvami]] i njohur edhe si Tempulli Subramanja Svami është një tempull i lashtë që daton nga Periudha Pallava dhe është një nga 33 tempujt madhorë në [[Tamil Nadu]] kushtuar adhurimit të Muruganit. Megjithatë mendohet gjithashtu se tempulli është zgjeruar gjatë shekullit të XVIII me imazhet e gërmuara nga [[Thiruporuri]]. Thiruporur Devasthanami ruan mbishkrime pallava, nga shekulli i X dhe nga periudha e Vikrama Çolas së shekullit të XII. Siç dëshmohet nga një mbishkrim i gjetur në një kolonë guri në këtë tempull, studiuesit priren ta konsiderojnë këtë tempull si të ndërtuar fillimisht në mbretërit pallava për shkak të dy biruduve të Atjantakamas dhe Adiranaçandras të atribueshme mbretit pallava, Raxhasimhas (Narasimha Varma II). [[File:Thiruporur kulam.JPG|thumb|327px|Depozita tempullore, e vendosur përballë tempullit]] [[Thiruporuri]] në atë kohë lulëzoi, por u zhduk duke dalë nga kujtesa për disa kohë. Gjatë mesit të shekullit të shtatëmbëdhjetë, Thiruporuri u rizbulua dhe u rikonstruktua nga Çidambara Svamigali, që thuhet se ishte pasardhës i një prej poetëve të Tamil Sangamit të Madurait. Tempulli është i vendosur në [[Thiruporuri|Thiruporur]], në rrugën e Vjetër të [[Mahabalipurami]]t, 28&nbsp;km nga [[Çenai]], kryeqyteti i [[Tamil Nadu]]së. Ai ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' me pesë kate, që ngrihet deri në një lartësi prej 21.4 metrash dhe një gjerësi prej 61 metrash. Tempulli mbulon një sipërfaqe prej 16.000 m<sup>2</sup>.<ref name="census-Kanchipuram">{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu - Kancheepuram district|first=Dr. C.|last=Chandramouli|publisher=Directorate of Census Operations, Tamil Nadu|lang=en|year=2003}}</ref> Shenjtërorja e tempullit arrihet nëpërmjet një salle me 24 kolona pranë portikut. Depozita e tempullit gjendet jashtë tempullit. Shenjtërorja është ndërtuar me granit, që bujt imazhin e Muruganit në formën e Kandasvamit që qëndron në këmbë. Shenjtërorja është e drejtuar nga lindja dhe statuja e hyjnisë kryesuese është 2.14 metra e lartë. Statuja paraqitet me dy duar, ku njëra prej tyre është duke mbajtur velin (shtizën hyjnore), ndërsa tjetra një imazh palloi përkrahë hyjnisë kryesuese. Përreth rrethimit të parë ndodhen faltore të veçanta për bashkëshortet e tij Valli dhe Deivanai. Ndodhet edhe një faltore e veçantë për Shivën dhe [[Parvati]]n si dhe të gjitha Parsvatah Devatat (hyjnitë ndihmëse) të lidhura me tempujt e Shivës.<ref name="dinamalar-Kandaswamy">{{cite web|title=Sri Kandaswamy Temple|publisher=Dinamalar|lang=en|url=http://temple.dinamalar.com/New.php?id=1365|year=2011|accessdate=4 nëntor 2015}}</ref><ref>{{cite book|title=பல்நோக்குப் பார்வையில் முருகத் தத்துவம் II: Proceedings of The International Conference on Murugabhakthi|year=2014|editor1-last=Virupa|editor1-first=Kumaresan|lang=en, ta|pages=1048–9}}</ref> Salla me 24 kolona dhe salla rrethore me 30 kolona janë veçori të tjera të këtij tempulli. Nën një pemë nimi është një faltore për Vembadi Vinajakarin. Në anën jugore të tempullit ndodhet Saravana Poigai dhe Vallijar Odai, dy tirthamët e shenjtë. Në anën lindore të tirthamëve, ndodhet një [[mandapa]] me katër kolona. Në [[mandapa]]n e jashtme është vendosur sannidhi i Tejvajanait. Në tempull ndodhet gjithashtu edhe një tjetër teertham i quajtur Pranavāmritam. [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] e këtij tempulli është vendosur në anën lindore, ku mund të shihet pema e palmës dhe pirgu i milingonave nën të, ku është Kanda Perumali me Vallin dhe Devajanain mbi një pitham të vogël. Relievi në bazë i Upadesas deri te Agastja, Vallikaljana dhe Agni-ganta Subrahmanja janë skalitur në mënyrë shumë të bukur te kolonat e Sarvavaidja Mandapas. Jantra e vendosur nga Çidambaram Svamigali mund të gjendet në veri-lindje të tempullit mbi një platformë me kūrma, ashtagaja, ashtanaga dhe gana. ;Tempulli Padalathri {{coord|12|45|43|N|80|00|15|E|display=inline}} [[File:Singaperumalkovil1.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Padalathri]] '''[[Tempulli Padalathri]]''' (i quajtur edhe '''Tempulli Singaperumalkoil''' ose '''Tempulli Narasimhar''') është një tempull hindu kushtuar Vishnut, vendosur në Singaperumalkoil të distriktit të Kançipuramit. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], kushtuar Vishnut, që adhurohet si Narasimhari dhe bashkëshortes së tij [[Lakshmi]] si Ahobilavalli. Tempulli është ndërtuar nga sunduesit pallava gjatë shekullit të VIII. [[File:Singaperumalkovil8.JPG|thumb|327px|Shkallët që të çojnë te tempulli]] Singaperumalkovili fillimisht quhej me emra të ndryshëm si Azhvar Narasingadevar dhe Narsinga Vinnagar Azhvar. Tempulli zanafillor besohet se u ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]] nga sunduesit pallava, që ndërtuan tempuj shpellorë të një stili të ngjashëm në zonë.<ref>{{Cite book|title=Tourist Guide to Tamil Nadu|url=https://books.google.al/books?id=nGxbJqdEQrwC&lpg=PP1&pg=PA26|publisher=Sura Books|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 81-7478-177-3, isbn-13 9788174781772|page=26}}</ref> Mbishkrimet në muret e tempullit janë nga mbretëria Çola gjatë shekujve të X-XI. Mbishkrimet janë bërë në [[gjuha tamile|gjuhën tamile]] ose në shkrimin e vjetër tamil që tregojnë dhurime toke, fenerësh dhe banesash për tempullin.<ref>{{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&pg=PA191|page=191|last=Sewell|first=Robert|year=1882|lang=en}}</ref> Mbishkrimi më i vjetër i përket periudhës së mbretërimit të Raxha Raxha Çolas ([[985]]-[[1016]]), perandori më i famshëm çola nga [[Thanxhavuri]] në [[990]] që tregon një dhurim prej 26 delesh për ndriçimin e tempullit. Një tjetër mbishkrim nga faltorja e Andalit është i dëmtuar, por tregon dhurimin e një individi për hyjninë kryesuese. Mbishkrimi i tretë është i dëmtuar, me gjasa nga shekulli i XI që paraqet dhurime për tempullin.<ref name="Madhavan">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India Volume 1 (Tamil Nadu)|first=Chithra|last=Madhavan|lang=en|isbn=978-81-908445-0-5|year=2007|pages=101-5}}</ref> [[File:Singaperumalkovil3.JPG|thumb|left|327px|Hyrja e tempullit]] Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], zë rreth 0.61 hektarë dhe ka dy rrethime. Është i vendosur në Singaperumalkoil, një rrethin e vendosur 45&nbsp;km nga [[Çenai]], kryeqyteti i shtetit indian [[Tamil Nadu]]. Idhulli kryesor i bujtur në shenjtëroren shpellore është një statujë e skalitur në shkëmb. Shenjtërorja është e ruajtur nga dy statuja dvarapala, nga një në secilin krahë. Faltorja e bashkëshortes së tij, Ahobilavallit gjendet në rrethimin e dytë, që besohet se është një shtim i mëvonshëm. Në të djathtë të shenjtërores ndodhet një faltore për Andalin. Ndërsa dy faltoret për Ahobilavallin dhe Andalin kanë rrethime ndryshe nga faltorja e Narasimharit.<ref name="dinamalar-Patalathri Narasimhar">{{cite web|title=Sri Patalathri Narasimhar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=946|publisher=Dinamalar|year=2014|lang=en|accessdate=9 nëntor 2015}}</ref> Faltorja e Garudës e drejtuar nga Narasimhari, mjeti shqiponjë i Vishnut, gjendet në aksin e faltores qendrore. Faltorja qendrore arrihet nëpërmjet mahamandapas, salla e adhurimit dhe një ardha mandapa e ngushtë. Shtylla e flamurit gjendet mbrapa faltores së Garudës, në aksin e faltores qendrore dhe kullës së portikut. Në të dy krahët e sallës së adhurimit ka imazhe të azhwarëve dhe faltorja e Ahobilavallit gjendet në rrethimin e dytë. [[Vimana]], kulla me çati mbi [[Garbhagriha|shenjtërore]], ka imazhe prej stukoje të avatarëve të ndryshëm të Vishnut. Në kompleks ka gjithashtu faltore të veçanta për Lakshmi Narasimhan, Ramanuxhan, Manavala Mamunigalin dhe Vishvaksenan.<ref name="Madhavan"/> [[File:Seeyamangalam Nandhi.JPG|thumb|264px|Faltorja e Nandit në kompleksin Avanibhaxhana Pallaveshvaram]] ;Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram {{coord|12|25|52|N|79|27|59|E|display=inline}} '''[[Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram]]''' i quajtur edhe '''Tempulli Stambesvarar''' është një [[Tempulli hindu|tempull]] kushtuar Shivës, i vendosur në qytezën e [[Sijamangalami]]t, në distriktin [[Tiruvanamalai]] në [[Tamil Nadu]]. Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]] nga mbreti pallava, Mahendravarmani I (600-630) gjatë shekullit të VII. Tempulli shpellor Pallava pësoi shtesa të mëvonshme nga mbretërit çola dhe vixhajanagara. Tempulli ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' të vogël tre-katësh, që është kulla e portës hyrëse. Tempulli është shpallur monument i trashëgimisë dhe administrohet nga 'Archaeological Survey of India' (ASI) si një monument i mbrojtur. Faqja tjetër e kodrës bujt shtratet xhainiste të krijuara nga shekulli i IX gjatë sundimit të mbretit Ganga, Raxhamalla II. [[File:சியமங்கலம் கோவில்.jpg|thumb|left|327px|Pamje e kompleksit tempullor Avanibhaxhana Pallaveshvaram]] Tempulli Stambesvarar është një nga paraqitjet më të hershme të [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturës së skalitur në shkëmb]]. Tempulli është quajtur [[Tempulli Avanibhaxhana Pallaveshvaram]] pasi Avani është një nga titujt e mbretit Mahendravarman.<ref name="business The praying caves"/><ref>{{cite book|title=Indian Civilization and Culture|url=https://books.google.co.in/books?id=KItocaxbibUC&pg=PA411|last=Chatterjee|first=Suhas|year=1998|lang=en|isbn=9788175330832|page=411}}</ref> Megjithëse pamja e luanëve të skalitur nëpër kolona çon në hamendjen se tempulli mund të ketë qenë filluar me gjasa nga Simhavishnu, babai i Mahendravarmanit, kjo pikëpamje nuk ka gjetur mbështetje. Mbishkrimet, të përfshira te ''Epigrahia Indica'', janë shkruar në sanskritisht me alfabetin ‘Grantha’ të mbretërisë Pallava. Mbishkrimet tregojnë se u gërmua nga Lalitankura, që është e ngjashme me atë të tempullit shpellor në [[Fortesa shkëmbore e Tiruçirapallit]] që tregojnë Mahendravarmanin.<ref>{{cite book|title=The Pallavas|url=https://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC&pg=PA31|page=35|last1=Jouveau-Dubreuil|first1=Gabriel|last2=Dikshitar|first2=V.S. Swaminadha|year=1995|lang=en|isbn=9788120605749}}</ref> Tempulli ka shtesa të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe [[Perandoria Vixhajanagara]]. [[Gopurami]], kulla e portikut besohet se është një shtesë nga mbretërit vixhajanagara.<ref name="business The praying caves">{{cite news|title=The praying caves|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/variety/the-praying-caves/article2834106.ece|publisher=Business Line|last=Sharath|first=Lakshmi|date=26 janar 2012|lang=en|accessdate=15 nëntor 2015}}</ref> [[File:Siyamangalam Rock cut temple view.JPG|thumb|327px|Pamje e faltoreve të skalitura në shkëmb në Sijamangalam]] Faltorja e Stambesvararit është e strehuar në [[Garbhagriha|shenjtëroren]] rrethore në një shpellë të skalitur në shkëmb. Ka një sallë të madhe me kolona (mahamandapa) dhe një sallë të vogël me kolona (ardhmandapa) që të çojnë te shenjtërorja shpellore. Faltorja e Nadit gjendet jashtë sallës me kolona, në aksin e faltores qendrore. Në të dy krahët e hyrjes së [[Garbhagriha|shenjtërores]] së tempullit janë vendosur dy dvarapala (hyjni gardiane). Veçoria interesante e këtyre dvarapalave është prania e sfurqeve trisula. Në pjesët e sipërme të kolonave janë skalitur zambakë, ndërsa në pjesët e poshtme janë skalitur luanë.<ref name="Pallava">{{cite book|title=Pallava Antiquities - 2 Vols.|url=https://books.google.co.in/books?id=QbYKPXQ3DaAC&pg=PA33|pages=33-5|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|lang=en|isbn=9788120605718}}</ref> Hyjnia kryesuese është quajtur Thunandavar ose Stambesvarar bazuar në praninë e mbishkrimeve në dy kolonat përballë tempullit.<ref name="CPR">{{cite web|title=Seeyamangalam|url=http://www.cpreecenvis.nic.in/Database/Seeyamangalam_2921.aspx|publisher=C.P.R. Environmental Education Centre, Chennai|lang=en|accessdate=16 nëntor 2015|year=2011}}</ref> Një nga kolonat në tempull ka një nga paraqitjet më të hershme të Nataraxhas ([[Shiva]] i mishëruar si kërcimtari kozmik) në posturën e Ananda Thandavas. Salla me kolona ka imzhet e ''jalive'', krijesave mitike që përfaqësojnë Artin Vixhajanagara.<ref name="business The praying caves"/> Imazhet e hyjnive të tjera ndihmëse të Shivës janë vendosur në faltore më të vogla përreth shenjtërores.<ref>{{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&pg=PA170|page=170|last=Sewell|first=Robert|year=1882|lang=en}}</ref> ;Tempulli shpellor Kunandarkoil {{coord|10|34|56|N|78|53|50|E|display=inline}} [[File:"Entrance of Rock Cut Siva Cave Temple".JPG|thumb|left|264px|Hyrja e Tempullit shpellor Kunandarkoil]] '''[[Tempulli shpellor Kunandarkoil]]''' në Kunandarkoil, një fshat në distriktin e Pudukotait në [[Tamil Nadu]], është një tempull hindu kushtuar Shivës. I ndërtuar në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturën e skalitur në shkëmb]], tempulli mendohet se është ndërtuar gjatë shekullit të VIII nga sunduesit Mutaraijarë, vasalë të Dinastisë Pallava, me zgjerime të mëvonshme nga [[Perandoria Vixhajanagara]]. [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] në tempull është një shembull i Artit të vonë Pallava dhe një shembull i hershëm i [[Arti Çola|Artit Çola]]. Tempulli ka mbishkrime të ndryshme nga dinastitë Çola, Çalukja, Pandja dhe [[Perandoria Vixhajanagara]]. Tempulli është konsideruar një nga tempujt më të vjetër prej guri në Indinë e Jugut. Tempulli mirëmbahet dhe administrohet nga 'Archaeological Survey of India' si një monument i mbrojtur. {{Multiple image|caption_align=center|header_align=center | align=right | width = 284 | direction=vertical | image1="A Hall Of Hundred Pillared Mandapam Or Car".JPG | caption1 = Pamje nga jashtë e sallës me 100 kolona | image2="An amazing Hall Of Hundred Pillared Mandapam".JPG | caption2 = Pamje e brendshme e sallës me 100 kolona }} Kunandarkoili dhe rajoni përreth tij sundohej nga Dinastia Mutaraijara gjatë shekujve të VII deri në të IX, që ishin vasalë të Dinastisë Pallava. Rajoni më vonë u mor nën kontroll nga Dinastia mesjetare Çola. Tempulli shpellor u ndërtua fillimisht nga mbreti Mutaraijar që ishte vasal i mbretit pallava, Nandivarmani II ([[710]]-[[775]]), që quhet edhe Nandivarman Pallava Malla. Mbishkrimi më i hershëm i përket periudhës së Nandivarmanit dhe djalit të tij Dantivarman që tregon kontribute bujare për banorët vedikë gjatë festës Thiruvadirai.<ref>{{cite book|title=Collected Papers: Studies in South Indian Epigraphy and History of Land Organisation, Development and Accounts and Select Chola, and Pandyan Townships|year=1994|first=R.|last=Tirumalai|lang=en}}</ref> Soundara Raxhani identifikon një shtesë të tempullin gjatë gjysmës së parë të shekullit të VIII.<ref>{{cite book|title=Rock-cut temple styles: early Pandyan art and the Ellora shrines|page=41|first=K.V.|last=Soundara Rajan|year=1998|isbn=9788170392187|lang=en}}</ref> Në tempull gjenden mbishkrime edhe nga [[Dinastia Çola]], Çalukja, Pandja dhe Perandoria Vixhajanagara. [[File:"Hall Of Hundred Pillared Mandapam Or Car 1".JPG|left|327px|thumb|Salla me 100 kolona]] [[Tempulli shpellor Kunandarkoil|Tempulli i skalitur në shkëmb]] bart tre skulptura në madhësi natyrore të formave të ndryshme të Shivës.<ref>{{cite book|title=India Handbook|url=https://archive.org/details/footprintsouthin00foot|year=2000|first1=Robert|last1=Bradnock|first2=Roma|last2=Bradnock|isbn=978-1-900949-81-1|page=821|lang=en}}</ref> Faltorja kryesore është e drejtuar nga lindja dhe [[garbhagriha|shenjtërorja]] bujt imazhin e lingamit, një paraqitje jo ikonike e Shivës, që adhurohet si Parvathagirisvarari. Muret e shenjtërores janë të thjeshtë, ndryshe nga tempujt e mëvonshëm çola që kanë nike për të bujtur imazhe të ndryshme. Shenjtërorja arrihet nëpërmjet një ardhamandapa, një sallë e mbajtur nga kolona. Shenjtërorja ruhet nga dvarapala (hyjni gardiane) në të dy krahët. Mbishkrimet janë bërë në bazën e dvarapalave. Tempulli në [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitekturë të skalitur në shkëmb]] është një shembull i hershëm i [[Arti Çola|Artit Çola]], që vazhdoi traditën e atij Pallava. Imazhet individuale të marra nga vendi mirëmbahen në ''Pudukotia Government Museum''. Nrita [[Mandapa]] ka kolona të skalitura, një shembull tipik i [[Arkitektura Vixhajanagara|Artit Vixhajanaagara]]. Imazhet prej bronxi në tempull janë shembujt më të hershëm të imazheve të skalitura mjeshtërisht në Artin e Indisë Jugore.<ref>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu|last=Rao|first=A.V. Shankaranarayana|lang=en|isbn=978-81-8468-112-3|year=2012|pages=152-3}}</ref> [[File:തിരുനന്ദിക്കര ഗുഹ.jpg|thumb|264px|Tempulli Thirunandikara]] ; Tempulli shpellor Thirunadhikara {{coord|8.3986|N|77.2977|E|display = inline}} '''[[Tempulli shpellor Thirunadhikara]]''' është një tempull i skalitur në shkëmb në Stilin Pallava që daton nga shekulli i shtatë dhe i tetë. Është pjesë e Tempullit Thirunandikara, që është pranë Thiruvatarit në distriktin e Kanjakumarit në [[Tamil Nadu]]. Fillimish u ndërtua si një [[Tempulli xhainist|tempull xhainist]] në shekullin e VII por i kthyer më vonë në një [[Tempulli hindu|tempull hindu]].<ref name="Murals">{{Cite web|url=http://www.keralamurals.com/mural-paintings/important-murals.htm|title=Kerala Murals|work=Keralamurals.com|lang=en|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=29 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120729105513/http://www.keralamurals.com/mural-paintings/important-murals.htm}}</ref><ref name="Cave">{{Cite web|url=http://pages.rediff.com/thirunadhikkara-cave-temple/478456|title=Thirunadhikkara Cave Temple|lang=en|accessdate=27 tetor 2012|publisher=Rediff.com|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031128/http://pages.rediff.com/thirunadhikkara-cave-temple/478456|url-status=dead}}</ref> [[File:Rock cut Cave temple.JPG|thumb|left|339px|Shpella Thirunadhikara]] Salla e shpellës është hamendësuar se ka qenë dekoruar me piktura të pasura. Megjithatë, tashmë shihen vetëm gjurmë të mbetura përgjatë viteve. Afresket e zbehura datojnë nga shekujt e IX-X.<ref name="Murals"/><ref name="Cave"/> Disa nga muralet më të hershme janë në [[Arkitektura e Keralas|Stilin Kerala]]. Afresket paraqesin skena nga eposet e [[Ramajana]]s dhe [[Mahabharata]]s. Afresket ose muralet në këtë shpellë janë konsideruar si antikuaret më të vjetra të muraleve të stilit Kerala.<ref name="Cave"/><ref name="Art">{{Cite web|url=http://www.artkerala.net/node/1018|title=Mural Paintings|work=Artkerala.com|lang=en|url-status=dead|accessdate=7 tetor 2016|archive-date=21 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130221061414/http://www.artkerala.net/node/1018}}</ref><ref name="Indian">{{Cite web|url=http://www.kwintessential.co.uk/articles/india/indian-mural-paintings/2983|title=Indian Mural Paintings|accessdate=17 tetor 2012|publisher=Kwint Essential|lang=en|archive-date=22 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122180448/https://www.kwintessential.co.uk/resources/guide-to-india-etiquette-customs-culture-business|url-status=dead}}</ref> Në stilin e mëparshëm tradicional të artit mural përdoreshin pigmente natyrore dhe bimore, që i përket teknikës Seko të muraleve, ndryshe nga teknika ''Buon Fresco''. Ky artë u rigjallërua nga një gjeneratë e re artistësh që janë përfshirë në kërkimet dhe mësimin e artit mural në 'Sree Sankara Sanskrit College' në Kaladi dhe gjithashtu te një shkollë e artit mural të përkrahur nga [[Tempulli Guruvajur]].<ref name="Art"/><ref name="Indian"/> ;Tempulli Mandagapatu Tirumurti '''[[Tempulli Mandagapatu Tirumurti]]''' është një [[Tempulli hindu|tempull hindu]] i vendosur në fshatin e Mandagapatit në distriktin e Vilupuramit në [[Tamil Nadu]]. I skalitur në shkëmb nga sunduesi pallava, Mahendravarmani I në nder të trinisë hindu, [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|shpella tempullore]] është konsideruar si një nga faltoret më të vjetra për një perëndi hindu në [[Tamil Nadu]].<ref name="sastrip690">{{cite book|first=K.A.|last=Nilakanta Sastri|origyear=1935|year=2000|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/bwb_KV-187-073|page=[https://archive.org/details/bwb_KV-187-073/page/690 690]|lang=en}}</ref> Në një mbishkrim, Mahendravarmani I krenohet se ai bëri të ndërtohej në tempull guri në nder të Trinisë Hindu pa përdorimin e tullave, llaçit, drurit ose metalit. ==Arkitektura strukturore== ===Tempujt strukturorë të Mahabalipuramit=== {{double image|right| 01MahabalipuramShoreTemple.jpg|280|The Lord.JPG |255|Majtas pamje e kompleksit të tempullit bregdetar; djathtas: Ananthshajana Vishnu kompleksin e tempullit bregdetar}} Tempujt strukturorë u bënë popullorë gjatë mbretërimit të një tjetër mbreti pallava, Raxhasimhas ([[700]]-[[728]] i e.s.). Ky kontribuim në arkitekturën strukturore ishte monumental, pasi ai ndërtoi një nga tempujt më madhështorë të njohur në atë kohë, Tempullin bregdetar. Ky kompleks tempujsh përfshin tre tempuj: Raxhasimhesvara-n, një strukturë e drejtuar nga perëndimi që ka një tritala vimana të vogël; Kshatrijasimhesvaran, një strukturë e drejtuar nga lindja që ka vimanan më të madhe; dhe Nripatisimha Pallava Vishnugriha, një tjetër strukturë e drejtuar nga lindja që ka mandapa me çati të sheshtë në një formë të zgjatur dhe që bart një Vishnu të shtrirë. Dy muret prakara që rrethojnë tempujt në këtë kompleks janë të datuar në një periudhë më të vonë.<ref name="Sites"/> [[Dinastia Pallava]] mbretëroi nga shekulli i IV deri në shekullin e IX kur u mund nga [[Dinastia Çola]] në vitin [[897]]. Pas kësaj rëndësia historike e [[Mahabalipurami]]t u zvogëlua dhe për disa kohë u njohë vetëm si një port dhe më vonë për tu braktisur fare. Tempujt strukturorë u ndërtuan po ashtu nga mbretërit pallava, por gjatë fillimit të shekullit të VIII gjatë mbretërimit të Raxhasimhës (700-728 i e.s.). Gjenden në brigjet e [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] dhe kanë pësuar goditjen e valëve të [[cunami]]t. Më i famshmi dhe i shquari nga këto forma tempujsh është kompleksi i tempullit bregdetar që ka dy tempuj të vegjël dhe një të madh të rrethuar brenda një muri të përbërë nga dy rreshta me imazhe të Nandit, vahana (mjeti transportues) i Shivës. Tempulli kryesor është i lartë (ngrihet në një lartësi prej 18.3 m mbi një bazë katrore 15.25 m) dhe është një kullë piramidale e shkallëzuar e vendosur në pesë radhë. Është e dekoruar me mijëra skulptura kushtuar zotit [[Shiva]]. Gjendet edhe një tempull i vogël në një oborr të përparëm origjinal të këtij tempulli. Dy tempujt e tjerë në të njëjtin kompleks janë mbrapa këtij tempulli të madh kryesor, përballë njëri tjetrit dhe janë të njohur si Rajasimhesvara ose Nripatisimha Pallava Vishnugriha dhe Kshatrijasimhesvara. Tempulli i dytë i është kushtuar Shivës ndërsa tempulli i parë ka një imazh të lashtë të shtrirë të Anantashajana Vishnut të skalitur në shtratin e lumit të afërt.<ref name="Sites"/><ref name="Great">{{Cite web|url=http://www.greatbuildings.com/buildings/Shore_Temple.html|title=Shore Temple of the Seven Pagodas at Mahabalipuram. Five story pyramid, 60 ft. high|accessdate=23 tetor 2012|publisher=Great Buildings|lang=en}}</ref> Muret e tempullit në krahun e mbrapëm janë të skalitur me panele relievesh që paraqesin Shivën, Parvatin dhe djalin e tyre Murugan (ose Skanda).<ref name="Hindu"/> Mandapa përballë Raxhasimheshvarës shtrihet gjatë bazamentit. I gjithë kompleksi i tempujve është i mbuluar nga një prakara (mur i përbërë) me Nandin.<ref name="Stand">{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123001602200.htm|title=The Shore Temple stands its ground|date=30 dhjetor 2004|lang=en|accessdate=30 janar 2013|publisher=The Hindu|archive-date=30 dhjetor 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041230202537/http://www.hindu.com/2004/12/30/stories/2004123001602200.htm|url-status=dead}}</ref> Ashtu si dhe Tempulli bregdetar, është i vendosur pranë detit, i prekur nga stuhitë dhe erërat e mbushura me kripë të detit. Përpjekjet e ndërmarra nga ASI si ndërtimi i ‘grojneve’, trajtim me mur letre të butë dhe plantancione casurina në linjën e bregut që janë metoda zbutëse.<ref name="Stand"/> Një tempull i rëndësishëm strukturor në [[Mahabalipurami|Mahabalipuram]] është dhe '''[[Thirukadalmallai]]''' ose '''Koili Sthalasajana Perumal''', në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Ai lartësohet në ''[[Divja Prabandha]]'', kanoni mesjetar tamil i shenjtëve azhvar midis shekujve të VI dhe të IX dhe kështu është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar zotit [[Vishnu]], që adhurohet si Sthalasajana Perumali dhe bashkëshortes së tij [[Lakshmi]] nën formën e quajtur Nilamangai Thajar. Tempulli besohet se u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]], me kontribute të mëdha nga dinastitë Çola, Vixhajanagara dhe Najakët e Madurait. Tempulli qëndron në bregun e detit dhe u ndërtua bashkë me skulptura të tjera. Është një tempull i vogël me dy faltore kryesore kushtuar zotit Sthalasajana Perumal dhe Nilamangai Thajar. Ky besohet është vendlindja e Bhuthathazhvarit, azhvari i dytë. Ndodhet gjithashtu edhe një faltore e veçuar për zotin Narasimha. [[Arkitektura]] paraqet Stilin Pallava, pasi kjo faltore u ndërtua nga mbretërit pallava. Bhuthathazhvari u gjet në një depozitë që është përballë tempullit. Vendi është gjithashtu i famshëm për faltoren e tij Adivaraha pranë bregut të detit, ku zoti njihet si "Valavendai Gnanapiran". Gjatë shekullit të XIV, mbreti vixhajanagar, Parankusa e zhvendosi tempullin në vendndodhjen e tanishme, larg nga bregu. Ai besohet se ka ndërtuar katër rrugët Mada përreth tempullit.<ref>{{cite news|title=Reverberations on sea shore|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/reverberations-on-sea-shore/article5426795.ece|lang=en|newspaper=The Hindu|last=S.|first=Prabhu|date=6 dhjetor 2013|accessdate=19 tetor 2014}}</ref> Tempulli pati gjithashtu zgjerime nga mbreti çola, Vikrama Çola ([[1118]]-[[1135|35]]) në vitin [[1120]].<ref>{{cite news|title=Plan to take over Pallava era temple dropped following opposition|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/plan-to-take-over-pallava-era-temple-dropped-following-opposition/article5094153.ece|newspaper=The Hindu|lang=en|date=5 shtator 2013|accessdate=15 tetor 2014|first=D.|last=Madhavan}}</ref> ;Tempulli Subrahmanja në Saluvankupam [[File:Subrahmanya Temple, Saluvanakuppam front view.jpg|thumb|left|327px|Pamje e rrënojave të Tempullit Subrahmanja në Saluvankupam]] '''[[Tempulli Subrahmanja në Saluvankupam]]''' pranë [[Mahabalipurami]]t në distriktin e [[Kançipurami]]t është një faltore kushtuar Muruganit. Arkeologët besojnë se faltorja, e zbuluar në vitin [[2005]], konsiston në dy shtresa: një tempull me tulla i ndërtuar gjatë Periudhës Sangam (shekulli i III p.e.s. deri në shekullin e III të e.s.) dhe një tempull prej graniti i Periudhës Pallava që daton nga shekulli i VIII dhe i ndërtuar mbi faltoren prej tullash. Skuadra e 'Archaeological Survey of India' që drejtoi gërmimet beson se tempulli prej tulle mund të jetë më i vjetri i llojit të tij i zbuluar në [[Tamil Nadu]].<ref name="thehindu_20050921">{{cite news|title=Remains of ancient temple found|newspaper=The Hindu|author=N. Subramanian|url=http://www.hindu.com/2005/09/21/stories/2005092104692000.htm|date=21 shtator 2005|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=10 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110082332/http://www.hindu.com/2005/09/21/stories/2005092104692000.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="toi_20100801">{{cite news|title=New finds of old temples enthuse archaeologists|publisher=Times of India|author=N. Ramya|lang=en|date=1 gusht 2010|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-08-01/chennai/28281794_1_inscription-shore-temple-oldest-temples|access-date=7 tetor 2016|archive-date=15 shtator 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915014729/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-08-01/chennai/28281794_1_inscription-shore-temple-oldest-temples|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, arkeologu i shquar indian R. Nagasvami është kritik me këtë mendim për shkak të mungesës së referencave për faltoren në literaturën popullore të periudhës.<ref name="toi_20100801" /> [[File:SaluvanakuppamVel.jpg|thumb|327px|''Vel'' guri mbi një platformë tulle në hyrjen e faltores]] Tempulli u zbulua nga një skuadër arkeologësh të ASI-t bazuar në të dhënat e gjetura në një mbishkrim në shkëmb të lënë të ekspozuar nga [[cunami]] i [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] të vitit [[2004]]. Fillimisht, gërmimet treguan një faltore pallava të shekullit të VIII, ndërsa gërmimet e mëtejshme treguan se faltorja e shekullit të VIII kishte qenë ndërtuar mbi themelet prej tulle të një faltoreje më të hershme. Faltorja prej tulle është datuar nga Periudha Sangam. Tempulli është i drejtuar nga veriu, ndryshe nga shumica e [[Tempulli hindu|tempujve hindu]]. Janë gjetur artifakte nga të dyja fazat, si nga faza Sangam ashtu dhe nga ajo Pallava. Ajo është faltorja më e vjetër e Muruganit në [[Tamil Nadu]].<ref name="toi_20100801" /> Mendohet gjithashtu se është një nga vetëm dy tempujt para-pallava që janë zbuluar në Tamil Nadu, ndërsa tjetri është Tempulli Vitrirundha Perumal në Vepathur.<ref name="toi_20100801" /> [[File:Garbagriha Saluvankuppam temple.jpg|thumb|left|327px|''[[Garbhagriha]]'' e Tempullit Subrahmanja në Saluvankupam. Ndërsa tullat e holla tabulare në majë u vendosën nga sunduesit Pallava, tullat e mëdha të zbuluara datojnë nga Periudha Sangam]] Kishte hamendësime se tempulli mund të ishte një nga "[[Shtatë Pagodat e Mahabalipuramit]]".<ref name="thehindu_20050727">{{cite news|title=Remains of Subrahmanya temple found near Mahabalipuram|url=http://www.hindu.com/2005/07/12/stories/2005071214881300.htm|newspaper=The Hindu|author=T.S. Subramanian|date=27 korrik 2005|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=3 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103235414/http://www.hindu.com/2005/07/12/stories/2005071214881300.htm|url-status=dead}}</ref> Sipas Thirumurthit, ''[[garbhagriha]]'' ose {{lang-la|sanctum sanctorumi}} i tempullit prej tulle ishte mbushur me rërë dhe mbuluar me pllaka graniti mbi të cilat ishte ndërtuar tempulli më i ri.<ref name="frontline_20051104">{{cite news|title=Another surprise in Mamallapuram|newspaper=Frontline|author=T.S. Subramanian|volume=22|issue=22|lang=en|date=4 nëntor 2005|url=http://www.flonnet.com/fl2222/stories/20051104005113000.htm|access-date=7 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20070809174458/http://www.flonnet.com/fl2222/stories/20051104005113000.htm|archive-date=9 gusht 2007|url-status=dead}}</ref> Sathiamurthi, mbikqyrësi i ASI-t për qarkun e [[Çenai]]t, tha se tempulli prej tulle mund të datonte nga periudha Sangam pasi faltorja qe e drejtuar nga veriu ndryshe nga tempujt modernë që janë të drejtuar nga lindja ose nga perëndimi.<ref name="thehindu_20100813">{{cite news|title=Much more than stone|newspaper=The Hindu|date=13 gusht 2010|url=http://www.hindu.com/fr/2010/08/13/stories/2010081351260800.htm|author=S. Sivakumar|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=10 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110070737/http://www.hindu.com/fr/2010/08/13/stories/2010081351260800.htm|url-status=dead}}</ref> Kjo provonte në mënyrë të vendosur se tempulli ishte ndërtuar përpara shekullit të VI ose të VII, kur ishin shkruar ''[[Shilpa shastra]]t'', tekstet kanonike të [[Arkitektura e tempujve hindu|arkitekturës tempullore]].<ref name="thehindu_20050921" /> Vlerësimet e moshës së faltores prej tulle variojnë nga 1700<ref name="thehindu_20070317">{{cite news|title=Pillars with inscriptions of Pallava, Chola kings found|newspaper=The Hindu|url=http://www.hindu.com/2007/03/17/stories/2007031701111600.htm|date=17 mars 2007|author=T.S. Subramanian|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=24 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110824042809/http://www.hindu.com/2007/03/17/stories/2007031701111600.htm|url-status=dead}}</ref> deri në 2200 vjet.<ref name="bbc">{{cite news|title=Tsunami reveals ancient temple sites|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4312024.stm|author=Paddy Maguire|publisher=British Broadcasting Corporation|lang=en|date=27 tetor 2005}}</ref> Arkeologët besojnë se faltorja prej tulle u shaktërrua nga një [[cunami]] ose një ciklon, që ka ndodhur shumë kohë më parë.<ref name="bbc" /> [[Dinastia Pallava]] ndërtoi një tempull graniti mbi themelet prej tulle në shekullin e VIII, që me gjasa u shkatërrua gjithashtu nga një cunami.<ref name="bbc" /> Sipas arkeologëve cunami i dytë duhet të ketë ndodhur në shekullin e XIII pasi mbishkrimet e fundit, që flasin për faltoren datojnë nga viti 1215.<ref name="toi_20100801"/> [[File:Saluvankuppam artifacts.jpg|thumb|327px|Rrënoja dhe pllaka granit të zbuluara gjatë gërmimeve në sit]] Pranë tempullit gjenden shumë mbishkrime shkëmbore. Zbulimi i tre kolonave prej granit me mbishkrime dhurimesh të bëra për faltoren çuan në zbulimin e vetë tempullit.<ref name="thehindu_20050727" /> Ndërsa një kolonë përmban një mbishkrim që regjistron dhurimin e dhjetë ''kazhanchuve'' (topa të vegjël<ref name="thehindu_20070317" />) prej ari nga një Kirarpirijan i [[Mahabalipurami]]t në vitin 858,<ref name="thehindu_20050727" /> një tjetër regjistron dhurimin e 16 ''kazhançuve'' prej ari në vitin 813 për mirëmbajtjen e një feneri nga një grua brahmine e quajtur Vasanthanar.<ref name="thehindu_20050727" /> Kolona e tretë ka një mbishkrim nga Raxha Raxha Çola I.<ref name="thehindu_20070317" /> Përveç këtyre, në tempull ndodhen pesë kolona të tjera me mbishkrime nga mbretërit pallava, Dantivarmani I, Nandivarmani III dhe Kambavarmani, mbreti Rashtrakuta, Krishna III dhe mbreti çola, Raxhendra Çola III.<ref name="thehindu_20070317" /> ''[[Garbhagriha]]'' ose ''shenjtërorja'' është 2 metra e gjatë dhe 2.2 metra e gjerë si dhe përbëhet prej 27 rreshta tullash.<ref name="thehindu_20050921" /> Tullat e përdorura janë të ngjashme me ato të përdorura në sitet e tjera të Periudhës Sangam si Puhari, [[Urajuri]], Mangudi dhe [[Arikamedu]].<ref name="thehindu_20050921" /> Një ''vel'' (shtizë hyjnore) guri është pozicionuar në hyrje të faltores.<ref name="thehindu_20100813" /> Gjatë gërmimeve u zbulua një pllakë terrakote që paraqiste një ''Kuravai Kuthu'', një kërcimi përmendur te eposi tamil i shekullit të I të e.s. ''Silappadhikaram''.<ref name="thehindu_20100813" /> Sathjamurthi mendon se mund të mos ketë patur ndonjë idhull në ''[[garbhagriha]]n'' katrore pasi është shumë e vogël për të bujtur një të tillë. Tempulli është i rrethuar nga një ''prakara'' ose mur rrethues që daton nga Periudha Sangam.<ref name="thehindu_20050921" /> Sipas Thirumurthit, faltorja është "kompleksi më i madh prej tulle që daton nga periudha para-Pallava".<ref name="thehindu_20070317" /> Tempulli është ndërtuar mbi një shtresë aluvionale mbi të cilën është vendosur një shtresë tullash të bëra nga njeriu.<ref name="currentscience_20110410">{{cite journal|title=Saluvankuppam coastal temple – excavation and application of soil micromorphology|journal=Current Science|volume=100|issue=7|date=10 prill 2011|author1=Sathyabhama Badhreenath|author2=Hema Achyuthan|author3=Smriti Haricharan|author4=K.P. Mohandas|url=http://www.currentscience.ac.in/Volumes/100/07/1071.pdf|lang=en|accessdate=23 gusht 2012}}</ref> Mbi këtë shtresë ishin katër shtresa të tjera me tulla të ndara nga katër shtrsa lateriti.<ref name="currentscience_20110410" /> Në sit janë përdorur dy lloje tullash: tulla të mëdha prej lateriti të Periudhës Sangam dhe tulla të holla tabulare të periudhës së mëvonshme. Tullat janë lidhur bashkë me llaç gëlqere.<ref name="currentscience_20110410" /> === Kançipurami=== [[File:Kailasanathar temple Kanchipuram (16).jpg|thumb|left|318px|Tempulli Kailasanathar, tempulli më i vjetër në qytet]] I vendosur në brigjet e lumit Vegavathi, [[Kançipurami]] ka qenë sunduar nga [[Dinastia Pallava]], [[Dinastia Çola|Dinastia Mesjetare Çola]], Dinastia e Vonë Çola, Dinastia Pandja, [[Perandoria Vixhajanagara]], Mbretëria Karnatike dhe Perandoria Britanike. Monumentet historike të qytetit përfshijnë [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanathar]] dhe [[Tiru Paramesvara Vinagarami|Tempullin Vaikunta Perumal]]. Historikisht, [[Kançipurami]] ishte një qendër arsimi<ref name="Raoxviii">{{cite book|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy Publications|id=ISBN-10 8189973541, isbn-13 9788189973544|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints & Temples|url=https://books.google.al/books?id=HJFldI75dRcC|lang=en|year=2008|page=xviii}}</ref> dhe ishte i njohur si ''Ghatikasthanami'', ose "vendi i mësimit".<ref name="Raman80">{{cite book|author=K.V. Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of its History, Art and Architecture|lang=en|year=1975|page=80}}</ref> Qyteti ishte gjithashtu një qendër fetare e mësimit të përparuar për [[Xhainizmi]]n dhe [[Budizmi]]n midis shekullit të I dhe të V të e.s. .<ref name="344Thapar345">{{cite book|author=Romila Thapar|title=Early India: From the Origins to AD 1300|url=https://archive.org/details/alf.2547.934.tha|lang=en|year=2001|pages=[https://archive.org/details/alf.2547.934.tha/page/344 344]-5}}</ref> {|class = "wikitable" width="339" cellpadding="5" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 100%; background-color: ##F0F8FF; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="3" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''Kronologjia e [[Kançipurami]]t'''</big> [[300]]-… |- |Mbretëria Pallava |[[300]] – [[896]] |- |Dinastia Çola |[[897]] – [[1296]] |- |Perandoria Vixhajanagara |[[1361]] – [[1645]] |- |Prijësit Arkadu |[[1701]] – [[1750]] |- |Britania |[[1751]] – [[1947]] |- |India e pavarur |[[1947]] - … |} Në teologjinë hindu të [[vaishnavizmi|sektit vaishnavit]], [[Kançipurami]] është një nga shtatë [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi|vendet e pelegrinazhit hindu]] (Tirtha), për çlirim shpirtëror<ref>{{cite book|author1=Jean Holm|author2=John Bowker|title=Sacred Place|url=http://books.google.com/books?id=5xlfCgAAQBAJ|lang=en|year=2001|isbn=978-1-62356-623-4|page=70}}</ref> të quajtur [[Sapta Puri]]. Qyteti bujt [[Tempulli Varadharaxha Perumal|Tempullin Varadharaxha Perumal]], [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullin Ekambaresvarar]], [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]] dhe [[Tempulli Kumarakotam|Tempullin Kumarakotam]], që janë disa nga tempujt më të rëndësishëm hindu në shtetin [[Tamil Nadu]]. Nga 108 tempujt e shenjtë të zotit [[Vishnu]], 14 gjenden në Kançipuram. Qyteti është veçanërisht i rëndësishëm për [[Vaishnavizmi]]n, por është gjithashtu edhe një vend i shenjtë pelegrinazhi për [[Shaivizmi]]n. Ndërsa pranohet gjerësisht se [[Kançipurami]] kishte shërbyer si kryeqyteti i Dinastisë së Hershme Çola,<ref name="Kamath127">{{cite book|title=Chennai|year=2000|publisher=Orient Longman Limited|first=Rina|last=Kamath|isbn=81-250-1378-4|url=http://books.google.co.in/books?id=bw2vDg2fTrMC&pg=PA127|lang=en|page=127}}</ref><ref name="Hoiberg2000">{{cite book|title=Student's Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39|first=Indu Ramchandani|last=Hoiberg|lang=en|year=2000|publisher=Encyclopædia Britannica (India)|place=Nju Delhi|isbn=0-85229-760-2|url=http://books.google.co.in/books?id=kEj-2a7pmVMC}}</ref> pohimi është kontestuar nga historiani indian P.T. Srinivasa Ijengar, që shkroi se kultura tamile e Periudhës Sangam nuk u përhap nëpërmjet distriktit të Kançipuramit dhe përmend zanafillën sanskrite të emrit të tij në mbështetje të opinionit të tij.<ref name="322Iyengar333">{{cite book|title=History of the Tamils from the Earliest Times to the Present Day|last=Iyengar|first=P.T. Srinivasa|year=1929|publisher=University of Madras|url=http://books.google.co.in/books?id=ERq-OCn2cloC|lang=en|pages=322–33}}</ref> Përmendjet më të hershme të Kançipuramit janë në librat e gramaticienit të sanskritishtes [[Patanxhali]], që jetonte midis shekujve të III dhe të II p.e.s..<ref name="322Iyengar333"/> Qyteti besohet se ka qenë pjesë e Mbretërisë mitike Dravida të eposit të ''[[Mahabharata]]s'',<ref name="322Iyengar333"/> dhe përshkruhej si "më i miri mes qyteteve" ([[sanskritishtja|sanskritisht]]: ''Nagareshu Kançi'') nga poeti sanskrit i shekullit të IV, Kalidasa.<ref name="Historical Importance">{{cite web|url=http://kanchi.nic.in/history.htm|year=2011|title=Historical Importance of Kanchipuram|publisher=National Informatics centre|lang=en|accessdate=26 qershor 2012|archive-date=18 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060518021820/http://kanchi.nic.in/history.htm|url-status=dead}}</ref> Qyteti vlerësohej si "Banarasi i Jugut".<ref name="Gopal177">{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/177|last=Gopal|first=Madan|year=1990|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|lang=en|page=177}}</ref> [[File:Kailayanathar10.jpg|318px|thumb|Skulptura brenda Tempullit Kailasanathar]] Kançipurami u bë një qytet më i rëndësishëm kur Mbretëria Pallava e [[Andra Pradesh]]it të jugut, të vëmendshëm për pushtimet e vazhdueshme nga veriu, e zhvendosën kryeqytetin e tyre në jug në shekullin e VI.<ref name="Pochhammer99">{{cite book|author=Wilhelm von Pochhammer|publisher=Allied Publishers|lang=en|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=mHLB4m75pisC|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|id=ISBN-10 8177647156, isbn-13 9788177647150|page=99}}</ref><ref name="544Madras546">{{cite journal|journal=Imperial Gazetteer of India|title=Madras: The Presidency; Mountains, Lakes, Rivers, Canals, and Historic Areas – Provincial Series Madras|publisher=Superintendent of Government Printing|location=Kalkuta|year=1908|url=http://books.google.com/books?id=xXglUxeS_WkC&pg=PA544|lang=en|accessdate=12 qershor 2012|pages=544-6}}</ref> Sunduesit Pallava e fortifikuan qytetin me ledhe, hendeqe të gjera, rrugë të planifikuara mirë dhe tempuj me punime mjeshtrore. Nën sundimin Pallava, [[Kançipurami]] lulëzoi si një qendër e mësimit Hindu dhe Budist. Mbreti Narasimhavarmani II ndërtoi tempuj të rëndësishëm hindu në qytet, [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kançi Kailasanathar]], [[Tempulli Varadharaxha Perumal|Tempullin Varadharaxha Perumal]] dhe [[Tempulli Iravatanesvara në Kançipuram|Tempullin Iravatanesvara]].<ref name="Jouveau-Dubreuil71">{{cite book|title=The Pallavas|first=Gabriel|last=Jouveau-Dubreuil|year=1994|isbn=81-206-0574-8|url=http://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC|page=71|lang=en}}</ref> [[Xuan Zang]]u, një udhëtar kinez që vizitoi Kançipuramin në vitin [[640]], shënoi se qyteti ishte 9.7&nbsp;km në perimetër dhe se banorët e tij ishin të shquar për guximin, përkushtimin, dashurinë për drejtësinë dhe vlerësimin e mësimit.<ref name="544Madras546"/><ref name="Smith473">{{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest including the invastion of Alexander the Great|lang=en|publisher=Clarendon Press|year=1914|edition=3rd|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ&pg=PA474|page=473}}</ref> Mbreti i Dinastisë Mesjetare Çola, Aditja I pushtoi Mbretërinë Pallava, duke përfshirë edhe Kançipuramin, pasi mundi sunduesin pallava, Aparaxhitavarman (880-897) rreth vitit 890.<ref name="Sastri113">{{cite book|first=K.A. Nilakanta|last=Sastri|origyear=1935|year=1935|lang=en|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/dli.csl.7720|publisher=University of Madras|page=113}}</ref> Nën sundimin Çola, qyteti ishte qendra e nënmbretërisë veriore.<ref name="Aiyangar60">{{Cite book|last=Aiyangar|first=Sakkottai Krishnaswami|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of|year=2004|isbn=81-206-1850-5|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|page=60|lang=en}}</ref> Provinca u riemërtua "Xhajamkonda Çolamandalam" gjatë mbretërimit të Raxha Raxha Çolas I ([[985]]-[[1014]]),<ref name="11Raman26">{{Cite book|first=K.V.|last=Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture|year=1975|lang=en|isbn=8170170265|url=http://books.google.co.in/books?id=myK8ZYEIu4YC&pg=PA36|pages=11-26}}</ref><ref name="Rao126">{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|publisher=Readworthy|lang=en|isbn=978-81-89973-54-4|page=126}}</ref> ====Tempujt==== {{Shiko gjithashtu|Lista e tempujve në Kançipuram}} '''[[Kançipurami]]''' është një qytet i famshëm tempullor në Indi si "Qyteti i Njëmijë Tempujve".<ref>{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|title=Tourist Places|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423094259/http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|archive-date=23 prill 2012|publisher=Government of Tamil Nadu|year=2001}}</ref> Midis tempujve madhorë hindu në Kançipuram janë disa nga tempujt më të shquar të Vishnut e Shivës në [[Tamil Nadu]] si [[Tempulli Varadharaxha Perumal]] i [[Vishnu]]t dhe [[Tempulli Ekambaranatha]] është "banesa tokësore" e [[Shiva|Shivës]]. [[Tempulli Kamakshi Aman]], Kumara Kotam, Tempulli Kaçapeshvarar [[Tempulli Kançi Kailasanathar]] janë disa nga tempujt e tjerë të shquar. * {{color box|#00FFFF| * |#00FFFF}} ''[[Divja Desamët]]'' – tempujt kushtuar Vishnut të hyjnizuar te ''Divja Prabandha'', kanoni i hershëm mesjetar i letërisë tamile të shenjtëve alvarë midis shekujve të VI dhe të IX. Në Kançipuram ndodhen '''[[Divja Desamët|15 Divja Desamë]]'''. * {{color box|#FFA07A| * |#FFA07A}} ''[[Padal Petra Sthalamët]]'' – ku tre nga najanarët më të nderuar (shenjtë shaivitë), Apari, Sundarari dhe Tirugnana Sambandari kanë hyjnizuar tempujt e Shivës në ''Tevaram'' gjatë shekujve të VII dhe të VIII. Në Kançipuram ndodhen '''[[Paadal Petra Sthalamët|11 Paadal Petra Sthalamë]]'''. =====Budizmi===== [[Budizmi]] besohet se ka lulëzuar në Kançipuram midis shekujve të I dhe të V.<ref name="Trainor13">{{Cite book|last=Trainor|first=Kevin|title=Buddhism The Illustrated Guide|url=https://archive.org/details/buddhism00kevi/page/13|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-517398-8|lang=en|page=13}}</ref> Disa budistë të shquar të lidhur me Kançipuramin janë Arjadeva (shekulli II-III), një pasues i Nagarxhunës së Universitetit të [[Nalanda]]s, Dignaga dhe komentuesit Pali, Buddhaghosa dhe Dhammapala.<ref name="Rao20">{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|publisher=Readworthy|isbn=978-81-89973-54-4|page=20|lang=en}}</ref> Sipas një tradite popullore, Bodhidharma, një murg budist i shekullit V-VI dhe themeluesi i [[Kung Fuja Shaolin|Kung Fusë Shaolin]] ishte djali i tretë i një mbreti pallava nga Kançipurami.<ref name="125Zvelebil126">{{Cite journal|last=Zvelebil|first=Kamil V.|title=The Sound of the One Hand|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=107|issue=1|year=1987|pages=125-6|doi=10.2307/602960|jstor=602960|lang=en}}</ref> Megjithatë, tradita të tjera ia caktojnë zanafillën nga vende të tjera të Indisë.<ref name="McRae26">{{Cite book|last=McRae|first=John R.|year=2000|url=http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|editor1-last=Heine|editor1-first=Steven|editor2-last=Wright|editor2-first=Dale S.|title=The Kōan: Texts and Contexts in Zen Buddhism|publisher=Oxford University Press|page=26|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=25 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725041529/http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|url-status=dead}}</ref> Institucionet budiste të Kançipuramit ishin përhapëse të Budizmit Theravada te populli Mon i [[Birmania|Mjanmari]]t dhe [[Tailanda|Tailandës]] që nga ana tjetër e përhapën besimin budist te popujt e tjerë të Azisë Jug-Lindore.<ref name="Harvey56">{{Cite book|last=Harvey|first=G.E.|title=History of Burma|year=2000|url=http://books.google.ca/books?id=vmIVhKXwrFcC&pg=PA56&lpg=PA56|page=56|lang=en}}</ref> Kançipurami ka qenë tradicionalisht një qendër arsimimi për [[Hinduizmi]]n,<ref name="Raoxviii"/><ref name="Raman80"/> [[Xhainizmi]]n dhe [[Budizmi]]n.<ref name="344Thapar345"/> Manastiret budiste vepronin si bërthama të sistemit arsimor budist. Me rigjallërimin gradual të [[Hinduizmi]]t gjatë mbretërimit të mbretit pallava, Mahendra Varmani I, sistemi arsimor hindu mori rëndësi me [[sanskritishtja|sankritishten]] që ishte gjuhë zyrtare.<ref name="344Thapar345"/> =====Tempujt xhainistë===== [[File:Tiruparuthikundram (13).jpg|thumb|left|345px|Verandë me kolona e Tempullit Trilokjanatha]] Mendohet se [[Xhainizmi]] u fut në Kançipuram nga Kunda Kundaçarja ([[shekulli I|shekulli i I i e.s.]]) .<ref name="Rao20"/> Xhainizmi u përhap në qytet nga Akalanka ([[shekulli III|shekulli i III i e.s.]]). Dinastia Kalabhra, sunduesit e Kançipuramit përpara Dinastisë Pallava, ndiqnin xhainizmin që, nga përkrahja mbretërore fitoi popullaritet.<ref name="Rao20"/> Mbretërit pallava Simhavishnu, Mahendra Varmani dhe Simhavarmani ([[550]]-[[560]]) ishin gjithashtu ndjekës të [[Xhainizmi]]t, deri në ardhjen e ''Najanmarëve'' dhe ''Azhvarëve'' gjatë [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli VII|të VII]].<ref name="Rao20"/> Mahendravarmani I u konvertua nga Xhainizmi në [[Hinduizmi|Hinduizëm]] nën ndikimin e najanmarit Apar, që shënoi një pikë kthese në gjeografinë fetare.<ref name="Rao20"/> Dy sektet e [[Hinduizmi]]t, [[Shaivizmi]] dhe [[Vaishnavizmi]] u gjallëruan përkatësisht nën ndikimin e Adi Shankarës dhe Ramanuxhës.<ref name="Ayyar69">{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|accessdate=7 shkurt 2013|page=69|lang=en}}</ref><ref name="Smith468">{{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest Including the Invastion of Alexander the Great|year=1914|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ|page=468|lang=en}}</ref> Dinastia e Vonë Çola dhe mbretërit Vixhajanagara e toleruan Xhainizmin dhe besimi ishte akoma i praktikuar në Kançipuram.<ref name="Rao20"/> [[File:Tiruparuthikundram (15).jpg|thumb|264px|kulla piramidale e tempullit Trilokjanatha]] ;Tempulli Trilokjanatha [[Tempulli Trilokjanatha|Tempulli Trilokjanatha/Çandraprabha]] është një [[Tempulli xhainist|tempull i dyfishtë xhainist]] që ka mbishkrime nga mbreti pallava, Narasimhavarmani II dhe mbretërit çola, Raxjendra Çola I, Kulothunga Çola I dhe Vikrama Çola si dhe mbishkrime kanareze të mbretit vixhajanagara, Krishnadevaraja. '''[[Tempulli Trilokjanatha]]''' i quajtur edhe '''[[Tempulli xhainist]] i Thiruparthikundramit''' për shkak se ndodhet në lagjen Thiruparthikundram të [[Kançipurami]]t, është një tempull kushtuar figurave fetare xhainiste. Tempulli, i lidhur me sektin Digambara të [[Xhainizmi]]t është ndërtuar në stilin dhe materialet e [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]] dhe besohet se është ndërtuar gjatë sundimit të Dinastisë Pallava gjatë shekullit të VIII bashkë me Tempullin Çandraprabha në rajonin e kompleksit rrethues që emërtohet si Xhaina Kançi, ndërsa dy pjesët e tjera të qytetit janë të emërtuara përkatësisht Shiva Kançi dhe Vishnu Kançi. [[File:Tiruparuthikundram (12).jpg|thumb|left|327px|Tempulli Trilokjanatha]] [[Dinastia Pallava]], sunduese e rajonit gjatë viteve të saj të para përqafoi [[Xhainizmi]]n. Sipas legjendës vendore, tempulli u ndërtua nga dishepulli Pallava i të diturve Vamana dhe Mallisena. Ka edhe legjenda të tjera që ia atribuojnë ndërtimin e tempullit Simhavishnut, mbretit të parë Pallava gjatë dhjetëvjeçarit të fundit të shekullit të VI.<ref name="hindu2"/> Megjithatë tempulli besohet se është ndërtuar gjatë shekullit të VIII afër vitit 800. Mbishkrimet çola dhe vixhajanagara tregojnë përkrahjen e madhe të tempullit. Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] me një [[Gopurami|gopuram]] (kulla e portikut) tre-katësh. Në tempull ndodhen tre faltore paralele me imazhin e [[Mahavira]]s që zë qendrën. Imazhi i Lokanatharit, shenjti i 24-ërt xhainist [[tirthankara]], është i vendosur në anën veriore, ndërsa Neminatha i vendosur në anën jugore. Të tre faltoret janë në formë rrethore dhe bujtin imazhe prej bronxi. Faltorja e Mahaviras bujt Dharmadevin dhe një tirthankara përbri tij.<ref name="hindu2"/> Në sallonin që të çon në shenjtërore ka kollona të pikturuara. Si në tempujt hindu indiano-jugor, ndodhet një shtyllë flamuri (e quajtur ''Dvaxhastamba'') midis aksit të hyrjes dhe shenjtërores.<ref name="Rao111">{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|isbn=978-81-89973-54-4|page=111|lang=en}}</ref> Tempulli ka një numër të madh pikturash në tavane të shoqëruara me shkrime në alfabetin tamil Grantha qëm endohet se përmbajnë historinë e jetës së Krishnës të paraqitur nga shumica e pikturave.<ref name="hindu2">{{cite news|lang=en|title=Art languishes in dilapidated Jain temple|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/23/stories/2003052301431000.htm|date=23 maj 2003|accessdate=25 gusht 2016|publisher=The Hindu|last=Chakravarthy|first=Pradeep|archive-date=8 korrik 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030708081111/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/23/stories/2003052301431000.htm|url-status=dead}}</ref> [[File:Sri Veerattaaneswarar Temple.JPG|thumb|318px|Tempulli Thriuvathigai]] ;Tempulli i Thiruvadigait '''[[Tempulli i Thiruvadigait]]''' i quajtur edhe Tempulli Sri Virataanesvarar (në gjuhën tamile: அருள்மிகு வீரட்டான்டேஸ்வரர் திருக்கோவில்) është një [[Tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar Shivës. Është i vendosur në fshatin Thiruvathigai që është rreth 2 kilometra në lindje të qytetit të Panrutit. [[Shiva]] në këtë tempull adhurohet në formën e Virataanesvararit. Tempulli<ref>{{cite web|url=http://www.tamilnadutourism.org/places/citiestowns/Cuddalore.aspx?catid=C1&subcat1id=C1S1&subcat2id=C1S1S30&sm=C1S1S30|work=tamilnadutourism.org|title=Cuddalore, Tamil Nadu Tourism Department|lang=en}}</ref> është i vendosur në distriktin e Arkadusë Jugore 2&nbsp;km nga Panruti. [[Tempulli i Thiruvadigait]] u ndërtua fillimisht si një [[tempulli xhainist|tempull xhainist]] nga mbreti pallava, Mahendravarmani I në shekullin e VI në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Megjithatë me konvertimin nga [[Xhainizmi]] në [[Hinduizmi|Hinduizëm]], Mahendravarmani e shkatërroi tempullin e mëparshëm dhe në këtë vend ndërtoi një tempull për Shivën. Gjithësesi në tempull kanë mbetur disa shenja të artifakteve xhainiste. Në këtë kompleks gjendet edhe një tempull tjetër i Shivës si dhe një Tempull i Vishnut në afërsi që besohet se është ndërtuar me mbetjet e shkatërruara të tempullit xhainist. =====Tempujt Hindu===== [[File:Ekam.jpg|thumb|left|Kulla me një liqen përpara e Tempullit Ekambaresvarar – tempulli më i madh në qytet]] Sipas [[Hinduizmi]]t, një kshetra është një fushë e fuqisë vepruese dhe një vend i shenjtë ku mund të arrihet shpëtimi përfundimtar ose ''[[moksha]]''. ''Garuda Purana'' thotë se shtatë qytetet, ose [[Sapta Puri]]t, duke përfshirë edhe Kançipuramin janë mundësues të ''mokshas''.<ref name = "Ayyar69"/><ref name="Gopal177"/> Qyteti është një vend pelegrinazhi si për sektin shaivit ashtu dhe për atë vaishnavit. Ai ka afërsisht 108 tempuj shaivitë.<ref>{{Cite web|url=http://www.columbuslost.com/2013/12/108-shiva-temples-of-kanchipuram.html|title=108 Shiva Temples of Kanchipuram|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705183836/http://www.columbuslost.com/2013/12/108-shiva-temples-of-kanchipuram.html|url-status=dead}}</ref> [[Tempulli Ekambaresvarar]] në Kançipuramin verior, kushtuar Shivës, është tempulli më i madh në qytet.<ref name="Let’s Go584">{{Cite book|title=Let's Go India & Nepal 8th Edition|year=2004|lang=en|isbn=0-312-32006-X|url=http://books.google.com/books?id=oM2ZqMfg7hYC&pg=PA584|page=584}}</ref> ''[[Gopurami|Kulla e portikut]]'' të tij, është 59 m i lartë, duke e bërë atë një nga kullat tempullore më të mëdha në Indi. Ai është një nga pesë tempujt e quajtur ''[[Pança Bhuta Sthalamët|Pança Bhuta Sthalamë]]'', që përfaqësojnë shfaqjen e pesë elementeve kryesorë të natyrës; [[toka]], [[uji]], [[ajri]], [[qielli]] dhe [[zjarri]].<ref name="301Ramasëmy302">{{Cite book|last=Ramaswamy|first=Vijaya|title=Historical dictionary of the Tamils|year=2007|isbn=978-0-470-82958-5|lang=en|pages=301-2}}</ref> Tempulli Ekambaresvarar përfaqëson tokën.<ref name="301Ramasëmy302"/> [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempulli Kailasanathar]], kushtuar Shivës dhe i ndërtuar nga mbretërit pallava, është [[Tempulli hindu|tempulli më i vjetër hindu]] që ekziston. Ai është shpallur monument arkeologjik nga ASI. Ai ka një seri qelash me skulptura brenda.<ref name="Ayyar73">{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|lang=en|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=73}}</ref> Në [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]], hyjnesha [[Parvati]] është paraqitur në formën ''jantra'', ''çakra'' ose ''pithami'' (bazamenti). Në këtë tempull, ''jantra'' është vendosur përballë hyjnisë.<ref name="70Ayyar71">{{cite book|last=Ayyar|first=P. V. Jagadisa|title=South Indian Shrines: Illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|pages=70-1|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|lang=en}}</ref> [[Adi Shankara]] është i lidhur ngushtësisht me këtë tempull dhe besohet se pranë këtij tempulli ka vendosur [[Kançi Kamakoti Pithami|Kançi matha]]n.<ref name="Tourist places in Kanchipuram">{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|title=Tourist places in Kanchipuram|publisher=National Informatics Centre|year=2012|lang=en|accessdate=26 qershor 2012|archive-date=23 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423094259/http://www.kanchi.tn.nic.in/tourism%20place.html|url-status=dead}}</ref> Tempulli Mukthisvarar, i ndërtuar nga Nandivarman Pallava II ([[720]]-[[796]])<ref name="Ayyar86">{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|lang=en|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=86}}</ref> dhe [[Tempulli Iravatanesvara në Kançipuram|Tempulli Iravatanesvara]] i ndërtuar nga Narasimhavarman Pallava II ([[720]]-[[728]]) janë tempuj të tjerë të Shivës nga Periudha Pallava. Kaçi Metrali – Tempulli Karçapesvarar,<ref name="Ayyar73"/> Tempulli Onakanthan Tali, Tempulli Kaçi Anekatangapadam,<ref name="Ayyar86"/> Tempulli Kuranganilmutam,<ref name="Soundara Rajan27">{{Cite book|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|lang=en|isbn=81-7022-857-3|url=http://books.google.co.in/books?id=lAWS49f8HKoC&pg=PA27|page=27}}</ref> dhe Tempulli Karaithirunathar në Tirukalimedu janë tempuj të Shivës në Kançipuram të lavdëruar nga ''Tevarami'', vepra kanonike shaivite në [[gjuha tamile|gjuhën tamile]] e [[shekulli VII|shekujve të VII]] dhe [[shekulli VIII|të VIII]]. [[File:Varadharajar1.jpg|thumb|right|Kolona të skalitura dhe zinxhirë të varur guri në Tempullin Varadaraxhar]] [[Tempulli Kumarakotam]], kushtuar Murugas, është i vendosur midis Tempullit Ekambaresvarar dhe Tempullit Kamakshi Aman, që zhvillon kultin e Somaskandas (Skanda, djali i Shivës dhe Parvatit). ''Kandapuranami'', vepra fetare tamile mbi Muruganin, e përkthyer nga ''Skandapurana'' [[sanskritishtja|sanskrite]], u hartua në vitin [[1625]] nga Kaçiapa Shivaçarja në këtë tempull.<ref name="Rao110">{{cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=http://books.google.com/books?id=HJFldI75dRcC|year=2008|isbn=978-81-89973-54-4|page=110|lang=en}}</ref> [[Tempulli Varadharaxha Perumal]], kushtuar [[Vishnu]]t dhe që shtrihet në 93.000 m<sup>2</sup>, është tempulli më i madh i Vishnut në Kançipuram. Ai u ndërtua nga [[Dinastia Çola]] në vitin [[1053]] dhe u zgjerua gjatë mbretërimeve të Kulotunga Çolas I ([[1079]]–[[1120]]) dhe Vikrama Çolas ([[1118]]–[[1135]]). Është një nga ''[[Divja Desamët]]'', 108 banesat e shenjta të Vishnut.<ref>{{cite web|title=Divya Desams of Lord Vishnu|lang=en|url=http://www.stephen-knapp.com/divya_desams_of_lord_vishnu.htm|work=stephen-knapp.com|author=Stephen Knapp}}</ref> Tempulli përmban skalitje hardhucash, një e veshur me ar dhe dhe një tjetër e veshur me argjend, mbi [[garbhagriha|shenjtërore]].<ref>{{cite web|title=Gateway to Kanchipuram district - Varadaraja Temple|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/varadaraja.htm|lang=en|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730053553/http://www.kanchi.tn.nic.in/varadaraja.htm|archive-date=30 korrik 2013}}</ref> Robert Clive thuhet se ka paraqitur një varëse smeraldi në tempull. Është quajtur Clive Makarakandi dhe është akoma e përdorur për të dekoruar hyjninë me raste ceremoniale.<ref name="26Raman39">{{cite book|author=K.V. Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of its History, Art and Architecture|lang=en|year=1975|pages=26-39}}</ref> [[Tiru Paramesvara Vinagarami]] është vendlindja e shenjtit ''azhvar'', Poigai Alvar.<ref name="Ayyar80">{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|accessdate=7 shkurt 2013|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|page=80|lang=en}}</ref> Faltorja qendrore ka godinë tre-katëshe me Vishnun të paraqitur në secilin prej tyre.<ref name="Ayyar80"/> Korridori përreth shenjtërores ka një seri skulpturash që paraqesin sundimin dhe pushtimin Pallava.<ref name="Ayyar80"/> Është tempulli më i vjetër i Vishnut në qytet dhe u ndërtua nga mbreti pallava, Paramesvaravarmani II ([[728]]–[[731]]).<ref name="Ayyar80"/> [[Ashtabuxhakarami]], [[Tempulli Jathothkari Perumal|Tiruveka]], [[Tiruthanka]], [[Tiruvelukai]], [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]], [[Tempulli Pavalavanam|Tiru Pavla Vanami]], [[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]] janë midis ''Divja Desamëve'' të [[Kançipurami]]t.<ref name="Ayyar539">{{cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|lang=en|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC|accessdate=7 shkurt 2013|page=539}}</ref> Në qytet ndodhen edhe pesë ''Divja Desamë'' të tjerë, tre brenda Tempullit Ulagalantha Perumal, një në [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]] dhe një në [[Tempulli Ekambaresvara|Tempullin Ekambaresvarar]].<ref name="Rao109">{{cite book|author=P.V.L. Narasimha Rao|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|publisher=Readworthy|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints & Temples|lang=en|year=2008|page=109}}</ref> [[Kançi Kamakoti Pithami|Kançi Matha]] është një institucion manastiror, historia zyrtare e të cilit pohon se u themelua nga [[Adi Shankara]] i Kaladit, duke e gjurmuar historinë e tij që nga [[shekulli V p.e.s.|shekulli i V p.e.s.]].<ref name="Sarasëati492">{{cite book|title=The True History and the Religion of India: A Concise Encyclopedia of Authentic Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=IhLN2I9yTTkC&pg=PA492|author=Prakashanand Saraswati|publisher=Motilal Banarsidass|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8120817893, isbn-13 9788120817890|page=492}}</ref><ref name="Dalal186">{{cite book|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|author=Roshen Dalal|url=https://books.google.al/books?id=pNmfdAKFpkQC&pg=PA186|publisher=Penguin Books India|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0143415174, isbn-13 9780143415176|page=186}}</ref><ref name="Kuttan244-Arunachalam245">{{cite book|last=Kuttan|first=Mahadevan|author2=P.V. Arunachalam|title=The Great Philosophers of India|year=2009|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=nERVRxj22W0C&pg=PA245|isbn=978-1-4343-7780-7|pages=244-5}}</ref> Një pohim thotë se [[Adi Shankara]] erdhi në Kançipuram dhe vendosi Kançi Mathën të emërtuar "Dakshina Mulamnaja Sarvagnja Sri Kançi Kamakoti Pitham" në një pozicion sipëran, përkatësisht Sarvagnja Pitha, mbi [[matha]]t (institucion fetar hindu) e tjera të nënkontinentit, përpara vdekjes së tij aty.<ref name="Kuttan244-Arunachalam245"/><ref name="44Sharma46">{{cite book|last=Sharma|first=Varanasi Raj Gopal|lang=en|title=Kanchi Kamakoti Math, a myth|year=1987|url=http://books.google.co.in/books?id=T5DXAAAAMAAJ|isbn=0-415-40868-7|pages=44-6}}</ref> Të dhënat e tjera historike tregojnë se [[matha]] u vendos me gjasa në [[shekulli XVIII|shekullin e XVIII]] në [[Kumbakonami|Kumbakonam]], si një degë e [[Sringeri Sharada Pithami|Sringeri Matha]]s dhe se e shpalli veten të pavarur.<ref name="Dalal186"/> Një tjetër '[[matha]]' që ishte e famshme në kohët e lashta ishte 'Upanishad Brahmam Matha', e vendosur pranë Tempullit Kailasanathar në Kançipuram. Ajo ka Mahasamadhin e 'Upanishad Brahmajoginit', një shenjt që shkroi komentarë mbi të tërë [[Upanishadët]] madhorë në Hinduizëm. Thuhet se i dituri i madh, Sadasiva Brahmendra në këtë '[[matha]]' u bë sanjasa. ;Tempulli Kançi Kailasanathar [[File:Kailasanathar Temple - Kanchipuram 2.jpg|thumb|left|268px|Kulla e tempullit Kailasanathar në Kançipuram]] '''[[Tempulli Kançi Kailasanathar]]''' është struktura më e vjetër në Kançipuram,<ref name="Dobbie111">{{cite book|title=India: The Elephant's Blessing|author=Aline Dobbie|url=https://books.google.al/books?id=ckpEd4emnCkC&pg=PA111|publisher=Melrose Press|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 1905226853, isbn-13 9781905226856|page=111}}</ref> kushtuar Shivës dhe i njohur për rëndësinë e tij historike. Ai u ndërtua midis viteve [[685]]-[[705]] nga mbreti Narasimhavarmani II (i quajtur edhe '''Raxhasimha''') i Dinastisë Pallava.<ref name="Ninan132">{{cite book|title=The Development of Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=-8RTZcjg9awC&pg=PA132|author=Madathil Mammen Ninan|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 1438228201, isbn-13 9781438228204|page=132}}</ref> Kompleksi i vendosur ulët prej guri ranor përmban një numër të madh skalitjesh, duke përfshirë shumë hyjni gjysmë-kafshërore që ishin popullore gjatë Periudhës së hershme të Arkitekturës Dravidiane.<ref name="Singh145">{{cite book|last=Singh|first=Sarina|title=South India|url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2|year=2007|isbn=9781740594219|page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2/page/144 145]|lang=en}}</ref> Struktura përmban 58 faltore të vogla që i janë kushtuar formave të ndryshme (Avatarëve) të Shivës. [[File:Kailasanathar Temple.jpg|thumb|358px|Tempulli Kançi Kailasanathar]] Tempulli Kailasanathar (që do të thotë: "Zoti i Malit Kozmik"), është ndërtuar sipas [[Smartizmi|Traditës Smarta]] të adhurimit të Shivës, Vishnut, Devit, [[Surja]]s ([[dielli]]), Ganeshës dhe Kartikejës, në [[Hinduizmi|Hinduizëm]], një praktikë që zëvendësoi [[Budizmi]]n.<ref name="Rao96">{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=96}}</ref> Ai është tempulli i parë strukturor i ndërtuar në Indinë e Jugut nga Narasimhavarmani II, i njohur gjithashtu si Raxhasimha Pallavesvarami. Djali i tij, Mahendravarman III, përfundoi façatën ballore dhe [[gopurami]]n. Tempujt e mëparshëm ndërtoheshin si me dru ashtu dhe të skalitur në faqe shkëmbore në shpella apo masa të stërmëdha shkëmbore, siç shihen në [[Mahabalipurami|Mahabalipuram]].<ref name = "Kailasa">{{cite web|url=http://www.kanchi.tn.nic.in/kailasanathar.htm|title=Kailasanathar Temple|lang=en|accessdate=27 korrik 2013|publisher=National Informatics Centre of Government of India|archive-date=30 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730053532/http://www.kanchi.tn.nic.in/kailasanathar.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Subburaj33">{{cite book|title=Tourist Guide to South India|url=https://books.google.al/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA33|lang=en|author=V.V.K. Subburaj|publisher=Sura Books|orig-year=2003|year=2006|id=ISBN-10 8174781757, isbn-13 9788174781758|page=33}}</ref> Tempulli Kailasanathar krijoi prirjen për tempujt e tjerë të ngjashëm në Indinë Jugore.<ref name="DK Publishing11">{{cite book|title=Great Monuments of India|url=https://books.google.al/books/about/Great_Monuments_of_India.html?id=PE9gPgAACAAJ|author=D.K. Publishing|publisher=Dorling Kindersley|lang=en|year=2009|id=ISBN-10 0756659078, isbn-13 9780756659073|page=11}}</ref> Sipas besimit vendor, tempulli ishte një strehim i sigurt për sunduesit e mbretërisë gjatë luftërave. Një tunel sekret, i ndërtuar nga ata, përdorej si një rrugë shpëtimi dhe që është akoma i dukshëm.<ref name="Kailasa"/> {{multiple image |direction = vertical |align = left |width = 264 |image1 = Kailasawaathar innercourt.jpg |caption1 = Oborri i brendshëm për ecjen rituale përreth shenjtërores me 58 faltoreza të vogla. |image2 = 01Kailasanathar Temple Rich Architecture in Sculptures Design.jpg |caption2 = Dizajni tipik i kolonës me luanë mitikë shumë-drejtimësh. |image3 = Kailayanathar2.jpg |caption3 = Pamje e tempullit }} Tempulli, në formën e tij të stilizuar fillestare, u ndërtua në Arkitekturën Pallava me ndikime të stileve të mëvonshme të zhvilluar nga [[Dinastia Çola]] dhe [[Perandoria Vixhajanagara]].<ref name="Kailasa"/> Është një arkitekturë e ndërtuar prej guri ndryshe nga [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Arkitektura e skalitur në shkëmb]] e shpellave të hapura ose në faqet shkëmbore si në Mahabalipuram. [[Gopurami]] i lartë ëshë në të majtë dhe kompleksi tempullor është në të djathtë.<ref name="Rao93">{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=93}}</ref> Themelet e tempullit, që mbajë peshën e tij, janë bërë prej [[graniti]], ndërsa struktura sipërore, duke përfshirë edhe relievet janë bërë prej guri ranor. Fillimisht ekzistonte vetëm faltorja kryesore me ''[[vimana]]n'' e saj piramidale dhe një [[mandapa]] të shkëputur. Kompleksi tempullor është i plotë në të gjitha aspektet pasi ka ''[[garbhagriha]]'' ({{lang-la|sanctum sanctorum}}), antarala (rrethimi i brendshëm), mandapa, një mur të lartë të përbërë dhe një kullë të lartë porte, [[gopurami]]n.<ref name="National">{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_cholabt_features.asp|title=General features of a Chola temple|lang=en|accessdate=27 korrik 2013|publisher=Archeological Survey of India|archive-date=18 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718045143/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_cholabt_features.asp|url-status=dead}}</ref> Mandapa, që fillimisht ishte e veçuar, u bë pjesë e faltores kryesore nga pranëvendosja e një ''ardhamandapaje'' (sallë më e vogël me kolona). Kolonat e [[mandapa]]s kanë vecorinë përsëritëse të luanëve mitologjikë të ngritur mbi dy këmbë. {{multiple image |direction = vertical |align = right |width = 208 |image1 = Kailayanathar4.jpg |caption1 = Një skulpturë në një nga niket e 58 faltorezave të vogla. |image2 = Kailayanathar6.jpg |caption2 = Skulpturë |image3 = Kailayanathar11.jpg |caption3 = Skulpturë |image 4 = DSC_0997.jpg |caption4 = Skulpturë }} Struktura ka një projekt të thjeshtë me kullë [[shikhara]] në qendër të kompleksit. [[Shikhara]] e tempullit, mbi shenjtëroren ([[garbhagriha|garbagrihën]]), është katrore në planimetri dhe ngrihet në një stil kurvilinear dhe formë piramidale. Kulla ka shumë nivele që ngrihen në mënyrë proporcionale. Në krye të kësaj kulle, ndodhet një çatizë e vogël në formën e një kubeje. Elementet e kolonave me forma kafshësh mitologjike (luanët në bazë) janë veçori shtesë të Stilit Pallava.<ref name="National"/><ref name="Ring-Salkin-La Boda435">{{cite book|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|url=https://books.google.al/books?id=JqHPpNaZfNwC|editor1=Trudy Ring|editor2=Robert M. Salkin|editor3=Sharon La Boda|publisher=Taylor & Francis|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 1884964044, isbn-13 978188496404|page=435}}</ref> Në hyrje, muret e ''[[gopurami]]t'' janë të suvatuar. Muri i hyrjes së tempullit ka tetë faltoreza të vogla dhe një gopuram, pararendës të gopuramit kryesor. Në një fazë të mëvonshme, [[mandapa]] dhe shenjtërorja u bashkuan nga një sallë e ndërmjetme e quajtur ''ardhamandapa'', që në një farë mase thuhet se ka ndjekur bukurinë e [[tempulli]]t. Ai është i rrethuar brenda mureve në një planimetri drejtkëndore. Faltorja kryesore ka një shivalinga me 16 faqe prej shkëmbi graniti të zi të vendosur në shenjtëroren e tempullit. Brenda mureve të faltores kryesore ndodhet ''padabhanda adhisthana'' (piedestali kryesor) me imazhe të skalitura në mënyrë shumë elegante të zotave me një skulpturë të Nandit, në një largësi që i bën roje hyjnisë. Në secilën faqe të mureve të jashtme të faltores kryesore ka shumë relieve të hyjnive. Në relievet e murit jugor paraqitet statuja e Shivës si ''Umamaheshavara'' ([[Shiva]] me bashkëshorten e tij [[Parvati]]) me Lingodbhavan (shfaqjen e Shivës si kolonë e flaktë) e rrethuar nga [[Brahma]] dhe [[Vishnu]] dhe amarat duke fluturuar në nivele të ulëta. Salla perëndimore ka skulptura të Shivës në formën e ''Sandhja Tandavamurtit'' dhe ''Urdhava Tandvamurtit'' dhe ansambli plotësohet me imazhet e ''ganave'' në poza kërcimi dhe gjithashtu me imazhe të Brahmas, Vishnut, Nandit dhe Parvatit. Relievet e Shivës në muret veriore janë një kompozim i ''Tripurantakas'' të shoqëruar nga tre ''gana'', hyjnesha [[Durga]] me tre ''gana'' dhe hyjneshat Bhairavi, Kaushiki dhe Xhjestha. Faqet e jashtme të ''[[vimana]]s'' (kullës) kanë imazhe të mishërimeve të Shivës - Bhikshatana, Somaskanda dhe në pozën ''Samhara-Tandava'' (kërcimi shkatërrues). Muri jugor i vinamës ka imazhe shumë elegante të Shivës në një posturë të ulur në paqe dhe qetësi të njohur si Dakshinamurti dhe muri i saj perëndimor ka Shivën në formën e Lingodbhavës. Kulla ka faltorëza të shumta të bashkangjitura në faqet e saj të jashtme që kanë pamjen e faltoreve në miniaturë. Këto faltore kanë tre stile të vecanta, sala (drejtkëndore), kuta (katrore) dhe panjara (absidale). Tetë falëtorëze të vogla dokorojnë gjithashtu murin e hyrjes. 58 faltorezat e vogla janë ndërtuar në nike të kompleksit të mureve që përfshijnë faltoren kryesore; dhe paraqesin relievet e Somaskanada të Shivës dhe bashkëshortes së tij Parvati në shumë forma kërcimi.<ref name="Kailasa"/> Veçoria e shquar e skulpturave është moria e paraqitjeve të luanëve të ngritur mbi dy këmbë të dalë në shumë drejtime.<ref name="DK Publishing11"/> Këtu gjenden dy skulptura të Shivës që shihen duke mbajtur Vinan (instrument muzikor me tela) në dorë. Ka mjaft dallime midis Vinas së gjetur në këto skulptura dhe Vinas që përdoret në kohët e sotme.<ref name="Leela-Veena">{{cite book|last=Leela|first=S.V.|title=Veena, self-taught: an introduction to Carnatic music|url=http://books.google.com/books?id=uGxXAAAAMAAJ|year=1976|lang=en}}</ref> ;Tiru Paramesvara Vinagarami [[Image:Parameshwaravinnagaram3.jpg|thumb|left|Skulptura në muret e tempullit Tiru Paramesvara Vinagarami]] '''[[Tiru Paramesvara Vinagarami]]''' ose '''Tempulli Vaikunta Perumal''' është një tempull kushtuar Vishnut në [[Kançipurami|Kançipuram]], i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]]. Ai nderohet në kanonin e hershëm mesjetar tamil të shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]], ''[[Divja Prabandha]]''. Tempulli besohet se është ndërtuar nga mbreti pallava, Nandivarmani II ([[720]]-[[796]]), me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli është i rrethuar nga një mur graniti që përfshin të gjitha faltoret dhe [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|pellgjet ujore të tempullit]]. [[File:Parameswara Vinnagaram.JPG|thumb|327px|Parameshvara Vinagarami gjatë hënës së plotë]] Sipas Dr. Hultzh, Paramesvara Vinagarami u ndërtua nga mbreti pallava, Nandivarmani II në vitin [[690]], ndërsa studiues të tjerë e vendosin datën e ndërtimit më vonë, në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]].<ref name="BV162">{{cite book|title=History of Vaishnavism in South India up to Ramanuja|author=B.V. Ramanujam|publisher=Annamalai University, Annamalinagar|lang=en|year=1973|pages=161-2}}</ref> Pallavamallani, që ishte një adhurues i Vishnut rikonstruktoi shumë tempuj të vjetër dhe ndërtoi mjaft të rinj. Midis këtyre të fundit ishte dhe Paramesvara Vinagarami ose Tempulli Vaikunta Perumal, që përmban panele skulpturore me mbishkrime, që përshkruajnë ngjarjet që çuan në hipjen e Pallavamallas në fron.<ref>{{cite book|author=K.A. Nilakanta Sastri|title=A History of South India|url=https://archive.org/details/historyofsouthin0000sast|year=1955|edition=ribotim i vitit 2003|isbn=0-19-560686-8|page=[https://archive.org/details/historyofsouthin0000sast/page/n3 142]|lang=en}}</ref><ref>{{cite book|title=Heritage of the Tamils: Temple Arts|page=298|first1=Ca. Vē|last1=Cuppiramaniyan|first2=G.|last2=Rajendran|year=1985|lang=en}}</ref><ref>{{cite journal|title=Proceedings and Transactions of the All-India Oriental Conference|lang=en|volume=1|journal=Journal of Oriental Philology|year=1951|page=146}}</ref> Tre faltoret bujtin imazhe të Vishnut në qëndrime të ndryshme – i ulur (kati përdhes), i shtrirë (kati i parë; i lejueshëm për besimtarët vetëm në ditët ''ekadashi'') dhe në këmbë (kati i dytë; i palejueshëm për të hyrë besimtarët, por vetëm priftërinjtë e zgjedhur). Planimetria logjike dhe e ndërlikuar e tempullit u bë prototip për faltoret e mëvonshme që do të ndërtoheshin në të gjithë [[Tamil Nadu]]në. Për shembull verandat e jashtme me kolonat e tyre luanore janë pararendëse të sallave madhështore me njëmijë kolona të tempujve të mëvonshëm.<ref name="dinamalarParamapada">{{cite web|lang=en|title=Sri Paramapada Nathar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=271|publisher=Dinamalar|accessdate=8 gusht 2013}}</ref> Ai është një nga katërmbëdhjetë ''[[Divja Desamët]]'' e [[Kançipurami]]t dhe është pjesë e Vishnu Kançit, vendi ku gjenden shumica e tempujve të Vishnut në Kançipuram.<ref name="BV162"/><ref>{{cite book|title=Spiritual India Handbook|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=djI5mL2qeocC&pg=PT305|last=Knapp|first=Stephen|page=305|isbn=9788184950243|year=2009}}</ref><ref>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003}}</ref> ;Tempulli Ekambaresvarar [[File:Ekambareswarar Temple, Kanchipuram, Tamil Nadu.jpg|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i Tempullit Ekambaresvarar]] '''[[Tempulli Ekambaresvarar]]''' ose '''Tempulli Ekambaranathar''' ({{lang-ta|ஏகாம்பரநாதர் கோயில்}} = ''Arulmigu Kançi Ekambaranathar Thirukoil'') i është kushtuar Shivës, vendosur në pjesën veriore të [[Kançipurami]]t. Ai është tempulli më i madh i tij.<ref name="Let’s Go585">{{cite book|title=Let's Go India & Nepal 8th Ed.|url=https://books.google.al/books?id=oM2ZqMfg7hYC|author=Let's Go Inc.|lang=en|publisher=St. Martin's Press|edition=botimi i 8-të|date=1 dhjetor 2003|id=ISBN-10 031232006X, ISBN-13 978-0312320065|page=585}}</ref> ''[[Gopurami]]'' i tempullit është 59 m i lartë, që përbën një nga gopuramët më të mëdhenj në [[India|Indi]].<ref name="Sajnani305">{{cite book|author=Dr. Manohar Sajnani|url=http://books.google.com/books?id=nxtnsT8CdZ4C|title=Encyclopedia of Tourism Resources in India|year=2001|isbn=81-7835-014-9|page=305|lang=en}}</ref> Ai përfaqëson elementin '''[[Toka|Tokë]]''' pasi është një nga pesë tempujt kryesorë të Shivës, secili prej të cilëve përfaqëson një element natyror, ''[[Pança Butha Sthalamët]]''. {{Multiple image|caption_align=center|header_align=center | align=right | total_width = 500 | direction=horizontal | image1=Ekambareswarar11.jpg | image2=Ekambareswarar13.jpg | footer= Skulptura në muret e tempullit | footer_align = center }} Ky tempull i stërmadh është një nga më të vjetrit në [[Tamil Nadu]] që ekziston të paktën që nga viti [[600]] i e.s.. Fillimisht tempulli u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]], por struktura ekzistuese u rindërtua nga mbretërit e mëvonshëm çola. [[Adi Shankara]], shenjti i [[shekulli X|shekullit të X]] e rimodeloi Kançipuramin bashkë me zgjerimin e këtij tempulli si dhe tempujve [[Tempulli Kamakshi Aman|Kamakshi Aman]] dhe [[Tempulli Varadaraxha Perumal|Varadaraxha Perumal]] me ndihmën e sunduesve vendorë.<ref name="Rao43">{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=43}}</ref> [[File:Ekambareswarar6.jpg|thumb|left|280px|Faltore brenda tempullit]] Mbretërit Vixhajanagara, gjatë [[shekulli XV|shekullit të XV]], kontribuan gjithashtu mjaft te tempulli.<ref name="Bhargava"/> Ai shtrihet në një sipërfaqe mbi 93.000 m<sup>2</sup>.<ref name="Sajnani305"/> Duke arritur një lartësi prej 59 metrash, ''[[Gopurami|Raxhagopurami]]'' i tempullit është një nga më të lartit në Indinë e Jugut.<ref name="Bhargava"/> Një veçori e shquar e tempullit është ''Aajiram Kaal Mandapami'', ose "paradhoma me njëmijë kolona", që u ndërtua nga mbretërit vixhajanagara.<ref name="Bhargava"/> Muret e brendshëm të tempullit janë të dekoruar me një gamë prej 1,008 Shiva-lingamësh.<ref name="Alexander">{{Cite book|author=Jane Alexander|url=http://books.google.com/books?id=PIrgsI46CNsC|title=The Body, Mind, Spirit Miscellany: The Ultimate Collection of Fascinations|year=2009|lang=en|isbn=978-1-84483-837-0|page=91}}</ref> [[File:Ekambareshwarar2.jpg|345px|thumb|Veranda e brendshme e tempullit]] Kompleksi është gati 100.000&nbsp;km me 5 ''prakaramë'' (oborre) dhe ka një sallë me njëmijë kolona dhe Kampai Tirthan, [[Ujëmbledhësit tempullorë indianë|depozita e tempullit]] që besohet se furnizohet nga një lum i shenjtë i nëndheshëm. Oborri i katërt përmban një tempull të vogël të Ganeshës dhe një pellg. Oborri i tretë përmban mjaft faltore më të vogla. [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] përmban lingamin bashkë me imazhin e Shivës.<ref name="Schreitmüller">{{Cite book|author=Karen Schreitmüller|url=http://books.google.com/books?id=bGgf_LkeG2kC|lang=en|title=India|year=2009|page=545}}</ref> Brenda kompleksit nuk ka ndonjë faltore të veçantë për Parvatin si dhe në tempujt e tjerë të Shivës në Kançipuram. Brenda kompleksit tempullor ndodhet një faltore e vogël për Vishnun e quajtur [[Tempulli Nilaathingal Thundam Perumal]]. ''Sthala-Virutçami'' ose pema e tempullit është një mango 3,500-vjeçare, degët e të cilës thuhet se prodhojnë katër tipe të ndryshme mangosh nga katër degët e saj kryesore.<ref name="Let’s Go585"/><ref name="Bhargava">{{cite book|author1=Gopal K. Bhargava|author2=Shankarlal C. Bhatt|url=http://books.google.com/books?id=wyCoMKZmRBoC|lang=en|title=Land and people of Indian states and union territories|chapter=25. Tamil Nadu|year=2007|isbn=81-7835-381-4|page=402}}</ref><ref name="Alexander"/><ref name="Rajaiah">Për prejardhjen e emrit Ekambaresvar të shihet: {{cite book|title=How the Banana Goes to Heaven and Other Secrets of Health from the Indian Kitchen|url=https://books.google.al/books?id=x1eztAEACAAJ|author=Ratna Rajaiah|publisher=Westland|lang=en|year=2010|isbn=978-93-8065-860-5|chapter=A King of Kings}}</ref> ;Tempulli Kumarakotam [[File:The mandapam where Kantha puranam was released.jpg|thumb|left|327px|[[Mandapa]] në Kompleksin Tempullor Kumarakotam ku u krijua eposi i Kandapuranamit]] '''[[Tempulli Kumarakotam]]''' në [[Kançipurami|Kançipuram]] i është kushtuar Muruganit, zotit hindu të luftës dhe djalit të Shivës dhe Parvatit. Tempulli është gjithashtu i njohur si 'Tempulli Subramanjam Svami' dhe është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] me shtesa të mëvonshme Çola në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], megjithatë në formën e tij të tanishme tempulli i vjetër u rindërtua në vitin [[1915]]. [[Tempulli Kumarakotam]] është i vendosur në rrugën kryesore Raja,<ref name="Rao-Temples56">{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=56}}</ref> ku konsiderohet se formon një grup me [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullin Ekambaresvarar]] dhe [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullin Kamakshi Aman]], por secili tempull ka identitetin e tij liturgjik.<ref name="Michell30">{{cite book|author=George Michell|title=Temple Towns of Tamil Nadu|lang=en|year=1993|page=30}}</ref> që janë tempujt e prindërve të tij. Të gjithë tempujt në Kanchipuram thuhet se i përkasin një familjeje të zgjeruar.<ref name="Michell30"/> Tempulli më i afërt hindu i Tempullit Kumarakotam është Tempulli Arulmigu Thirumagaralisvar në Magaral. [[File:Kumarakottam Temple towers.jpg|381px|thumb|Kullat e Tempullit Kumarakotam]] Tempulli, në formën e tanishme të rindërtuar, ka kullë tempullore (''[[shikhara]]'') mbi shenjtëroren kryesore (''[[garbhagriha]]''), që është ndërtuar në granite dhe është në formën e një kubeje të quajtur ''çakravimanam'' (kubeja rrethore) që është një strukturë e periudhës Çola. Konsujt dhe kolonat me mbishkrime dekorojnë muret e tempullit.<ref name="Rao-Temples55">{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=55}}</ref> Tempulli ka dy ''prakaramë'' (korridore rrethore për ecjen rituale rreth shenjtërores) dhe shumë nga ''parivara devatat'' (hyjni familjare) janë vendosur në faltorezat dytësore përreth tij.<ref name="Koti">{{Cite web|url=http://www.kamakoti.org/kamakoti/visitors/temples%20in%20Kanchi.html?PHPSESSID=8fbec77f0783fc108c69fea4bedc569d#muruga|title=Temples in Kanchi Near Srimatam|accessdate=22 gusht 2013|publisher=Kamakti organization|lang=en}}</ref> Lingami i adhuruar nga Murugani është hyjnizuar në një faltore të veçantë brenda kompleksit të tempullit dhe është quajtur ''Devasenapatisar'' ose ''Senapatisvara''.<ref name="Rao159">{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=159}}</ref> Tempulli është një nga 21 tempujt madhorë në Kançipuram dhe është një qendër e rëndësishme pelegrinazhi.<ref name="Knapp305">{{cite book|last=Knapp|first=Stephen|title=Spiritual India Handbook|url=http://books.google.com/books?id=djI5mL2qeocC&pg=PT305|date=1 janar 2009|isbn=978-81-8495-024-3|page=305|lang=en}}</ref> Shenjti Arunagirinathar ka kënduar hymne adhuruese për ikonën tempullore të Muruganit.<ref name="Koti"/> Salla ''Kandapurana Arangetra Mandapa'' (një pavijon i jashtëm) ku Kaçijaperi hartoi tekstin e eposit të Kandapuranamit, ekziston akoma në kompleksin tempullor, ku akoma edhe sot paraprijnë tufa pallojsh.<ref name="109Rao110">{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041|page=109-10}}</ref> ;Ashtabuxhakarami '''[[Ashtabuxhakarami]]''' është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] kushtuar [[Vishnu]]t, i vendosur në [[Kançipurami|Kançipuram]]. Tempullit, të ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]], i janë thurur lavde te ''[[Divja Prabandha]]'', mesjetare e shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar [[Vishnu]]t, që adhurohet si Ashta Bhuxha Perumali dhe bashkëshortja e tij [[Lakshmi]] si Alamelumangai. Tempulli besohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fundin e [[[shekulli VIII|shekullit të VIII]] me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli ka tre mbishkrime në muret e tij, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhendra Çolas ([[1018]]-[[1054]]). Një mur graniti e rrethon tempullin duke e përfshirë të gjitha faltoret dhe dy pellgjet e ujit. Në tempull ndodhet një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'', kulla e portikut të tempullit, me katër kate. Tempulli i [[Ashtabhuxhakarami]]t gjendet në zonën Vishnu Kançi të Kançipuramit. Ai është i vogël, me një depozitë përballë dhe ka një ''[[Gopurami|gopuram]]'' tre-katësh që rrethohet nga mure drejtkëndorë koncentrikë. Hyjnia kryesore e tempullit është Ashtabhuxha Perumali i drejtura nga perëndimi, imazhi i të cilit në faltoren qendrore është paraqitur me tetë krahë. Tetë krahët vërehet se mbajnë një shpatë, një mburojë, një topuz, një hark, një shigjetë, një zambak, një guackë kërmill deti dhe një çakra. Ai shihet duke mbajtur Mahalakshmin në kraharorin e tij dhe një kurorë të bërë prej Saligrama. Në kompleksin e tempullit ndodhet edhe një faltore për Alamelumangain. Tempulli ka gjithasthu edhe faltore kushtuar [[Hanumani]]t, shenjtëve alvarë, Andalit, Çakras dhe Sarabesvaras. [[Ujëmbledhësit tempullorë indianë|Depozita e tempullit]], Gaxhendra Pushkarani, gjendet jashtë kullës hyrëse.<ref name="hindu">{{cite news|title=Samprokshanam at Kanchi|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/21/stories/2003112101380600.htm|newspaper=The Hindu|date=21 nëntor 2003|lang=en|accessdate=28 gusht 2016|first=K.|last=Subramaniam|archive-date=20 nëntor 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041120084751/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/11/21/stories/2003112101380600.htm|url-status=dead}}</ref> Tempulli është i përmendur gjithashtu edhe në vargjet e Manavala Maamunigalit, Vedanata Desikarit dhe Pillai Perumal Ijengarit.<ref name="hindu"/> ;Tempulli Jathothkari Perumal [[File:thiruvekka - yathothkari1.jpg|thumb|left|309px|Tempulli Jathothkari Perumal]] '''[[Tempulli Jathothkari Perumal]]''' ose '''Tiruvekaa''' në [[Kançipurami|Kançipuram]] i është kushtuar Vishnut, ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Edhe ai lëvdohet nga ''[[Divja Prabandha]]'' e hershme tamile e shenjtëve azhvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]] dhe është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet në formën e Jathothkari Perumalit dhe bashkëshortes së tij Lakshmi në formën e Komalavallit. Tempulli konsiderohet si një nga tre tempujt më të vjetër në Kançipuram, ndërsa dy të tjerët janë [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]] dhe [[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]].<ref name="M4">{{cite book|author=Chithra Madhavan|title=Vishnu Temples of South India|year=2007|pages=4-5|lang=en}}</ref> Ai mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Një mur graniti rrethon tempullin duke përfshirë të gjitha faltoret. Në tempull gjendet një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' me tre kate. Faltorja qendrore e tempullit ka imazhin e hyjnisë mbizotëruese, "Sonavanam Seitha Perumali" i vërejtur në posturën Bhuganxha Sajanam. Tempulli ka faltore të veçuara për shenjtët azhvarë, Ramën bashkë me Sitan, Hanumanin dhe Garudën. ''[[Vimana]]'' e faltores qendrore është emërtuar Vedasara Vimana. [[File:Iratheshwarar2.jpg|264px|thumb|Tempulli Kançi Iravatanesvara]] ;Tempulli Iravatanesvara '''Tempulli Iravatanesvara''' i quajtur edhe '''Tempulli Kançi Iravatanesvara''' i është kushtuar Shivës, ndërtuar në Stilin Dravidian nga [[Dinastia Pallava]] në fillim të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]]. Ky tempull u ndërtua nga mbreti pallava, Narasimhavarmani II (i njohur edhe Raxhasimhani) në vitet [[700]]-[[728]] dhe është klasifikuar si një nga faltoret minore të Kançipuramit, por që është i famshëm për ''[[vimana|vimanën]] e tij të mahnitshme.<ref name="Rao-Temples52">{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123|page=52}}</ref> ;Tiruvelukai [[Image:Thiruvelukai azhagiya singar1.jpg|thumb|left|258px|Portiku i tempullit [[Tiruvelukai]]]] '''[[Tiruvelukai]]''' i vendosur në Kançipuram është një [[tempulli hindu|tempull hindu]] i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]] dhe që lavdërohet te ''[[Divja Prabandha]]'' e shenjtëve alvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Ai është gjithashtu një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet në formën e Azhagija Singarit dhe bashkëshortes së tij Lakshmi që adhurohet në formën e Amruthavallit. Tempulli mendohet se është ndërtuar nga Dinastia Pallava në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe ajo Vixhajanagara. Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që datojnë nga periudha e Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Tempulli rrethohet nga një mur graniti që përfshin të gjitha faltoret dhe dy pellgjet me ujë të kompleksit tempullor, si dhe ka një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' katër-katësh. Tempulli gjendet pranë Tempullit [[Tiruthanka]] në zonën Vishnu Kançi të Kançipuramit. Ai përbëhet nga tre faltore, një për hyjninë mbizotëruese, Azhagija Singarin, një për bashkëshorten e tij, Amruthavallin dhe tjetra për ndihmësin e tyre, Garuda.<ref name="MS79">{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994|pages=79-81}}</ref> [[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram4.jpg|thumb|264px|Raxhagopurami tre katësh i Tempullit Ulagalantha Perumal]] ;Tempulli Ulagalantha Perumal '''[[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kanchipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]]''' i është kushtuar Vishnut, ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Arkitekturor Dravidian]]. I lëvduar nga ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt VI]]-[[shekulli IX|IX]], tempulli është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' e Vishnut, që adhurohet si Ulagalantha Perumali dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Amudavalli. Mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]], mbretërit vixhajanagara dhe najakët e Madurait. Tempulli është vendosur pranë [[Tempulli Kamakshi Aman|Tempullit Kamakshi Aman]] dhe është drejtuar nga perëndimi. [[File:Ulagalantha perumal Kanchipuram2.jpg|369px|left|Pamje e çatisë së Tempullit Ulagalantha Perumal|thumb]] Tempulli ka një sipërfaqe prej rreth 5600 m<sup>2</sup> dhe një ''raxhagopuram'' tre katësh me shtatë kalasa (majëza çatishë). Tempulli përmban katër ''Divja Desamë'' në kompleksin e tij, që janë Thirukarvaanami, Thirukaaragami, Thiruoragami dhe Thiruniragami.<ref name="Ayyar539"/> Besohet se të gjitha faltoret me gjasa ishin tempuj të veçantë, por rrethanat që bënë që këta tempuj të përfshihen në Tempullin Ulagalantha Perumal janë të panjohura.<ref name="R452">{{cite book|author=Dr. R. Vijayalakshmy|title=An introduction to religion and Philosophy - Tevaram and Tivviyappirapantam|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=Interanational Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|lang=en|year=2001|page=452}}</ref> Thirumangai Azhvari, në një varg të tij ka kënduar lavde për të katërt këta tempuj. Depozita e tempullit, Naga Tirtha, është e vendosur jashtë kompleksit të tempullit kryesor.<ref name="M74">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=74}}</ref> Statuja e Ulagalantha Perumalit, të shfaqur me këmbën e majtë në një kënd të drejtë me trupin dhe paralel me tokën, është mbi 11 metra e lartë. Çatia e [[Garbhagriha|shenjtërores]], [[vimana]] ka një çati të ngritur për të bujtur statujën e stërmadhe të hyjnisë mbizotëruese.<ref name="M72">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=72}}</ref> Tempulli ka 15 mbishkrime nga dinasti të ndryshme si Pallava, Çola dhe Sambuvarajar. Mbishkrimi më i hershëm është nga viti [[846]] gjatë mbretërimit të Nandivarmanit III ([[846]] – [[869]]).<ref name="M75">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=75}}</ref><ref name="hindu Chakravarthy">{{cite news|title=Chola temple with a Pallava surprise|date=22 qershor 2007|accessdate=18 tetor 2014|url=http://www.hindu.com/fr/2007/06/22/stories/2007062250630300.htm|publisher=The Hindu|last=Chakravarthy|first=Pradeep|lang=en|archive-date=20 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071020150759/http://www.hindu.com/fr/2007/06/22/stories/2007062250630300.htm|url-status=dead}}</ref> Mbishkrimet në tempull tregojnë gjithashtu tregëtinë e zgjeruar gjatë Periudhës Pallava, me leje të dhëna për dyqane vaji, gije (një lloj gjalpi i përdorur në gatimet e Azisë jugore), perimesh, lulesh, sheqeri, arra kokosi, rroba dhe sandale.<ref>{{cite book|title=Economic History of India|url=https://books.google.al/books?id=TCKserudM2AC&lpg=PP1&pg=PA41|author=N. Jayapalan|publisher=Atlantic Publishers & Dist|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 8126906979, isbn-13 9788126906970|pages=41-2}}</ref> [[File:Pandavathootar.jpg|thumb|280px|Tempulli Pandava Thuthar Perumal]] ;Tempulli Pandava Thuthar Perumal '''[[Tempulli Pandava Thuthar Perumal]]''' ose '''Thirupadagam''' i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitektën Dravidiane]], i është kushtuar Vishnut. Tempulli lëvdohet te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]] dhe është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Pandava Thuthar Perumali dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Rukmini. Tempulli konsiderohet si një nga tre tempujt më të vjetër në Kançipuram, ku dy të tjerët janë [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram|Tempulli Ulagalantha Perumal]] dhe [[Tempulli Jathothkari Perumal]]. Mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagara. Tempulli rrethohet nga mure [[graniti]], duke përfshirë të gjitha faltoret dhe dy pellgje me ujë, si dhe ka një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' katër katësh. Në muret e tij ka tre mbishkrime, dy që i përkasin periudhës së Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120]]) dhe një nga ajo e Raxhadhiraxha Çolas ([[1018]]-[[1054|54]]). Një regjistrim i Raxhakesari Varamanit, të quajtur Kulothunga Çola I, daton nga viti i pestë i mbretërimit të tij ndërsa në murin jugor të tempullit ka mbishkrime të datuara nga viti i 39-të i mbretërimit të tij.<ref name="M4"/><ref name="Ayyar95">{{cite book|title=South Indian Shrines: Illustrated|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA95|author=P.V. Jagadisa Ayyar|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1993|orig-year=1982|id=ISBN-10 8120601513, isbn-13 9788120601512|page=95}}</ref> Në bazën e murit perëndimor të faltores qendrore ka regjistrime nga periudha e Raxhadhiraxha Çolas II ([[1166]]-[[1178|78]]) që tregojnë dhurimin e 32 lopëve për ndriçimin e fenerëve të tempullit.<ref name="MS57">{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994|pages=57-60}}</ref> [[File:Matangesvara Temple.JPG|thumb|left|264px|[[Tempulli Matangesvara]], në Kançipuram]] Tempulli është i vendosur pranë [[Tempulli Ekambaresvarar|Tempullit Ekambaresvarar]].<ref name="PVR2">{{cite book|author=Thirumalai Vijayaraghava R. Chari|title=The Glorious Temples of Kanchi|publisher=Sri Kanchi Kamakshi Ambal Devasthanam & Sarada Navarathri Kalai Nigazhchi Trust|lang=en|year=1982|page=49}}</ref> Hyrja kryesore e tempullit është e drejtuar në lindja dhe tempulli ka një plan drejtkëndor. Ai ka një ''raxhagopuram'' katër katësh dhe rrethim me vetëm një mur. Mahamandapa mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Çola]], ndërsa salla e afërt është ndërtuar gjatë periudhës së [[Perandoria Vixhajanagara|Perandorisë Vixhajanagara]]. Faltorja qendrore e tempullit ka një statujë të madhe të hyjnisë kryesuese, Pandava Thuthar, që ka një lartësi prej 7.6 metrash. Salla pararendëse e [[Garbhagriha|shenjtërores kryesore]], Mukha Mandapa, ka imazhe prej bronzi të hyjnive festive të tempullit dhe shenjtëve alvarë. Faltorja e Rukminit gjendet në jug të faltores kryesore dhe ka imazhin e Rukminit. Mbrapa faltores kryesore ndodhen shtesa moderne si Çakrathazhvari me një imazh të Narasimhas përballë tij. Matsja Tirthami, [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|Pushkarni]] i tempullit, është i vendosur në krahun veri-lindor të tempullit.<ref name="M2">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=2-3}}</ref> ;Tempulli Matangesvara '''[[Tempulli Matangesvara]]''' i është kushtuar hyjnisë [[Shiva]] dhe mendohet se është ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në fund të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]]. Veçantia e faltores është se shtatoret e ''dvarapalëve'' (hyjni gardiane të tempullit) kanë katër krahë. Tempulli më i afërt është Tempulli Arulmigu Thirumagaralisvar në Magaral. ===Vende të tjera=== [[File:SrikalahastiGaligopuram.jpg|thumb|Gopurami i Tempullit Srikalahastisvara]] ;Tempulli Srikalahastisvara {{coord|13|44|58|N|79|41|54|E|display=inline}} '''[[Tempulli Srikalahastisvara]]''' (në gjuhën telugu: శ్రీకాళహస్తీశ్వర స్వామి వారి ఆలయం) gjendet në qytetin e [[Srikalahasti]]t në shtetin indian të [[Andra Pradesh]]it. Është një nga tempujt më të famshëm të Shivës në Indinë Jugore dhe thuhet se ndodhet në vendin ku Kanapa qe gati të ofronte sytë e tij për të mbuluar rrjedhjen e gjakut nga Shiva linga përpara se [[Shiva]] ta ndalonte atë dhe ti dhuronte muktin.<ref>{{cite web|url=http://www.srikalahastiswaraswamy.webs.com/|title=Sree Kalahasti – One of the Pancha Bhoota Shrines of Shiva|lang=en|accessdate=1 shtator 2012|archive-date=15 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215142632/http://srikalahastiswaraswamy.webs.com/|url-status=dead}}</ref> Tempulli Srikalahastisvara, i vendosur 36&nbsp;km larg [[Tirupati]]t është i famshëm për Vaju lingan e tij, një nga [[Paadal Petra Sthalamët|Pançabhuta Sthalamët]], që përfaqëson erën. Tempulli konsiderohet gjithashtu si ''Rahu-Ketu kshetra'' dhe ''Dakshina Kasi''. Në këtë tempull [[Shiva]] adhurohet në aspektin e tij Vaju si Kalahastisvara. Ai është një nga tempujt më mbresëlënës të Shivës në [[India|Indi]]. Ai përmban një ''[[gopurami|gopuram]]'' të lashtë të stërmadh mbi portën kryesore. Kulla është 36.5&nbsp;m (120 këmbë) e lartë. I gjithë tempulli është i skalitur në faqen e një kodre të madhe shkëmbore. Struktura fillestare e këtij tempulli u ndërtua nga [[Dinastia Pallava]] në [[[shekulli V|shekullin e V]]. Mbretërit çola si Raxhaditja (që mbretëroi në vitet [[947]]-[[949]]), Raxha Raxha Çola (që mb. në vitet [[985]]-[[1014]]), djali i tij Raxhendra Çola ([[1012]]-[[1044]]), djali i tij Raxhadhiraxha ([[1018]]-[[1054]]), Kulotunga I ([[1070]]-[[1120]]) dhe Kulotunga III ([[1178]]-[[1218]]) si dhe mbretërit vixhajanagara kryen gjithashtu ndërhyrje të shumta në zhvillimin e tempullit. Si shumë tempuj të tjerë, periudha e ndërtimit të tij zgjati disa shekuj. Rreth [[shekulli X|shekullit të X]] mbretërit çola e rikonstruktuan tempullin dhe ndërtuan strukturën kryesore.<ref name="History of Temple">[http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/blow-to-history/article445404.ece History begin]</ref> [[Gopurami]] kryesor 37 metra i lartë dhe [[mandapa]] me 100 kolona u ndërtuan nga mbreti vixhajanagara, Krishnadevaraja, në vitin [[1516]]. Brenda kompleksit tempullor ndodhen dy faltore kryesore kushtuar Shivës dhe Parvatit. [[Shiva]] paraqitet në formën e Lingas së drejtuar nga perëndimi. Linga mban emrin ''Srikalahastisvara''. [[Parvati]] është paraqitur në këmbë e drejtuar nga lindja dhe me emrin ''Gnana Prasunamba''. Në hyrje të tempullit ndodhet një faltore e vogël kushtuar Dakshinamurthit që konsiderohet si një nga format e Shivës. Përveç këtyre ndodhen shumë hyjni dhe idhuj kushtuar Venkatesvaras, Vinajakas, Nataraxhas, Subramanjas, Surja Narajanas si dhe kopje të lingave të tempujve të tjerë të famshëm të Shivës përgjatë Indisë. [[File:Panamalai temple 3.jpg|thumb|309px|Pamje e vimanës së tempullit të [[Panamalai]]t]] ;Panamalai {{coord|12.1010300|N|79.3823500|E|display=inline}} '''[[Panamalai]]''' ({{lang-ta|பனமலை}}) është një fshat i vendosur në distriktin Villupuram në [[Tamil Nadu]]. Ai qëndron 23 kilometra nga Gingi i distriktit Vilupuram. Siti është i njohur si vendndodhja e tempujve të ndryshëm strukturor të ndërtuar gjatë sundimit të Dinastisë Pallava. Një prej tyre është [[Tempulli Talagirisvara]].<ref>{{cite news|last=Ashok|first=Sowmiya|title=Seeing Pallava architecture through a shared lens|url=http://www.thehindu.com/arts/history-and-culture/article3255361.ece?homepage=true|accessdate=7 prill 2012|newspaper=The Hindu|date=29 mars 2012|lang=en}}</ref> Narasimhavarmani II, i njohur edhe si Raxhasimani konsiderohet si ndërtuesi i tempujve strukturorë të Dinastisë Pallava, përkatësisht [[Tempulli bregdetar në Mahabalipuram]], [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanatha]] dhe [[Tempulli Talagirisvara|Tempullin Talagirisvara]] në [[Panamalai]]. Tempulli është ndërtuar mbi një kodër të vogël mbi liqenin e Panamalait.<ref>{{cite book|last=Hardy|first=Adam|title=Indian temple architecture: form and transformation: the Karṇāṭa Drāviḍa tradition 7th to 13th centuries|year=1995|lang=en|isbn=8170173124|page=614|url=http://books.google.co.in/books?id=aU0hCAS2-08C&dq}}</ref> Kjo strukturë e [[shekulli VII|shekullit të VII]] ka një [[Vimana]] që ngjan me atë të [[Tempulli Kanchi Kailasanathar|Tempullit Kailasanatha]] të [[Kançipurami]]t. [[Garbhagriha]] e tij bujt një ''Dharalingam'' dhe si në tempujt pallava të asaj kohe, në murin e mbrapëm të shenjtërores ndodhet një panel i Somaskandas. Tempulli ka një ''Ardhamandapa'' (gjysmë [[mandapa]]). Faltorja është e drejtuar nga lindja dhe [[garbhagriha]] është e rrethuar nga të tre anët nga faltoreza të vogla (Anga Kovili ose faltoret gjymtyrë – që janë të bashkangjitura me faltoren kryesore).<ref>{{cite book|author1=Ca. Vē Cuppiramaṇiyan̲|author2=G. Rajendran|title=Heritage of the Tamils: temple arts|year=1985|lang=en|page=553|url=http://books.google.co.in/books?id=VtojAAAAMAAJ&q}}</ref> Pak më shumë faltorëze të vogla gjymtyrë dhe një ''mahamandapa'' (një [[mandapa]] e madhe) i janë shtuar strukturës në një periudhë shumë më të vonë. [[Vimana]] është tre-katëshe dhe kati i sipërm është rikonstruktuar më vonë. Në tempull mund të gjenden gjithashtu kolona me luanë të ulur, një karakteristikë tipike e Arkitekturës Pallava. Faltoreza e vogël gjymtyrë në veri, ka një seksion të vogël pikturash murore që kanë mbijetuar përgjatë viteve, duke mbajtur dëshmi të mjeshtrisë së Artit Pallava.<ref>{{cite book|last=Srinivasan|first=P.R.|title=The Indian Temple, Art and Architecture|year=1982|lang=en|url=http://books.google.co.in/books?id=JBZsVlhcCZwC&q}}</ref> Pikturat e Shivës si "Nataraxha" në muret e shpellës janë paraqitja më e hershme e tij si Nataraxha.<ref name="ngc">{{Cite web|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2008/01/india-ancient-art/map-interactive|title=Talagirishwara Temple|access-date=7 tetor 2016|lang=en|archive-date=6 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080306025850/http://ngm.nationalgeographic.com/2008/01/india-ancient-art/map-interactive|url-status=dead}}</ref> ;Tempulli Kapalishvarar {{coord|13|02|N|80|16|E|display=inline}} [[File:Chennai.in Mylapore Kapaleeswarar - panoramio.jpg|thumb|left|327px|Pamje e kompleksit Kapalishvarar]] '''[[Tempulli Kapalishvarar]]''' ({{lang-ta|கபாலீஷ்வரர் திருக்கோவில்,மயிலாப்பூர்,சென்னை}}, i vendosur në [[Majilapore]] të [[Çenai]]t, i është kushtuar Shivës. Ai u ndërtua rreth [[shekulli VII|shekullit të VII]] në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]].<ref>{{cite book|title=Discover India by Rail|url=https://books.google.al/books?id=gL7pGaL3vooC&pg=PA114|author=Sandeep Silas|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|lang=en|year=2005|id=ISBN-10 8120729390, isbn-13 9788120729391|page=114}}</ref><ref name="kamath">{{cite book|title=Chennai, Kanchipuram and Mamallapuram|author=Rina Kamath|url=https://books.google.al/books?id=bw2vDg2fTrMC&pg=PA28|publisher=Orient Longman Limited|lang=en|year=2000|id=ISBN-10 8125013784, isbn-13 9788125013785|page=28-31}}</ref> [[File:Kapaleeswarar1.jpg|thumb|327px|Tempulli Kapalishvarar dhe depozita e shenjtë në [[Majilapore]]]] Tempulli ka faltore të shumta, ku kryesoret janë ato të Kapalisvararit dhe Karpagambalit. Kompleksi tempullor bujt gjithashtu shumë sallone. Sipas mendimit të përgjithshëm tempulli u ndërua në [[shekulli VII|shekullin e VII]] nga sunduesit pallava.<ref name="V.">{{cite book|title=Tourist Guide to Chennai|url=https://books.google.al/books?id=Wy9ZtMmsZmQC&pg=PA13|author=V.V.K. Subburaj|publisher=Sura Books|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 8174780408, isbn-13 9788174780409|page=13}}</ref> Por megjithatë sipas mendimit të tyre fillimisht ai u ndërtua në bregun e detit por u shkatërrua nga portugezët (që ndërtuan kishën e tanishme Santhome),<ref name="about" /> ndërsa struktura e tanishme e mureve (që është 1-1.5&nbsp;km nga bregu i detit) u ndërtua nga gjatë Periudhës së Dinastisë Tuluva ([[1491]]–[[1570]]) nga mbretërit vixhajanagara gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]], duke përdorur disa mbetje të tempullit të vjetër.<ref name="kamath" /> [[File:Kapaleeswarar Temple (6708410751).jpg|thumb|left|327px|Kompleksi Tempullor Kapalishvarar]] Brenda tempullit ka mbishkrime që datojnë nga [[shekulli XII|shekulli i XII]]. ''[[Gopurami]]''<ref name="frommers">{{cite book|title=Frommer's India|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|url=https://books.google.al/books?id=StG5AQAACAAJ|publisher=John Wiley & Sons|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0470556102, isbn-13 9780470556108|page=320}}</ref> i tempullit 36.6 metra i lartë u ndërtua në vitin 1906 me figura stukoje që e zbukurojnë atë.<ref name="kamath" /><ref name="V." /> Tempulli Kapalishvarar është në stilin tipik të Arkitekturës Dravidiane, me ''gopuramin'' që lartësohet mbi rrugën që qëndron tempulli. Ai është gjithashtu një dëshmi për 'vishvakarma sthapathit'. Tempulli ka dy hyrje të shënuara nga ''gopuramë'' në të dy krahët. ''[[Gopurami]]'' lindor është rreth 40 m i lartë, ndërsa gopurami më i vogël perëndimor është i drejtuar nga [[ujëmbledhësit tempullorë indianë|depozita e shenjtë]].<ref name="about">{{cite web|title=About the Temple|url=http://www.mylaikapaleeswarar.tnhrce.in/history-kapaleeswarar.html|publisher=Arulmigu Kapaleeswarar Temple|location=Majilapore, Çenai|lang=en|accessdate=22 nëntor 2013|archive-date=17 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131117212802/http://www.mylaikapaleeswarar.tnhrce.in/history-kapaleeswarar.html|url-status=dead}}</ref> [[File:Bakthavtsala perumal gopuram.jpg|thumb|309px|Gopurami i [[Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur|Tempullit Bhaktavatsala Perumal]]]] ;Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur {{coord|13|6|45|N|80|1|34|E|display=inline}} '''[[Tempulli Bhaktavatsala Perumal në Thirunindravur]]''' (i quajtur edhe Kovili Bakthavatsala Perumal), i vendosur në zonën Thirunindravur të [[Çenai]]t, i është kushtuar adhurimit të Vishnut. I ndërtuar në Arkitekturën Dravidiane, tempulli është lartësuar te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve azhvarë midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. Gjithashtu ai është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar [[Vishnu]]t, që adhurohet si Bhaktavatsala Perumali dhe bashkëshortes së tij Lakshmi si Enai Petra Thajari. Tempulli mendohet se është ndërtuar nga Dinastia Pallava në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] ose në [[shekulli IX|shekullin e IX]], me kontribute të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] dhe mbretërit vixhajanagarë. Tempullin e rrethon një mur [[graniti]], që përfshin të gjitha faltoret dhe dy pellgjet me ujë, ashtu dhe një ''[[gopurami|raxhagopuram]]'' me katër kate. Mbishkrimet më të hershme të tempullit datojnë midis viteve [[820]] dhe [[890]] gjatë periudhës së Nripatungavarmanit. Në tempull ka edhe mbishkrime nga mbretërit e mëvonshëm çola si Raxhendra Çola II ([[1051]]–[[1063]]), Viraraxhendra Çola ([[1063]]–[[1070]]) dhe Raxharaxha Çola II ([[1146]]–[[1173]]). Mbishkrimet Pallava e përmendin këtë vend si Ninravur dhe disa prej tyre e përmendin atë si Virudhuraxhabhajankar-çaturvertimangalam, një nën-ndarje e Punarkotamit.<ref name="M36">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|ASIN=B019YA4FMA|publisher=Alpha Publications|page=36}}</ref> Tempulli ka një ''gopuram'' 5 katësh në hyrje dhe dy mjedise. Statuja e ''Mulavarit'' (hyjnia kryesuese) qëndron në këmbë i drejtuar nga lindja. Lartësia e saj është rreth 3.05 metra. ''Utsavari'' (hyjnia e procesionit) i quajtur Patharaavi është bërë prej pançaloka dhe është i shoqëruar nga dy bashkëshorte si në shumicën e tempujve ''vaishnavitë''. Në kompleks ndodhet një faltore e veçantë për ''Enai Petra Thajarin'' të quajtur edhe Sudhavalli, bashkëshortja e Bakthavasalas. Tempulli ka gjithashtu faltore të veçanta për Andalin, Çakarathazhvarin, alvarët dhe Sri Ramanuxhan. Në brigjet e një liqeni pak metra mbrapa këtij tempulli është një tjetër tempull kushtuar [[Rama|Ramës]]. Në këtë tempull ndodhet një statujë e Hanumanit duke ngritur Ramën dhe Lakshmanan në shpinën e tij. ;Tempulli Hridajalisvarar [[File:திருநின்றவூர் இருதயாலீஸ்வ ரர் கோவில் 1.jpg|thumb|left|327px|Hyrja e [[Tempulli Hridajalisvarar|Tempullit Hridajalisvarar]]]] '''[[Tempulli Hridajalisvarar]]''' ose '''Tempulli Sri Hridajalisvarar Sivan''' (i quajtur edhe Kovili Hridajalisvarar) është i vendosur në zonën Thirunindravur të qytetit të [[Çenai]]t. Ai mendohet se është ndërtuar në [[shekulli VI|shekullin VI]] nga Raxhasimha Pallava, mbreti pallava i [[Kançipurami]]t në Stilin Arkitekturor Dravidian. Thirunindravuri, vendi ku është vendosur [[Tempulli Hridajalisvarar]] gjendet në distriktin Thiruvallur pranë [[Çenai]]t. Në faltoren e Irudhajalisvararit gjendet statuja e Pusalaarit, shenjt shaivit najanar, me duarë të mbledhura. Çatia e brendshme e tempullit është e modeluar si ajo e një zemre të ndarë në katër ndarje me gjasa duke paraqitur konceptimin e Pusalaarit. [[Parvati]] këtu adhurohet si Maragathambigai. [[File:Tiruvallur7.jpg|thumb|296px|[[Tiruevuli]]]] ;Tiruevuli {{coord|13|8|35|N|79|54|25|E|display=inline}} '''[[Tiruevuli]]''' (i quajtur edhe Thiruevul, Tirvallur ose '''Tempulli Virarghavasvami''') është një tempull hindu kushtuar [[Vishnu]]t, i vendosur në Thiruvallur, një qytet dhe qendër e distriktit të Tiruvallurit në [[Tamil Nadu]]. I ndërtuar në Arkitekturën Dravidiane, tempulli është lartësuar te ''[[Divja Prabandha]]'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]]. Për rrjedhojë tempulli konsiderohet si një nga 108 [[Divja Desamët]] kushtuar Vishnut. [[Vishnu]] këtu adhurohet si Viraraghava Perumali (i quajtur edhe Sri Viraraghava Svami ose Vaidhja Vira Raghava Svami) dhe bashkëshortja e tij Lakshmi si Kamalavalli Thajari (e quajtur edhe Kanakavalli Thajaar ose Vasumathi).<ref name = "epic86">{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference|url=http://books.google.co.in/books?id=EVnK3q48dL0C&pg=PA86|year=1995|first1=K.V.|last1=Raman|first2=T.|last2=Padmaja|isbn=9789068317015|page=86|lang=en}}</ref> [[File:Tiruvallur1.jpg|thumb|left|327px|Tempulli i Tiruvallurit]] Tempulli është mjaft i vjetër dhe mendohet se u ndërtua fillimisht nga Dinastia Pallava në fundin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kontribute të mëvonshme nga Mbretëria Thanxhavur Najake. Historia e tij shpjegohet edhe te ''Markandeja Purana''. Ai ka mbishkrime që datojnë nga gjysma e dytë e [[shekulli IX|shekullit të IX]] nga [[Dinastia Pallava]]. Ai ka edhe tre mbishkrime që datojnë nga Periudha Çola. Gjithashtu ai ka një ''[[Gopurami|raxhagopuram]]'' me shtatë kate të vendosur brenda një muri [[graniti]]. Kompleksi që përmban të gjitha faltoret ka edhe depozitën tempullore të vendosur në perëndim të tempullit. Sipas historianit K.V. Soundararaxhan, tempujt Rangantha në Indinë e Jugut u ndërtuan gjatë [[shekulli IX|shekujve të IX]] dhe [[shekulli X|të X]], kanë një vendosje sistematike të hyjnive dytësore siç shihen në këtë tempull bashkë me [[Tempulli Apakudathaan Perumal|Tempullin Apakudathaan Perumal]] në Koviladi, [[Tempulli Sovmja Narajana Perumal|Tempullin Sovmja Narajana Perumal]] në Thirukoshtijur, [[Tempulli Raxhagopalasvami në Mannargudi|Tempullin Raxhagopalasvami]] në [[Manargudi]] dhe [[Tempulli Ranganathasvami në Srirangapatna|Tempullin Rangantha]] në [[Srirangapatna]].<ref>{{cite journal|title=The Typology of the Anantaśayī Icon|page=80|url=http://www.jstor.org/stable/3250291|last=K.V.|first=Soundara Rajan|journal=Artibus Asiae|volume=29|issue=1|year=1967|lang=en|accessdate=16 qershor 2016}}</ref> {{Multiple image|caption_align=center|header_align=center | align=right | total_width = 532 | direction=horizontal | image1=Tiruvallur5.jpg | image2=Tiruvallur3.jpg | footer=Faltore brenda kompleksit tempullor }} Shumica e studiuesve besojnë se strukturat kryesore të tempullit u ndërtuan gjatë vitit [[1409]]. Në murin lindor të tempullit ndodhet një mbishkrim nga viti [[1542]] që tregon dhurime për tempullin nga një person privat.<ref>{{cite book|lang=en|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|last=Sewell|first=Robert|page=174|year=1882|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ&pg=PA174}}</ref> Në kompleks ndodhen faltore të veçanta për Kanakavallin, Ganeshën, alvarët dhe Gaxhalakshmi Thajaarin. Në kompleks gjenden gjithashtu edhe faltoret e Ganeshës, Gopalanit, Namazhvarit, Çakratazhvarit, Andalit, Vedanta Desikas, Ramanuxha çarjarit dhe Lakshmi Narasimharit. [[Vimana]] (kullë mbi shenjtërore) quhet Vixhajakoti Vimana pasi është një simbol i fitores kundër asurave Madhukaidapa, që u vranë nga Vishnu. Thajari quhet Kanakavalli (i njohur edhe me emrin Vasumati) dhe faltorja e saj gjendet paralel me shenjtëroren. Në rrethimin e parë të kompleksit të vendosura përreth shenjtërores gjenden faltore për azhvarët, Ranganathan dhe Hanumanit. Depozita e shenjtë quhet Hrutatapanasini Pushkarani. Në rrethimin e këtij tempulli gjendet një faltore e vogël për Shivën.<ref>{{cite book|title=Spiritual India Handbook|last=Knapp|first=Stephen|url=https://books.google.co.in/books?id=djI5mL2qeocC&pg=PT300|lang=en|isbn=9788184950243|page=300|year=2000}}</ref> ;Tempulli Nithjakaljana Perumal {{coord|13.05|80.27|display = inline}} [[File:Thiruvidanthai8.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Nithja Kaljana Perumal]] '''[[Tempulli Nithjakaljana Perumal]]''' ose '''Nithja Kaljana Perumal''' i është kushtuar Vishnut në Thiruvidandai, një fshat në distriktin e [[Kançipurami]]t. I ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]], tempulli është lartësuar nga ''Divja Prabandhan'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekkulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]]. Për rrjedhojë është një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut, që adhurohet si Nithjakalajana Perumali dhe bashkëshortes së tij Lakshmi si Komalavalli Thajar.<ref>{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams: Divya desams in Pandya Nadu|first=M.S.|last=Ramesh|year=1993|lang=en}}</ref> Struktura zanafillore e tempullit u ndërtua nga Dinastia Pallava gjatë [[shekulli VII|shekullit të VII]], me shtesa të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]] gjatë [[shekulli XI|shekullit të XI]].<ref name="hindu1">{{cite news|title=Rare Vishnu sculpture found at Thiruvidanthai|url=http://www.thehindu.com/2005/05/31/stories/2005053111450500.htm|lang=en|date=31 maj 2005|accessdate=29 nëntor 2015|newspaper=The Hindu|first=T.A.|last=Subramanian}}</ref> Tempulli rrethohet nga një mur [[graniti]] që përfshin të gjitha faltoret e tij. Depozita e tempullit gjendet përkundrejt tij, jashtë hyrjes kryesore. {{Multiple image|caption_align=center|header_align=center | align=right | total_width = 516 | direction=horizontal | image1=Thiruvidanthai3.JPG | image2=Thiruvidanthai5.JPG | footer=Imazhe të faltoreve në kompleksin tempullor | footer_align=center }} [[Kançipurami]] ishte kryeqyteti i mbretërisë Pallava që sundonte rajonin gjatë [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe [[shekulli IX|të IX]]. [[Mahabalipurami]] dhe Thiruvidanthai u shfaqën si qytete dhe porte të fuqishme të mbretërisë së tyre. Tempulli mendohet se u ndërtua bashkë me tempujt e tjerë monumentalë në rajon.<ref>{{Cite book|last=Rao|first=P.V.L. Narasimha|title=Kanchipuram – Land of Legends, Saints & Temples|year=2008|url=https://books.google.co.in/books?id=GTMTQLuCNSMC&pg=PA141|page=141|lang=en}}</ref> Tempulli ka mbishkrime që datojnë nga Periudha Pallava.<ref>{{cite book|title=PILC Journal of Dravidic Studies: PJDS.|volume=13|publisher=Pondicherry Institute of Linguistics and Culture|url=https://books.google.al/books?id=B5NkAAAAMAAJ|lang=en|year=2003|page=111}}</ref> Mbretërit çola bënë shtesa të mëvonshme në tempull siç tregohet nga një mbishkrim i vitit të 35-të të mbretërimit të Raxhadhiraxha Çolas gjatë vitit [[1052]]. Gjithashtu gjenden edhe mbishkrime që tregojnë ndërhyrjet e Kulothunga Çolas I gjatë vitit [[1115]].<ref>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003}}</ref> Duke u bazuar te këto mbishkrime ai është shpallur monument i 'Archaeological Survey of India'<ref>{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_alphalist_tamilnadu.asp|title=List of Ancient Monument and Archeological Sites and Remains of Chennai and Tiruchur Circle|lang=en|accessdate=28 shkurt 2016|publisher=Archaeological Survey of India}}</ref> dhe mirëmbahet nga ASI i nënqarkut të Mamallapuramit, qarkut i [[Çenai]]t,.<ref name="ASI1">{{cite web|url=http://asichennai.gov.in/mamallapuram_sub_circle.html|title=List of Monuments and Sites: Mamallapuram subcircle|accessdate=28 shkurt 2015|lang=en|publisher=Archaeological Survey of India, Chennai}}</ref> Tempulli ka një palakin të bërë prej fildishi, i vetmi në llojin e tij për një [[tempulli hindu|tempull hindu]].<ref name="449R451">{{cite book|author=Dr. R. Vijayalakshmy|title=An introduction to religion and Philosophy - Tevaram and Tivviyappirapantam|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=Interanational Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|lang=en|year=2001|pages=449–51}}</ref> [[File:Thiruvidanthai14.JPG|thumb|left|327px|Salla me kolona të pajisura me relieve përpara tempullit]] Depozita tempullore (Tirthami ose pushkarani) gjendet përballë tempullit në skajin e rrugës dhe quhet Kaljana Tirtham, ndërsa [[vimana]] mbi shenjtërore quhet Kaljana Vimana. [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] arrihet nëpërmjet një salle me gjashtëmbëdhjetë kolona të skalitura me relieve përballë tempullit. Tempulli ka dy rrethime që hyhen nëpërmjet dy [[Gopurami|gopurameve]] me çati të sheshta. Të tëra faltoret në tempull janë të përfshira brenda rrethimit të mureve prej [[graniti]]. Rrethimi i dytë ka dy shtylla, secila prej të cilave e vendosur në aksin e shenjtërores dhe hyrjes. Ai ka gjithashtu një sallë për të bujtur [[Karroja tempullore|karron tempullore]]. Para shenjtërores gjendet një sallë mbledhjeje dhe lutjesh. Statuja prej graniti e Nithjakaljana Perumalit në formën e Varahas që mban Bhudevin në prehrin e tij, e vendosur në shenjtërore, është rreth 2.14 m e lartë dhe është një nga imazhet më të rralla të hyjnisë.<ref name="hindu1"/> Garuda, shqiponja ''vahana'' e Vishnut ka një faltore të vogël të drejtuar nga shenjtërorja. Faltorja e Ranganatharit gjendet në rrethimin e parë, paralele me shenjtëroren. Këndi veri-perëndimor i tempullit bujt faltoren e Komalavallit. Në muret përreth sallës së mbledhjes dhe lutjeve ka disa mbishkrime.<ref name="Anantharaman136">{{cite book|lang=en|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan/page/136|first=Ambujam|last=Anantharaman|pages=136-7|year=2006|isbn=978-81-88661-42-8}}</ref> [[File:Uthiramerur temple.jpg|thumb|264px|Tempulli i [[Uthirameruri]]t]] ;Uthirameruri {{coord|12.616|N|79.753|E|display = inline}} '''[[Uthirameruri]]''' ({{lang-ta|உத்திரமேரூர்}}; emërtohet edhe Utaramerur dhe Utiramerur) është një qytezë pançajat në distritktin e [[Kançipurami]]t. Qyteza 62 metra mbi nivelin e detit është e shquar për mbishkrimet e saj që përshkruajnë një sistem vetëqeverisjeje që ekzistonte midis [[shekulli VII|shekujve të VII]] dhe [[shekulli IX|të IX-it]]. Uthirameruri fillimisht ekzistonte si një ngulim Brahmin. Mbreti pallava Nandivarmani II ([[720]]–[[796]]) formalisht e vendosi si një fshat brahamdeja rreth vitit [[750]].<ref name="TH_2008_constitution">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1434867.ece|location=[[Çenai]]|newspaper=The Hindu|title=Constitution 1,000 years ago|date=11 korrik 2008|lang=en}}</ref> Mendohet se ai ia dhuroi fshatin brahminëve vedikë nga Bashkësia Vaishanvite. Një mbishkrim i shekullit të dhjetë e tregon emrin e fshatit si "Utaramerur Çaturvedi Mangalam".<ref>{{cite book|author=Romila Thapar|title=Early India: From the Origins to A.D. 1300|url=http://books.google.com/books?id=-5irrXX0apQC&pg=PA377|year=2004|lang=en|isbn=978-0-520-24225-8|pages=375-7}}</ref> Në Uthiramerur janë zbuluar rreth 25 mbishkrime që përfshijnë rreth katër mbretër Pallava. Në pjesën e fundit të [[shekulli IX|shekullit të IX]] rajonin e pushtoi [[Dinastia Çola]]. Si pasojë në Uthiramerur ka mbishkrime nga periudha e Parantaka Çolas I ([[907]]–[[950|50]]), Raxharaxha Çolas I ([[985]]–[[1014]]), Raxhendra Çolas I ([[1012]]–[[1044|44]]) dhe Kulothunga Çolas I ([[1070]]–[[1120|120]]), që tregojnë dhurime të ndryshme tempullore.<ref name = "RNaga_2003">{{cite book|title=Uttaramerur|first=R.|last=Nagaswamy|publisher=Tamil Arts Academy|year=2003|pages=12-6|lang=en}}</ref> [[File:Sundaravarada Perumal temple2.JPG|thumb|left|327px|Pamje e depozitës tempullore]] Rajoni dhe fshati bashkë me të ra nën sundimin e Dinastisë Pandja gjatë [[shekulli XIII|shekullit të XIII]]. Më vonë, sunduesi telugu çola, Vixhaja Gandagopala mori nën kontroll territorin dhe e riemërtoi fshatin ''Gandagopala Çaturvedhi Managalam''. Gjatë periudhës së vonë, fshati qe pjesë e territoreve të Dinastisë Sambuvaraja dhe Kumara Kampana. Perandori vixhajanagara, Krishnadevaraja ([[1502]]–[[1529|29]]) bëri ndërhyrje në [[Tempulli Sundaravarada Perumal|Tempullin Sundaravarada Perumal]], Tempullin Subhramanja dhe Tempullin Kailasanatha. Mbishkrimet tempullore të Uthiramerurit tregojnë se Uthirameruri kishte dy asamble fshatare: ''Sabha'' dhe ''Uri''. ''Sabha'' ishte një asamble ekskluzivisht brahmine (e klasës priftërore), ndërsa ''Uri'' përbëhej nga banorë që i përkisnin të gjitha klasave.<ref name="VKA_2010">{{cite book|title=Indian History|editor=V.K. Agnihotri|url=http://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC&pg=SL2-PA62|publisher=Allied|lang=en|isbn=978-81-8424-568-4|year=2010|pages=62–5}}</ref> Mbishkrimet më të hershme të mbijetuara nga [[Uthirameruri]] datojnë nga mbreti pallava, Dantivarmani ([[795]]-[[846]]). Qyteza ka mjaft tempuj të rëndësishëm hindu: [[Tempulli Sundaravarada Perumal]], [[Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur|Tempulli Vaikunda Perumal]], Tempulli Subramanja dhe Tempulli Kailasanatha. [[File:Sundaravarada Perumal temple1.JPG|thumb|264px|Tempulli Sundaravarada Perumal]] '''[[Tempulli Sundaravarada Perumal]]''', i cili është rreth 1200 vjeçar, në [[Uthirameruri|Uthiramerur]] {{coord|12|36|53|N|79|45|18|E|display=inline}} është ndërtuar nën sundimin e Nandivarmanit II kushtuar Vishnut. Thuhet se u ndërtua nga muratori Paramesa Vathan, që ishte jashtëzakonisht i aftë në [[Vastu shastra]]. Hyjnia kryesore në tempull është Sundara Varada Perumal. Ky tempull ka mbishkrime të shumta — ato të Raxha Raxha Çolas ([[985]]-[[1015]]), djalit të tij, Raxhendra Çolas dhe perandorit vixhajanagara, Krishnadevaraja. Si Raxhendra Çola ashtu dhe Krishnadeva Raja e vizituan [[Uthirameruri]]n. Tempulli i përket [[Arkitektura dravidiane|Stilit Dravidian]]. Vishnu adhurohet si Sundaravarada Perumali ndërsa bashkëshortja e tij Lakshmi si Anandavalli. Tempulli u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me ndërhyrje të mëvonshme nga dinastitë Çola, Pandja, Sambuvaraja, Vixhajanagara dhe Najak. [[Gopurami]] i këtij tempulli, që paraqet skulptura të shumta të hyjnive hindu (kryesisht rimishërime të Vishnut), u rindërtua në vitin [[1998]]. Ai paraqet edhe [[Kshira Saagara Madhanamin]] (Oqeanin e qumështit), Sri Vikhanasa Açarjan me katër dishepujt e tij (Brigu, Mariçi, Atri, Kasjapa), Goda devi, Sudarshana, Sri Rama Parivari dhe shumë skulptura të tjera nga '''Vikhanasa Sutra'''. Një gjë e veçantë rreth këtij tempulli është se janë 9 Mula Virat (hyjni kryesuese) në të njëjtën [[vimana]]. Katër Perumal vigraha të drejtuara në katër drejtime të ndryshme përreth mula virat bashkë me katër statuja të tjera të Perumalit janë të vendosura në shkallë. Shumë pak tempuj në Indinë e jugut kanë një arkitekturë të tillë. {{Multiple image| total_width = 538 | align = left | direction = horizontal | image1 = Sundaravarada Perumal temple9.JPG | image2 = Sundaravarada Perumal temple10.JPG | footer = Pamje të kompleksit [[Tempulli Sundaravarada Perumal|Sundaravarada Perumal]] }} Tempulli rrethohet nga një mur [[graniti]], që përfshin të gjitha faltoret. Ai ka një [[Gopurami|raxhagopuram]], me pesë kate. Depozita tempullore gjendet pranë tij, jashtë hyrjes kryesore. Ndryshe nga tempujt e tjerë të Indisë së Jugut, ku ka vetëm një shenjtërore që bujt hyjninë kryesuese, Tempulli Sundaravarada ka shenjtërore dykatëshe dhe tre faltore në drejtimet kardinale në katin e poshtëm përreth shenjtërores.<ref name="M"/> Tempulli u ndërtua nga Nandivarmani II i modeluar sipas [[Tiru Paramesvara Vinagarami|Tempullit Vaikuntantha Perumal]] të [[Kançipurami]]t. Nga mbishkrimet, mësohet se tempulli u ndërtua sipas parimeve agamike nga arkitekti Takshaka i Patakas dhe me këshillimin ekspertëve agamikë të fshatit.<ref name="M"/> Bazuar te mbishkrimet, tempulli është quajtur me shumë emra, si Vellai Vishnugraham, Vellai Murthi Emperan, Vellaimurthi Azhvar, Raxhendra Çola Vinagar Azhvar dhe Soka Perumal.<ref name="M"/> {{Multiple image|caption_align=center|header_align=center | align=right | total_width = 532 | direction=horizontal | image1 = Sundaravarada Perumal temple16.JPG | image2 = Sundaravarada Perumal temple8.JPG | footer = Pamje të kompleksit Sundaravarada Perumal }} [[Tempulli Sundaravarada Perumal]] shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 0.81 hektarësh (ose 2 akrash) dhe ka një ''[[Gopurami|gopuram]]'' me pesë kate. Ai ka një rrethim drejtkëndor me mure të stërmëdhenj prej [[graniti]]. Shenjtërorja në katin e poshtëm bujt imazhin e Çaturbhuxhanga Vishnut të paraqitur me katër krahë. Kati i parë arrihet nga një palë shkallë në të dy krahët, ku zakonisht njëra përdoret për tu ngjitur dhe tjetra për të zbritur. Shenjtërorja e katit të parë bujt imazhet e Vaikuntavaradas në posturë të ulur me Sridevin dhe Bhudevin në të dy krahët e tij. Shenjtërorja është bërë prej druri dhe ka një rrethim të ngushtë përreth saj. Përreth saj ndodhen faltore për Arxhunën, [[Krishna|Krishnën]] dhe Joga Narasimhan. Një palë të tjetra shkallësh të çojnë në katin e kreut që përmban shenjtëroren e Ananda Padmanabhas në posturë të shtrirë mbi gjarpërin e tij Adisesha. Në shenjtëore shihen po ashtu imazhet e Bhudevit dhe të urtit Markendeja. [[Vimana]], kulla mbi çatinë e shenjtërores, e quajtur Padma Kosthta Ashtanga Vimana, paraqet relieve skulpturore të nëntë formave të Vishnut.<ref name="M"/><ref name="A">{{cite book|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan/page/175|first=Ambujam|last=Anantharaman|page=175|year=2006|lang=en|isbn=978-81-88661-42-8}}</ref> [[File:Vaikunta Perumal, Uthiramerur5.JPG|thumb|left|327px|Tempulli Vaikunta Perumal në Uthiramerur]] Faltorja e bashkëshortes së Sundaravarada Perumalit, Anandavalli, gjendet në jug të faltores kryesore në katin poshtëm. Përreth rrethimit të parë gjenden faltore të veçanta për Lakshmi Narasimhan, [[Rama|Ramën]], Andalin, Narasimhan dhe Manavala Mamunigalin. Depozita tempullore, e quajtur Vairamegha tataka, e vendosur në perëndim të tempullit, është përmendur në mjaft mbishkrime.<ref name="M"/> '''[[Tempulli Vaikunda Perumal në Uthiramerur]]''' ({{coord|12|52|49|N|79|42|45|E|display=inline}}) i ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]] i është kushtuar Vishnut. [[Vishnu]] në këtë tempull adhurohet si Vaikunta Perumali, ndërsa bashkëshortja e tij Lakshmi si Anandavalli. Tempulli u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me ndërhyrje të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]]. Ndërtesa është shpallur një monument i trashëgimisë dhe administrohet nga 'Archeological Survey of India'. [[File:Vaikunta Perumal, Uthiramerur7.JPG|327px|thumb|Faltorja kryesore e tempullit Vaikunda Perumal]] [[Tempulli Vaikunda Perumal]] shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 0.2 hektarësh (0.5 akrash). [[Garbhagriha|Shenjtërorja]] bujt imazhet e Vaikuntanathas në posturë të ulur me Sridevin dhe Bhudevin përkrahë tij.<ref name="M">{{cite book|title=Vishnu Temples of South India|volume=1|first=Chithra|last=Madhavan|isbn=978-81-908445-0-5|page=71|year=2007|lang=en}}</ref> Tempulli ka një sallë mbledhjeje prej 230 m<sup>2</sup>. Çatia e tempullit qëndron mbi mure dhe nuk ka kolona. Në muret e sallës së mbledhjes gjenden mbishkrimet nga periudha Çola.<ref name="business">{{cite news|title=Temple of democracy|url=http://www.business-standard.com/article/beyond-business/temple-of-democracy-112070700027_1.html|publisher=Business Standard|first=T. E.|last=Narasimhan|lang=en|date=7 korrik 2012|accessdate=7 nëntor 2015}}</ref> Çatia e sallës së mbledhjes mendohet se është ndërtuar nga Kulothunga Çola.<ref name="business"/> Sipas një pikëpamjeje tjetër, e gjithë struktura fillimisht ishte një sallë mbledhjeje dhe u rrënua gjatë sundimit të Kulothunga Çolas. Ai e rindërtoi sallën e mbledhjes bashkë me tempullin që bart imazhin e Vaikunta Perumalit. Disa nga mbishkrimet tregojnë gjithashtu se fshati ishte planifikuar sipas teksteve agamike me sallën e mbledhjeve në qendrën e tij dhe tempujt të ndërtuar përreth saj.<ref>{{cite news|title=Constitution 1,000 years ago|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/constitution-1000-years-ago/article1434867.ece|date=11 korrik 2008|lang=en|accessdate=7 nëntor 2015}}</ref> ;Tempulli Atulja Nadhesvarar {{coord|11|58|28|N|79|13|13|E|display=inline}} [[File:Arkandanallur11.JPG|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i Tempullit Atulja Nadhesvarar]] '''[[Tempulli Atulja Nadhesvarar]]''', i vendosur në [[Arakandanalluri]], një qytezë pançajat në distriktin Vilupuram në [[Tamil Nadu]], i është kushtuar Shivës. [[Shiva]] në këtë tempull adhurohet si Atulja Nadhesvarari dhe është i përfaqësuar nga ''lingami''. Bashkëshortja e tij [[Parvati]] është paraqitur si Azhagija Ponazhagi. Hyjnia kryesuese është lartësuar në veprën kanonike tamile të [[shekulli VII|shekullit të VII]], ''Tevaram'', e shkruar nga poetët-shenjtë tamilë të njohur si najanarë dhe për rrjedhojë klasifikohet si ''[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]''. Kompleksi tempullor është ndërtuar mbi një kodër graniti dhe bujt një ''[[Gopurami|gopuram]]'' me shtatë kate. Tempulli ka një numër faltoresh, ku ato të Atulja Nadhesvararit dhe bashkëshortes së tij Azhagija Ponazhagi janë më të shquarat. Mendohet se u ndërtua fillimisht nga [[Dinastia Pallava]], me zgjerime të mëvonshme nga [[Dinastia Çola]], ndërsa struktura e tanishme e mureve u ndërtua gjatë Perandorisë Vixhajanagara gjatë [[shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Në sit ndodhen tre shpella të skalitura në shkëmb nga periudha e mbretërisë Pallava. [[File:Arkandanallur3.JPG|thumb|264px|Pamje të faltores së Anamalajarit dhe Amanit të kompleksit tempullor]] Tempulli besohet se më parë ishte një [[Tempulli xhainist|tempull xhainist]] i mbyllur nga murgjit xhainistë dhe i përshtatur për praktikat adhuruese të Sambandarit. Faltorja e tanishme e Draupadi Amanit mendohet se ka qenë një tempull i Muruganit.<ref name="R">{{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|first=Dr. R.|last=Vijayalakshmy|year=2001|pages=155-6|lang=en}}</ref> Në kompleks ka mjaft mbishkrime nga mbretërit e hershëm dhe të vonë çola, nga mbretërit pandjanë si dhe mbishkrime që tregojnë kontributet e mbretërve vixhajanagara ashtu si dhe nga Periudha Sambuvaraja. [[File:Arkandanallur6.JPG|left|thumb|Faltorja e vimanas në tempull]] Tempulli i Shivës në Arkandanallur shtrihet në një sipërfaqe prej 8100 m<sup>2</sup> (2 akra). [[Gopurami|Raxhagopurami]] kryesor është në krahun perëndimor me shtatë kate dhe i vendosur në mure të mëdhenj drejtkëndorë prej graniti. Depozita tempullore (Pushkarani), Indra Tirtha, gjendet 1&nbsp;km nga tempulli. Tempulli është ndërtuar mbi një kodër [[graniti]] dhe brenda tij ndodhen dy korridore. Në të djathtë të faltores së Atulja Nadhesvararit në rrethimin e dytë ndodhet një faltore e veçantë për Azhagija Ponazhagin. Muret e rrethimit të parë në katër krahët e [[Garbhagriha|shenjtërores]] janë të dekoruar me imazhe të najanarëve, navagrahave, Bhairavas, Murugan Sanadhit në veri-perëndim dhe Durga Sanadhit në veri-lindje.<ref name="R"/> Dy Nandit në tempull quhen Pradosha Nandi dhe Adigara Nandi – ndodhen të vendosur pak jashtë aksit të shenjtërores. Faltorja e Anamalajarit është e vendosur në jug-lindje të faltores qendrore në rrethimin e dytë.<ref name="dinamalar Atulya Nadeswarar">{{cite web|title=Sri Atulja Nadesvarar temple|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=158|publisher=Dinamalar|year=2014|lang=en|accessdate=24 nëntor 2015}}</ref> [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|Tempujt e skalitur në shkëmb]] nga Periudha Pallava janë të përqendruar përreth lumit Penar, duke formuar skajin jugor të serive.<ref>{{cite book|title=Temple Imagery from Early Mediaeval Peninsular India|url=https://books.google.co.in/books?id=HOc9RG6MSzgC&pg=PA32|page=32|last=Verma|first=Archana|year=2012|lang=en|isbn=9781409430292}}</ref> ;Tempulli Thiruthalishvarar '''[[Tempulli Thiruthalishvarar]]''' është i vendosur 1.5 kilometra në jug-lindje të Aranvojalit në distriktin e Thiruvallurit në [[Tamil Nadu]]. Me këtë fshat të vogël lidhen shumë legjenda por asnjëra nuk shpjegon praninë e imazhit të [[Vishnu]]t në fushat e hapura. Një imazh i bashkëshortes së Vishnut ishte gjithashtu i pranishëm në afërsi. Ky tempull u ndërtua nga sunduesi pallava, Nandhivarmani II rreth vitit [[810]]. Tani ai është vetëm një grumbull rrënojash. Hyjnitë e pranishme përfshijnë Thiruthalishvararin (mishërim i Shivës), hyjneshën Marakathaambika, Shri Dakshinamurthin (Guru Bhagvani), Prahara Ganeshin, Muruganin, Surja Bhagvanin, Shri Kailashanatharin, Shri Çandrasekarin, Shri Kasi Visvanatharin, Shri Bhairavarin, Somasakandharin, Maanikavaasagarin dhe të urtin [[Patanxhali]]. Tempulli është i drejtuar nga jugu, ndërtuar pa [[Gopurami|gopuram]] kryesor. Në vitin [[2012]] u përfundua procesi i ndërtimit të një raxhagopurami (gopurami kryesor i hyrjes) 9,1 metra. Pas kalimit të oborrit është shenjtërorja e idhullit të Thiruthalishvararit e drejtuar nga lindja. Hyjnesha Marakathaambika është e drejtuar nga jugu. Në [[garbhagriha|shenjtëroren]] e Thiruthalishvararit, [[vimana]] (kullë mbi shenjtërore që simbolizon një makinë fluturuese të perëndive hindu) është paraqitur 'Gaja Bristha'. Ky tempull ka shenja në muret e tij, shenjtëroren e brendshme, statujën e Nandit dhe [[vimana]]n që mund të hedhin më tepër dritë mbi kulturën e lashtë tamile dhe sjelljen e banorëve. Ato gjithashtu mund të tregojnë detaje të hollësishme rreth historisë së këtij tempulli. Në muret e tempullit shihen edhe mjaft mbishkrime. Kompleksi është shpërndarë në një sipërfaqe prej 14 akrash, nga të cilat, afërsisht 7 akra janë të zëna nga depozita e shenjtë tempullore. Tempulli ka një sipërfaqe ndërtimi prej rreth 1524 m<sup>2</sup>. [[File:Thyagaraswamy2.jpg|thumb|264px|''[[Gopurami]]'' i Tempullit Thiagarasvarami]] ;Tempulli Thjagaraxha në Tiruvotijur {{coord|13|9| N|80|18|E|display=inline}} '''[[Tempulli Thjagaraxha në Tiruvotijur]]''' (i quajtur edhe Tempulli Thiruvotrijur Thijagaraxha Svami, Tempulli Thijagaraxha Svami si dhe Tempulli Vadivudai Aman) i është kushtuar hyjnisë [[Shiva]]. Është i vendosur në Tiruvotijur në pjesën veriore të [[Çenai]]t. Tempulli lartësohet nga hymnet e ''Tevaramit'' të najanarëve shaivitë dhe për rredhojë i klasifikuar si [[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]. Tempulli ka qenë ndërtuar nga [[Dinastia Pallava]] në [[shekulli VII|shekullin e VII]] dhe është zgjeruar nga mbretërit çola gjatë [[shekulli XI|shekullit të XI]]. Ai ka një [[gopurami|gopuram]] me shtatë kate, një depozitë tempullore, me sipërfaqe të përgjithshme që e kalon në 1 akër. Tempulli ngjason me [[Tempulli Thjagaraxha në Tiruvarur|Tempullin Thjgaraxha në Tiruvarur]] pasi të dy tempujt u zgjeruan nga Raxhendra Çola I dhe të dy paraqesin të njëtat poza kërcimi të Shivës. [[File:Thyagaraswamy5.jpg|thumb|left|345px|Tempulli Thjagarasvami]] Tempulli ishte qendër mësimi, me sallat brenda tij që funksiononin si vende për diskutime fetare në lëndë si ''vjakarna'' (përkthimi), ''somasidantha'' (filozofia) dhe gramatika e [[Panini]]t.<ref name="Ayyar18">{{Cite book|last=Ayyar|first=P.V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA42|lang=en|page=42}}</ref><ref name="Madras Tercentenary Celebration Committee357">{{Cite book|publisher=Madras Tercentenary Celebration Committee|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC&pg=PA333|page=357|lang=en}}</ref> Bashkangjitur me tempullin ndodhej një strehim vetmitar oshënari gjatë [[shekulli IX|shekullit të IX]], e kryesuar nga Çaturananas Pandithari.<ref name="Madras Tercentenary Celebration Committee357"/> Tempulli zhvillonte gjithashtu diskutime filozofike dhe mbi gramatikën.<ref name="Kamath275">{{Cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|publisher=Orient Longman Limited|isbn=9788125013785|url=http://books.google.co.in/books?id=bw2vDg2fTrMC&pg=PA19|page=275|lang=en}}</ref> Brenda tij gjendet një numër mbishkrimesh që datojnë nga Periudha Pallava.<ref name="Madras Tercentenary Celebration Committee357"/> Mbishkrimi që daton nga viti [[1046]] tregon se 64 statuja bronzi ''najamnar'' u vendosën në tempull.<ref name="Dehejia123-4">{{Cite book|author=Vidya Dehejia|title=Art of the Imperial Cholas|url=https://books.google.al/books?id=86xKnwEACAAJ|publisher=Columbia University Press|year=1990|isbn=0231071884|pages=123-4|lang=en}}</ref> Tempulli kishte 64 vajza kërcimtare të quajtura ''Devadasi'', që ndaheshin në dy grupe - ''valankai dasis'' kërcente për Thjagaraxhan dhe ''idangai dasis'' kërcente për Vadivudai Amanin.<ref name = "Ghose33">{{Cite book|last=Ghose|first=Rajeshwari|title=The Tyāgarāja cult in Tamilnāḍu: a study in conflict and accommodation|year=1996|isbn=81-208-1391-X|url=http://books.google.co.in/books?id=ORwNmkDswqwC|page=33|lang=en}}</ref> Gjatë mbretërimit të Malik Kafurit, një pjesë e tempullit u shkatërrua dhe idhujt prej bronzi të pranishëm në tempull u vendosën gjatë Periudhës Vixhajanagara në [[shekulli XV|shekullin e XV]].<ref name="Dehejia123-4"/> [[Image:Thiuvotriyur3.jpg|thumb|358px|Faltorja e Vadivudai Amanit]] Hyjnia kryesuese është Aadhipurisvarari, që paraqitet në formën e një pirgu balte<ref name="Hastings92">{{cite book|last=Hastings|first=James|editor=John A. Selbie|title=Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 21|url=http://books.google.co.in/books?id=PciGnGPiOo8C&pg=PA92|year=2003|isbn=0-7661-3700-7|page=92|lang=en}}</ref> i mbuluar nga një armaturë. Gjatë ditës së hënës së plotë të muajit tamil të ''karthigait'', armatura hiqet dhe paraqitja e perëndisë bëhet e dukshme për besimtarët. Në krahun verior të tempullit ndodhet një faltore kushtuar [[Durga|Durgës]]. Brenda kompleksit të tempullit kryesor – pikërisht përkundrejt faltores kryesore gjendet faltorja e Nataraxhës dhe në koshta është faltorja e Ganapatit. Ganapati është i njohur si Gunalaja Ganapati (banesa e lumturisë) dhe pasi ecën në mënyrë rituale përreth faltores gjendet statuja e [[Adi Shankara|Adi Shankarës]] – pak mbrapa faltores kryesore brenda kompleksit. Të vendosura aty gjenden edhe hyjni si Subrahmanja. Statuja e Dakshinamurthit është në koshtan veriore e drejtuar nga jugu dhe duke shkuar te nënkompleksi i faltores së [[Kali (hyjni)|Kalit]]. Emri i hyjneshës në këtë tempull është Vadivudai Aman e mbiquajtur Tripurasundari. Hyjnesha bujtet në një faltore të veçantë brenda kompleksit tempullor. Hyjni të tjera të pranishme në tempull janë Thirupthisvarari, Kuzhandhai Isari, Xhaganadhari, Anamalajari, Xhambukesvarari, Nagalingari, Minakshi, Sundaresvarari, Sagasralingami, Amirthakandisari, Govriisvarari dhe Ekapaadhari. Në këtë tempull besohet se janë adhuruar njëzet e shtatë yjet e kalendarit tamil. ;Tempulli Dandisvarar {{coord|12|50|46|N|80|03|53|E|display= inline}} '''[[Tempulli Dandisvarar]]''' i është kushtuar [[Shiva|Shivës]] i vendosur në Velaçeri, një lagje e [[Çenai]]t. Ai u ndërtua gjatë sundimit Pallava dhe u riparua dhe rikonstruktua gjatë sundimit Çola. Kompleksi tempullor përbëhet nga një kompleks tempullor kryesor dhe një depozitë tempullore dhe gjendet 2 kilometra në lindje nga ''Guru Nanak College'' gjatë rrugës kryesore të Velaçerit. Ai administrohet nga Departamendi i Besimit Hindu dhe Përkrahjes së Bamirësisë së Qeverisë së Tamil Nadusë. Mitet e tempullit janë të lidhur me [[mitologjia hindu|mitologjinë e Jamës]] (perëndia e vdekjes). Tempulli është ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] dhe ka një [[Vimana]] me pesë kate si dhe faltore të veçanta për Ganapatin, Subrahmanjan dhe Shastan. Në këtë kompleks gjenden idhujt e [[Surja]]s dhe hyjnive të tjera duke përfshirë edhe 63 shenjtët najanmarë. Thuhet se rrezet e diellit bien mbi lingam saktësisht në ditën e vitit të ri tamil, por kjo tani nuk mund të ndodh për shkak të ndërtesave të larta që janë ndërtuar përreth tempullit. ;Tempulli Parthasarathi në Triplikane {{coord|13.05395|N|80.27675|E|display=inline}} [[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-3.JPG|thumb|left|264px|Gopuram i Tempullit Parthasarathi]] '''[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane]]''' (I quajtur edhe ''Tempulli Venkatakrishna Parthasarathi Perumal'', ''Tempulli Sri Parthasarathi Perumal'', ose ''Thiruvallikēñi Venkatakrishna Parathasarathi Perumal Thirukoil''; {{lang-ta|திருவல்லிக்கேணி அருள்மிகு வெங்கதக்ரிஷ்ணா பார்தசாரதி பெருமாள் திருக்கோவில் ose thjesht பார்த்தசாரதி திருக்கோயில்}}) është një [[tempulli hindu|tempull vaishnavit]] i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], kushtuar [[Krishna|Krishnës]], vendosur në [[Triplikane]] të [[Çenai]]t.<ref name="Silas"/><ref>{{cite book|title=The Development of Hinduism|author=Madathil Mammen Ninan|year=2008|isbn=978-1-4382-2820-4|url=http://books.google.com/books?id=-8RTZcjg9awC&pg=PA133|page=133|lang=en}}</ref> Tempulli është lartësuar nga ''Divja Prabandha'' mesjetare e shenjtëve alvarë nga [[shekulli VI|shekujt e VI]]-[[shekulli IX|IX]] dhe për rrjedhojë është konsideruar një nga 108 ''[[Divja Desamët]]'' kushtuar Vishnut.<ref name="kamath31"/> Emri 'Parthasarathi', në [[sanskritishtja|sanskritisht]] do të thotë 'karrocieri i Arxhunas', duke iu referuar rolit të Krishnës si një karrocier i Arxhunas në eposin ''[[Mahabarata]]''. [[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] u ndërtua fillimisht nga mbreti Narasimhavarmani I i [[Dinastia Pallava|Dinastisë Pallava]] në [[shekulli VIII|shekullin e VIII]].<ref name="Silas">{{cite book|last=Silas|first=Sandeep|lang=en|title=Discover India by Rail|year=2007|url=http://books.google.com/books?id=gL7pGaL3vooC&pg=PA114|isbn=81-207-2939-0|page=114}}</ref><ref>{{cite book|last=Sullivan|first=S.|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|isbn=81-250-2800-5|url=http://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC&pg=PA126|lang=en|page=126}}</ref> Ai është një nga strukturat më të vjetra në [[Çenai]].<ref>{{cite book|title=Frommer's India|first1=Pippa|last1=de Bruyn|first2=Keith|last2=Bain|first3=David|last3=Allardice|isbn=978-0-470-55610-8|id=ISBN 0-470-55610-2|year=2010|url=http://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA320|lang=en|page=320}}</ref><ref name="chennai, rina kamath">{{cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|isbn=978-81-250-1378-5|url=http://books.google.com/books?id=bw2vDg2fTrMC&pg=PA31|lang=en|page=275}}</ref><ref>{{cite news|author=K.V. Raman|lang=en|title=Unique Temple|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/07/stories/2002050700080200.htm|accessdate=8 prill 2012|newspaper=The Hindu|location=[[Çenai]]|date=7 maj 2002|archive-date=1 korrik 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030701043138/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/07/stories/2002050700080200.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Lalithasai|lang=en|title=Religious facets of Thirumayilai, Thiruvallikeni|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article2725003.ece|accessdate=8 prill 2012|newspaper=The Hindu|date=18 dhjetor 2011}}</ref><ref name="official website">{{cite web|url=http://www.sriparthasarathyswamytemple.org/|title=Parthasarathy Temple|publisher=Parthasarathy Temple Official Website|lang=en|accessdate=8 prill 2012|archive-date=12 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012095416/http://www.sriparthasarathyswamytemple.org/|url-status=dead}}</ref> Në kompleks ndodhen edhe faltore për Vedavalli Thajarin, Ranganathan, [[Rama|Ramën]], Gaxhendra Varadaraxhan, Narasimhan, Andalin, [[Hanumani]]n, shenjtët alvarë, Ramanuxhan, Svami Manavala Mamunigalin dhe Vedanthaçariarin. Tempulli është pjesë e Vaikhanasa Agamas dhe ndjek traditën e sektit Thenkalai. Faltoret e Krishnës dhe Narasimhës kanë hyrje të veçanta në kompleks. [[Gopurami|Gopuramët]] dhe [[mandapa]]t janë dekoruar me skalitje të rafinuara,<ref name="official website" /> një veçori standard e [[Arkitektura e tempujve hindu|Arkitekturës Tempullore Indiano-Jugore]]. [[File:Tiruvallikeni1.jpg|thumb|345px|[[Tempulli Parthasarathi në Triplikane]]]] Zgjerimi i parë arkitekturor i tempullit mori udhë gjatë mbretërimit të Dinastisë Pallava (Tondaijar Kon) siç përshkruahet gjallërisht nga Tirumangai Azhvari. Përkujtues i këtij zgjerimi ëshë mbishkrimi i mbretit pallava, Dantivarman ([[796]]-[[847]]), të ruajtur në tempull. Tempulli ka mjaft mbishkrime që datojnë nga [[shekulli VIII|shekulli i VIII]] në gjuhën tamile dhe telugu<ref name="kamath31"/> me gjasa nga periudha e mbretit Dantivarman, që ishte një ndjekës i përkushtuar i Vishnut.<ref name="madras">{{cite book|publisher=Madras Tercentenary Celebration Committee|lang=en|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC&pg=PA333|pages=356-7}}</ref> Thirumangai Alvari, shenjti i [[shekulli IX|shekullit të IX]] ia atribuon gjithashtu tempullin këtij mbreti pallava.<ref name="madras"/> [[Gopurami]] i tij u ndërtua gjithashtu nga një mbret pallava - Tondaiman Çakravarthi. Për njëfarë kohe ai u administrua nga ''East India Company''. Tempulli u zgjerua mjaft gjatë periudhës Çola dhe mjaft mbishkrime datojnë nga kjo periudhë. Ai u zgjerua më pas edhe nga mbretërit vixhajanagara në [[shekulli XV|shekullin e XV]].<ref name="kamath31">{{cite book|last=Kamath|first=Rina|title=Chennai|year=2000|lang=en|isbn=978-81-250-1378-5|url=http://books.google.com/books?id=bw2vDg2fTrMC|pages=31-3}}</ref><ref name="Sajnani306">{{cite book|last=Sajnani|first=Dr. Manohar|title=Encyclopedia of tourism resources in India|volume=2|year=2001|isbn=81-7835-014-9|page=306|lang=en}}</ref> Në tempull shihen mbishkrime nga Dantivarman Pallava i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], nga mbretërit çola dhe vixhajanagara. Ato regjistrojnë kontributet e mbretërve çola, Raxha Raxha dhe Kulotunga III, mbreti pandja, Maravarman dhe shumë sundues të tjerë të Dinastisë Vixhajanagara, duke përfshirë Ramaraxha Venkatapathiraxhan dhe Vira Venkatapathin. Nga referencat e brendshme të tempullit, duket se ai u restaurua gjatë vitit [[1564]] kur u ndërtuan faltore të reja.<ref name="19ayyar20">{{cite book|last=Ayyar|first=P. V. Jagadisa|title=South Indian shrines: illustrated|year=1991|isbn=81-206-0151-3|url=http://books.google.co.in/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA19|lang=en|pages=19-20}}</ref> [[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-1.JPG|thumb|left|339px|Statuja hyjnish në Tempullin Parthasarathi në Triplikane]] [[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] pa një zgjerim të rëndësishëm gjatë sundimit të mbretërve vixhajanagara si Sadasiva Raja, Sriranga Raja dhe Venkatapati Raja II ([[shekulli XVI|shekulli i XVI]]). Gjatë kësaj kohe u shtuan shumë faltore të vogla dhe pavjone ([[mandapa]]) si Tiruvaimozhi Mandapa. [[Mandapa]] e jashtme është e mbushur me skulptura të formave të ndryshme të Vishnut, veçanërisht avatarët e tij. Pushkarani (depozita tempullore) quhet Kairavani dhe rrethohet nga pesë teerthamë të shenjtë (depozita të shenjta) - [[Indra]], Soma, [[Agni]], Mina dhe [[Vishnu]]. Shtatë rishi - Bhrigu, Atri, Mariçi, Markandeja, Sumati, Saptaroma dhe Xhabali – këtu kryen pendesa. Të pesë hyjnitë në tempull janë lartësuar nga Tirumangai Azhvari.<ref name="culture not changed">{{cite news|title=The benign radiance of Gitacharyan|url=http://www.hindu.com/fr/2004/05/21/stories/2004052102020600.htm|lang=en|access-date=4 prill 2012|newspaper=The Hindu|location=[[Çenai]]|date=21 maj 2004|archive-date=12 shtator 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040912105125/http://www.hindu.com/fr/2004/05/21/stories/2004052102020600.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="google books south indian shrines">{{cite book|author=P.V. Jagadisa Ayyar|title=South Indian Shrines|year=1982|publisher=Asian Educational Services|lang=en|id=ISBN-10 8120601513, ISBN-13 9788120601512|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindubooks.org/temples/tamilnadu/triplicane/index.htm|lang=en|title=Triplicane|url-status=dead|accessdate=7 tetor 2016|archive-date=21 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160621213544/http://hindubooks.org/temples/tamilnadu/triplicane/index.htm}}</ref> [[File:Tiruvallikeni.jpg|thumb|339px|Hyrja perëndimore e tempullit të Tiruvallikenit]] [[Tempulli Parthasarathi në Triplikane|Tempulli]] ka dy [[Gopurami|gopuramë]], njëri në hyrjen lindore dhe tjetri në atë perëndimore.<ref name="official website"/> Ai ka pesë [[vimana]], përkatësisht Anatha Nilaja Vimana mbi faltoren e Parthasarathit, Ranganathar Sanidhi Vimana, Ramar Sanathi Vimana, Narasimha Sanidhi Vimana dhe Andal Sanidhi Vimana.<ref name="official website"/> Depozita tempullore e quajtur "Thiruallikeni", ka rrjedhur nga vendi ku bashkëshortja e [[Vishnu]]t, [[Lakshmi]] i lindi vetë si Vedavalli të urtit Bhrigu. Depozita përmban pesë puse dhe qëndron përballë hyrjes lindore të tempullit.<ref name="official website"/> Tempulli ka dy faltore kryesore të ndërtuara në shpinën e njëra-tjetrës. Ky është një nga tempujt e Krishnës ku ai është i pranishëm bashkë me tre brezat e tij. Faltorja e Narasimhas (Thellia Singhari) është drejtuar nga perëndimi dhe si shenjtërorja kryesore, ka një hyrje të veçantë dhe shtyllë flamuri (''Dvaxhasthambam'') për Narasimhan.<ref name="official website"/> [[File:Parthasarathy-Temple-Triplicane-Chennai-5.JPG|thumb|left|327px|[[Gopurami|Gopuram]] i veshur me statuja hyjnish në Tempullin Parthasarathi]] Dy [[Garbhagriha|shenjtëroret]] gjenden shpinë më shpinë me një kalim shumë të ngushtë në mes. Në kalimin për te shentërorja kryesore ndodhet një faltore për Ranganathan (Sri Mannanathari) dhe Ramën (një [[avatari|avatar]] i Vishnut).<ref name="19ayyar20"/> Faltorja e bashkëshortes së tij, Vedavalli Thajaar, gjendet paralel me shenjtëroren kryesore, e drejtuar nga lindja. Në kompleks ndodhen edhe faltore për Gaxhendra Varadaraxhan,<ref name="19ayyar20"/> për Ramën, këtu të njohur si Çakravarthi Thirumagani.<ref name="19ayyar20"/> Në tempull ndodhet gjithashtu edhe një faltore e veçantë për Andalin, që konsiderohet gjithashtu si një bashkëshorte e hyjnisë kryesore. Është një nga shumë pak faltoret në vend kushtuar Krishnës si Parthasarathi, karrocieri i Arxhunas dhe që përmban idhujt e tre avatarëve të Vishnut: Narasimhas, Ramës dhe Krishnës.<ref name="Let's Go India & Nepal">{{cite book|editor=Jane Yang|title=Let's Go India & Nepal 8th edition|lang=en|publisher=Let's Go, Inc.}}</ref> Për shkak të lidhjes së tempullit me Krishnën, Tiruvallikeni u konsiderua si Vrindavana Jugore.<ref name="Hindu - Religious facets">{{cite news|title=Religious facets of Thirumayilai, Thiruvallikeni|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article2725003.ece|lang=en|accessdate=3 prill 2012|author=Lalithasai|newspaper=The Hindu|date=18 dhjetor 2011}}</ref><ref name="dinamalar temples">{{cite web|title=Parthasarathy Temple - Article From Dinamalar Temples|url=http://temple.dinamalar.com/en/new_en.php?id=498|work=Dinamalar Temples|lang=en|accessdate=8 prill 2012}}</ref><ref name="book temples of krishna">{{cite book|author=T. Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India|year=2002|lang=en|isbn=81-7017-398-1|url=https://books.google.al/books?id=pzgaS1wRnl8C}}</ref> [[File:Madhuranthakan3.jpg|thumb|280px|Vendi ku Ramanuxha u iniciua në ''Pança Samskaram'' (rrokjen hyjnore) në Tempullin Eri-Katha Ramar]] ;Tempulli Eri-Katha Ramar {{coord|12|29|11|N|79|53|28|E|display=inline}} '''[[Tempulli Eri-Katha Ramar]]''' apo '''Tempulli Jeri Katha Raamar''' {{lang-ta|ஏரி காத்த ராமர்}} i është kushtuar [[Rama|Ramës]] i vendosur në qytetin e Maduranthakamit në [[Tamil Nadu]].<ref name="Dubey">{{cite book|title=Rays and ways of Indian culture|last=Dubey|first=S.P.|isbn=81-85880-98-0|year=1996|url=http://books.google.com/books?id=pSMLz85WO1QC&pg=PA52|lang=en|page=52}}</ref> Tempulli është gjithashtu i njohur me emra të tjerë si Mathuranthaka Çaturvedi Mangalam, Vaikunda Varthanam, Thirumathurai, Thirumanthira Tirupathi dhe Karunagara Vilagam. Hyjnia kryesore e tempullit është [[Rama]] me bashkëshorten e tij Sita dhe vëllain e tij Lakshmana. Statujat e hyjnive janë bërë me stuko si në rastin e disa tempujve të tjerë si [[Tempulli Ulagalantha Perumal në Kançipuram]]. Përreth shenjtërores ndodhen faltore të ndryshme dhe njëra prej tyre është ajo e Sitas që adhurohet si Janakavalli.<ref name="85Madhavan89">{{cite book|title=Vishnu temples of South India|volume=2|last=Madhavan|first=Chitra|year=2008|isbn=978-81-908445-1-2|pages=85-9|lang=en}}</ref> [[File:Madhuranthakan2.jpg|thumb|left|264px|[[Gopurami]] i [[Tempulli Eri-Katha Ramar|Tempullit Eri-Katha Ramar]]]] Ky tempull është i vendosur pranë bregut të liqenit të Madhuranthakamit. Maduranthakami është në autostradën Triçi-Çenai (Autostrada Kombëtare 45) në një largësi prej 89&nbsp;km nga [[Çenai]] dhe 25&nbsp;km nga Çengalpatu. Ky është ''sthalami'' (vendi) ku Udajavari (hyjnia kryesore e tempullit) u emërtua Ramanuxha. Thirumalisai Alvari në këtë ''sthalam'' arriti sidhin (ndriçimin). Gjithashtu, Sri Ramanuxha në këtë vend arriti ''Pança Samskara Mantramin''. Ai u ndërtua gjatë sundimit Pallava dhe vlerësohet se është rreth 1600 vjeçar. Vendi ishte dikur i famshëm gjatë sundimit të Dinastisë Çola që sundonin këtë vend si Maduranthaga Çaturvedi Mangalam pas sunduesit çola, Madurantaga Utama Çola ([[973]]-[[985|85]]). Besohet se Gandaraditja ia dhuroi fshatin vedikëve të vendit dhe kështu u bë i njohur si Çaturvedi Mangalam (Çaturvedi do të thotë ai që njeh të katërta vedat). Tempulli ka mbishkrime që tregojnë dhurime bujare nga mbreti çola, Parantaka I.<ref name="epic85">{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference, Leuven, 6-8 July 1991|page=85|url=http://books.google.co.in/books?id=EVnK3q48dL0C&pg=PA86|lang=en|author=Gilbert Pollet|isbn=9789068317015|date=1 janar 1995}}</ref> [[File:Thirupadhiripuliyur temple,Cuddalore(2).jpg|thumb|309px|[[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]]]] ;Tempulli Patalisvarar në Kudalore '''[[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]]''' është një tempull kushtuar Shivës në qytetin e Kudalores. Ai është ndërtuar gjatë Periudhës Pallava dhe zgjeruar gjatë sundimit të Dinastisë Çola. Shenjti shaivit Apar besohet se në këtë tempull ka adoptuar [[Shaivizmi]]n. Tempulli është 0.5&nbsp;km nga stacioni hekurudhor i Thirupathiripulijurit. [[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]] është një nga tempujt e lashtë në [[Tamil Nadu]]. Ai është një nga tempujt më të rëndësishëm të [[Shiva|Shivës]] që ka luajtur rol në historinë e [[Hinduizmi|Besimit]], Artit dhe [[Arkitektura e Hindu|Arkitekturës Hindu]]. [[Tempulli Patalisvarar në Kudalore|Tempulli Patalisvarar]] është një [[tempulli hindu|faltore hindu]] ndërtuar në [[Arkitektura dravidiane|Stilin Dravidian]]. Sipas një [[mitologjia hindu|miti hindu]] duke adhuruar një herë të vetme këtë hyjni është e barabartë me adhurimin 16 herë të Shivës në Kasi, 8 herë në Thiruvanamalai dhe 3 herë në Çidambaram. Thirupathiripulijuri në Kudalore është një tempujt më të lashtë në [[Tamil Nadu]]. Ai është emërtuar sipas pemëve Pathiri dhe Pulijur, një shenjt me këmbë tigri që në këtë zonë arriti shpëtimin hyjnor. ===Arkitektura Pallava në Sri Lanka=== ;Tempulli i Tenavaramit [[File:TenavaraiTemple.jpeg|thumb|left|264px|Skicim i Tempullit të Tenavaramit]] '''[[Tempulli i Tenavaramit]]''' ({{lang-ta|தென்னாவரம் கோயில்}} historikisht i njohur si '''Kovili Tenavaram''', '''Kovili Tevanthurai''' ose '''Kovili Naga-Risa Nila''') ishte një kompleks historik [[Tempulli hindu|tempullor]] i vendosur në qytetin port të Tenavaramit, Tevanthurai pranë Galles, në provincën jugore të [[Sri Lanka|Sri Lankës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.panoramio.com/photo/14342785|lang=en|title=Pictures|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105094025/http://www.panoramio.com/photo/14342785}}</ref> Hyjnia i tij kryesor ishte ''Tenavarai Najanari'' dhe në zenitin e tij tempulli ishte një nga komplekset më të shquara hindu në ishull, që përmbante tetë ''[[koili|kovile]]'' të rëndësishme faltoresh deri në një mijë statuja hyjnish dhe dy faltore të rëndësishme për Vishnun dhe Shivën. Kompleksi, i kufizuar nga një grup i madh katërkëndësh, ishte një grumbull i mjaft faltoreve historike hindu, me faltoren kryesore të projektuar në [[Arkitektura e Keralas|Stilin Kerala]] dhe Pallava të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës Dravidiane]]. Tempulli qendror kushtuar Vishnut (Tenavarai Najanari) ishte më i shquari e më i madhi. Ai ishte popullor midis popullsisë së tij të madhe tamile, pelegrinëve dhe mirëbërësve të besimeve të tjera si [[Budizmi]]t ashtu si dhe për mbretërit dhe artizanët. Faltoret e tjera që përbënin Kovil Vatan, kushtuar Ganeshës, Muruganit, Kanagit dhe Shivës, ishin shembuj gjerësisht të lartësuar të ndërtimeve prej guri të [[Arkitektura dravidiane|stilit dravidian]]. Faltorja e Shivës është lavduar si Pança Ishvarami i lashtë më jugor i Shivës (i quajtur Tondesvaram), i ndërtuar në zonën bregdetare përreth ishullit në periudhën klasike. Për shkak të patronazhit nga mbretërit e dinastive të ndryshme dhe pelegrinët nga [[Azia]], ai u bë një nga ndërtesat më të rëndësishme të mbijetuara të [[Arkitektura dravidiane|Periudhës së Arkitekturës Klasike Dravidiane]] nga fundi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Kompleksi i tempullit u shkatërrua nga portugezi Souza d'Arronches, që shkatërroi gjithë bregun jugor, prona pastaj ju dha katolikëve. Shkëlqimi dhe fama e Tenavaramit e rendisnin atë përkrahë komplekseve të tjera të famshme hindu të zhvilluara nga [[Dinastia Pallava]] në rajon si [[Tempulli i Konesvaramit|Konesvarami]] në [[Trinkomali]]. Duke pasqyruar kulminimin e ndikimit të Artit Pallava dhe kontributet në jug të ishullit janë statujat tempullore të [[shekulli V|shekullit V]]-[[shekulli VII|VII]] të Ganeshës, Lingami, skulptura e Nandit dhe Makara Thoranamit (portiku prej guri) i faltores së Vishnut nga [[shekulli X|shekulli i X]], korniza dhe trari i të cilës përfshin gardianë të vegjël, një Lakshmi të lustruar, kërcimtarë, muzikantë, ganat dhe kalorësit jali. Tempulli i Tenavaramit u ndërtua me harqe kupole mbi bregun që shikon [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]]. Kulla qëndrore e [[gopurami]]t të [[Vimana|vimanës]] dhe kullat e tjera gopuramë që mbizotëronin qytetin i kishin çatitë e tyre të veshura me tunxh, ar dhe bakër. Pjesa e jashtme e tyre përmbante kube të skalitura në mënyrë të stërholluara, me harqe të rafinuar dhe porta që hapeshin në veranda të të ndryshme dhe faltore të kompleksit, duke i dhënë Tenavaramit pamjen e një qyteti të artë lundruesish që vizitonin portin për të tregtuar dhe që i besonin dritës së tij që pasqyrohej nga çatitë e gopuramëve për synime lundrimi. Tenavara Naga Risa Nila Kovil – faltorja e Shivës – është ndërtuar para erës sonë, megjithëse data e saktë është e panjohur. Kovili Tenavara Ganeshvara – faltorja e Ganeshës – u ndërtua në vitin [[790]] nga Rama Çandra, ndërsa Kovili Tenavara Vishnu – faltorja e Vishnut – u ndërtua në vitin [[790]] nga Dapula Seni dhe Rama Çandra. Ptolemeu në vitin [[98]] të e.s. e shënon qytetin si "Dagana" ose "Dana" (Hëna e shenjtë), një vend "i shenjtë për hënën", që gjeografët thonë se përputhet me Tenavaramin.<ref name="autogenerated54">{{cite book|title=A Geographical Illustration of the Map of India: with Some Explanatory Notes and Remarks|url=https://books.google.al/books?id=A1hKAAAAYAAJ&pg=PA54|author=Jean Baptiste Bourguignon d' Anville|translator=William Herbert|lang=en|year=1759|page=54}}</ref> Në këtë tempull hyjnia kryesuese ishte e njohur si "Çandra Maul Eshvaran". Gildat tregtare nga [[Tamilakami]] shpesh ndërtoheshin pranë faltoreve të Shivës dhe Vishnut përgjatë [[Azia Jugore|Azisë Jugore]] dhe [[Azia Juglindore|Azisë Juglindore]] gjatë sundimit të mbretërve pallava, çola dhe pandjanë. Gjatë pushtimit të Cejlonit nga mbreti pallava, Narasimhavarmani I ([[630]]-[[668]]) dhe sundimi i këtij ishulli nga gjyshi i tij, besimtar i Vishnut, mbreti Simhavishnu ([[537]]-[[590]]), u ndërtuan shumë tempuj shkëmborë Pallava në rajon për hyjni të ndryshme dhe ky stil arkitekturor mbeti popullor dhe shumë ndikues për disa shekuj.<ref name="autogenerated36">{{cite book|author=Hamphrey William Codrington|title=Short History of Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=tqpdlaPiOyEC&pg=PA36|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1994|orig-year=1929|id=ISBN-10 81-206-0946-8, isbn-13 9788120609464|page=36}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite book|title=Masterpieces of Pallava Art|url=https://books.google.al/books?id=QgrqAAAAMAAJ|author=Sachindra Kumar Maity|publisher=Taraporevala|lang=en|year=1982|page=4}}</ref> Kompleksi tempullor u zhvillua me një Stil Arkitekturor Pallava midis [[shekulli VI|shekujve të VI]] dhe të [[shekulli VIII|VIII]]. Sipas traditës një faltore e tempullin të Tenavaramit u ndërtua nga mbreti Agabodhi IV në mes të [[shekulli VII|shekullit të VII]], duke shkrirë [[Arkitektura dravidiane|ndërtimin dravidian prej guri]] me një interpretim vendor.<ref name="autogenerated36"/> Kovili Naga Risa Nila i Shivës ishte në afërsi të kësaj zone të Tenavaramit. [[File:TenavaraiThevanthuraiKovillocation.jpeg|thumb|264px|Vendndodhja e faltores kryesore të Kovilit Tenavaram në Thevan Thurai, Matura pranë bregut, përpara shkatërrimit të kompleksit. Skicim portugez, i publikuar rreth vitit [[1650]]]] Çatitë e realizuara me ar dhe bakër të Tenavaramit fituan famë mes pelegrinëve dhe lundruesve, për shkak të qëllimeve lundruese dhe kontributit të tij në pamjen e qytetit si një "qytet i artë". I përfshirë nga një kompleks katërkëndor që hapej nën verandat dhe tarracat në faltoret e hyjnive të ndryshme, kompleksi përmbante kopshte shkurresh dhe pemësh që priftërinjtë i përdorinin për të nxitur ofertat për hyjnitë.<ref name="jetceylon">{{cite book|first=James Emerson|last=Tennent|title=Ceylon; an account of the island physical, historical and topographical, with notices of its natural history, antiquities, and productions|chapter=The Northern Forests|year=1859|oclc=2975965|lang=en}}</ref><ref name="autogenerated1">{{cite book|title=Golden Tips: A Description of Ceylon and Its Great Tea Industry|url=https://books.google.al/books?id=wdDjnQEACAAJ|author=Henry William Cave|publisher=Ulan Press|lang=en|year=2012|orig-year=1900|id=ISBN-10 9781290855143, isbn-13 1290855145|page=466}}</ref> Rrënojat e mjaft kolonave prej granit nga një nga faltoret e Tenavaramit dhe një portë e skalitur në mënyrë të stërholluar përmbajnë ndikime të Arkitekturës Pallava, njëlloj si kolonat e rizbuluara të [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të lashtë të Konesvaramit]] që u shkatërrua pothuajse dyzet vjet më vonë.<ref name="jetceylon"/> James Emerson Tennent e përshkruan Tenavaramin si kompleksi më madhështor hindu i ishullit përpara shkatërrimit të tij.<ref name="jetceylon"/> Pllakatat prej [[graniti]], punimet në gurë dhe kolonat e rrënojave përfshinin mjaft koka elefantësh dhe skalitje të njerëzve të zhveshur dhe që tregonin adhurimin e lingamit për vizitorët.<ref name="autogenerated153">{{cite book|title=An Account of the Island of Ceylon: Containing Its History, Geography, Natural History, with the Manners and Customs of Its Various Inhabitants|url=https://books.google.al/books?id=Ae42Q1Gfm20Cpg=PA153|author=Robert Percival|edition=2|publisher=C. and R. Baldwin|lang=en|year=1805|page=153}}</ref><ref>{{cite book|title=Ceylon and Its Capabilites: An Account of Its Natural Resources, Indigenous Productions, and Commercial Facilities|url=https://books.google.al/books?id=QOjOmAEACAAJ&pg=PA325|author=John Whitchurch Bennett|publisher=W. H. Allen and Co.|lang=en|year=1843|page=325}}</ref> Një ndërtesë e vogël prej guri aktualisht e quajtur ''Galge'' or ''Galgane''<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.panoramio.com/photo/14342785|title=Galge or Galgane|url-status=dead|access-date=7 tetor 2016|archive-date=5 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105094025/http://www.panoramio.com/photo/14342785}}</ref> në Tenavaram që dikur konsiderohet se ka mbajtur një kube tulle ose kate të sipërme ([[Vimana|Kullë Vimana]]) në majë të çatisë së saj paraqet një stil ndërtimi dhe [[Arkitektura dravidiane|arkitekturë provinciale dravidiane]] të atribuar fundit të Periudhës Pallava me ngjashmëri të madhe me [[Tempulli Kançi Kailasanathar|Tempullin Kailasanathar]] në [[Kançipurami|Kançipuram]]. Sikur të kishte qenë [[Vimana]]-[[Garbhagriha]] ose [[koili|Srikovili]] i një prej faltoreve, kjo ndërtesë u rikonstruktua/riparua në vitin [[1947]]. Është një strukturë e thjeshtë kuboide guri me një çati të sheshtë mbi shenjtëroren e saj. ;Tempulli i Konesvaramit [[File:Sri Lanka-Trincomalee-Tempel.JPG|thumb|left|264px|Porta ballore me kullën e kambanës në [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullin e Shivës]]]] '''[[Tempulli i Konesvaramit]]''' në Trincomalee {{lang-ta|திருக் கோணேச்சரம் கோயில்}} ose '''Tempulli Thirukonamalai Konesar – Tempulli i Njëmijë Kolonave''' dhe '''Dakshina-Then Kailasam''' (i njohur edhe si Kovili Thirukonamamalai Konesvaram apo Kovili Konesvaram) është një [[koili|kompleks tempullor]] klasik mesjetar në [[Trinkomali]], një qendër pelegrinazhi hindu në Provincën Lindore të [[Sri Lanka|Sri Lankës]]. Është një nga Pança Ishvaramët kushtuar Shivës. Ndërtuar në mënyrë domethënëse gjatë sundimit të Dinastisë së hershme Çola dhe Periudha e Pesë Dravidianëve të Mbretërisë së hershme Pandjane në majë të Konesar Malait, një breg i lartë në distriktin e Trinkomalit në Gjirin e Gokarnës së [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]], dizajni i tij Pallava, [[Arkitektura Çola|Çola]], Pandjan dhe Xhafna pasqyron ndikimin shaivit tamil në rajonin Vanimai që nga periudha klasike. Monumentet përmbajnë faltoren kryesore të Shivës në formën e ''Kona-Eisvaras'', të shkurtuar në ''Konesar'' dhe që është një vend i rëndësishëm i pelegrinazhit hindu, i etiketuar si "Roma e të pafeve të Lindjes". I lidhur me grykëderdhjen e lumit Mahavilli Ganga me gjurmën e Shivës në Sivan Oli Padam Malai në burimin e lumit, tempulli kurorëzon simbolikisht rrjedhjen e lumit Gang nga koka e Shivës në [[Mali Kailash|Malin Kailash]] deri te këmbët e tij. {|class = "wikitable" width="327" cellpadding="4" cellspacing="1" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-family: arial; font-size: 100%; background-color: ##F0F8FF; border: 1px solid #cccccc;" |- |colspan="2" style="text-align:center;background-color:#99CCCC"|<big>'''Kronologjia e [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të Konesvaramit]]'''</big> <br>(para [[400 p.e.s.]] - ...)<br /> |- |Themelohet si një kompleks tempullor hindu kushtuar Shivës |(para vitit [[400 p.e.s.]]) |- |Përshkruhet te ''[[Mahabharata]]'' dhe ''[[Ramajana]]'' |([[400 p.e.s.|400]]-[[100 p.e.s.]]) |- |Zhvillohet nga Elara Manu Nidhi Çola |([[235 p.e.s.]]) |- |Vendlindja e Patanxhalit, hartuesit të ''Joga Sutrave'' |([[200 p.e.s.|200]]-[[150 p.e.s.]]) |- |Tempulli restaurohet nga mbreti Çola, Kankani ("Kullakotani") |([[103 p.e.s.|103]]-[[88 p.e.s.]]) |- |Përmendet nga Dionysios Periegetes te ''Orbis Descriptio'' |([[117]]-[[138]] i e.s.) |- |Përmendet te ''Vaju Purana'' |([[300]] i e.s.) |- |Përshkruhet nga Rufius Festus Avienus te ''Geographia Avienus'' |([[350]] i e.s.) |- |Përmendet nga Sambandhari dhe Sundarari te ''Tevaramët'' |([[600]] – [[630]] të e.s.) |- |Përmendet te ''Skanda Purana'' - ''Dakshina Kailasa Manmiami'' |(rreth v. [[650]] të e.s.) |- |Përmendet nga Kaçijaperi te ''Kanda Purana'' |(viti [[780]]) |- |Përmendet në mjaft mbishkrime në gurë |(vitet [[1000]]-[[1200]]) |- |Përshkruhet nga Eustathiusi i Selanikut |([[1115]]-[[1196]]) |- ||Përmendet te ''Dakshina Kailasa Purana'' e hartuar nga Xhejavira Çinkaiarijani |(v. [[1380]]-[[1410]]) |- ||Vizitohet nga Arunagirinathari, i cilësuar te ''Thirupugazhi'' |(v. [[1468]]) |- ||Shkatërrohet nga portugezët |(v. [[1622]]) |- |Ndërtohet tempulli pasues në Tampalakamam |([[1650]]-[[1690]]) |- |Përmendet te Konesar Kalvetu |([[1750]]) |- |Restaurohet nga Shoqëria për Restaurimin e Konesvaramit, Trinkomali |([[1952]]) |- |Rekonstruktohet nga tamilët e lidhur me të |([[1982]]) |- |} Përmendja më e hershme e tempullit i përket shekullit të VI p.e.s.,<ref name="paulEPeiris">Dr. Paul E. Pieris në një takim të Royal Asiatic Society (Ceylon Branch) në vitin [[1917]], deklaroi se në Lanka ndodheshin pesë 'Isvaramë' të njohur të Shivës, që shquheshin dhe adhuroheshin në të gjithë Indinë. Këta ishin Tirukethisvarami pranë Mahathithas, [[Tempulli Munesvaram|Munesvarami]], Tondesvarami, Tirukonesvarami dhe Nagulesvarami. - {{cite journal|author1=Paul E. Pieris|author2=C. Rasanayagam|title=Nagadipa and Buddhist Remains in Jaffna|url=http://www.jstor.org/stable/43483657|journal=Journal of the Royal Asiatic Society Ceylon Branch|publisher=Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland|year=1917|volume=26|issue=70|lang=en|pages=16-9}}</ref> ndërsa rikonstruksioni më i fundit i përket vitit [[1952]]. I zhvilluar nga viti [[205 p.e.s.]], ''[[koili|kovili]]'' zanafillor kombinonte veçori kyçe për të formuar [[Arkitektura e tempujve hindu|planin e tij bazë tempullor]], siç është salla e tij me njëmijë kolona – "Aajiram Kaal Mandapa" – dhe Xhagati i zgjeruar nga mbreti Elara, Manu Nidhi Çolani. I konsideruar si ndërtesa më e madhe e kohës së tij për arkitekturën, zbukurimet e rafinuara skulpturore në granit të zi, ndërsa kullat e tij të shumëfishta ''[[gopurami|gopuramë]]'' të veshura me ar u zgjeruan në periudhën mesjetare. Një nga tre faltoret kryesore hindu në breg me një kullë kolosale [[gopurami]], ajo qëndronte në mënyrë të dallueshme në pikën më të shquar të kepit. Udhëtimi për pelegrinët në qytet fillonte në nisjen e rrugës Konesar dhe vazhdonte një rrugicë përmes oborrit të kompleksit të faltoreve të Bhadrakalit, Ganeshit, Vishnu Thirumalit, Surjas, Raavanas, Ambal-Shaktit, Murukanit dhe Shivës që kryesonte në lartësinë e bregut. Festa e përvitshme e [[Tempulli i Konesvaramit|Tempullit të Konesvaramit]], Ther Thiruvilah përfshinte Tempullin e Bhadrakalit në Trinkomali, Pavanasam Thirthamin në pusin e shenjtë Papanasuçunai dhe në gjirin e afërt të mbrapëm të detit (Thirtham Karatkarai) që rrethonte Konesar Malain. Kompleksi u shkatërrua nga sulmet koloniale portugeze midis viteve [[1622]] dhe [[1624]] si dhe në vendin e tij u ndërtua një fortese duke përdorur mbetjet e tij. [[Tempulli Ati Konanajakar]] i ndërtuar në vitin [[1632]] i vendosur larg qytetit bujt disa nga idhujt e tij fillestarë. Koha e ndërtimit të Konesvaramit është vlerësuar nga krahasimi midis relieveve të skalitura të rrënojave të tempullit, literaturës mbi faltoren dhe mbishkrimeve të përdorura zakonisht në pllakatat mbretërore nga [[shekulli V|shekulli i V]] deri në [[shekulli XV|të XV-in]]. Konesvarami me gjasa u themelua përpara vitit [[400 p.e.s.]], megjithëse data e saktë e ndërtimit të tij mbetet e paqartë. Dëshmitë ekzistuese tregojnë për lashtësinë klasike të faltores. Ndërtimi i tempujve hindu u bë i mundur për shkak të besimit mbizotërues mes banorëve vendas dhe bashkësive tregtare në rajon gjatë Periudhës Sangam.<ref name="paulEPeiris"/> Sipas arkeologëve faza e tij fillestare e ndërtimit konsistonte në një shpellë shkëmbore, faltorja shumë-shtresëshe prej tullash e ndërtuar në mënyrë popullore për hyjnitë tamile të një game besimesh gjatë Periudhës Sangam. {{multiple image | align = left | direction = vertical | image1 = Lovers' Leap at Koneswaram.JPG | width = 264 | alt1 = E çara e të dashuruarve | caption1 = {{center|''E Çara e të dashuruave'' ose ''E Çara e Ravanas'' në Shkëmbin Svami (Konamalai).}} | image2 = Spiritual 15.jpg | alt2 = Portik i dekoruar në Konesvaram | caption2 = {{center|Portik i dekoruar në Konesvaram}} }} Në shekullin e VI, një rrugë e veçantë lundruese bregdetare shkonte nga gadishulli i Xhafnas drejt jugut te Tempulli i Konesvaramit dhe më tej në jug të Batikaloas te tempulli i Thirukovilit.<ref>{{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|lang=en|title=Early Settlements in Northern Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815|quote=Në shekullin e VI ishte një rrugë bregdetare me varka nga gadishulli i Xhafnas në veri, për në jug te Trinkomali, veçanërisht te qendra fetare e Konesvaramit dhe më tej drejt Batikaloas dhe qendrës fetare të Tirukovilit, përgjatë bregut lindor. Përgjatë kësaj rruge ndodheshin pak ngulime të vogla tregtare si Mullativu në bregun verior.}}</ref> Tempulli i Konesvaramit të Kona-ma-malait është përmendur në veprën Shaivite ''Tevaram'' në fundin e [[shekulli VI|shekullit të VI]] nga Thirugnana Sambandari.<ref>{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The Evolution of An Ethnic Identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. [[1200]] CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=230|lang=en}}</ref> Bashkë me [[Tempulli Kethisvaram|Tempullin Kethisvaram]] në Manar, [[Tempulli i Konesvaramit]] lëvdohet në të njëjtin vepër kanonike nga shenjti najanar i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], Sundaramurthi Najanari në [[Tamilakami|Tamilakam]].<ref>{{cite book|last=Raghavan|first=M. D.|title=Tamil Culture in Ceylon: A General Introduction|year=1971|oclc=453189836|page=233|lang=en|quote=Përmendja më e hershme e faltores është një hymnet e Thirugnana Sambandarit}}</ref> Konesvarami për rrjedhojë është lavdizuar si një nga 275 ''Shiva Sthalamët'' (banesat e shenjta të Shivës të lavdëruar në hymnet ''Tevaramë'') e kontinentit, pjesë të grupit "[[Paadal Petra Sthalamët|Paadal Petra Sthalam]]". Tempulli tjetër i vetëm i shenjtë nga Ila Naduxha (vendi i tempullit siç emërtohet në literaturën tamile) është Kethisvarami.<ref>{{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, An Ancient Hindu Sthalam of Hoary Antiquity in Sri Lanka|lang=en|publisher=Colombo|page=106|oclc=10020492}}</ref><ref>{{cite journal|last=Varadachari|first=K.C.|title=Sri Venkatesvara Oriental Institute Journal|journal=Oriental Journal|url=https://books.google.al/books/about/Journal_of_the_Sri_Venkatesvara_Oriental.html?id=I3weAQAAIAAJ|year=1942|publisher=Sri Venkateswara University, University of California|volume=3|page=64|lang=en}}</ref> [[File:Trincomalee 0482a.jpg|thumb|right|327px|Hyrja anësore për në tempull]] Gjatë kësaj periudhe, tempulli pësoi zhvillime strukturoe në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën shkëmbore Dravidiane]] të stilit të Dinastisë Pallava.<ref name="shoh">{{cite book|last=Navaratnam|first=C. S.|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|pages=43-7|lang=en}}</ref><ref>{{cite journal|last=Singhal|first=Damodhar P.|year=1969|title=Artikull i '''India and World Civilization'''|volume=2|journal=Journal of India and World Civilization|publisher=University of Michigan Press|oclc=54202|lang=en}}</ref> Kjo ndodhi kur ushtritë e mbretit pallava, Narasimhavarmani I ([[630]]–[[668]]) pushtuan ishullin dhe kur ishulli ishte nën sovranitetin e gjyshit të tij mbretit Simhavishnu ([[537]]–[[590]]), kur u ndërtuan shumë tempuj shkëmborë pallava në rajon, ku ky stil arkitekturor mbeti popullor edhe për disa shekuj.<ref name="autogenerated36"/><ref name="ReferenceA"/> ''Kanda Purana'' e [[shekulli VIII|shekujve të VIII]]-[[shekulli X|X]] (një literaturë epike puranike në gjuhën tamile që ishte përkthim i ''Skanda Puranas'') të shkruar nga Kaçijapa Sivaçariari i [[Kançipurami]]t përshkruan faltoren e Konesvaramit si një nga tre banesat më të shquara të Shivës në botë, bashkë me [[Tempulli Thillai Nataraxha në Çidambaram|Tempullin e Çidambaramit]] në [[Tamil Nadu]] dhe Malin Kailash të [[Tibeti]]t.<ref name="CSHindu">{{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1964|title=An Outline of the Cultural History and Principles of Hinduism|oclc=12240260|lang=en|quote=Tempulli i Konesvaramit. Tiru-Kona-malai, mali i shenjtë i Konas ose Koneserit, Isvarës ose Shivës. Data e ndërtimit të tempullit zanafillor është dhënë rreth vitit 1580 p.e.s. sipas një poeme tamile të Kavi Raxha Virothajanit të përkthyer në anglisht në vitin [[1831]] nga Simon Cassie Chitty...}}</ref> Mjaft mbishkrime të shkruara në shkrimet tamile dhe Vatelutu të përziera me gërma të shkrimit 'grantha' informojnë për tempullin gjatë kësaj periudhe. [[Tempulli i Konesvaramit]] është përmendur në mbishkrimet tamile të shekullit të X Nilaveli si marrës i një dhurimi toke në vendin tamil prej një mijë e shtatëqind e dhjetë akra (dy qind e pesëdhjetë e katër ''vèli'') toke të thatë dhe nën ujë për të plotësuar shpenzimet e tij të përditshme – duke treguar rolin e tempullit në ofrimin e shërbimeve të ndryshme për bashkësinë vendore midis viteve [[900]]-[[1000]].<ref name="jots">{{cite journal|journal=Journal of Tamil Studies|title=Tamil Studies|publisher=International Association of Tamil Research, International Institute of Tamil Studies|year=1980|issue=17-18|issn=0022-4855|page=33|oclc=1773647|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=UGg5AAAAIAAJ}}</ref><ref>{{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|title=The Kingdom of Jaffna|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|volume=1|page=56|oclc=6530926|lang=en|quote=Mbishkrimet Nilaveli përshkruajnë dhurimin e tokës perj 250 velish ''në bregdet'' për tempullin e Makakesvaramin (një tjetër emër për Konesvaramin) të Konaparvatamin, Konamamalai nga lokalitetet e Urakirikamamit, Kirikantas dhe Kirikamamit për faltoren e Nilakanta Mahadevas}}</ref> Zona pjellore e Kodijapuramit të distriktit Trinkomali paguante një qind avanamë oriz për faltoren dhe ishte e ngarkuar me rritjen e farave të vajit për Konesvaramin në mënyrë të përvitshme.<ref name="perspectives">{{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|lang=en|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke|page=96|quote=Queyroz e krahason Konesvaramin me tempujt e famshëm hindu në Ramesvaram, [[Tempulli Ekambaresvarar|Kançipuram]], [[Tempulli Venkatesvara në Tirumala|Tirupati]], Tirumalai, Xhaganatha dhe Vaixhajanthi si dhe përfundon se ndërsa tempujt e fundit ishin mjaft të vizituar nga hindutë, i pari i tejkalonte të gjithë këta të fundit.}}</ref> [[File:Ravanan - King of Lanka.jpg|thumb|left|264px|Ikonografia e Ravanës, mbretit mitik të Lankas i paraqitur mbi muret e tempullit]] Në vitin [[1950]], statujat zanafillore prej ari dhe aliazhi bakri dhe bronxi të faltores nga [[shekulli X|shekulli i X]] i një figure të ulur të Shivës (në formën e Somaskandas), [[Shiva]] si Çandrasekhari, bashkëshortja e tij [[Parvati]], një statujë e hyjneshës Mathumai Ambal dhe statuja e mëvonshme e Ganeshës u gjetën nga Këshilli Urban i [[Trinkomali]]t të varrosura rreth 460 metra larg nga siti i Konesvaramit ndërsa po gërmohej për një pus uji.<ref name="HLtoSL">{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|isbn=978-955-8733-97-4|lang=en}}</ref><ref name="reef">{{cite book|last=Clarke|first=Arthur C.|title=The Reefs of Taprobane; Underwater Adventures around Ceylon|year=1957|isbn=0-7434-4502-3|lang=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The Evolution of An Ethnic Identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|year=2007|isbn=978-955-1266-72-1|page=308|lang=en}}</ref> Ato u çuan në procesion përreth rajonit përpara se të rivendoseshin në Konesvaram. Statujat e tjera të Konesvaramit që mbijetuan mbetën te [[Tempulli Ati Konanajakar]].<ref name="p102">{{Cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|year=2006|isbn=955-9429-91-4|page=102|lang=en}}</ref><ref name="r86-88">{{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|pages=86-8|lang=en}}</ref> Një kolonë nga tempulli zanafillor qëndron nën një pemë të dekoruar Vilvami (''Aegle marmelos'') mbi Shkëmbin Svami. Në vitin [[1956]], ndërsa ishin duke u zhytur, fotografi Mike Wilson dhe studiuesi Arthur C. Clarke zbuluan muret e rrënuara, arkitekturën dhe statujat e idhujve të fundosura të tempullit zanafillor — duke përfshirë kolona të skalitura me emblema lulesh dhe gurë në formën e kokave të elefantëve — të përhapura në shtratin e cekët të detit.<ref name="reluctant">{{cite book|last=E. Greig|first=Doreen|year=1987|title=The Reluctant Colonists: Netherlanders Abroad in the 17th and 18th Centuries|url=https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei|location=Assen, The Netherlands; Wolfeboro, USA|oclc=14069213|page=[https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei/page/226 227]|lang=en|isbn=902322227X}}</ref><ref>{{cite journal|year=1965|title=Expedition in the waters of Ceylon|journal=Science Digest|location=Chicago|issn=0036-8296|oclc=1624458|volume=57|page=142|url=https://books.google.com/books?id=i9QCAAAAIAAJ|lang=en|quote=Një nga arritjet madhore në Cejlon ishte zbulimi i rrënojave të Tempullit të fundosur të Konesarit, që u zbulua me anije thesarësh të mbytur...}}</ref> Kolona dhe rrënojat paraqesin ndikime të [[Arkitektura tamile|Arkitekturës Tamile]], Pallava dhe [[Arkitektura Çola|Çola]] të periudhës midis [[shekulli II|shekujve të II]]-[[shekulli IX|IX]], të konfirmuara nga zbulimi i mbishkrimeve në shkrimin ''Grantha'' Pallava dhe Çola si dhe imazhet hindu të gjetura në vendin e kompleksit që sugjerojnë se dinastitë kishin një interes të fortë për tempullin.<ref name="shoh"/> 350 vjet pas shkatërrimit të tij, popullsia hindu tamile e Trinkomalit në [[Sri Lanka]] organizoi komitetin për restaurimin e tempullit; statujat e vjetra u rivendosën mes ceremonive hapëse në faltoren e sapo restauruar më 3 mars [[1963]].<ref name="CSHindu"/> Faltoja ishte e njohur për evropianët si ''Pagoda e Trinkomalit – Tempulli i Njëmijë Kolonave''. Faltorja kryesore u ndërtua mbi jagati, ndërsa salla e saj me njëmijë kolona ishte ''Aajiram Kaal [[Mandapa]]'' – një platformë e veçantë me njëmijë kolona pranë [[vimana]]s së [[koili]]t që formon një pjesë të veçantë të planit të sitit të [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturës tempullore Dravidiane]]. Rrënojat e kësaj veçorie në Konesvaram tregojnë se salloni ishte një shtesë strukturore e ndërtuar nga artizanët Pallava, midis viteve [[537]]–[[668]]. Ajo formonte një nga nëntë ''prakarat'' ose oborret e rëndësishme të kompleksit të Konesvaramit. Dy tempuj të tjerë ishin monumente të shquara të kompleksit në breg, që përmbanin struktura të shumta gopuramësh mbi faltoret e ndërtuara për Vishnu-Thirumalin dhe hyjneshën Ambal-Shakti. Së bashku, ato u bënë të njohura si Tre Pagodat e Thirukonamalait. Kompleksi shtrihej përgjatë rrugës së Konesarit në breg dhe përfshin faltoret e Ganeshit, Muruganit dhe Bhadrakalit. [[File:Nalanda Gedige - left side view.jpg|thumb|264px|Pamja e krahut të majtë të Nalanda Gediges]] ;Nalanda Gedige '''[[Nalanda Gedige]]''' (në gjuhën sinhaleze: නාලන්දා ගෙඩිගේ; {{lang-ta|நாலந்த கெடிகே}}'''Nālanda Gedige''') është një kompleks i lashtë ndërtimor prej guri pranë Matales në [[Sri Lanka]]. Kjo ndërtesë ishte një [[Tempulli hindu|tempull i lashtë hindu]] i ndërtuar midis [[shekulli VIII|shekujve të VIII]] dhe [[shekulli X|të X]] në [[Arkitektura dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] (Stili Pallava) dhe më pas mendohet se është përdorur nga budistët.<ref name="TempleConsecrationRitualsInAncientIndia">{{cite book|title=Temple Consecration Rituals in Ancient India: Text and Archaeology|url=https://books.google.al/books?id=AOqvCQAAQBAJ|author=Anna Aleksandra Ślączka|publisher=BRILL|lang=en|year=2007|id=ISBN1 900415843X, isbn2 9789004158436|page=343}}</ref><ref name="HistoryOfHumanity">{{cite book|editor1=E. Condurachi|editor2=J. Herrmann|editor3=E. Zürcher|editor4=J. Harmatta|editor5=J. Litvak King|editor6=R. Lonis|editor7=T. Obenga|editor8=R. Thapar|editor9=Zhou Yiliang|title=History of Humanity: From the Seventh Century B.C. to the Seventh Century A.D.|url=https://books.google.al/books?id=WGUz01yBumEC|author=UNESCO|publisher=UNESCO Publishing|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 923102812X, isbn-13 9789231028120|page=100}}</ref> Disa studiues e përshkruajnë këtë ndërtesë gjithashtu si një [[Arkitektura dravidiane|ndërtim dravidian]] kushtuar një kulti Mahajana me mësime të theksuara tantrike dhe të njohur për një monument të mundshëm të afërt me [[Budizmi]]n Vaxhrajana (Tantrik).<ref>{{cite book|title=Mahayana Monuments in Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=j4wYAAAAYAAJ|author=Nandasēna Mudiyansē|publisher=M. D. Gunasena|lang=en|year=1967|page=28}}</ref> [[Nalanda Gedige]] u projektua si një [[tempulli hindu|tempull hindu]] me një sallon hyrjeje [[mandapa]], (fillimisht me çati), një kalim të shkurtër në një qeli të zhveshur dhe një ambulator përreth [[garbhagriha|qendrës së shenjtë]]. Tashmë nuk ka mbetur ndonjë shenjë e zotave hindu, pasi siç thuhet, tempulli ka qenë përdorur nga budistët. Seksionet e dekoruara pasurisht të façatës, të rikonstruktuara me vështirësi në vitin [[1975]], janë në mënyrë mbizotëruese në Stilin Jugor Indian dhe mund të jenë ndërtuar në shekujt VIII-XI, por data e saktë nuk mund të përcaktohet. Megjithatë, zoti Kubera shfaqet në krahun jugor të timpanit mbi shenjtërore dhe kjo është një veçori që gjendet vetëm në [[Sri Lanka]]. [[File:Nalanda Gedige temple.jpg|thumb|left|327px|Pamje ballore e Nalanda Gediges]] Periudha e ndërtimit ishte kohë trazirash të mëdha në ishull, kur mbretërit e Indisë Jugore kërkonin të vendoseshin në vend me fillimin e rënies së monarkisë sinahaleze. Ka të ngjarë që [[Nalanda Gedige]] të ketë qenë një përpjekje e fortë për një shkrirje të kulturave tamile dhe sinhaleze. Këtij tempulli unik i vishet një rëndësi e vaçantë duke qenë shembulli i vetëm i zbuluar deri tani në Cejlon i stileve të përzjera arkitekturore të përzierë në mënyrë të mirëmenduar për të formuar një ndërtesë të mrekullueshme homogjene.<ref name="tourismSl">{{cite web|author=Richard Boyle|url=http://www.angelfire.com/planet/heritagesl2/nalanda/nalanda.htm|title=Heritages-History of Nalanda Gedige|lang=en|work=angelfire.com}}</ref> [[Nalanda Gedige]] është një përzierje kurioz i [[Arkitektura Budiste|Arkitekturës Budiste]] dhe [[Arkitektura Hindu|Arkitekturës Hindu]]. Disa elemente dizajni janë qartësisht hindu, siç është [[mandapa]] ose salla e pritjes. Nuk ka shenja të zotave hindu. Në të ndodhen skalitje erotike por të gërryera të Budizmit Tantrik, shumë të ngjashme me ato të famshme në [[Grupi i monumenteve në Khaxhuraho|Khaxhuraho]] në [[India|Indi]]. Seksionet e façatës të dekoruara në mënyrë të pasur janë në stilin e shekullit të VII që lulëzoi në Madras të Indisë së Jugut. Megjithatë, seksioni jugor ka një nike gjysmë-rrethore që përmban një reliev të figurës së Kuverës, zotit të pasurisë, të ulur galiç mbi një blindë zambaku – një imazh që gjendet vetëm në [[Sri Lanka]].<ref name="tourismSl" /> ==Shiko edhe== {{Commons category|Architecture of the Pallava dynasty|Arkitektura Pallava}} * [[Arkitektura shkëmbore e Indisë]] * [[Arkitektura Hindu]] * [[Arkitektura e tempujve hindu]] * [[Arkitektura Indiane]] * [[Arkitektura Tamile]] * [[Arkitektura Budiste]] * [[Arkitektura e Tamil Nadusë]] * [[Arkitektura dravidiane]] == Referime == {{reflist|2}} ==Bibliografia== {{refbegin|2}} * {{cite book|title=Indian History|editor=V. K. Agnihotri|url=http://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC|publisher=Allied|isbn=978-81-8424-568-4|year=2010|edition=26th|lang=en}} * {{Cite book|last=Aiyangar|first=Sakkottai Krishnaswami|title=Ancient India: Collected Essays on the Literary and Political History of|year=2004|publisher=Asian Educational Services|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-206-1850-5|url=https://books.google.com/books?id=htArUg0OMpcC|lang=en}} * {{Cite book|last=Alexander|first=Jane|title=The Body, Mind, Spirit Miscellany: The Ultimate Collection of Fascinations|year=2009|publisher=Duncain Baird Publishers|location=New York|isbn=978-1-84483-837-0|url=http://books.google.com/books?id=PIrgsI46CNsC|lang=en}} * {{cite book|title=Temples of South India|url=https://archive.org/details/templesofsouthin0000anan|first=Ambujam|last=Anantharaman|publisher=East West Books (Madras)|year=2006|isbn=978-81-88661-42-8|lang=en}} * {{cite book|last=Arumugam|first=S.|year=1980|title=The Lord of Thiruketheeswaram, an ancient Hindu sthalam of hoary antiquity in Sri Lanka|lang=en|publisher=Colombo|url=https://books.google.com/books?id=7g4YAAAAIAAJ|oclc=10020492}} * {{cite book|title=South Indian Shrines: Illustrated|url=https://books.google.al/books?id=NLSGFW1uZboC|author=P. V. Jagadisa Ayyar|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1993|orig-year=1982|id=ISBN-10 81-206-0151-3, isbn-13 9788120601512|location=[[Nju Delhi]]|accessdate=7 shkurt 2013}} * {{cite book|title=Ceylon and Its Capabilites: An Account of Its Natural Resources, Indigenous Productions, and Commercial Facilities|url=https://books.google.al/books?id=QOjOmAEACAAJ|author=John Whitchurch Bennett|publisher=W. H. Allen and Co.|lang=en|year=1843}} * {{Cite book|last1=Bhargava|first1=Gopal K.|first2=Shankarlal C.|last2=Bhatt|title=Land and People of Indian States and Union Territories|chapter=25|year=2007|publisher=Kalpaz Publications|location=[[Delhi]]|isbn=81-7835-381-4|url=http://books.google.com/books?id=wyCoMKZmRBoC|lang=en}} * {{cite book|author1=Asoke Kumar Bhattacharyya|author2=Pradip Kumar Sengupta|title=Foundations of Indian Musicology: Perspectives in the Philosophy of Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=JMjpz-lAm0sC|date=1 janar 1991|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-273-4|lang=en}} * {{cite book|title=India Handbook|url=https://archive.org/details/footprintsouthin00foot|year=2000|publisher=Trade & Travel Publications|first1=Robert|last1=Bradnock|first2=Roma|last2=Bradnock|isbn=978-1-900949-81-1|lang=en}} *{{cite book|title=Golden Tips: A Description of Ceylon and Its Great Tea Industry|url=https://books.google.al/books?id=wdDjnQEACAAJ|author=Henry William Cave|publisher=Ulan Press|lang=en|year=2012|orig-year=1900|id=ISBN-10 1290855145, isbn-13 9781290855143}} *{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu: Kancheepuram District|author=C. Chandramouli|url=https://books.google.al/books?id=cDPejgEACAAJ|publisher=Directorate of Census Operations Tamilnadu|lang=en|year=2003|location=[[Çenai]]}} *{{cite book|author=Thirumalai Vijayaraghava R. Chari|title=The Glorious Temples of Kanchi|publisher=Sri Kanchi Kamakshi Ambal Devasthanam & Sarada Navarathri Kalai Nigazhchi Trust|lang=en|year=1982|location=Big Kancheepuram}} * {{cite book|title=Indian Civilization and Culture|lang=en|url=https://books.google.co.in/books?id=KItocaxbibUC|last=Chatterjee|first=Suhas|publisher=M. D. Publications Pvt. Ltd.|year=1998|isbn=9788175330832}} *{{cite book|author=Hamphrey William Codrington|title=Short History of Ceylon|url=https://books.google.al/books?id=tqpdlaPiOyEC|publisher=Asian Educational Services|lang=en|year=1994|orig-year=1929|id=ISBN-10 81-206-0946-8, isbn-13 9788120609464}} *{{cite book|editor1=E. Condurachi|editor2=J. Herrmann|editor3=E. Zürcher|editor4=J. Harmatta|editor5=J. Litvak King|editor6=R. Lonis|editor7=T. Obenga|editor8=R. Thapar|editor9=Zhou Yiliang|title=History of Humanity: From the Seventh Century B.C. to the Seventh Century A.D.|chapter=Sri Lanka and South-East Asia|publisher=UNESCO publishing|location=New York|volume=III|author=UNESCO|lang=en|year=1996|url=http://books.google.com.sg/books?id=WGUz01yBumEC|id=ISBN-10 92-3-102812-X, isbn-13 9789231028120}} * {{cite book|author1=Ca. Vē Cuppiramaṇiyan̲|author2=G. Rajendran|title=Heritage of the Tamils: Temple Arts|year=1985|lang=en|publisher=International Institute of Tamil Studies, University of Michigan|url=http://books.google.co.in/books?id=VtojAAAAMAAJ}} *{{cite book|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|author=Roshen Dalal|url=https://books.google.al/books?id=pNmfdAKFpkQC|publisher=Penguin Books India|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 0143415174, isbn-13 978-0-14-341517-6}} * {{cite book|title=Fluid Signs: Being a Person the Tamil Way|last=Daniel|first=Val|lang=en|publisher=University of California Press|url=http://books.google.com/books?id=KwZatzse3CsC|year=1984|isbn=9780520061675}} * {{cite book|title=Frommer's India|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|id=ISBN1 0-470-55610-2, ISBN2 978-0-470-55610-8|publisher=John Wiley & Sons|year=2010|url=http://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC|lang=en|accessdate=7 shkurt 2013}} *{{cite book|title=A Geographical Illustration of the Map of India: with Some Explanatory Notes and Remarks|url=https://books.google.al/books?id=A1hKAAAAYAAJ|author=Jean Baptiste Bourguignon d' Anville|translator=William Herbert|lang=en|year=1759}} * {{Cite book|author=Vidya Dehejia|title=Art of the Imperial Cholas|url=https://books.google.al/books?id=86xKnwEACAAJ|publisher=Columbia University Press|year=1990|isbn=0231071884|lang=en}} *{{cite book|author=Aline Dobbie|title=India: The Elephant's Blessing|url=https://books.google.al/books?id=ckpEd4emnCkC|publisher=Melrose Press|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 1905226853, isbn-13 978-1-905226-85-6}} * {{cite book|title=Rays and Ways of Indian Culture|last=Dubey|first=S.P.|publisher=M. D. Publications Pvt. Ltd|isbn=81-85880-98-0|year=1996|url=http://books.google.com/books?id=pSMLz85WO1QC|lang=en}} * {{cite book|author1=Robert Fellowes|author2=Robert Knox|lang=en|title=The History of Ceylon: From the Earliest Period to the Year MDCCCXV (1815): With Characteristic Details of the Religion, Laws, & Manners of the People and a Collection of Their Moral Maxims & Ancient Proverbs|year=1817|url=https://archive.org/details/b22013234}} * {{Cite book|last=Ghose|first=Rajeshwari|lang=en|title=The Tyāgarāja Cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation|year=1996|publisher=Motilal Banarsidass Publishers Private Limited|location=[[Delhi]]|isbn=81-208-1391-X|url=http://books.google.co.in/books?id=ORwNmkDswqwC}} * {{cite book|lang=en|title=India Through the Ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year=1990|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}} * {{cite book|last=E. Greig|first=Doreen|year=1987|title=The Reluctant Colonists: Netherlanders Abroad in the 17th and 18th Centuries|url=https://archive.org/details/reluctantcolonis0000grei|lang=en|location=Assen, The Netherlands; Wolfeboro, U.S.A.|oclc=14069213|isbn=902322227X}} * {{cite book|last=Hardy|first=Adam|title=Indian Temple Architecture: Form and Transformation: The Karṇāṭa Drāviḍa Tradition 7th to 13th Centuries|year=1995|publisher=Abhinav Publishing|lang=en|location=[[Nju Delhi]]|isbn=8170173124|url=http://books.google.co.in/books?id=aU0hCAS2-08C|edition=1}} * {{cite book|last=Hastings|first=James|editor=John A. Selbie|title=Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 21|publisher=Kessinger Publishing, LLC|url=http://books.google.co.in/books?id=PciGnGPiOo8C|year=2003|isbn=0-7661-3700-7|lang=en}} *{{Cite book|last=Harvey|first=G.E.|title=History of Burma|year=2000|publisher=Asian Educational Services|url=http://books.google.ca/books?id=vmIVhKXwrFcC|lang=en}} *{{cite book|author1=Jean Holm|author2=John Bowker|title=Sacred Place|url=http://books.google.com/books?id=5xlfCgAAQBAJ|year=2001|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-62356-623-4|lang=en}} * {{cite book|title=Student's Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39|lang=en|first=Indu Ramchandani|last=Hoiberg|year=2000|publisher=Encyclopædia Britannica (India) Private Limited|place=[[Nju Delhi]]|isbn=0-85229-760-2|url=http://books.google.co.in/books?id=kEj-2a7pmVMC}} * {{cite book|title=South-Indian inscriptions, Volumes 9–10|last=Hultzsch|first=Eugen|url=http://books.google.com/books?id=MlpBAQAAIAAJ|publisher=Superintendent, Gov't press|year=1890|lang=en}} * {{cite book|last=Ismail|first=Marina|year=1995|lang=en|title=Early settlements in northern Sri lanka|publisher=Navrang|location=[[Nju Delhi]]|url=https://books.google.com/books?id=R1VuAAAAMAAJ|isbn=978-81-7013-137-3|oclc=243878815}} * {{cite book|title=History of the Tamils from the Earliest Times to the Present Day|last=Iyengar|first=P.T. Srinivasa|year=1929|publisher=University of Madras|location=Madras ([[Çenai]]|url=http://books.google.co.in/books?id=ERq-OCn2cloC|lang=en}} *{{cite book|title=Economic History of India|url=https://books.google.al/books?id=TCKserudM2AC|author=N. Jayapalan|publisher=Atlantic Publishers & Dist|lang=en|year=2008|id=ISBN-10 8126906979, isbn-13 9788126906970}} * {{cite book|title=The Pallavas|url=https://books.google.co.in/books?id=6o9XCT3XiaMC|last1=Jouveau-Dubreuil|first1=Gabriel|last2=Dikshitar|first2=V. S. Swaminadha|lang=en|publisher=Asian Educational Services|year=1995|id=isbn1 81-206-0574-8, isbn2 978-81-206-0574-9}} *{{cite book|title=Chennai, Kanchipuram and Mamallapuram|author=Rina Kamath|url=https://books.google.al/books?id=bw2vDg2fTrMC|publisher=Orient Longman Limited|lang=en|year=2000|id=ISBN-10 81-250-1378-4, isbn-13 9788125013785}} * {{cite book|last=Indrapala|first=Karthigesu|title=The evolution of an ethnic identity: The Tamils in Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE|publisher=Vijitha Yapa|year=2007|location=Colombo|isbn=978-955-1266-72-1|lang=en}} * {{cite book|last=Knapp|first=Stephen|title=Spiritual India Handbook|url=http://books.google.com/books?id=djI5mL2qeocC|date=1 janar 2009|publisher=Jaico Publishing House|id=ISBN-10 8184950241, isbn-13 978-81-8495-024-3|lang=en}} * {{cite book|last=Kuttan|first=Mahadevan|author2=P.V. Arunachalam|lang=en|title=The Great Philosophers of India|publisher=Author House|year=2009|url=http://books.google.co.in/books?id=nERVRxj22W0C|isbn=978-1-4343-7780-7}} * {{cite book|last=Leela|first=S.V.|lang=en|title=Veena Self-Taught: An Introduction to Carnatic Music|url=http://books.google.com/books?id=uGxXAAAAMAAJ|year=1976|publisher=S.l.: s.n.}} *{{cite book|title=Let's Go India & Nepal 8th Ed|url=https://books.google.al/books?id=oM2ZqMfg7hYC|author=Let's Go Inc.|publisher=St. Martin's Press|lang=en|edition=botimi i 8-të|date=1 dhjetor 2003|id=ISBN-10 0-312-32006-X, ISBN-13 9780312320065|location=New York}} *{{cite book|title=Masterpieces of Pallava Art|url=https://books.google.al/books?id=QgrqAAAAMAAJ|author=Sachindra Kumar Maity|publisher=Taraporevala|lang=en|year=1982}} *{{cite book|title=Vishnu Temples of South India: Tamil Nadu|volume=1|author=Chithra Madhavan|lang=en|date=21 prill 2007|isbn=978-81-908445-0-5|publisher=Alpha Publications}} * {{cite book|title=Vishnu temples of South India|volume=2|last=Madhavan|first=Chitra|year=2008|isbn=978-81-908445-1-2|lang=en}} * {{Cite book|author=Madras Tercentenary Celebration Committee|title=The Madras Tercentenary Commemoration Volume|year=1994|publisher=Asian Educational Services|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-206-0537-3|url=http://books.google.com/books?id=pwMk4FIcpuUC|lang=en}} * {{Cite book|last=McRae|first=John R.|year=2000|contribution=The Antecedents of Encounter Dialogue in Chinese Ch'an Buddhism|url=http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|editor1-last=Heine|editor1-first=Steven|editor2-last=Wright|editor2-first=Dale S.|title=The Kōan: Texts and Contexts in Zen Buddhism|publisher=Oxford University Press|lang=en|access-date=7 tetor 2016|archive-date=25 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725041529/http://kr.buddhism.org/zen/koan/John_McRae.htm|url-status=dead}} * {{cite book|author=George Michell|url=http://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|year=1977|publisher=University of Chicago Press|accessdate=7 shkurt 2013|isbn=978-0-226-53230-1|lang=en}} *{{cite book|last=Michell|first=George|title=Temple Towns Of Tamil Nadu|url=http://books.google.com/books?id=D3XXAAAAMAAJ|date=1 mars 1993|publisher=Marg Publications|isbn=978-81-85026-21-3|lang=en}} * {{cite book|first=Nandasena|last=Mudiyanse|year=1967|title=Mahayana monuments in Ceylon|lang=en|publisher=M.D. Gunasena|location=Colombo, [[Sri Lanka]]|lccn=sa68008358|url=http://books.google.com.sg/books?id=JeneXe6xyAwC}} * {{cite book|title=Essays on Indian History and Culture|lang=en|url=http://books.google.com/books?id=2jMg8K5dPZUC|publisher=Mittal Publications|first=H. V.|last=Sreenivasa Murthy|year=1990|isbn=9788170992110}} * {{cite book|author=R. Nagaswamy|lang=en|url=http://books.google.com/books?id=oHY5YgEACAAJ|title=Mahabalipuram (Mamallapuram)|year=2010|publisher=Oxford University Press India|accessdate=7 shkurt 2013|isbn=978-0-19-807127-3}} * {{cite book|title=Uttaramerur|first=R.|last=Nagaswamy|publisher=Tamil Arts Academy|lang=en|location=[[Çenai]]|year=2003}} * {{cite book|last=Navaratnam|first=C.S.|lang=en|title=A Short History of Hinduism in Ceylon|year=1964|location=Xhafna|oclc=6832704}} *{{cite book|title=The Development of Hinduism|url=https://books.google.al/books?id=-8RTZcjg9awC|author=Madathil Mammen Ninan|lang=en|date=23 qershor 2008|id=ISBN-10 1438228201, isbn-13 978-1-4382-2820-4}} * {{cite book|first=T.|last=Padmaja|title=Temples of Kr̥ṣṇa in South India: history, art, and traditions in Tamilnāḍu|year=2002|publisher=Shakti Malik|location=[[Nju Delhi]]|lang=en|isbn=81-7017-398-1|url=http://books.google.com/books?id=pzgaS1wRnl8C}} * {{cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=Hindu Temples of Sri Lanka|publisher=Kumaran Book House|year=2006|isbn=955-9429-91-4|lang=en}} * {{cite book|last=Pathmanathan|first=S.|year=1978|lang=en|title=The Kingdom of Jaffna|volume=1|url=https://books.google.com/books?id=IMcLAAAAIAAJ|publisher=University of London/Colombo: Arul M. Rajendran|oclc=6530926}} *{{cite book|title=An Account of the Island of Ceylon: Containing Its History, Geography, Natural History, with the Manners and Customs of Its Various Inhabitants|url=https://books.google.al/books?id=Ae42Q1Gfm20C|author=Robert Percival|edition=2|publisher=C. and R. Baldwin|lang=en|year=1805}} * {{cite book|last=Pieris|first=Paulus Edward|year=1983|title=Ceylon, the Portuguese era: being a history of the island for the period, 1505–1658|publisher=Tisara Prakasakayo|location=[[Sri Lanka]]|volume=1|oclc=12552979|lang=en}} *{{cite journal|author1=Paul Edward Pieris|author2=C. Rasanayagam|title=Nagadipa and Buddhist Remains in Jaffna|url=http://www.jstor.org/stable/43483657|journal=Journal of the Royal Asiatic Society Ceylon Branch|lang=en|publisher=Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland|volume=XXVI|issue=70|pages=11-30}} *{{Cite book|last=Pochhammer|first=Wilhelm von|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|year=2005|publisher=Allied Publishers (P) Ltd.|lang=en|location=[[Mumbai]]|isbn=81-7764-715-6|url=http://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC}} * {{cite book|title=Indian epic values: Rāmāyaṇa and its impact: proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference, Leuven, 6-8 July 1991|last=Pollet|first=Gilbert|publisher=Peeters Press & Department of Oriental Studies|isbn=90-6831-701-6|year=1995|url=http://books.google.com/books?id=EVnK3q48dL0C|lang=en}} * {{cite book|first1=Leelananda|last1=Prematilleka|first2=Sudharshan|last2=Seneviratne|year=1990|title=Perspectives in archaeology: Leelananda Prematilleke festschrift|lang=en}} *{{cite book|title=Great Monuments of India|url=https://books.google.al/books?id=PE9gPgAACAAJ|author=D.K. Publishing|publisher=Dorling Kindersley|lang=en|year=2009|id=ISBN-10 0756659078, isbn-13 9780756659073}} * {{cite book|last=Raghavan|first=M. D.|title=Tamil culture in Ceylon: a general introduction|publisher=Colombo: Kalai Nilayam|year=1971|location=Colombo|oclc=453189836|lang=en}} *{{cite book|title=How the Banana Goes to Heaven and Other Secrets of Health from the Indian Kitchen|url=https://books.google.al/books?id=x1eztAEACAAJ|lang=en|author=Ratna Rajaiah|publisher=Westland|year=2010|id=ISBN-10 9380658605, isbn-13 9789380658605}} * {{cite book|title=Rock-cut temple styles: early Pandyan art and the Ellora shrines|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|year=1998|isbn=9788170392187|lang=en}} *{{Cite book|last=Soundara Rajan|first=Kodayanallur Vanamamalai|title=Concise classified dictionary of Hinduism|year=2001|lang=en|publisher=Concept Publishing Company|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-7022-857-3|url=http://books.google.co.in/books?id=lAWS49f8HKoC}} * {{cite book|last=Ramachandran|first=Nirmala|year=2004|title=The Hindu legacy to Sri Lanka|publisher=Stamford Lake (Pvt.) Ltd. 2004|location=Pannapitiya|oclc=230674424|isbn=978-955-8733-97-4|lang=en}} * {{Cite book|first=K. V.|last=Raman|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture|year=1975|publisher=Abhinav Publications|lang=en|location=[[Nju Delhi]]|isbn=8170170265|url=http://books.google.co.in/books?id=myK8ZYEIu4YC}} *{{cite book|title=History of Vaishnavism in South India Up to Ramanuja|author=B.V. Ramanujam|publisher=Annamalai University, Annamalinagar|lang=en|year=1973}} *{{Cite book|last=Ramaswamy|first=Vijaya|title=Historical dictionary of the Tamils|year=2007|publisher=Scarecrow Press, INC.|location=Sh.B.A.|isbn=978-0-470-82958-5|lang=en}} * {{cite book|author=N. S. Ramaswami|title=2000 Years of Mamallapuram|url=http://books.google.com/books?id=DiJuAAAAMAAJ|year=1989|publisher=Navrang|lang=en}} * {{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=1|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams|location=[[Tirupati]]|year=1993|first=M.S.|last=Ramesh|lang=en}} *{{cite book|title=108 Vaishnavite Divya Desams|volume=2|author=Dr. M.S. Ramesh|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams Press|lang=en|year=1994}} *{{cite book|title=Kanchipuram: Land of Legends, Saints and Temples|url=https://books.google.al/books?id=GF0QEAAAQBAJ|author=P.V.L. Narasimha Rao|publisher=Readworthy|year=2008|lang=en|id=ISBN-10 9350181045, isbn-13 9789350181041}} *{{cite book|title=Temples of Tamilnadu|url=https://books.google.al/books?id=1IgRAQAAIAAJ|volume=3|series=Heritage series|author=A.V. Shankaranarayana Rao|publisher=Vasan Publications|lang=en|year=2001|id=ISBN-10 8184681127, isbn-13 9788184681123}} *{{cite book|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|url=https://books.google.al/books?id=JqHPpNaZfNwC|editor1=Trudy Ring|editor2=Robert M. Salkin|editor3=Sharon La Boda|publisher=Taylor & Francis|lang=en|year=1996|id=ISBN-10 1884964044, isbn-13 978188496404}} * {{Cite book|last=Sajnani|first=Dr. Manohar|title=Encyclopedia of tourism resources in India|lang=en|volume=2|year=2001|publisher=Kalpaz Publications|location=[[Delhi]]|isbn=81-7835-014-9|url=http://books.google.com/books?id=nxtnsT8CdZ4C}}. * {{cite book|first=Prakashanand|last=Saraswati|year=2001|title=The True History and the Religion of India: A Concise Encyclopedia of|edition=1st|publisher=Motilal Banarsidass|location=[[Nju Delhi]]|isbn=81-208-1789-3|url=http://books.google.co.in/books?id=IhLN2I9yTTkC|lang=en}} *{{cite book|author=K.A. Nilakanta Sastri|title=A History of South India: From Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagara|publisher=Oxford University Press|lang=en|url=https://indianculture.gov.in/ebooks/history-south-india-prehistoric-times-fall-vijayanagar|orig-year=1955|year=1958}} * {{cite book|first=K. A. Nilakanta|last=Sastri|origyear=1935|year=1935|lang=en|title=The Chōlas|url=https://archive.org/details/dli.csl.7720|publisher=University of Madras|location=Madras}} * {{Cite book|last=Schreitmüller|first=Karen|title=India|year=2009|publisher=Karl Baedeker Verlag|location=Gjermani|url=http://books.google.com/books?id=bGgf_LkeG2kC|lang=en}} * {{cite book|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|volume=1|lang=en|last=Sewell|first=Robert|year=1882|url=https://books.google.co.in/books?id=QswOAAAAQAAJ}} * {{cite book|last=Sharma|first=Varanasi Raj Gopal|title=Kanchi Kamakoti Math, a myth|publisher=Ganga-Tunga Prakashan|year=1987|url=http://books.google.co.in/books?id=T5DXAAAAMAAJ|lang=en}} *{{cite book|last=Silas|first=Sandeep|title=Discover India by Rail|year=2007|lang=en|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|location=[[Nju Delhi]]|url=http://books.google.com/books?id=gL7pGaL3vooC|isbn=81-207-2939-0}} * {{cite book|last=Singh|first=Sarina|title=South India|url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari_2|year=2007|edition=4th|publisher=Lonely Planet|isbn=9781740594219|lang=en}} *{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Joe Bindloss|author3=Paul Clammer|author4=Janine Eberle|author5=Paul Harding|author6=Abigail Hole|author7=Patrick Horton|author8=Amy Karafin|author9=Matt Phillips|author10=Simon Richmond|author11=Martin Robinson|title=Lonely Planet Guide of India|publisher=Lonely Planet Publications Lmt.|edition=11|date=23 shtator 2005|lang=en|id=ISBN-10 1740596943, ISBN-13 9781740596947}} * {{cite book|last=Sivaratnam|first=C.|year=1968|lang=en|title=Tamils in early Ceylon|oclc=248358279|url=https://books.google.com/books?id=hlocAAAAMAAJ}} * {{cite book|first=Anna Aleksandra|last=Ślączka|year=2007|lang=en|title=Temple Consecration Rituals in Ancient India: Text and Archaeology|publisher=BRILL|id=ISBN1 900415843X, isbn2 9789004158436|url=http://books.google.com.sg/books?id=9LznwzyNE18C}} * {{cite book|last=Smith|first=Vincent Aruthur|title=The Early History of India from 600 B.C. to the Muhammadan Conquest including the Invastion of Alexander the Great|lang=en|publisher=Clarendon Press|year=1914|edition=3rd|url=http://books.google.com/books?id=b9a1AAAAIAAJ}} * {{cite book|author=K.R. Srinivasan|title=Cave-temples of the Pallavas|url=http://books.google.com/books?id=ZNdOAAAAYAAJ|year=1964|publisher=Archaeological Survey of India|lang=en}} * {{cite book|last=Srinivasan|first=P.R.|lang=en|title=The Indian temple, art and architecture|year=1982|publisher=Prasaranga, University of Mysore|url=http://books.google.co.in/books?id=JBZsVlhcCZwC}} *{{cite book|editor-last=Subburaj|editor-first=V.V.K.|lang=en|title=Tourist Guide to South India|url=http://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC|orig-year=2003|accessdate=30 korrik 2013|year=2006|publisher=Sura Books|id=ISBN-10 8174781757, isbn-13 978-81-7478-175-8}} *{{cite book|title=Tourist Guide to Chennai|url=https://books.google.al/books?id=Wy9ZtMmsZmQC|editor=V. V. K. Subburaj|location=[[Çenai]]|publisher=Sura Books|lang=en|year=2006|id=ISBN-10 81-7478-040-8, isbn-13 9788174780409}} * {{cite book|last=Sullivan|first=S.|title=Historical Dictionary of Hinduism|year=1997|publisher=Scarecro Press INC.|location=Angli|isbn=81-250-2800-5|url=http://books.google.com/books?id=cvhGP8NRx4QC|lang=en}} * {{cite book|first=James Emerson|last=Tennent|lang=en|title=Ceylon: An Account of the Island Physical, Historical and Topographical, With Notices of Its Natural History, Antiquities, and Productions|url=https://archive.org/details/b29352770_0001|chapter=The Northern Forests|publisher=Longman, Green; Longman, Roberts|year=1859|location=Londër|oclc=2975965}} * {{cite book|last=Thapar|first=Romila|title=Early India: From the Origins to AD 1300|isbn=0-520-24225-4|location=[[Kalifornia|Kaliforni]]|publisher=University of California Press|year=2001|url=http://books.google.co.in/books?id=-5irrXX0apQC|lang=en|accessdate=15 qershor 2012}} * {{cite book|title=Collected Papers: Studies in South Indian Epigraphy and History of Land Organisation, Development and Accounts and Select Chola, and Pandyan Townships|publisher=Department of Archaeology, Government of Tamilnadu|year=1994|first=R.|last=Tirumalai|lang=en}} *{{Cite book|last=Trainor|first=Kevin|lang=en|title=Buddhism The Illustrated Guide|url=https://archive.org/details/buddhism00kevi|year=2001|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-517398-8}} *{{cite book|author=Oppi Untracht|title=Traditional Jewelry of India|id=ISBN-10 0810938863, ISBN-13 978-0-8109-3886-1|publisher=Harry N. Abrams, Inc.|lang=en|year=1997|page=389}} * {{cite book|title=Temple imagery from early mediaeval peninsular India|url=http://books.google.com/books?id=HOc9RG6MSzgC|last=Verma|first=Archana|isbn=9781409430292|publisher=Ashgate Publishing|year=2012|lang=en}} * {{cite book|title=An introduction to religion and Philosophy - Tévarám and Tivviyappirapantam|lang=en|first=Dr. R.|last=Vijayalakshmy|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/introduction-to-religion-and-philosophy-tevaram-and-tiviyappirapantam-old-and-rare-book-uan031/|publisher=International Institute of Tamil Studies|location=[[Çenai]]|year=2001|edition=1st}} *{{cite book|editor1-last=Virupa|editor1-first=Kumaresan|title=Proceedings of The International Conference on Murugabhakthi|year=2014|lang=en, ta|pages=1048–9}} * {{cite book|title=Epigraphy|publisher=Archaeological Survey of India. Southern Circle|url=http://books.google.com/books?id=HkflYvqYadQC|year=1903|lang=en}} *{{cite book|title=PILC Journal of Dravidic Studies: PJDS.|volume=13|publisher=Pondicherry Institute of Linguistics and Culture|url=https://books.google.al/books?id=B5NkAAAAMAAJ|lang=en|year=2003|page=111}} *{{Cite book|title=Tourist Guide to Tamil Nadu|url=https://books.google.al/books?id=nGxbJqdEQrwC|publisher=Sura Books|lang=en|year=2010|id=ISBN-10 81-7478-177-3, isbn-13 9788174781772}} {{refend}} [[Kategoria:Historia e Indisë]] [[Kategoria:Monumente në Indi]] [[Kategoria:Arkitektura në Indi]] [[Kategoria:Stile arkitekturore indiane]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] dnhh26dmbfk1u4o314aimwuh6ffr6ma Arkitektura e Keralas 0 199224 2981927 2950362 2026-05-18T16:56:54Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981927 wikitext text/x-wiki [[Image:Poornathrayisa back side.JPG|thumb|318px|right|Hyrja e Tempullit Purnathrajisa në Tripunithura. Struktura e tempullit u ridizenjua në vitin 1921 nga arkitekti i madh Late Sri Eaçara Varrier]] '''Arkitektura e Keralas''' është një lloj stili arkitekturor që gjendet kryesisht në shtetin indian të [[Kerala]]s dhe të gjitha mrekullitë arkitekturore të Keralas janë dëshmi të lashta të '''vishvakarma''' sthapathive të Keralës. Stili arkitekturor i Keralës është i pashembullt në Indi, në dallimin e tij befasues me [[Arkitektura Dravidiane|Arkitekturën Dravidiane]] që normalisht praktikohet në pjesët e tjera të [[India e Jugut|Indisë Jugore]]. Arkitektura e Keralës ka qenë ndikuar nga shekenca arkitekturore Dravidiane dhe Indiano-Vedike ([[Vastu shastra]]) përgjatë dy mijëvjeçarëve. Tantrasamuçaja, Thaçu-Shastra, Manushjalaja-Çandrika dhe Silparatna janë manuale të rëndësishëm arkitekturorë, që kanë një ndikim të fortë në stilin arkitekturore të Keralës. Manushjalaja-Çandrika, një vepër kushtuar arkitekturës shtëpiake është një nga manualet e tilla që i ka rrënjët e tij në [[Kerala]]. Stili arkitekturor ka evoluar nga klima e veçantë e Keralës dhe historia e gjatë e ndikimeve të partnerëve të saj kryesorë të tregëtisë detare si [[kinezët]], [[arabët]] dhe evropianët. == Zanafilla == [[Image:Vadakkumnathan Temple.jpg|thumb|345px|left|Tempulli hindu i Vadakumnathanit në Thrisur është një shembull klasik i arkitekturës së Keralës]] Shprehja karakteristike rajonale e Arkitekturës së Keralës rezulton nga faktorët gjeografikë, klimatikë dhe historikë. Gjeografikisht [[Kerala]] është një rrip i ngushtë toke i vendosur midis bregdetit perëndimor të Indisë gadishullore dhe e kufizuar nga lartësimi i Ghateve Perëndimore në detin e saj Arabik dhe në perëndim të saj. E favorizuar nga shirat e shumta për shkak të musoneve, ky rajon është i veshur në të gjelbër me bimësi dhe jetë të egër të pasur. Në terrenin e ndryshueshëm të këtij rajoni banesat njerëzore janë të shpërndara dendur në ultësirat pjellore dhe të rralla drejt malësive të ashpra. Shirat e shumta kanë sjellë praninë e ujërave të shumtë si liqenet, lumenjtë, lagunat etj. Faktorët klimatikë në këtë mënyrë kanë dhënë kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e stilit arkitekturor, për të përballuar kushtet e lagështa klimatike bashkë me verat e ashpra tropikale. Historia ka luajtur gjithashtu rolin e saj në ndikimin e arkitekturës së Keralës. Ghatet e larta Perëndimore, në lindje të saj, kanë parandaluar me sukses ndikimet e vendeve të afërta tamile në Keralën e tanishme në kohët e vona. Ndërsa Ghatet Perëndimore e izoluan Keralën nga perandoritë indiane me një shtrirje më të madhe, ekspozimi ndaj [[Deti Arabik|Detit Arabik]] në lindjen e saj ka sjellë takime të afërta me qytetërimet krysore detare si [[kinezët]], egjiptianët, romakët, [[arabët]] etj. Kultivimi i erëzave të pasura të Keralës e bëri atë qendrën e tregëtisë botërore detare deri në periudhat moderne, duke ndihmuar mjaft fuqi ndërkombëtare të lidhen aktivisht me Keralën si parterë tregëtarë. Kjo ndihmoi në ndikimin e këtyre qytetërimeve në arkitekturën e Keralës.<ref>http://nitc.academia.edu/BPhilip/Papers/374480/TRADITIONAL_KERALA_ARCHITECTURE</ref> == Historia == [[Image:Hill Palace by GV-1.JPG|thumb|327px|Pallati Kodrinor Tripunithura, që ishte zyra administrative e raxhajve të Koçinit]] === Periudha para-historike === [[File:British Residency in Asramam, Kollam.jpg|thumb|318px|left|Rezidencë Britanike në Kollam – është një pallat i shkëlqyer dy-katësh i ndërtuar nga koloneli John Munro midis viteve 1811 dhe 1819. Është një përzierje e stileve evropiane, indiane dhe të [[Rendi tuskan|rendit tuskan]] të arkitekturës]] Veçoria e vendndodhjes së Keralës ka ndikuar zhvillimn shoqëror dhe tërthorazi stilin e ndërtimit. Në kohët e lashta [[Deti Arabik|Deti Arabik]] dhe Ghatet formonin pengesa të pakapërcyeshme që ndihmuan në evolucionin e një kulture të izoluar Proto-Dravidiane, bashkëkohëse me [[Qytetërimi i Luginës së Indit|Qytetërimin e Luginës së Indit]]. Mbetjet më të hershme të ndërtimit në Kerala i përkasin periudhës midis 3000 p.e.s. deri në vitin [[300 p.e.s.]] Ato mund të grupohen në dy tipe – dhoma varri dhe megalite. Dhomat shkëmbore të varreve janë përgjithësisht në zonat e lateritit të Keralës qendrore, për shembull në Porkalam të distriktit të Thrisurit. Varret janë pak a shumë të gjatësorë në strukturë me dhomë të vetme ose të shumta me një oborr drejtkëndor në lindje nga ku ngrihen një palë shkallë nga niveli i tokës. Një tjetër tip dhome varrimi është e bërë prej pllakash të vendosura në kurrize dhe një e pestë që i mbulon ato si një gur kapaku. Një ose më shumë dolmenë të tillë janë të shënuar nga një rreth gurësh. Midis megaliteve janë gurët ombrellë ("kudakal"), që ngjajnë si ombrella me gjethe palmash të përdorura për të mbuluar gropat që rrethojnë urnat mortore. Dy tipe të tjera megalitesh, gurët kapele ("thopikal") dhe menhirët ("pulaçikal") megjithatë nuk kanë shtojca varrimesh. Ato ngjajnë më tepër si përmendore guri. Megalitet nuk janë me shumë rëndësi arkitekturore, por ata flasin për zakonin e tribuve primitive duke ngritur përmendore në sitet e riteve mortore. Këto vende më vonë u bënë vendtakime të përvitshme të tribuve dhe u dhanë udhë tempujve okultë të adhurimit ançestral. Ndërsa zakoni i adhurimit të babait mund të shihet në këto raste, hyjnitë mbrojtëse të fshatrave ishin gjithëmonë forma femërore, që adhuroheshin në korije të hapura ("kavu"). Këta tempuj kishin pemë, simbole guri të Hyjneshës Nënë ose të imazhe të tjera natyrore ose animiste si objekte adhurimi. Vazhdimësia e këtyre kulturave të hershme shihet në artet popullorre, ritualet e kultit, adhurimi i pemëve, gjarpërinjve dhe imazheve mëmësore në kavu. [[File:Madhurtemple.jpg|thumb|309px|Tempulli Madhur në Kasaragod, [[Kerala]]]] === Ndikimi i Budizmit dhe arkitekturës së hershme të Tamilakamit=== [[File:Chottanikkara Temple.jpg|thumb|358px|left|Pavjoni Çutuambalam në Tempullin Çotanikara, ndërtuar në stilin klasik]] Adhurimi i Natyrës nga banorët e hershëm të Keralës i ka paralelet e tij në adhurimin e gjarpërit në [[Budizmi|Budizëm]], në adhurimin e pemës së lidhur me lindjen e Budës, ndriçimin e tij dhe predikimin nën një pemë. Kjo zhvilloi degëzime paralele në zona të tjera të Tamilakamit gjatë fazave të vona të Periudhës Sangam. Megjithëse reliket e imazheve të Budës janë zbuluar nga pak vende në Keralën jugore, megjithatë nuk ka monumente budiste ekzistuese në këtë rajon. Por referencat e shkruara si nga eposi tamil i [[shekulli III|shekullit të III]], Manimekhalai dhe Mushika vamsa dhe një epos sanskrit i [[shekulli XI|shekullit të XI]] sugjerojnë se Kerala kishte faltore të rëndësishme budiste. Më e shquara nga këto ishte Srimulavasa [[vihara]] me një imazh të mahnitshëm të Bodhisatva Lokanathës. Kjo faltore besohet se ka qenë zhdukur nga erozioni i bregut. Në veçoritë e tyre të dizajnit disa tempuj si Tempulli i Shivës në Thrissur dhe Tempulli Bhagavathi në Kodungallur besohet se ishin [[vihara]] budiste; por nuk ka prova të pakundërshtueshme për besime të tilla. Monumentet xhainiste janë më të shumtë në Kerala. Ata përfshijnë strehimet shkëmbore në [[Monumentet xhainiste në Çitral]] pranë Nagerkoilit, një tempull i skalitur në shkëmb në Kallil afër Perumbavurit dhe mbetjet e tempujve strukturorë në Alathoor pranë Palakadit dhe në Sultanbatheri. [[Tempulli xhainist në Xhainimedu]] është një [[Tempulli xhainist|tempull xhainist]] i [[shekulli XV|shekullit të XV]] i vendosur në Xhainimedu, 3&nbsp;km nga qendra e Palakadit.<ref name="indiatimes1">{{cite news|title=15th-century Jain temple in Kerala to be reopened|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-12/india/39202799_1_temple-walls-temple-sources-diamond-merchants|newspaper=Times of India|publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com|date=12 maj 2013|lang=en|access-date=20 korrik 2013|archive-date=15 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615091145/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-12/india/39202799_1_temple-walls-temple-sources-diamond-merchants|url-status=dead}}</ref> Figura të skalitura xhainiste keralase dhe dravidiane të Mahavirës, Parsvanathës dhe tirthankarëve të tjerë janë të zbuluara nga këto site. Ky mbeti një tempull xhainist deri në vitin [[1522]], përpara se të shndërrohej në një [[Tempulli hindu|tempull hindu]].<ref>B.S. Baliga: Madras District Gazetteers: Kanniyakumari District; 1995, Superintendent, Govt. Press.</ref> Bateria e Sultanit ka gjithashtu mbetje të një [[tempulli xhainist]], të njohur si Ganapati vatam, duke qenë një shembull i një komplesi tempullor të ndërtuar tërësisht me granit. [[File:Vazhappallytemple.jpg|thumb|309px|right|[[Gopurami]] i tempullit keralas në Vazhapalli]] Megjithë mungesën e monumenteve arkitekturore të provave përfundimtare të ndimikim të shkollës budiste mbi Arkitekturën e Keralës së periudhave të mëvonshme. Tempujt rrethorë ndjekin në mënyrë thelbësore format e [[stupa (arkitekturë)|stupave]] budiste, kodrinat në formë kubeje. Tempujt absidal janë modeluar në modelin e sallave [[chaitya]], sallat e mbledhjeve të murgjëve budistë. Dritarja e [[chaitya]]s që shihet e përsëritur në modelimet dekorative të thoranas rreth faltores së tempullit është një motiv qartësisht budist i adoptuar në stilin hindu, sipas Percy Brown. Thelbësisht thorana është një portik i pajisur me thurima dërrasash që shihen në gjymtyrët vertikale dhe horizontale të Vilakkumadamit, që është një veçori që shihet vetëm në tempujt e Keralës së periudhës post-Budiste. Në shumicën e formës primitive kjo ndërtesë shihet në tempujt hipetral që bujtin pemë dhe më vonë në muret e jashtme të faltores së mirëfilltë. Me zhvillimin stilistik të [[Tempulli hindu|tempullit hindu]] kjo formë thurime dërrasash u hoq nga struktura e faltores (srikovili) dhe mbeti si një godinë e shkëputur përtej kompleksit tempullor (çutambalam). === Ndikimet migratore dhe dravidiane === [[File:Kottarakkara Temple(HighResoluion).jpg|thumb|327px|left|Kompleks tempullor një-katësh në Kotarakara, në Kollam]] [[Budizmi]] ishte në bashkë-jetesë me praktikat autoktone kulturore dhe shoqërore dravidiane të Keralës. Literatura e hershme tamile tregon se nga [[shekulli I]] i e.s. Dinastia Çera e Keralës së sotme, pjesë të tokave Tulunadu dhe Kodagu si dhe tokat Kongu (rajonet e sotme të Salemit dhe Koimbatores). Ajo kishte shumë kryeqytete njëkohësisht të administruara nga linja trashëgimie të ndryshme të familjes, kryeqyteti i tyre kryesor ishte Vançi, i identifikuar me Thiruvançikulamin pranë Kodungallurit. Në këtë kohë, dy skajet e rajonit të Keralës ishin administruara nga dy familje Velirë. Pjesa më jugore administrohej nga prijesit Ay të Thiruvananthapuramit dhe pjesët më veriore nga Nananët e Ezhilmalait. Linja Nanan ishte një degë Ay e prejardhur në zonën e Thiruvananthapuramit dhe të dyja ishin përfaqësues (ose vasalë) të Dinastisë Çera (dhe ndonjëherë të dinastive Pandja, Çola ose Pallava). [[File:TVM aps temple.jpg|thumb|345px|right|[[Gopurami|Gopuram]] i zbukuruar shumë-katësh i [[Koili]]t dravidian të Tempullit Padmanabhasvami në Thiruvananthapuram]] Brahmanët duke se u vendosën në Kerala dhe zhvilluan besimin e tyre. Amalgama e kulturave dhe filozofive të ndryshme të ndryshme ndihmoi të evoluonte stilet arkitekturore të tempujve të Keralës. Kjo çoi në një zhvillim të larmishëm të ndërtimeve dhe rindërtimeve të një numri të madh tempujsh. Pas rënies së Dinastisë Çera, principatat e vogla u zhvilluan në të gjithë Keralën. Nga [[shekulli XV]], [[Kerala]] ishte e mbuluar gjerësisht nga sundimi i katër prijësve kryesorë – sunduesit Venad në jug, maharaxhajtë Koçi në qendër, Zamorinët e Kozhikodes në veri dhe raxhajtë Kolathiri në skajin verior. Ata ishin sundues që përkrahën veprimtaritë arkitekturore. Ishte kjo periudhë, që Arkitektura e Keralës filloi të merrte formën e saj dalluese. Një karakter rajonal në ndërtim duke përfshirë mjeshtrat artizanë dravidianë, format e pashoqe të ndërtesave budiste, konceptet e dizajnit të kohëve vedike dhe teoritë kanonike të praktikave Brahmanike Agamike në materialet e disponueshme vendore dhe kushtet e përshtatshme klimatike u evoluan përfundimisht në Kerala. Teoria dhe praktika e ndërtimeve arkitekturore ishte gjithashtu e hartuar gjatë kësaj periudhe. Përmbledhjet e tyre mbeten tekste klasike të një tradite të gjallë deri në ditët e sotme. Katër librat më të rëndësishëm në këtë zonë janë: * '''Thantrasamuçajami''' (Çenas Narajanan Nambudiri) dhe '''Silpiratnami''' (Srikumara), që mbulojnë arkitekturën tempullore. * '''Vastuvidja''' (anonime) dhe '''Manushjalaja Çandrika''' (Thirumangalathu Sri Nilakandani), që merret me arkitekturën shtëpiake. Një numër veprash minore në sanskritisht, manipravalam dhe malajalam të rafinuar, të gjitha të bazuara mbi tekstet e sipërme kanë gjetur popullaritet në Kerala me artizanët dhe profesionistët e lidhur me subjektin. Kerala përmendet si një nga mbretëritë kufitare të [[Perandoria Maurja|Perandorisë Maurja]]. Ka gjasa që budistët dhe xhainistët ishin grupet e para indiano-veriore që përshkruan kufijt e Keralës dhe vendosën manastiret e tyre. Këta grupe fetare ishin të aftë të praktikonin besimin e tyre dhe të siguronin përkrahjen e mbretërve vendorë për të ndërtuar faltore dhe [[vihara]]. Për afërsisht tetë shekuj [[Budizmi]] dhe [[Xhainizmi]] duket se kanë bashkë-jetuar në Kerala si besime të rëndësishme, duke kontribuar në rrugën e zhvillimit shoqëror dhe arkitekturor të rajonit. == Kompozimi dhe struktura == [[File:Kanakakkunnu Palace DSW.jpg|369px|thumb|left|Pamje e plotë e Pallatit Kanakakunnu në Trivandrum]] Arkitektura e Keralës mund të ndahet pak a shumë në dy zona të dallueshme bazuar mbi funksionalitetin e tyre, secila e drejtuar nga grupe të ndryshme parimesh: [[File:Padmanabhapuram Palace, roof works.jpg|thumb|309px|right|Çatitë e pjerrta piramidale dhe punimet e tavaneve janë veçoria kryesore e stilit arkitekturor të Keralës]] * '''[[Arkitektura Fetare]]''', kryesisht e përkrahur nga tempujt e Keralës ashtu si dhe nga mjaft kisha, xhami etj. të vjetra. * '''Arkitektura shtëpiake''', kryesiht e parë në shumicën e shtëpive të banimit. Në këtë zonë ka stile të dallueshme, si pallatet dhe banesat e mëdha të zotërinjve feudalë të ndryshme nga shtëpitë e popullit ashtu siç dhe ekzistojnë diferenca të theksuara midis bashkësive fetare. === Kompozimi === [[File:VadakkumnathanTemple.JPG|thumb|309px|left|Çatitë rrethore të tempujve janë trashëgimi e drejtpërdrejtë e ndikimeve budiste në arkitekturën e lashtë të Keralës, si në Tempullin e Vedakumnathanit që shihet në foto]] Elementet kryesore të të gjitha strukturave priren të mbeten të njëjta. Modeli bazë janë normalisht forma të thjeshta rrethore, katrore ose drejtkëndore me një çati me brinjë të evoluar nga konsideratat funksionale. Forma më e veçantë pamore e arkitekturës së Keralës është e çatia e gjatë dhe e pjerrët e ndërtuar për të mbrojtur muret e shtëpive dhe ti rezistoi musoneve të rënda, normalisht të ndërtuara me pllaka ose labirinte kashte të gjetheve të palmës, të mbështetur mbi një kornizë çati të bërë prej druri të fortë. Strukturalisht korniza e çatisë ishte e mbështetur mbi kolona mbi muret e ngritur mbi plinta të ngritura nga niveli i tokës për mbrojtje ndaj lagështisë dhe insekteve në klimën tropikale. Shpesh muret ishin gjithashtu prej druri që është i bollshëm në [[Kerala]]. Dritaret trekëndore ishin evoluar në dy funde për ta mundësuar ajrimin e atikut kur tavani ishte i përfshirë në hapësirën e dhomës. [[File:Koothambalam at Kerala Kalamandalam.jpg|thumb|right|327px|Shumica e ndërtesave të Keralës duken të ulëta nga ana pamore, për shkak të çative të mbivendosura, që janë parashikuar për të mbrojtur muret nga shirat dhe drita e drejtpërdrejtë e diellit]] [[Vastu shastra|Shkenca e Vastusë]] luajti një rol shumë të rëndësishëm në zhvillimin e stileve arkitekturore. Koncepti bazë thekson se çdo strukturë e ndërtuar mbi tokë ka jetën e saj të vetën, me një shpirt dhe personalitet që formohet nga mjedisi i saj. Dituria më e rëndësishme e Keralës ka zhvilluar metoda dhe forma pastërtisht autoktone është Thaçu-Shastra (shkenca e karpentierisë) për shkak të gjendjes së bollshme të drurit dhe përdorimit të tij të gjerë. Koncepti i Thaçit thekson se pasi druri është nxjerr nga një formë e gjallë, pema, kur përdoret për ndërtim ka jetën e tij të veçantë që duhet të sintonizohet në harmoni me mjedisin dhe njerëzit të cilët banojnë brenda ndërtesës. === Materialet === [[File:Wood carvings on the ceiling and a hanging oillamp.jpg|thumb|left|318px|Gdhendje tipike druri të bëra në tavanet e Pallatit Sree Padmanabhapuram]] Materialet natyrore ndërtimore të disponueshme për ndërtim në Kerala janë guri, druri, balta dhe gjethet e palmës. [[Graniti]] është një gurë i fortë dhe jetëgjatë për ndërtim; megjithatë disponibiliteti i tij është i kufizuar kryesisht në malësitë dhe vetën shumë pak në zonat e tjera. Për shkak të kësaj, mjeshtëria e nxjerrjes së gurëve, veshjes dhe skalitjes së gurit është e dobët në Kerala. Lateriti nga ana tjetër është gurë më i gjendshëm në shumicën e zonave të guroreve. Lateriti i butë i disponueshëm në thellësi të vogël që mund të thyhet lehtësisht, të vishet dhe të përdoret si blloqe ndërtimi. Ai është një gurë i rralë vendor që bëhet më i fortë dhe më jetëgjatë me ekspozimin në ajrin atmosferik. Blloqet e lateritit mund të lidhen me llaç me gëlqere guackash, që ka qenë një material klasik lidhës i përdorur në ndërtimet tradicionale. Llaçi gëlqeror mund të përmirësohet në fortësi dhe performancë duke e përzier me lëngje bimore. Ky llaç i pasuruar përdorej për suvatimin ose për krijimin e bazës së pikturave murore dhe punimet në basoreliev. Druri është materiali kryesor strukturor i disponueshëm me tepri në shumë varietete në Kerala – nga bambuja deri te tiku. Ndoshta zgjedhja mjeshtërore e drurit, lidhja e kujdesshme, asemblimi artistik dhe gdhendjet delikate të drurit për kolonat, muret dhe skeletet e çative janë karakteristika unike të arkitekturës së Keralës. Balta ose argjila përdorej në shumë forma – për muret, në mbushjen e dyshemeve prej druri dhe bërjen e tullave dhe pllakave pas përzjerjes dhe temperimit. Gjethet e palmës përdoreshin efektivisht si kashtë për çatitë dhe për bërjen e ndarjeve të mureve. Nga kufizimet e materialeve, në arkitekturën e Keralës u zhvillua një mënyrë e përzierë ndërtimi. Punimi i gurit ishte i kufizuar në plinta madje edhe në ndërtesat e rëndësishme si tempujt. Lateriti ishte i përdorur për muret. Struktura e çatisë në dru ishte e mbuluar me gjethe palme kashtore për shumcën e ndërtesave dhe rrallë me pllaka për pallatet ose tempujt. Eksteriori i mureve të lateritit lihej si i tillë ose i suvatuar me llaç gëlqeror për të shërbyer si bazë për pikturat murore. Skalitja e gurit ishte kryesit në modulimet e fashave horizontale në porcionin e plintës (adhistan) ku gdhendjet e drurit mbulonin të gjitha elementet, kolonat, trarët, tavanit, mahitë dhe kllapat mështetëse. Muralet e Keralës janë piktura me bojra bimore mbi mure të lagur në ngjyrime të buta të kafes. Adoptimi autokton i materialeve të disponueshme dhe shndërrimit të tyre si mjet jetëgjatë për shprehjen arkitekturore kështu që u bë veçoria mbizotëruese e stilit Kerala. == Struktura == Për sa i përket strukturës, mund të behen dy klasifikime madhore që kanë veçantitë e tyre vetjake. === Arkitektura Fetare === ==== Arkitektura tempullore ==== Larmia e tempujve, që numëron më shumë se 2000 vendndodhje në shtetin e Keralas nuk krahasim me rajonet e tjera të Indisë. Tempujt e Keralës shumë të zhvilluar në mënyrë strikte sipas dy tezave të ndërtimit të tempujve, Thantra-Samuçajami dhe Sliparatnami. Ndërsa e para meret me zhvillimin e strukturave që rregullojnë rrjedhjen e energjisë në mënyrë që energjia pozitive të rrjedhi brenda, ndërsa energjia negative të mos priret të mbetet brenda strukturës; ndërsa i dyte meret me zhvillimin e arkitekturës së drurit dhe gurit në mënyrë të tillë që çdo strukturë e skalitur të përvetësoi një jetë dhe personalitet të sajin.<ref>{{Cite web|lang=en|work=Kerala History|url=http://www.keralahistory.ac.in/keralaarchitecture.htm|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=14 tetor 2016|archive-date=21 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721082519/http://www.keralahistory.ac.in/keralaarchitecture.htm}}</ref> ===== Elementet dhe veçoritë e Tempullit Keralas ===== * '''Sri-Kovili''' Shenjtërorja e brendshme ([[garbhagriha]], ''sanctum sanctorumi'') ku qëndron dhe adhurohet imazhi apo statuja e hyjnisë kryesuese. Ajo duhet të jetë një strukturë e pavarur, e shkëputur nga ndërtesat e tjera pa lidhje dhe që ka çatinë e vetë të pa ndarë me asnjë godinë tjetër. [[Koili|Sri-kovili]] nuk ka ndonjë dritare dhe ka vetëm një derë të madhe që hapet kryesisht drejt lindjes (ndonjëherë ajo hapet në drejtim të perëndimit, ku pak tempuj kanë dyer të drejtuara nga veriu si veçantinë e tyre, ndërsa asnjë tempull nuk ka një derë të drejtuar nga jugu). Srikovili mund të ndërtohet në forma të ndryshme planimetrike – katrore, drejtkëndore, rrethore ose absidale. Nga këto, plani katror tregon një shpërndarje të rregullt përgjatë shtetit të Keralës. Forma katrore është në mënyrë bazike forma e altareve vedike të zjarrit dhe sugjeron fortësisht lidhje vedike. Ajo është kategorizuar si stili nagara i tempujve në tekstet arkitekturore. Plani drejtkëndor është i favorizuar për Ananthasai Vishnun (perëndia [[Vishnu]] në pozicion të shtrirë) dhe Sapta matrikat (Shtatë Hyjneshat Nëna). Plani rrethor dhe ai absidal janë të rrallë në pjesët e tjera të Indisë dhe të panjohur edhe në arkitekturën qytetare të Keralës, por ata përbëjnë një grup të rëndësishëm tempujsh. Plani rrethor paraqet një mbizotërim më të madh në pjesën jugore të Keralës, në rajonet dikur nën ndikimin e Budizmit. Plani absidal është një kombinim i planit gjysëm-rrethor me atë katror dhe shihet i shpërndarë sporadikisht përgjatë gjithë rajonit bregdetar. Tempujt rrethorë i përkasin kategorisë vasara. Një variacion i rreth-elipsit shihet gjithashtu si një përjashtim në faltoren e Shivës në Vaikkom. Format shumë-këndore që i përkasin kategorisë dravida janë po ashtu të adoptuara rrallë në planet e tempujve por ato gjejnë përdorim si një veçori e [[shikhara]]s. Si për Thantrasamuçajamin, çdo Srikovil duhet të jetë ndërtuar në krahë neutralë ose çiftë. Për tempujt unitarë, lartësia e përgjithshme llogaritet si 13/7/ deri në 21/8 të gjerësisë së faltores dhe kategorizohet në pesë klasa, dmth.:: ''santhika, purshtika, jajada, açudha dhe savakamika'' – me rritjen e lartësisë së formës së tempullit. Lartësia tërësore është në mënyrë bazike e ndarë në dy gjysma. Gjysma e poshtme konsiston te bazamenti, kolona ose muri (stambha ose bhithi) dhe trabeacioni (prasthara) në raportin 1:2:1, në lartësi. Në mënyrë të ngjashme, gjysma e sipërme ndahet në qafë (griva), kullë e çatisë ([[shikhara]]) dhe majëza (kalashami) në raport të njëjtë. Adisthana ose themelet janë përgjithësishtë në granit por struktura sipërore ndërtohet në laterit. Çatitë normalisht do të jenë më të larta se strukturat e tjera tempullore. Çatia strukturore e faltores është ndërtuar si kube me konsuj muri; megjithatë në mënyrë që ta mbroi atë nga ashpërsitë klimatike asaj iu mbivendos një çati funksionale, e bërë prej skeleti druri mbuluar nga pllaka dhe dërrasa. Kjo çati e pjerrët me strehët e saj të dala paraqet formën karakteristike të tempujve të Keralës. Majëza ose Kalashami, i bërë prej bakri, mundëson majëzën kurorëzuese që shënon fokusin e faltores ku vendoset statuja hyjnore e adhurimit. [[File:Kotimaram.jpg|thumb|309px|Vendvendosja e flamurit normalisht e parë në të gjithë tempujt e Keralës]] Normalisht Srikovili është mbi një platformë të ngritur dhe ka një ngritje ose 3 apo 5 shkallë. Shkallët quhen Sopanapadi dhe në krahët e Sopanapadit, dy statuja të mëdha të njohura si Dvarapalaka (gardianë porte) janë skalitur për të ruajtur hyjninë. Si për stilin e ritualeve të Keralës, vetëm prifti kryesor (Thantri) dhe prifti i dytë (Melshanti) lejohen të hyjnë në Sri-kovil. * '''Namaskara Mandapa''' Namaskara mandapa është një pavjon në formë katrore me një platformë të ngritur, një sërë kolonash dhe një çati piramidale. Madhësia e [[mandapa]]s vendoset nga gjerësia e qelës së faltores. Pavjoni në formën e tij më të thjeshtë ka katër kolona këndore; por pavjonet më të mëdhenj janë të pajisur me dy seri kolonash; katër brenda dhe dymbëdhjetë jashtë. Pavjonet e formave rrethore, eliptike dhe shumë-këndore janë të përmendura në tekste, por ato nuk shihen në tempujt e Keralës. Mandapat ndërtohen për të kryer ritet Vediko-Tantrike. * '''Nalambalami''' Ndërtesa e faltores dhe [[mandapa]]s janë të mbylluar në një strukturë drejtkëndore të quajtur nalambalam. Funksionalisht sallat e mbrapme dhe anësore të nalambalamit shërbejnë për veprimtari të ndryshme të lidhura me adhurimin ritualistik. Salla ballore është e hapur me hyrjen, që e ndanë atë në dy pjesë. Këto dy salla, Agrasalat që përdoren për ushqimin e brahmanëve, kryerjen e jagave dhe ndërsa Kuthuambalamët përdoren për vënien në skenë të arteve si koothu dhe muralet tempullore. Në pak raste, Kuthuambalamët janë të ndarë si një strukturë individuale jashtë Nalambalamit. * '''Balithara''' Në hyrje të Nalambalamit, mund të shihet i ngritur një altar guri në formë katrore i quajtur Balithara. Ky altar përdoret për të bërë oferta rituale për zotat minorë dhe shpirtërat e tjerë hyjnorë. Brenda Nalambalamit, për të njëjtin qëllim mund të shihen mjaft gurë të vegjël të quajtur Balikallukal. * '''Çutuambalami''' [[Image:Varikkasseri Gopuram.jpg|thumb|327px|left|[[Gopurami]] ose kulla portik e tempujve]] Struktura e jashtme brenda mureve të tempullit, është e njohur si Çutuambalam. Normalisht Çutuambalami ka pavjonin kryesor të njohur si Mukha-Mandapa ose Thala-mandapa. Mukha-Mandapa do të ketë Dvaxhastambamin (Vendin e flamurit të shenjtë) në qendër të tij dhe ka mjaft kolona që mbajnë mandapan. Tempulli është tashmë plotësisht i mbyllur në një mur masiv (Kshetra-Madillukal) i hapur me kulla portikësh ose gopuramë. [[Gopurami]] është zakonisht me dy kate, që i shërbejnë dy qëllimeve. Kati i parë është një hapësirë e zbrazët përgjithësisht e përdorur si një platformë për kërcimet tempullore si ''kërcimi kurathi'' ose ''otan thullali'' gjatë festave. Kati i sipërm me dru që mbulon faqet, funksionon si në kottupura (një sallë për tamburistët). Chuttuambalami normalisht do të ketë katër porta jashtë për të hyrë nga të gjitha anët. Një kalldrëm i shruar do të shihet rreth Çutuambalamit për të lejuar besimtarët për qarkulluar përreth tempullit në mënyrë ritule. Këto për disa tempuj të mëdhenj janë të mbuluara me çati të mbajtura nga kolona masive në të dy anët. Çutuambalami do të ketë gjithashtu Dvaxhavillakku ose vende llambash gjigande në mjaft pozicione, kryesisht në Mukha-mandapamë. * '''Ambala-Kulami''' [[File:Ambalappuzha Sri Krishna Temple.JPG|thumb|327px|Pellgu i tempullit ose Ambala-Kulami në Tempullin Ambalapuzha Sri Krishna]] Çdo tempull do të ketë një [[Ujëmbledhësit tempullor indianë|pellg të shenjtë]] ose liqen të vendosur brenda kompleksit tempullor. Sipas rregullave [[Vastu shastra|Vastu]], uji konsiderohet si burim i energjisë pozitive dhe sintezë e barazpeshimit të të gjitha energjive. Kështu një pellg tempullor ose Ambala Kulam do të jetë i disponueshëm brenda kompleksit tempullor. Pellgu tempullor normalisht përdoret vetëm nga priftërinjtë si banjë e shenjtë përpara fillimit të ritualeve ashtu si dhe për rituale të ndryshme të shenjta brenda tempullit. Në pak raste, një pellg i shkëputur do të ndërtohet për tu mundësuar besimtarëve të lahen përpara se të hyjnë në tempull. Sot mjaft tempuj kanë Mani-Kenar ose Pus të Shenjtë brenda kompleksit Nalambalam për të marrë ujëra të shenjta për qëllimet e Abisekhamit. * '''Thevarapura''' [[File:Koothambalam at Koodal Maanikka Temple.JPG|thumb|left|432px|Kuthuambalamët janë oborret kryesore për kryerjen e kërcimeve tempullore dhe formave të tjera të artit. Lartësia e çative të Kuthuambalamit është shumë e ngjashme me piramidat, e bënë atë më madhështore dhe i jep një ndjesi të shkëputuri nga tempulli]] Normalilsht brenda Nalambalamit, një kompleks i ndarë do të ndërtohet për gatimin e ushqimeve për tu shërbyer hyjnive dhe shpërndarjes mes besimtarëve si prasadam i shenjtë. Komplekse të tilla quhen Thevarapura, ku adhurohet zjarri i shenjtë ose Agni. [[File:Paliam naalukettu.jpg|thumb|318px|Kompleksi Naluketu]] ===== Fazat e evolucionit ===== Në zhvillimin stilistik, arkitektura tempullore mund të ndahet në tre faza. Faza e parë është ajo e [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|tempujve të skalitur në shkëmb]]. Kjo është forma më e hershme që është bashkëkohëse me Tempujt shpellorë budistë. Tempujt e skalitur në shkëmb janë kryesisht të vendosur në Keralën Jugore – në Vizhinxham dhe Ajirurpara pranë Tiruvananthapuramit, Kottukal pranë Kollamit dhe Kavijur pranë Alapuzhas. Nga këta, ai në Kaviyoor është shembulli më i mirë. Tempulli shpellor i Kavijurit kushtuar Shivës përfshin një dhomë shenjtërorjeje dhe një ardhamandapa të bollshme të shpërndarë në mënyrë aksiale e drejtuar nga perëndimi. Në kolonadën e façatës ashtu si dhe në muret brenda ardhamandapas janë skalitur relieve të dhuruesve, një rishi me mjekërr, një Ganesh i ulur me katër krahë dhe dvarapalat. Tempujt e tjerë shpellorë kanë gjithashtu modelin e përgjithshëm të një faltoreje dhe një paradhomë si dhe janë të lidhur me adhurimin e Shivës. Në veri, tempujt të ngjashëm të skalitur në shkëmb të Shivës shihen në Trikur dhe Irunilamkode në distriktin e Trisurit. Historikisht [[Arkitektura shkëmbore e Indisë|arkitektura shpellore në Indi]] fillon me Budizmin dhe teknika e arkitekturës së skalitur në shkëmb në Kerala duket të jetë një vazhdim i një punimi të ngjashme në [[Tamil Nadu]] nën sundimin e Dinastisë Pandja. Tempujt e skalitur në shkëmb janë të datuar të gjithë para [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] të e.s.. Tempujt Strukturorë shfaqen në fazën e dytë që shtrihet nga shekulli i tetë deri në atë të dhjetë dhe u financuan nga drejtuesit Çera, Aj dhe Mushika. Tempujt më të hershëm kishin një faltore unitare ose srikovil. Në raste të rralla një verandë ose ardha-mandapa shihet e bashkangjitur me faltoren. Një namaskara mandapa e shkëputur përgjithësisht është e ndërtuar përballë srikovilit. Një godinë katërkëndore, nalambalami që rrethon srikovilin, namaskara mandapa, balikali (gurët e altarit) etj. u bënë pjesë e këtij plani bazë kompozimi të tempujve të Keralës të nisur për tu shfaqur në këtë fazë. Faza e mesme e evolucionit të tempujve është e karakterizuar nga shfaqja e faltores sandhara. Në faltoren unitare të tipit të hershëm, Nirendhara (niveli i vetëm i srikovilit), ndodhet një qelë me një portë të vetme për te qela. Por në faltoren sandhara qela ka puse të dyfishta që të çojnë që lënë një kalim midis tyre. Ka gjithashtu shpesh katër dyer funksionale në të katër drejtimet kardinale dhe dritare të hapura për të mundësuar dritën e tërthortë në kalim. Ndonjëherë dera funksionale nëpër faqe dhe ajo e mbrapme janë të zëvendësuara nga pseudo dyer ose dyer të verbëra. Koncepti i tempullit me kate shihet gjithashtu edhe në këtë fazë. Kulla e faltores ngrihet në katin e dytë me një çati të sipërme të ndarë që formon një tempull dvitala (dy-katësh). Një shembull i vetëm thrithala (tempull tre-katësh) është në faltoren e Shivës në Peruvanam me dy katet e poshtëm me plan katror dhe kati i tretë me formë tetë-këndore. [[File:Theyyam Kovil lighting lady.jpg|thumb|318px|left|Një ''madapura'' ([[Koili|Kovil]] i veçuar) nga Kerala veriore kur ritualet Thejam kryhen në mënyrë stinore. E shquar për strukturën e saj të shkëputur pullazore me me pllaka. Të gjitha Muthapan Madapurat janë të strukturuara në mënyrë të ngjashme. Këto struktura gjenden kryesisht në rajonin e Malabarit verior të Keralës]] Në fazën e fundit, ([[1300]]–[[1800]]) zhvillimi stilistik arriti apogjeun e tij me kompleksitet më të madh në projektin e tempullit dhe stërhollim të detajeve. Vilakkumadami, struktura e thurur me dërrasa e fiksuar me rreshta llambash vaji shtohet përtej nalambalamit si një rreth i jashtëm. Altari i gurit është gjithashtu i bujtur në një strukturë me kolona, Balikkal mandapa përballë agrasalas (valijambalamit). Një deepastambham dhe dwajasthambham (vendi i llambës dhe shtizës së flamurit) shtohen përballë balikal mandapas. Brenda prakaras, por përtej vilakumadamit, qëndronin faltoret dytësore të parivara devathave (zota minorë) në pozicionin e tyre të paracaktuar. Këto ishin qela unitare, në përgjithësi, megjithëse në pak raste secila bëhet një faltore plotësisht e zhvilluar si në rastin e faltores së Krishnës në Tempullin e Shivës në Tali, Kozhikode. Faza e fundit kulminoi në konceptin e faltoreve të përbëra. Këtu në dy ose tre faltore njëlloj të rëndësishme shihen të grupuara brenda një nalambalami të përbashkët. Shembulli tipik i kësaj është Tempulli Vadakumnatha në Trisur, ku në tre faltore kushtuar Shivës, Ramës dhe Sankaranarajanës janë vendosur brenda nalambalamit. Prakara mund të përmbajë gjithashtu depozita tempullore, vedapadhasalat dhe salla ngrënieje. Paradoksalisht disa faltore nuk kanë një faltore të vetme dytësore, shembulli i vetëm i të cilës është faltorja Bharatha në Irinxhalakuda. Një veçori domethënëse e komplekseve të mëdhenj tempullor është prania e një salle teatrore të njohura si ''kuthambalam'', që shërben për kërcime, performanca muzikore dhe recitime fetare. Kjo është një ndërtesë unike në Arkitekturën e Keralës, e dalluar nga natyasabha ose natjamandiri që shihet në Tempujt e Indisë Veriore të kësaj periudhe. Kuthambalami është një sallë e madhe me kolona me një çati të lartë. Brenda sallës është një strukturë skenike e quajtur Rangamandapam, që shërben për kryerjen e performancaave. Skena ashtu si dhe kolonat janë të dekoruara mjeshtërisht. Konsideratat pamore dhe dëgjimore janë përfshirë në projektin e kolonave dhe hollësitë e ndërtimit kështu që performancat mund të shijohen nga shikuesit pa shtrembërim apo bezdisje. Dizajni i Kuthambalamit duket se qe bazuar mbi kanonet e dhënë në Natjasastran e Bharata Munit. Në pjesën më jugore të Keralës, arkitektura tempullore u ndikua gjithashtu edhe nga zhvillimet në [[Arkitektura e Tamil Nadusë|Tamil Nadu]]. Në Suçindram dhe Tiruvananthapuram ky ndikim shihet qartësisht. Në këtë mënyrë rrethimet e larta, korridoret e skalitura dhe mandapat e zbukuruara të gjitha në shkëmb [[graniti]], e largojnë veçanërisht nga pamja faltoren kryesore zanafillore në stilin tipik të Keralës. Kulla e hyrjes, [[gopurami]] ngrihet gjithashtu në lartësi të mëdha në një stil të dalluar nga ai i strukturës modeste dy-katëshe të parë në rastet e tjera. Teknikisht veçoria më e rëndësishme e arkitekturës tempullore të Keralës është teknika e ndërtimit duke përdorur një standardizim përmasor. Bërthama e planit të tempullit është faltorja që përmban kthinën [[garbhagriha]]. Gjerësia e kësaj kthine është moduli bazë i sistemit përmasor. Në kompozimin e projektit, gjerësia e garbhagrihas, hapësira e zbrazët përreth saj, pozicioni dhe madhësitë e strukturave rrethuese, janë të gjitha të lidhura me modulin standard. Në kompozimin standard, ky koordinim përmasor ngrihet me realizimin e detajeve të hollësishme si madhësia e kolonave, pllakave të murit, mahive etj. Rregullat kanonike të sistemit të proporcioneve jepet në traktate dhe ruhet nga mjeshtrat artizanë. Ky sistem proporcionesh ka siguruar njëtrajtshmërinë në stilin arkitekturor pavarësisht shpërndarjes gjeografike dhe shkallës së ndërtimit. Arkitektura tempullore është një sintezë e inxhinierisë dhe arteve dekoruese. Elementet dekoruese të tempujve të Keralës janë prej tre tipesh – modulimet, skulpturat dhe pikturat. Modulimi shihet në mënyrë tipike në blindat ku në fasha horizontale të projeksioneve rrethore ose drejtkëndore dhe kamareve në proporcione të varjuara ndihmojnë të theksohet forma e adisthanas. Herë pas here kjo blindë ngrihet mbi një platformë dytësore – upapidami – me trajtim të ngjashëm. Modulimet shihen gjithashtu edhe te [[mandapa]], mbajtëset anësore të shkallëve (''sopanami'') dhe madje edhe në kanalet e kullimit (''pranala'') ose në qelën e faltores. Punimet skulpturore janë të dy tipeve: një kategori është relievi i ulët i bërë në muret e jashtëm të faltores me mure të ndërtuar me llaç gëlqeror me suvatim dhe i pikturuar. I dyti është gdhendja e elementeve të drurit – skajet e mahive, kllapat, kolonat e drurit dhe kapitelet e tyre, kornizat e dyerve, pllakat e mureve dhe trarët. Punime dekoruese skulpturore shihen më mirë në panelet e tavanit të mandapave. Punime të mrekullueshme lustrimi në ngjyrë të kuqe tulle dhe të zezë u adoptuan për kolonat e rrumbullakta prej druri. Zeja e metalit përdorej gjithashtu në skalitjen e idhujve, motiveve, veshjen dhe majëzat. Të gjitha punimet skulpturore bëheshin në mënyrë strikte sipas kanoneve të proporcioneve (sistemi ashtathala, navathala dhe dasathala) i zbatueshëm në figura të ndryshme njerëzish, zotash dhe perëndeshash të paracaktuara në tekste. Piktura realizohej me pigmente organike mbi mure kur suvaja ishte akoma e njomë – në ngjyra të zbutura e të zbehta, duke i bërë ato në një klasë të projektur në muralet e stilit të Keralës. Tema e këtyre pikturave është në mënyrë të pandryshueshme me rrëfenja mitologjike dhe epike të renditura duke ecur përreth tempullit në ecjen rituale përreth shenjtërores. Modulimet, skulpturat dhe pikturat realizohen gjithashtu edhe në kompozimet vertikale për të theksuar lartësitë e ndryshme të kateve, duke projektuar dritare të verbëra që thyejnë pjerrësinë e çatisë dhe majëzat kurorëzuese. Por në të gjitha rastet dekorimi është dytësor në lidhje me formën strukturore. Muret e skalitura janë të mbrojtura strehët e dala që i mbajnë ata në hije në dallim të fortë me eksteriorin e shëndritshëm nën dritën e [[dielli]]t. Kjo ndihmon në realizimin e përvojës së përgjithshme ndjesore të dritës dhe hijes që tregon hollësitë vetëm gradualish për një soditës të mprehtë. [[File:Mithqalpalli Mosque - Kozhikode - Kerala 02.JPG|thumb|318px|right|Mithkalpalli në Kozhikode është një shembull klasik i stilit vendor të xhamive të Keralës me çati të pjerrëta piramidale, panele të pjerrëta druri të dritareve dhe pa minare]] ==== Arkitektura Islamike ==== [[Gadishulli Arabik]], djepi i [[Islami]]t kishte gjithashtu kontakte të drejtpërdrejta tregëtare me bregun e Keralës nga kohë shumë të hershme, që nga koha e [[Muhameti]]t ose edhe më parë. Sipas legjendave dhe traditave vendore myslimane, një mbret Çera përqafoi Islamin dhe bëri haxh në një udhëtim në [[Meka|Mekë]]. Në udhëtimin e tij të kthimit i shoqëruar nga shumë drejtues fetarë myslimanë duke përfshirë Malik ibn Dinarin, ai u sërmur dhe vdiq. Por ai kishte dhënë letra prezantimi për grupin që të vazhdonte në Kodungallur. Vizitorët erdhën në port dhe i dorëzuan letrat te mbreti pasues që i trajtoi ata me respekt dhe i ndihmoi ata në përhapjen e besimit të tyre në vend. Mbreti caktoi artizanët që do të ndërtonin xhaminë e parë në Kodungallur pranë portit dhe caktoi zonën përreth tij për ngulimin e tyre. Xhamia fillestare pësoi riparime të shumta, por gjurmët e ndërtimit fillestar shihen në blinda, kolona dhe çatinë që janë në stilet e vjetra tradicionale të [[arkitektura e tempujve hindu|tempujve hindu]]. [[Image:ThazhathangadyJumaMasjid1.JPG|thumb|280px|left|Një shembull i stilit tradiconal Kerala të Xhamisë së Thazhathangadit në Kotajam]] Padyshim që Islami u përhap në [[Kerala]] nëpërmjet mërgimit të grupeve të reja nga [[Gadishulli Arabik]] dhe shndërrimi gradual i popullsisë vendore të Keralës. Nga [[shekulli XII]] ishin të paktën dhjetë ngulime madhore myslimanësh të shpërndarë nga Kollami në jug deri në Mangalore në veri secili i vendosur përreth xhamisë. Gjithashtu një degë e mbretërisë sunduese në Arakal, Kanur u konvertua në Islam. Primati në tregëti, përhapja e besimit dhe përvoja e detit i bëri myslimanët një klasë të shquar dhe të dashur për sunduesit, veçanërisht për zamorinët e Kozhikodes. Për rrjedhojë, nga [[shekulli XV|shekulli i pesëmbëdhjetë]] ndërtimet myslimane arritën nivele të konsiderueshme. [[File:Muchundi Mosque.JPG|thumb|318px|right|Xhamia Muçundi me stilet klasike Kerala]] Arkitektura e xhamive të Keralës nuk paraqet asnjë nga [[Arkitektura Islame|stilet arabe]] apo ato të [[Arkitektura Indo-Islamike|Arkitekturës Indo-Islamike]] të shkollave perandorake ose provinciale në Indinë Veriore. Arsyeja për këtë nuk është e vështirë për tu gjetur. Puna për ndërtimin e xhamive bëhej nga artizanët vendorë hindu nën udhëzimet e krerëve fetarë myslimanë që donin të ngrinin vende adhurimi. Modelet për vendet e adhurimit ishin vetëm [[Tempulli hindu|tempujt Hindu]] ose sallat teatrore ("kuthambalamet") dhe këto modele do të përshtateshin për kërkesat e reja. Xhamitë e reja të Keralës për rrjedhojë ngjajnë me ndërtimet tradicionale të rajonit. Stili arkitekturor arab u fut në zonën Malabar të Keralës së sotme, gjatë periudhës së pushtimit nga Hajder Aliu dhe më vonë nga Tipu Sultani gjatë [[shekulli XVIII|shekullit të tetëmbëdhjetë]]. Një numër i madh tempujsh u shndërruan në xhami gjatë kësaj periudhe siç dëshmohet nga stili tradicional i Keralës së këtyre strukturave. [[File:MiskalMosque.jpg|thumb|327px|left|Xhamia Miskal ka tre-kate me çati të pjerrëta piramidale me dritare që mundësojnë një alternativë për minaret në stilin tradicional Kerala]] Në projekt xhamia përfshinte një numër të madh sallash lutjeje me një mihrab në murin perëndimor (meqë [[Meka]] është në perëndim të Keralës) dhe veranda të mbuluara përreth. Përgjithësisht ajo ka një bazament të lartë të ngjashëm me adhistanan e tempullit Brahmanik dhe shpesh kolonat janë trajtuar me seksione katrore dhe tetëkëndore në kolonat e [[mandapa]]s. Muret janë bërë prej blloqesh lateriti. Format e harkuara shihen vetëm në një rast të jashtëzakonshëm për xhaminë në Ponani dhe askund tjetër në dhjetë xhamitë e hershme të rajonit. Druri përdorej gjerësisht në strukturat e sipërme për ndërtimin e tavanit dhe çatisë. Çatia në shumë raste është e mbuluar me fleta bakri që përfshijnë majëza nëpër brinjë, duke e plotësuar formën [[shikhara]]s së tempullit me stupin. Në Tanur, Xhama Masxhidi ka madje edhe një portë të ndërtuar në mënyrën e [[gopurami]]t tempullor, të mbuluar me fleta [[bakri]]. Kjo xhami vetë ësthë një ndërtesë tre-katëshe me çati me tjegulla të kurorëzuar nga pesë majëza. [[File:New cheraman masjid.jpg|thumb|345px|right|Xhamia e Çeramanit, që është e dyta në botë dhe xhamia e parë në nënkontinentin indian që u ndërtua në mënyrë zanafillore në stilin Kerala, që u rikonstruktua së fundmi për ti dhënë një shije arabe]] Pulpiti në xhami paraqet shembullin më të mirë të gdhendjeve në dru të lidhura me arkitekturën islamike të Keralës. Xhama Masxhidi në Bejpore dhe Xhamia Mithkal në Kozhikode kanë pulpit (mimbar) të ndërtuar nga direkë anijesh të varkave arabe. [[File:Moulana Masjid, Kannur.jpg|thumb|327px|left|Xhamia e Kannurit simbolizon kalimin e ngadaltë nga stili i Keralës në stilin Pers me shtimin e minareve dhe veçorive të tjera klasike perse në stilin tradicional të Keralës]] Të gjitha ndërtimet e tjera u bënë po nga ata artizanë vendorë që ndërtonin tempujt dhe rezidencat hindu. Tradita arabe e thjeshtësisë së planit ndoshta kishte kombinuar vetë teknikat e ndërtimit vendor duke i dhënë udhë stilit të njëtrajtshëm të arkitekturës së xhamisë, që nuk gjendet diku tjetër në botë. Në dallim me [[Arkitektura Indo-Islamike|Arkitekturën Indo-Islamike]] e mori frymëzimin nga [[Arkitektura osmane]] dhe [[arkitektura Iraniane|Persiane]] dhe krijoi një stil zbukurues tepër të harlisur në Indinë Veriore. Xhamitë tipike të Keralës shihen në Kollampalli, pranë Kollamit, Panthalajani pranë Kojilandit, Kozhikode, Tanuri, Ponani dhe Kasargode ashtu si dhe në shumicën e ngulimeve të vjetra myslimane. Veçoritë e kursyera arkitekturore të xhamive të vjetra janë megjithatë në rrugën e zëvendësimit në kohët moderne nga [[Arkitektura Islame]]. Përdorimi formave të harkuara, kubeve dhe minareve të shkëllës perandorake [[Arkitektura Indo-Islamike|Indo-Islamike]] po projektohen si simbole të dukshme të kulturës islamike. Xhama Masxhidi në Palajam të Thiruvananthapuramit është shembulli klasik i kësaj prirjeje të re. Struktura të ngjashme janë duke u krijuar përgjatë gjithë Keralës në modifikimin e xhamive të vjetra gjatë dekadave të fundit. Ndoshta ndikimi i Arkitekturës Arabe të ndërtimeve të Keralës shihet në një mënyrë të lehtë në arkitekturën shekullare myslimane. Rrugët e pazarit të trajtësuara nga ndërtesa në të dy krahët, dhomat e katit të sipërm të banimit me dritare të drejtuara nga rrugët, ekranet prej druri të përdorur për të mundësuar privacinë në veranda (veçanërisht të kateve të sipërme) etj., janë pak veçoritë e mbivendosura mbi ndërtimin tradicional. Këto forma ndërtimore do të mëdeloheshin në modelet e shtëpive në vendet arabe (si [[Egjipti]], Basra (në [[Iraku]]n e sotëm) dhe [[Irani]]) që kanë kontakte me këtë rajon. Kjo prirje është më e madhja në tregëtinë e qyteteve si Kozhikode, Thalaseri, Kasaragode etj. Por thelbësisht arkitektura shtëpiake myslimane në në masë të madhe ndoqi stilet tradicionale hindu. Si "ekasala" ashtu dhe "nālukettu" shihen të përshtatura për këtë qëllim. Këto ndërtesa me alindamë të gjerë dhe veranda shihen gjithashtu përgjithësisht të rrethojnë xhamitë në ngulimet myslimane. [[File:Kadamattom St. George Church.jpg|thumb|264px|right|Kisha e Kadamattomit pranë Muvattupuzhas, është një nga kishat më të vjetra në Kerala, e ndërtuar në stilin e pastër Kerala.]] ==== Arkitektura kishtare ==== Evoluimi i arkitekturës kishtare të Keralës rrjedh nga dy burime – i pari nga vepra e Apostullit Shën Thoma dhe të krishterët siriakë dhe i dyti nga puna misionare e kolonët evropianë. Tradita thotë se [[Shën Thomai]] që zbarkoi në Muziris në vitin [[52]] të e.s. kishte shtatë kishta të ndërtuara në [[Kerala]], në Kodungallur, Çajil, Palur, Paravur-Kotakavu, Kollam, Niranom dhe Kothamangalam, por asnjë nga këto kisha siriake nuk ka mbijetura. Ka mundësi që disa nga tempujt u përshtatën si kisha siriake për shërbimet nga popullsia që u konvertua në krishtërimin siriak nga Shën Thomai. Për shembull, Kishta e tanishme Siriake Palur ka ruajtur abhisheka patran (letra e këndimit) dhe disa simbole shaivite si relike të kishës së vjetër që thuhet se kishte qenë një faltore hindu e përshtatur për adhurimin e krishterë. [[File:Kadamattom church pallimeda 2.jpg|thumb|left|327 px|Kisha e Kadamatomit, Pallimeda e ndërtuar në stilin arkitekturor të Keralës]] Dëshmitë historike sugjerojnë se vala e parë e krishtërimit erdhi nga [[Edesa]] në [[Persia|Persi]] në [[shekulli IV|shekullin e katërt]] të e.s.. për shkak të përndjekjes së të krishterëve siriakë në Perandorinë Perse. Sipas tregimit të murgut bizantin, Kozmas, Kerala kishte shumë kisha rreth [[shekulli VI|shekullit të gjashtë]] të e.s.. Sipas mbishkrimit të kohësve të Stanu Ravit nga [[shekulli IX|shekulli i nëntë]], komunitetet siriake të të krishterëve gëzonin shumë të drejta dhe privilegje. Ata luanin gjithashtu një rol vital në tregëti. Ndërtesat e banimit të të krishterëve siriakë ishin të frymëzuar nga arkitektura vendore. Por sirianët fillestarë që kishin migruar në [[Kerala]] kishin prurë me vete disa nga traditat e [[Azia Perëndimor|Azisë Perëndimore]] në arkitekturën kishtare. Për rrjedhojë, kishat me altar dhe navatë të rregullta filluan të ndërtohen dhe të krijonin një stil të veçantë arkitekture kishtare. Veçoria dalluese e këtij stili ishte façata zbukuruese trekëndore në fundin e navatës, kurorëzuar nga një kryq. Një verandë hyrëse (''shala'') përballë navatës ishte një tjetër veçori e këtyre faltoreve të hershme. Pagëzimorja ishte një dhomë e vogël brenda navatës pranë hyrjes. Kambanoret ndërtoheshin mbi një krahë të navatës, por në kishat më të vogla kambana varej në një hapje të trekëndëshit të navatës. [[File:Edathua Church sideView.jpg|thumb|327px|right|Një kishë Siro-Malabare me një përzierje të arkitekturës Siriako-Lindore me atë të Keralës.]] ===== Elementet e arkitekturës kishtare të Keralës ===== Ndryshe nga tempujt e Keralës, nuk ka një model ose standard të njëtrajtshëm për të gjitha kishat e Keralës. Në fakt shumica e kishave kanë elemente të ndryshme arkitekturore sipas sekteve të ndryshme dhe traditave të tyre përveç eksperimentimit të dizajneve të reja. Akoma shumica e kishave, veçanërisht kishat e Shën Thomait të Keralës, ndajnë mjaft veçori të përbashkëta. Kisha kishte një çati të pjerrët piramidale që shtrihej deri te altari, pjesa më e shenjtë e kishës dhe sakrestia me anët e saj. Kulla mbi altar ngrihej më lartë se navata në mënyrë të ngjashme me [[shikhara]]n mbi [[garbhagriha]]n në një [[Tempulli hindu|tempull hindu]]. Rezidenca e priftit dhe salla e famullisë ishin të vendosur në një anë të kishës dhe varrezat ishin në anën tjetër. Në veçorinë e tyre të jashtme kishat siriake mbanin disa veçori vendase të stilit hindu. Kisha dhe ndërtesat e lidhura dytësore ishin të rrethuar në një mur masiv lateriti. [[File:Chengannur 2.JPG|thumb|327px|left|Të krishterët sirianë i kanë ndërtuar shumicën e kishave të tyre në stilin tradicional të Keralës, që ngjason me tempujt e Keralës. Kjo kishë siriane ortodokse në Çenganur ka qenë ndërtuar në stilin e Keralës me dritare guri dhe është një dëshmi e shkrirjes së arkitekturës së krishterë të Keralës me arkitekturën vendore]] Përballë hyrjes kryesore ndodhenj një kryq i hapur mbi një bazament [[graniti]] në modelin e balikalit, guri i altarit. Një kishë kishte gjithashtu shtizën e flamurit, (dvaxhastambha) përballë saj. Në Kishën Ortodokse Siriane në Çenganur, [[Pjetri]] dhe [[Pali i Tarsusit|Pali]] zënë vendin e ''dvarapalave'', që ruanin hyjnitë e një [[tempulli hindu]]. Ndonjëherë një portik si [[gopurami]] tempullor me një kotupura ose dhomë muzike mbi katin e sipërm ishte po ashtu e pranishme. Kisha Marth Mariam në Kuravilangad, fillimisht e ndërtuar në vitin 345 të e.s. pësoi rikonstruktime në raste të shumta. Kisha ka një koleksion të pasur relikesh të vjetra duke përfshirë një statujë të Virgjëreshës Mari dhe një kryq të skalitur në granit. Knanaja Valiapalli i Kaduthuruthi është një tjetër kishë e vjetër me kryqin më të madh të formuar nga një pjesë e vetme [[graniti]]. Valiapalli i Piravomit është po ashtu një tjetër kishë e vjetër që ka shkrime të vjetra persishte në të. Gdhendjet në dru dhe pikturat murale, dy mjetet dekoruese të tempujve shihen të përshtatura gjithashtu në kishat e vjetra. Një pjesë e vjetër gdhendjesh në dru ndodhen në një panel që paraqet darkën e fundit në Kishën e Shën Thomait në Mulanthuruthi. Kisha e Gjithëshenjtorëve në Udayamperur ka një trarë që qëndron mbi modulime druri të kokave të elefantëve dhe rinocerontëve. Motivet e zakonshme të pikturave janë imazhet floreale, engjëjt dhe apostujt. Kjo formë dekorimi vazhdoi po ashtu edhe në kishat e mëvonshme. Në kishën e Shën Sebastianit në Kanxhur një mural madje paraqet luftën midsi britanikëve dhe Tipu Sultanit. [[File:Archbishop's House, Changanassery, Kerala.jpg|thumb|right|327px|Pallati i kryepeshkopit Siro-Malabar në Çangaseri është ndërtuar duke përzier arkitekturën hollandeze me stilet vendore të Keralës]] ===== Ndikimi kolonial në arkitekturën kishtare ===== [[Portugezët]] ishin të parët që futën stilet evropiane në arkitekturën kishtare të Keralës, të ndjekur nga [[hollandezët]] dhe [[britanikët]]. Kisha e parë e këtij tipi në Indi u ndërtua nga misionarët françeskanë në vitin 1510 në Fortesën e Kochit. Ajo është një ndërtesë e vogël pa pretendime e stilit mesjetar spanjoll. Kur [[Vasco da Gama]] vdiq në Kochi në vitin [[1524]], trupi i tij u varros në këtë kishë dhe më vonë u hoq për tu zhvendosur në Lisbon në vitin 1538. Kisha kështu u bë e njohur si kisha e [[Vasko De Gama]]s. Më vonë u mor në zotërim nga hollandezët dhe u përdor për shërbimet e reformuara. Më vonë me pushtimin britanik të Koçit, ajo u bë një Kishë Anglikane dhe aktualisht i përket Kishës së [[India e Jugut|Indisë Jugore]]. [[File:Kottakkavu St. Thomas Church, Paravur, Thrissur, Kerala, India.jpg|thumb|358px|left|Kisha e Pelegrinëve Siro-Malabar Kotakavu Mar Thoma, Paravuri Verior është një përzierje e arkitekturës siriane, të Keralës dhe asaj evropiane]] Portugezët kishin futur shumë risi në kishat e Keralës. Për herë të parë, kulla mbizotëruese sipër altarit, që ishte përshtatje nga arkitektura tempullore, u hoq. Brenda kishës, imazhet e granitit nuk favorizoheshin për shkak të lidhjes së tyre me artin hindu; në vend të imazheve të shenjtëve të bërë prej druri u përdorën për të zbukuruar pasurisht. Përgjithësisht u ngritën pulpite dhe pjesët e altarit u zbukuruan në një mënyrë mbresëlënëse. Tavanet dhe muret u pikturuan me tema fetare në stilin e mjeshtrave evropian. U futën harqet me majë dhe të rrumbullakët si dhe u vendosën xhama të pikturuar dritaresh. Zhvillimi pasues në arkitekturën kishtare në periudhën britanike pa gjithashtu futjen e një dizajni të ri kishtar. Në vend të planit drejtkëndor bazilikor plani në formë kryqi u bë gjithmonë e më shumë popullor veçanërisht në vendet ku duhej të mblidheshin kongregacione të mëdha. Përveç simbolizmit të dukshëm të kryqit, ky plan është më i përshtatshëm për dukshmërinë më të mirë të altarit nga të gjitha pikat në kishë. Për më tepër, hapësira e mjaftueshme tani ishte e mundësuar në transepte për altaret shtesë për shërbimet nga disa priftërinj me raste të rëndësishme si Krishtlindjet. [[File:Church Kerala white.JPG|thumb|358px|Stili i shkrirë siriak në modelet arkitekturore në Kerala]] Në veçoritë e jashtme kulla qendrore ose më saktë kubeja romane tani u vendos në qendër të transeptit duke i dhënë një formë klasike të Arkitekturës Evropiane. Gjithashtu, në të dy krahët e hyrjes kryesore përballë, u ndritën kulla për të shërbyer si kambanore. Në trajtimin e eksteriorit u futën veçoritë tipike evropiane të arkitekturës kishtare – harqet gotike, gjysëm-kolonat dhe kundrafortet mbështetëse, hapjet e rrumbullakta, modelimet klasike dhe xhami i dritareve i ngjyrosur duke e bërë kompozimin tërësor plotësisht të ndryshëm nga arkitektura vendore. Në varësi të periudhës së ndërtimit, mund të dallohet midis kishave të bëra në thjeshtësinë e stilit gotik si në Kishën e Palajamit, Tiruvananthapuramit dhe luksin e stilit rilindas si në kishën e Zonjës Tonë të Dhimbjes në Trisur. ===== Prirjet moderne në arkitekturën kishtare ===== Ndërsa karakteri i arkitekturës kishtare është përgjithësisht i identifikuar me formën e evoluar në kohët mesjetare, prirjet moderniste në adoptimin e formave të reja të planeve dhe format strukturore janë gjithashtu të dushkme në skenën e Keralës. Kjo formë projekti rrethor me çati kubeje guacke është adoptuar në Kishën Christ College në Irinxhalakuda. Kisha katedralore e arkipeshkopisë së Varapuzhas në Ernakulam është një lartësim hiperbolik paraboloid në beton të përforcuar me një shprehje të theksuar në dallim të fortë me të gjitha format tradicionale. Ndoshta eksperimentimi në arkitekturën fetare është kryesisht e shfaqur në arkitekturën kishtare krahasuar me atë të tempujve ose xhamive që pak a shumë ndjekin forma të vjetra. ==== Arkitektura hebraike ==== Skena arkitekturore e Keralës u ndikua nga shumë grupe socio-kulturore dhe fetare nga vende të huaja. Bregu i detit mundësonte kontakte tregëtare me kombet detare si [[Izraeli]], [[Roma]], [[Arabia]] dhe [[Kina]] madje edhe para lindjes së krishtit. Kontaktet tregëtare do të kenë shtruar rrugën e vendosjes së ngulimeve pranë qytezave të vjetra porte dhe gradualisht të përhapura në brendësi të vendit. Gjatë kohës së mbretërisë së dytë Çera, qyteti i vjetër port i Makotait (Kodungalluri) kishte pjesë të ndryshme të zëna nga këto grupe. Për shembull, kontakti kulturor i Hebrenjve me Keralën është më i hershëm se kohë e Sulejmanit dhe nga [[shekulli XV|shekulli i pesëmbëdhjetë]] kishte ngulime hebraike në Kodungallur, Koçi dhe qytete të tjera bregdetare. Ngulimi më i hershëm hebraik është ai në Koçi pranë pallatit Matançerri. Ndërtesat e tyre rezidenciale ngjasojnë me stilin e Keralës në pamjen e tyre të jashtme; megjithatë ata janë të një koncepti të ndryshëm planimetrik. Dhomat e katit përdhes janë përdorur si dyqane ose depo dhe dhomat e banimit janë planifikuar mbi katin e parë. Ballina e ndërtesës pranë rrugëve dhe krahët anësorë janë të vazhduar me ndërtesat e afërta në modelin e rreshtave të shtëpive. Një monument i rëndësishëm i qytetit hebre është [[Sinagoga]]. Ajo është një strukturë e thjeshtë e lartë me një çati të pjerrët me tjegulla por që ka një interior të pasur me pllaka të pikturuara me dorë nga Kantoni në Kinë dhe shandanë të lashtë nga [[Evropa]]. Kjo strukturë fetare e ndërtuar për adhurim sipas [[Judaizmi]]t qëndron në dallim me tempujt hindu. Komuniteti hebre megjithatë nuk ndikoi në arkitekturën e Keralës. === Arkitektura shtëpiake === [[File:Chappamattam Tharavadu.jpg|thumb|327px|left|Gdhendje të stërholluara në dru dhe veranda çutu në arkitekturën e Keralës]] Evoluimi i arkitekturës shtëpiake të Keralës ndjek ngushtësisht prirjen e zhvillimit në arkitekturën tempullore. Modelet primitive ishin kasolle me skelet bambuje, çati me kashtë gjethesh në forma të thjeshta rrethore, katrore ose drejtkëndore. Forma drejtkëndore me një çati me kulm duket se ka evoluar përfundimisht nga konsideratat funksionale. Strukturalisht skeleti i çatisë ishte vendosur mbi kolona mbi muret e ngritur nga toka për mbrojtje kundër lagështisë dhe insekteve në klimën tropikale. [[File:Padmanabhapuram Palace.JPG|thumb|345px|Pallati Sree Padmanabhapuram përfaqëson arkitekturën më klasike shtëpiake të Keralës. Ai është gjithashtu pallati më i madh në botë prej druri i bërë me çati të pjerrëta, punime të kombinuara në granit, dru palisandri dhe tiku]] Shpesh muret ishin gjithashtu prej druri të disponueshëm me tepri në rajon. Skeleti i çatisë konsistonte në mbajtëset e murit që mbanin skajet fundore të mahive, skajet e sipërme ishin të lidhura me brinjën kurrizore. Pesha e mahive dhe mbulimit të çatisë krijonte një përkulje në brinjë kurrizore kur pjesa e brinjës kurrizore të çatisë ishte e bërë prej materialesh fleksibile si bambuja. Kjo përkulje megjithatë mbetej si simbol i ndërtimit të çative madje kur përdorej dru i fortë për skeletin e çatisë. Më tej dritaret trekëndore u evoluan në dy fundet për të mundësuar ajrimin e atikut kur tavani ishte i përfshirë nga hapësira e dhomës. Kjo siguronte [[Rryma e ajrit|qarkullimin e ajrit]] dhe kontrollin termal për çatinë. Skajet e poshtme të mahive, të projektuara shumë më tej mureve për tu bërë hije mureve nga [[dielli]] dhe për ti mbrojtur nga [[shiu]]. Forma e mbyllur e shtëpive të Keralës në këtë mënyrë evoluoi nga konsideratat teknike. Mund të dallohet ngjashmëria befasuese e kësaj forme me strukturën tempullore. Blinda, pjesa më e ulët quhet adisthana, megjithëse është e thjeshtë ose pak e zbukuruar. Sthambat ose kolonat dhe bhithit ose muret janë përësi të një forme të thjeshtë pa të dala dhe të futura. Dera kryesore drejtohet vetën në një drejtim kardinal dhe dritaret janë të vogla dhe të bëra si ekrane të shpuara prej druri. Plani drejtkëndore zakonisht është i ndarë në dy ose tre dhoma banimi me hyrje nga një kalim ballor. Strehët e dala mbulojnë një verandë përreth. Nga [[shekulli X|shekulli i dhjetë]], teoria dhe praktika e arkitekturës shtëpiake ishte kodifikuar në libra si Manushjalaja Çandrika dhe Vastu vidja. Kjo përpjekje e standardizimit të ndërtimit të shtëpive i përshtatej grupeve të ndryshme socio-ekonomike dhe fuqizonte traditën e ndërtimit midis artizanëve. Artizanët tradicional, veçanërisht marangozët, ruanin njohurinë duke ndjekur në mënyrë strikte rregullat kanonike të proporcioneve të elementeve të ndryshme ashtu si dhe detajet e ndërtimit deri në ditët e sotme. [[File:Padmanabhapuram palace ClockTower.jpg|thumb|309px|left|Dekoret e çatisë klasike të bëra në pallatet e Keralës]] Thelbësisht arkitektura shtëpiake e Keralës ndoqi stilin e ndërtimit të shkëpur; rreshtat e shtëpive që shihen në pjesë të tjera të Indisë nuk janë as të përmendura në tekstet e Keralës as të vendosura në praktikë përveç në ngulime (sanketam) të zëna nga tamilë ose brahmanë Konkini. Në formën e saj më të zhvilluar shtëpia tipike e Keralës është e një tipi me oborr – naluketu. Oborri qendror është një hapësirë e jashtme jetese që mund të bujt disa objekte adhurimi kultore si një shtrat i ngritur për tulssi ose jasemin (mullathara). Katër sallat që rrethojnë oborrin, identike me nalambalamin tempujve, mund të ndahet në mjaft dhoma për veprimtari të ndryshme si gatimi, ngrënia, fjetja, studimi, magazinimi i drithit etj. Në varësi të madhësisë dhe rëndësisë së familjes shtëpia mund të ketë një ose dy kate të sipërme (malika) ose oborr tjetër të rrethuar nga përsëritja e nalukettut për të formuar ettukettu (ndërtesë me tetë salla) ose një grup oborresh të tillë. [[File:Krishnapuram durbar.jpg|thumb|327px|Dritaret e pjerrëta këndore të pallatit të Krishnapuramit]] ==== Naluketu ==== Nāluketu është shtëpia tipike fermere e Tharavadus ku jetonin shumë breza të një familjeje të linjës matriarkale. Këto tipe ndërtesash gjenden tipikisht në shtetin indian të Keralës. Arkitektura tradicionale është në mënyrë tipike një strukturë drejtkëndore ku katër blloqe janë bashkangjitur me një oborr qendror të hapur ndaj qiellit. Katër sallat e anëve janë emërtuar Vadakini (blloku verior), Padinxhatini (blloku perëndimor), Kizhakini (blloku lindor) dhe Thekini (blloku lindor). Arkitektura ishte veçanërisht e përshtatur për familjet e mëdha të Tharavadut tradicional, për të jetuar nën të njëjtën çati dhe për të gëzuar të njëjtat shërbime të fermere marumakkathayam.<ref>{{Cite web|work=knol.google.com|url=http://knol.google.com/k/kerala-architecture|title=Kopje e arkivuar|lang=en|access-date=14 tetor 2016|url-status=dead|archive-date=13 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111013011001/http://knol.google.com/k/kerala-architecture}}</ref> ===== Elementet e naluketut ===== [[File:Krishnapuram palace2.jpg|thumb|327px|left|Një naluketu klasik i ndërtuar në arkitekturën e Keralës]] * '''Padipura''' Është një strukturë që përmban një derë që formon një pjesë të murit të përbërë për shtëpinë me një çati me tjegulla në krye. Është hyrja formale për në kompleksin me shtëpi. Tashmë dera nuk është aty pasi makina do të hyjnë në shtëpi nëpërmjet hyrjes. Çatia me tjegulla është përsëri e pajisur në mënyrë të parapëlqyer me një llambë të tipit tradicional poshtë çatisë. Në vend të derës hyrëse, tani ndodhet një portik. * '''Pumukhami''' [[File:Padamanabhapuram Palace varanda.jpg|thumb|318px|Dritaret tipike prej druri dhe çarupadi i Keralës]] Është portiku kryesor menjëherë pas shkallëve të shtëpisë. Tradicionalisht ka një çati të pjerrët me tjegulla që mbahet nga kolona. Anët janë të hapura dhe në kohët e hershme, kreu i shtëpisë quhej ''karanavar'', që zakonisht ulej këtu në një karrike të shtrirë me thupal kolambi (Enë pështytjeje) nga ana e karrikes. Kjo karrike do të ketë anësore të gjata në të dy krahët ku karanavari do të mbaj këmbët e tij të ngritura për të qëndruar rehat. * '''Veranda Çutu''' Nga Pumukhami, një verandë në të dy anët përballë shtëpisë nëpër një kalim të hapur quhet Veranda Çutu. Veranda Çutu ka drita të varura në largësi të barabartë të varura nga çatia e saj e pjerrët. [[File:തൃപ്പൂണിത്തുറ ഹിൽ പാലസിലെ കുളം.JPG|thumb|left|327px|Pothuajse çdo naluketu ka kulamin ose pellgun e vetë për larjen e anëtarëve të saj]] * '''Çarupadi''' Nga ana e Verandës Çutu dhe Pumukhamit, banka druri me ndënjëse dekoruese të gdhendura, që quhet Çarupadi. Tradicionalisht anëtarët e familjes ose vizitorët e kishin zakon të uleshin mbi këto charupady për të biseduar. * '''Ambal Kulami (pellgu)''' Në fund të Verandës Çutu zakonisht ndodhej një pellg i vogël i ndërtuar me guralecë anazh ku zakonisht mbillej [[zambaku]] ose Ambali. Pellgjet e ujit mirëmbaheshin për të sintetizuar qarkullimin e energjisë brenda. [[File:Kerala courtyard with planter.jpg|thumb|327px|Një Nadumuttom tipik i naluketus së Keralës]] * '''Nadumutomi''' Tradicionalisht nadumutomi ose oborri qendror i hapur është qendra kryesore e naluketut. Në mesin e saktë të shtëpisë ndodhet një zonë e hapur zakonisht katrore që e ndante shtëpinë në katër krahët e saj. Për shkak të kësaj ndarjeje në katër krahë të shtëpisë kemi një Nadumuttom. Në mënyrë të ngjashme ndodhej Etu ketu dhe Pathinaru ketu që janë mjaft të rrallë, përkatësisht me dy ose dhe katër nadumutom. [[File:Varikkasseri Nadumuttam.jpg|thumb|318px|left|Një nadumutom klasik me thulsi të shenjtë në qendër të tij]] Nadumutomi normalisht do të jetë i hapur ndaj qiellit, duke lejuar dritën e [[dielli]]t dhe [[shiu]]n të futet brenda. Kjo është për të lejuar energjitë natyrore të qarkullojnë brenda shtëpisë dhe për të lejuar vibrimin pozitiv brenda. Një thulsi ose pemë do të jetë normalisht e mbiellë në qendër të nadumutomit, që përdoret për tu adhuruar. Në mënyrë arkitekturore logjike është që të lejohet pema të veproi si një pastruese natyrore e ajrit. * '''Dhoma Puxha''' Dhoma Pooja duhet në mënyrë të parapëlqyer të jetë në këndin veri-perëndimor të shtëpisë. Statujat hyjnore mund të vendosen të drejtuar nga lindja ose perëndimi dhe personin që lutet mund të drejtohet përkatësisht nga perëndimi ose lindja. Në muret e Dhomës Puxha bëhen panele druri dhe dizajni standard për të, mund tu jepet klientëve të interesuar në pasjen e një dhome tradicionale puxha. [[File:Kanakakkunnu Palace.jpg|thumb|339px|Eksteriori i Pallatit Kanakakunu të ndërtuar në stilin e Keralës me ndikime hollandeze]] ===== Veçori kyçe ===== I gjithë kompleksi është i mbrojtur me një mur ose gardh të përbërë. Një strukturë hyrjeje (padipura) mund të ndërtohet si [[gopurami]] i një tempulli. Ky mund të përmbaj një ose dy dhoma për të ftuarit ose vizitorët e rastit që nuk zbaviten në shtëpinë kryesore. Pozicioni dhe madhësia e ndërtesave të ndryshme, duke përfshirë vendndodhjen e pemës dhe rrugicat brenda mureve do të vendoseshin nga analiza e vendit sipas parashikimit të tekstete klasike. Kjo analizë përfshinte konceptet e vastupurusha mandalas ku siti (vastu) ishte i ndarë në një numër rrjetash katrore (padam) të zëna nga hyjni të ndryshme (devatha) dhe rrjetat e përshtatshme zgjidheshin për të bujtur strukturat e dyshimta. Planifikimi i vendit dhe dizajni i ndërtesës bëhej nga vishwakarma sthapathë (mjeshtra ndërtimi) të mësuar që sintetizonin çështjet teknike me njohuritë astrologjike dhe mistike. Ka një mori ndërtesash të tipit nalukettu në pjesë të ndryshme të Keralës, megjithëse shumë prej tyre në një gjendje të keqe mirëmbajtjeje. Ndryshimet e kushteve socio-ekonomike kanë ndarë sistemin e familjeve të bashuara të përqëndruara në nalukettu të mëdhenj. Kailasa mandirami në Kotakal që i përket Arja Vaidjasalas është një shembull i mbijetuar i një kompleksi naluketu tre-katësh. Nga shembujt e ruajtur më mirë të këtij tipi janë pallati i Mattancherryt në Kochi dhe Taikottarami i pallatit të Padmanabhapuramit pranë Kanjakumarit. Ndërtesat e tipit nalukettu shihen gjithashtu në shumë fshatra dhe qytete, të zëna nga njerëz të shquar. Ndërtesat më modeste të popullit janë megjithatë më të vogla dhe më të thjeshta në formë por thelbësisht të rrjedhura nga nalukettu. Nalukettu është një kombinim i katër sallave përgjatë katër drejtimeve kardinale, të përqëndruara te oborri ose anganami ku mund të ndërtohet secila nga katër sallat (ekasala), një kombinim i një kompleksi me dy (dvisala) ose me tre (thrisala) në varësi të nevojave. Tipi më i zakonshëm i gjendur në Kerala është ekasala e drejtuar nga lindja ose veriu. Të vendosura në krahët perëndimorë dhe jugorë të anganamit ato konsiderohen përkatësisht si salla perëndimore (padinxhatini) dhe ajo jugore (thekini). Njësia bërthamë e ekasalas konsiston përgjithësisht në tre dhoma të lidhur me një kalim ballor. Dhoma qendrore përdoret si dhomë lutjesh, ndërsa magazina e drithit dhe dy dhomat anësore përdoren si dhoma banimi. Njësia qendrore mund të jetë e ngritur në një kat të sipërm me një shkallë të pjerrët të vendosur përballë saj. Ndërtesa mund të jetë e shtrirë horizontalisht në katërt krahët duke shtuar alindamë ose dhoma anësore për aktivitete si gatimi, ngrënia, dhoma shtesë fjetjeje, salla ballore për të ftuarit etj. Çapamatam Tharavadu në Çirakadavu është një shembull klasik i ekasalas së zgjeruar. Nëse ekasala e kërkuar mund të jetë gjithashtu e pajisur me ndërtesa dytësore për mbajtjen e bagëtive, koçek, dhoma banje pranë ujëmbledhësit, shtëpi i jashtme për të ftuarit, shtëpi portiku etj. Me zgjerime të tilla ndërtesa mund të behet shumë më e madhe se një naluketu në sipërfaqe, por është akoma e kategorizuar si ekasala me referim ndaj njësisë së saj qendrore. Tekstet Vastuvidja përshkruajnë përmasat e tipeve të ndryshme të shtëpive për klasa të ndryshme. Ata japin gjithashtu sistemin e proporcioneve të përmasave për pjesët e ndryshme të ndërtesës të gjitha të bazuara mbi perimetrin (çutu) e njësisë qendrore. Baza shkencore e këtij sistemi përmasash është akoma për hetuar nga studimet moderne; megjithatë sistemi duket të jetë i mirë bazuar në metodat llogaritëse tradicionale dhe përshtatet në mënyrë strikte me të gjitha përmasat e ndërtesës. Pëgjatë gjithë Keralës dhe veçanërisht në fshtrat ku veprimtaria ndërtuese është akoma e zhvilluar sipas stapathëve tradicional, sistemi është akoma një praktikë e gjallë, megjithëse ka filluar të zhduket nën ndikimin e 'arkitekturës moderne'. ===== Tipet e naluketut ===== Nalukettut mundë dallohen bazuar mbi llojin e strukturës ashtu dhe mbi kastën e banuesve të tij. ====== Bazuar mbi strukturën ====== [[Image:Traditional Kerala house in Mattanur.jpg|thumb|left|327px|Vizitorë koreanë duke parë në një arkitekturë Etuketu në Matanur]] Naluketut janë kryesisht të dalluar bazuar mbi strukturën e tyre. Tradicionalisht nalukettu ka një oborr me 4 blloqe/salla të ndërtuara përreth saj në drejtimet kardinale. Megjithatë disa nalukettu kanë 2 oborre, që janë të njohur si Etukettu (strukturë me 8 blloqe) pasi ato kanë në tërësi 8 blloqe në drejtimet kardinale. Disa struktura sipërore kanë 4 oborre, që në këtë mënyrë janë të njohur si Patinaruketu (strukturë me 16 blloqe). Ndërsa naluketut dhe etuketut janë më të zakonshëm, pathinarukettut janë skajshmërisht të rrallë, për shkak të përmasave të tyre të stërmëdha. Në këtë mënyrë nalukettut mund të dallohen bazuar mbi lartësinë dhe numrin e kateve të tyre. Disa nalukettu janë një-katësh dhe të bëra tërësisht me dru. Naluketu të tjerë janë dy-katësh ose ndonjëherë madje me tre kate dhe kanë mure të përbëra me përzierje lateriti dhe balte. ====== Bazuar mbi kastën ====== Termi i përdorur për naluketut dallon bazuar mbi kastën ose statusin shoqëror të banorëve të tij. * Për nairët dhe zotërit e tjerë feudalë, shumica e naluketuve përmenden si '''Tharavadu'''. * Për klasat e sipërme ezhava dhe thija, nalukettut e tyre përmenden si '''madom''', '''meda''' dhe '''tharavadu'''. * Për Kshatrijat (kasta e të përjashtuarve), rezidencat e tyre përmenden si '''kovilakomë''' dhe '''kotaramë'''. * Për të krishterët siriakë, rezidencat e tyre përmenden si '''Meda dhe Vidu'''. * Për bashkësitë Namputhiri, rezidencat e tyre përmenden si '''illamë'''. === Arkitektura e ndërtesave publike === Ndryshe nga pjesët e tjera të Indisë ashtu dhe jashtë saj, shumica e funksioneve administrative në periudhat monarkike ishin të zhvilluara brenda komplekseve të pallateve. Kështu koncepti i ndërtesave të pavarura shekullare publike dhe arkitekturës së tyre evoluoi afër fundit të [[shekulli XVII|shekullit të XVII]], veçanërisht për shkak të kontributeve të bëra nga fuqitë koloniale në [[Kerala]]. [[File:Kavannayil tharavaadu(ancestral home) Thelakkad.jpg|thumbnail|327px|Kavanajil tharavadu Thelakadi. Perinthalmana, distrikti Malapuram, Kerala, Indi]] [[Portugezët]] ishin të parët që futën komplekset e pavarura të zyrave që qëndronin larg nga lagjet rezidenciale. Kjo për shkak të nevojës për ti bërë magazinat dhe zyrat e lidhura me to të veçuara nga zonat rezidenciali si kujdes sigurie. Zhvillimi i arkitekturës publike në Kerala ishte shumë i ndikuar nga stili evropian gjatë shekujve nga [[shekulli XVII|i shtatëmbëdhjeti]] deri në [[shekulli XIX|të nëntëmbëdhjetin]]. Ndikimi i portugezëve dhe hollandezëve ishte më mbizotërues në fazat fillestare. Një arkitekt portugez, Thomas Fernandez i atribuohet ndërtimi i fortesës, magazinave dhe bangalouve në Koçi, Kozhikode dhe Kanur. Ballkonet e dala, harqet gotike dhe punimi i kangjellave prej [[hekuri]] të dritareve janë disa nga veçoritë që kaluan në arkitekturën e Keralës nga ndërtimet portugeze. Portugezët projektuan më shumë se 2000 zyra dhe komplekse magazinash në zonën e Fortesës së Koçinit, përveç mjaft kështjellave të stilit evropina dhe vilave rezidenciale private. Nga [[shekulli XVIII|shekulli i tetëmbëdhjetë]] stili britanik u popullarizuar në rajon si rezultat i një numri të madh ndërtimesh moderne të ndërtuara nga sunduesit britanikë nga njëra anë dhe moda për gjërat perëndimore nga klasa e lartë dhe të pasurit vendas nga ana tjetër. Veprat arkitekturore u drejtuan nga zyrtarë dhe inxhinierë stili arkitekturor i njohur i të cilëve ishte thelbësisht i kufizuar në librat klasik mbi arkitektët e rilindjes – [[Vitruvi]], [[Leon Battista Alberti]] dhe [[Andrea Palladio]] dhe të realizuara nga vendas me njohuri të ndërtimeve tradicionale dhe marangozët e marrë për punimet. Në një kuptim ishte një kompromis i zejes së lashtë vendase dhe nevojave të ndërtimit neoklasik perëndimore. Një veçori e shquar e punimeve të hershme evropiane në Indi ishte një prirje për të treguar superioritetin ushtarak, politik dhe kulturor të perëndimit. Lashtësia greke dhe romake konsiderohej si trashëgimia më e pasur e perëndimit dhe në mënyrë të njëjtë theksi vihej te [[Rendet arkitekturorë|rendet klasike]] të kolonave me frontone trekëndore, harqe dhe kube për ndërtesat publike, bashkitë, spitalet, stacionet hekurudhore, kolegjet etj. Shprehje e mbizotërimit ishte ndërtimi në [[Rendi dorik|kolona dorike]] dhe [[Rendi jonik|jonike]] të përmasave të mëdha. Në të njëjtën kohë pastërtia e stilit klasik perëndimor i dha udhë efektit të stilit të përzierjes së tipeve të ndryshme të kolonave në të gjitha llojet e ndërtesave. Për shembull, [[Rendi korintik|kolonat korintike]] përdoreshin të përziera me [[Rendi dorik|rendin dorik]] në ndërtesat publike ashtu dhe në banesat private. Kjo prirje megjithatë ishte shumë e moderuar në [[Kerala]] për shkak të kufizimeve të materialeve dhe klimës. Për ndërtimin e mureve materiali i veprave Indo-Evropiane mbeti lateriti dhe suvaja gëlqerore. Pontencialiteti i lateritit të ekspozuar u provua në shumë raste nga lagjet hekurudhore deri te zyrat qeveritare (psh.: zyra e vjetër në Huzur – Kolektorati, Kozhikode). Suvaja gëlqerore dhe lëmimi u zhvendos nga muret e brendshme në të jashtme për të krijuar gjithashtu edhe ndërtesat shumë të bardha të kultit të [[mermeri]]t. Tjegullat e vjetra të pjekura u zëvendësuan nga modeli i tjegullave të Mangalores dhe tjegullat e sheshta. Skeleti i çatisë së tipit tradicional u ndërrua me çatinë me qepra duke përdorur qeprat mbret dhe mbretëreshë, duke bërë të mundur të zgjeroheshin hapsirat. Ndoshta përshtatjet e stilit evropian me nevojat klimatike dhe sinteza e stilin tradicional shihen më mirë në arkitekturën e bangalout. Kërkesat e rehatisë në klimën e nxehtë dhe të lagësht kërkonin që kolonët evropianë të shkonin te ndërtesat me dhoma të mëdha me tavane të larta me veranda përreth. Për dhomat e katit të sipërm ballkonet u përshtatën si një veçori e nevojshme, duke marrë fill nga ndërtimet portugeze. U shtua portiku, për të hyrë nën hije nga një ndërtesë te një tjetër. Mbulueset solide prej druri të dyerve dhe dritareve pësuan ndryshime në elementet e brinjëve – perdet veneciane – duke lejuar qarkullimin e ajrit dhe duke mundësuar njëkohësisht privacinë. Nga 1800 panele të glazuar të dala në modë dhe drita gjysëm-rrethore mbi dyer dhe dritare u bë veçori në modë e ndërtesave të banimit. Harqet prej tulle, pjesët prej terrakote dhe punimet e ekspozuara prej tulle në modele të ndryshme lidhjeje u bënë popullore. U futën gjithashtu me një numër dhe përmasa më të mëdha dritaresh, frontonesh ose projeksionesh të mbajtura nga kllapa zbukuruese dhe kolona dekoruese për mbrojtjen e hapjes së dritareve nga [[shiu]] dhe [[dielli]]. Gardhe prej hekurash, balustrada shkallësh dhe kangjella prej [[hekuri]], të bëra në Angli, përdoreshin për të plotësuar arkitekturën e bangalout. Shembujt e shkëlqyer të kësaj sinteze shihen në muzeun Napier në Tiruvananthapuram dhe shumë bangalou qeveritarë. Në fakt shumë prej këtyre veçorive ishin të përshtatura në mënyrë të rafinuar nga ndërtuesit vendorë në zgjerimin pasi konsideroheshin nga shumica si elemente tradicionale. Veprat e departamenteve të veprave publike ndihmuan në përhapjen e këtij tipi ndërtimi përgjatë gjithë Keralës. Për më tepër futja e arsimimit inxhinierik me theks në praktikën perëndimore të ndërtimit bëri që kjo prirje praktikisht të zëvendësonte metodat tradicionale të dizajnit. === Arkitektura miqësore me mjedisin === Arkitekti britanik Laurie Baker ka kontribuar në arkitekturën moderne të Keralës duke futur një përzierje të stilit arkitekturor britanik të bazuar te tullat dhe [[Arkitektura Vernakulare Indiane|Arkitekturës Vernakulare]] për të ndikuar arkitektët bashkëkohorë. Kerala krenohet me shumë ndërtesa të bukura të krijuara nga arkitektë si Laurie Baker dhe arkitektët, që u ndikuan nga ai. Banasura Hill Resort është një tjetër dizjn arkitekturor inovativ ku parimet tradicionale me kosto të ulët të arkitekturës indiane u përdorën në një mënyrë ekzemplare. ==Ketuvallamët== [[File:House Boat DSW.jpg|thumb|264px|Një shtëpi-varkë në liqenin Vambanad]] '''[[Ketuvallamët|Ketuvallami]]''' është një shtëpi-varkë gjerësisht e përdorur në shtetin indian të [[Kerala|Keralës]]. Këto konstruksione janë të mbuluara me çati me kashtë mbi strukturën prej druri.<ref name="Ayub47">{{cite book|editor=Akber Ayub (redaktor)|title=Kerala: Maps & More|url=https://archive.org/details/kerala0000unse|chapter=Backwaters|orig-year=2006|year=2007|lang=en|publisher=Stark World Publishing|location=Bangalore|isbn=81-902505-2-3|page=[https://archive.org/details/kerala0000unse/page/46 47]}}</ref> Ketuvallami tradicional përdoret kryesisht për të promovuar Turizmin e Keralas<ref>{{Cite web|title=Kerala tourism|url=http://heavenlyholidays.org/|website=Heavenly Holidays|lang=en|url-status=dead|access-date=14 tetor 2016|archive-date=14 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161214003013/http://heavenlyholidays.org/}}</ref>.<ref name="hinduonnet">{{cite web|last=Radhakrishnan|first=A. Anil|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/03/11/stories/2002031100370200.htm|date=11 mars 2002|title=Cruising along in designer houseboats|publisher=The Hindu|lang=en|access-date=6 janar 2008|archive-date=2 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080202145528/http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/03/11/stories/2002031100370200.htm|url-status=dead}}</ref> ===Etimologjia=== Në gjuhën malajalam ''ketu'' do të thotë ''të lidhësh'' dhe ''vallam'' do të thotë varkë – kështu që dy fjalët e bashkuara krijojnë emrin vendor ''ketuvallam''. Çdo shtëpi-varkë është ndërtuar duke përdorur parimet dhe teknikat e lashta të ndërtimit të varkave nga marangozët vendorë duke përdorur dru ''anxhili''. Për lidhjen e trungjeve të drurit përdoren litarë lëvoreje [[arra e kokosit|arrëkokosi]].<ref name="Boat1">{{cite web|title=Kerala Houseboat Booking|lang=en|publisher=Green Hope Tourism|url=http://www.keralahouseboatbooking.in|access-date=21 dhjetor 2012|archive-date=17 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130217223945/http://www.keralahouseboatbooking.in/|url-status=dead}}</ref> ===Historia=== [[File:Kettuvallam Houseboat.jpg|thumb|left|468px|Një shtëpi-varkë ''ketuvallam'' me një kat të sipërm]] Varkat në një larmi formash dhe përmasash kanë qenë tradicionalisht mjeti kryesor i transportit të njerëzve dhe materialeve në ujërat e brendshëm të lundrueshëm. Në vençanti, shtëpitë-varka përdoreshin për të tregtuar oriz, erëza dhe mallra të tjerë midis Kutanadit dhe portit të Koçinit. Në ato ditë zhvillohej një panair tre ditor. Një shtëpi-varkë standarde, që mund të jetë rreth 30.5 metra e gjatë, mund të mbaj deri në 30 tonë, saç mund të mbajnë tre maune të mëdha.<ref name="Boat2">{{cite web|title=Cargo boats|url=http://www.kettuvallam.com/Content-16/Kerala-Houseboat.html|publisher=Worldviewer|access-date=5 janar 2008|language=en|archive-date=29 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071029111803/http://www.kettuvallam.com/Content-16/Kerala-Houseboat.html|url-status=dead}}</ref> Këto varka-shtëpi u bënë madje edhe lagje të rehatshme banimi.<ref name="Ayub47"/> Ishte mënyra kryesore e transportit në [[Kerala]]n bregdetare thjesht për shkak të aftësisë për të shkuar deri në zonat më të largëta. Megjithatë, rrethanat ndryshuan, pasi rrugët e mjeteve të motorizuara, hekurudha dhe transporti ajror i lanë mbrapa varkat e ngadalta dhe të përmbajtura të vendit, me njerëzit që parapëlqenin shpejtësinë.<ref name="Boat3">{{cite web|title=Kettuvallam House Boat in Kerala|url=http://www.keralahouseboatbooking.in/|access-date=5 janar 2008|publisher=Green Hope Tourism|lang=en|archive-date=17 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130217223945/http://www.keralahouseboatbooking.in/|url-status=dead}}</ref> ===Konstruksioni=== [[File:Alappuzha Boat Beauty W.jpg|thumb|358px|Një shtëpi-varkë Kumarakom të [[Kerala|Keralës]] në [[India|Indi]]]] Një ketuvallam është rreth 30.5 metra i gjatë dhe ka një gjerësi prej rreth 4 metrash në mes të saj. Materialet që përdoren për konstruksionin e tyre janë vendore dhe miqësore me mjedisin; shkopinj bambuje, fibra arrëkokosi, litarë, rrogoze bambje, tapete etj. Druri kryesor i përdorur është "anxhili" (''artocarpus hirsuta''). Ka shtëpi-varka me dhomë të vetme, dy dhoma dhe tre dhoma plotësisht të orenduara. Trupi kryesor i varkës është një seri prej trungje drurësh, të bashkuar duke përdorur litarë me fibra arrëkokosi. Trupi që është i përbërë prej qindra trungjesh të hollë por rezistentë prej druri të lidhur me fibra arrëkokosi (pa përdorur as edhe një gozhdë të vetme). Ky skelet pastaj lyhet me një rrëshirë të zezë kaustike të nxierrë nga valimi i bërthamave të shqemeve. Dhe kjo reziston për breza të tërë.<ref name="Boat4">{{cite web|title=Unforgettable house boat ride|language=en|url=http://www.keralatravels.com/houseboat/|access-date=5 janar 2008|work=Alleppey|publisher=Travel Division of Kerala.com}}</ref> Ketuvallamët e sotëm janë motorizuar dhe përdorur për ujërat e thella nëpërmjet rremave. Shkopinj të gjatë bambuje ose 'punt' përdoren për ti drejtuar në zona të cekëta. Bambja përdoret për skeletin e çatisë dhe të prera të shkopinjve të bambusë përdoren për mbuliim e strehëve dhe çatisë.<ref name="Boat3"/> Thelbësisht ketuvallami u dizenjua për të transportuar ngarkesa dhe si i tillë dizajni ka pësuar shumë ndryshime për ta bërë atë një mjet turistik. Lartësia e çatisë u rrit për të patur hapsirë të mjaftueshme të brendshme. Një trung vendosej përgjatë gjithë gjatësisë për lehtësimin e ecjes dhe uljen e rehatshme, për të pakësuar disavantazhet e formës së lakuar të trupit të varkës. Dritaret dhe hapjet e tjera mundësojnë ndriçimin, [[Rryma e ajrit|qarkullimin e ajrit]] dhe shikimin. Hyrja realizohet në qendër të aksit linear me një panel kreu të varur.<ref name="Boat3"/> Shumica e dizajneve më të fundit kanë përfshirë tre dhoma fjetjeje me tualete, një hapësirë jetese dhe kuzhinë. Sigurisht ka variacione të ndryshme. Disa kanë një numër më të vogël dhomash, por me një hapësirë më të madhe jetese dhe ndoshta një ballkon kuverte në nivelin e çatisë. Normalilsht, platformat që konsujt nga trupi i varkës përdoren si ballkone. Ndryshime inovative janë bërë për të përfshirë pajisjet moderne. Për vendosjen e tualeteve, dusheve dhe dyshemeve prej qeramike vendoset një pllakë betoni në nivelin e dyshemesë. Këta tualete janë të bërë me kabina çeliku me një rrjet zgarash çeliku mbi të cilat rriten bakteret e dobishme me ndihmën e një katalizatori të quajtur aktizim. Këto baktere ushqehen me jashtëqitje njerëzore dhe prodhojnë një lëndë të padëmshme dhe të pangjyrë. Tubat shkarkues tokësorë të tualeteve meren nëpërmjet trupit të varkës dhe derdhen në ujërat nën të. Përdorimi i tualeteve bio në ditët e sotme është i zakonshëm. Kështu kanalet e ujërave të brendshëm nuk ndoten. Uji për përdorim ruhet në një depozitë plastike të mbajtur në pjesën e kreut të trupit kryesor të lidhur me kuzhinën dhe tualetin. Tubat, depozita dhe materialet e tjerë sintetikë janë të mbuluar me fibra arrëkokose ose panambu për të mbajtur cilësinë estetike të materialeve miqësore me mjedisin.<ref name="Boat3"/> Shtëpitë-varka moderne janë dizenjuar për tu përputhur me çertifikatat ''Green Palm''/''Gold Star'' nga Departmenti i Turizmit të Qeverisë së Keralës, që së fundmi ka vendosur rregullime, duke vendosur standarde për varkat-shtëpi të Keralës ose Kettuvallamët.<ref name="Boat1"/> ====Leshi i xhamit==== Vite më parë, A. G. Sudhakarani ndërtoi varkën e parë të peshkimit dhe ''xhunkarin'' e parë ndonjëherë të Koçit që ishte vendosur midis Fortesës së Koçit dhe Vajpinit. Për rrjedhojë, Samudra Shipyard (P) Limited, Arur, e menaxhuar nga djemtë e tij, i ka dhënë formë një tjetër ideje inovative pushimesh – një ketuvallam tradicional i bërë prej leshi xhami. Kjo është e para e llojit të saj në [[India|Indi]].<ref>{{cite web|last=Priyadershini|first=S.|title=It’s fibreglass and traditional|lang=en|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/05/22/stories/2006052201120100.htm|date=22 maj 2006|publisher=The Hindu|access-date=6 janar 2008|url-status=dead|archive-date=14 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070914201807/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/05/22/stories/2006052201120100.htm}}</ref> ===Turizmi=== [[File:House boat fascia.jpg|thumb|left|432px|Interiore të një ketuvallami]] Kerala u vendos mes ''50 destinacioneve të një jete'' nga ''National Geographic Traveler'' në një numër të veçant të botuar pak para fundit të mijëvjeçarit.<ref>{{cite web|last=Mathew|first=Mony K.|title=Going beyond God’s own country|lang=en|url=http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/07/13/stories/111302c4.htm|date=13 korrik 2000|publisher=The Hindu Business Line|access-date=8 janar 2008|url-status=dead|archive-date=20 janar 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080120021123/http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/07/13/stories/111302c4.htm}}</ref> Gazeta ''The Hindu'' shkroi "Një kroçerë përgjatë panoramës së lagunave, përgjatë liqeneve piktorikë, kanaleve të zbukuruar me palma dhe rrjedhave vezulluese të 'Vendit të Zotit' është përvoja më magjepsëse e pushimeve në vend. Me një kroçerë përgjatë rrugëve ujore të zbukuruara me palma që po bëhen pjesë e itinerareve të pushuesve, kettuvallami tradicional është shfaqur si maskoti i Turizmit të Keralës".<ref name="hinduonnet"/> Më shumë se 900 ketuvallamë qëndrojnë në ujërat e brendshme dhe që ndjekin itinerare të ndryshme popullore ndërmjet turistëve. Alapuzha është kështjella e shtëpive-varka.<ref>{{cite web|last=Abraham|first=Tanya|title=Eco-friendly boats to ply backwaters|lang=en|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005103101070300.htm&date=2005/10/31/&prd=mp&|date=31 tetor 2005|publisher=The Hindu|access-date=6 janar 2008|url-status=dead|archive-date=20 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090520163825/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005103101070300.htm&date=2005%2F10%2F31%2F&prd=mp&}}</ref> Nga këto, rreth 120 mbahen dhe janë të përsosura si linja luksi. Varkat-shtëpi kanë të gjitha komfortet e një hoteli të mirë: dhoma fjetjeje të mirë-pajisura, tualete higjenike moderne, dhoma jetese të rehatshme, një kuzhinë të bukur dhe në disa raste madje edhe një ballkon për qëndrim.<ref name="Boat2"/> Ekuipazhi i një kettuvallami përfshin dy rremtarë dhe një kuzhinier.<ref name="Boat1"/> Ushqimi i freskët, i gatuar në stilin e pakrahasueshë Kuttanadan është parapëlqimi i turistëve ndërkombtarë.<ref name="Boat4"/> Turistët mund të zgjedhin për një kroçerë ditore ose një qëndrim natësor në një shtëpi-varkë. Shumica e turistëve parapëlqejnë të qëndrojnë përgjatë natës në një shtëpi-varkë ose kettuvallam pasi ai ofron një përvojë holistike të ujërave të brendshme të lundrueshme. Operatorët turistikë kanë paraqitur opsione inovative. Këshilli i Turizmit të distriktit të Kannurit ka nisur një program 'Nadi Darshan' (soditja lumore) në lidhje me një resort privat në Kattampalli si një nismë për të popullarizuar ketuvallamin për promovimin e turizmit dhe si një përpjekje për ti bërë njerëzit të dinë më shumë rreth lumit Valapatanam, një nga lumenjtë më të mëdhenj në rajon dhe rrjedhjen e jetës së distriktit.<ref>{{cite web|title=Valapattanam attracting tourists|lang=en|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006031314030300.htm&date=2006/03/13/&prd=th&|date=13 mars 2006|publisher=The Hindu|access-date=6 janar 2008|url-status=dead|archive-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711171002/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006031314030300.htm&date=2006%2F03%2F13%2F&prd=th&}}</ref> Një restorant me ushqime deti është hapur në një kettuvallam në rrugën Kalur - Kadvanthra.<ref>{{cite web|title=Fish on the boat eating out|last=Priyadershini|first=S.|date=13 dhjetor 2007|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007121350890300.htm&date=2007/12/13/&prd=mp&|lang=en|access-date=6 janar 2008|publisher=The Hindu}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> <gallery mode="packed" heights=188px caption="Shembuj shtepish-varka ose ketuvellamesh"> Image:Kettuvellam vembanad lake.JPG|Liqeni Vembanad, që ka rreth 400 shtëpi-varka në qarkullim image:Kerala Double-decked Houseboat.JPG|Ketuvallam dy-katësh File:A typical houseboat.jpg File:House boat (1).JPG File:House boat Kettuvallam 4.jpg File:Houseboat 01 (2266699325).jpg File:India-7749 - Flickr - archer10 (Dennis).jpg File:To the floating land,Kerala.jpg File:India - Kerala - 010 - some houseboats are floating palaces (2068052175).jpg File:Houseboat at Kerala Backwaters.jpg File:Backwaters of Kerala India.jpg File:Boathouses.JPG image:Enten backwaters.JPG|Skena piktoreske natyrore në liqen image:Kerala Houseboat Breakfast.JPG|Ushqim i përgatitur në një ketuvallam, ku ka në dispozicion shefa për të përgatitur çdo gjë image:Kerala Houseboat View.JPG|Pamje skenike nga një kettuvallam </gallery> ==Shiko edhe== * [[Arkitektura Indiane]] * [[Arkitektura shkëmbore e Indisë]] * [[Arkitektura Dravidiane]] * [[Arkitektura e tempujve hindu]] * [[Arkitektura e Bengalit]] * [[Arkitektura e Maharashtras]] * [[Arkitektura e Raxhastanit]] * [[Arkitektura e Tamil Nadusë]] * [[Arkitektura e Utar Pradeshit]] == Referime == {{reflist}} ==Bibliografia== * {{cite book|editor=Akber Ayub (redaktor)|title=Kerala: Maps & More|language=en|chapter=Backwaters|year=2007|url=https://archive.org/details/kerala0000unse|orig-year=2006|publisher=Stark World Publishing|location=Bangalore|isbn=81-902505-2-3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Architecture of Kerala|Arkitektura e Keralës}} {{Commons category|Temple architecture in Kerala|Arkitektura tempullore në Kerala}} * [http://www.indianchristianity.com Church Architecture] në Kerala. [[Kategoria:Arkitektura në Indi]] [[Kategoria:Arkitekturë indiane sipas rajonit]] [[Kategoria:Historia e Indisë]] [[Kategoria:Stile arkitekturore indiane]] odn3hsl7fyy3nmf10z3x6r4nwhq6nnw Autremencourt 0 199482 2982040 2980680 2026-05-18T22:15:33Z Birdie 19592 /* Gjeografia */ 2982040 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Autremencourt |native name= |commune status=Komunë |image=02039 1 AUTREMENCOURT (2).jpg |caption= |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Laon|Laon]] |canton=[[Kantoni Marle|Marle]] |coordinates={{Coord|49.705|3.78722222222|display=title}} |INSEE=02039 |postal code=02250 |mayor=Dominique Potart |party=I Pavarur |term=2020&ndash;2026 |intercommunality=Communauté de communes du Pays de la Serre |elevation m=88 |elevation min m=73 |elevation max m=140 |area km2=9,15 |population=176 |population date=Janar 2023 |population demonym= Autremencourtois |website=}} '''Autremencourt''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Autremencourt ka një popullsi prej 176 banorë dhe sipërfaqe 9,15 km², me një dendësi prej 19 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonin natyror të Thiérache. Autremencourt nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Laon]]. [[Skeda:Autremencourt OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02039#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |309 |1861 |362 |1866 |380 |1911 |344 |1962 |191 |1968 |193 |1975 |152 |1982 |149 |1990 |125 |1999 |162 |2007 |166 |2012 |178 |2017 |169 |2022 |175 |2023 |176 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Autremencourt}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02039 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Autremencourt]] lnd75mbfvhz81oix3bekz5r0jv43jv2 2982041 2982040 2026-05-18T22:16:58Z Birdie 19592 2982041 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Autremencourt |native name= |commune status=Komunë |image=02039 1 AUTREMENCOURT (2).jpg |caption=Kishë Saint-Martin. |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Laon|Laon]] |canton=[[Kantoni Marle|Marle]] |coordinates={{Coord|49.705|3.78722222222|display=title}} |INSEE=02039 |postal code=02250 |mayor=Dominique Potart |party=I Pavarur |term=2020&ndash;2026 |intercommunality=Communauté de communes du Pays de la Serre |elevation m=88 |elevation min m=73 |elevation max m=140 |area km2=9,15 |population=176 |population date=Janar 2023 |population demonym= Autremencourtois |website=}} '''Autremencourt''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Autremencourt ka një popullsi prej 176 banorë dhe sipërfaqe 9,15 km², me një dendësi prej 19 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonin natyror të Thiérache. Autremencourt nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Laon]]. [[Skeda:Autremencourt OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02039#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |309 |1861 |362 |1866 |380 |1911 |344 |1962 |191 |1968 |193 |1975 |152 |1982 |149 |1990 |125 |1999 |162 |2007 |166 |2012 |178 |2017 |169 |2022 |175 |2023 |176 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Autremencourt}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02039 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Autremencourt]] apd4jwqke0ycq7j7pjapinshw9mfn1t Bagneux, Aisne 0 200355 2981901 2980681 2026-05-18T15:36:18Z Birdie 19592 2981901 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Bagneux |native name= |commune status=Komunë |image=Bagneux, Aisne, Church.JPG |caption=Kishë Saint-Martin |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Soissons|Soissons]] |canton=[[Kantoni Soissons-1|Soissons-1]] |coordinates={{Coord|49.458056|3.279444|display=title}} |INSEE=02043 |postal code=02290 |mayor=Jean-Marie Dubois |term=2020&ndash;2026 |intercommunality=GrandSoissons Agglomération |elevation m=88 |elevation min m=72 |elevation max m=149 |area km2=2,21 |population=62 |population date=Janar 2023 |population demonym= Balnéolais |website=}} '''Bagneux''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Bagneux ka një popullsi prej 62 banorë dhe sipërfaqe 2,21 km², me një dendësi prej 28 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonin natyror të Soissonais. Bagneux nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Soissons]] [[Skeda:Bagneux (Aisne) OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02043#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |80 |1861 |121 |1911 |113 |1962 |61 |1968 |52 |1975 |58 |1982 |68 |1990 |61 |1999 |62 |2004 |72 |2009 |71 |2014 |69 |2019 |65 |2023 |62 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Bagneux (Aisne)}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02043 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Bagneux]] bfq94bbyt646cn2o472orlxssizv2hh Agnicourt-et-Séchelles 0 201747 2982033 2980673 2026-05-18T22:03:47Z Birdie 19592 2982033 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Agnicourt-et-Séchelles |native name= |commune status=Komunë |image=Église Saint-Médard - Agnicourt-et-Séchelles - Aisne - France (4).jpg |caption=Kishë Saint-Médard. |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Laon|Laon]] |canton=[[Kantoni Marle|Marle]] |coordinates={{Coord|49.7172222222|3.95416666667|display=title}} |INSEE=02004 |postal code=02340 |mayor=Benjamin Nattier |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté de communes du Pays de la Serre |elevation m=127 |elevation min m=96 |elevation max m=175 |area km2=10,79 |population=189 |population date=Janar 2023 |population demonym= Agnicourtois |website=}} '''Agnicourt-et-Séchelles''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Aisne]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Agnicourt-et-Séchelles ka një popullsi prej 189 banorë dhe sipërfaqe 10,79 km², me një dendësi prej 18 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në Serre në rajonin natyror të Thiérache. Komuna nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] ose zone ujëmbledhëse urbane. [[Skeda:Agnicourt-et-Séchelles OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Population== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|169|Agnicourt-et-Séchelles}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-02004#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> |1793 |403 |1821 |617 |1846 |665 |1861 |609 |1872 |605 |1901 |450 |1911 |450 |1926 |393 |1946 |350 |1962 |294 |1968 |248 |1975 |238 |1982 |224 |1990 |209 |1999 |211 |2005 |193 |2010 |207 |2015 |182 |2020 |185 |2023 |189 }} == Referencat == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Agnicourt-et-Séchelles}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-02004 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Aisne|Agnicourt-et-Sechelles]] gdhl0d4f98pxtlsv4nkj00vki5qnorb Chalon-sur-Saône 0 206365 2981908 2981502 2026-05-18T16:06:02Z Birdie 19592 2981908 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Chalon-sur-Saône |native name= |commune status=nënprefekturë dhe [[Komunat e Francës|komunë]] |image=Chalon-sur-Saône - Quai Gambetta - 2.jpg |caption=Skela Gambetta, lumi Saône dhe Ishulli Saint-Laurent. |image coat of arms=Blason Chalon Ville.svg |arrondissement=[[Qarku Chalon-sur-Saône|Chalon-sur-Saône]] |canton=3 kantone: [[Kantoni Chalon-sur-Saône-1|Chalon-sur-Saône-1]], [[Kantoni Chalon-sur-Saône-2|Chalon-sur-Saône-2]] & [[Kantoni Chalon-sur-Saône-3|Chalon-sur-Saône-3]] |coordinates={{Coord|46.7805555556|4.85277777778|display=title}} |INSEE=71076 |postal code=71100 |mayor=Gilles Platret |party=[[Politika e djathtë|dvd]] |term=2020-2026 |urban pop=79537 |urban pop date=Janar 2023 |intercommunality=Communauté d-agglomération du Grand Chalon |elevation m=182 |elevation min m=172 |elevation max m=191 |area km2=15,22 |population=45102 |population date=Janar 2023 |population demonym= Chalonnais |website= [https://www.chalon.fr chalon.fr]}} '''Chalon-sur-Saône''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Chalon-sur-Saône bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Saône-et-Loire]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Burgonja-Franche-Comté]]. Komuna ka një popullsi prej 45102 banorë dhe sipërfaqe 15,22 km², me një dendësi prej 2963 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në lumin [[Lumi i Saône|Saône]] në rajonin të Chalonnais Propre. Është qendra e zonës urbane të Chalon-sur-Saône dhe është qendra e zonës së saj mbuluese. Chalon-sur-Saône renditet qyteti i 147-të në Francë (nga 35357 komuna); më i populluari në Saône-et-Loire (përpara [[Mâcon]], kryeqytetit) dhe qyteti i 4-t më i madh në rajonin [[Burgonja-Franche-Comté]]. [[Skeda:71-AAV2020-Chalon-sur-Saône.png|parapamje|majtas|Harta e vendndodhjes së komunës]] [[Skeda:Chalon-sur-Saône OSM 02.png|parapamje|qendër|Harta e komunës]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|7729|Chalon-sur-Saône}}</ref> and INSEE (1968–2023)<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-71076#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> | graph-pos = bottom |1793 |9954 |1800 |12593 |1806 |12583 |1821 |12625 |1831 |12506 |1836 |14810 |1841 |17240 |1846 |19878 |1851 |20403 |1856 |21062 |1861 |20896 |1866 |21247 |1872 |21756 |1876 |22466 |1881 |23260 |1886 |24357 |1891 |26366 |1896 |28073 |1901 |31159 |1906 |31974 |1911 |33738 |1921 |33946 |1926 |33957 |1931 |35156 |1936 |35890 |1946 |35532 |1954 |37399 |1962 |43655 |1968 |50589 |1975 |58187 |1982 |56194 |1990 |54575 |1999 |50124 |2006 |46534 |2011 |44847 |2016 |45446 |2021 |45031 |2023 |45102 }} ==Ngjarja== Çdo vit në muajin korrik, komuna mban një festival ndërkombëtarë të artistëve e cila quhet ''Chalon dans la Rue'' (Chaloni në rrugë). Mbi katër ditë, artistët prej Evropës vijnë në rrugët e komunës. == Politika == ===Binjakëzimet=== *[[Skeda:Flag of England.svg|25px|border]] [[St Helens, Merseyside|St Helens]], [[Anglia]], [[Mbretëria e Bashkuar]], që nga viti 1964 ; *[[Skeda:Flag of Germany.svg|25px|border]] [[Solingen]], [[Gjermania]] *[[Skeda:Flag of Italy.svg|25px|border]] [[Novara]], [[Italia]] *[[Skeda:Flag of Denmark.svg|25px|border]] [[Næstved]], [[Danimarka]] *[[Skeda:Flag of Quebec.svg|25px|border]] [[Gatineau]], [[Kebeku (provincë)|Kebeku]], [[Kanada]], që nga viti 1975. ==Personalitete të lidhura me bashkinë== * [[Loup de Chalon-sur-Saône|Shën Loup (ose Shën Leu)]], peshkopi i Chalon-sur-Saône në 602/603. * [[Nicéphore Niépce]] (1765-1833), shpikësi i fotografisë. * [[Dominique Perben]] (1945-), ish-ministër dhe kryetar bashkie i Chalon. * [[Arnaud Montebourg]] (1962-), ish-ministër. * [[Rachida Dati]] (1965-), ish-ministër. == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-71076 INSEE] {{commonscat|Chalon-sur-Saône}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Saône-et-Loire|Chalon-sur-Saône]] [[Kategoria:Qytete në Burgonja-Franche-Comté]] [[Kategoria:Nënprefekturat e Francës]] mvs31z490t25197cr8mh7ugnwx8bbyr Mathura 0 212500 2981929 2951509 2026-05-18T16:58:32Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981929 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Mathura | native_name = मथुरा |Gjuha vendase =hi | settlement_type = Qytet | nicknames = | mottoes = | image_flag = | flag_link = Flamuri i | image_seal = | seal_link = Stema e | seal_size = | image_skyline = Barsana (6292408890).jpg | image_caption = Rrugë e vjetër përball tempullit të Krishnas <!--Administrimi territorial--> |Shteti = {{India}} |Shteti federal = [[Uttar Pradesh]] |Rajoni = |Guvernorati = |Qarku = |Bashkia = |Komuna = |Konteja = |Komuniteti Autonom = |Provinca = |Distrikti = Mathura |Kantoni = |Departamenti = |Famullia civile = |Krahina etnografike/gjeografike = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 3709 km2 |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = |Sipërfaqja Tokë = |Sipërfaqja Ujë = | population_total = 441 894 | population_total_viti =2011 |Dendësia = |Zona urbane = |Zona metropolitane = <!-- Të dhëna--> |Lartësia = | population_demonym = | established_date = |Zona Kohore = +5:30 |Ora Verore = | postal_code = 281001 |Prefiksi = 0565 | registration_plate = UP-85 |Aeroporti = |Kryetari i Bashkisë = |Asambleja rajonale = |Partia udhëheqëse = | website = {{URL|mathura.nic.in}} |E-Posta = <!--Harta--> | image_map =Uttar Pradesh district location map Mathura.svg | image_map_shënimi = | map_caption = Harta e vendndodhjes së distriktit të Mathuras | map_size = 309 | image_map = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g= 27 | gjer_m= 29 | gjer_s= 33 | gjer_dr =N | gjat_g= 77 | gjat_m= 40 | gjat_s= 25 | gjat_dr = E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësia = |gjatësia = }} '''Mathura''' ({{audio|Mathura.ogg|shqiptimi}}) është një qytet në shtetin verior të Indisë, [[Uttar Pradesh]]. Është i vendosur afërsisht 50 km në veri të [[Agra]]s dhe 145 km në jug-lindje të Delhit; rreth 11 km nga qyteza e [[Vrindavani]]t dhe 22 km nga Govardhani. Është qendra administrative e Distriktit të Mathuras. Gjatë kohës së lashtë, Mathura ishte një qendër ekonomike, e vendosur në pikëtakimin e rëndësishëm të itinerareve të karvaneve. Censusi i vitit 2011 tregonte se popullsia e Mathuras ishte 441 894 banorë. Mathura është vendlindja e perëndisë Krishna, që është e vendosur në qendrën e Braxhit ose Brixh-bumit, të quajtur Shri Krishna Xhanma-Bumi, që do të thotë: 'vendlindja e perëndisë Krishna'.<ref name="Prasad">Dev Prasad: [https://books.google.com/books?id=o0_5caqiUH0C&pg=PT22&dq=Krishna+Janmasthan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj1-6mYj6XOAhUBEz4KHTL5CTcQ6AEIHjAA#v=onepage&q=Krishna%20Janmasthan&f=false Krishna: A Journey through the Lands & Legends of Krishna]; 2015, Jaico Publishing House</ref> Është një nga shtatë qytetet e konsideruara të shenjta nga hindutë ([[Sapta Puri]]). [[Tempulli Kesava Deo]] u ndërtua në kohën e lashtë në vendin e lindjes së Krishnas (një burg nëntokësor). Mathura ishte kryeqyteti i Mbretërisë Surasena, të sunduar nga daja i Krishnas, Kansa. Mathura ka qenë zgjedhur si një nga qytetet e trashëgimisë për skemën HRIDAY (Heritage City Development and Augmentation Yojana) të Qeverisë së Indisë. ==Historia== [[File:*Bindrabun -Vrindavan-. Gate of Shet Lukhmeechund's Temple; a photo by Eugene Clutterbuck Impey, 1860's.jpg|thumb|left|264px|Porta e Tempullit Shet Lukhmeechund, foto nga Eugene Clutterbuck Impey, vitet 1860.]] Mathura ka një histori të lashtë dhe është gjithashtu vendlindja dhe atdheu i Krishnas, që ishte pjesëtar i Dinastisë Jadu. Sipas tabelës së Archaeological Survey of India në Muzeun e Mathuras, qyteti është përmendur në eposin më të vjetër indian, ''[[Ramajana]]''. Në epos, princi Ikshwaku, Shatrughna vret një demon të quajtur Lavanasura dhe pretendon vendin. Pastaj, vendi u bë i njohur si Madhuvan, pasi ishte i mbushur me pyje të dendur, pastaj Madhupura dhe në fund Mathura.<ref name="p1">F.E. Pargiter: ''Ancient Indian Historical Tradition''; 1972, fq. 170.</ref> [[File:Great Emperor Kanishka - Greatest of Kushan Monarchs - Circa 1st Century CE - Mathura - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5836.JPG|thumb|Skulpturë nga shekulli i I i e.s. e paraqitur në muzeun e Mathuras.]] [[File:KITLV 87971 - Unknown - Sculpture of a woman at Mathura in British India - 1897.tif|thumb|left|Skulpturë gruaje nga Braxhi-Mathura e lashtë, rreth shek. të II të e.s.]] Në shekullin e VI p.e.s. Mathura u bë kryeqyteti i [[mahaxhanapada]]s Surasena.<ref name="ImpGazetteer">{{cite web|title=Imperial Gazetteer of India. v. 18.|url=http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=18|work=Digital South Asia Library|pages=63–74|year=1908|access-date=26 shkurt 2017|archive-date=26 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826213103/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/toc.html?volume=18|url-status=dead}}</ref> Më vonë qyteti u sundua nga [[Perandoria Maurya]] (shekujt e IV deri në të II p.e.s.). Megasthenes-i, duke shkruar në fillim të shekullit të III p.e.s., e përmend Mathuran si një qytet të madh me emrin Μέθορα (''Méthora'').<ref>Megasthenes, fragmenti 23, "Surasenët, një tribu indiane, me dy qytete të mëdhenj, Methora dhe Klisobora; lumi i lundrueshëm Iomanes rrjedh përmes territorit të tyre" cituar te Arriani: Indica 8.5. Gjithashtu te [https://web.archive.org/web/20081210080315/http://www.mssu.edu/projectsouthasia/history/primarydocs/Foreign_Views/GreekRoman/Megasthenes-Indika.htm FRAGM. LVI. Plinius: Historia Naturalis VI. 21. 8-23. 11.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210080315/http://www.mssu.edu/projectsouthasia/history/primarydocs/Foreign_Views/GreekRoman/Megasthenes-Indika.htm |date=10 dhjetor 2008 }}: "Lumi Jomanes (Yamuna) rrjedh përmes Palibothrit në Gang midis qyteteve të Methoras dhe Carisoboras".</ref> Duke se nuk qe ndonjëherë nën kontrollin e Dinastisë pasuese Shunga (shekulli II p.e.s.) pasi në Mathura nuk është gjetur as edhe një mbetje arkeologjike e pranisë Shunga.<ref name="Rhie"/> Ajo mund të ketë qenë nën kontrollin e tërthortë të Indo-Grekëve disa kohë midis viteve 180 dhe 100 p.e.s. dhe ka qëndruar e tillë deri në vitin 70 p.e.s. sipas Mbishkrimit Javanaraxhja;<ref name="Rhie">Sonya Rhie Quintanilla: [https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&pg=PA8 History of Early Stone Sculpture at Mathura: ca. 150 BCE - 100 CE]; 2007, fq. 8-10</ref> që u gjet në Maghera, një qytezë 17 km larg Mathuras,<ref name="BotAI">[https://books.google.com/books?id=RuhtAAAAMAAJ Bulletin of the Asia Institute, volumi 16]; 2002, fq. 70</ref> fillimi i tre rreshtave të parë të këtij mbishkrimi janë në shkrimin Brahmi dhe të përkthyer thonë: "Në vitin e 116-të të mbretërve Javana..."<ref>B. N. Mukherjee: [https://books.google.com/books?id=6VBuAAAAMAAJ Kushāṇa studies: new perspectives]; 2004, fq. 13</ref><ref>O. Bopearachchi &W. Pieper: [https://books.google.com/books?id=6UVmAAAAMAAJ Ancient Indian coins]; 1998, Brepols</ref> Megjithatë, ky përputhet me praninë e Dinastisë vendase Mitra në Mathura, në të njëjtën kohë (vitet 150—50 p.e.s.). Pas një kohe të sundimit vendor, Mathura u pushtua nga Indo-Skithët gjatë shekullit të I p.e.s.. Satrapët Indo-Skithë të Mathuras ndonjëherë janë quajtur "Satrapët Veriorë", në dallim nga "Satrapët Perëndimorë" që sundonin në [[Guxharat]] dhe Malwa. Pas Rajuvulas, njihen mjaft sundues pasues si vasalë të Kushanëve, si "Satrapi i Madh" Kharapallana dhe "Satrapi" Vanaspara, që njihen nga një mbishkrim i zbuluar në [[Sarnathi|Sarnath]] dhe të datuar në vitin e tretë të Kanishkas (rreth vitit 130 të e.s.), në të cilin ata i betoheshin për besnikëri Kushanëve.<ref>E.J. Rapson: ''A Catalogue of the Indian Coins in the British Museum, Andhras etc...''; 1967, Londër, fq. ciii.</ref> Arti dhe kultura mathurase arritën kulmin nën Dinastinë Kushane që e kishte Mathuran një nga kryeqytetet e tyre, ndërsa tjetri ishte Purushapura ([[Peshavari]]). Udhëtari kinez Fahsian e përmend qytetin si një qendër të [[Budizmi]] rreth vitit 400 të e.s., ndërsa pasuesi i tij [[Xuan Zang|Hsuan Zangu]], që e vizitoi qytetin në vitin 634 të e.s., e përmend atë si Mot'ulo, duke e përshkruar se përmbante njëzetë manastire budiste dhe pesë tempuj brahmanikë.<ref>Hugh Chisholm (red.), 1911. [http://www.1911encyclopedia.org/Muttra "Mathura"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123042059/http://www.1911encyclopedia.org/Muttra |date=23 janar 2013 }}. Encyclopædia Britannica (botimi i 11-të). Cambridge University Press</ref> Më vonë, ai shkoi në lindje në Thanesar dhe Jalandhar në Panxhabin lindor, përpara se të ngjitej për të vizituar manastiret mbizotëruese Theravada në Luginën Kulu dhe të kthehej në jug përsëri në Bairat dhe pastaj në Mathura, përgjatë lumit Yamuna.<ref>Hugh Chisholm (red.), 1911. [http://www.1911encyclopedia.org/Hsuan_Tsang "Hsuan Tsang"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504040721/http://www.1911encyclopedia.org/Hsuan_Tsang |date=4 maj 2008 }}. Encyclopædia Britannica (botimi i 11-të). Cambridge University Press.</ref> Qyteti u plaçkit dhe shumë tempuj u shkatërruan nga Mahmudi i Gaznit në vitin 1018 dhe përsëri nga Sikandar Lodi, që sundonte Sulltanatin e Delhit nga viti 1489 deri në vitin 1517.<ref>Al-Badauni (historian i shek. të XVI): [https://web.archive.org/web/20160304113007/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D03601021%26ct%3D94 Sultan Sikandar Lodi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113007/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D03601021%26ct%3D94 |date=4 mars 2016 }} ''The Muntakhabu-'rūkh'', Packard Humanities Institute.</ref><ref>The Imperial Gazetteer of India: [http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_404.gif Lodi Kings: Chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122104527/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_404.gif |date=22 janar 2015 }}; 1909, volumi 2, fq. 369.</ref> Sikander Lodi fitoi epitetin 'Butt Shikan', 'Shkatërruesi i perëndive hindu'. Perandori mogul Aurangzeb ndërtoi ''Xhami Masxhidin'' (Xhamia e të Premtes) e qytetit gjatë sundimit të tij, që besohet se më parë ishte një [[Tempulli hindu|tempull hindu]].<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/?id=3ctLNvx68hIC&pg=PA108&lpg=PA108&dq=akbar%27s+tomb+desecrated+by+jats#v=onepage&q=akbar's%20tomb%20desecrated%20by%20jats&f=false|title=Architecture of Mughal India|isbn=9780521267281|author1=Asher|first1=Catherine B.|date=24 shtator 1992}}</ref> Në vitin 2016, 24 persona duke përfshirë 2 oficerë policie u vranë në Përleshjen Jawahar Bagh, kur policia u përpoq të shpërndante një numër të madh zaptuesish të parkut publik.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mathura-violence-death-toll-now-24-opposition-blames-Akhilesh-govt/articleshow/52571689.cms|title=Mathura violence death toll now 24, opposition blames Akhilesh govt|author=Shailaja Neelakantan|newspaper=The Times of India|date=3 qershor 2016}}</ref> ==Gjeografia== Mathura është e vendosur në koordinatat {{Coord|27.28|N|77.41|E|}}.<ref>{{cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Mathura.html|title=Maps, Weather, and Airports for Mathura, India|accessdate=3 qershor 2016}}</ref> Ajo ka një ngritje mesatare prej 174&nbsp;metrash (570&nbsp;këmbë). ==Demografia== Censusi indian i vitit 2011 numëroi 441 894 banorë në Mathura, me një rritje prej 22.53 % gjatë dhjetëvjeçarit që nga censusi i vitit 2001. Meshkujt llogariteshin 54% (268 445 persona), ndërsa femrat for 46% (173 449 persona) të popullsisë. Raporti seksual i Mathuras është 858 femra për 1000 meshkuj, nga 840 femra për 1000 meshkuj që ishte në vitin 2001. Megjithatë, raporti seksual kombëtar është 940 femra për 1000 meshkuj. Dendësia e popullsisë në vitin u rrit nga 621 persona për km<sup>2</sup> në 2001, në 761 persona për km<sup>2</sup> në 2011. Mathura ka një raprot mesatar të alfabetizmit prej 72.65 %, që është rritur nga 61.46 % në 2001, por akoma më i ulët sesa mesatarja kombëtare prej 74.04 %. Nivelet e alfabetizmit mashkullor dhe femëror janë përkatësisht 84.39 % dhe 58.93 %. 15.61 % e popullsisë së Mathuras është nën moshën 6 vjeçare. Kjo shifër në censusin e vitit 2001 ishte 19.56.<ref name="census2011">{{cite web|title=Provisional Population Totals Paper 1 of 2011 : Uttar Pradesh|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_UP.html|work=2011 Census of India|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|accessdate=10 shkurt 2013}}</ref> Mathura ka popullsi të madhe xhate dhe jadave<ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/manth-bypoll-cm-steps-in-to-attract--indifferent--jats/960071/|title=Manth bypoll: CM steps in to attract ‘indifferent’ Jats|publisher=Indian Express|date=10 qershor 2012|accessdate=17 nëntor 2013}}</ref> në zonat rurale dhe brahminësh dhe Banijasë në zonat urbane. Qyteza dhe fshatra të njohur të distriktit të Mathuras janë si vijon: [[Vrindavani]], Baldeo, Nandgaoni, Barsana, Goverdhani, Gokuli, Chaumuhani dhe Kosi Kalani. ==Transporti== ===Hekurudhor=== [[File:Delhi emu 02.JPG|thumb|327px|Një tren vendor në Mathura]] Mathura është e lidhur mirë me trena me qytetet kryesore të [[India|Indisë]] si [[New Delhi]], [[Bombeji]], [[Kalkuta]], [[Chennai]], Bangalore, Hyderabadi, Indore, Alwari, [[Jaipuri]], Bhopali, [[Gwaliori]], Jabalpuri, [[Ujjaini]], Rewa, [[Laknau]], Kanpuri, [[Varanasi]] etj. Qyteti shërbehet nga katër stacione hekurudhore, ''Nyja e Mathuras'' që është më i madhi që le lidh me Indinë Perëndimore, Veriore dhe Jugore. ''Kantoni i Mathuras'' e lidh me Uttar Pradeshin lindor. ''Bhuteshwari'' shërben për trenat për në Delhi, Delhi NCR, [[Agra]], Bharatpur dhe Alwar. Një tjetër stacion, ''Krishnaxhanmabumi'' e lidh me [[Vrindavani]]n nëpërmjet autobusëve hekurudhorë. Një tren i rëndësishëm që niset dhe përfundon në Mathura është 12177/Howrah - Mathura Chambal Express.<ref>[http://indiarailinfo.com/train/howrah-mathura-chambal-express-12177-hwh-to-mtj/259/1/249 Chambal Express]</ref> ===Rrugor=== Mathura është e lidhur mirë me rrugë me pjesën tjetër të Uttar Pradeshit dhe Indisë. Përmes qytetit kalojnë Autostrada Kombëtare 19 (Delhi-Howrah) dhe Autostrada Kombëtare 44 (Srinagar - Kanyakumari). UP SH 33 (Bareilly - Mathura nëpërmjet Badaunit, Ujhanit, Kasganxhit, Soronit, Sikandra Raos dhe Hathras) është një arterie e rëndësishme autostradale. ‘Yamuna Expressway’ lidhet gjithashtu me Mathuran dhe në fakt është mënyra më e shkurtër për të shkuar në Mathura me makinë. Qyteti shërbehet kompanitë e shërmbimit të autobusëve të Uttar Pradeshit, Raxhastanit, Harjanas, Madja Pradeshit, Delhit, Çandigarit dhe Panxhabit. Pika e grumbullimit të Mathuras, e menaxhuar nga kompania e autobusave të shtetit të Uttar Pradeshit – ofron 120 autobusa. Janë të disponueshëm autobusa të drejtpërdrejtë për në Alwar, [[Agra]], Aligarh, Khair, Indore, Bhopal, Gwalior, Jabalpur, Jaipur, Udaipur, Ajmer, Delhi, Chandigarh, [[Laknau]], Kanpur, Meerut, Haridwar, Rohtak dhe qytete të tjera indiane. Ekziston gjithashtu edhe një shërbim autobusash ndërqytetas i ‘Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission’ (JNNURM). ===Ajror=== Deri tani qyteti nuk ka një aeroport, por në vitin 2012 u propozua aeroport ndërkombëtar për Mathuran. Ministri i aviacionit civil Ajit Singh sugjeroi emrin e Mathuras për vendin e aeroportit të ri ndërkombëtar kryeministrit të Uttar Pradeshit Akhilesh Yadav. Emri i Mathuras doli në skenë kur grupi i ministrave përfundoi planifikimin e ndërtimit të ‘Taj International Airport’ në Noidan e Madhe. Terreni është shënuar dhe është në vijim puna për ndërtimin pranë ‘Yamuna Expressway’, që planifikon të hapet së shpejti me fluturime të rregullta për në Delhi, Bombeji, Ujjain dhe [[Varanasi]] dhe në të ardhmen, në disa itinerare ndërkombëtare.<ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/251278/international-airport-now-mathura.html|title=International airport now at Mathura|accessdate=3 qershor 2016}}</ref><ref>http://indiatoday.intoday.in/story/international-airport-in-agra-akhilesh-yadav-mathura-up-government-tourism-sp/1/238720.html</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Centre-invites-proposal-from-UP-for-airport-near-Mathura/articleshow/14040763.cms|title=Centre invites proposal from UP for airport near Mathura - Times of India|accessdate=3 qershor 2016}}</ref> ==Turizmi== Mathura është një qytet i shenjtë për [[Hinduizmi]]n, besimi i tretë më i madh në botë. Në Mathura dhe qytezat e saj fqinje ndodhen mjaft vende të rëndësishme historike dhe fetare. Qyteti binjak i Mathuras është [[Vrindavani]]. Si vendi i rinisë së Krishnas, qyteza e vogël bujt mjaft tempuj që i përkasin sekteve të ndryshme të [[Hinduizmi]]t duke e paraqitur Krishnan në forma dhe avatarë të ndryshëm. Disa nga vendet e rëndësishme janë: * Baldeo (Dauji Mandir) * Lohwan Mata Mandir * Shri Ratneshwar Mahadev * Gopinath Maharaj Mandir * [[Tempulli Kesava Deo]] (Shri Krishna Xhanma Bumi) * Ghati Vishram (Bregu i Lumit Jamuna) * Tempulli Shri Jagannath Bhuteshwar Mathura * Prem Mandir, Vrindavan * Vrindavan Chandrodaya Mandir, Vrindavan * Muzeu i Mathuras * Birla Mandir * Shri Krishna Xhanmabumi * Naam yog Sadhna Mandir (Tempulli Baba Jai Gurudev) * Tempulli Banke Bihari * Shri Krishna Xhanmabumi * Tempulli Iskcon. * Tempulli Bhuteshwar * Ashrami Udasin Kashni (Ramanrati) pranë Gokulit (Mahaven) ==Rëndësia strategjike== Mathura është vendi i Korparmatës së I Indiane (Formacion Goditjeje)<ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/india/centcom.htm|title=India - Army Central Command Order of Battle|first=John|last=Pike|accessdate=3 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Organisation.html|title=http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Organisation.html|accessdate=3 qershor 2016|archive-date=19 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219192113/http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Organisation.html|url-status=deviated|archivedate=19 shkurt 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090219192113/http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Organisation.html}}</ref> brenda Komandës Qendrore të Ushtrisë Indiane, që bujt qendrën e Korparmatës së I Goditëse në një zonë të madhe të klasifikuar në rrethinat e qytetit, të njohur si Kazermat e Mathuras (vetë Komanda Qendrore e ka qendrën e saj në [[Laknau]]). Ajo bujt njësi të këmbësorisë goditëse, njësi të mbrojtjes ajrore, bivizione të blinduara, brigadat e xhenios, njësi të artilierisë dhe njësi të klasifikuara të komandës strategjike bërthamore. Korparmata e I është përgjegjëse më së pari për kufijtë perëndimorë të [[India|Indisë]]. Në vitin 2007 gjatë Stërvitjes Ashwamedha, të gjitha divizionet e blinduara, të artilierisë dhe këmbësorisë kryen një stimulim të një sulmi në një mjedis të përgjithshëm bërthamor, kimik dhe biologjik. Synimi ishte të tregonte aftësinë operacionale në intensitet të lartë, në beteja të shkurtra dhe të 'befasishme'.<ref>{{cite web|url=http://www.india-defence.com/reports/3115|title=http://www.india-defence.com/reports/3115|accessdate=3 qershor 2016|archive-date=5 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205100849/http://www.india-defence.com/reports/3115|url-status=dead}}</ref> ==Industritë== Rafineria e Mathuras e vendosur në qytet është një nga rafineritë më të mëdha të naftës në Azi me një kapacitet rafinimi prej 8.0 MMTPA (Million Metric Tones per Annum). Ajo është një rafineri nafte e Indian Oil Corporation tepër e përparuar teknologjikisht.<ref name="Iocl.com">{{cite web|url=http://www.iocl.com/AboutUs/MathuraRefinery.aspx|title=IndianOil Corporation &#124; Mathura Refinery|publisher=Iocl.com|accessdate=17 nëntor 2013|archive-date=27 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130627214702/http://www.iocl.com/AboutUs/MathuraRefinery.aspx|url-status=dead}}</ref> Rafineria e Mathuras është e para në Azi dhe e treta në botë që ka marrë certifikatën e lakmuar ISO-14001 për sistemin e menaxhimit të mjedisit në vitin 1996. Industria tekstile që përfshin si stampimin e sarit ashtu dhe ngjyrosjen dhe manifakturimi i zbukurimeve prej argjendi janë kontribuesit kryesorë induistrialë në rajon.<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/mathura/industries/|title=Mathura Industries|publisher=Mapsofindia.com|accessdate=17 nëntor 2013}}</ref> ==Politika== Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2014 z. Hema Malini i ‘BJP-së’ u bë anëtar i parlamentit nëpërmjet zonës elektorale të Mathurës. Kryebashkiaku i qytetit është z. Manisha Gupta po i ‘BJP-së’. ==Kultura== [[File:Varsana.jpg|thumb|right|Tempulli në Barsana, pranë Mathuras, kushtuar adhurimit të Radhas dhe Krishnas. Duke qenë vendlindja e Krishnas, Mathura është një vend i rëndësishëm pelegrinazhi hindu.]] Mathura ka kontribuar mjaft në kulturën indiane nëpërmjet trashëgimisë së saj të pasur. Etosi i Mathuras dhe në fakt i gjithë Braxh mandali është i përqendruar ndaj Krishnas dhe rrëfenjave të tij. Gjatë festave kryesore kushtaur Krishnas Mathura ka një veprimtari të rritur kulturore. Kultura Braxh shprehet gjerësisht nëpërmjet praktikash të larmishme. Sanxhhi është arti plotë ngjyra i dekorimit te terreinit me lule. Rasija është një traditë që pjesë integrale e kulturës së Mathuras. Përshkrimi i dashurisë së çiftit hyjnor të Radhas dhe Krishnaxhit është një traditë e këngëve folklorike. Është pjesë e pandashme e festimeve të Holit dhe festave të tjera në Mathura. Dhulendi – Holi shoqëruar me tamburë (dholak), ngjyra, etj., ka lindur nga rajoni i Braxhit mijëra vjet më parë. ‘’Rasa lila’’ e Mathuras është bërë pjesë integrale e Folklorit Indian. Krshnaxhi ka kërcyer Rasën me gopit në brigjet e lumit Jamuna. Charkula është një kërcim tradicional folklorik i Braxhit. Në këtë kërcim, një grua mban në ekuilibër një kolonë ‘deepika’ në kokën e saj dhe kërcen e shoqëruar nga këngë folklorike burrash ‘rasija’. Gjuha e folur në mandalin Braxh është kryesisht hindi që flitet në një dialekt të ndryshëm. Ky dialekt është karakteristik për rajonin Braxh dhe është i njohur si Braxhbasha. Duke qenë afër Harjanas dhe [[Uttar Pradesh]]it flitet edhe harjanvi, ndërsa pak persona flasin panxhabi. Përpara hindit dhe deri pak shekuj më parë, Braxhbasha ishte gjuha mbizotëruese letrare. Mathura është një nga shtatë qytetet më të shenjta për hindutë në Indi, të njohur bashkarisht si ‘’[[Sapta Puri]]’’. Një kshetra është një terren i shenjtë, një fushë e fuqisë aktive, një vend ku arrihet çlirimi përfundimtar ''[[moksha]]''. Garuda Purana liston shtatë qytetet si dhënës të mokshas, që janë [[Ayodhya]], Mathura, [[Haridwari]], [[Varanasi|Kashi]], [[Kanchipurami]], [[Ujjaini|Avantika]], [[Puri]] dhe [[Dwarka|Dvaravati]].<ref>Stella Kramrisch & Raymond Burnier: [https://books.google.com/books?id=NNcXrBlI9S0C The Hindu Temple]; volumi 1, 1976, Motilal Banarsidass Publ., kontrolluar më 3 qershor 2016</ref> ‘All India Radio’ ka një stacion vendor në Mathura, që transmeton programe të ndryshme të interesit të përgjithshëm. ==Institucionet arsimore == Në Mathura gjenden Universiteti GLA, Instituti i Teknologjisë Sachdeva, R.K. Group of Institutions (duke përfshirë Akademinë Rajiv për Teknologjinë dhe Menaxhimin, Akademinë Rajiv për Arsimimin e Mësuesve, për Farmacinë, Kolegjin Dental dhe spitalin K.D. etj.) dhe Universitetin Sanskriti. Mathura është atdheu i Universitetit Veterinar Uttar Pradesh Pandit Deen Dayal Upadhyaya, i pari i llojit të tillë në shtet dhe i katërti në nivel kombëtar që u bë i pavarur. Kolegji u krijua në vitin 1947 nga Qeveria e Uttar Pradeshit dhe është kolegji i parë veterinar në Azi që jep diploma të veterinarisë. Universiteti është i vendosur në rrugën Mathura-Agra, rreth 5 km nga Nyja e Mathurës. Kampusi kryesor i universitetit është i shtrirë në një sipërfaqe prej 3.1659 km<sup>2</sup> në Kazermat e Mathurës dhe rreth 6 km<sup>2</sup> në Madhurikund, rreth 20 km nga kampusi kryesor.<ref>{{cite web|url=http://www.upvetuniv.edu.in/history.aspx|title=Mathura University|publisher=Upvetuniv.edu.in|date=25 tetor 2001|accessdate=17 nëntor 2013|archive-date=11 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131211151908/http://www.upvetuniv.edu.in/history.aspx|url-status=deviated|archivedate=11 dhjetor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131211151908/http://www.upvetuniv.edu.in/history.aspx}}</ref> ==Shiko edhe== * [[Varanasi]] * [[Sapta Puri]] * [[Ayodhya]] * [[Dwarka]] * [[Agra]] * [[Vrindavani]] == Referime == {{reflist|36em}} ==Bibliografia== * {{Cite journal|url=https://books.google.com/?id=3ctLNvx68hIC&pg=PA108|title=Architecture of Mughal India|isbn=9780521267281|author1=Asher|first1=Catherine B.|date=24 shtator 1992}} * Al-Badauni (historian i shek. të XVI): [https://web.archive.org/web/20160304113007/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D03601021%26ct%3D94 Sultan Sikandar Lodi] ''The Muntakhabu-'rūkh'', Packard Humanities Institute * {{cite book|title=Ancient Indian coins|author1=Osmund Bopearachchi|author2=Wilfried Pieper|publisher=Brepols|publication-date=1998|isbn=2-503-50730-1|url=https://books.google.com/books?id=6UVmAAAAMAAJ}} * {{Cite book|author=John Bowker|year=2002|title=The Cambridge Illustrated History of Religions|url=https://archive.org/details/cambridgeillustr00john|publisher=Cambridge University Press|ISBN=9780521810371}} * {{Cite book|editor=Sten Konow|origyear=1929|title=''Kharoshthī Inscriptions with Exception of those of Ashoka''|series=Corpus Inscriptionum Indicarum|volume=Vol. II, pjesa I|publisher=Indological Book House|location=Varanasi|year=1969}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NNcXrBlI9S0C|title=The Hindu Temple|first1=Stella|last1=Kramrisch|first2=Raymond|last2=Burnier|date=1 janar 1976|volume=1|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|accessdate=3 qershor 2016|ISBN=8120802233, 9788120802230|via=Google Books}} * Megasthenes, fragmenti 23, cituar te Arriani: Indica 8.5. Gjithashtu te [https://web.archive.org/web/20081210080315/http://www.mssu.edu/projectsouthasia/history/primarydocs/Foreign_Views/GreekRoman/Megasthenes-Indika.htm FRAGM. LVI. Plinius: Historia Naturalis VI. 21. 8-23. 11.] * {{cite book|title=Kushāṇa studies: new perspectives|author=B. N. Mukherjee|publisher=Firma KLM|isbn=81-7102-109-3|url=https://books.google.com/books?id=6VBuAAAAMAAJ}} * {{Cite book|author=B.N. Mukherjee|year=1981|title=''Mathurā and its Society: The Śaka-Pahlava Phase''|publisher=Firma K.L.M.|location=[[Kalkuta]]}} * {{Cite book|author=F.E. Pargiter|title=''Ancient Indian Historical Tradition''|url=https://archive.org/details/ancientindianhis0000fred|origyear=1922|year=1972|location=Delhi|publisher=Motilal Banarsidass|ISBN=8120814878, 9788120814875}} * {{Cite book|author=Dev Prasad|url=https://books.google.com/books?id=o0_5caqiUH0C&pg=PT22&dq=Krishna+Janmasthan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj1-6mYj6XOAhUBEz4KHTL5CTcQ6AEIHjAA#v=onepage&q=Krishna%20Janmasthan&f=false Krishna|title=A Journey through the Lands & Legends of Krishna|publisher=Jaico Publishing House|year=2015|ISBN=8184951701, 9788184951707}} * {{Cite book|author=Sonya Rhie Quintanilla|url=https://books.google.com/books?id=X7Cb8IkZVSMC&pg=PA8|title=History of Early Stone Sculpture at Mathura: ca. 150 BCE - 100 CE|year=2007|publisher=BRILL|ISBN=9004155376, 9789004155374}} * {{Cite book|author=E.J. Rapson|title=''A Catalogue of the Indian Coins in the British Museum, Andhras etc...''|year=1967|location=Londër}} * {{Cite book|author=R.C. Sharma|year=1976|title=''Mathura Museum and Art''|edition=botimi i dytë i zgjeruar|publisher=Government Museum, Mathura}} * {{Cite book|author=Vincent Arthur Smith|url=https://archive.org/details/cu31924012251140|title=''The Jain stûpa and other antiquities of Mathura''|date=1848–1920}} * {{cite book|title=Mathura-The Cultural Heritage|editor=Doris Meth Srinivasan|year=1989|publisher=AIIS/Manohar}} * The Imperial Gazetteer of India: [http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_404.gif Lodi Kings: Chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122104527/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_404.gif |date=22 janar 2015 }}; 1909, volumi 2 * {{cite book|title=Bulletin of the Asia Institute|publisher=Wayne State University Press|year=2002|volume=16|page=70|url=https://books.google.com/books?id=RuhtAAAAMAAJ}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Mathura}} * {{coord|27|29|33|N|77|40|25|E|display=inline,title}} * [http://www.mathuracity.in Mathura City E-Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229100541/http://www.mathuracity.in/ |date=29 shkurt 2020 }} * [http://www.palikanon.com/english/pali_names/ma/madhuraa.htm Entry on Mathura in the Dictionary on Pali Proper Names] * [https://web.archive.org/web/20161018102003/http://hridayindia.in/mathura/ Mathura HRIDAY city] [[Kategoria:Qytete në Indi]] jwsymt13ncjiw6yw4mif5hze4yjhtot SV Waldhof Mannheim 0 212551 2981877 2951515 2026-05-18T12:25:31Z Makenzis 95633 /* Lojtarët */ Sipas 31 janarit 2017 2981877 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = SV Waldhof Mannheim | fullname = Sportverein Waldhof Mannheim 07 e. V. | nickname = Waldhof Buben | vendndodhja = [[Manhajmi|Manhajm]], [[Gjermania|Gjermani]] | image = Svwaldhof.svg | founded = [[11 prill]] [[1907]] | owner = {{flamuri|Gjermania}} Klaus-Rüdiger Geschwill | manager = {{flamuri|Gjermania}} [[Gerd Dais]] | clubcolors = E kaltërt dhe e zezë | website = http://www.svw07.de/ www.svw07.de | ground = [[Carl-Benz-Stadion]] | capacity = 25,667 | league = 3. Liga | season = 2021-22 | position = 5. <!-- Fillojn veshjet --> | leftarm1 = 4486D4 | body1 = 4486D4 | rightarm1 = 4486D4 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la1 = _black bordered shoulder | pattern_b1 = _blackstripes alt | pattern_ra1 = _black bordered shoulder | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la2 = _blackshoulders2 thinblackcuff | pattern_b2 = __shoulders black bold2 | pattern_ra2 = _blackshoulders2 thinblackcuff | pattern_sh2 = | pattern_so2 = }} '''SV Waldhof Mannheim 07''' është klub futbollistik e cila ndodhet në [[Manhajmi|Manhajm]], [[Gjermania|Gjermani]]. Sot klubi ka antarësi me mbi 2,400. Klubi u themelua më 11 prill 1907 dhe ka luajtur në divizionin e dytë në [[Westkreis-Liga]] para Luftës së Parë Botërore. ''Waldhof'' u bë pjesë e ligës [[Kreisliga Odenwald]] në vitin 1919 dhe ka fituar ligën më 1920 dhe 1921. ==Trajnerët== {| | valign="top" | * 1919–1921 Jakob Gentner * 1921 [[William Townley]] * 1922–1923 Karl Willnecker * 1925–1927 Heinrich Schwärzel * 1927–1930 Johann Hetzel * 1930–1937 Hans Tauchert * 1938–1940 [[Otto Neumann]] * 1940–1947 Fritz Ruchay * 1946–1947 Herbert Pahlke * 1947 Herbert Kratsch * 1947–1948 Willi Pennig * 1948–1949 Hermann Marquet * 1949 Karl Engelhardt * 1949–1950 Fritz Rebell * 1950–1951 Fritz Maurischat * 1951–1954 [[Hans Wendlandt]] * 1954–1955 [[Fritz Pliska]] | valign="top" | * 1955–1956 Fritz Weidinger * 1956 Ludwig Günderoth * 1956–1961 Arpad Medve * 1961–1962 Adolf Knoll * 1962–1963 Karl Striebinger * 1963–1966 Fred Hoffmann * 1966 Ludwig Günderoth * 1966–1967 [[Robert Körner]] * 1967 Fritz Rößling * 1967–1969 [[Hermann Lindemann]] * 1969 Helmut Berninger * 1969–1970 [[Hans Wendlandt]] * 1970–1973 Klaus Sinn * 1973 [[Hans Wendlandt]] * 1973–1975 Philipp Rohr * 1975–1977 [[Anton Rudinski]] * 1977–1978 [[Slobodan Cendic]] | valign="top" | * 1978 Ludwig Günderoth * 1978–1980 [[Georg Gawliczek]] * 1980 Klaus Sinn * 1980–1987 [[Klaus Schlappner]] * 1987–1988 [[Felix Latzke]] * 1988–1991 [[Günter Sebert]] * 1991 Valentin Herr * 1991–1993 [[Klaus Toppmöller]] * 1993 [[Jürgen Sundermann]] * 1993–1994 Valentin Herr * 1994–1995 [[Uli Stielike]] * 1995 [[Hans-Günter Neues]] * 1995 [[Roland Dickgießer]] * 1995–1996 [[Klaus Schlappner]] * 1996–1997 [[Günter Sebert]] * 1997–2001 [[Uwe Rapolder]] * 2001 [[Walter Pradt]] | valign="top" | * 2001–2002 [[Andy Egli]] * 2002–2003 [[Walter Pradt]] * 2003 [[Stefan Kuntz]] * 2003–2004 Viktor Olscha * 2004 Eugen Hach * 2004–2005 [[Maurizio Gaudino]] * 2005 [[Slavko Petrović]] * 2005–2006 [[Massimo Morales]] * 2006 Hans Hein * 2006–2007 [[Steffen Menze]] * 2007–2009 Alexander Conrad * 2009–2010 [[Walter Pradt]] * 2010–2013 [[Reiner Hollich]] * 2013 Andreas Clauß * 2013–2016 [[Kenan Kocak]] * 2016- [[Gerd Dais]] |} ==Stadiumi== SV Waldhof luan si vendas në stadiumin [[Carl-Benz-Stadion]], i cili ka 25,667 ulëse. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] pk2ms8jlxyy7jopn8lruwg5j0pme191 2981878 2981877 2026-05-18T12:26:06Z Makenzis 95633 2981878 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = SV Waldhof Mannheim | fullname = Sportverein Waldhof Mannheim 07 e. V. | nickname = Waldhof Buben | vendndodhja = [[Manhajmi|Manhajm]], [[Gjermania|Gjermani]] | image = Svwaldhof.svg | founded = [[11 prill]] [[1907]] | owner = {{flamuri|Gjermania}} Klaus-Rüdiger Geschwill | manager = {{flamuri|Gjermania}} [[Gerd Dais]] | clubcolors = E kaltërt dhe e zezë | website = http://www.svw07.de/ www.svw07.de | ground = [[Carl-Benz-Stadion]] | capacity = 25,667 | league = 3. Liga | season = 2025-26 | position = 10. <!-- Fillojn veshjet --> | leftarm1 = 4486D4 | body1 = 4486D4 | rightarm1 = 4486D4 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la1 = _black bordered shoulder | pattern_b1 = _blackstripes alt | pattern_ra1 = _black bordered shoulder | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la2 = _blackshoulders2 thinblackcuff | pattern_b2 = __shoulders black bold2 | pattern_ra2 = _blackshoulders2 thinblackcuff | pattern_sh2 = | pattern_so2 = }} '''SV Waldhof Mannheim 07''' është klub futbollistik e cila ndodhet në [[Manhajmi|Manhajm]], [[Gjermania|Gjermani]]. Sot klubi ka antarësi me mbi 2,400. Klubi u themelua më 11 prill 1907 dhe ka luajtur në divizionin e dytë në [[Westkreis-Liga]] para Luftës së Parë Botërore. ''Waldhof'' u bë pjesë e ligës [[Kreisliga Odenwald]] në vitin 1919 dhe ka fituar ligën më 1920 dhe 1921. ==Trajnerët== {| | valign="top" | * 1919–1921 Jakob Gentner * 1921 [[William Townley]] * 1922–1923 Karl Willnecker * 1925–1927 Heinrich Schwärzel * 1927–1930 Johann Hetzel * 1930–1937 Hans Tauchert * 1938–1940 [[Otto Neumann]] * 1940–1947 Fritz Ruchay * 1946–1947 Herbert Pahlke * 1947 Herbert Kratsch * 1947–1948 Willi Pennig * 1948–1949 Hermann Marquet * 1949 Karl Engelhardt * 1949–1950 Fritz Rebell * 1950–1951 Fritz Maurischat * 1951–1954 [[Hans Wendlandt]] * 1954–1955 [[Fritz Pliska]] | valign="top" | * 1955–1956 Fritz Weidinger * 1956 Ludwig Günderoth * 1956–1961 Arpad Medve * 1961–1962 Adolf Knoll * 1962–1963 Karl Striebinger * 1963–1966 Fred Hoffmann * 1966 Ludwig Günderoth * 1966–1967 [[Robert Körner]] * 1967 Fritz Rößling * 1967–1969 [[Hermann Lindemann]] * 1969 Helmut Berninger * 1969–1970 [[Hans Wendlandt]] * 1970–1973 Klaus Sinn * 1973 [[Hans Wendlandt]] * 1973–1975 Philipp Rohr * 1975–1977 [[Anton Rudinski]] * 1977–1978 [[Slobodan Cendic]] | valign="top" | * 1978 Ludwig Günderoth * 1978–1980 [[Georg Gawliczek]] * 1980 Klaus Sinn * 1980–1987 [[Klaus Schlappner]] * 1987–1988 [[Felix Latzke]] * 1988–1991 [[Günter Sebert]] * 1991 Valentin Herr * 1991–1993 [[Klaus Toppmöller]] * 1993 [[Jürgen Sundermann]] * 1993–1994 Valentin Herr * 1994–1995 [[Uli Stielike]] * 1995 [[Hans-Günter Neues]] * 1995 [[Roland Dickgießer]] * 1995–1996 [[Klaus Schlappner]] * 1996–1997 [[Günter Sebert]] * 1997–2001 [[Uwe Rapolder]] * 2001 [[Walter Pradt]] | valign="top" | * 2001–2002 [[Andy Egli]] * 2002–2003 [[Walter Pradt]] * 2003 [[Stefan Kuntz]] * 2003–2004 Viktor Olscha * 2004 Eugen Hach * 2004–2005 [[Maurizio Gaudino]] * 2005 [[Slavko Petrović]] * 2005–2006 [[Massimo Morales]] * 2006 Hans Hein * 2006–2007 [[Steffen Menze]] * 2007–2009 Alexander Conrad * 2009–2010 [[Walter Pradt]] * 2010–2013 [[Reiner Hollich]] * 2013 Andreas Clauß * 2013–2016 [[Kenan Kocak]] * 2016- [[Gerd Dais]] |} ==Stadiumi== SV Waldhof luan si vendas në stadiumin [[Carl-Benz-Stadion]], i cili ka 25,667 ulëse. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] riiq9qzfxtsjdvcchcyc9tgm571l3xt Artet 0 219361 2981911 2952464 2026-05-18T16:40:21Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981911 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Hans_Rottenhammer_-_Allegory_of_the_Arts_-_WGA20147.jpg|parapamje|Hans Rottenhammer, ''Alegoria e Arteve'' (gjysma e dytë e shekullit të 16-të). Gemäldegalerie, Berlin.]] {{Shiko gjithashtu|Arti}} '''Artet''' i referohen [[Estetika|teorisë]] dhe [[Arti|shprehjes fizike]] të [[Krijimtaria|kreativitetit]] që gjendet në shoqëritë dhe [[Kultura|kulturat]] [[Njeriu|njerëzore]]. Përbërësit kryesorë të artit përfshijnë [[Letërsia|letërsinë]] – duke përfshirë [[Poezia|poezi]], romane dhe [[Tregimi|tregime të shkurtra]], dhe [[Poezia epike|poezi epike]]; artet e interpretuara – në mesin e tyre [[muzika]], [[vallëzimi]] dhe [[Teatri|teatrit]]; dhe [[Historia e arteve pamore|artet pamore]] – duke përfshirë vizatimin, [[Piktura|pikturë]]<nowiki/>n, [[Fotografia|fotografi]]<nowiki/>në, qeramikën, dhe skulpturën; [[arkitektura]] – arti i projektimit dhe ndërtimit të ndërtesave. Disa forma të artit kombinojnë një element vizual me performancën (p.sh. kinematografi) ose vepra arti me fjalën e shkruar (p.sh. [[Stripi|komikët]]). Nga pikturat e shpellave parahistorike në [[filma]] të ditës moderne, arti shërben si një lundër për tregimin dhe përcjelljen e marrëdhënies së njerëzimit me mjedisin e saj. == Shih edhe == * [[Arti luftarak|Artet marciale]] ==Literatura == * {{cite book|last=Chilvers|first=Ian|title=The Oxford Dictionary of Art|url=https://archive.org/details/oxforddictionary0000unse_m7y2|date=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-860476-1|edition=3rd|location=Oxford}} * {{cite book|last1=Dal|first1=Yong Jin|url={{GBurl|id=o6rCDAAAQBAJ|q=definition of mobile game|p=6}}|title=Mobile Gaming in Asia: Politics, Culture and Emerging Technologies|year=2016|publisher=Springer|isbn=978-9402408263|access-date=13 shkurt 2021}} * {{cite book|last=Donovan|first=Tristan|title=[[Replay: The History of Video Games]]|publisher=Yellow Ant|year=2010|isbn=978-0-9565072-0-4|oclc=639031262|location=East Sussex}} * {{cite book|last=Fraleigh|first=Sondra Horton|title=Dance and the Lived Body: A Descriptive Aesthetics|url=https://archive.org/details/dancelivedbodyde0000fral|publisher=[[University of Pittsburgh Press]]|year=1987|isbn=978-0-8229-7170-2|location=Pittsburgh}} * {{cite book|last=Gardner|first=Howard|author-link=Howard Gardner|year=1983|title=Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences|url=https://archive.org/details/framesofmindtheo0000gard|publisher=[[Basic Books]]|location=New York|isbn=978-0-465-02508-4}} * {{cite book|last1=Griffiths|first1=Devin C.|title=Virtual Ascendance: Video Games and the Remaking of Reality|date=2013|publisher=Rowman and Littlefield Publishers|url=https://www.worldcat.org/oclc/843079344|isbn=978-1-4422-1694-5|oclc=843079344|location=[[Lanham, Maryland]]}} * {{cite book|last=Hemingway|first=Ernest|author-link=Ernest Hemingway|title=Death in the Afternoon|url=https://archive.org/details/deathinafternoon0000hemi_a7n1|edition=1st Scribner trade pbk.|orig-year=1932|year=2003|publisher=[[Charles Scribner's Sons]]|location=New York|isbn=978-0-684-85922-4|chapter=1}} * {{cite encyclopedia|encyclopedia=The Oxford Companion to Philosophy|title=Performing Arts|editor-last=Honderich|editor-first=Ted|year=2006|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-926479-7|doi=10.1093/acref/9780199264797.001.0001}} * {{cite book|last=Huntsman|first=Penny|title=Thinking About Art: A Thematic Guide to Art History|url=https://archive.org/details/thinkingaboutart0000hunt|year=2015|publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]]|isbn=978-1-118-90517-3|location=Chichester, West Sussex, UK}} * {{cite book|title=Reading bande dessinée : critical approaches to French-language comic strip|last=Miller|first=Ann|author-link=Ann Miller (comics scholar)|year=2007|publisher=Intellect Books|isbn=978-1-84150-177-2}} * {{cite encyclopedia|last1=Goodwin|first1=Noël|author-link1=Noël Goodwin|last2=Halfyard|first2=Janet|editor-last=Latham|editor-first=Alison|year=2011|title=Choreography|encyclopedia=[[The Oxford Companion to Music]]|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|isbn=978-0-19-957903-7|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-1379|url-access=subscription|access-date=21 korrik 2022|archive-date=21 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220721195826/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-1379|url-status=live}}{{subscription required}} * {{cite encyclopedia|last=Nettl|first=Bruno|author-link=Bruno Nettl|year=2001|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|title=Music|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.40476|isbn=978-1-56159-263-0|url-access=subscription|url=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000040476|access-date=29 maj 2022|archive-date=18 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220418003751/https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000040476|url-status=live}} {{Grove Music subscription}} * {{cite book|last1=Oosterhu|url={{GBurl|id=tXBdOoZ-faYC|q=single player simulations|pg=RA2-PA108}}|title=The Architecture Co-laboratory: Game Set and Match II : on Computer Games, Advanced Geometries, and Digital Technologies|last2=Feireiss|first2=Lukas|date=2006|publisher=Delft University of Technology|isbn=9789059730366|location=Delft|page=180}} * {{cite book|title=The Oxford dictionary of English etymology|url=https://archive.org/details/oxforddictionary0000unse_w8t3|last1=Onions|first1=Charles Talbut|last2=Friedrichsen|first2=George Washington Salisbury|last3=Burchfield|first3=Robert William|year=1991|publisher=at The Clarendon Press|isbn=978-0-19-861112-7|location=Oxford}} * {{cite book|last=Owen|first=Harold|year=2000|title=Music Theory Resource Book|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford and New York|isbn=978-0-19-511539-0}} * {{Cite book|last=Ryynänen|first=Max|url=https://www.worldcat.org/oclc/1229134245|title=On the Philosophy of Central European Art: The History of an Institution and Its Global Competitors|date=2020|oclc=1229134245|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-79363-418-4|location=Lanham|language=en|access-date=31 gusht 2021}} * {{cite book|last1=Smith|first1=Alexander|url={{GBurl|id=Cxy_DwAAQBAJ|pg=PT119}}|title=They Create Worlds: The Story of the People and Companies That Shaped the Video Game Industry, Vol. I: 1971–1982|year=2019|publisher=[[CRC Press]]|isbn=978-0-429-75261-2}} * {{cite book|last1=Steinbock|first1=Dan|url={{GBurl|id=cUQ1y4iNrGcC|q=popularizing the handheld console concept nintendo|p=150}}|title=The Mobile Revolution|first2=Johnny L.|last2=Wilson|year=2007|publisher=Kogan Page|isbn=978-0-7494-4850-9}} * {{cite book|last=Wolf|first=Mark J. P.|title=Encyclopedia of Video Games: The Culture, Technology, and Art of Gaming|date=2012|url=https://www.worldcat.org/oclc/768800401|location=Santa Barbara|oclc=768800401|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|isbn=978-0-313-37936-9}} [[Kategoria:Arte]] [[Kategoria:Kulturë]] 1ex0g6lfwhxnlhw0vmfl20gnjw0jzdp Pedagogjia kritike 0 225475 2981968 2952929 2026-05-18T17:36:18Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981968 wikitext text/x-wiki '''Pedagogjia kritike''' është një filozofi e [[edukimi]]t dhe [[arsimi]]t si dhe një lëvizje sociale që ka zhvilluar dhe zbatuar koncepte nga teoria kritike dhe traditat që lidhen me fushën e [[arsimi]]t dhe studimin e [[kulturë]]s.<ref>{{cite book|last1=Kincheloe|first1=Joe|last2=Steinburg|first2=Shirley|year=1997|title=Changing Multiculturalism|url=https://archive.org/details/changingmulticul0000kinc|publisher=Open University Press|location=[[Bristol, PA]]|page=[https://archive.org/details/changingmulticul0000kinc/page/24 24]|quote="Critical pedagogy is the term used to describe what emerges when critical theory encounters education"}}</ref> Ithtarët e pedagogjisë kritike e shohin mësimdhënien si një akt politik, refuzojnë neutralitetin e dijes dhe insistojnë që çështjet e drejtësisë shoqërore dhe vetë demokracisë nuk dallohen nga proceset e mësimdhënies dhe të të mësuarit<ref>Giroux, H., 2007. Utopian thinking in dangerous times: Critical pedagogy and the project of educated hope. Utopian pedagogy: Radical experiments against neoliberal globalization, pp.25-42.</ref> Qëllimi i pedagogjisë kritike është emancipimi nga shtypja përmes një zgjimi të vetëdijes kritike, bazuar në terminologjinë portugeze "''conscientização''". Kur arrihet, ndërgjegjja kritike inkurajohen individët të ndikojnë në ndryshimet në botën e tyre përmes kritikës sociale dhe veprimeve politike. == Historiku == Koncepti i pedagogjisë kritike zë fill nga vepra më e njohur e [[Paulo Freire]], nga viti 1968, me titull, "''[[Pedagogjia e të shtypurve]]''" (Pedagogy of the Oppressed). Freire, një profesor i historisë dhe filozofisë së arsimit në Universitetin Recife në Brazil, në këtë vepër ashtu si edhe në veprat tjera të tij, kërkoi zhvillimin e një filozofie të arsimit të të rriturve e ku shfaqi solidaritet me të varfërit në luftën e tyre të përbashkët për të mbijetuar duke i angazhuar ata në një dialog të ndërgjegjësimit dhe analizës. Megjithëse familja e tij kishte pësuar humbjen dhe urinë gjatë Depresionit të Madh, të varfërit e shihnin atë dhe familjen e tij si pjestarë të klasës së mesme "si njerëz nga një botë tjetër që ndodhnin të binin aksidentalisht në botën e tyre". Zbulimi i tij intim i klasës dhe kufijve të tyre "çoi, pa ndryshim, në refuzimin radikal të Freires të shoqërisë me bazë klase".<ref name="PO">{{Cite book|title=Pedagogy of the Oppressed|url=https://archive.org/details/pedagog_fre_2000_00_3784|last=Freire|first=Paulo|publisher=The Continuum International Publishing Group Inc.|year=2009|isbn=0-8264-1276-9|location=New York, NY}}</ref> == Shih edhe == * [[Racizmi]] * [[Pedagogjia]] * [[Andragogjia]] * [[Mendimi kritik]] * [[Paulo Freire]] == Referime == <references/> [[Kategoria:Lëvizje dhe drejtime pedagogjike]] [[Kategoria:Arsim]] [[Kategoria:Pedagogji kritike]] 5dlysfmbkddsgmcrftqrgbg3g91j80g Diskutim:Shkaba (fshat) 1 230714 2982056 1808548 2026-05-18T23:13:00Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Gllanasella]] te [[Diskutim:Shkaba (fshat)]] 1808548 wikitext text/x-wiki {{WWT2017}} fipx9eeyusua4tsx1yg2nvhl1lhv3p7 Marksizmi 0 232252 2981917 2953461 2026-05-18T16:46:43Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981917 wikitext text/x-wiki Marksizmi është një filozofi politike e bazuar në shkrimet e [[Karl Marx|Karl Marx-it]], i cili thekson rëndësinë e luftës midis klasave të ndryshme shoqërore. == Literatura == * {{cite book|title=Fidel: A Biography of Fidel Castro|url=https://archive.org/details/fidelbiographyof0000bour|last=Bourne|first=Peter G.|date=1986|publisher=Dodd, Mead & Company|location=New York|ref=Bou86}} * {{cite book|title=The Revolutionary Ideas of Karl Marx|url=https://archive.org/details/revolutionaryide0000call_i2b6|last=Callinicos|first=Alex|author-link=Alex Callinicos|date=2010|origyear=1983|publisher=Bookmarks|location=Bloomsbury, Londër|isbn=978-1-905192-68-7|ref=Cal10}} * {{cite book|title=My Life: A Spoken Autobiography|url=https://archive.org/details/fidelcastromylif0000cast|last1=Castro|first1=Fidel|last2=Ramonet|first2=Ignacio (interviewer)|date=2009|publisher=Scribner|location=New York|isbn=978-1-4165-6233-7|ref=Cas09}} * {{cite book|title=The Real Fidel Castro|url=https://archive.org/details/realfidelcastro00colt_0|last=Coltman|first=Leycester|date=2003|publisher=Yale University Press|location=New Haven and London|isbn=978-0-300-10760-9|ref=Col03}} * {{cite book|title=Prehistorian: A Biography of V. Gordon Childe|last=Green|first=Sally|date=1981|publisher=Moonraker Press|location=Bradford-on-Avon, Wiltshire|isbn=0-239-00206-7|ref=Gre81}} * {{cite book|title=Karl Marx: A Brief Biographical Sketch with an Exposition of Marxism|last=Lenin|first=Vladimir|author-link=Vladimir Lenin|date=1967|origyear=1913|publisher=Foreign Languages Press|location=Peking|url=http://www.marxists.org/archive/lenin/works/1914/granat/index.htm|accessdate=2014-06-17|ref=Len67}} * {{cite book|title=Wage Labour and Capital|last=Marx|first=Karl|author-link=Karl Marx|date=1849|publisher=Neue Rheinische Zeitung|location=Germany|url=http://www.marxists.org/archive/marx/works/1847/wage-labour/index.htm|accessdate=2014-06-17|ref=Mar49}} * {{cite book|title=A History of Archaeological Thought|url=https://archive.org/details/historyofarchaeo0000trig|edition=2nd|last=Trigger|first=Bruce G.|author-link=Bruce Trigger|date=2007|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-60049-1|ref=Tri07}} * {{cite book|author=Avineri, Shlomo|date=1968|title=The Social and Political Thought of Karl Marx|url=https://archive.org/details/socialpoliticalt0000avin|publisher=Cambridge University Press|author-link=Shlomo Avineri}} * {{cite book|author=Dahrendorf, Ralf|title=Class and Class Conflict in Industrial Society|url=https://archive.org/details/classclassconfli00dahr|date=1959|author-link=Ralf Dahrendorf|location=Stanford, CA|publisher=Stanford University Press}} * [[Jon Elster]], ''An Introduction to Karl Marx''. Cambridge, England, 1986. * Michael Evans, ''Karl Marx''. London, 1975. * Stefan Gandler, [http://www.brill.com/products/book/critical-marxism-mexico ''Critical Marxism in Mexico: Adolfo Sánchez Vázquez and Bolívar Echeverría''], Leiden/Boston, Brill Academic Press, 2015. 467 pages. ISBN 978-90-04-22428-5. * {{cite book|author=Kołakowski, Leszek|title=Main Currents of Marxism|date=1976|publisher=Oxford University Press|author-link=Leszek Kołakowski}} * {{cite book|author=Parkes, Henry Bamford|title=Marxism: An Autopsy|url=https://archive.org/details/marxismautopsy00park|date=1939|location=Boston|publisher=Houghton Mifflin|author-link=Henry Bamford Parkes}} * {{cite encyclopedia|last1=Prychitko|first1=David L.|author-link1=David Prychitko|editor=[[David R. Henderson]] (.)|encyclopedia=[[Concise Encyclopedia of Economics]]|title=Marxism|url=http://www.econlib.org/library/Enc/Marxism.html|date=2008|edition=2nd|publisher=[[Library of Economics and Liberty]]}} * [[Cedric Robinson|Robinson, Cedric J.]]: ''Black Marxism: The Making of the Black Radical Tradition'', 1983, Reissue: Univ North Carolina Press, 2000 * [[R. J. Rummel|Rummel, R.J.]] (1977) ''[http://www.hawaii.edu/powerkills/NOTE12.HTM Conflict In Perspective]'' Chap. 5 ''[http://www.hawaii.edu/powerkills/CIP.CHAP5.HTM Marxism, Class Conflict, and the Conflict Helix]'' * {{cite book|last=Screpanti|first=E|author2=S. Zamagna|date=1993|title=An Outline of the History of Economic Thought|url=https://archive.org/details/outlineofhistory0000scre}} * Shenfield, S.D. [https://web.archive.org/web/20081112101246/http://www.cdi.org/russia/johnson/2008-204.cfm ''Vladislav Bugera: Portrait of a Post-Marxist Thinker''] * {{cite book|author=McLellan, David|title=Marxism After Marx|date=2007|location=Basingstoke|publisher=Palgrave Macmillan|author-link=David McLellan (academic)}} [[Kategoria:Marksizëm]] ocps8v026qsqcn8yxn3mnu3zlbnby2j Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve 0 232316 2981940 2977031 2026-05-18T17:07:58Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981940 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Friedrich Mohs.jpg|parapamje|Gjeologu dhe mineralologu Fridrih-t Mohs]] [[Skeda:Mohssche-haerteskala_hg.jpg|alt=Open wooden box with ten compartments, each containing a numbered mineral specimen.|parapamje|Kutia e fortësisë Mohs, që përmban nga një mostër  për çdo mineral, sipas shkallës së fortësisë]] '''Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve''' është një shkallë renditje  për karakterizimin e rezistencës së gërvishtjes së [[Minerali|mineraleve]] të ndryshme, përmes aftësisë së materialeve të fortë për të gërvishtur ata më të butë. Ajo u krijua në 1812 nga [[Gjeologjia|gjeologu]] dhe mineralogu gjerman Fridrih-t Mohs dhe është një nga disa mënyrat për të matur fortësinë në shkencë e materialeve, disa prej të cilave janë më kuantitative.<ref name="Brit">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/387714/Mohs-hardness "Mohs hardness"] in ''Encyclopædia Britannica Online''</ref> Metoda e krahasimit të fortësisë duke parë se cili mineral mund gërvishtë të tjerët është një mënyrë antike krahasimi, e cila përmendet edhe nga Theofrastus-i  në traktatet e tij  "''Mbi Gurë''", rreth vitit 300 p.e.sonë dhe më pas nga [[Gai Plin Sekundi|Plini Plak]] me veprën e tij ''"Naturalis Historia''", në vitin 77 të e. sonë.<ref>[http://www.farlang.com/gemstones/theophrastus-on-stones/page_148/view?searchterm=scratch Theophrastus on Stones]. Farlang.com. Retrieved on 2011-12-10.</ref><ref>Pliny the Elder. ''Naturalis Historia''. Book 37. Chap. 15. [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+37.15 ADamas: six varieties of it. Two remedies.]</ref><ref>Pliny the Elder. ''Naturalis Historia''. Book 37. Chap. 76. [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+37.76 The methods of testing precious stones.]</ref> Ndërsa përdoret në masë të madhe për të lehtësuar identifikimin e mineraleve në fushë e gjeologjisë, por shkalla e Mohs-it nuk tregon në të vërtet se sa mirë materialet e forta veprojnë në punimet industriale.<ref>[http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Materials/Mechanical/Hardness.htm Hardness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214185403/http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Materials/Mechanical/Hardness.htm |date=14 shkurt 2014 }}. Non-Destructive Testing Resource Center</ref> == Përdorimi == Përkundër mungesës së saktësisë, shkalla e Mohs-it është shumë e rëndësishme për gjeologët, të cilët e përdorin atë për të identifikuar afërsisht mineralet duke përdorur gërvishtjen. Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve mund të gjenden lehtësisht në referencën e të dhëna. Fortësia e Mohs-it mund të jetë e dobishme në bluarje. Pasi ajo lejon vlerësimin se cili material do të bluante më mirë produktin, fortësinë e të cilit ne njohim.<ref>http://www.powderprocess.net/Grinding_Milling.html{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Mineralet == Shkalla e Mohs-it është në fakt shkallë rendore. Ku për shembull, Korundi (9) është dy herë më i fortë se sa topazi (8), por diamanti (10) është katër herë më i fortë se sa korundi. Tabela e mëposhtme tregon krahasimin me fortësinë absolute të matur nga një sklerometër, sëbashku me imazhet e mineraleve.<ref>Amethyst Galleries' Mineral Gallery [https://web.archive.org/web/20061230174242/http://www.galleries.com/minerals/hardness.htm What is important about hardness?]. galleries.com</ref><ref>[http://www.inlandlapidary.com/user_area/hardness.asp Mineral Hardness and Hardness Scales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017152845/http://www.inlandlapidary.com/user_area/hardness.asp |date=17 tetor 2008 }}. Inland Lapidary</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" !Shkalla e Mohs-it <br> !Minerali !Formula kimike<br> !Fortësia absolute<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mllvP7ZmWqkC&pg=PA373|title=Applied Mineralogy: Applications in Industry and Environment|author=Mukherjee, Swapna|date=2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-007-1162-4|pages=373–}}</ref> ! class="unsortable" |Imazhi i mineralit |- |'''1''' |Talku |Mg<sub>3</sub>Si<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub> |1 |[[Skeda:Talc_block.jpg|100x100px]] |- |'''2''' |Gipsi |CaSO<sub>4</sub>·2H<sub>2</sub>O |3 |[[Skeda:Gypse_Arignac.jpg|100x100px]] |- |'''3''' |Kalciti |CaCO<sub>3</sub> |9 |[[Skeda:Calcite-sample2.jpg|100x100px]] |- |'''4''' |Fluoriti |CaF<sub>2</sub> |21 |[[Skeda:Fluorite_with_Iron_Pyrite.jpg|100x100px]] |- |'''5''' |Apatiti |Ca<sub>5</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>(OH<sup>−</sup>,Cl<sup>−</sup>,F<sup>−</sup>) |48 |[[Skeda:Apatite_Canada.jpg|127x127px]] |- |'''6''' |Ortoklast feldspari |KAlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub> |72 |[[Skeda:OrthoclaseBresil.jpg|100x100px]] |- |'''7''' |Kuartzi |SiO<sub>2</sub> |100 |[[Skeda:Quartz_Brésil.jpg|100x100px]] |- |'''8''' |Topazi |Al<sub>2</sub>SiO<sub>4</sub>(OH<sup>−</sup>,F<sup>−</sup>)<sub>2</sub> |200 |[[Skeda:Topaz_cut.jpg|100x100px]] |- |'''9''' |Korundi |Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> |400 |[[Skeda:Cut_Ruby.jpg|100x100px]] |- |'''10''' |[[Diamanti]] |C |1500 |[[Skeda:Rough_diamond.jpg|100x100px]] |} == Substancat me fortësi të ndërmjetme == Në tabelën e mëposhtme përfshihen substanca e tjera shtesë që mund të bien në mes të niveleve së vendosura nga Mohs-i:<ref name="Samsonov68">{{cite book|title=Handbook of the Physicochemical Properties of the Elements|publisher=IFI-Plenum|year=1968|isbn=978-1-4684-6068-1|editor=Samsonov, G.V.|place=New York|page=432|chapter=Mechanical Properties of the Elements|doi=10.1007/978-1-4684-6066-7}}</ref> {| class="wikitable" !Fortësia !Substanca ose minerali<br> |- | style="text-align: center;" |0.2–0.3 |[[Ceziumi|caesium]], [[Rubidiumi|rubidium]] |- | style="text-align: center;" |0.5–0.6 |[[Litiumi|lithium]], [[Natriumi|sodium]], [[Kaliumi|potassium]] |- | style="text-align: center;" |1 |talc |- | style="text-align: center;" |1.5 |[[Galiumi|gallium]], [[Stronciumi|strontium]], [[Indiumi|indium]], [[Kallaj|tin]], [[Bariumi|barium]], [[Taliumi|thallium]], [[Plumbi (element kimik)|lead]], [[Grafiti|graphite]], [[Akulli|ice]]<ref>[http://www.messenger-education.org/library/pdf/ice_mineral.pdf "Ice is a mineral"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151030173526/http://www.messenger-education.org/library/pdf/ice_mineral.pdf |date=30 tetor 2015 }} in ''Exploring Ice in the Solar System''. messenger-education.org</ref> |- | style="text-align: center;" |2 |hexagonal boron nitride,<ref name="berger">{{cite book|title=Semiconductor Materials|url=https://archive.org/details/semiconductormat0000berg|last=Berger|first=Lev I.|publisher=CRC Press|year=1996|isbn=978-0849389122|edition=First|location=Boca Raton, FL|page=[https://archive.org/details/semiconductormat0000berg/page/126 126]}}</ref> [[Kalciumi|calcium]], [[Seleni|selenium]], [[Kadmiumi|cadmium]], [[Sulfuri|sulfur]], [[Teluri|tellurium]], [[Bismuti|bismuth]], gypsum |- | style="text-align: center;" |2–2.5 |halite (rock salt) |- | style="text-align: center;" |2.5–3 | [[Ari|gold]], [[Argjendi|silver]], [[Alumini|aluminium]], [[Zinku|zinc]], [[Lantani|lanthanum]], [[Keriumi|cerium]], Jet (lignite) |- | style="text-align: center;" |3 | calcite, [[Bakri|copper]], [[Arseniku|arsenic]], [[Antimoni|antimony]], [[Toriumi|thorium]], dentin |- | style="text-align: center;" |3.5 | [[Platina|platinum]] |- | style="text-align: center;" |4 | fluorite, [[Hekuri|iron]], [[Nikeli|nickel]] |- | style="text-align: center;" |4–4.5 |[[Çeliku (material)|steel]] |- | style="text-align: center;" |5 | apatite (tooth enamel), [[Zirkoniumi|zirconium]], [[Palladiumi|palladium]], obsidian (volcanic glass) |- | style="text-align: center;" |5.5 | [[Beriliumi|beryllium]], molybdenum, hafnium, glass, cobalt |- | style="text-align: center;" |6 | orthoclase, titanium, manganese, germanium, niobium, rhodium, uranium |- | style="text-align: center;" |6–7 | fused quartz, iron pyrite, silicon, ruthenium, iridium, tantalum, opal, peridot, tanzanite, jade |- | style="text-align: center;" |7 | osmium, quartz, rhenium, vanadium |- | style="text-align: center;" |7.5–8 | emerald, hardened steel, tungsten, spinel |- | style="text-align: center;" |8 | topaz, cubic zirconia |- | style="text-align: center;" |8.5 | chrysoberyl, chromium, silicon nitride, tantalum carbide |- | style="text-align: center;" | 9 | corundum, tungsten carbide, titanium nitride |- | style="text-align: center;" | 9–9.5 | silicon carbide (carborundum), titanium carbide |- | style="text-align: center;" |9.5–10 | boron, boron nitride, rhenium diboride (''a''-axis),<ref name="AFM">{{cite web|url=http://tolbert.chem.ucla.edu/Publication/AdvFuncMater-19-p3519.pdf|pages=3526–3527|title=Advancements in the Search for Superhard Ultra-Incompressible Metal Borides|author1=Levine, Jonathan B.|author2=Tolbert, Sarah H.|author3=Kaner, Richard B.|doi=10.1002/adfm.200901257|journal=Advanced Functional Materials|year=2009|access-date=26 dhjetor 2017|archive-date=26 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226075914/http://tolbert.chem.ucla.edu/Publication/AdvFuncMater-19-p3519.pdf%20|url-status=dead}}</ref> stishovite, titanium diboride |- | style="text-align: center;" |10 | [[Diamanti|diamond]], carbonado |- | style="text-align: center;" |>11 | nanocrystalline diamond (hyperdiamond, ultrahard fullerite), rhenium diboride (''c''-axis) |} == Krahasimi me shkallën e fortësisë së Vickers-it == Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së Mohs-it dhe Vickers-it:<ref name="mindat.org">{{cite web|last1=Ralph|first1=Jolyon|title=Welcome to mindat.org|url=https://www.mindat.org/|website=mindat.org|publisher=Hudson Institute of Mineralogy|accessdate=16 prill 2017}}</ref>{{nonspecific|date=August 2017}} {| class="wikitable" !Emërtimi i mineralit !Fortësia (Mohs) !Fortësia (Vickers)<br> kg/mm<sup>2</sup> |- |[[Grafiti|Grafit]] |1-2 |VHN<sub>10</sub>=7-11 |- |[[Kallaj]] |1 ½ |VHN<sub>10</sub>=7-9 |- |[[Bismuti|Bismuth]] |2–2½ |VHN<sub>100</sub>=16-18 |- |[[Ari]] |2½ |VHN<sub>10</sub>=30-34 |- |[[Argjendi]] |2½ |VHN<sub>100</sub>=61-65 |- |Chalcocite |2½–3 |VHN<sub>100</sub>=84-87 |- |Bakri |2½–3 |VHN<sub>100</sub>=77-99 |- |Galena |2½ |VHN<sub>100</sub>=79-104 |- |Sphalerite |3 ½ –4 |VHN<sub>100</sub>=208-224 |- |Heazlewoodite |4 |VHN<sub>100</sub>=230-254 |- |Carrollite |4½–5½ |VHN<sub>100</sub>=507-586 |- |Goethite |5–5½ |VHN<sub>100</sub>=667 |- |Hematiti |5-6 |VHN<sub>100</sub>=1,000–1,100 |- |Kromiti |5½ |VHN<sub>100</sub>=1,278–1,456 |- |Anatase |5½–6 |VHN<sub>100</sub>=616-698 |- |Rutile |6–6½ |VHN<sub>100</sub>=894-974 |- |Piriti |6–6½ |VHN<sub>100</sub>=1,505–1,520 |- |Bowieite |7 |VHN<sub>100</sub>=858-1,288 |- |Euclase |7½ |VHN<sub>100</sub>=1,310 |- |[[Kromi|Kromit]] |8½ |VHN<sub>100</sub>=1,875–2,000 |} == Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së Mohs-it dhe Knoop-it == <br> [[Skeda:Knoop-and Mohs- scale.svg|i_kornizuar|qendër|Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së mineraleve të Mohs-it dhe Knoop-it]] == Shih edhe == == Referime == {{Reflist}} == Për lexim të mëtejshëm == * Mohs hardness of elements is taken from G.V. Samsonov (Ed.) in Handbook of the physicochemical properties of the elements, IFI-Plenum, New York, USA, 1968. * Cordua, William S. [http://www.gemcutters.org/LDA/hardness.htm "The Hardness of Minerals and Rocks"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309082401/http://www.gemcutters.org/LDA/hardness.htm |date=9 mars 2021 }}. Lapidary Digest, c. 1990. [[Kategoria:Shkencë e materialeve]] [[Kategoria:Gjeologji]] bmx9xklwp1trpx5p7s85y3osl4avxmr Rrustem Mustafa 0 237272 2982076 2976512 2026-05-18T23:42:09Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982076 wikitext text/x-wiki '''Rrustem Mustafa''' u lind më 27 shkurt 1971 në Përpallac të [[Podujeva|Podujevës]]. Është një nga figurat më të njohura të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ish-epror i lartë i Trupave Mbrojtëse të Kosovës (TMK) dhe politikan kosovar. Mustafa kreu shkollën fillore në vendlindje dhe të mesmen në Podujevë. Studimet universitare i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Ishte aktivist politik nën okupimin e Kosovës, duke shërbyer si kryetar i Forumit Rinor në Podujevë dhe duke marrë pjesë në aktivitete politike dhe kombëtare të zhvilluara në kushte konspirative kundër forcave represive të Federatës Jugosllave. Mustafa ishte luftëtar i UÇK-së nga themelimi i saj. Gjatë viteve 1997–1999, shërbeu si Komandant i Zonës Operative të Llapit (ZOLL). Pas përfundimit të luftës, punoi në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK), ku shërbeu deri më 2001 si epror i lartë me gradën Gjeneralmajor, duke komanduar Zonën V (me qendër në Prishtinë) dhe më pas Zonën VI (me qendër në Gjilan). Që nga viti 2006, Mustafa është aktiv në jetën politike si nënkryetar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe anëtar i Kryesisë. Ka shërbyer si deputet i Kuvendit të Kosovës në legjislaturën e tretë (2007–2010), ku ishte Kryetar i Komisionit Parlamentar për Siguri, dhe më pas në legjislaturën e pestë (2014–2017). Nga viti 2019 deri më 2021, ka qenë këshilltar i lartë politik i Presidentit të Republikës së Kosovës. Ai është autor i librit ''Në Evropë apo në Europë'' dhe kontribuon rregullisht me analiza politike dhe të sigurisë në media dhe debate publike. Rrustem Mustafa ka përvojë të gjerë në çështje të sigurisë, punë të brendshme dhe qeverisje strategjike. Ai zotëron kompetenca kyçe në hartimin e politikave strategjike të sigurisë, menaxhimin e krizave dhe emergjencave, mbikëqyrjen parlamentare dhe sigurimin e sundimit të ligjit, si dhe në reforma të sektorit të mbrojtjes dhe sigurisë. Mustafa është gjithashtu i specializuar në koordinimin ndërinstitucional dhe ndërkombëtar, vlerësimin e rrezikut dhe analizën e kërcënimeve, si dhe në promovimin e të drejtave të njeriut dhe barazisë gjinore në institucionet e sigurisë.<ref>{{Cite web|url=https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=10 shkurt 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116044114/https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/}}</ref><ref>http://www.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,527</ref> == Burime == [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1971]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 16gx6ghkkwa54m6j7nhunoupb40dv4g Përdoruesi:Aleksander Hasanasi 2 244133 2982015 2857511 2026-05-18T20:46:31Z Aleksander Hasanas (Mili Butka) 85652 2982015 wikitext text/x-wiki '''Aleksandër Gazi Hasanas''' lindur më 30 Janar 1964 në Butkë Ersekë Albania. Banues në Korçë Albania Studiues i gjuhës shqipe në prefesion i lirë. Botues i dy veprave mbi etimologjinë e fjalës shqipe me titull: "'''Kodi i Gjuhës Shqipe Etimologji'''" dhe "'''Pellazget e fundit gjuha e tyre etimologji'''" Gjithashtu është autor i veprës: "'''2085 Fjalë njërrokëshe të gjuhës shqipe'''" Dhe se fundi autor i një vepre tjetër po mbi temën e lashtësisë së gjuhës shqipe, me titull: "'''Historia e fshehur e botës antike shqiptare - Ylliada'''", botuar më 30 Janar 2025 - Prishtinë. j7rn2sa3zavlup5uxldyn33xydqfiyu Loredana 0 249570 2982097 2975602 2026-05-19T00:39:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982097 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Mungon viti i lindjes (njerëz që jetojnë)]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Këngëtarë]] {{Infobox person | name = Loredana | image = Loredana in November 2021 (9) (cropped).png | caption = Loredana në vitin 2021 | birth_date = 1 Shtator 1995 | birth_place = [[Lucerni|Lucern]], [[Zvicra|Zvicër]] | citizenship = Zvicra, Kosova | occupation = Repere | years_active = 2018–presente | notable_works = | spouse = {{marriage|[[Mozzik]]|end=div}}</br>{{marriage|[[Karim Adeyemi]]|2024}} | children = 1 | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = | label = [[Sony/ATV Music Publishing|Sony]] | associated_acts = }} }} '''Loredana''' (emri i vërtetë ''Loridana Adeyemi''; e lindur më 1 shtator 1995 në [[Lucerni|Lucern]], [[Zvicra|Zvicër]]) është një repere shqiptare e Kosovës me origjinë zvicerane. Kënga e saj debutuese, ''Sonnenbrille'', pati një sukses tregtar në Shqipëri dhe Evropën gjermanishtfolëse dhe mori dy çertifikata ari në Austri dhe Gjermani. Në shtator 2018, Loredana nënshkroi me degën gjermane të Sony Music dhe publikoi këngën e suksesshme komerciale ''Bonnie & Clyde'' me ish-bashkëshortin [[Mozzik]]. Albumi i saj debutues në studio, ''King Lori'', pasoi në shtator 2019 dhe arriti në tre vendet e para në këto të fundit dhe në Zvicër. Ai shfaqi disa këngë të suksesshme, duke përfshirë ''Eiskalt'',''Genick'', ''Jetzt rufst du an'', si dhe singulli i parë numër një i reperit në Gjermani, ''Kein Plan''. Loredana publikoi katër këngët e radhës numër një, ''Angst'',''Du bist mein'',''Kein Wort'' dhe ''Nicht verdient'', në vitin 2020. Albumi i saj i dytë në studio, ''Medusa'' (2020), arriti në top 20 në Austri, Gjermani dhe Zvicër, respektivisht. Pas një pauze të shkurtër, Loredana dhe Mozzik publikuan albumin e tyre të parë bashkëpunues, ''No Rich Parents'', në 2021, i cili përmbante këngën numër një ''Rosenrkieg''. Ajo ka marrë disa çmime dhe nominime, duke përfshirë Bravo Otto Awards, MTV Europe Music Awards dhe Swiss Music Awards. == Jeta dhe karriera == === 1995–2018: Jeta e hershme dhe fillimet e karrierës === Loredana ka lindur më 1 shtator 1995 në një familje [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare të Kosovës]] nga [[Ferizaji]] në qytetin e Lucernit në Zvicër.<ref>{{Cite web|title=Loredana{{spaced ndash}}Biografia|url=https://www.teksteshqip.com/loredana/biografia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120014137/https://www.teksteshqip.com/loredana/biografia|archive-date=20 janar 2021|access-date=8 dhjetor 2021|publisher=Tekste Shqip|language=sq}}</ref><ref name="Biografia Shqip">{{Cite web|date=31 janar 2019|title=Loredana #Bio|url=http://topawards.top-channel.tv/index.php/artist/loredana/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208132814/http://topawards.top-channel.tv/index.php/artist/loredana/|archive-date=8 dhjetor 2021|access-date=8 dhjetor 2021|publisher=[[Top Channel]]|language=sq}}</ref> Familja e saj është e besimit katolik.<ref>{{Cite web|date=3 qershor 2019|title=Loredana: Don Shan Zefi, axha im më ka mësuar të jemi gjithmonë në rrugën e Zotit|url=https://telegrafi.com/loredana-don-shan-zefi-axha-im-ka-mesuar-te-jemi-gjithmone-ne-rrugen-e-zotit/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208133234/https://telegrafi.com/loredana-don-shan-zefi-axha-im-ka-mesuar-te-jemi-gjithmone-ne-rrugen-e-zotit/|archive-date=8 dhjetor 2021|access-date=8 dhjetor 2021|website=[[Telegrafi]]|language=sq}}</ref> Në moshën 18-vjeçare, ajo u interesua për muzikën dhe shkroi këngë për artistë të tjerë së bashku me producentin gjerman Macloud.<ref name="Steffen">{{Cite web|last=Steffen|first=Damian|date=6 nëntor 2019|title=Loredana gibt ihr erstes Interview auf Mundart|url=https://www.lyricsmagazin.ch/artikel/loredana-gibt-ihr-erstes-interview-auf-mundart|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204160925/https://www.lyricsmagazin.ch/artikel/loredana-gibt-ihr-erstes-interview-auf-mundart|archive-date=4 shkurt 2022|access-date=11 shkurt 2022|publisher=Lyrics Magazin|language=de}}</ref> Në vitin 2018, Loredana fitoi vëmendjen e gjerë si ndikuese për videot e saj të shkurtra në rrjetet sociale me përmbajtje kërcimi dhe sinkronizimi buzësh, si dhe marrëdhënien e saj me reperin shqiptar nga Kosova Mozzik .<ref>{{Cite web|title=Laut.de-Biographie: Loredana|url=https://www.laut.de/Loredana|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208133547/https://www.laut.de/Loredana|archive-date=8 dhjetor 2021|access-date=11 shkurt 2022|publisher=Laut|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=15 qershor 2018|title=Loredana veröffentlicht ihre erste Hit-Single 'Sonnenbrille'|url=https://www.goodtogo.de/2018/06/15/loredana-veroeffentlicht-ihre-erste-hit-single-sonnenbrille/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507075149/https://www.goodtogo.de/2018/06/15/loredana-veroeffentlicht-ihre-erste-hit-single-sonnenbrille/|archive-date=7 maj 2021|access-date=11 shkurt 2022|publisher=Good To Go|language=de}}</ref> Kënga e saj debutuese, ''Sonnenbrille'', u lirua më pas në qershor 2018.<ref>{{Cite web|date=15 qershor 2018|title=Sonnenbrille{{spaced ndash}}Single by Loredana on Apple Music Kosovo|url=https://music.apple.com/xk/album/sonnenbrille/1397775883?i=1397775895|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204185124/https://music.apple.com/xk/album/sonnenbrille/1397775883?i=1397775895|archive-date=4 shkurt 2022|access-date=11 shkurt 2022|publisher=[[Apple Music]]}}</ref> Ai pati sukses tregtar në Shqipëri dhe në Evropën gjermanishtfolëse dhe u certifikua ari në Austri dhe Gjermani.<ref name="Kiß">{{Cite web|last=Kiß|first=Jonas|date=17 shtator 2019|title=Zweimal Gold für Loredana von Groove Attack und Believe|url=https://beta.musikwoche.de/details/443773|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204173134/https://beta.musikwoche.de/details/443773|archive-date=4 shkurt 2022|access-date=11 shkurt 2022|publisher=Musik Woche|language=de}}</ref> ''Bonnie &#x26; Clyde'' në bashkëpunim me Mozzik u publikua si singulli i saj i dytë në shtator 2018.<ref>{{Cite web|date=14 shtator 2018|title=Bonnie & Clyde{{spaced ndash}}Single by Loredana and Mozzik on Apple Music Kosovo|url=https://music.apple.com/xk/album/bonnie-clyde-single/1435340598|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204185656/https://music.apple.com/xk/album/bonnie-clyde-single/1435340598|archive-date=4 shkurt 2022|access-date=11 shkurt 2022|publisher=Apple Music}}</ref> Pista [[hip hop]] dhe R&#x26;amp;B në shqip dhe gjermanisht ishte po aq e suksesshme komerciale sa paraardhësi i saj "Sonnenbrille".<ref name="Kiß" /> Në të njëjtin vit, ajo publikoi këngën e saj të tretë ''Milliondollar$mile'', e cila pati një sukses të moderuar.<ref>{{Cite web|date=10 dhjetor 2018|title=Neues Video zu "Milliondollarsmile"|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Neues-Video-zu-Milliondollarsmile-10-12-2018-15412|access-date=11 shkurt 2020|website=laut.de|language=de}}</ref> === 2019–tani: ''Mbreti Lori'' dhe ''Medusa'' === Në vitin 2019, Loredana bashkëpunoi për herë të dytë me ish-partnerin e saj Mozzik në ''Romeo &#x26; Juliet'' duke u ngjitur në vendin e dytë në Gjermani.<ref>{{Cite web|date=1 shkurt 2019|title=Keine Chance auf einen Swiss Music Award|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Keine-Chance-auf-einen-Swiss-Music-Award-01-02-2019-15546|access-date=11 shkurt 2020|website=laut.de|language=de}}</ref> Dy këngët vijuese ''Labyrinth'' dhe ''Jetzt rufst du an'', të gjitha hynë në top listat në Austri dhe Gjermani.<ref>{{Cite web|date=7 qershor 2019|title=Darum geht es im neuen Song von Loredana|url=https://www.20min.ch/people/schweiz/story/Darum-geht-es-im-neuen-Song-von-Loredana-29893139|access-date=11 shkurt 2020|website=20min.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 korrik 2019|title=Das Video zu 'Jetzt Rufst Du An'|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Das-Video-zu-Jetzt-Rufst-Du-An-05-07-2019-16086|access-date=11 shkurt 2020|website=laut.de|language=de}}</ref> Në të njëjtin vit, Loredana publikoi këngën e saj të shtatë ''Eiskalt'' me Mozzik, i cili arriti të certifikohej me artë në Gjermani dhe Austri.<ref>{{Cite web|date=2 gusht 2019|title=Neues Video "Eiskalt" feat. Mozzik|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Neues-Video-Eiskalt-feat.-Mozzik-02-08-2019-16169|access-date=11 shkurt 2020|website=laut.de|language=de}}</ref> Kënga shënon herën e tretë që të dy artistët bashkëpunojnë muzikor në një regjistrim. Një muaj më vonë, ajo publikoi albumin e saj debutues në studio, ''King Lori'', me këngët e suksesshme komerciale ''Genick'', ''Mit dir'' dhe këngën numër një ''Kein Plan''.<ref>{{Cite web|date=13 shtator 2019|title=King Lori|url=https://www.laut.de/Loredana/Alben/King-Lori-112734|access-date=11 shkurt 2020|website=laut.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=9 shtator 2019|title=MUSIKVIDEO: LOREDANA & MERO HABEN NOCH IMMER "KEIN[EN] PLAN"|url=https://www.bigfm.de/news/29740/loredana-und-mero-releasen-kein-plan-musikvideo|access-date=11 shkurt 2020|website=bigfm.de|language=de}}</ref> Në Nëntor 2019, ajo doli si fituese e Aktit më të Mirë Zvicerane në MTV Europe Music Awards 2019 .<ref name="MTV EMA">{{Cite web|date=4 nëntor 2019|title=So Schweiz, ich hoffe, ihr seid stolz|url=https://www.blick.ch/people-tv/skandal-rapperin-loredana-gewinnt-mtv-award-so-schweiz-ich-hoffe-ihr-seid-stolz-id15598832.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208140225/https://www.blick.ch/people-tv/skandal-rapperin-loredana-gewinnt-mtv-award-so-schweiz-ich-hoffe-ihr-seid-stolz-id15598832.html|archive-date=8 dhjetor 2021|access-date=8 dhjetor 2021|publisher=[[Blick]]|language=de}}</ref> Në vitin 2019, Loredana ishte personaliteti i dytë më i kërkuar në Google në [[Zvicra|Zvicër]] .<ref>{{Cite web|title=Das war 2019 angesagt – Schweiz|url=https://trends.google.com/trends/yis/2019/CH/|access-date=14 janar 2020|website=trends.google.com|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=11 dhjetor 2019|title=Das sind die beliebtesten Suchbegriffe 2019|url=https://www.blick.ch/news/wirtschaft/hey-google-was-sind-achselbaerte-das-sind-die-beliebtesten-google-suchbegriffe-2019-id15658631.html|access-date=14 janar 2020|website=blick.ch|publisher=[[Blick]]|language=de}}</ref> Në janar 2020, kënga numër një ''Kein Wort'' u publikua në bashkëpunim me reperin gjerman [[Juju (rapere)|Juju]] .<ref>{{Cite web|date=11 shkurt 2020|title="KEIN WORT": JUJU & LOREDANA KÜNDIGEN GEMEINSAME SINGLE AN|url=https://www.bigfm.de/news/30532/juju-loredana-erste-gemeinsame-single-kein-wort|access-date=21 janar 2020|website=bigfm.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 janar 2020|title=RAPPERINNEN BELEGEN SPITZENPOSITIONEN DER OFFIZIELLEN DEUTSCHEN CHARTS|url=https://www.offiziellecharts.de/news/item/750-rapperinnen-belegen-spitzenpositionen-der-offiziellen-deutschen-charts|access-date=11 shkurt 2020|website=[[GfK Entertainment charts|offiziellecharts.de]]|language=de|archive-date=4 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804203040/https://www.offiziellecharts.de/news/item/750-rapperinnen-belegen-spitzenpositionen-der-offiziellen-deutschen-charts|url-status=dead}}</ref> Në Mars 2020, ajo filloi turneun e King Lori, i cili më vonë u anulua për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë]] së [[COVID-19|sëmundjes koronavirus 2019-20 (COVID-19)]] në [[Kina|Kinë]] dhe përhapjes së tij në vende të tjera.<ref>{{Cite web|date=25 korrik 2019|title="BONNIE & CLYDE"-TOUR: LOREDANA KÜNDIGT KONZERTREISE AN|url=https://www.bigfm.de/news/29423/loredana-geht-trotzt-ermittlungsverfahren-auf-tour|access-date=11 shkurt 2020|website=bigfm.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 mars 2020|title=LOREDANA SICHERT SICH MIT "ANGST" DIE SPITZE DER CHARTS|url=https://www.bigfm.de/news/30968/loredana-mit-angst-an-der-spitze-der-charts|access-date=20 mars 2020|website=bigfm.de|language=de}}</ref> Në të njëjtin muaj, ajo publikoi këngët e saj të radhës numër një ''Angst'' me producentin anglez [[Rymez]] dhe ''Du bist mein'' me reperin gjerman Zuna .<ref>{{Cite web|date=6 mars 2020|title=Mit "Angst" gegen die Kritik|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Mit-Angst-gegen-die-Kritik-06-03-2020-16776|access-date=19 mars 2020|website=laut.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=27 mars 2020|title=Neues Video zu "Du Bist Mein"|url=https://www.laut.de/News/Loredana-Zuna-Neues-Video-zu-Du-Bist-Mein-27-03-2020-16853|access-date=28 mars 2020|website=laut.de|language=de}}</ref> == Jeta personale == Loredana filloi një lidhje me reperin shqiptar nga Kosova Mozzik dhe u martua me të në vitin 2018. Ajo solli në jetë vajzën e parë të çiftit Hana më 18 dhjetor 2018 në Lucern të Zvicrës.<ref>{{Cite web|date=18 dhjetor 2018|title=Mozzik dhe Loredana bëhen prindër për herë të parë, vjen në jetë Hana|url=https://telegrafi.com/mozzik-dhe-loredana-behen-prinder-per-te-pare-vjen-ne-jete-hana/|access-date=8 dhjetor 2019|website=telegrafi.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 dhjetor 2019|title=Ganz heimlich: Rapperin Loredana ist Mama geworden!|url=https://www.promiflash.de/news/2018/12/20/ganz-heimlich-rapperin-loredana-ist-mama-geworden.html|access-date=8 dhjetor 2019|website=promiflash.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 dhjetor 2019|title="BONNIE & CLYDE"-RAPPERIN LOREDANA IST MUTTER GEWORDEN|url=https://www.bigfm.de/news/28017/bonnie-clyde-rapperin-loredana-ist-mutter-geworden|access-date=8 dhjetor 2019|website=bigfm.de|language=de}}</ref> Çifti u nda në tetor 2019.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 2019|title=Loredana bestätigt Trennung von Mozzik|url=https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/loredana-bestaetigt-trennung-von-mozzik-ab-jetzt-bin-ich-eine-alleinerziehende-mum-id15560865.html|access-date=3 janar 2020|website=blick.ch|publisher=[[Blick]]|language=de}}</ref> Ata u rikthyen sërish bashkë në mars 2021, duke punuar për një projekt të ri muzikor.<ref>{{Cite web|title=Loredana konfirmon ribashkimin me Mozzik|url=https://prive.al/loredana-dhe-mozzik-konfirmojne-ribashkimin-edhe-ne-rrjete-sociale-foto/|access-date=10 mars 2020|website=prive.al|publisher=[[Klan Kosova|Privé]]|language=sq|archive-date=14 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714233344/https://prive.al/loredana-dhe-mozzik-konfirmojne-ribashkimin-edhe-ne-rrjete-sociale-foto/|url-status=dead}}</ref> Por më pas ata të dy më në fund u ndanë. Loredana është në një lidhje me futbollistin [[Karim Adeyemi]] që nga tetori 2024 dhe ka marrë mbiemrin e tij. ==Diskografia== * ''Mbreti Lori'' (2019) * ''Medusa'' (2020) * ''Pa prindër të pasur'' (2021) == Turne == * 2020: Turneu i King Lori <small>(anuluar për shkak [[Pandemia e COVID-19|të pandemisë COVID-19]] )</small> * 2021: Tour Loredana <small>(anuluar për shkak të pandemisë COVID-19)</small> == Çmimet dhe nominimet == {| class="wikitable" !Viti !Çmimi !Nominimet !Puna !Rezultatet !{{Abbr|Ref.|Reference}} |- ! rowspan="3" scope="row" |2018 |Bravo Otto Awards |Hip Hop Act | rowspan="2" |Herself | {{Won}} |{{Center|<ref>{{Cite web|title=BRAVO-Otto-Wahl 2018: Vote für deinen Star!{{!}} BRAVO|url=https://www.bravo.de/bravo-otto-wahl-2018-vote-fuer-deinen-star-379763.html|access-date=28 tetor 2020|website=Bravo.de}}</ref>}} |- |1LIVE Krone Awards |Best Hip Hop Act | {{Nom}} |{{Center|<ref>{{cite web|last=Gantzkow|first=Sven|publisher=[[Westdeutscher Rundfunk]] (WDR)|title=1Live Krone 2018: Voting-Startschuss ist gefallen|url=https://presse.wdr.de/plounge/radio/1live/2018/11/20181105_krone_2018_nominierten.html|access-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208135131/https://presse.wdr.de/plounge/radio/1live/2018/11/20181105_krone_2018_nominierten.html|archive-date=8 dhjetor 2021|language=de|date=5 nëntor 2018|url-status=live}}</ref>}} |- | rowspan="5" |Hiphop.de Awards |Best Song National |''Sonnenbrille'' | {{Nom}} |{{Center|<ref>{{cite web|last=Büchler|first=David|publisher=HipHop.de|title=Hiphop.de Awards 2018: Alle Nominierungen im Überblick|url=https://hiphop.de/magazin/news/hiphopde-awards-2018-alle-nominierungen-im-ueberblick-317125|access-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208135415/https://hiphop.de/magazin/news/hiphopde-awards-2018-alle-nominierungen-im-ueberblick-317125|archive-date=8 dhjetor 2021|language=de|date=7 dhjetor 2018|url-status=live}}</ref>}} |- ! rowspan="10" scope="row" |2019 |Best Song National |''Jetzt rufst du an'' | {{Nom}} | rowspan="4" |<ref>{{Cite web|title=Mein Voting bei den HipHop.de Awards ❌ Beste Alben, Künstler, Newcomer u.v.m.|url=https://www.youtube.com/watch?v=g7CblHiue1I|website=[[YouTube]]}}</ref> |- |Best Album National |''King Lori'' | {{Nom}} |- |Best Newcomer | rowspan="3" |Herself | {{Nom}} |- |Best Rap-Solo-Act National | {{Nom}} |- |MTV Europe Music Awards |Best Swiss Act | {{Won}} |{{Center|<ref name="MTV EMA"/><ref>{{cite web|publisher=[[MTV]]|title=2019 MTV EMA: Die Gewinner|url=http://www.mtv.de/news/kwbyye/2019-mtv-ema-die-gewinner|access-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115231120/http://www.mtv.de/news/kwbyye/2019-mtv-ema-die-gewinner|archive-date=15 janar 2021|language=de|date=3 nëntor 2019|url-status=live}}</ref>}} |- |LYRICS Awards |Best Song |''Sonnenbrille''|| {{Nom}} |<ref>{{Citation|title=Best Song|url=https://www.facebook.com/LYRICSmgzn/videos/best-song/254347645489268/|language=en|access-date=28 tetor 2020}}</ref> |- |1LIVE Krone Awards |Best Hip-Hop Act | rowspan="3" |Herself|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=1Live Krone 2019 in Bochum: Das sind die Nominierten|url=https://www.duesseldorf-tonight.de/lokales/region/1live-krone-2019-in-bochum-das-sind-die-nominierten.995632|access-date=28 tetor 2020|website=www.duesseldorf-tonight.de|language=de|archive-date=31 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031063037/https://www.duesseldorf-tonight.de/lokales/region/1live-krone-2019-in-bochum-das-sind-die-nominierten.995632|url-status=dead}}</ref> |- |Bravo Otto Awards |Hip-Hop National|| {{Won}} |<ref>{{Cite web|title=BRAVO-Otto-Wahl 2019: Vote für deinen Star!{{!}} BRAVO|url=https://www.bravo.de/bravo-otto-wahl-2019-vote-fuer-deinen-star-382841.html|access-date=28 tetor 2020|website=Bravo.de}}</ref> |- | rowspan="2" |Hype Awards |Female Artist|| {{Won}} |<ref>{{Cite web|title=HYPEAWARDS 2019 – in Berlin|url=https://www.hypeawards.de/|access-date=31 tetor 2020|language=de-DE|archive-date=4 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004084141/https://www.hypeawards.de/|url-status=dead}}</ref> |- |Video |''Sonnenbrille''|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=Hype Awards geben Nominierte bekannt|url=https://beta.musikwoche.de/details/441138#:~:text=Auf%20je%20zwei%20Nominierungen%20kommen,vom%20Label%20Alles%20Oder%20Nix.|access-date=1 nëntor 2020|website=beta.musikwoche.de|archive-date=18 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118005248/https://beta.musikwoche.de/details/441138#:~:text=Auf%20je%20zwei%20Nominierungen%20kommen,vom%20Label%20Alles%20Oder%20Nix.|url-status=dead}}</ref> |- ! rowspan="7" scope="row" |2020 |LYRICS Awards |Best Release |''King Lori''|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=LYRICS Awards: Best Release {{!}} LYRICS Magazin|url=https://www.lyricsmagazin.ch/artikel/lyrics-awards-best-release|access-date=28 tetor 2020|website=www.lyricsmagazin.ch|language=de}}</ref> |- | rowspan="2" |Swiss Music Awards |Best Female Act | rowspan="5" |Herself|| {{Nom}} | rowspan="2" |[https://www.swissmusicawards.ch/wp-content/uploads/2020/02/thewinnersare_sma20.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221215233855/https://www.swissmusicawards.ch/wp-content/uploads/2020/02/thewinnersare_sma20.pdf |date=15 dhjetor 2022 }} |- |Best Breaking Act|| {{Won}} |- |MTV Europe Music Awards |Best Swiss Act|| {{Won}} |<ref>{{Cite web|title=AUF DIE PLÄTZE, FERTIG, ABSTIMMEN! DIE 2020 MTV EMA NOMINIERTEN SIND HIER! {{!}} Neuigkeiten{{!}} MTV EMA|url=https://www.mtvema.com/de-ch/de-ch/news/x9otr3/auf-die-plaetze-fertig-abstimmen-die-2020-mtv-ema-nominierten-sind-hier|access-date=6 tetor 2020|website=www.mtvema.com|language=de}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- |1LIVE Krone Awards |Best Female Artist|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|date=5 nëntor 2020|title=Die Nominierten in der Kategorie "Beste Künstlerin"|url=https://www1.wdr.de/radio/1live/events/1live-krone/beste-kuenstlerin-114.html|access-date=8 nëntor 2020|website=www1.wdr.de|language=de}}</ref> |- |Bravo Otto Awards |Hip-Hop national|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=BRAVO Otto Wahl {{!}} BRAVO|url=https://www.bravo.de/bravo-otto-wahl|access-date=28 tetor 2020|website=Bravo.de}}</ref> |- |Hiphop.de Awards |Best Song National |''Kein Wort'' (with Juju)|| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|last=HHRedaktion|date=12 dhjetor 2020|title=Vote hier für die Hiphop.de Awards 2020!|url=https://hiphop.de/magazin/news/vote-hier-fuer-hiphopde-awards-2020|access-date=18 dhjetor 2020|website=Hiphop.de|language=de}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="row" |2021 | rowspan="2" |Swiss Music Awards |Best Hit |''Nicht verdient'' (with Capital Bra)|| {{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Swiss Music Awards 2021|url=https://www.swissmusicawards.ch/|access-date=25 janar 2021|website=www.swissmusicawards.ch|language=en-US}}</ref> |- |Best Female Act | rowspan="5" |Herself|| {{Nom}} |- |MTV Europe Music Awards |Best Swiss Act | {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=MTV EMA 2021: Das sind die Best German Act Nominees|url=https://www.mtv.de/news/zu4kcr/mtv-ema-2021-das-sind-die-best-german-act-nominees|access-date=12 nëntor 2021|website=MTV Germany|language=de|archive-date=23 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023102044/http://www.mtv.de/news/zu4kcr/mtv-ema-2021-das-sind-die-best-german-act-nominees|url-status=dead}}</ref> |- |Bravo Otto Awards |Hip-Hop National | {{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=BRAVO Otto Wahl 2021: Vote für deinen Star! {{!}} BRAVO|url=https://www.bravo.de/bravo-otto-wahl-2021-396142.html|access-date=12 nëntor 2021|website=Bravo.de}}</ref> |- |1LIVE Krone Awards |Best Hip-Hop Act | {{Nom}} |<ref>{{Cite web|date=15 nëntor 2021|title=1LIVE|url=https://www1.wdr.de/radio/1live-krone/index.html|access-date=16 nëntor 2021|website=www1.wdr.de|language=de}}</ref> |- ! rowspan="2" |2022 | rowspan="2" |Swiss Music Awards |Best Female Act |{{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Voting {{!}} Swiss Music Awards 2022|url=https://www.swissmusicawards.ch/|access-date=2022-05-19|website=www.swissmusicawards.ch|language=en-US}}</ref> |- |Best Group |Herself & [[Mozzik]] |{{Nom}} |} == Referime == <references></references> [[Kategoria:Muzikantë nga Ferizaj]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Artikull me përshkrim të shkurtër]] 830dwb8vbijdhu1ipw7mm73tkfczs8e Mohamed Sobhy 0 251177 2982200 2435170 2026-05-19T07:41:49Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982200 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Mohamed Sobhy | fullname = Mohamed Yasser Mansour Sobhy | birth_date = 30 gusht 1981 | birth_place = [[Ismailia]], [[Egjipt]] | height = {{height|m=1.82|precision=0}} | position = Portier | currentclub = [[Ismaily SC]] | clubnumber = | years1 = 2001–2014 | years2 = 2014 | years3 = 2015– | clubs1 = [[Ismaily SC]] | clubs2 = [[Smouha SC]] | clubs3 = [[Ismaily SC]] | caps1 = 117 | caps2 = 17 | caps3 = 0 | goals1 = 0 | goals2 = 0 | goals3 = 0 | nationalyears1 = 2001– | nationalteam1 = [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|Egjipti]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 }} '''Mohamed Sobhy''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''محمد صبحي'''; lindi më 30 gusht 1981) është futbollistë egjiptian i cili luan për [[Smouha SC]].<ref>{{cite web|publisher=FilBalad|title=Mohamed Sobhi|url=http://filgoal.com/english/PlayerProfile.asp?ChampId=154&ClubId=5&PlayerId=2676|accessdate=2009-01-30|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819215454/https://www.filgoal.com/?ChampId=154&ClubId=5&PlayerId=2676|url-status=dead}}</ref> Sobhy ka luajtur për Ismaily gjatë gjithë karrierës së tij. Sobhy luajti për [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit U-20|Egjiptin U-20]] i cili fitoi vendin e tretë në Kupën e Botës Rinore në Argjentinë 2001. Sobhy luajti gjithashtu për [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|kombëtaren egjiptiane]] i cili mbrojti me sukses titullin e tyre në Kupën Afrikane 2008 në [[Gana]]. == Referime == <references /> [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Futbollistë egjiptianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren egjiptiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Ismaily SC]] [[Kategoria:Futbollistë në Smouha SC]] 7eihlx50w6w72emlxf69ic4j6lvqpc6 Mina, Arabia Saudite 0 252533 2982197 2954491 2026-05-19T06:57:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982197 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Mina | settlement_type = Lagje | image_skyline = Some perspective on Mina - Flickr - Al Jazeera English.jpg | image_caption = Tenda në Mina gjatë Haxhit <!--Administrimi territorial--> |Shteti = Arabia Saudite |Provinca = [[Meka (provincë)|Meka]] <!--Të dhëna të tjera--> |Zona Kohore = [[Zona Kohore e Afrikës Lindore|EAT]] (UTC+3) |Ora Verore = [[Zona Kohore e Afrikës Lindore|EAT]] (UTC+3) }} '''Mina''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''منى''') është lagje e [[Meka|Mekës]] në provincën e [[Meka (provincë)|Mekës]] në perëndim të [[Arabia Saudite|Arabisë Saudite]]. Lagja ndodhet 5 km në lindje të qytetit të Mekës. Mina luan një rol të madh gjatë [[Haxhi|Haxhit]]. Më shumë se 100,000 tenda me ajër të kondicionuar që mund të strehojnë më shumë se 3 milion njerëz sigurojnë strehim të përkohshëm për pelegrinët vizitues.<ref name="telesurtv1" /> Në luginën e Mina është [[Ura Jamaraat]], vendi i ritualit të [[Gurëzimi i Djallit]], kryer në mes të lindjes së diellit dhe perëndimit të diellit në ditën e fundit të haxhit. Mina është vendi ku pelegrinët hedhin gurë, duke përkujtuar rastin që Profeti [[Ibrahimi|Ibrahim]] e vrau me gurë [[Iblisi|Djallin]] që erdhi mes tij dhe urdhrit që Allahu e kishte caktuar. Shumë pelegrinë në haxh ecin nëpër [[Qabja|Qabe]] shtatë herë, pastaj vizitojnë [[Zemzem|pusin e Zamzamit]]. Zakonisht, ata kalojnë natën e tyre të parë në luginën e Mina. Ky ritual ndodh nga e teta deri ditën e dymbëdhjetë të Haxhit. Në Mina, burrat dhe gratë nuk lejohen të flenë së bashku. Gjatë [[Lufta Civile në Siri|Luftës Civile Siriane]], bashkësia ndërkombëtare i bëri presion Arabisë Saudite që të përdorte qytetin e saj të çadrës pa pushim për të strehuar refugjatët e luftës.<ref name="telesurtv1">{{cite web|url=http://www.telesurtv.net/english/news/Saudis-Accused-of-Not-Taking-Refugees-Despite-100K-Empty-Tents--20150913-0022.html|title=Saudis Accused of Not Taking Refugees Despite 100K Empty Tents|first=teleSUR /|last=if-PV-mk|access-date=5 tetor 2018|archive-date=22 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622004853/https://www.telesurtv.net/english/news/Saudis-Accused-of-Not-Taking-Refugees-Despite-100K-Empty-Tents--20150913-0022.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/saudi-arabia-refugee-policy-controversy-king-salman-condemns-false-accusations-over-2097517|title=Saudi Arabia Refugee Policy Controversy: King Salman Condemns 'False Accusations' Over Resettlement Policy|date=15 shtator 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.telesurtv.net/english/news/Saudi-Arabia-Says-Accepted-Millions-of-Syrians-Facts-Disagree-20150911-0049.html|title=Saudi Arabia Says Accepted 'Millions' of Syrians, Facts Disagree|first=teleSUR /|last=mh-CM-mk|access-date=5 tetor 2018|archive-date=22 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622060001/https://www.telesurtv.net/english/news/Saudi-Arabia-Says-Accepted-Millions-of-Syrians-Facts-Disagree-20150911-0049.html|url-status=dead}}</ref> ==Rrëmujë më 2015== Më 24 shtator 2015, një situatë e mbipopullimit shkaktoi më shumë se 2,000 njerëz të mbytur dhe të shtypur deri në vdekje, ndërkohë u plagosën 934 të tjerë gjatë pelegrinazhit vjetor të haxhit në Mina, Mekë. Incidenti ndodhi në kryqëzimin e rrugëve 204 dhe 223 që çuan deri në urën e Jamaraatit. Është aksidenti më vdekjeprurës që ndodh në Haxh, që nga fatkeqësia e vitit 1990 që vrau 1,426 njerëz. Është rrëmuja më vdekjeprurëse e shekullit të 21-të. Kjo rënie e turmës shkaktoi vdekjen e të paktën 2,236.<ref name="AFP-27-11">{{cite news|title=Iran says tests will show cause of diplomat's death in Saudi|url=http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi|work=[[Agence France-Presse|AFP]]|archiveurl=https://archive.today/20151129083135/http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi|archivedate=29 nëntor 2015|access-date=5 tetor 2018|url-status=dead}}</ref> Vlerësimet e numrit të të vdekurve ndryshojnë; Associated Press raportoi 2,411 të vdekur.<ref name="AP-10-12">{{cite news|title=Hajj Stampede in September Killed Over 2,400, New Count Finds|first=Jon|last=Gambrell|first2=Baba|last2=Ahmed|url=https://www.nytimes.com/aponline/2015/12/10/world/middleeast/ap-ml-saudi-hajj.html|work=[[The New York Times]]|agency=[[Associated Press]]|date=9 dhjetor 2015|accessdate=9 dhjetor 2015|archive-date=11 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151211234005/https://www.nytimes.com/aponline/2015/12/10/world/middleeast/ap-ml-saudi-hajj.html|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Gjeografia e Arabisë Saudite]] [[Kategoria:Lagjet e Mekës]] [[Kategoria:Haxh]] t7k3o8bs43qblw9y24b4sc6hqdiz5c4 Minamoto no Jorimitsu 0 253009 2981964 2954519 2026-05-18T17:34:11Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981964 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Minamoto Yorimitsu.jpg|thumb|240px|Minamoto no Jorimitsu nga [[Kikuçi Jōsai]]]] '''Minamoto no Jorimitsu''' ({{lang|ja|源 頼光}}, 948 – 29 gusht 1021), gjithashtu i njohur si '''Minamoto no Raikō''', shërbeu regjentit të [[Klani Fuxhivara|klanit Fuxhivara]] së bashku me vëllain e tij [[Minamoto no Jorinobu]], duke marrë masat e dhunshme që Fuxhivarat vetë ishin të paaftë për të marrë. Ai është një nga Minamotot më të hershëm të rregjistrimit historik për shërbimet e tij ushtarake dhe është i njohur për shuarjen e banditëve të Ōejama. Shërbimi i tij besnik i fitoi atij guvernatorët e [[Provinca Izu|provincës Izu]], [[Kōzuke (provincë)|Kozuke]] dhe një numër të tjerëve nga ana tjetër, si dhe një numër pozicionesh të tjera të larta qeveritare. Jorimitsu shërbeu si komandant i një regjimi të Gardës Perandorake dhe si sekretar në Ministrinë e Luftës. Kur vdiq babai i tij [[Minamoto no Mitsunaka]], ai trashëgoi [[Provinca Settsu|Provincën Settsu]].<ref name="Sansom">{{Cite book|last=Sansom|first=George|title=A history of Japan to 1334|url=https://archive.org/details/historyofjapanto00sans|publisher=Stanford University Press|year=1958|lang=en|isbn=978-080470523-3|pages=[https://archive.org/details/historyofjapanto00sans/page/241 241]–242}}</ref> Jorimitsu u botua në një numër legjendash dhe tregime, duke përfshirë edhe legjendën e [[Kintarō]]s (Djali i Artë gjithashtu i njohur si [[Kintarō|Sakata no Kintoki]]), legjendën e [[Shuten-doxhi|Shuten Doxhit]] dhe legjendën e [[Tsuçigumo]]. Raiko zakonisht shoqërohet nga katër mbajtësit e tij legjendarë, të njohur si Shiten'o ([[Shitenno (klani Minamoto)|Katër Mbretërit Kujdestar]]). Ata ishin [[Vatanabe no Tsuna]], [[Kintarō|Sakata no Kintoki]], [[Urabe no Suetake]], dhe [[Usui Sadamitsu]].<ref name="Sato">{{Cite book|last=Sato|first=Hiroaki|title=Legends of the Samurai|url=https://archive.org/details/legendsofsamurai0000sato_s9m2|publisher=Overlook Duckworth|year=1995|lang=en|isbn=978-159020730-7|pages=[https://archive.org/details/legendsofsamurai0000sato_s9m2/page/60 61]–64, 66}}</ref> Festivali [[Karatsu Kunçi]] në [[Karatsu|qytetin Karatsu]], [[Prefektura Saga]], përmban një ''noton'' të madhe të frymëzuar nga helmeta e Minamotos, duke u hudhur pjesërisht nga [[Oni|oni]] Shuten Douxhi. ==Shiko edhe== * [[Periudha Heian]] * [[Samurai]] * [[Historia e Japonisë]] * [[Minamoto no Joritomo]] == Referime == <references/> [[Kategoria:Lindje - Vitet 940]] [[Kategoria:Vdekje - Vitet 1020]] [[Kategoria:Japonezë]] [[Kategoria:Figura mitologjike]] [[Kategoria:Personazhe letrare mesjetare]] [[Kategoria:Japonia feudale]] [[Kategoria:Legjenda mesjetare]] [[Kategoria:Luftëtarë]] ffusxi1zbhrns3f1u44hnnxd2hmmwn4 Lirije Kajtazi 0 256953 2982034 2887902 2026-05-18T22:04:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982034 wikitext text/x-wiki '''Lirije Kajtazi'''e lindur më 20.03.1970 në Malishevë, Gjilan është politikane shqiptare nga Kosova. Lirije Abdurrahmani -Kajtazi arsimin fillor e kreu në vendljindje, ndërsa FSHMN seksionin e Bilogjisë në Prishtinë. Kajtazi është deputet e Parlamentit Të Kosovës nga radhët e LDK. Aktivitete dhe funksione, të tanishme apo paraprake Këshilli Komunal për Kulturë, Gjilan (1996-1999) Drejtor në Drejtorinë për Kulturë, Rini e Sport, KK Gjilan (2001-2003) Këshilltare e KK Gjilan, zëvendëskryetare e KK Gjilan (2003-2007) Zëvendësministre në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit në Qeverinë e Kosovës (2008-2010). Aktualish është deputete e Parlamentit të Kosovës <ref>http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputetet/</ref>dhe kryetare e forumit të gruas në LDK.<ref>{{Cite web |url=https://www.periskopi.com/forumi-gruas-ldk-se-mbajti-kuvendin-zgjedhor-serish-kryetare-lirije-kajtazi/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=20 prill 2019 |archive-date=20 prill 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420064843/https://www.periskopi.com/forumi-gruas-ldk-se-mbajti-kuvendin-zgjedhor-serish-kryetare-lirije-kajtazi/ |url-status=dead }}</ref> Gjuhë tjetër përveç amtare flet Gjuhën serbe dhe gjuhë angleze (pjesërisht).<ref>http://www.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,688</ref> ==Referime== {{biografi-cung}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kosovë]] hfn94tzajz45n5iane83xjey04z9a0c Mergim Lushtaku 0 256958 2982069 2887905 2026-05-18T23:37:38Z Leutrim.P 113691 2982069 wikitext text/x-wiki '''Mergim Lushtaku''' është politikan kosovar, pjesë e [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]], dhe deputet i [[Kuvendit të Kosovës]]. Mergimi është djali i [[Sami Lushtaku|Sami Lushtakut]]. == Shiko edhe == * [[Sami Lushtaku]] == Burime == {{biografi-cung}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kosovë]] sdpumh6o7zvc3kf0v3n33ew8tt50qsi Diskutim:Xherdan Shaqiri 1 257223 2982144 2980405 2026-05-19T04:18:12Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Xherdan Shaqiri/Arkivi 1]] 2982144 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Xherdan Shaqiri/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2980155 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.periskopi.com/xherdan-shaqiri-uron-besimtaret-musliman-per-muajin-ramazan/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2026 12:41 (CEST) 87ujhr94b2ofb1ym1sb50tjfm94pkfh Chanel 0 260840 2981987 2954893 2026-05-18T18:04:38Z ~2026-29924-52 187727 /* Modele Chanel */ 2981987 wikitext text/x-wiki '''Chanel SA''' ( {{IPAc-en|ʃ|ə|ˈ|n|ɛ|l}} , {{IPA-fr|ʃanɛl|language}} ) është një kompani franceze private e zotëruar nga Alain Wertheimer dhe Gérard Wertheimer, nipërit e Pierre Wertheimer , i cili ishte një partner i hershëm i biznesit të ''"Couturière''" [[Coco Chanel]]. Chanel SA është një [[Dizajni i modës|shtëpi e modës së lartë]] që specializohet në <nowiki><i>haute couture</i></nowiki> dhe veshje, mallra luksoze dhe aksesorë të modës.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Në rininë e saj, Gabrielle Chanel fitoi nofkën ''Coco'' nga koha e saj si një chanteuse (këngëtare franceze). Si njëidzajner eiemodës, Coco Chanel kujdeset për shijen e grave për elegancën në veshje, me bluza dhe kostume, pantallona dhe vfustane dhe stoli ( gurë të çmuar dhe bizhuteri ) të një dizajni të thjeshtë, që zëvendësoi veshjet dhe aksesorët e tepruar, të kufizuar të modës së shekullit të 19-të. Markat e produkteve Chanel janë personalizuar nga modelet e modës dhe aktoret, përfshirë Ines de La Fressange , Catherine Deneuve , Carole Bouquet , Vanessa Paradis , [[Nicole Kidman]] , Anna Mouglalis , [[Audrey Tautou]] , [[Keira Knightley]] , Kristen Stewart dhe [[Marilyn Monroe]] .<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|title=Chanel's new face: Audrey Tautou|last=Laube|first=Mindy|date=7 maj 2008|work=The Age|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510083207/http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|archivedate=10 maj 2008|location=Australia|df=dmy-all}}</ref> Shtëpia e Chanel është e njohur për "fustanin e vogël të ", parfumin nr.No. 5 de nel dhe kostum Chinanel. Përdorimi i trikove prej pëlhure nga Chanel solli veshje që ishin të rehatshme dhe të përballueshme. Chanel revolucionarizoi modën - modën e lartë (haute couture) dhe modën e përditshme (prêt-à-porter) - duke zëvendësuar siluetat të strukturuara, të bazuara në korse dhe trupore , me veshje që ishin funksionale dhe në të njëjtën kohë të hijshme për figurën e gruas . Në vitet 1920, modelet me linja të drejta të dizanjit Chanel couture bënë të famshëm trupin me gjoks të "sheshtë", të cilat ishin të kundërta me modelet e figurës orë me rërë të arritur nga modelet e shekullit të 19-të - Belle Époque të Francës (rreth 1890- 1914) dhe epokën britanike Edwardiane (rreth 1901-1919). Chanel përdori ngjyra të lidhura tradicionalisht me maskulinitetin në Evropë, të tilla si gri dhe blu, për të treguar guximin e karakterit femëror.<ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref><ref>''Kostum ", fq. 52, [[Eyewitness Books|Librat e dëshmitarëve okularë]] .''</ref> Rrobat e Shtëpisë së Chanel përbëheshin nga pëlhurë të bërë me tegela dhe zbukurime prej lëkure; ndërtimi me shtiza përforcon pëlhurën, dizajnin dhe përfundimin, duke prodhuar një veshje që ruan formën dhe funksionin e saj gjatë veshjes. Një shembull i teknikave të tilla të haute couture është kostumi prej leshi Chanel - një fund deri tek gjunjët dhe një xhaketë, të shkurtër dhe të zbukuruar me qëndisje të zezë dhe butona me ngjyrë ari. Aksesorët plotësues ishin këpucët e sheshta me dy ngjyra dhe stolitë, zakonisht një gjerdan me perla dhe një kuletë lëkure.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion" /><ref name="funding">{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|title=Chanel S.A|publisher=Funding Universe|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611075227/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|archivedate=11 qershor 2008|df=dmy-all}}</ref> == Histori == === Epoka e Coco Chanel === ; Themelimi dhe njohja - 1909-1920s '''Shtëpia e Chanel''' (Chanel SA) filloi në vitin 1909 kur Gabrielle Chanel hapi një dyqan për përpunimin e drurit në 160 Boulevard Malesherbes, në katin përdhés të banesës pariziane të biznesmenit socialist të tekstilit Étienne Balsan, i cili ishte i dashuri i saj.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Për shkak se banesa e Balsanit ishte gjithashtu një sallon për elitën franceze të gjuetisë dhe sportit, Chanel pati rastin të takonte ''të dashurat e'' tyre ''gjysmë-mondane'', të cilat, si të tilla ishin gra të modës, tek të cilët burrat e pasur shfaqnin pasurinë e tyre - si rroba me zbukurime, bizhuteri dhe kapele. [[Skeda:Chanel_hat_from_Les_Modes_1912.jpg|majtas|parapamje|242x242px| Aktorja Gabrielle Dorziat duke veshur një kapelë me pendë të Chanel (1912) ]] Coco Chanel kështu mund t'u shiste atyre kapelet që ajo kishte bërë; ajo kështu fitonte të ardhura, pavarësisht nga sponsori i saj financiar, socialisti Balsan. Në rrjedhën e këtyre salloneve, Coco Chanel u shoqërua me Arthur 'Boy' Capel , një lojtar polo anglez dhe shok i Étienne Balsan; për zakon të klasës së lartë shoqërore , Chanel gjithashtu u bë e dashura e Boy Capel. Përkundër kësaj rrethane sociale, Boy Capel e perceptonte si biznesmene të lindur Coco Chanel dhe, në vitin 1910, financoi dyqanin e saj të parë të pavarur, ''Chanel Modes'' , në 21 rue Cambon të Parisit. Për shkak se ai vend tashmë kishte një dyqan veshjesh, konkurrenca e kufizonte Chanel për të shitur vetëm veshje të zakonshme, jo couture. Dy vjet më vonë, në vitin 1913, dyqanet Deyuville dhe Biarritz Couture të Coco Chanel ofruan për shitje rroba sportive për gratë, dizajni praktik i të cilit i lejonte personit që të bënte sport.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref> Në vitin 1923, për të shpjeguar suksesin e rrobave të saj, Coco Chanel tha për ''revistën Harper's Bazaar'' se " thjeshtësia është çelësi i elegancës së vërtetë".<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|title=BUSINESS ABROAD: King of Perfume|date=14 shtator 1953|work=Time|accessdate=28 prill 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100710144413/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|archivedate=10 korrik 2010|df=dmy-all}}</ref> [[Skeda:1965_purple_Chanel_suit.jpg|parapamje|305x305px| Një kostum klasik Chanel, 1965 ]] === Epoka pas Coco === [[Skeda:Chanel_Haute_Couture_Fall-Winter_2011.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Chanel couture nga Lagerfeld: koleksioni Vjeshtë-Dimër 2011-2012 ]] Në vitin 1981, Chanel lançoi Antaeus, një eau de toilette për burrat. Në vitin 1983 [[Karl Lagerfeld]] mori përsipër projektin kryesor për Chanel. Ashtu si Chanel, ai shikoi në të kaluarën si frymëzim për dizanjet e tij. Ai inkorporoi pëlhurat Chanel dhe detaje të tilla si zbukurime të arta, dhe zinxhirë. Lagerfeld mbajti atë që ishte simboli për Chanel por gjithashtu ndihmoi në sjelljen e markës në të sotmen. Në 1994, Chanel kishte një fitim neto të barabartë me € 67 milion në shitjen e € 570 milion në rroba të gatshme dhe ishte shtëpia më fitimprurëse e modës franceze. Në 2018, Chanel njoftoi se do të lëvizte selinë e saj globale në Londër. Në dhjetor 2018, Chanel njoftoi se do të ndalonte lëkurat e leshta dhe ekzotike nga koleksionet e saj. == Identiteti i korporatës == === Logoja === Logoja e Chanel përbëhet nga dy shkronja të kundërta, dy C të kundërta, njëra majtas, njëra djathtas. Logoja i është dhënë Chanel nga Château de Crémat, [[Nice]], dhe nuk është regjistruar si markë tregtare derisa u krijuan dyqanet e para Chanel. Së bashku me krijuesit e tjerë, Chanel është një objektiv i falsifikuesve. Një çantë klasike autentike Chanel shitet rreth US $4,150, ndërsa një falsifikim zakonisht kushton rreth 200 dollarë amerikanë. Duke filluar nga vitet 1990, të gjitha çantat origjinale Chanel ishin të pakta. == Etiketa == ==== Galeri ==== <gallery> Skeda:Chanel 2.55.jpg|Çanta klasike Chanel në lëkurë me tegela, me zinxhirë të dyfishtë rregullues, për ta veshur atë në krah ose në sup. Skeda:Baudouin 1969.jpg|Çanta e Chanel me lëkurë të punuar me tegel, Mbretëresha belge Fabiola dhe bashkëshorti i saj, Mbreti Baudouin, vizituan Shtëpinë e Bardhë të Nixon, në vitin 1969. </gallery> [[Skeda:Ernest_Beaux.jpg|djathtas|parapamje|362x362px| ''Le nez de Chanel'' : parfumeri Ernest Beaux (1881-1961) krijoi Nr. 5 de Chanel në vitin 1921. ]] [[Skeda:CHANEL_No5_parfum.jpg|djathtas|parapamje|454x454px| Chanel prezantoi parfumin nr. 5 në treg në 1922; Ernest Beaux krijoi atë në vitin 1921. ]] === Makiazh dhe kujdesi për lëkurën === Kozmetiket janë produkti më i gjendshëm i Chanel, me sportelet në dyqane në mbarë botën, përfshirë [[Harrods]] , [[Galeries Lafayette]] , [[Bergdorf Goodman]] , [[Hudson's Bay (retailer)|Bay Hudson]] dhe [[David Jones Limited|David Jones]] , [[Wojooh]] , John Lewis, Debenhams, Boots si dhe dyqanet e saj të bukurisë. Linjat e produkteve - Hydra Beauty - Le Blanc - Le Lift - Sublimage - Blue Serum - La Solution 10 de Chanel == Shfaqjet == Në Javën e Modës në [[Paris]], Chanel paraqiti linjën e Pranverës 2016 në një pistë të modeluar si aeroport. == Galeri == <gallery> Skeda:Chanel Store in Prince's Building, Central, Hong Kong--2014-12.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Prince's Building|ndërtesën e Prince]] , [[Hong Kong]] . Skeda:Chanel Display, Rue Cambon, Paris April 2011.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel Cambon, 31 Rue Cambon, 75001 [[Paris, France|Paris, Francë]] . Skeda:Channel headquarters bordercropped.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel joaillerie, [[Place Vendôme]] , Paris, Francë. Skeda:Chanel boutique on Rodeo Drive.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel, Rodeo Drive, [[Beverly Hills]] , Shtetet e Bashkuara. Skeda:Chanel Store Brisbane.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Buenos Aires]] , [[Argentina|Argjentinë]] . </gallery> == Modele Chanel == {| class="wikitable sortable" !Modele !Shtetësia |- |Marie-Hélène Arnaud |{{Flagu|France}} |- |Ines de la Fressange |{{Flagu|France}} |- |Lily Rose Depp |{{Flagu|France}} |- |Sigrid Agren |{{Flagu|France}} |- |Baptiste Giabiconi |{{Flagu|France}} |- |[[Naomi Campbell]] |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Freja Beha Erichsen |{{Flagu|Denmark}} |- |Saskia de Brauw |{{Flagu|Netherlands}} |- |Claudia Schiffer |{{Flagu|Germany}} |- |- |[[Liu Wen]] |{{Flagu|China}} |- |Song Qian |{{Flagu|China}} |- |Mengyao Xi |{{Flagu|China}} |- |Abbey Lee Kershaw |{{Flagu|Australia}} |- |Sasha Pivovarova |{{Flagu|Russia}} |- |Heidi Mount |{{Flagu|United States}} |- |Micaela Cardenas |{{Flagu|United States}} |- |Magda Laguinge |{{Flagu|Argentina}} |- |Linda Evangelista |{{Flagu|Canada}} |- |Anja Rubik |{{Flagu|Poland}} |- |Kasia Struss |{{Flagu|Poland}} |- |Natasha Poly |{{Flagu|Russia}} |- |Loredana Školaris |{{Flagu|Slovenia}} |- |Bianca Balti |{{Flagu|Italy}} |- |Chiharu Okunugi |{{Flagu|Japan}} |- |Soo Joo Park |{{Flagu|South Korea}} |- |Jennie Kim |{{Flagu|South Korea}} |- |Toni Garrn |{{Flagu|Germany}} |- |Joan Smalls |{{Flagu|Puerto Rico}} |- |Kati Nescher |{{Flagu|Germany}} |- |Lindsay Ellingson |{{Flagu|United States}} |- |Vlada Roslyakova |{{Flagu|Russia}} |- |Coco Rocha |{{Flagu|Canada}} |- |Christy Turlington |{{Flagu|United States}} |- |Lindsey Wixson |{{Flagu|United States}} |- |Angela Lindvall |{{Flagu|United States}} |- |Gemma Ward |{{Flagu|Australia}} |- |Lara Stone |{{Flagu|Netherlands}} |- |Stella Tennant |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Cara Delevingne |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Kristen Stewart |{{USA}} |} == Shiko gjithashtu == * {{Portal-inline|Chanel|size=tiny}} * Belle Époque * Koleksioni Chanel i gatshëm për veshin * Kostum Pink Chanel e Jacqueline Bouvier Kennedy == Referime == <references group="" responsive=""></references> == Linke të jashtme == * {{Official website|https://www.chanel.com/|name=Chanel homepage}} [[Kategoria:Modë]] [[Kategoria:Marka franceze]] [[Kategoria:Dizajn]] [[Kategoria:Veshje]] [[Kategoria:Kompani franceze]] [[Kategoria:Trende]] [[Kategoria:Kozmetikë]] [[Kategoria:Prodhim]] [[Kategoria:Pages with unreviewed translations]] malrqd5dxgjupyvkrxg9a7ynk0ymh8j 2981988 2981987 2026-05-18T18:07:11Z ~2026-29924-52 187727 /* Modele Chanel */ 2981988 wikitext text/x-wiki '''Chanel SA''' ( {{IPAc-en|ʃ|ə|ˈ|n|ɛ|l}} , {{IPA-fr|ʃanɛl|language}} ) është një kompani franceze private e zotëruar nga Alain Wertheimer dhe Gérard Wertheimer, nipërit e Pierre Wertheimer , i cili ishte një partner i hershëm i biznesit të ''"Couturière''" [[Coco Chanel]]. Chanel SA është një [[Dizajni i modës|shtëpi e modës së lartë]] që specializohet në <nowiki><i>haute couture</i></nowiki> dhe veshje, mallra luksoze dhe aksesorë të modës.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Në rininë e saj, Gabrielle Chanel fitoi nofkën ''Coco'' nga koha e saj si një chanteuse (këngëtare franceze). Si njëidzajner eiemodës, Coco Chanel kujdeset për shijen e grave për elegancën në veshje, me bluza dhe kostume, pantallona dhe vfustane dhe stoli ( gurë të çmuar dhe bizhuteri ) të një dizajni të thjeshtë, që zëvendësoi veshjet dhe aksesorët e tepruar, të kufizuar të modës së shekullit të 19-të. Markat e produkteve Chanel janë personalizuar nga modelet e modës dhe aktoret, përfshirë Ines de La Fressange , Catherine Deneuve , Carole Bouquet , Vanessa Paradis , [[Nicole Kidman]] , Anna Mouglalis , [[Audrey Tautou]] , [[Keira Knightley]] , Kristen Stewart dhe [[Marilyn Monroe]] .<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|title=Chanel's new face: Audrey Tautou|last=Laube|first=Mindy|date=7 maj 2008|work=The Age|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510083207/http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|archivedate=10 maj 2008|location=Australia|df=dmy-all}}</ref> Shtëpia e Chanel është e njohur për "fustanin e vogël të ", parfumin nr.No. 5 de nel dhe kostum Chinanel. Përdorimi i trikove prej pëlhure nga Chanel solli veshje që ishin të rehatshme dhe të përballueshme. Chanel revolucionarizoi modën - modën e lartë (haute couture) dhe modën e përditshme (prêt-à-porter) - duke zëvendësuar siluetat të strukturuara, të bazuara në korse dhe trupore , me veshje që ishin funksionale dhe në të njëjtën kohë të hijshme për figurën e gruas . Në vitet 1920, modelet me linja të drejta të dizanjit Chanel couture bënë të famshëm trupin me gjoks të "sheshtë", të cilat ishin të kundërta me modelet e figurës orë me rërë të arritur nga modelet e shekullit të 19-të - Belle Époque të Francës (rreth 1890- 1914) dhe epokën britanike Edwardiane (rreth 1901-1919). Chanel përdori ngjyra të lidhura tradicionalisht me maskulinitetin në Evropë, të tilla si gri dhe blu, për të treguar guximin e karakterit femëror.<ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref><ref>''Kostum ", fq. 52, [[Eyewitness Books|Librat e dëshmitarëve okularë]] .''</ref> Rrobat e Shtëpisë së Chanel përbëheshin nga pëlhurë të bërë me tegela dhe zbukurime prej lëkure; ndërtimi me shtiza përforcon pëlhurën, dizajnin dhe përfundimin, duke prodhuar një veshje që ruan formën dhe funksionin e saj gjatë veshjes. Një shembull i teknikave të tilla të haute couture është kostumi prej leshi Chanel - një fund deri tek gjunjët dhe një xhaketë, të shkurtër dhe të zbukuruar me qëndisje të zezë dhe butona me ngjyrë ari. Aksesorët plotësues ishin këpucët e sheshta me dy ngjyra dhe stolitë, zakonisht një gjerdan me perla dhe një kuletë lëkure.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion" /><ref name="funding">{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|title=Chanel S.A|publisher=Funding Universe|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611075227/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|archivedate=11 qershor 2008|df=dmy-all}}</ref> == Histori == === Epoka e Coco Chanel === ; Themelimi dhe njohja - 1909-1920s '''Shtëpia e Chanel''' (Chanel SA) filloi në vitin 1909 kur Gabrielle Chanel hapi një dyqan për përpunimin e drurit në 160 Boulevard Malesherbes, në katin përdhés të banesës pariziane të biznesmenit socialist të tekstilit Étienne Balsan, i cili ishte i dashuri i saj.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Për shkak se banesa e Balsanit ishte gjithashtu një sallon për elitën franceze të gjuetisë dhe sportit, Chanel pati rastin të takonte ''të dashurat e'' tyre ''gjysmë-mondane'', të cilat, si të tilla ishin gra të modës, tek të cilët burrat e pasur shfaqnin pasurinë e tyre - si rroba me zbukurime, bizhuteri dhe kapele. [[Skeda:Chanel_hat_from_Les_Modes_1912.jpg|majtas|parapamje|242x242px| Aktorja Gabrielle Dorziat duke veshur një kapelë me pendë të Chanel (1912) ]] Coco Chanel kështu mund t'u shiste atyre kapelet që ajo kishte bërë; ajo kështu fitonte të ardhura, pavarësisht nga sponsori i saj financiar, socialisti Balsan. Në rrjedhën e këtyre salloneve, Coco Chanel u shoqërua me Arthur 'Boy' Capel , një lojtar polo anglez dhe shok i Étienne Balsan; për zakon të klasës së lartë shoqërore , Chanel gjithashtu u bë e dashura e Boy Capel. Përkundër kësaj rrethane sociale, Boy Capel e perceptonte si biznesmene të lindur Coco Chanel dhe, në vitin 1910, financoi dyqanin e saj të parë të pavarur, ''Chanel Modes'' , në 21 rue Cambon të Parisit. Për shkak se ai vend tashmë kishte një dyqan veshjesh, konkurrenca e kufizonte Chanel për të shitur vetëm veshje të zakonshme, jo couture. Dy vjet më vonë, në vitin 1913, dyqanet Deyuville dhe Biarritz Couture të Coco Chanel ofruan për shitje rroba sportive për gratë, dizajni praktik i të cilit i lejonte personit që të bënte sport.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref> Në vitin 1923, për të shpjeguar suksesin e rrobave të saj, Coco Chanel tha për ''revistën Harper's Bazaar'' se " thjeshtësia është çelësi i elegancës së vërtetë".<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|title=BUSINESS ABROAD: King of Perfume|date=14 shtator 1953|work=Time|accessdate=28 prill 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100710144413/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|archivedate=10 korrik 2010|df=dmy-all}}</ref> [[Skeda:1965_purple_Chanel_suit.jpg|parapamje|305x305px| Një kostum klasik Chanel, 1965 ]] === Epoka pas Coco === [[Skeda:Chanel_Haute_Couture_Fall-Winter_2011.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Chanel couture nga Lagerfeld: koleksioni Vjeshtë-Dimër 2011-2012 ]] Në vitin 1981, Chanel lançoi Antaeus, një eau de toilette për burrat. Në vitin 1983 [[Karl Lagerfeld]] mori përsipër projektin kryesor për Chanel. Ashtu si Chanel, ai shikoi në të kaluarën si frymëzim për dizanjet e tij. Ai inkorporoi pëlhurat Chanel dhe detaje të tilla si zbukurime të arta, dhe zinxhirë. Lagerfeld mbajti atë që ishte simboli për Chanel por gjithashtu ndihmoi në sjelljen e markës në të sotmen. Në 1994, Chanel kishte një fitim neto të barabartë me € 67 milion në shitjen e € 570 milion në rroba të gatshme dhe ishte shtëpia më fitimprurëse e modës franceze. Në 2018, Chanel njoftoi se do të lëvizte selinë e saj globale në Londër. Në dhjetor 2018, Chanel njoftoi se do të ndalonte lëkurat e leshta dhe ekzotike nga koleksionet e saj. == Identiteti i korporatës == === Logoja === Logoja e Chanel përbëhet nga dy shkronja të kundërta, dy C të kundërta, njëra majtas, njëra djathtas. Logoja i është dhënë Chanel nga Château de Crémat, [[Nice]], dhe nuk është regjistruar si markë tregtare derisa u krijuan dyqanet e para Chanel. Së bashku me krijuesit e tjerë, Chanel është një objektiv i falsifikuesve. Një çantë klasike autentike Chanel shitet rreth US $4,150, ndërsa një falsifikim zakonisht kushton rreth 200 dollarë amerikanë. Duke filluar nga vitet 1990, të gjitha çantat origjinale Chanel ishin të pakta. == Etiketa == ==== Galeri ==== <gallery> Skeda:Chanel 2.55.jpg|Çanta klasike Chanel në lëkurë me tegela, me zinxhirë të dyfishtë rregullues, për ta veshur atë në krah ose në sup. Skeda:Baudouin 1969.jpg|Çanta e Chanel me lëkurë të punuar me tegel, Mbretëresha belge Fabiola dhe bashkëshorti i saj, Mbreti Baudouin, vizituan Shtëpinë e Bardhë të Nixon, në vitin 1969. </gallery> [[Skeda:Ernest_Beaux.jpg|djathtas|parapamje|362x362px| ''Le nez de Chanel'' : parfumeri Ernest Beaux (1881-1961) krijoi Nr. 5 de Chanel në vitin 1921. ]] [[Skeda:CHANEL_No5_parfum.jpg|djathtas|parapamje|454x454px| Chanel prezantoi parfumin nr. 5 në treg në 1922; Ernest Beaux krijoi atë në vitin 1921. ]] === Makiazh dhe kujdesi për lëkurën === Kozmetiket janë produkti më i gjendshëm i Chanel, me sportelet në dyqane në mbarë botën, përfshirë [[Harrods]] , [[Galeries Lafayette]] , [[Bergdorf Goodman]] , [[Hudson's Bay (retailer)|Bay Hudson]] dhe [[David Jones Limited|David Jones]] , [[Wojooh]] , John Lewis, Debenhams, Boots si dhe dyqanet e saj të bukurisë. Linjat e produkteve - Hydra Beauty - Le Blanc - Le Lift - Sublimage - Blue Serum - La Solution 10 de Chanel == Shfaqjet == Në Javën e Modës në [[Paris]], Chanel paraqiti linjën e Pranverës 2016 në një pistë të modeluar si aeroport. == Galeri == <gallery> Skeda:Chanel Store in Prince's Building, Central, Hong Kong--2014-12.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Prince's Building|ndërtesën e Prince]] , [[Hong Kong]] . Skeda:Chanel Display, Rue Cambon, Paris April 2011.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel Cambon, 31 Rue Cambon, 75001 [[Paris, France|Paris, Francë]] . Skeda:Channel headquarters bordercropped.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel joaillerie, [[Place Vendôme]] , Paris, Francë. Skeda:Chanel boutique on Rodeo Drive.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel, Rodeo Drive, [[Beverly Hills]] , Shtetet e Bashkuara. Skeda:Chanel Store Brisbane.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Buenos Aires]] , [[Argentina|Argjentinë]] . </gallery> == Modele Chanel == {| class="wikitable sortable" !Modele !Shtetësia |- |Marie-Hélène Arnaud |{{Flagu|France}} |- |Ines de la Fressange |{{Flagu|France}} |- |Lily Rose Depp |{{Flagu|France}} |- |Sigrid Agren |{{Flagu|France}} |- |Baptiste Giabiconi |{{Flagu|France}} |- |[[Naomi Campbell]] |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Freja Beha Erichsen |{{Flagu|Denmark}} |- |Saskia de Brauw |{{Flagu|Netherlands}} |- |Claudia Schiffer |{{Flagu|Germany}} |- |- |[[Liu Wen]] |{{Flagu|China}} |- |Song Qian |{{Flagu|China}} |- |Mengyao Xi |{{Flagu|China}} |- |Abbey Lee Kershaw |{{Flagu|Australia}} |- |Sasha Pivovarova |{{Flagu|Russia}} |- |Heidi Mount |{{Flagu|United States}} |- |Micaela Cardenas |{{Flagu|United States}} |- |Magda Laguinge |{{Flagu|Argentina}} |- |Linda Evangelista |{{Flagu|Canada}} |- |Anja Rubik |{{Flagu|Poland}} |- |Kasia Struss |{{Flagu|Poland}} |- |Natasha Poly |{{Flagu|Russia}} |- |Loredana Školaris |{{Flagu|Slovenia}} |- |[[Loredana Školaris]] |{{Flagu|Slovenia}} |- |Bianca Balti |{{Flagu|Italy}} |- |Chiharu Okunugi |{{Flagu|Japan}} |- |Soo Joo Park |{{Flagu|South Korea}} |- |Jennie Kim |{{Flagu|South Korea}} |- |Toni Garrn |{{Flagu|Germany}} |- |Joan Smalls |{{Flagu|Puerto Rico}} |- |Kati Nescher |{{Flagu|Germany}} |- |Lindsay Ellingson |{{Flagu|United States}} |- |Vlada Roslyakova |{{Flagu|Russia}} |- |Coco Rocha |{{Flagu|Canada}} |- |Christy Turlington |{{Flagu|United States}} |- |Lindsey Wixson |{{Flagu|United States}} |- |Angela Lindvall |{{Flagu|United States}} |- |Gemma Ward |{{Flagu|Australia}} |- |Lara Stone |{{Flagu|Netherlands}} |- |Stella Tennant |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Cara Delevingne |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Kristen Stewart |{{USA}} |} == Shiko gjithashtu == * {{Portal-inline|Chanel|size=tiny}} * Belle Époque * Koleksioni Chanel i gatshëm për veshin * Kostum Pink Chanel e Jacqueline Bouvier Kennedy == Referime == <references group="" responsive=""></references> == Linke të jashtme == * {{Official website|https://www.chanel.com/|name=Chanel homepage}} [[Kategoria:Modë]] [[Kategoria:Marka franceze]] [[Kategoria:Dizajn]] [[Kategoria:Veshje]] [[Kategoria:Kompani franceze]] [[Kategoria:Trende]] [[Kategoria:Kozmetikë]] [[Kategoria:Prodhim]] [[Kategoria:Pages with unreviewed translations]] 5dsxo13p0ex2ynif4kujpnsy4v462pd 2981989 2981988 2026-05-18T18:08:24Z ~2026-29924-52 187727 /* Modele Chanel */ 2981989 wikitext text/x-wiki '''Chanel SA''' ( {{IPAc-en|ʃ|ə|ˈ|n|ɛ|l}} , {{IPA-fr|ʃanɛl|language}} ) është një kompani franceze private e zotëruar nga Alain Wertheimer dhe Gérard Wertheimer, nipërit e Pierre Wertheimer , i cili ishte një partner i hershëm i biznesit të ''"Couturière''" [[Coco Chanel]]. Chanel SA është një [[Dizajni i modës|shtëpi e modës së lartë]] që specializohet në <nowiki><i>haute couture</i></nowiki> dhe veshje, mallra luksoze dhe aksesorë të modës.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Në rininë e saj, Gabrielle Chanel fitoi nofkën ''Coco'' nga koha e saj si një chanteuse (këngëtare franceze). Si njëidzajner eiemodës, Coco Chanel kujdeset për shijen e grave për elegancën në veshje, me bluza dhe kostume, pantallona dhe vfustane dhe stoli ( gurë të çmuar dhe bizhuteri ) të një dizajni të thjeshtë, që zëvendësoi veshjet dhe aksesorët e tepruar, të kufizuar të modës së shekullit të 19-të. Markat e produkteve Chanel janë personalizuar nga modelet e modës dhe aktoret, përfshirë Ines de La Fressange , Catherine Deneuve , Carole Bouquet , Vanessa Paradis , [[Nicole Kidman]] , Anna Mouglalis , [[Audrey Tautou]] , [[Keira Knightley]] , Kristen Stewart dhe [[Marilyn Monroe]] .<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|title=Chanel's new face: Audrey Tautou|last=Laube|first=Mindy|date=7 maj 2008|work=The Age|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510083207/http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|archivedate=10 maj 2008|location=Australia|df=dmy-all}}</ref> Shtëpia e Chanel është e njohur për "fustanin e vogël të ", parfumin nr.No. 5 de nel dhe kostum Chinanel. Përdorimi i trikove prej pëlhure nga Chanel solli veshje që ishin të rehatshme dhe të përballueshme. Chanel revolucionarizoi modën - modën e lartë (haute couture) dhe modën e përditshme (prêt-à-porter) - duke zëvendësuar siluetat të strukturuara, të bazuara në korse dhe trupore , me veshje që ishin funksionale dhe në të njëjtën kohë të hijshme për figurën e gruas . Në vitet 1920, modelet me linja të drejta të dizanjit Chanel couture bënë të famshëm trupin me gjoks të "sheshtë", të cilat ishin të kundërta me modelet e figurës orë me rërë të arritur nga modelet e shekullit të 19-të - Belle Époque të Francës (rreth 1890- 1914) dhe epokën britanike Edwardiane (rreth 1901-1919). Chanel përdori ngjyra të lidhura tradicionalisht me maskulinitetin në Evropë, të tilla si gri dhe blu, për të treguar guximin e karakterit femëror.<ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref><ref>''Kostum ", fq. 52, [[Eyewitness Books|Librat e dëshmitarëve okularë]] .''</ref> Rrobat e Shtëpisë së Chanel përbëheshin nga pëlhurë të bërë me tegela dhe zbukurime prej lëkure; ndërtimi me shtiza përforcon pëlhurën, dizajnin dhe përfundimin, duke prodhuar një veshje që ruan formën dhe funksionin e saj gjatë veshjes. Një shembull i teknikave të tilla të haute couture është kostumi prej leshi Chanel - një fund deri tek gjunjët dhe një xhaketë, të shkurtër dhe të zbukuruar me qëndisje të zezë dhe butona me ngjyrë ari. Aksesorët plotësues ishin këpucët e sheshta me dy ngjyra dhe stolitë, zakonisht një gjerdan me perla dhe një kuletë lëkure.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion" /><ref name="funding">{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|title=Chanel S.A|publisher=Funding Universe|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611075227/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|archivedate=11 qershor 2008|df=dmy-all}}</ref> == Histori == === Epoka e Coco Chanel === ; Themelimi dhe njohja - 1909-1920s '''Shtëpia e Chanel''' (Chanel SA) filloi në vitin 1909 kur Gabrielle Chanel hapi një dyqan për përpunimin e drurit në 160 Boulevard Malesherbes, në katin përdhés të banesës pariziane të biznesmenit socialist të tekstilit Étienne Balsan, i cili ishte i dashuri i saj.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Për shkak se banesa e Balsanit ishte gjithashtu një sallon për elitën franceze të gjuetisë dhe sportit, Chanel pati rastin të takonte ''të dashurat e'' tyre ''gjysmë-mondane'', të cilat, si të tilla ishin gra të modës, tek të cilët burrat e pasur shfaqnin pasurinë e tyre - si rroba me zbukurime, bizhuteri dhe kapele. [[Skeda:Chanel_hat_from_Les_Modes_1912.jpg|majtas|parapamje|242x242px| Aktorja Gabrielle Dorziat duke veshur një kapelë me pendë të Chanel (1912) ]] Coco Chanel kështu mund t'u shiste atyre kapelet që ajo kishte bërë; ajo kështu fitonte të ardhura, pavarësisht nga sponsori i saj financiar, socialisti Balsan. Në rrjedhën e këtyre salloneve, Coco Chanel u shoqërua me Arthur 'Boy' Capel , një lojtar polo anglez dhe shok i Étienne Balsan; për zakon të klasës së lartë shoqërore , Chanel gjithashtu u bë e dashura e Boy Capel. Përkundër kësaj rrethane sociale, Boy Capel e perceptonte si biznesmene të lindur Coco Chanel dhe, në vitin 1910, financoi dyqanin e saj të parë të pavarur, ''Chanel Modes'' , në 21 rue Cambon të Parisit. Për shkak se ai vend tashmë kishte një dyqan veshjesh, konkurrenca e kufizonte Chanel për të shitur vetëm veshje të zakonshme, jo couture. Dy vjet më vonë, në vitin 1913, dyqanet Deyuville dhe Biarritz Couture të Coco Chanel ofruan për shitje rroba sportive për gratë, dizajni praktik i të cilit i lejonte personit që të bënte sport.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref> Në vitin 1923, për të shpjeguar suksesin e rrobave të saj, Coco Chanel tha për ''revistën Harper's Bazaar'' se " thjeshtësia është çelësi i elegancës së vërtetë".<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|title=BUSINESS ABROAD: King of Perfume|date=14 shtator 1953|work=Time|accessdate=28 prill 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100710144413/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|archivedate=10 korrik 2010|df=dmy-all}}</ref> [[Skeda:1965_purple_Chanel_suit.jpg|parapamje|305x305px| Një kostum klasik Chanel, 1965 ]] === Epoka pas Coco === [[Skeda:Chanel_Haute_Couture_Fall-Winter_2011.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Chanel couture nga Lagerfeld: koleksioni Vjeshtë-Dimër 2011-2012 ]] Në vitin 1981, Chanel lançoi Antaeus, një eau de toilette për burrat. Në vitin 1983 [[Karl Lagerfeld]] mori përsipër projektin kryesor për Chanel. Ashtu si Chanel, ai shikoi në të kaluarën si frymëzim për dizanjet e tij. Ai inkorporoi pëlhurat Chanel dhe detaje të tilla si zbukurime të arta, dhe zinxhirë. Lagerfeld mbajti atë që ishte simboli për Chanel por gjithashtu ndihmoi në sjelljen e markës në të sotmen. Në 1994, Chanel kishte një fitim neto të barabartë me € 67 milion në shitjen e € 570 milion në rroba të gatshme dhe ishte shtëpia më fitimprurëse e modës franceze. Në 2018, Chanel njoftoi se do të lëvizte selinë e saj globale në Londër. Në dhjetor 2018, Chanel njoftoi se do të ndalonte lëkurat e leshta dhe ekzotike nga koleksionet e saj. == Identiteti i korporatës == === Logoja === Logoja e Chanel përbëhet nga dy shkronja të kundërta, dy C të kundërta, njëra majtas, njëra djathtas. Logoja i është dhënë Chanel nga Château de Crémat, [[Nice]], dhe nuk është regjistruar si markë tregtare derisa u krijuan dyqanet e para Chanel. Së bashku me krijuesit e tjerë, Chanel është një objektiv i falsifikuesve. Një çantë klasike autentike Chanel shitet rreth US $4,150, ndërsa një falsifikim zakonisht kushton rreth 200 dollarë amerikanë. Duke filluar nga vitet 1990, të gjitha çantat origjinale Chanel ishin të pakta. == Etiketa == ==== Galeri ==== <gallery> Skeda:Chanel 2.55.jpg|Çanta klasike Chanel në lëkurë me tegela, me zinxhirë të dyfishtë rregullues, për ta veshur atë në krah ose në sup. Skeda:Baudouin 1969.jpg|Çanta e Chanel me lëkurë të punuar me tegel, Mbretëresha belge Fabiola dhe bashkëshorti i saj, Mbreti Baudouin, vizituan Shtëpinë e Bardhë të Nixon, në vitin 1969. </gallery> [[Skeda:Ernest_Beaux.jpg|djathtas|parapamje|362x362px| ''Le nez de Chanel'' : parfumeri Ernest Beaux (1881-1961) krijoi Nr. 5 de Chanel në vitin 1921. ]] [[Skeda:CHANEL_No5_parfum.jpg|djathtas|parapamje|454x454px| Chanel prezantoi parfumin nr. 5 në treg në 1922; Ernest Beaux krijoi atë në vitin 1921. ]] === Makiazh dhe kujdesi për lëkurën === Kozmetiket janë produkti më i gjendshëm i Chanel, me sportelet në dyqane në mbarë botën, përfshirë [[Harrods]] , [[Galeries Lafayette]] , [[Bergdorf Goodman]] , [[Hudson's Bay (retailer)|Bay Hudson]] dhe [[David Jones Limited|David Jones]] , [[Wojooh]] , John Lewis, Debenhams, Boots si dhe dyqanet e saj të bukurisë. Linjat e produkteve - Hydra Beauty - Le Blanc - Le Lift - Sublimage - Blue Serum - La Solution 10 de Chanel == Shfaqjet == Në Javën e Modës në [[Paris]], Chanel paraqiti linjën e Pranverës 2016 në një pistë të modeluar si aeroport. == Galeri == <gallery> Skeda:Chanel Store in Prince's Building, Central, Hong Kong--2014-12.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Prince's Building|ndërtesën e Prince]] , [[Hong Kong]] . Skeda:Chanel Display, Rue Cambon, Paris April 2011.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel Cambon, 31 Rue Cambon, 75001 [[Paris, France|Paris, Francë]] . Skeda:Channel headquarters bordercropped.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel joaillerie, [[Place Vendôme]] , Paris, Francë. Skeda:Chanel boutique on Rodeo Drive.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel, Rodeo Drive, [[Beverly Hills]] , Shtetet e Bashkuara. Skeda:Chanel Store Brisbane.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Buenos Aires]] , [[Argentina|Argjentinë]] . </gallery> == Modele Chanel == {| class="wikitable sortable" !Modele !Shtetësia |- |Marie-Hélène Arnaud |{{Flagu|France}} |- |Ines de la Fressange |{{Flagu|France}} |- |Lily Rose Depp |{{Flagu|France}} |- |Sigrid Agren |{{Flagu|France}} |- |Baptiste Giabiconi |{{Flagu|France}} |- |[[Naomi Campbell]] |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Freja Beha Erichsen |{{Flagu|Denmark}} |- |Saskia de Brauw |{{Flagu|Netherlands}} |- |Claudia Schiffer |{{Flagu|Germany}} |- |[[Liu Wen]] |{{Flagu|China}} |- |Song Qian |{{Flagu|China}} |- |Mengyao Xi |{{Flagu|China}} |- |Abbey Lee Kershaw |{{Flagu|Australia}} |- |Sasha Pivovarova |{{Flagu|Russia}} |- |Heidi Mount |{{Flagu|United States}} |- |Micaela Cardenas |{{Flagu|United States}} |- |Magda Laguinge |{{Flagu|Argentina}} |- |Linda Evangelista |{{Flagu|Canada}} |- |Anja Rubik |{{Flagu|Poland}} |- |Kasia Struss |{{Flagu|Poland}} |- |Natasha Poly |{{Flagu|Russia}} |- |Loredana Školaris |{{Flagu|Slovenia}} |- |[[Loredana Školaris]] |{{Flagu|Slovenia}} |- |Bianca Balti |{{Flagu|Italy}} |- |Chiharu Okunugi |{{Flagu|Japan}} |- |Soo Joo Park |{{Flagu|South Korea}} |- |Jennie Kim |{{Flagu|South Korea}} |- |Toni Garrn |{{Flagu|Germany}} |- |Joan Smalls |{{Flagu|Puerto Rico}} |- |Kati Nescher |{{Flagu|Germany}} |- |Lindsay Ellingson |{{Flagu|United States}} |- |Vlada Roslyakova |{{Flagu|Russia}} |- |Coco Rocha |{{Flagu|Canada}} |- |Christy Turlington |{{Flagu|United States}} |- |Lindsey Wixson |{{Flagu|United States}} |- |Angela Lindvall |{{Flagu|United States}} |- |Gemma Ward |{{Flagu|Australia}} |- |Lara Stone |{{Flagu|Netherlands}} |- |Stella Tennant |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Cara Delevingne |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Kristen Stewart |{{USA}} |} == Shiko gjithashtu == * {{Portal-inline|Chanel|size=tiny}} * Belle Époque * Koleksioni Chanel i gatshëm për veshin * Kostum Pink Chanel e Jacqueline Bouvier Kennedy == Referime == <references group="" responsive=""></references> == Linke të jashtme == * {{Official website|https://www.chanel.com/|name=Chanel homepage}} [[Kategoria:Modë]] [[Kategoria:Marka franceze]] [[Kategoria:Dizajn]] [[Kategoria:Veshje]] [[Kategoria:Kompani franceze]] [[Kategoria:Trende]] [[Kategoria:Kozmetikë]] [[Kategoria:Prodhim]] [[Kategoria:Pages with unreviewed translations]] ctw0sdu31918vsmwba1urz7zw3t3ra8 2981990 2981989 2026-05-18T18:09:43Z ~2026-29924-52 187727 /* Modele Chanel */ 2981990 wikitext text/x-wiki '''Chanel SA''' ( {{IPAc-en|ʃ|ə|ˈ|n|ɛ|l}} , {{IPA-fr|ʃanɛl|language}} ) është një kompani franceze private e zotëruar nga Alain Wertheimer dhe Gérard Wertheimer, nipërit e Pierre Wertheimer , i cili ishte një partner i hershëm i biznesit të ''"Couturière''" [[Coco Chanel]]. Chanel SA është një [[Dizajni i modës|shtëpi e modës së lartë]] që specializohet në <nowiki><i>haute couture</i></nowiki> dhe veshje, mallra luksoze dhe aksesorë të modës.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Në rininë e saj, Gabrielle Chanel fitoi nofkën ''Coco'' nga koha e saj si një chanteuse (këngëtare franceze). Si njëidzajner eiemodës, Coco Chanel kujdeset për shijen e grave për elegancën në veshje, me bluza dhe kostume, pantallona dhe vfustane dhe stoli ( gurë të çmuar dhe bizhuteri ) të një dizajni të thjeshtë, që zëvendësoi veshjet dhe aksesorët e tepruar, të kufizuar të modës së shekullit të 19-të. Markat e produkteve Chanel janë personalizuar nga modelet e modës dhe aktoret, përfshirë Ines de La Fressange , Catherine Deneuve , Carole Bouquet , Vanessa Paradis , [[Nicole Kidman]] , Anna Mouglalis , [[Audrey Tautou]] , [[Keira Knightley]] , Kristen Stewart dhe [[Marilyn Monroe]] .<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|title=Chanel's new face: Audrey Tautou|last=Laube|first=Mindy|date=7 maj 2008|work=The Age|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510083207/http://www.theage.com.au/news/beauty/chanels-new-face-audrey-tautou/2008/05/07/1209839712295.html|archivedate=10 maj 2008|location=Australia|df=dmy-all}}</ref> Shtëpia e Chanel është e njohur për "fustanin e vogël të ", parfumin nr.No. 5 de nel dhe kostum Chinanel. Përdorimi i trikove prej pëlhure nga Chanel solli veshje që ishin të rehatshme dhe të përballueshme. Chanel revolucionarizoi modën - modën e lartë (haute couture) dhe modën e përditshme (prêt-à-porter) - duke zëvendësuar siluetat të strukturuara, të bazuara në korse dhe trupore , me veshje që ishin funksionale dhe në të njëjtën kohë të hijshme për figurën e gruas . Në vitet 1920, modelet me linja të drejta të dizanjit Chanel couture bënë të famshëm trupin me gjoks të "sheshtë", të cilat ishin të kundërta me modelet e figurës orë me rërë të arritur nga modelet e shekullit të 19-të - Belle Époque të Francës (rreth 1890- 1914) dhe epokën britanike Edwardiane (rreth 1901-1919). Chanel përdori ngjyra të lidhura tradicionalisht me maskulinitetin në Evropë, të tilla si gri dhe blu, për të treguar guximin e karakterit femëror.<ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref><ref>''Kostum ", fq. 52, [[Eyewitness Books|Librat e dëshmitarëve okularë]] .''</ref> Rrobat e Shtëpisë së Chanel përbëheshin nga pëlhurë të bërë me tegela dhe zbukurime prej lëkure; ndërtimi me shtiza përforcon pëlhurën, dizajnin dhe përfundimin, duke prodhuar një veshje që ruan formën dhe funksionin e saj gjatë veshjes. Një shembull i teknikave të tilla të haute couture është kostumi prej leshi Chanel - një fund deri tek gjunjët dhe një xhaketë, të shkurtër dhe të zbukuruar me qëndisje të zezë dhe butona me ngjyrë ari. Aksesorët plotësues ishin këpucët e sheshta me dy ngjyra dhe stolitë, zakonisht një gjerdan me perla dhe një kuletë lëkure.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion" /><ref name="funding">{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|title=Chanel S.A|publisher=Funding Universe|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611075227/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Chanel-SA-Company-History.html|archivedate=11 qershor 2008|df=dmy-all}}</ref> == Histori == === Epoka e Coco Chanel === ; Themelimi dhe njohja - 1909-1920s '''Shtëpia e Chanel''' (Chanel SA) filloi në vitin 1909 kur Gabrielle Chanel hapi një dyqan për përpunimin e drurit në 160 Boulevard Malesherbes, në katin përdhés të banesës pariziane të biznesmenit socialist të tekstilit Étienne Balsan, i cili ishte i dashuri i saj.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref> Për shkak se banesa e Balsanit ishte gjithashtu një sallon për elitën franceze të gjuetisë dhe sportit, Chanel pati rastin të takonte ''të dashurat e'' tyre ''gjysmë-mondane'', të cilat, si të tilla ishin gra të modës, tek të cilët burrat e pasur shfaqnin pasurinë e tyre - si rroba me zbukurime, bizhuteri dhe kapele. [[Skeda:Chanel_hat_from_Les_Modes_1912.jpg|majtas|parapamje|242x242px| Aktorja Gabrielle Dorziat duke veshur një kapelë me pendë të Chanel (1912) ]] Coco Chanel kështu mund t'u shiste atyre kapelet që ajo kishte bërë; ajo kështu fitonte të ardhura, pavarësisht nga sponsori i saj financiar, socialisti Balsan. Në rrjedhën e këtyre salloneve, Coco Chanel u shoqërua me Arthur 'Boy' Capel , një lojtar polo anglez dhe shok i Étienne Balsan; për zakon të klasës së lartë shoqërore , Chanel gjithashtu u bë e dashura e Boy Capel. Përkundër kësaj rrethane sociale, Boy Capel e perceptonte si biznesmene të lindur Coco Chanel dhe, në vitin 1910, financoi dyqanin e saj të parë të pavarur, ''Chanel Modes'' , në 21 rue Cambon të Parisit. Për shkak se ai vend tashmë kishte një dyqan veshjesh, konkurrenca e kufizonte Chanel për të shitur vetëm veshje të zakonshme, jo couture. Dy vjet më vonë, në vitin 1913, dyqanet Deyuville dhe Biarritz Couture të Coco Chanel ofruan për shitje rroba sportive për gratë, dizajni praktik i të cilit i lejonte personit që të bënte sport.<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref name="ContemporaryFashion">{{cite book|author=Martin, Richard|title=Contemporary fashion|url=https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse|publisher=St. James Press|location=London|year=1995|pages=[https://archive.org/details/contemporaryfash0000unse/page/n750 750]|isbn=1-55862-173-3}}</ref> Në vitin 1923, për të shpjeguar suksesin e rrobave të saj, Coco Chanel tha për ''revistën Harper's Bazaar'' se " thjeshtësia është çelësi i elegancës së vërtetë".<ref name="directory">{{cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|title=Chanel|publisher=Fashion Model Directory|accessdate=19 qershor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027111919/http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/gabrielle-chanel/|archivedate=27 tetor 2010|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|title=BUSINESS ABROAD: King of Perfume|date=14 shtator 1953|work=Time|accessdate=28 prill 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100710144413/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,858285-2,00.html|archivedate=10 korrik 2010|df=dmy-all}}</ref> [[Skeda:1965_purple_Chanel_suit.jpg|parapamje|305x305px| Një kostum klasik Chanel, 1965 ]] === Epoka pas Coco === [[Skeda:Chanel_Haute_Couture_Fall-Winter_2011.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Chanel couture nga Lagerfeld: koleksioni Vjeshtë-Dimër 2011-2012 ]] Në vitin 1981, Chanel lançoi Antaeus, një eau de toilette për burrat. Në vitin 1983 [[Karl Lagerfeld]] mori përsipër projektin kryesor për Chanel. Ashtu si Chanel, ai shikoi në të kaluarën si frymëzim për dizanjet e tij. Ai inkorporoi pëlhurat Chanel dhe detaje të tilla si zbukurime të arta, dhe zinxhirë. Lagerfeld mbajti atë që ishte simboli për Chanel por gjithashtu ndihmoi në sjelljen e markës në të sotmen. Në 1994, Chanel kishte një fitim neto të barabartë me € 67 milion në shitjen e € 570 milion në rroba të gatshme dhe ishte shtëpia më fitimprurëse e modës franceze. Në 2018, Chanel njoftoi se do të lëvizte selinë e saj globale në Londër. Në dhjetor 2018, Chanel njoftoi se do të ndalonte lëkurat e leshta dhe ekzotike nga koleksionet e saj. == Identiteti i korporatës == === Logoja === Logoja e Chanel përbëhet nga dy shkronja të kundërta, dy C të kundërta, njëra majtas, njëra djathtas. Logoja i është dhënë Chanel nga Château de Crémat, [[Nice]], dhe nuk është regjistruar si markë tregtare derisa u krijuan dyqanet e para Chanel. Së bashku me krijuesit e tjerë, Chanel është një objektiv i falsifikuesve. Një çantë klasike autentike Chanel shitet rreth US $4,150, ndërsa një falsifikim zakonisht kushton rreth 200 dollarë amerikanë. Duke filluar nga vitet 1990, të gjitha çantat origjinale Chanel ishin të pakta. == Etiketa == ==== Galeri ==== <gallery> Skeda:Chanel 2.55.jpg|Çanta klasike Chanel në lëkurë me tegela, me zinxhirë të dyfishtë rregullues, për ta veshur atë në krah ose në sup. Skeda:Baudouin 1969.jpg|Çanta e Chanel me lëkurë të punuar me tegel, Mbretëresha belge Fabiola dhe bashkëshorti i saj, Mbreti Baudouin, vizituan Shtëpinë e Bardhë të Nixon, në vitin 1969. </gallery> [[Skeda:Ernest_Beaux.jpg|djathtas|parapamje|362x362px| ''Le nez de Chanel'' : parfumeri Ernest Beaux (1881-1961) krijoi Nr. 5 de Chanel në vitin 1921. ]] [[Skeda:CHANEL_No5_parfum.jpg|djathtas|parapamje|454x454px| Chanel prezantoi parfumin nr. 5 në treg në 1922; Ernest Beaux krijoi atë në vitin 1921. ]] === Makiazh dhe kujdesi për lëkurën === Kozmetiket janë produkti më i gjendshëm i Chanel, me sportelet në dyqane në mbarë botën, përfshirë [[Harrods]] , [[Galeries Lafayette]] , [[Bergdorf Goodman]] , [[Hudson's Bay (retailer)|Bay Hudson]] dhe [[David Jones Limited|David Jones]] , [[Wojooh]] , John Lewis, Debenhams, Boots si dhe dyqanet e saj të bukurisë. Linjat e produkteve - Hydra Beauty - Le Blanc - Le Lift - Sublimage - Blue Serum - La Solution 10 de Chanel == Shfaqjet == Në Javën e Modës në [[Paris]], Chanel paraqiti linjën e Pranverës 2016 në një pistë të modeluar si aeroport. == Galeri == <gallery> Skeda:Chanel Store in Prince's Building, Central, Hong Kong--2014-12.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Prince's Building|ndërtesën e Prince]] , [[Hong Kong]] . Skeda:Chanel Display, Rue Cambon, Paris April 2011.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel Cambon, 31 Rue Cambon, 75001 [[Paris, France|Paris, Francë]] . Skeda:Channel headquarters bordercropped.jpg|<nowiki> </nowiki>Chanel joaillerie, [[Place Vendôme]] , Paris, Francë. Skeda:Chanel boutique on Rodeo Drive.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel, Rodeo Drive, [[Beverly Hills]] , Shtetet e Bashkuara. Skeda:Chanel Store Brisbane.jpg|<nowiki> </nowiki>Dyqani Chanel në [[Buenos Aires]] , [[Argentina|Argjentinë]] . </gallery> == Modele Chanel == {| class="wikitable sortable" !Modele !Shtetësia |- |Marie-Hélène Arnaud |{{Flagu|France}} |- |Ines de la Fressange |{{Flagu|France}} |- |Lily Rose Depp |{{Flagu|France}} |- |Sigrid Agren |{{Flagu|France}} |- |Baptiste Giabiconi |{{Flagu|France}} |- |[[Naomi Campbell]] |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Freja Beha Erichsen |{{Flagu|Denmark}} |- |Saskia de Brauw |{{Flagu|Netherlands}} |- |Claudia Schiffer |{{Flagu|Germany}} |- |[[Liu Wen]] |{{Flagu|China}} |- |Song Qian |{{Flagu|China}} |- |Mengyao Xi |{{Flagu|China}} |- |Abbey Lee Kershaw |{{Flagu|Australia}} |- |Sasha Pivovarova |{{Flagu|Russia}} |- |Heidi Mount |{{Flagu|United States}} |- |Micaela Cardenas |{{Flagu|United States}} |- |Magda Laguinge |{{Flagu|Argentina}} |- |Linda Evangelista |{{Flagu|Canada}} |- |Anja Rubik |{{Flagu|Poland}} |- |Kasia Struss |{{Flagu|Poland}} |- |Natasha Poly |{{Flagu|Russia}} |- |[[Loredana Školaris]] |{{Flagu|Slovenia}} |- |Bianca Balti |{{Flagu|Italy}} |- |Chiharu Okunugi |{{Flagu|Japan}} |- |Soo Joo Park |{{Flagu|South Korea}} |- |Jennie Kim |{{Flagu|South Korea}} |- |Toni Garrn |{{Flagu|Germany}} |- |Joan Smalls |{{Flagu|Puerto Rico}} |- |Kati Nescher |{{Flagu|Germany}} |- |Lindsay Ellingson |{{Flagu|United States}} |- |Vlada Roslyakova |{{Flagu|Russia}} |- |Coco Rocha |{{Flagu|Canada}} |- |Christy Turlington |{{Flagu|United States}} |- |Lindsey Wixson |{{Flagu|United States}} |- |Angela Lindvall |{{Flagu|United States}} |- |Gemma Ward |{{Flagu|Australia}} |- |Lara Stone |{{Flagu|Netherlands}} |- |Stella Tennant |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Cara Delevingne |{{Flagu|United Kingdom}} |- |Kristen Stewart |{{USA}} |} == Shiko gjithashtu == * {{Portal-inline|Chanel|size=tiny}} * Belle Époque * Koleksioni Chanel i gatshëm për veshin * Kostum Pink Chanel e Jacqueline Bouvier Kennedy == Referime == <references group="" responsive=""></references> == Linke të jashtme == * {{Official website|https://www.chanel.com/|name=Chanel homepage}} [[Kategoria:Modë]] [[Kategoria:Marka franceze]] [[Kategoria:Dizajn]] [[Kategoria:Veshje]] [[Kategoria:Kompani franceze]] [[Kategoria:Trende]] [[Kategoria:Kozmetikë]] [[Kategoria:Prodhim]] [[Kategoria:Pages with unreviewed translations]] 6f85q9yqcl3dppxvuq7v3crk4nnpfch Skllavëria në Perandorinë Osmane 0 261092 2981947 2954947 2026-05-18T17:12:28Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981947 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Gefangene_Schriften_gegen_Constantinopel_gebracht_-_Schweigger_Salomon_-_1608.jpg|parapamje|350x350px| Osmanët me skllevërit e krishterë të paraqitur në një gravurë të vitit 1608 në raportin e Salomon Schweigger mbi një udhëtim të vitit 1578. ]] '''Skllavëria në Perandorinë Osmane''' ishte e lejuar dhe pjesë e rëndësishme e ekonomisë dhe shoqërisë [[Perandoria Osmane|osmane]].<ref>{{cite web|url=http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html|title=Supply of Slaves|access-date=16 mars 2019|archive-date=4 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504102244/http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html|url-status=dead}}</ref> Burimet kryesore të skllevërve ishin robërit e luftës dhe ekspeditat e organizuara në [[Afrika lindore|Afrikën]] [[Afrika veriore|Veriore]] dhe [[Afrika lindore|Lindore]], [[Evropa lindore|Europën Lindore]], [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]] dhe [[Kaukazi (regjion)|Kaukaz]]. Është raportuar se çmimi i shitjes së skllevërve binte pas fushatave të mëdha ushtarake.<ref name="Spyropoulos">Spyropoulos Yannis, Slaves and freedmen in 17th- and early 18th-century Ottoman Crete, ''Turcica'', 46, 2015, p. 181, 182.</ref> Në [[Stambolli|Stamboll]], qendra administrative dhe politike e Perandorisë Osmane, në vitin 1609 rreth një e pesta e popullsisë përbëhej nga skllevërit.<ref>[http://www.britannica.com/blackhistory/article-24157 Welcome to Encyclopædia Britannica's Guide to Black History].</ref> Statistikat doganore të shekujve 16 dhe 17 sugjerojnë se importi shtesë i skllevërve të Stambollit nga [[Deti i Zi]] mund të ketë qenë rreth 2.5 milion në vitet 1450-1700.<ref>The Cambridge World History of Slavery: Volume 3, AD 1420–AD 1804</ref> Edhe pas disa masave për ndalimin e skllavërisë në fund të shekullit të 19-të, praktika vazhdoi e papakësuar edhe në fillim të shekullit të 20-të. Edhe në vitin 1908, femrat skllave shiteshin në Perandorinë Osmane.<ref name="Dursteler2006">{{cite book|author=Eric Dursteler|title=Venetians in Constantinople: Nation, Identity, and Coexistence in the Early Modern Mediterranean|url=https://books.google.com/books?id=LF8uer6PMfAC&pg=PA72|year=2006|publisher=JHU Press|isbn=978-0-8018-8324-8|page=72}}</ref> Skllavëria seksuale ishte pjesë kryesore e sistemit osman të skllavërisë përgjatë gjithë historisë së këtij institucioni.<ref name="Schierbrand1886">{{cite news|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1886/03/28/106300694.pdf|title=Slaves sold to the Turk; How the vile traffic is still carried on in the East. Sights our correspondent saw for twenty dollars--in the house of a grand old Turk of a dealer.|author=Wolf Von Schierbrand|date=28 mars 1886|newspaper=[[The New York Times]]|accessdate=19 janar 2011|author-link=Wolf Curt von Schierbrand}}</ref><ref name="Zilfi2010">Madeline C. Zilfi ''Women and slavery in the late Ottoman Empire'' Cambridge University Press, 2010</ref> Një anëtar i klasës së skllavit osman, i quajtur ''[[wiktionary:kul#Turkish|kul]]'' në [[Gjuha turke|turqisht]] , mund të arrinte një status të lartë. Rojet tredhura të haremit dhe [[Jeniçeri|jeniçerët]] janë disa nga pozicionet më të njohura që një skllav mund të mbante.<ref>Fisher, A. (1980). Chattel slavery in the Ottoman empire. ''Slavery and Abolition'', ''1''(1), 25-45.</ref>  Shumë zyrtarë vetë zotëronin një numër të madh skllevërish, edhe pse vetë [[Lista e sulltanëve të Perandorisë Osmane|Sulltani]] ishte në pronësi shumë më të madhe. == Skllavëria e hershme osmane == Në mesin e shekullit të 14-të, sulltan [[Murati I|Murat Hani]] krijoi një ushtri skllevërish, të quajtur ''Kapëkullu'' . Forca e re u bazua në hakun e Sulltanit për një të pestën e plaçkës së luftës, të cilën ai e interpretoi për të përfshirë robërit e luftës. Skllevërit u konvertuan në [[Islami|Islam]] dhe u trajnuan për shërbimin personal të sulltanit. {{citation needed|date=janar 2019}} Sistemi i ''[[Devshirmeja|devshirmes]]'' mund të konsiderohet si një formë skllavërie, sepse sulltanët kishin fuqi absolute mbi ta.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/history/slavery_1.shtml#section_4|title=BBC - Religions - Islam: Slavery in Islam|language=en-GB|access-date=2018-10-03}}</ref> Skllevërit u tregtuan në pazare të veçanta të quajtura "Esir" ose "Yesir" që gjendeshin në shumicën e shehreve (qyteteve). Sulltan [[Mehmet Fatihu|Mehmeti II]] krijoi pazarin e parë të skllevërve osmanë në Kostandinopojë në vitin 1460. Sipas Nicolas de Nicolay, kishte skllevër të të gjitha moshave dhe të dy gjinive, ata shfaqeshin lakuriq për t'u kontrolluar imtësisht nga blerësit e mundshëm - sidomos fëmijët dhe gratë e reja.<ref>{{cite web|url=http://www.dlir.org/archive/archive/files/bogazici_1978_vol-6_p149-174_95c6548ada.pdf|date=11 janar 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111084616/http://www.dlir.org/archive/archive/files/bogazici_1978_vol-6_p149-174_95c6548ada.pdf|archivedate=11 janar 2012}}</ref> == Skllavëria osmane në Evropën Qendrore dhe Lindore == [[Skeda:Janissary_Recruitment_in_the_Balkans-Suleymanname.jpg|parapamje|293x293px| Një miniaturë osmane e cila tregon fëmijët e Ballkanit të marrë si ushtarë-skllevër ]] Në ''[[Devshirmeja|devshirme]]'', që nënkupton "haraç në gjak" ose "mbledhjen e fëmijëve", djemtë e rinj të krishterë nga [[Gadishulli Ballkanik|Ballkani]] dhe [[Anadolli|Anatolia]] u morën nga shtëpitë dhe familjet e tyre, u konvertuan në Islam dhe u regjistruan në degën më të famshme të ''Kapikulit'', [[Jeniçeri|jeniçerët]], një klasë asqerësh të veçantë të [[Ushtria osmane|ushtrisë osmane]] që u bë një fraksion vendimtar në pushtimet osmane të Evropës .<ref>{{cite web|url=http://www.everything2.com/index.pl?node_id=266205|title=Janissary - Everything2.com|website=www.everything2.com}}</ref> Shumica e komandantëve ushtarakë të forcave osmane, administratorë imperialë dhe sundues ''de facto'' të Perandorisë, si Sokollu Mehmed Pasha, u rekrutuan në këtë mënyrë.<ref>{{cite web|url=http://www.fordham.edu/halsall/med/lewis1.html|title=Lewis. Race and Slavery in the Middle East|access-date=16 mars 2019|archive-date=1 prill 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010401012040/http://www.fordham.edu/halsall/med/lewis1.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://schonwalder.com/Such-n-Such/huns.htm|title=Schonwalder.com|website=schonwalder.com|access-date=16 mars 2019|archive-date=18 tetor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061018065828/http://schonwalder.com/Such-n-Such/huns.htm|url-status=dead}}</ref> Deri në vitin 1609, forcat ''Kapıkulu'' të ''sulltanit'' u rritën në rreth 100,000.<ref name="coursesa.matrix.msu.edu">{{cite web|url=http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html|title=In the Service of the State and Military Class|access-date=16 mars 2019|archive-date=4 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504102244/http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html|url-status=dead}}</ref> Një kronikë Hutterite raporton se në vitin 1605, gjatë Luftës së Gjatë Turke, rreth 240 Hutteritë u rrëmbyen nga shtëpitë e tyre në Hungari të Epërme nga ushtria turke osmane dhe aleatët e tyre tatarë pastaj u shitën në skllavëri otomane.<ref>[//en.wikipedia.org/wiki/John_A._Hostetler John A. Hostetler]: ''Hutterite Society'', Baltimore 1974, page 63.</ref><ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Waldner Johannes Waldner]: ''Das Klein-Geschichtsbuch der Hutterischen Brüder'', Philadelphia, 1947, page 203.</ref> Skllavëria e brendshme nuk ishte aq e zakonshme sa skllavëria ushtarake. Në bazë të një liste pasurish që u përkisnin anëtarëve të klasës sunduese të mbajtur në [[Edreneja|Edrene]] midis 1545 dhe 1659, u mblodhën të dhënat e mëposhtme: nga 93 prona, 41 kishin skllevër. Numri i përgjithshëm i skllevërve në pronat ishte 140; 54 femra dhe 86 meshkuj. 134 prej tyre mbanin emra myslimanë, 5 nuk ishin definuar dhe 1 ishte një grua e krishterë. Disa nga këta skllevër duket se janë punësuar në ferma. Përfundimisht, klasa në pushtet, për shkak të përdorimit të gjerë të skllevërve luftarakë dhe për shkak të kapacitetit të saj të lartë blerës, padyshim ishte grupi më i madh që mbajti tregun e skllevërve të gjallë në Perandorinë Osmane. Skllavëria rurale ishte kryesisht fenomen endemik në rajonin e [[Kaukazi (rajon)|Kaukazit]], i cili u përhap në Anadoll dhe në Rumeli pas migracionit çerkez më 1864.<ref>{{cite web|url=http://chnm.gmu.edu/lostmuseum/lm/311/|title="Horrible Traffic in Circassian Women—Infanticide in Turkey," New York Daily Times, August 6, 1856|website=chnm.gmu.edu}}</ref> Konfliktet shpesh u shfaqën brenda komunitetit të emigrantëve.<ref>{{cite web|url=http://www.circassiancanada.com/tr/arastirma/osmanli_imparatorlugunda_kolelik.htm|title=Osmanlı İmparatorluğu'nda Kölelik|accessdate=2007-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221220221/http://www.circassiancanada.com/tr/arastirma/osmanli_imparatorlugunda_kolelik.htm|archivedate=21 shkurt 2006}}</ref> [[Hanllëku e Krimesë]] mbajti një tregti masive të skllevërve me Perandorinë Osmane dhe Lindjen e Mesme deri në fillim të shekullit të tetëmbëdhjetë. Në një seri ekspeditash skllavëruese të njohura në mënyrë eufemiste si " korrja e stepës", [[tatarët e Krimesë]] robëruan fshatarët sllavë lindorë . Komonuelthi polak-lituanez dhe Rusia pësuan një seri pushtimesh ''tatariste'', qëllimi i së cilës ishte të plaçkiteshin dhe të mblidhnin njerëz për t'i skllavëruar".<ref>{{cite web|url=http://www.avalanchepress.com/Soldier_Khan.php|title=Avalanche Press|website=www.avalanchepress.com}}</ref> Zona kufitare në juglindje ishte në një gjendje gjysmë të përhershme lufte deri në shekullin e 18-të. Është llogaritur se deri në 75% të popullsisë së Krimesë përbëhej nga skllevër ose skllevër të liruar.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/blackhistory/article-24157|title=Historical survey > Slave societies}}</ref> === Çmimet dhe taksat === Një studim i pazarit të skllevërve të [[Gjiriti nën Perandorinë Osmane|Kretës gjatë periudhës Osmane]] prodhon detaje rreth çmimeve të skllevërve. Faktorë të tillë si mosha, ngjyra e lëkurës, virgjëria etj. ndikuan dukshëm në çmime. Skllevërit më të shtrenjtë ishin ata midis moshës 10 dhe 35 vjeç, me çmimet më të larta për çupat e virgjëra evropiane të moshave 13-25 vjeç dhe çunat e rinj. Skllevërit më të lirë ishin ata me aftësi të kufizuara dhe të Afrikës sub-sahariane. Çmimet në [[Gjiriti|Kretë]] shkonin në mes të 65 dhe 150 ''"esedi gurush"''. Por edhe çmimet më të ulta ishin të përballueshme vetëm për personat me të ardhura të larta. Për shembull, në vitin 1717 një djalë 12-vjeçar me aftësi të kufizuara mendore u shit për 27 ''gurush'', një shumë që mund të blinte në të njëjtin vit 462 {{convert|462|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|462|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|462|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|462|kg|lbs|abbr=on}} e mishit të qengjit, 933 {{convert|933|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|933|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|933|kg|lbs|abbr=on}} {{convert|933|kg|lbs|abbr=on}} të bukës ose 1,385 {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} {{convert|1,385|l|gal|abbr=on}} të qumështit. Në vitin 1671 një skllave femër u shit në Kretë për 350 ''guruşh'' , ndërsa në të njëjtën kohë vlera e një shtëpie të madhe me dy kate me një kopsht në Chania ishte 300 ''guruş''  Kishte tatime të ndryshme për importin dhe shitjen e skllevërve. Një prej tyre ishte ''tatimi'' " ''pençik'' " ose " ''penç-yek'' ", fjalë për fjalë do të thotë "një e pesta". Osmanët ndoshta filluan të mbledhin ''pençik'' në kohën e Sulltan [[Murati I|Muratit I]] (1362-1389). ''Pençiku'' u mblodh si në të holla ashtu edhe në natyrë, duke përfshirë edhe skllevërit. Taksat nuk u mblodhën në disa raste të robërve të luftës. Me robër lufte, skllevërve u është dhënë asqerëve dhe oficerëve si një motiv për të marrë pjesë në luftë. Kapja e skllevërve të arratisur ishte detyrë e individëve të quajtur "''javaxhinj'' ". Kushdo që gjente një skllav të arratisur, merrte një shpërblim të sihariqit nga ''javanxhiu ''dhe ky i fundit e merrte pagesën plus shpenzimet e tjera nga pronari i skllevërve. Skllevërit gjithashtu mund të merreshin me qira, të trashëgoheshin, të liheshin peng, të shkëmbeheshin ose të dhuroheshin.<ref>For slaves offered as gifts to the sultan and other high-rank officials, see Reindl-Kiel, Hedda. [http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=issue&journal_code=TURC&issue=0&vol=41 Power and Submission: Gifting at Royal Circumcision Festivals in the Ottoman Empire (16th-18th Centuries)]. Turcica, Vol.41, 2009, p. 53.</ref> == Ekspeditat skllavëruese Barbary == Për shekuj me radhë, anijet e mëdha në Mesdhe u mbështetën në skllevërit e galerave evropiane që furnizoheshin nga tregtarët osmanë dhe berberë të skllevërve. Qindra mijëra evropianë u kapën nga piratët Barbary dhe u shitën si skllevër në [[Afrika veriore|Afrikën e Veriut]] dhe në Perandorinë Osmane midis shekujve 16 dhe 19.<ref>{{Cite web|url=http://researchnews.osu.edu/archive/whtslav.htm|title=''When Europeans were slaves: Research suggests white slavery was much more common than previously believed''|url-status=dead|access-date=16 mars 2019|archive-date=25 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725220038/http://researchnews.osu.edu/archive/whtslav.htm}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/british/empire_seapower/white_slaves_01.shtml|title=BBC - History - British History in depth: British Slaves on the Barbary Coast}}</ref> Këto inkursione skllavëruese u kryen kryesisht nga [[arabët]] dhe berberët në vend të turqve osmanë. Sidoqoftë, gjatë kulmit të tregtisë së Barbary me skllevër në shekujt e 16-të dhe 17-të, shtetet Barbary iu nënshtruan juridiksionit osman dhe u sunduan nga [[Pasha|pashallarë]] osmanë. Për më tepër, shumë skllevër të skllavëruar nga marinarët Barbary ishin shitur në lindje në territoret osmane para, gjatë dhe pas periudhës Barbare të sundimit osman.<ref>Milton, G. (2005). ''White gold: the extraordinary story of Thomas Pellow and Islam's one million white slaves''. Macmillan.</ref><ref>Maddison, A. (2007). ''Contours of the world economy 1-2030 AD: Essays in macro-economic history''. Oxford University Press.</ref> [[Skeda:Captain_walter_croker_horror_stricken_at_algiers_1815.jpg|djathtas|parapamje|300x300px| Ilustrim i vitit 1815 i një kapiteni britanik të tronditur kur pa të krishterët duke punonuar si skllevër në [[Algjer]] . ]] == Skllevërit  e zinj == Meqë kishte kufizime për skllavërimin e myslimanëve dhe të " [[Ehli Kitabi|Njerëzve të Librit]] " (hebrenjtë dhe të krishterët), zonat pagane në Afrikë ishin një burim i përhapur i skllevërve. Të njohur si Zanj ( njerëz të zinj,<ref name="Tlosfea">{{cite book|last1=Khalid|first1=Abdallah|title=The Liberation of Swahili from European Appropriation|date=1977|publisher=East African Literature Bureau|page=38|url=https://www.google.com/books?id=M4QOAAAAYAAJ|accessdate=10 qershor 2014}}</ref> ) këta skllevër kryesisht u morën nga rajoni i Liqeneve të mëdha të Afrikës, si dhe nga [[Afrika qendrore|Afrika Qendrore]].<ref name="Ftadttb">{{cite book|last=Tinker|first=Keith L.|title=The African Diaspora to the Bahamas: The Story of the Migration of People of African Descent to the Bahamas|date=2012|publisher=FriesenPress|isbn=978-1460205549|page=9|url=https://www.google.com/books?id=nvF-xJQsUrgC}}</ref> Skllevërit e zinj ishin të punësuar në familje, në plantacione dhe në ushtri si ushtarë skllevër. Në përgjithësi ishin inferiorë ndaj skllevërve evropianë dhe të bardhë (kaukazianë).<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oo_AetRkC9UC&pg=PA99|title=Women and Slavery in the Late Ottoman Empire: The Design of Difference|first=Madeline|last=Zilfi|date=22 mars 2010|publisher=Cambridge University Press|via=Google Books|isbn=9780521515832}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=Evlsm2PnWNsC&pg=PA167&dq=ghulam+devsirme&hl=en&sa=X&ei=7-RbUYfmI83TPIrJgagG&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=ghulam&f=false Michael N.M., Kappler M. & Gavriel E. (eds.), ''Ottoman Cyprus'', Otto Harrassowitz GmbH & Co., Wiesbaden, 2009, p. 168, 169.]</ref> Një nga mënyrat e vetme për skllevërit e zinj për të shërbyer në rolet e rangut të lartë ishte të qenurit një nga eunukët afrikanë të pallatit sulltanor osman.<ref>{{Cite book|title=Race and Slavery in the Middle East: An Historical Enquiry|url=https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi|last=Lewis|first=Bernard|publisher=Oxford University Press|year=1990|isbn=978-0195053265|location=New York, New York|pages=[https://archive.org/details/raceslaveryinmid0000lewi/page/76 76]}}</ref> Ky pozicion është përdorur si një mjet politik nga Sulltan [[Murati III|Murad III]] si një përpjekje për të destabilizuar Vezirin e Madh duke futur një burim tjetër pushteti në kryeqytet.<ref>{{Cite book|title=The Early Modern Ottomans: Remapping the Empire|last=Tezcan|first=Baki|publisher=Cambridge University Press|year=2007|isbn=978-0521520850|editor-last=Aksan|editor-first=Virginia|location=Cambridge|pages=177|chapter=Politics of early modern Ottoman historiography|editor-last2=Goffman|editor-first2=Daniel}}</ref> Sot, mijëra turq afrikanë , pasardhës të skllevërve Zanj në Perandorinë Osmane, vazhdojnë të jetojnë në [[Turqia|Turqinë]] e sotme. Mustafa Olpak, i cili është një Afro-Turk, themeloi organizatën e parë të njohur zyrtarisht të Afro-turqve, Shoqërinë Afrikane të Kulturës dhe Solidaritetit (Afrikalılar Kültür ve Dayanışma Derneği) në Ayvalık . Olpak pohon se rreth 2.000 afro-turq jetojnë në Turqinë moderne.<ref>{{cite web|url=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=164554|title=Afro-Turks meet to celebrate Obama inauguration|work=Today's Zaman|date=20 janar 2009|accessdate=22 janar 2009|publisher=Todayszaman.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090218145519/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=164554|archivedate=18 shkurt 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenational.ae/arts-culture/esmeray-the-untold-story-of-an-afro-turk-music-star-1.166767|title=Esmeray: the untold story of an Afro-Turk music star|work=The National|date=22 mars 2016|accessdate=22 mars 2016|publisher=thenational.ae}}</ref> == Robëreshat e haremit të sulltanit == [[Skeda:Jean-Baptiste_van_Mour_010.jpg|parapamje|235x235px| Një pikturë e shekullit të 18-të e haremit të Sulltan Ahmetit III , nga Jean Baptiste Vanmour . ]] Konubinat e Sulltanit Osman përbëheshin kryesisht nga skllevërit e blerë. Konkubinat e sulltanit ishin përgjithësisht me origjinë të krishterë. Nëna e një sulltani, ndonëse teknikishte skllave, mori titullin e fuqishëm të ''[[Valide Sulltana|Valide Sulltan]]''. Një shembull i dukshëm ishte [[Sulltanesha Kosem|Kösem Sultan]], bija e një prifti grek, e cili do të dominonte Perandorinë Osmane gjatë dekadave të para të shekullit të 17-të.<ref>See generally Jay Winik (2007), ''The Great Upheaval''.</ref> Rokselana (gjithashtu e njohur si ''Hürrem Sultan'' ), një tjetër shembull, ishte gruaja e preferuar e [[Sulejmani I|Sulejmanit I]] .<ref>{{Cite web|url=http://www.iudergi.com/tr/index.php/tarih/article/download/3733/3385|title=Ayşe Özakbaş, Hürrem Sultan, Tarih Dergisi, Sayı 36, 2000|url-status=dead|access-date=16 mars 2019|archive-date=13 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120113000232/http://www.iudergi.com/tr/index.php/tarih/article/download/3733/3385}}</ref> == Skllavëria seksuale == [[Skeda:Kuchek_Hanem_-_19th_century_dancer_01.jpg|parapamje|312x312px| Një fotografi e shekullit të 19-të e një Köçek-u, një djalosh skllav i veshur si femër, i cili nganjëherë përdorej për qëllime homoseksuale. ]] Çerkezet, sirianet dhe nubianet ishin tri racat kryesore të femrave të cilat shiteshin si skllave seksuale në Perandorinë Osmane. Vajzat çerkeze përshkruhen si të ndershme dhe me lëkurë të çelët, dhe skllavëroheshin shpesh nga [[Tatarët]] e [[Krimea|Krimesë]], pastaj shiteshin tek osmanët. Ato ishin më të shtrenjtat. Çmimi i tyre arrinte deri në 500 [[Paund sterlina|sterlina]] për copë dhe ishin më të preferuarat për turqit. Të dytat për kah popullariteti ishin gocat siriane, me sytë e tyre të errëta, flokë të errëta dhe lëkurë të lehta kafe. Ato vinin kryesisht nga rajonet bregdetare të [[Anadolli|Anadollit]]. Çmimi i tyre mund të arrinte deri në 30 sterlina. Ata u përshkruan si "figura të mira kur ishin të rinj". Vajzat nubiane ishin më të lira dhe më pak të njohura, duke marrë deri në 20 paundë sterlina. Përgjatë shekujve 18 dhe 19, skllavëria seksuale nuk ishte vetëm pjesë thelbësore e praktikës osmane, por një komponent vital i qeverisjes perandorake dhe riprodhimit social të elitës. Çunat gjithashtu mund të bëheshin skllevër seksualë, edhe pse zakonisht punonin në vende të tilla si [[Hamami|hamamet]] dhe kafenetë. Ata bëheshin ''[[Hamami|tellakë]] ''( ''[[Hamami|masazhistë]])'', ''koqekë'' (valltarë të veshur si femra) ose ''sāqīs'' (''derdhës të'' verës) për sa kohë që ishin të rinj dhe pa mjekër.<ref>Madeline C. Zilfi ''Women and slavery in the late Ottoman Empire'' Cambridge University Press, 2010 p74-75, 115, 186-188, 191-192</ref> == Rënia dhe shuarja e skllavërisë osmane == Duke iu përgjigjur ndikimit dhe presionit të vendeve evropiane në shekullin e 19-të, Perandoria filloi të merrte hapa për të kufizuar tregtinë e skllevërve, e cila kishte qenë e lejuar nën ligjin osman që nga fillimi i perandorisë. Një nga fushatat e rëndësishme kundër skllavërisë osmane dhe tregtisë së skllevërve u zhvillua në Kaukaz nga autoritetet ruse.<ref>L.Kurtynova-d'Herlugnan, The Tsar's Abolitionists, Leiden, Brill, 2010</ref> Janë nxjerrë një sërë dekretesh që kufizuan fillimisht skllavërinë e njerëzve të bardhë, dhe më pas atë të të gjitha racave dhe feve. Në vitin 1830, një ''firman i ''Sulltan [[Mahmuti II|Mahmudit II i]] dha liri skllevërve të bardhë. Në këtë kategori përfshiheshin edhe çerkezët, të cilët kishin zakon t'i shisnin fëmijët e tyre, grekët e rebeluar kundër Perandorisë më 1821 dhe disa të tjerë.<ref name="George Young">{{cite web|url=https://archive.org/details/corpsdedroitott03turkgoog|title=Corps de droit ottoman: recueil des codes, lois, règlements, ordonnances et …|first=Turkey|last=George Young|date=27 tetor 2017|publisher=The Clarendon Press|via=Internet Archive}}</ref> Në përpjekje të radhës për të çrrënjosur skllavërinë, në tetor 1854 u nxor një tjetër ''firman që'' shfuqizonte tregtinë e [[Gjeorgjianët|gjeorgjianëve]] dhe çerkezëve.<ref>Badem, C. (2017). ''The Ottoman Crimean War (1853-1856)''. Brill. p353-356</ref> Më vonë, trafikimi i skllevërve u ndalua në praktikë duke zbatuar kushte specifike të skllavërisë në ''[[Sheriati|sheriat]]'' , ligjin islam, edhe pse sheriati në princip lejon skllavërinë. Për shembull, sipas një dispozite, një person i kapur nuk mund të mbetej skllav nëse ishte mysliman para se të kapej. Për më tepër, ata nuk mund të kapeshin me ligj pa një deklaratë formale të luftës dhe vetëm Sulltani mund të bënte një deklaratë të tillë. Meqë sulltanët e fundit osmanë dëshironin të ndalonin skllavërinë, ata nuk autorizonin inkursione me qëllim të skllavërimit të njerëzve dhe në këtë mënyrë e bëri efektivisht të paligjshëme sigurimin e skllevërve të rinj, edhe pse ata që tashmë ishin në skllavëri mbetën skllevër.<ref>[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fputn%2Fputn0005%2F&tif=00623.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABK9283-0005-235 "Slavery in the Ottoman Empire"].</ref><ref>See also the seminal writing on the subject by Egyptian Ottoman Ahmad Shafiq Pasha, who wrote the highly influential book "L'Esclavage au Point de vue Musulman." ("Slavery from a Muslim Perspective").</ref> [[Xhonturqit|Turqit e rinj]] ndërmorën masa kundër skllavërisë në fillim të shekullit të 20-të.<ref>{{cite book|last1=Erdem|first1=Y. Hakan|title=Slavery in the Ottoman Empire and its Demise 1800-1909|date=1996|publisher=MacMillan Press Ltd|isbn=978-1-349-39557-6|page=149|url=https://books.google.com/books?id=dyZ-DAAAQBAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|accessdate=19 tetor 2018}}</ref> Skllevërit personalë të sulltan [[Abdyl Hamiti II|Abdyl Hamidit II]] u liruan në vitin 1909, por pjesëtarët e [[Osmanllinjtë|dinastisë]] së tij u lejuan të mbajnë skllevërit e tyre. [[Mustafa Qemal Ataturku|Mustafa Kemal Ataturku]] i dha fund skllavërisë në [[Turqia|Republikën Turke]], por në një mënyrë ambivalente. Turqia priti deri në vitin 1933 për të ratifikuar Konventën [[Lidhja e Kombeve|e Lidhjes së Kombeve të]] vitit 1926 mbi heqjen e skllavërisë. Shitjet ilegale të vajzave u raportuan në fillim të viteve 1930. Legjislacioni që ndalonte shprehimisht skllavërinë, u miratua në vitin 1964.<ref>[https://books.google.gr/books?id=ZW9DjTAox6EC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Napoleon&f=false W. G. Clarence-Smith, "Islam and the Abolition of Slavery", C. Hurst & Co. Publishers, 2006, p.110]</ref> == Shënime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Politika të Perandorisë Osmane‎]] [[Kategoria:Skllavëri|Perandoria Osmane]] 98x5greukimv54ozqdkegk82egf0im9 MerrJep.al 0 263487 2981881 2981671 2026-05-18T14:27:45Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 largim i materialit promovues-reklamues, pa referenca. me gjasa artikulli meriton grisjen, por kaq është minimumi i infos që mendoj është e përshtatshme nëse ska referenca. 2981881 wikitext text/x-wiki <!--- KUJDES, mos e fshi këtë rresht. --->{{Infobox website | name = MerrJep.al | logo = | screenshot =[[File:Merrjepal homepage screenshot.png|thumb|Homepage of MerrJep.al, an online classifieds marketplace in Albania.]] | caption = | collapsible = <!-- "yes" or "no" --> | url = https://www.merrjep.al/ | type = | registration = | language = [[Albanian language|Albanian]] | programming language = | owner = | revenue = | alexa = {{Gain}} 7,190 ({{as of|2019|05|05|alt=May 2019}})<ref name="alexa">{{cite web|url=https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al|title=MerrJep.al Site Info|publisher=[[Alexa Internet]]|accessdate=2019-05-05|archive-date=5 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505210642/https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al|url-status=dead}}</ref> | current status = | footnotes = | logo size = <!-- width in pixels, with "px" suffix --> | logo alt = | screenshot size = <!-- width in pixels, with "px" suffix --> | screenshot alt = | traded as = | founded = <!-- {{start date and age|2008|02|01}} --> | dissolved = <!-- {{start date and age|year|month|day}} --> | predecessor = | successor = | location = | country =Albania | country of origin = | locations = | area served = Worldwide | founder = Necdet Arif | chairman = | chairperson = | president = | CEO = Necdet Arif | MD = | GM = | key people = Necdet Arif | industry = Internet, Advertising, Marketplace, Classifiedsforum | products = | services = | operating income = | international = no | net income = | assets = | equity = | employees = 22 | parent = Pazar3 DOOEL | divisions = | subsidiaries = | ipv6 = | website type = [[Classified ads]] | advertising = | users = | launched = 2008. | native clients = }} '''MerrJep.al''' është një platformë online shit-blerjesh në [[Shqipëri|Shqipëri]]. MerrJep.al është një platformë që bën të mundur blerjen, shitjen dhe shkëmbimin e mallrave dhe shërbimeve, si artikuj elekronik, mobilitet, shërbime shtëpiake, makina, biçikleta dhe shumë të tjera. == Referime == <references /> [[Kategoria:Faqe rrjeti shqiptare]] qwb3jqzb5p5e0ex8j4xv82icz8ocyrq 2981882 2981881 2026-05-18T14:28:28Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 vendosje stampe. 2981882 wikitext text/x-wiki <!--- KUJDES, mos e fshi këtë rresht. ---> {{pa referenca}} {{Infobox website | name = MerrJep.al | logo = | screenshot =[[File:Merrjepal homepage screenshot.png|thumb|Homepage of MerrJep.al, an online classifieds marketplace in Albania.]] | caption = | collapsible = <!-- "yes" or "no" --> | url = https://www.merrjep.al/ | type = | registration = | language = [[Albanian language|Albanian]] | programming language = | owner = | revenue = | alexa = {{Gain}} 7,190 ({{as of|2019|05|05|alt=May 2019}})<ref name="alexa">{{cite web|url=https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al|title=MerrJep.al Site Info|publisher=[[Alexa Internet]]|accessdate=2019-05-05|archive-date=5 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505210642/https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al|url-status=dead}}</ref> | current status = | footnotes = | logo size = <!-- width in pixels, with "px" suffix --> | logo alt = | screenshot size = <!-- width in pixels, with "px" suffix --> | screenshot alt = | traded as = | founded = <!-- {{start date and age|2008|02|01}} --> | dissolved = <!-- {{start date and age|year|month|day}} --> | predecessor = | successor = | location = | country =Albania | country of origin = | locations = | area served = Worldwide | founder = Necdet Arif | chairman = | chairperson = | president = | CEO = Necdet Arif | MD = | GM = | key people = Necdet Arif | industry = Internet, Advertising, Marketplace, Classifiedsforum | products = | services = | operating income = | international = no | net income = | assets = | equity = | employees = 22 | parent = Pazar3 DOOEL | divisions = | subsidiaries = | ipv6 = | website type = [[Classified ads]] | advertising = | users = | launched = 2008. | native clients = }} '''MerrJep.al''' është një platformë online shit-blerjesh në [[Shqipëri|Shqipëri]]. MerrJep.al është një platformë që bën të mundur blerjen, shitjen dhe shkëmbimin e mallrave dhe shërbimeve, si artikuj elekronik, mobilitet, shërbime shtëpiake, makina, biçikleta dhe shumë të tjera. == Referime == <references /> [[Kategoria:Faqe rrjeti shqiptare]] tovu47r3coff9e4br3yon8n1scj60yg Klod Monet 0 263636 2981937 2974383 2026-05-18T17:04:34Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981937 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Klod Mone | native_name = Claude Monet | native_name_lang = fr | image = Claude Monet 1899 Nadar crop.jpg | caption = Klod Monet, fotografuar nga Nadar, [[1899]] | birth_name = Oscar-Claude Monet | birth_date = {{birth date and age|14|11|1840|df = yes}} | birth_place = [[Paris]], [[Franca|Francë]] | death_date = {{death date and age|5|12|1926|14|11|1840|df = yes}} | death_place = [[Giverny]], [[Franca|Francë]] | nationality = Francez | field = Piktor | training = | movement = [[Impresionizmi]] | works = ''Mbresa, agimi'';<br />''Seria e pikturave të Katedrales së Ruenit'';<br />''Seria e Parlamentit të Londrës'';<br />''Seria e Zambakëve të Ujit'';<br />''Seria e Mullarëve'';<br />''Seria e Plepave'',<br/> ''Seria e Shelgjeve Lotues'' | awards = }} '''Klod Mone''', ose '''Claude Monet''' (<small>shqiptim [[gjuha frënge|frëngjisht]]:</small> [klod mɔnɛ]; [[14 nëntor]] [[1840]] – [[5 dhjetor]] [[1926]]) ishte piktor [[francez]], themelues i pikturës [[Imresionizmi|impresioniste]] franceze dhe praktikuesi më i rëndësishëm dhe më pjellor i filozofisë së lëvizjes për të shprehur perceptimet e dikujt para natyrës, sidomos për pikturën e peizazhit ''[[en plein aire]]''.<ref>{{Cite book|last=House|first=John|display-authors=et al.|title=Monet in the 20th century|page=2|publisher=Yale University Press|year=1998|language=en}}</ref><ref name="giverny">{{Cite web|title=Claude MONET Biography|url=http://giverny.org/monet/biograph/|publisher=Giverny.org|date=2 dhjetor 2009|language=en|access-date=5 qershor 2012}}</ref> Termi "Impresionizëm" rrjedh nga titulli i pikturës së tij: ''[[Impression, soleil levant]]'', e cila u shfaq në vitin [[1874]] në ekspozitën e parë të pavarur të ngritur nga Monet dhe bashkëpunëtorët e tij si një alternativë ndaj [[Salon (Paris)|Salon de Paris]]. Ambicia e Monesë për të dokumentuar fshatrat franceze e shpuri atë për të adoptuar një metodë për të pikturuar të njëjtën skenë shumë herë në mënyrë që të kapte ndryshimin e dritës dhe kalimin e stinëve.<ref>{{Cite web|title=Style And Vision Of Claude Monet Impressionist Paintings – Art & Culture|url=http://site.artsheaven.com/blog/style-and-vision-of-claude-monet-impressionist-paintings/|date=16 qershor 2015|work=site.artsheaven.com|language=en|access-date=13 maj 2019|url-status=dead|archive-date=15 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115044541/http://site.artsheaven.com/blog/style-and-vision-of-claude-monet-impressionist-paintings}}</ref> Nga viti [[1883]], Mone jetonte në [[Giverny]], ku bleu një shtëpi dhe pronë dhe filloi një projekt të gjerë të peizazhit, i cili përfshinte pellgje [[Zambaku|zambakësh]] që do të bëheshin subjekt i veprave të tij më të njohura. Në vitin [[1899]] ai filloi të pikturoj zambakët e ujit, së pari në pikëpamjet e pingulta me një urë japoneze si një tipar qendror dhe më vonë në serinë e pikturave në shkallë të gjerë që do ta zinte vazhdimisht për 20 vitet e ardhshme të jetës së tij. == Biografia == === Lindja dhe fëmijëria === Klod Mone lindi më 14 nëntor [[1840]] në katin e pestë të 45 rue Laffitte, në qytetin e vogël të 9-të të Parisit.<ref name="Tucker5">P. Tucker ''Claude Monet: Life and Art'', fq. 5</ref> Ai ishte djali i dytë i Klod Adolf Mone dhe Louise Justine Aubrée Monet, të dy prej tyre parizianë të gjeneratës së dytë. Më 20 maj [[1841]], u pagëzua në kishën lokale të famullisë, Notre-Dame-de-Lorette, si Oskar-Klod, por prindërit e tij e quanin thjesht Oskar.<ref name="Tucker5" /><ref>[[Sylvie Patin|Patin, Sylvie]], {{Lang|fr|Monet: « un œil... mais, bon Dieu, quel œil!»}}, collection "[[Découvertes Gallimard]]" (nº 131), série Arts. {{p.|14}}.</ref> (Ai nënshkroi të miturën e tij "O. &nbsp; Monet ". ) Megjithë pagëzimin e katolikëve, Mone më vonë u bë ateist.<ref>{{Cite book|author=Steven Z. Levine|title=Monet, Narcissus, and Self-Reflection: The Modernist Myth of the Self|url=https://archive.org/details/monetnarcissusse0000levi|year=1994|publisher=University of Chicago Press|language=en|isbn=978-0-226-47543-1|page=[https://archive.org/details/monetnarcissusse0000levi/page/66 66]|edition=i 2-të|chapter=6|quote=Much closer to Monet's own atheism and pessimism is Schopenhauer, already introduced to the impressionist circle in the criticism of Theodore Duret in the 1870s and whose influence in France was at its peak in 1886, the year of ''The World as Will and Idea''.}}</ref><ref>{{Cite book|author=Ruth Butler|publisher=Yale University Press|year=2008|language=en|url=https://archive.org/details/hiddeninshadowof0000butl|title=Hidden in the Shadow of the Master: the Model-wives of Cézanne, Monet, and Rodin|isbn=978-0-300-14953-1|page=[https://archive.org/details/hiddeninshadowof0000butl/page/202 202]|quote=Then Monet took the end of his brush and drew some long straight strokes in the wet pigment across her chest. It's not clear, and probably not consciously intended by the atheist Claude Monet, but somehow the suggestion of a Cross lies there on her body.}}</ref> Në vitin [[1845]], familja e tij u transferua në Le Havre në [[Normandia (rajon)|Normandinë]]. Babai i tij donte që ai të shkonte në familjen e anijen-chandling dhe ushqimore të biznesit,<ref>{{Cite encyclopedia|title=Monet grocery susiness ships & ship-chandlering|url=https://books.google.com/?id=7cQqAAAAMAAJ&dq=monet+grocery+business+ships&q=ship-chandlering|encyclopedia=The New [[Encyclopædia Britannica]]|date=1 janar 1974|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|isbn=978-0-85229-290-7|language=en|page=347}}</ref> por Mone donte të bëhej një artist. Nëna e tij ishte një këngëtare dhe mbështeti dëshirën e Monesë për një karrierë në art.<ref>{{Cite web|title=Claude Monet Biography|language=en-us|url=http://www.biography.com/people/claude-monet-9411771#early-life-and-career|website=biography.com|access-date=7 shkurt 2017|url-status=dead|archive-date=9 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209051839/http://www.biography.com/people/claude-monet-9411771#early-life-and-career}}</ref> Më 1 prill [[1851]], Mone hyri në shkollën e mesme Le Havre të arteve. Vendasit e njihnin mirë për karikaturat e qymyr druri, të cilat ai do të shiste për dhjetë deri në njëzet [[franga]]. Mone gjithashtu ndërmori mësimet e tij të parë të vizatimit nga Jacques-François Ochard, një ish-student i Jacques-Louis David. Në plazhet e Normandisë, rreth vitit [[1856]], ai u takua me kolegun e tij Eugène Boudin, i cili u bë mentor i tij dhe i mësoi atij të përdorte ngjyra të naftës. Boudin mësoi Monesë teknikën "en plein air" (në natyrë) të pikturës.<ref Name="guggenheim">[http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_bio_165.html Biography for Claude Monet] {{Webarchive|url = https://web.archive.org/web/20070120180622/http://www.guggenheimcollection.org/site/artist_bio_165.html |date=20 janar 2007 }} Guggenheim Collection. Kontrolluar më 6 janar 2007.</ref> Të dy morën ndikimin e Johan Barthold Jongkind. Më 28 janar [[1857]], nëna e tij vdiq. Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ai u largua nga shkolla dhe shkoi të jetonte me hallën e tij të ve, e pa fëmijë, Marie-Jeanne Lecadre. === Parisi dhe Algjeria === [[Skeda:Claude_Monet_-_Camille.JPG|majtas|parapamje| ''Gruaja në veshjen e gjelbër'', Camille Doncieux, [[1866]], Kunsthalle Bremen ]] Kur Mone udhëtoi për në [[Paris]], për të vizituar [[Muzeu i Luvrit|Luvrin]], ai kuptoj që piktorët kopjonin nga mjeshtrat e vjetër. Duke sjellë me vete ngjyra dhe mjete të tjera, ai do të shkonte dhe do të ulet pranë një dritare dhe do të pikturonte atë që shihte.<ref>{{Cite book|first=Gary|last=Tinterow|url=https://books.google.com/books?id=kLEpf5a49V0C&pg=PA431|title=Origins of Impressionism|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=1994|language=en|isbn=978-0-87099-717-4}}</ref> Mone ishte në [[Paris]] për disa vjet dhe u takua me piktorë të tjerë të rinj, duke përfshirë Édouard Manet dhe të tjerë, që u bënë miq dhe ndoqi impresionistët. Pas tërheqjes së një numri të ulët votash, në mars [[1861]], Mone u rekrutua në Regjimentin e Parë të Kalorësisë së Dritës Afrikane (''Chasseurs d'Afrique'') në [[Algjeria|Algjeri]] për një periudhë shtatëvjeçare të shërbimit ushtarak. Babai i tij i begatë mund të kishte blerë përjashtimin e Monesë nga rekrutimi, por nuk pranoi ta bënte këtë, kur djali i tij nuk pranoi të heqë dorë nga piktura. Ndërsa në Algjeri, Mone bëri vetëm disa skica të skenave të kasbahut, një peizazh të vetëm dhe disa portrete të oficerëve, të cilët kanë humbur të gjitha. Në një intervistë në ''Le Temps'', të vitit [[1900]], megjithatë ai komentoi se ngjyrat e lehta dhe të gjalla të Afrikës së Veriut "përmbanin embrionin e hulumtimeve të mia të ardhshme".<ref>{{Cite journal|author=Jeffrey Meyers|title=Monet in Algeria|pages=19–24|journal=History Today|date=prill 2015|language=en}}</ref> Pas rreth një viti të detyrës së garnizonit në Algjeri, Mone pati ethe tifoide dhe për pak kohë u largua pa leje. Pas mbikëqyrjes, halla e Monesë ndërhyri për ta larguar atë nga ushtria, nëse do të përfundonte një kurs në një shkollë arti. Është e mundur që piktori holandez Johan Barthold Jongkind, të cilin Mone e dinte, mund ta ketë nxitur halla e tij për këtë çështje. I zhgënjyer me artin tradicional që mësohet në shkollat e artit, në vitin [[1862]], Mone u bë student i Charles Gleyre në [[Paris]], ku u takua me [[Pierre-Auguste Renoir]], Frédéric Bazille dhe Alfred Sisley. Së bashku ata ndanë qasje të reja për artin, duke pikturuar efektet e ''ajrit'' të lehta ''en plein'' me ngjyrë të thyer dhe shenja të shpejta, në atë që më vonë u njoh si Impresionizëm. [[Skeda:Monet_dejeunersurlherbe.jpg|parapamje|''Le déjeuner sur l'herbe'' (pjesa e djathtë), [[1865]]-[[1866]], me [[Gustave Courbet]], Frédéric Bazille dhe Camille Doncieux, bashkëshortja e parë e artistit, [[Musée d'Orsay]], [[Parisi|Paris]]<ref>{{Cite web|title=Musée d'Orsay, ''Le déjeuner sur l'herbe'', Notice de l'œuvre, Iconographie|language=fr|work=musee-orsay.fr|url=http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/notice.html?no_cache=1&nnumid=025651&cHash=22986e3842|access-date=13 maj 2019|url-status=dead|archive-date=3 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203045642/https://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/notice.html?no_cache=1&nnumid=025651&cHash=22986e3842}}</ref> ]] Në janar të vitit [[1865]], Mone po punonte në një version të ''Le déjeuner sur l'herbe'', duke synuar ta paraqiste atë për të varur në sallon, i cili kishte refuzuar ''Le déjeuner sur l'herbe të'' Manet dy vjet më parë.<ref name="Stuckey11">Charles F. Stuckey, fq. 11–16</ref> Piktura e Monesë ishte shumë e madhe dhe nuk mund të përfundonte me kohë. (Ajo u prerë më vonë, me pjesë tani në galeritë e ndryshme.) Mone paraqiti një pikturë të ''Camille'' ose ''Gruas me fustanin e gjelbër'' (''La femme à la robe verte''), një nga shumë vepra duke përdorur gruan e tij të ardhshme, Camille Doncieux, si modelin e tij. Të dyja këto piktura dhe një peizazh i vogël u varën.<ref name="Stuckey11" /> Vitin e ardhshëm Mone përdor Camille për modelin e tij në ''Gratë në Xhennet'', dhe ''Në bregun e Senës, Bennecourt'' në vitin [[1868]]. Camille mbeti shtatzanë dhe lindi fëmijën e parë, Zhan, në vitin [[1867]].<ref>{{Cite web|title=Metropolitan Museum of Art|language=en|url=http://www.metmuseum.org/Collections/search-the-collections/110003101|publisher=Metmuseum.org|access-date=20 dhjetor 2012}}</ref> Mone dhe Camille u martuan më 28 qershor [[1870]], pak para shpërthimit të [[Lufta Franko-Prusiane|Luftës Franko-Prusiane]]<ref name="Stuckey">Charles Stuckey "Monet, a Retrospective", Hugh Lauter Levin Associates, 195</ref> dhe, pas ekskursionit të tyre në Londër dhe [[Zaandam]], u shpërngulën në [[Argenteuil]], në dhjetor [[1871]]. Gjatë kësaj kohe Mone pikturoi vepra të ndryshme të jetës moderne. Ai dhe Camille jetonin në varfëri për shumicën e kësaj periudhe. Pas ekspozitës së suksesshme të disa pikturave detare dhe fitimit të një medaljeje argjendi në Le Havre, pikturat e Monesë u konfiskuan nga kreditorët, nga të cilat u ble nga një tregtar i anijeve, Gaudibert, i cili ishte gjithashtu një mbrojtës i Boudinit.<ref name="Stuckey11" /> === Impresionizëm === [[Skeda:Claude_Monet,_Impression,_soleil_levant.jpg|majtas|321px|parapamje|''Mbresa, agim ({{lang|fr|Impression, soleil levant}})'', [[1872]]; piktura që i dha emrin stilit dhe lëvizjes artistike. Musée Marmottan Monet, [[Paris]]]] Nga fundi i viteve [[1860]], Mone dhe artistë të tjerë me mendje të ngjashme iu kundërvunë Académie des Beaux-Arts konservatore, e cila mbajti ekspozitën e saj vjetore në Salon de Paris. Gjatë pjesës së fundit të vitit [[1873]], Mone, [[Pierre-Auguste Renoir]], Camille Pissarro dhe Alfred Sisley organizuan [[:fr:Société anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs|Shoqatën e artistëve]] të piktorëve, skulptorëve dhe gdhendësve për të ekspozuar veprat e tyre të pavarura. Në ekspozitën e tyre të parë, të mbajtur në prill [[1874]], Mone shfaqi punën që do t'i jepte grupit emrin e tij të përhershëm. Ai u frymëzua nga stili dhe lënda e piktorëve të mëparshëm bashkëkohorë Camille Pissarro dhe Edouard Manet.<ref>{{Cite book|last=Haine|first=Scott|url=https://archive.org/details/historyoffrance00hain|title=The History of France|publisher=Greenwood Press|language=en|isbn=978-0-313-30328-9|page=[https://archive.org/details/historyoffrance00hain/page/112 112]|edition=i 1-rë|year=2000}}</ref> ''Mbresa, agim'' u pikturua në vitin [[1872]], duke përshkruar një peizazh të portit Le Havre. Nga titulli i pikturës, kritiku i artit Louis Leroy, në rishikimin e tij "L'Exposition des Impressionnistes", i cili u shfaq në ''Le Charivari'', krijoi termin "Impresionizëm".<ref>{{Cite web|author=John Rewald|url=http://www.artchive.com/galleries/1874/74leroy.htm|title=The History of Impressionism|work=artchive.com|language=en|access-date=13 maj 2019|archive-date=15 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015041132/http://www.artchive.com/galleries/1874/74leroy.htm|url-status=dead}}</ref> Ajo ishte menduar si nënvleftësim, por impresionistët përvetësuan termin për veten e tyre.<ref>{{Cite book|last=Distel|first=Anne|date=11 prill 1974|last2=Hoog|first2=Michel|last3=Moffett|first3=Charles S.|url=https://books.google.com/?id=dhc-U0t14vMC&pg=PA150&dq=ouis+Leroy,+Impression,+soleil+levant#v=onepage&q=ouis+Leroy,+Impression,+soleil+levant&f=false|title=Impressionism: A Centenary Exhibition, the Metropolitan Museum of Art, December 12, 1974–February 10, 1975|first4=Metropolitan Museum of Art (New York)|last4=(N. Y.)|publisher=Metropolitan Museum of Art|language=en|isbn=978-0-87099-097-7}}</ref><ref>{{Cite web|access-date=6 janar 2007|title=Impressionism|url=http://artinthepicture.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202112441/http://artinthepicture.com/styles/Impressionism/|archive-date=2 shkurt 2007}}</ref> === Lufta Franko-Prusiane dhe Argenteuil === {{Further|Lufta Franko-Prusiane|Argenteuil}} Pas shpërthimit të [[Lufta Franko-Prusiane|Luftës Franko-Prusiane]] (19 korrik [[1870]]), Mone dhe familja e tij u strehuan në [[Anglia|Angli]] në shtator [[1870]],<ref>[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/monet/ Monet, Claude] Nicolas Pioch, www.ibiblio.org, 19 shtator 2002. Kontrolluar më 6 janar 2007.</ref>, ku ai studioi veprat e John Constable dhe Joseph Mallord William Turner, të dyja peizazhet e të cilit do të shërbejnë për të frymëzuar risitë e Monesë në studimin e ngjyrës. Në pranverën e vitit [[1871]], veprave të Monesë iu refuzua autorizimi për t'u përfshirë në ekspozitën e Akademisë Mbretërore.<ref name="Stuckey"/> Në maj [[1871]], ai u largua nga [[Londra]] për të jetuar në [[Zaandam]], në [[Holanda|Holandë]],<ref name="Stuckey"/>, ku ai bëri njëzet e pesë piktura (dhe policia e dyshuan atë si aktivist revolucionar).<ref>The texts of seven police reports, written on 2 June – 9 October 1871 are included in ''Monet in Holland'', the catalog of an exhibition in the Amsterdam [[Van Gogh Museum]] (1986).</ref> Ai gjithashtu bëri një vizitë të parë në [[Amsterdami|Amsterdamin]] e afërt. Në tetor ose nëntor [[1871]], ai u kthye në [[Franca|Francë]]. Nga dhjetori [[1871]] deri në [[1878]] ai jetoi në [[Argenteuil]], një fshat në bregun e djathtë të lumit [[Lumi i Senës|Seine]] pranë [[Parisi]]t dhe një destinacion popullor për parizienët, ku ai pikturonte disa nga veprat e tij më të njohura. Në vitin [[1873]], Mone bleu një anije të vogël të pajisur për t'u përdorur si një studio lundruese.<ref name="Wattenmaker_98">{{cite book|last1=Wattenmaker|first1=Richard J.|last2=Distel|first2=Anne|display-authors=et al.|year=1993|title=Great French Paintings from the Barnes Foundation|location=Nju Jork|publisher=Alfred A. Knopf|language=en|ISBN=0-679-40963-7|page=98}}</ref> Nga studioja e varkave, Mone pikturoi peizazhe dhe gjithashtu portret të Édouard Manet dhe gruas së tij; Manet nga ana tjetër përshkruante pikturën Mone në barkë, të shoqëruar nga Camille, në vitin [[1874]].<ref name="Wattenmaker_98" /> Në vitin [[1874]], ai u kthye shkurtimisht në [[Holanda|Hollandë]].<ref>Pikturat e tij janë paraqitur dhe diskutuar këtu {{Cite web|title=Monet in Amsterdam|work=livius.org|language=en|url=http://www.livius.org/a/netherlands/amsterdam-monet/amsterdam-monet.html|access-date=8 prill 2007|archive-date=24 maj 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070524101553/http://www.livius.org/a/netherlands/amsterdam-monet/amsterdam-monet.html}}</ref> [[Skeda:Claude_Monet-Madame_Monet_en_costume_japonais.jpg|parapamje|''Madamë Mone me një kimono japoneze'', [[1875]], Muzeu i Arteve të Bukura, Boston]] === Impresionizmi === Ekspozita e parë impresioniste u mbajt në vitin [[1874]] në Boulevard des Capucines 35, [[Paris]], nga 15 prilli deri më 15 maj. Qëllimi kryesor i pjesëmarrësve nuk ishte për të promovuar një stil të ri, por për t'u çliruar nga kufizimet e Salon de Paris. Ekspozita, e hapur për këdo që është e përgatitur të paguajë 60 franga, u dha mundësi artistëve të shfaqin punën e tyre pa ndërhyrjen e jurisë.<ref name="Denvir">{{Cite book|author=Bernard Denvir|title=The Chronicle of Impressionism: A Timeline History of Impressionist Art|publisher=Bulfinch Press Book|year=1993|language=en}}</ref><ref name="Denvir b">{{Cite book|author=Bernard Denvir|url=https://books.google.com/books?id=vehtQgAACAAJ&dq=The+Chronicle+of+Impressionism&hl=en&sa=X&ei=oSfQUqWvAYmK7AaWz4C4Bg&redir_esc=y|title=The Chronicle of Impressionism: An Intimate Diary of the Lives and World of the Great Artists|publisher=Thames & Hudson, Limited|language=en|year=1993}}</ref><ref name="archives">{{Cite web|title=The First Impressionist Exhibition, 1874 – Notes|website=artchive.com|language=en|url=http://www.artchive.com/galleries/1874/74notes.htm#background|access-date=13 maj 2019|url-status=dead|archive-date=10 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140110192506/http://www.artchive.com/galleries/1874/74notes.htm#background}}</ref> Renoir kryesoi komisionin e varur dhe bëri vetë pjesën më të madhe të punës, pasi anëtarët e tjerë nuk arritën të paraqiteshin.<ref name="Denvir" /><ref name="Denvir b" /> Përveç ''Mbresa: agim'' (foto lart), Mone paraqiti katër piktura të naftës dhe shtatë pastela. Ndër pikturat që ai shfaqi ishte "''The Luncheon"'' ([[1868]]), i cili përmban Camille Doncieux dhe Jean Monet, të cilat ishin refuzuar nga Salloni i Parisit i vitit [[1870]].<ref>{{Cite web|title=Das Städel Museum – Kunstmuseum in Frankfurt|website=Städel Museum|language=de|url=http://www.staedelmuseum.de/sm/index.php?StoryID=1047&ObjectID=249#sthash.20kjFV1h.dpuf|access-date=13 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224153350/http://www.staedelmuseum.de/sm/index.php?StoryID=1047&ObjectID=249#sthash.20kjFV1h.dpuf|url-status=dead|archive-date=24 dhjetor 2013}}</ref> Gjithashtu në këtë ekspozitë ishte një pikturë me titull ''Boulevard des Capucines'', një pikturë e bulevardit të bërë nga apartamenti i fotografit Nadar në nr. 35. Monet e pikturonte këtë temë dy herë, dhe nuk është e qartë se cila prej dy fotografive, që tani në Muzeun e Pushkinit në Moskë, apo atë në Muzeun e Artit Nelson-Atkins në [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]], ishte piktura që u shfaq në ekspozitën novatore të vitit [[1874]], edhe pse kohët e fundit, pamja e Moskës është favorizuar.<ref>{{Cite book|author=Nathalia Brodskaya|title=Claude Monet|date=1 korrik 2011|language=en|url=https://books.google.com/books?id=j4F8cbbG5ocC&pg=PA62&lpg=PA62&dq=claude+monet,+boulevard,+Pushkin+Museum&source=bl&ots=MZeunyUdaq&sig=XC_G_tg2caIzaB1JifqugbHmznI&hl=en&sa=X&ei=7GW7UsfrPKzb7Abe7YHQBA&ved=0CC8Q6AEwBA#v=onepage&q=claude%20monet%2C%20boulevard%2C%20Pushkin%20Museum&f=false|publisher=Parkstone International}}</ref><ref>{{Cite book|author=Nathalia Brodskaïa|year=2010|language=en|url=https://books.google.com/books?id=FEXAfcxMpa4C&pg=PA80&lpg=PA80&dq=claude+monet,+boulevard,+Nelson-Atkins+Museum+of+Art,+first+exhibition&source=bl&ots=LWXo8oupp6&sig=5oYTlvgOdY1eUzXzUy5g3Sl8MGA&hl=en&sa=X&ei=Ime7UuOkAciShgfttID4CA&ved=0CHYQ6AEwEg#v=onepage&q=claude%20monet%2C%20boulevard%2C%20Nelson-Atkins%20Museum%20of%20Art%2C%20first%20exhibition&f=false|publisher=Parkstone International|title=Impressionism}}</ref> Gjithsej 165 vepra u shfaqën në ekspozitë, duke përfshirë 4 vajra, 2 pastela dhe 3 bojëra uji nga Morisot; 6 vajra dhe 1 pastel nga Renoir; 10 punime nga Degas; 5 nga Pissarro; 3 nga Cezanne; dhe 3 nga Guillaumin. Disa punime ishin në hua, duke përfshirë ''Olimpin Modern të'' [[Paul Cézanne|Cezanne]], ''Hide dhe Seek të'' Morisot (në pronësi të Manet) dhe 2 peizazhe nga Sisley që ishin blerë nga Durand-Ruel.<ref name="Denvir" /><ref name="Denvir b" /><ref name="archives"/> Pjesëmarrja e përgjithshme vlerësohet në 3500 dhe disa vepra të shitura, edhe pse disa ekspozues i kanë vendosur çmimet e tyre shumë të larta. Pissarro po kërkonte 1000 franga për ''The Orchard'' dhe Mone të njëjtën gjë për ''Mbresa: agim'', asnjëra prej të cilave nuk shiste. Renoir nuk arriti të marrë 500 franga që ai ishte duke kërkuar për ''La Loge'', por më vonë e shiti atë për 450 franga për Père Martin, tregtar dhe mbështetës i grupit.<ref name="Denvir" /><ref name="Denvir b" /><ref name="archives"/> <gallery caption="Piktura 1858–1872" heights="183px" widths="199px"> Skeda:Monet, Claude - View At Rouelles, Le Havre (1858).jpg|<nowiki> </nowiki>''Shiko te Rouelles, Le Havre'' 1858, Koleksioni privat; një punë e hershme që tregon ndikimin e [[Jean-Baptiste-Camille Corot|Corot]] dhe [[Gustave Courbet|Courbet]] Skeda:Claude Monet - Mouth of the Seine.jpg|<nowiki> </nowiki>''Grykëderdhja e Senës në Honfleur'', [[1865]], [[Norton Simon Foundation|Fondacioni Norton Simon]], Pasadena, CA; tregon ndikimin e pikturës detare holandeze. Skeda:Claude Monet 024.jpg|<nowiki> </nowiki>''Gra në kopësht'', 1866-1867, [[Musée d'Orsay]], [[Paris]]. Skeda:Claude Monet 022.jpg|<nowiki> </nowiki>''Gruaja në kopështt'', [[1867]], [[Hermitage Museum|Hermitage]], [[Shën Petersburg]]; një studim në efektin e dritës së diellit dhe hijes në ngjyrë Skeda:Claude Monet - Jardin à Sainte-Adresse.jpg|<nowiki> </nowiki>''[[Kopshti në Sainte-Adresse|Kopshti në Sainte-Adresse]]'' ("Jardin à Sainte-Adresse"), [[1867]], [[Metropolitan Museum of Art|Muzeu Metropolitan i Artit]], [[Nju Jork]]. Skeda:Claude Monet - The Luncheon - Google Art Project.jpg|<nowiki> </nowiki>''Dreka'', [[1868]], [[Städel]], e cila përmban Camille Doncieux dhe Jean Monet, u refuzua nga Salloni i Parisit i vitit [[1870]], por u përfshi në ekspozitën e parë të Impresionistëve më [[1874]]. Skeda:Claude Monet La Grenouillére.jpg|<nowiki> </nowiki>''[[Bain à la Grenouillère|La Grenouillére]]'' [[1869]], [[Metropolitan Museum of Art|Muzeu Metropolitan i Artit]], [[Nju Jork]]; një pikturë e vogël plein-ajër e krijuar me goditje të gjera me ngjyra intensive. Skeda:Claude Monet - The Magpie - Google Art Project.jpg|<nowiki> </nowiki>''Laraska'', [[1868]]-[[1869]]. [[Musée d'Orsay]], [[Paris]]; një nga përpjekjet e hershme të Monesë për të kapur efektin e dëborës në peizazh. Shihni edhe ''Dëborë në Argenteuil''. Skeda:Claude Monet, 1870, Le port de Trouville (Breakwater at Trouville, Low Tide), oil on canvas, 54 x 65.7 cm, Museum of Fine Arts, Budapest.jpg|<nowiki></nowiki>''Le port de Trouville'', [[1870]], [[Museum of Fine Arts (Budapest)|Muzeu i Arteve të Bukura]], Budapest. Skeda:Claude Monet 002.jpg|<nowiki> </nowiki>''La Plage de Trouville'', 1870, [[National Gallery|Galeria Kombëtare]], Londër. Shifra e majtë mund të jetë Camille, në të djathtë ndoshta bashkëshortja e [[Eugène Boudin]], skenat e së cilës kanë ndikuar te Mone. Skeda:Houses on the Achterzaan MET DT719.jpg|<nowiki> </nowiki>''[[Houses on the Achterzaan|Shtëpi në Achterzaan]]'', 1871, Muzeu Metropolitan i Artit, [[Nju Jork]] Skeda:Claude Monet - Jean Monet on his Hobby Horse.jpg|<nowiki> </nowiki>''Jean Monet në biçikletën e tij kal'', [[1872]], [[Metropolitan Museum of Art|Muzeu Metropolitan i Artit]], [[Nju Jork]] Skeda:Claude Monet - Springtime - Google Art Project.jpg|<nowiki></nowiki>''Pranvera'' [[1872]], [[Walters Art Museum]] </gallery> [[Skeda:Claude_Monet,_1879,_Camille_sur_son_lit_de_mort,_oil_on_canvas,_90_x_68_cm,_Musée_d'Orsay,_Paris.jpg|parapamje|Klod Mone, ''Camille Monet në shtratin e saj të vdekjes'', [[1879]], [[Musée d'Orsay]], [[Paris]]]] === Vdekja e Camille === [[Skeda:Pierre-Auguste_Renoir,_1875,_Claude_Monet,_oil_on_canvas,_84_x_60.5_cm,_Musée_d'Orsay,_Paris.jpg|parapamje|majtas|[[Pierre-Auguste Renoir]], ''Portret i Claude Monet'', [[1875]], [[Musée d'Orsay]]]] Në vitin [[1876]], Camille Monet u sëmur me [[Tuberkulozi|tuberkuloz]]. Djali i tyre i dytë, Michel, lindi më 17 mars [[1878]]. Ky fëmijë i dytë e dobësoi shëndetin tashmë të venitur. Në verën e atij viti, familja u zhvendos në fshatin Vétheuil ku ndanë një shtëpi me familjen e Ernest Hoschedé, një pronar i pasur dyqanesh dhe mbrojtës i arteve. Në vitin [[1878]], Camille Monet u diagnostikua me kancer të mitrës.<ref>{{Cite book|last=Jiminez|first=Jill Berk|title=Dictionary of Artists' Models|year=2013|publisher=Routledge|language=en|ISBN=1-135-95914-5|page=165}}</ref><ref name="Hagen P. 391">{{Cite book|author1=Rose-Marie Hagen|author2=Rainer Hagen|title=What Great Paintings Say|year=2003|language=en|url=https://books.google.com/books?id=OWe3lPyY_GIC&pg=PA391|publisher=Taschen|isbn=978-3-8228-1372-0|page=391}}</ref><ref>{{Cite web|title=Monet and Camille, Biography|url=http://www.intermonet.com/exhibit/bremen/biography.htm|publisher=Intermonet.com|date=12 nëntor 2006|language=en|access-date=19 shtator 2012}}</ref> Ajo vdiq më 5 shtator [[1879]], në moshën tridhjetë e dy vjeçare.<ref>{{Cite web|title=La Japonaise|publisher=Artelino|url=http://www.artelino.com/articles/la_japonaise.asp|language=fr|access-date=5 qershor 2012}}</ref><ref>{{Cite web|title=AIM|website=members.aol.com|language=en|url=http://members.aol.com/wwjohnston/camille.htm|access-date=10 dhjetor 2017}}</ref> Mone bëri një studim në vajrat e gruas së tij të vdekur. Shumë vite më vonë, Mone i rrëfeu shokut të tij, Georges Clemenceau, se nevoja e tij për të analizuar ngjyrat ishte si gëzimi dhe vuajtja e jetës së tij. Ai shpjegoiː «''Unë një ditë gjeta veten duke parë fytyrën e vdekur të gruas sime të dashur dhe duke vënë në dukje sistematikisht ngjyrat sipas një refleksi automatik!''» John Berger e përshkruan punën si "''një stuhi boje të bardhë, gri dhe të purpurt &nbsp;... një shpërthim i tmerrshëm i humbjes, i cili përgjithmonë do të heqë tiparet e saj. Në të vërtetë mund të ketë shumë pak piktura me shtrat të vdekur të cilat janë ndier aq intensivisht ose subjektivisht shprehës''."<ref>{{Cite book|last=Berger|first=John|title=The Eyes of Claude Monet from Sense of Sight|url=https://archive.org/details/liang.senseofsightwrit0000berg|year=1985|publisher=Pantheon Books|language=en|location=Nju Jork|isbn=978-0-679-73722-3|pages=[https://archive.org/details/liang.senseofsightwrit0000berg/page/194 194]–195}}</ref> === Vétheuil === [[Skeda:Monet_Poppies.jpg|parapamje|339px|Piktura e Monesë në një fushë lulekuqesh, përfunduar në vitin [[1873]]]] Pas disa muajsh të vështira pas vdekjes së Camille, Mone filloi të krijojë disa nga pikturat e tij më të mira të [[shekulli XIX|shekullit të XIX-të]]. Gjatë fillim të viteve [[1880]], Mone pikturoi disa grupe të peisazheve dhe të detit në atë që ai konsiderohej si fushatë për të dokumentuar fshatrat franceze. Këto filluan të zhvilloheshin në seri fotografish në të cilat ai dokumentonte shumë skena të njëjta për të kapur ndryshimin e dritës dhe kalimin e stinëve. Miku i Mone, Ernest Hoschedé u falimentua dhe u largua në [[Belgjika|Belgjikë]], në vitin [[1878]]. Pas vdekjes së Camille, Mone në shtator [[1879]], ndërsa Mone vazhdoi të jetonte në shtëpinë në Vétheuil, Alice Hoschedé e ndihmoi Mone për të rritur dy djemtë e tij, Jean dhe Michel. Ajo i mori ata në [[Paris]] për të jetuar së bashku me gjashtë fëmijët e saj,<ref name="monetalia1">{{Cite web|title=Biography of Oscar-Claude Monet, The Life and Work of Claude Monet|url=http://www.monetalia.com/biography.aspx|language=en|access-date=5 qershor 2012|publisher=Monetalia.com|url-status=dead|archive-date=29 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529141758/http://www.monetalia.com/biography.aspx}}</ref> Blanche (i cili u martua me Jean Monet), Germaine, Suzanne, Marthe, Jean-Pierre, dhe Jacques. Në pranverën e vitit [[1880]], Alice Hoschede dhe të gjithë fëmijët u larguan nga [[Parisi]] dhe u bashkuan me Mone në Vétheuil.<ref>{{Cite book|author=Charles Merrill Mount|title=Monet: A Biography|url=https://archive.org/details/monet0000char|publisher=Simon & Schuster Publisher|year=1966|language=en|pages=[https://archive.org/details/monet0000char/page/308 309]–322}}</ref> Në vitin [[1881]], të gjithë u zhvendosën në Poissy, të cilën Mone e urrente. Në prill [[1883]], duke shikuar nga dritarja e trenit të vogël mes Vernon dhe Gasny, ai zbuloi [[Giverny]] në [[Normandia (rajon)|Normandi]].<ref name="monetalia1" /><ref name="giverny1">{{Cito web|title=Monet's Village|url=http://giverny.org/giverny/|publisher=Giverny|date=24 shkurt 2009|language=en|access-date=5 qershor 2012}}</ref><ref>{{Cite book|author=Charles Merrill Mount|title=Monet: A Biography|url=https://archive.org/details/monet0000char|publisher=Simon & Schuster Publisher|year=1966|language=en|page=[https://archive.org/details/monet0000char/page/326 326]}}</ref> Mone, Alice Hoschede dhe fëmijët u zhvendosën në Vernon, pastaj në shtëpinë në [[Giverny]], ku mbijetonte një kopsht i madh dhe ku ai pikturoi pjesën më të madhe të jetës së tij. Pas vdekjes së bashkëshortes së tij të huaj, Mone u martua me Alice Hoscheden në vitin [[1892]].<ref name="guggenheim"/> <gallery caption="Piktura të viteve 1873–1879" widths="199px" heights="183px"> Skeda:Claude Monet, 1873, Camille Monet on a Bench, oil on canvas, 60.6 x 80.3 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York.jpg|<nowiki></nowiki>''Camille Monet në një stol të kopshtit'', [[1873]], [[Metropolitan Museum of Art|Muzeu Metropolitan i Artit]], [[Nju Jork]] Skeda:Claude Monet - The Artist's House at Argenteuil.jpg|<nowiki></nowiki>''Shtëpia e Artistit në [[Argenteuil]]'', [[1873]], [[The Art Institute of Chicago|Instituti i Artit i Çikagos]] Skeda:Claude Monet 037.jpg|<nowiki></nowiki>''Coquelicots, La promenade (Poppies)'', [[1873]], [[Musée d'Orsay]], [[Paris]] Skeda:Pont Argenteuil Monet 1.jpg|<nowiki></nowiki>''[[Argenteuil]]'', [[1874]], [[National Gallery of Art|Galeria Kombëtare e Artit]], Uashington DC Skeda:Claude Monet The Studio Boat.jpg|<nowiki></nowiki>''Barka Studio'', [[1874]], [[Kröller-Müller Museum|Muzeu Kröller-Müller]], Otterlo, Holandë Skeda:Claude Monet - Woman with a Parasol - Madame Monet and Her Son - Google Art Project.jpg|<nowiki></nowiki>''Gruaja me parasol - Madamë Mone dhe Biri i saj'', [[1875]] Skeda:Claude Monet - Flowered Riverbank, Argenteuil.jpg|<nowiki></nowiki>''Lule në bregun e lumit në [[Argenteuil]]'', 1877, [[Pola Museum of Art|Pola Muzeu i Artit]], Japoni Skeda:Claude Monet 003.jpg|<nowiki> </nowiki>''Arritja e Trenit të Normandisë, Gare Saint-Lazare'', [[1877]], Instituti i Artit i Çikagos Skeda:Monet - Vetheuil im Nebel.jpg|<nowiki> </nowiki>''Vetëheuil në Mjegull'', [[1879]], [[Musée Marmottan Monet]], [[Paris]] </gallery> [[Skeda:Claude_Monet_023.jpg|parapamje|291px|''Studimi i një figure jashtë: Gruaja me një parasol, përballë majtas'', [[1886]]. [[Musée d'Orsay]] ]] == Përshkrimi == === Shtëpia dhe kopshti i Mone === Monet me qira dhe përfundimisht bleu një shtëpi dhe kopshte në [[Giverny]]. Në fillim të [[maji]]t [[1883]], Mone dhe familja e tij e madhe morën me qira shtëpinë dhe {{Convert|2|acre|ha}} nga një pronar lokal i tokës. Shtëpia ndodhej pranë rrugës kryesore midis qyteteve të Vernonit dhe Gasny në [[Giverny]]. Kishte një hambar që u dyfishua si një studio pikture, pemishte dhe një kopsht të vogël. Shtëpia ishte mjaft e afërt me shkollat lokale për fëmijët që të merrnin pjesë, dhe peizazhi përreth ofroi shumë motive të përshtatshme për punën e Mone. Familja punoi dhe ndërtoi kopshte dhe fati i Mone filloi të ndryshonte për mirë, pasi tregtari i tij, Paul Durand-Ruel, pati sukses në shitjen e pikturave të tij.<ref>{{Cite book|author=Mary Mathews Gedo|title=Monet and His Muse: Camille Monet in the Artist's Life|year=2010|url=https://books.google.com/books?id=ZXtbMrsjsOEC&pg=PA115&dq=false|publisher=University of Chicago Press|language=en|ISBN=978-0-226-28480-4}}</ref> Deri në nëntor [[1890]], Mone ishte mjaft i begatë për të blerë shtëpinë, ndërtesat përreth dhe tokën për kopshtet e tij. Gjatë viteve [[1890]], Mone ndërtoi një serë dhe një studio të dytë, një ndërtesë e gjerë e ndriçuar mirë me dritë diellore. [[Skeda:Monet's_Garden_1989_Copyright_Mitzi_Humphrey.png|majtas|parapamje|354px|Kopshti i Mone, [[1989]]]] Mone shkroi udhëzime të përditshme për kopshtarin e tij, hartime të sakta dhe plantacione për mbjellje, dhe fatura për blerjet e tij me lule dhe grumbullimin e librave botanikë. Kur pasuria e Monesë u rrit, kopshti i tij u zhvillua. Ai mbeti arkitekti i saj, edhe pasi kishte punësuar shtatë punëtor.<ref>{{Cite news|last=Garrett|first=Robert|newspaper=Globe Correspondents|url=http://www.boston.com/travel/getaways/europe/articles/2007/05/20/monets_gardens_a_draw_to_giverny_and_to_his_art/|title=Monet's gardens a draw to Giverny and to his art|date=20 maj 2007|language=en|access-date=13 tetor 2008}}</ref> Mone bleu tokë shtesë me një livadh ujë. Në vitin [[1893]], filloi një projekt të gjerë të peizazhit, i cili përfshinte pellgje me lily që do të bëheshin subjekt i veprave të tij më të njohura. Zambakë të bardha lokale në Francë u mbollën së bashku me kultivarë të importuar nga [[Amerika Jugore|Amerika e Jugut]] dhe [[Egjipti]], duke rezultuar në një gamë të ngjyrave, duke përfshirë zambakët e verdhë, blu dhe të bardhë që u kthyen rozë me moshën.<ref name="AGV">{{cite web|publisher=Art Gallery of Victoria|language=en|url=http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/monets-garden/explore/themes/waterlilies-symbol-of-the-orient-and-modern-science|title=Monet's Garden|access-date=16 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131216191410/http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/monets-garden/explore/themes/waterlilies-symbol-of-the-orient-and-modern-science|archive-date=16 dhjetor 2013}}</ref> Në vitin [[1899]] filloi të pikturojë zambakët e ujit, së pari në pikëpamjet vertikale me një urë japoneze si një tipar qendror, dhe më vonë në serinë e pikturave në shkallë të gjerë që do ta zinte vazhdimisht për 20 vitet e ardhshme të jetës së tij. Ky peizazh, me dritën e tij alternative dhe reflektimet si pasqyrë, u bë pjesë përbërëse e punës së tij. Nga mesi i viteve [[1910]], Mone kishte arritur {{quote|a completely new, fluid, and somewhat audacious style of painting in which the water-lily pond became the point of departure for an almost abstract art.|Gary Tinterow<ref>[http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/1983.532 The Metropolitan Museum of Art, ''Water Lilies'', Heilbrunn Timeline of Art History]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=Z6YzrLmVRRcC&pg=PA37&lpg=PA37&dq=false Gary Tinterow, ''Modern Europe'', Metropolitan Museum of Art (New York, N.Y.), Jan 1, 1987]</ref>}} <gallery caption="Kopshti i Monesë" widths="199px" heights="183px"> Skeda:Monet - Im Garten - 1895.jpeg|<nowiki></nowiki>''Në kopësht, [[1895]], Koleksioni EG Buehrle, Zyrih Skeda:1914-26 Claude Monet Agapanthus MOMA NY anagoria.JPG|<nowiki> </nowiki>''Agapanthus'', midis [[1914]] dhe [[1926]], [[Museum of Modern Art|Muzeu i Artit Modern]], [[Nju Jork]] Skeda:Claude Monet - Les arceaux de roses, Giverny (Les arceaux fleuris).jpg|<nowiki> </nowiki>''Harqet e trëndafilave, Giverny'', [[1913]], koleksion privat Skeda:Water-Lilies-and-Japanese-Bridge-(1897-1899)-Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji dhe ura japoneze'', [[1897]]-[[1899]], [[Princeton University Art Museum|Muzeu i Arteve të Universitetit Princeton]] Skeda:Monet - Seerosen 1906.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', [[1906]], [[Art Institute of Chicago|Instituti i Artit i Çikagos]] Skeda:Monet - Seerosen6.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', [[Musée Marmottan Monet]] Skeda:Nympheas 71293 3.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', {{Rreth}} [[1915]], [[Neue Pinakothek]], Mynih Skeda:Monet - Seerosen5.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', {{Rreth}} [[1915]], [[Musée Marmottan Monet]] </gallery> [[Skeda:Monet_in_Garden,_New_York_Times,_1922.JPG|parapamje|291px|Mone në kopshtin e tij në [[Giverny]], [[1922]], foto e [[New York Times]]]] == Vitet e fundit == === Humbja e shikimit === Gruaja e dytë e Monesë, Alice, vdiq në vitin [[1911]] dhe djali i tij më i madh Jean, i cili ishte martuar me bijën e Alice, Blanche, i preferuari i veçantë i Mone, vdiq në vitin [[1914]].<ref name="guggenheim"/> Pasi Alice vdiq, Blanche u kujdes për Mone. Ajo ishte gjatë kësaj kohe, që Mone filloi të zhvillonte shenjat e para të [[Katarakt|kataraktëve]].<ref>{{Cite book|last1=Forge|first1=Andrew|last2=Gordon|first2=Robert|title=Monet|year=1989|publisher=Harry N. Abrams|language=en|page=224}}</ref> Gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], në të cilën djali i tij më i vogël, Michel, shërbeu dhe miku dhe admiruesi i tij [[Georges Clemenceau]] udhëhoqi kombin francez, Mone pikturoi një varg të pemëve të [[Shelgu pikëllues|shelgjeve]] të këqija si homazh ndaj ushtarëve francezë të rënë. Në vitin [[1923]], ai u nënshtrua dy operacioneve për të hequr kataraktet e tij. Pikturat u bënë duke qënë se kataraktet ndikuan në vizionin e tij me një ton të përgjithshëm të kuqërremtë, i cili është karakteristikë e vizionit të viktimave të kataraktit. Mund të jetë gjithashtu që pas operacionit ai ka qenë në gjendje të shohë gjatësi vale [[Rrezet ultravioletë|ultravjollce]] të dritës të cilat zakonisht përjashtohen nga lentet e syrit; kjo mund të ketë ndikuar në ngjyrat që ai ka perceptuar. Pas operacioneve të tij, ai madje i rishpiku disa nga këto piktura, me zambakë të zinj, më të zinj se më parë.<ref>{{cite news|title=Let the light shine in|date=30 maj 2002|url=http://education.guardian.co.uk/higher/medicalscience/story/0,9837,724257,00.html|newspaper=Guardian News|language=en|access-date=6 janar 2007}}</ref> === Vdekja === [[Skeda:Giverny,_Claude_Monet_Grave_-_panoramio.jpg|parapamje|majtas|336px|Varrezat e familjes Mone në [[Giverny]]]] Mone vdiq nga [[Tumoret e mushkërive|kanceri]] i [[Tumoret e mushkërive|mushkërive]] më 5 dhjetor [[1926]], në moshën 86 vjeçare dhe u varros në varrezat e kishës së [[Giverny]].<ref name="giverny1"/> Mone kishte këmbëngulur që rasti të ishte i thjeshtë; kështu vetëm rreth pesëdhjetë njerëz morën pjesë në ceremoni.<ref>P. Tucker ''Claude Monet: Life and Art'', fq. 224</ref> Në funeralin e tij, miku e tij i gjatë [[Georges Clemenceau]], hoqi pëlhurën e zezë të mbuluar mbi arkivolin, duke thënë, "Nuk ka zi për Mone!" dhe e zëvendësoi atë me një leckë me lule.<ref>{{Cite book|last=McAuliffe|first=Mary|title=Dawn of the Belle Epoque: The Paris of Monet, Zola, Bernhardt, Eiffel, Debussy, Clemenceau, and Their Friends|year=2011|url=https://archive.org/details/dawnbelleepoquep00mcau|location=Kanberra|publisher=Rowman & Littlefield|language=en|pages=[https://archive.org/details/dawnbelleepoquep00mcau/page/n350 338]|type=letër|isbn=978-1-4422-0928-2}}</ref> Shtëpia kopshti dhe pellgjijt e tij të ujit, u lanë nga Michel, trashëgimtari i vetëm i tij, në Akademinë Franceze të Arteve të Bukura (pjesë e ''Institut de France'') në vitin [[1966]]. Nëpërmjet ''Fondacionit Claude Monet'', shtëpia dhe kopshtet u hapën për vizita në vitin [[1980]], pas restaurimit.<ref>{{Cito web|title=Historical record|url=http://www.fondation-monet.fr/uk/?q=content/historical-record|publisher=Fondation-monet.fr|access-date=19 janar 2010|language=en|archive-date=20 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220020/http://www.fondation-monet.fr/uk/?q=content%2Fhistorical-record}}</ref> Përveç suvenireve të Mone dhe objekteve të tjera të jetës së tij, shtëpia përmban përmbledhjen e tij të kopjeve japoneze prej druri. Shtëpia dhe kopshti, së bashku me Muzeun e Impresionizmit, janë atraksionet kryesore në [[Giverny]], e cila pret turistë nga e gjithë bota. <gallery caption="Pikturat e fundit të Monesë" widths="209px" heights="183px"> Skeda:Nymphéas reflets de saule 1916-19.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji dhe pasqyrime të shelgut'' ([[1916]]-[[1919]]), [[Musée Marmottan Monet]] Skeda:Claude Monet, Water-Lily Pond and Weeping Willow.JPG|<nowiki></nowiki>''Pellg me zambakë uji dhe shelgje lotuese'', [[1916]]-[[1919]], Shitje Christie's New York, [[1998]] Skeda:Claude Monet, Weeping Willow.JPG|<nowiki> </nowiki>''Shelg lotues'', [[1918]]-[[1919|19]], [[Columbus Museum of Art|Kolumbi Muzeu i Artit]] Skeda:Claude Monet Weeping Willow.jpg|<nowiki> </nowiki>''Shelg lotues'', [[1918]]-[[1919|19]], [[Kimball Art Museum|Muzeu i Artit Kimball]], [[Fort Worth]], pikturat ''Shelgu lotues i Monesë'' ishin një homazh për ushtarët francezë të rënë të [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] Skeda:Monet - Das Haus in den Rosen.jpeg|<nowiki></nowiki>''Shtëpia midis trëndafilave'', midis viteve [[1917]] dhe [[1919]], [[Albertina]], Vjenë Skeda:Monet- Der Rosenweg in Giverny.jpeg|<nowiki></nowiki>''Shëtitorja, Giverny'', [[1920]]-[[1922]], [[Musée Marmottan Monet]] Skeda:1920-22 Claude Monet The Japanese Footbridge MOMA NY anagoria.JPG|<nowiki> </nowiki>''Kembimi Japonez'', [[1920]]-[[1922]], [[Museum of Modern Art|Muzeu i Artit Modern]] Skeda:Monet - Garten in Giverny.jpg|<nowiki> </nowiki>''Kopshti në Giverny'' </gallery> [[Skeda:Claude_Monet_-_Rouen_Cathedral,_Facade_(Sunset).JPG|parapamje|291px|''Katedralja e Ruenit në muzg'', [[1893]], Musée Marmottan Monet. Një shembull i serisë së Katedrales së Ruenit.]] == Metodat e Mone == Mone është përshkruar si "forca lëvizëse prapa impresionizmit".<ref name="GJ">{{Cite book|last=Jennings|first=Guy|title=Impressionist Painters|publisher=Octopus Books|year=1986|language=en|isbn=978-0-7064-2660-1}}</ref> Çështja kryesore për artin e piktorëve impresionistë ishte kuptimi i efekteve të dritës mbi ngjyrën lokale të objekteve dhe efektet e ngjitjes së ngjyrave me njëri-tjetrin.<ref name="HelenGardner">{{Cite book|last=Gardner|first=Helen|title=Art through the Ages|publisher=Harcourt College Pub|year=1995|isbn=978-0-15-501141-0|language=en|edition=i 10-të Reiss|page=669}}</ref> Karriera e gjatë e Mone si një piktor u shpenzua në ndjekje të këtij qëllimi. Në vitin [[1856]], takimi i tij me rastin e Eugene Boudin, një piktor i skenave të vogla të plazhit, hapi sytë për mundësinë e pikturës së plein-ajrit. Prej asaj kohe, me një ndërprerje të shkurtër për shërbimin ushtarak, ai iu kushtua kërkimit të metodave të reja dhe të përmirësuara të shprehjes me anë të pikturave. Për këtë qëllim, si i ri, ai vizitoi Sallonin e Parisit dhe u njoh me veprat e piktorëve të vjetër, dhe bëri miq me artistë të tjerë të rinj.<ref name="GJ"/> Pesë vitet që ai kaloi në [[Argenteuil]], duke kaluar shumë kohë në lumin Senë në një studio të vogël lundruese, ishin formative në studimin e tij për efektet e dritës dhe reflektimeve. Ai filloi të mendonte përsa i përket ngjyrave dhe formave në vend të skenave dhe objekteve. Ai përdorte ngjyra të ndritshme në dabs dhe dashes dhe squiggles e bojës. Duke refuzuar mësimet akademike të studios së Glyre, ai u lirua nga teoria, duke thënë "Më pëlqen të pikturoj si një zog që këndon".<ref>Jennings, fq. 130</ref> Në vitin [[1877]], një sërë pikturash në stacionin St-Lazare, Mone ishte duke parë tymin dhe avullin dhe mënyrën se si ato ndikonin në ngjyrën dhe dukshmërinë, duke qenë ndonjëherë i errët dhe ndonjëherë i tejdukshëm. Ai do të përdorte më tej këtë studim në pikturën e efekteve të mjegullës dhe shiut në peizazhin.<ref>Jennings, fq. 132</ref> Studimi i efekteve të atmosferës ishte të zhvillohen në një numër të seri e pikturash, në të cilën Mone përsëriti pikturonte të njëjtit subjekt (të tilla si seri e zambakëve të ujit)<ref>{{Cite web|title=Claude Monet|language=en-US|url=https://www.guggenheim.org/artwork/artist/claude-monet|access-date=1 janar 2019|work=guggenheim.org}}</ref> në dritat e ndryshme, në orët e ndryshme të ditës, dhe përmes ndryshimeve të motit dhe sezonit. Ky proces filloi në vitet [[1880]] dhe vazhdoi deri në fund të jetës së tij në vitin [[1926]]. Seria e tij e parë e ekspozuar si e tillë ishte e Haystacks, pikturuar nga pikëpamje të ndryshme dhe në kohë të ndryshme të ditës. Pesëmbëdhjetë nga pikturat u ekspozuan në Galerie Durand-Ruel në vitin [[1891]]. Në vitin 1892 ai prodhoi atë që ndoshta është seri më i njohur i tij, njëzet e gjashtë këndvështrime të ''Katedrales së Ruenit''.<ref name="HelenGardner"/> Në këto piktura, Mone shkatërroi traditat e pikturave duke e kultivuar subjektin në mënyrë që vetëm një pjesë e fasadës të shihet në kanavacë. Pikturat nuk fokusohen në ndërtesën madhështore mesjetare, por në shfaqjen e dritës dhe hijes përgjatë sipërfaqes së saj, duke transformuar muratorin e ngurtë.<ref>Jennings, fq. 137</ref> Seri të tjera përfshijnë ''plepat'', ''mëngjeset në Seine'' dhe ''Zambakët e ujit të'' pikturuar në pronën e tij në Giverni. Midis viteve [[1883]] dhe [[1908]], Mone udhëtoi për në [[Deti Mesdhe|Mesdhe]], ku ai pikturonte monumentet, peizazhet dhe detin, duke përfshirë një sërë pikturash në [[Venecia|Venedik]]. Në Londër ai pikturoi katër seri: ''Shtëpitë e Parlamentit, Londër'', ''Ura e Charing Cross'', ''Ura e Vaterlosë'' dhe ''Pamjet e Urës së Uestminsterit'', shkruan Helen Gardner. <gallery caption="Seri pikturash" heights="183px" widths="209px"> Skeda:La Gare Saint-Lazare - Claude Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''La Gare Saint-Lazare'', [[1877]], [[Musée d'Orsay]] Skeda:Claude Monet - Arrival of the Normandy Train, Gare Saint-Lazare - Google Art Project.jpg|<nowiki></nowiki>''Arritja e trenit të Normandisë, Gare Saint-Lazare'', [[1877]], [[The Art Institute of Chicago|Instituti i Artit i Çikagos]] Skeda:Claude Monet The Cliffs at Etretat.jpg|<nowiki></nowiki>''Shkëmbinjtë në Etretat'', [[1885]], Instituti Clark, Williamstown Skeda:Monet - Segelboote hinter der Nadel bei Eretat 1885.jpg|<nowiki></nowiki>''Varkat me vela pas gjilpërës në Etretat'', [[1885]] Skeda:Claude Monet, Grainstacks in the Sunlight, Morning Effect, 1890, oil on canvas 65 x 100 cm.jpg|<nowiki></nowiki>Dy piktura nga një sërë grainstacks, [[1890]]-91: ''Grainstacks në rrezet e diellit, efekti i mëngjesit'', Skeda:1270 Wheatstacks, 1890-91, 65.8 x 101 cm, 25 7-8 x 39 3-4 in, The Art Institute of Chicago.jpg|<nowiki></nowiki>''Grainstacks, fundi i ditës, Vjeshtë'', [[1890]]-[[1891]], [[Art Institute of Chicago|Instituti i Artit i Çikagos]] Skeda:Claude Monet - Les Peupliers.jpg|<nowiki></nowiki>''Plepa (Vjeshtë)'', [[1891]], [[Philadelphia Museum of Art|Filadelfia Muzeu i Artit]] Skeda:Monet Poplars on the River Epte.jpg|<nowiki></nowiki>''Plepa në Lumin Epte'', [[1891]] [[Tate]] Skeda:Claude Monet - Branch of the Seine near Giverny.JPG|<nowiki></nowiki>''Sena afër Giverny'', [[1897]], [[Museum of Fine Arts, Boston|Muzeu i Arteve të Bukura, Boston]] Skeda:Claude Monet - Morning on the Seine - Google Art Project.jpg|<nowiki> </nowiki>''Mëngjesi në Senë'', [[1898]], [[National Museum of Western Art|Muzeu Kombëtar i Artit Perëndimor]] Skeda:Charing Cross Bridge, Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''Ura e Charing Cross'', [[1899]], [[Thyssen-Bornemisza Museum|Muzeu Thyssen-Bornemisza]] Madrid Skeda:Claude Monet - Charing Cross Bridge (Saint Louis).jpg|<nowiki></nowiki>''Ura e Charing Cross, Londër'', [[1899]]-[[1901]], [[Saint Louis Art Museum|Muzeu i Arteve në Saint Louis]] Skeda:Claude Monet, Houses of Parliament, London, 1900-1903, 1933.1164, Art Institute of Chicago.jpg|<nowiki></nowiki>Dy piktura nga një seri e ''Shtëpive të Parlamentit, Londër'', [[1900]]-01, [[Art Institute of Chicago|Instituti i Artit i Çikagos]] Skeda:London, the Houses of Parliament, Sunlight Opening in Fog, by Claude Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''Londër, Shtëpitë e Parlamentit. Dielli që ndriçon përmes mjegullës'', [[1904]], [[Musée d'Orsay]] Skeda:Claude Monet, Le Grand Canal.jpg|<nowiki></nowiki>''Kanali i Madh, Venecia'', [[1908]], [[Museum of Fine Arts, Boston|Muzeu i Arteve të Bukura, Boston]] Skeda:Monet Grand Canal Legion of Honor.jpg|<nowiki> </nowiki>''Kanali i Madh, Venecia'', [[1908]], [[Fine Arts Museums of San Francisco|Muzetë e Arteve të Bukura të San Franciskos]] </gallery> == Fama == Në vitin [[2004]], ''Londra, parlamenti, efektet e diellit në mjegull (Londres, Le Parlement, trouée de soleil dans le brouillard)'' (1904), shitet për US $ 20.1 &nbsp; milion.<ref>[http://newsfromrussia.com/science/2004/11/05/57003.html Monet's masterpiece reaches record high bid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061217025326/http://newsfromrussia.com/science/2004/11/05/57003.html |date=17 dhjetor 2006 }} newsfromrussia.com, 5 nëntor 2004. Kontrolluar më 6 janar 2007.</ref> Në vitin [[2006]], ''Proceedings Journal of the Royal Society'' botoi një letër që dëshmonte se këto ishin pikturuar në një vend në spitalin e Shën Thomas, mbi lumin Tamiz.<ref>{{Cite web|title=Virtual Monet Thumbnails Pg 1 &#124; Special reports|url=https://www.theguardian.com/monet/Tour_Thumbnails1/0,3992,209038,00.html|access-date=5 qershor 2012|publisher=The Guardian|language=en}}</ref> ''Falaises près de Dieppe (Shkëmbinjtë afër Dieppe)'' është vjedhur në dy raste të veçanta: një herë në vitin [[1998]] (në të cilin kuratori i muzeut u dënua për vjedhje dhe u burgos pesë vjet e dy muaj së bashku me dy bashkëpunëtorë) dhe më së fundi në gusht [[2007]].<ref name="artforum">{{Cite web|author=Art Forum|title=Monet and Others Stolen in Museum Heist in Nice|url=http://www.artforum.com/archive/id=15630|language=en|access-date=8 gusht 2007|publisher=artforum.com|date=8 gusht 2007|archive-date=21 gusht 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070821212247/http://www.artforum.com/archive/id=15630|url-status=dead}}</ref> Ajo u gjet në qershor [[2008]].<ref name="msnrecovery">{{Cite web|author=MSNBC|title=French police recover stolen Monet painting|language=en|date=1 tetor 2009|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24973627/|access-date=1 tetor 2009|publisher=artforum.com}}</ref> ''Le Pont du Chemin de Fer à Argenteuil'' e Mone, një pikturë e një [[Ura|ure hekurudhore]] që përfshin [[Lumi i Senës|Senën]] afër [[Parisi]]t, u ble nga një ofertues telefonik anonim për një rekord prej $ 41.4 &nbsp; milion në ankandin e Christie në Nju Jork më 6 maj [[2008]]. Regjistrimi i mëparshëm për pikturën e tij ishte 36.5 dollarë &nbsp; milion.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/05/06/arts/design/06cnd-auction.html?_r=0|title=Record Price for Monet at Auction|date=6 maj 2008|access-date=19 janar 2010|newspaper=[[New York Times]]|language=en}}</ref> Vetëm disa javë më vonë, "''The bassin aux nymphéas''" (nga seri e zambakëve të ujit) shitet në ankandin e Christie në 24 qershor [[2008]], në Londër, në lot 19,<ref>{{Cite web|title=Le Bassin Aux Nymphéas|publisher=Christies of London|url=http://www.christies.com/lotfinder/lot_details.aspx?intObjectID=5100003&CID=5447010003801a|date=24 qershor 2008|language=en|access-date=24 qershor 2008}}</ref> për £ 36,500,000 ($ 71,892,376.34) (çmim çekiç) ose £ 40,921,250 ($ 80,451,178) tarifat, pothuajse dyfishuar rekordin për artistin<ref>{{Cite news|publisher=BBC News|title=Monet work auctioned for £40.9m|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7470832.stm|date=24 qershor 2008|language=en|access-date=24 qershor 2008}}</ref> dhe duke përfaqësuar një nga 20 çmimet më të larta të paguara për një pikturë në atë kohë. Në tetor të vitit [[2013]], piktura e Monesë, ''L'Eglise de Vetheuil'' dhe ''Le Bassin aux Nympheas,'' u bënë subjekte të një rast ligjor në [[Nju Jork]], kundër-bazuar NY Vilma Bautista, një herë ndihmëse për [[Imelda Marcos]], gruaja e diktatorit Ferdinand Marcos,<ref name="Associated Press">{{Cite news|title=Ex-Imelda Marcos aide on trial in NYC for selling Monet work|url=https://globalnation.inquirer.net/88049/ex-imelda-marcos-aide-on-trial-in-nyc-for-selling-monet-work|agency=Associated Press|date=17 tetor 2013|language=en|access-date=17 tetor 2013}}</ref> pasi ajo shiti ''Le Bassin aux Nympheas'' për $ 32 milion për një blerës zviceran. Pikturat e Mone, së bashku me dy të tjerë, u blenë nga Imelda gjatë presidencës së burrit të saj dhe thuhet se bleu duke përdorur fondet e kombit. Avokati i Bautista pohoi se ndihmësi shiti pikturën për Imeldan, por nuk kishte një shans t'i jepte paratë. Qeveria Filipine kërkon kthimin e pikturës.<ref name="Associated Press" /> ''Le Bassin aux Nympheas'', i njohur edhe si ''Kembimi Japonez mbi pellgun e Ujit-Lily në Giverny'', është pjesë e serisë së famshme të Zambakëve të ujit. <gallery caption="Seria e zambakëve të ujit në drita të ndryshme" widths="254px"> Skeda:Le bassin aux nymphéas - Claude Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''Le Bassin Aux Nymphéas'', [[1919]]. Seri e vonë e Monesë e pikturave të zambakëve të ujit, janë ndër veprat e tij më të njohura. Skeda:WLA metmuseum Water Lilies by Claude Monet.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', [[1919]], [[Metropolitan Museum of Art|Muzeu Metropolitan i Artit]], [[Nju Jork]] Skeda:Claude Monet - Water Lilies, 1917-1919.JPG|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', [[1917]]-[[1919]], [[Honolulu Museum of Art|Muzeu i Artit në Honolulu]] Skeda:Claude Monet 044.jpg|<nowiki> </nowiki>''Zambakë uji (Yellow Nirwana)'', [[1920]], [[The National Gallery, London|Galeria Kombëtare, Londër]], Londër Skeda:Claude Monet, Water Lilies, ca. 1915-1926.jpg|<nowiki></nowiki>''Zambakë uji'', c. [[1915]]-[[1926]], [[Nelson-Atkins Museum of Art|Nelson-Atkins Muzeu i Artit]] Skeda:Claude Monet, The Water Lily Pond, c. 1917-19, frame cropped, Google Art Project.jpg|<nowiki></nowiki>''Pellgu i ujit të zambakëve'', {{Rreth}} [[1917]]-[[1919]], [[Albertina]], Vjenë </gallery> == Shiko gjithashtu == * [[Pierre-Auguste Renoir]] * [[Georges Seurat]] * [[Lista e veprave të Claude Monet]] * [[Gustave Courbet]] * [[Paul Cézanne]] * [[Historia e pikturës]] * [[Historia e arteve pamore]] * [[Modernizmi]] * [[Arti Avant-Garde]] * [[Historia e arteve]] == Referime == {{Reflist|35 em}} == Bibliografia== {{Refbegin|35 em}} * Howard, Michael ''The Treasures of Monet''. ([[Musée Marmottan Monet]], Paris, 2007). * Kendall, Richard ''Monet by Himself'', (Macdonald & Co 1989, updated [[Time Warner Books]] 2004), {{ISBN|0-316-72801-2}} * {{cite book|title=Monet's years at Giverny: Beyond Impressionism|publisher=The Metropolitan Museum of Art|year=1978|language=en|isbn=978-0-8109-1336-3|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/85352|location=Nju Jork}} (full text PDF available) * Stuckey, Charles F., ''Monet, a retrospective'', Bay Books, (1985) {{ISBN|0-85835-905-7}} * Tucker, Paul Hayes, ''Monet in the '90s''. (Museum of Fine Arts in association with [[Yale University Press]], New Haven and London, 1989). * Tucker, Paul Hayes ''Claude Monet: Life and Art'' Amilcare Pizzi, Italy 1995 {{ISBN|0-300-06298-2}} * Tucker, Paul Hayes, ''Monet in the 20th century''. ([[Royal Academy of Arts]], London, Museum of Fine Arts, Boston and Yale University press. 1998). {{Refend}} == Linqe të jashtme == {{Commons category|Claude Monet}} * {{cite web|title=Claude Monet|publisher=Museum of Modern Art|language=en|url=https://www.moma.org/artists/4058}} * [http://www.culturecommunication.gouv.fr/collections_locales/Search?rid=0&ref=1&type=facet&name=QUI&value=MONET%2C_CLAUDE&p=0&xsl=maisons_illustres Claude Monet, Ministri i Kulturës dhe i Komunikimit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923230904/http://www.culturecommunication.gouv.fr/collections_locales/Search?rid=0&ref=1&type=facet&name=QUI&value=MONET%2C_CLAUDE&p=0&xsl=maisons_illustres |date=23 shtator 2015 }} * [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=AUTR&VALUE_1=MONET%20Claude&REL_SPECIFIC=1&IMAGE_ONLY=CHECKED Claude Monet, Joconde, Koleksionet e koleksioneve des musées de France] * [http://giverny.org/monet/welcome.htm Mone në Giverny] * [http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=claude+monet&role=&nation=&prev_page=1&subjectid=500019484 Bashkimi i Emrave të Artistëve, Fjalëve të Getty] * [https://web.archive.org/web/20131124100728/http://www.guggenheim.org/new-york/collections/collection-online/artists/692/Claude%20Monet Claude Monet në The Guggenheim] * [https://www.nortonsimon.org/art/browse-by-artist/artist/865/claude-monet Monet në Muzeun Norton Simon] * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/78705/rec/222 ''Impresionizëm: ekspozitë njëqindvjeçare''] [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/78705/rec/222], një katalog ekspozues nga Muzeu Metropolitan i Artit (i disponueshëm në internet si PDF), i cili përmban materiale për Monet (f. &nbsp; 131-167) [[Kategoria:Piktorë francezë]] [[Kategoria:Vdekje 1926]] [[Kategoria:Lindje 1840]] 2a5ho5tm3v2rvnpzt0984ki4hyau4xr Louisa May Alcott 0 265783 2981986 2955691 2026-05-18T17:55:20Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981986 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Louisa May Alcott | image = [[Skeda:LOUISA MAY ALCOTT.jpg|200px]] | birth_date = 29 nëntor 1832 | birth_place = [[Germantown, Philadelphia|Germantown]], [[Pennsylvania]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]] | death_date = 6 mars 1888 | death_place = [[Boston]], [[Massachusetts]], SHBA | pseudonym = A. M. Barnad | nationality = Amerikane | genre = Prozë, poezi }} '''Louisa May Alcott''' ({{IPAc-en|ˈ|ɔː|l|k|ə|t|,_|-|k|ɒ|t}}; 29 nëntor 1932 - 6 mars 1888) ishte romanciere, shkrimtare e tregimeve të shkurta dhe poete amerikane, e njohur për romanin e saj ''[[Little Women]]'' (1868) dhe vazhdimin e tij ''[[Little Men]]'' (1871) dhe ''[[Jo's Boys]]'' (1886).<ref name="Cullen-ugly" /> Prindërit e saj ishin [[Amos Bronson Alcott]] dhe [[Abby May]]. Familja e Alcott vuajti nga vështirësi financiare dhe ndërsa ajo punoi për të ndihmuar familjen që në moshë të re, ajo gjithashtu kërkoi një rrugë shkrimi. Ajo filloi të merrte sukses kritik për shkrimin e saj në vitet 1860. Në fillim të karrierës së saj, ajo ndonjëherë përdorte psudonimin '''A. M. Barnard''', nën të cilin shkroi romane për të rinj të rritur që përqendroheshin në spiunë dhe hakmarrje. Botuar në vitin 1868, ''[[Little Women]]'' është vendosur në shtëpinë e familjes Alcott dhe bazohet lirshëm në përvojat e fëmijërisë së Alcott me tre motrat e saj, [[Abigail May Alcott Nieriker]], [[Elizabeth Sewall Alcott]] dhe [[Anna Alcott Pratt]]. Romani u prit mirë në atë kohë dhe është edhe sot një roman popullor për fëmijë. Është përshtatur në film disa herë. Alcott ishte një abuzioniste dhe një feministe dhe mbeti e pamartuar gjatë gjithë jetës së saj. Ajo vdiq nga një goditje në tru, dy ditë pas vdekjes së babait të saj, në [[Boston]], më 6 mars 1888. ==Biografia== Louisa May Alcott lindi më 29 nëntor 1832,<ref name="Cullen-ugly"/> në [[Germantown, Philadelphia|Germantown]],<ref name="Cullen-ugly">{{cite book|author=Cullen-DuPont, Kathryn|title=Encyclopedia of women's history in America|url=https://books.google.com/books?id=oIro7MtiFuYC&pg=PA374|date=1 gusht 2000|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-4100-8|pages=8–9}}</ref> e cila tani është pjesë e [[Filadelfia|Filadelfias]], [[Pennsylvania]], në ditëlindjen e 33-të të babait të saj. Ajo ishte e bija e transcendentalistit dhe edukatorit [[Amos Bronson Alcott]] dhe punonjëses social [[Abby May]] dhe e dyta nga katër vajzat: [[Anna Bronson Alcott]] ishte më e moshuara; [[Elizabeth Sewall Alcott]] dhe [[Abigail May Alcott]] ishin dy të rinjtë. Familja u transferua në Boston në vitin 1834,<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/1129.html|title=Louisa M. Alcott Dead|work=The New York Times|quote=The parents of the authoress removed to Boston when their daughter was 2 years old, and in Boston and its immediate vicinity she made her home ever after.}}</ref> ku babai i Alcott themeloi një shkollë eksperimentale dhe u bashkua me Klubin Transcendental me [[Ralph Waldo Emerson]] dhe [[Henry David Thoreau]]. Edukimi i hershëm i Alcott përfshinte mësime nga natyralisti Henry David Thoreau i cili e frymëzoi atë që të shkruante ''Thoreau's Flute'' bazuar në kohën e saj në Pellgun e Walden. Sidoqoftë, shumica e arsimimit që ajo mori, erdhën nga babai i saj i cili ishte i rreptë dhe besonte në "ëmbëlsinë e vetë-mohimit".<ref name="showalter"/> Ajo gjithashtu mori disa udhëzime nga shkrimtarë dhe arsimtarë si [[Ralph Waldo Emerson]], [[Nathaniel Hawthorne]], [[Margaret Fuller]] dhe [[Julia Ward Howe]], të gjithë ishin miq të familjes. Ajo më vonë i përshkroi këto vitet e hershme në një skicë të gazetës me titull "Tërshëra të egra Transcendental". Skica u ribotua në vëllimin ''Silver Pitchers'' (1876), i cili tregon eksperimentin e familjes në "jetesë të thjeshtë dhe mendim të lartë" në Fruitlands. Varfëria e bëri të domosdoshme që Alcott të shkonte në punë në moshë të re si mësuese, rrobaqepëse, guvernante, ndihmëse shtëpiak dhe shkrimtare. Motrat e saj gjithashtu mbështetën familjen, duke punuar si rrobaqepëse, ndërsa nëna e tyre merrte punë sociale midis [[Mërgata irlandeze|emigrantëve irlandezë]]. May ishte në gjendje të ndiqte shkollën publike. Për shkak të të gjitha këtyre presioneve, shkrimi u bë një prizë krijuese dhe emocionale për Alcott.<ref name="showalter"/> Libri i saj i parë ishte ''[[Fabula e Luleve]]'' (1849), një përzgjedhje e përrallave të shkruara fillimisht për Ellen Emerson, vajzën e Ralph Waldo Emerson. Alcott citohet të ketë thënë "Unë dëshiroj të isha i pasur, të isha i mirë, dhe të gjithë ishim një familje të lumtur këtë ditë"<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=121831612|title=Alcott: 'Not The Little Woman You Thought She Was'|last=Reisen|first=Harriet|date=29 dhjetor 2009|publisher=NPR|accessdate=2 prill 2018}}</ref> dhe u nxit në jetë të mos isha e varfër. Alcott mendoi për vetëvrasje. Gjatë këtij viti, ajo lexoi biografinë e [[Elizabeth Gaskell]] për [[Charlotte Brontë]] dhe gjeti shumë paralele me jetën e saj Në vitin 1858, motra e saj e vogël Elizabeth vdiq, dhe motra e saj më e madhe Anna u martua me një burrë të quajtur John Pratt. Kjo gjë, për Alcott, ndjeu ndarjen e motrës së tyre.<ref name="showalter">{{cite book|author=Louisa May Alcott|editor-last=Showalter|editor-first=Elaine|title=Alternative Alcott|year=1988|publisher=Rutgers University Press|url=https://books.google.com/?id=PfOjRvcWHrQC&printsec=frontcover&dq=Alternative+Alcott+By+Louisa+May+Alcott+by+Elaine+Showalter#v=onepage|isbn=9780813512723}}</ref> Në vitin 1877 Alcott ishte një nga themeluesit e Bashkimi Edukativ dhe Industrial të Grave në Boston.<ref name="Sander">{{cite book|last1=Sander|first1=Kathleen Waters|title=The business of charity: the woman's exchange movement, 1832-1900|url=https://archive.org/details/businessofcharit0000sand|date=1998|publisher=University of Illinois Press|isbn=0252067037|pages=[https://archive.org/details/businessofcharit0000sand/page/66 66]}}</ref> Pasi motra e saj më e vogël May vdiq në vitin 1879, Louisa mori përsipër kujdesin e mbesës, Lulu, e cila u emërua pas Louisa. Alcott pësoi probleme kronike shëndetësore në vitet e saj të mëvonshme,<ref name="119y">{{cite news|first=Maura|last=Lerner|url=http://www.startribune.com/lifestyle/health/11345301.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517160545/http://www.startribune.com/lifestyle/health/11345301.html|archivedate=17 maj 2008|title=A diagnosis, 119 years after death|work=Star Tribune|date=12 gusht 2007|access-date=19 gusht 2019|url-status=dead}}</ref> përfshirë [[Vertigo|vertigonën]].<ref name="donaldson">{{cite book|first=Norman and Betty|last=Donaldson|title=How Did They Die?|url=https://archive.org/details/howdidtheydie0000dona_z9z8|year=1980|publisher=Greenwich House|isbn=0-517-40302-1}}</ref> Ajo dhe biografët e saj më të hershëm<ref name="Hirschhorn">{{cite journal|last1=Hirschhorn|first1=Norbert|last2=Greaves|first2=Ian|title=Louisa May Alcott: Her Mysterious Illness|url=https://archive.org/details/sim_perspectives-in-biology-and-medicine_spring-2007_50_2/page/243|journal=Perspectives in Biology and Medicine|volume=50|issue=2|date=pranverë 2007|pages=243–259|doi=10.1353/pbm.2007.0019|pmid=17468541}}</ref> ia atribuan sëmundjen dhe vdekjen e saj [[Helmimi i merkurit|helmimit të merkurit]]. Gjatë shërbimit të saj në [[Lufta Civile Amerikane|Luftën Civile Amerikane]], Alcott kontraktoi ethe tifoide dhe u trajtua me një kompleks që përmbante merkur.<ref name="Hill">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2008/mar/01/featuresreviews.guardianreview27|title=From little acorns, nuts: Review of 'Eden's Outcasts: The Story of Louisa May Alcott and Her Father' by John Matteson|author=Hill, Rosemary|date=29 shkurt 2008|newspaper=The Guardian|quote=Louisa succumbed to typhoid pneumonia within a month and had to be taken home. Although she narrowly survived the illness she did not recover from the cure. The large doses of calomel—mercurous chloride—she was given poisoned her and she was never well again.}}</ref><ref name="119y"/> Megjithatë, analiza e fundit e sëmundjes së Alcott sugjeron që problemet e saj kronike shëndetësore mund të jenë shoqëruar me një [[Sëmundja autoimune|sëmundje autoimune]], jo me ekspozimin e merkurit. Për më tepër, një portret i vonë i Alcott tregon një skuqje në faqet e saj, që është një karakteristikë e [[LUPUS|lupusit]].<ref name="119y" /><ref name="Hirschhorn"/> Alcott vdiq nga një goditje në moshën 55 vjeç në Boston, më 6 mars 1888,<ref name="donaldson"/> dy ditë pas vdekjes së babait të saj. Lulu, mbesa e saj ishte vetëm 8 vjeç kur Louisa vdiq. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1832]] [[Kategoria:Vdekje 1888]] [[Kategoria:Familja Alcott]] [[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]] [[Kategoria:Poetë amerikanë]] [[Kategoria:Aktivistë amerikanë për të drejtat e grave]] blaqv5dte0oe33s8v0lmruq0pg2fmpq Diskutim:Kobe Bryant 1 267565 2981910 2664068 2026-05-18T16:26:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2981910 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kobe Bryant/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981909 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110629063349/http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 18:26 (CEST) 6m7q1a6wzplo15wztckgq44yv0irzdf Diskutim:Licenca Publike e Përgjithshme GNU 1 267786 2982022 2670256 2026-05-18T21:13:53Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982022 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Licenca Publike e Përgjithshme GNU/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982021 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gnu.org/licenses/gpl.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-2.0.txt. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140821080556/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html për lidhjen https://gnu.org/licenses/gpl-faq.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 23:13 (CEST) 27c9xnm2wp0ydv32ilj3jdo2jbh7dvz Diskutim:Marc Bartra 1 267954 2982128 2723106 2026-05-19T03:08:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982128 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marc Bartra/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982127 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://it.eurosport.yahoo.com/stefano-benzi/article/37701/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:08 (CEST) i7jj1s3h9fj4aku9e8qkd9l7u235i6j Diskutim:Martin Luther King 1 268005 2982191 2813719 2026-05-19T04:58:18Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982191 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Martin Luther King/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Martin Luther King]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982190 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130728122629/http://www.dalnet.lib.mi.us/king/ për lidhjen http://www.dalnet.lib.mi.us/king/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:58 (CEST) jo6i7p4nob9l8zo55uie5znla8gvqy7 Diskutim:Neymar 1 268179 2982228 2874417 2026-05-19T10:50:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982228 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Neymar/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neymar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982227 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120213120203/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/neymar-scores-100-career-goals-gets-abused-cake-192326497.html për lidhjen http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/neymar-scores-100-career-goals-gets-abused-cake-192326497.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 12:50 (CEST) r57gw3gmc38069n87t5lcxvoka21fz4 Diskutim:Tempulli mortor i Montuhotepit të II 1 268893 2982146 2978679 2026-05-19T04:20:08Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Tempulli mortor i Montuhotepit të II/Arkivi 1]] 2982146 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Tempulli mortor i Montuhotepit të II/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2978678 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190517112052/http://ib205.tripod.com/mentuhotep_gate.html për lidhjen http://ib205.tripod.com/mentuhotep_gate.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190517112052/http://ib205.tripod.com/mentuhotep_gate.html për lidhjen http://ib205.tripod.com/mentuhotep_gate.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2026 22:29 (CEST) 9bcb99f011wpfd1j6zfyexthl0m81l3 Diskutim:Të drejtat LGBT në Çeki 1 268999 2982148 2977156 2026-05-19T04:20:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Të drejtat LGBT në Çeki/Arkivi 1]] 2982148 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Të drejtat LGBT në Çeki/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 0ttg9jt85k20bdc8jmbxoqs1nf1146p Diskutim:Tërgovishçe 1 269001 2982150 2977159 2026-05-19T04:20:48Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Tërgovishçe/Arkivi 1]] 2982150 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Tërgovishçe/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} ivfeew7q2hug6vcj07vue445007tkqw Diskutim:Vjedhja e vlerave kulturore (LDB) 1 269133 2982152 2977245 2026-05-19T04:21:08Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)/Arkivi 1]] 2982152 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} sjexxc1d9g0mob86tztrw5p0ib8ec70 Diskutim:Xabi Alonso 1 269177 2982154 2977285 2026-05-19T04:21:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Xabi Alonso/Arkivi 1]] 2982154 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Xabi Alonso/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} etv1hvhmqbw0ajh72aim3r4plrziyuy Diskutim:Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017 1 269216 2982158 2977443 2026-05-19T04:21:48Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017/Arkivi 1]] 2982158 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 90rt42undxlvk492cen5yhqmlc8txeo Diskutim:Marcelo Brozović 1 271121 2982130 2909620 2026-05-19T03:11:10Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982130 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marcelo Brozović/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982129 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190921164117/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml për lidhjen https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:11 (CEST) pew7ljfvcq44bvfrlyi620129nquljq Diskutim:Willy Brandt 1 271806 2982160 2977281 2026-05-19T04:22:26Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Willy Brandt/Arkivi 1]] 2982160 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Willy Brandt/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 83h08ofx7zgnp19ybgvfihiq52mpdv7 Diskutim:Ndotja e tokës 1 272268 2982219 2831070 2026-05-19T10:19:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982219 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ndotja e tokës/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ndotja e tokës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982218 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200812102235/http://www.eugris.info/ për lidhjen http://www.eugris.info/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 12:19 (CEST) seiyum6jtugeo1tmzubryhof6eovyoj Diskutim:Adolf Eichmann 1 273268 2982162 2977429 2026-05-19T04:22:47Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi 1]] 2982162 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} kxqxueg82xt1lli736us9klktkhukl7 Diskutim:Mina, Arabia Saudite 1 273506 2982198 2374571 2026-05-19T06:57:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982198 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mina, Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049894 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20151129083135/http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi për lidhjen http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 19:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mina, Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2075634 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20151129083135/http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi për lidhjen http://www.afp.com/en/news/iran-says-tests-will-show-cause-diplomats-death-saudi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shkurt 2020 19:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mina, Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374570 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151211234005/https://www.nytimes.com/aponline/2015/12/10/world/middleeast/ap-ml-saudi-hajj.html për lidhjen https://www.nytimes.com/aponline/2015/12/10/world/middleeast/ap-ml-saudi-hajj.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 06:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mina, Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982197 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180622004853/https://www.telesurtv.net/english/news/Saudis-Accused-of-Not-Taking-Refugees-Despite-100K-Empty-Tents--20150913-0022.html për lidhjen http://www.telesurtv.net/english/news/Saudis-Accused-of-Not-Taking-Refugees-Despite-100K-Empty-Tents--20150913-0022.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180622060001/https://www.telesurtv.net/english/news/Saudi-Arabia-Says-Accepted-Millions-of-Syrians-Facts-Disagree-20150911-0049.html për lidhjen http://www.telesurtv.net/english/news/Saudi-Arabia-Says-Accepted-Millions-of-Syrians-Facts-Disagree-20150911-0049.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 08:57 (CEST) g9mx9n9cns02yn4o2w86b91hyzsuy5p Marciani 0 274419 2981969 2974568 2026-05-18T17:38:02Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981969 wikitext text/x-wiki {{Short description|Perandor romak lindor nga viti 450 deri në vitin 457}} {{Infobox royalty | name = Marciani | image = Solidus of Marcian.png | image_size = 250px | alt = Monedhë ari që paraqet Marcianin | caption = Monedhë solidus i Marcianit, ku shkruhet:<br />{{Smallcaps|{{Abbr|d•n•|DOMINUS NOSTER}} marcianus {{Abbr|p•f•|PIUS FELIX}} {{Abbr|aug•|AUGUSTUS}}}} | succession = [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandor]] i [[Perandoria Bizantine|Lindjes Romake]] | reign = 25 gusht 450 – {{nowrap|27 janar 457}} | predecessor = [[Teodosi II]] | successor = Leoni&nbsp;I | regent = [[Valentiniani III]] ([[450]]–[[455]])<br /> Petronius Maksimus ([[455]])<br /> Avitus ([[455]]–[[456]]) | reg-type = [[Perandoria Romake Perëndimore|perandorë perëndimorë romakë]] | birth_date = {{Rreth}} 392 | birth_place = [[Trakia|Traki]] ose [[Iliria|Iliri]] | death_date = 27 janar 457 (65 vjeç) | death_place = [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]<br />(tani [[Stambolli]], [[Turqia|Turqi]]) | burial_place = Kisha e Apostujve të Shenjtë | spouse = Pulçeria ([[450]]-†[[453]]) | issue = Marcia Eufemia | full name = Marcianus | house-type = Dinastia | house = Teodosiane | religion = Krishtërimi Kalçedonit | regnal name = {{lang|la|Imperator Caesar Flavius Marcianus Augustus}}<br/>{{lang|grc|Αὐτοκράτωρ καῖσαρ Φλάβιος Μαρκιανός αὐγουστος}} }} '''Marciani''' ({{lang|la|Marcianus|link=no}}; {{lang|grc|Μαρκιανός|link=no}} {{transliteration|grc|Markianos}}; lindi në vitin [[392]] – vdiq më 27 janar [[457]]) ishte një [[Perandori romak|perandor romak]] i [[Perandoria Bizantine|Lindjes]] me origjinë ilire nga viti [[450]] deri në vitin [[457]]. Sundimi i Marcianit shënoi rikuperimin e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Lindore]], të cilën perandori e mbrojti nga sulmet dhe kërcënimet e jashtme dhe bëri reforma në ekonomi. Nga ana tjetër politikat izoluese të Marcianit e lanë [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorinë Romake Perëndimore]] pa ndihma kundër sulmeve barbare, që u materializuan në fushatat italiane nga [[Attila]] në vitin [[455]]. Kisha Ortodokse Perëndimore e njeh Marcianin si një shenjtor për rolin e tij në përfshirjen në Këshillin e Kishës.<ref>{{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|chapter=Marcian|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The%20Oxfrod%20Dictionary%20of%20Byzantium_Vol.%202_OUP_1991/page/1292/mode/1up|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|year=1991|location=[[Oksford]]|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-504652-6|pages=1296–1297}}</ref><ref>{{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|date=1991a|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/page/705/mode/1up|chapter=Eparchius Avitus|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-504652-6|location=[[Oksford]]|page=704}}</ref><ref>{{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|chapter=Mese|year=1991|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The%20Oxfrod%20Dictionary%20of%20Byzantium_Vol.%202_OUP_1991/page/1336/mode/1up|isbn=978-0-19-504652-6|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|location=[[Oksford]]|pages=1346–1347}}</ref><ref>{{cite book|last1=Herrin|first1=Judith|url=https://archive.org/details/byzantiumsurpris0000herr|date=2009b|title=Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire|language=en|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-6911-4369-9|location=Princeton, Nju Xhersi|url-access=registration}}</ref> == Biografia == [[Skeda:Tremissis of Marcian.jpg|parapamje|majtas|396px|Monedhë tremissis e Marcianit]] Marciani lindi rreth vitit [[392]]{{Sfn|Meijer|2004|p=153}}{{Sfn|Nathan|1998}} në [[Iliria|Iliri]]{{Sfn|Nathan|1998}} ose në [[Trakia|Traki]].{{Sfn|Vasiliev|1980|p=104}} Historiani i lashtë [[Joan Malala]] e përshkruan atë si të gjatë dhe me një lloj pengese në këmbë.{{Sfn|Baldwin|1982|p=98}} Pak nga jeta e hershme e Marcianit dihet. Babai i tij kishte shërbyer në ushtri dhe në moshë të re Marciani u regjistrua në Filipopolis të [[Trakia|Trakisë]]. Në kohën e Luftës Bizantino-Sasanide të viteve [[421]]–[[422]], Marciani kishte të ngjarë të kishte arritur gradën ushtarake të tribunit —historiani Theofanes Rrëfimtari e përmend atë që komandonte një njësi ushtarake. Ai nuk e pa veprimtarinë luftarake, pasi u sëmur në Lici. Atje për të u kujdes Tatiani, i cili do të bëhej ''praefectus urbi'' (prefekt i Kostandinopojës) nga Marciani dhe vëllai i Tatianit, Iulius.{{Sfn|Jones|Martindale|Morris|1980|pp=714-715}}{{sfn|Nathan|1998}}{{sfn|Friell|Williams|2005|p=84}}{{Sfn|Lee|2013|p=96}} Marciani në vijim u ngrit për t'u bërë ''domesticus'' (asistent personal) i Asparit, ''magister militum'' (komandant i përgjithshëm) i [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]]. Pavarësisht se ishte gjysmë-alan dhe gjysmë [[gotët|got]], Aspari kishte shumë ndikim në perandori.{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Lee|2013|p=96}}{{Sfn|Friell|Williams|2005|p=45, 75, 84}} Në fillim të viteve [[430]], Marciani shërbeu nën Asparin në Afrikën Romake, ku u kap nga [[vandalët]]. Duke ndjekur propagandën perandorake të shkruar gjatë sundimit të Marcianit,{{Sfn|Thompson|1950|p=68}} [[Euagriu Skolastiku|Evagrius Skolastiku]], [[Prokopi i Çezaresë|Prokopi]] dhe autorët e mëvonshëm japin një tregim me gjasa të rremë, në të cilin Marciani, ndërsa ishte në robëri, takoi mbretin vandal Gaiserik, i cili parashikoi se më vonë ai do të bëhej perandor. Pas kapjes së tij, Marciani nuk përmendet më, deri në vdekjen e [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandorit lindor]], [[Teodosi II]].{{Sfn|Nathan|1998}} [[Skeda:Theodosius II Louvre Ma1036 (cropped).jpg|parapamje|majtas|234px|koka e perandorit [[Teodosi II]]]] Pas vdekjes së papritur të perandorit [[Teodosi II]] më 28 korrik [[450]], në një aksident kalërimi, [[Perandoria Bizantine|Perandoria Romake Lindore]] u përballë me krizën e saj të parë të pasimit në 60 vjetë. Teodosi nuk kishte bijë, as një pasardhës të paracaktuar.{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Lee|2013|p=94}} Aspari, i cili kishte shumë ndikim për shkak të fuqisë së tij ushtarake komplotoi për ta zgjedhur Marcianin në fron, pavarësisht karrierës së tij të panjohur.{{Sfn|Lee|2013|p=96}} Pas një muaji negociatash, Pulçeria, motra e Teodosit, pranoi të martohej me Marcianin, me kushtin që ai ti braktiste politikat fetare të Teodosit dhe të thirrte një këshill kishtar.{{Sfn|Lee|2013|p=104}} Megjithëse u martua me Marcianin, Pulçeria e mbajti betimin e saj të virgjërisë që kishte bërë në vitin [[413]], në moshën 14 vjeçe, gjatë tre viteve të martesës së saj me të.{{Sfn|Lee|2013|p=96}}{{Sfn|Smith|2008|p=537}}{{Sfn|Holum|1989|p=209}} Historiani Doug Lee pretendon se Zeno, një udhëheqës ushtarak, ndikimi i të cilit ishte i ngjashëm me atë të Asparit, mund të ketë qenë i përfshirë në këto negociata, pasi atij iu dha titulli i rangut të lartë të patricit pas pranimit të Marcianit.{{Sfn|Lee|2013|p=96}} Marciani u zgjodh dhe u inaugurua më 25 gusht [[450]]. Zeno do të vdiste brenda një viti nga zgjedhja e Marcianit. Djali i Asparit, Ardaburi, u promovua në komandën e ushtrisë së prefektuarës së lindjes si {{lang|la|magister militum per Orientem}}, shpejtë pas ngritjes së Marcianit.{{Sfn|Lee|2013|p=98}}{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Lee|2001|p=43}} Marciani ndryshoi shumë nga veprimet e [[Teodosi II|Teodosit II]] në marrëdhëniet e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]] me [[hunët]] nën [[Attila|Atilën]] dhe në çështjet fetare. Marciani revokoi pothuajse menjëherë të gjitha traktatet me [[Attila|Atilën]], duke i dhënë fund të gjitha pagesave të tributeve ndaj tij. Në vitin [[452]], ndërsa [[Attila]] po sulmonte Italinë Romake, në atë kohë një pjesë e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Romake Perëndimore]], Marciani nisi ekspedita përtej [[Lumi i Danubit|Danubit]] në Rrafshinën e Madhe Hungareze, duke i mundur [[hunët]] në zemrën e tyre. Ky veprim, i shoqëruar nga uria dhe murtaja që shpërtheu në Italinë Veriore, i lejoi [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Romake Perëndimore]] t'i jepte ryshfet Attilës që të tërhiqej nga gadishulli italian. [[Skeda:451 CE, Europe.svg|parapamje|379px|Harta e Evropës në vitin [[451]]]] Pas një lufte të gjatë me prijësin e [[Hunët|hunëve]], [[Attila|Atilën]], Marciani ishte i lumtur që e kishte parë të vdekur Atilën para syve të tij. Pas vdekjes së Attilës në vitin [[453]], Marciani përfitoi nga fragmentimi i Konfederatës Hunike duke vendosur [[Lista e fiseve të hershme gjermanike|fise gjermanike]] brenda tokave romake si ''foederati'' ("aleatë" që ofronin shërbimin ushtarak në këmbim të përfitimeve).{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Friell|Williams|2005|pp=89-91}}{{Sfn|Elton|2018|p=172}} ===Politikat fetare=== Gjatë [[shekulli V|shekullit të V]], një çështje qendrore fetare ishte debati se si ishin të lidhura natyrat njerëzore dhe hyjnore të [[Jezusi|Jezusit]], duke pasuar debatin [[Arianizmi|arian]]. Shkolla e Aleksandrisë, duke përfshirë teologë si [[Athanasi i Aleksandrisë|Athanasi]], pohoi barazinë e Krishtit dhe Zotit, dhe në këtë mënyrë i përqëndruar në hyjninë e Krishtit. Shkolla e Antiokisë, duke përfshirë teologë si Theodori i Mopsuestias, të vendosur të mos humbisnin aspektin njerëzor të Krishtit, u përqëndruan në njerëzoren e tij.{{Sfn|Lee|2013|p=137}} [[Skeda:Piatto di ardaburio, argento fuso, 434 d.c. (found in 1769) 03.JPG|parapamje|majtas|291px|Detaj nga ''missorium'' i Asparit, që paraqet Asparin dhe djalin e tij, Ardaburin ({{Rreth}}[[434]]]] Pak pas Marciani u bë perandor, u zhvillua Këshilli i Dytë i Efesit në vitin [[449]]. Këshilli pohoi se [[Jezusi]] kishte një një natyrë të bashkuar hyjnore, një pozicion i quajtur monofizitizëm; kjo u refuzua nga [[papa]] dhe [[Patrikana Ekumenike e Kostandinopojës|patriarku i Kostandinopojës]], për shkak të diskutimeve mbi çështjen e [[Kristologjia|Kristologjisë]], pasi [[papa]] dhe patriarku i Kostandinopojës e shihnin besimin monofizit si [[herezia|heretik]].{{Sfn|Lee|2013|p=145}}{{Sfn|Vasiliev|1980|pp=99, 105}}{{Sfn|Devis|2004|p=81}} Për të shfuqizuar Këshillin e Dytë të Efesit, Marciani mblodhi një këshill të ri të kishës perandorake, për të kaluar kanonet universalisht të pranuara, në vitin [[451]]. Pulçeria mund të ketë ndikuar në këtë vendim ose madje ta ketë bërë thirrjen e një këshilli një kërkesë gjatë bisedimeve të saj me Asparin për tu martuar me Marcianin. Kështilli u zhvillua afër [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]], kështu që qeveria mund ta vrojtonte nga afër ecurinë. Fillimisht, ai do të zhvillohej në Nikea, e cila bartëte rëndësi të madhe fetare për kishën e hershme, pasi ishte vendi i këshillit të parë, [[Këshilli i parë i Nikesë|Këshillit të Parë të Nikesë]] në vitin [[325]]. Megjithatë, Marciani kërkoi me sukses zhvendosjen e tij në Kalçedoni. Ajo ishte afër Kostandinopojës dhe do ta lejonte atë ti përgjigjej me shpejtësi në çdo rast përgjatë kufirit danubian. Këshilli i Kalçedonisë u zhvillua në tetor [[451]], i ndjekur nga rreth 500 peshkopë, shumica e të cilëve nga [[Perandoria Bizantine|Perandoria Romake Lindore]], megjithëse e ndoqën edhe dy peshkopë afrikanë dhe dy përfaqësues të [[papa]] [[Leoni I|Leonit të I]].{{Sfn|Lee|2013|p=145}}{{Sfn|Gallagher|2008|p=585}}{{Sfn|Whitworth|2017|p=360}} Ky këshill dënoi Këshillin e Dytë të Efesit dhe ra dakord se [[Jezusi]] kishte një natyrë hyjnore (physis) dhe një natyrë njerëzore, të bashkuara në një person (Hypostasis), ''Pa ngatërrim, ndryshim, dallim, ose ndarje''.{{Sfn|Lee|2013|p=146}} Këshilli gjithashtu pranoi të dënonte [[Kisha kopte në Egjipt|papën koptik]] Dioskorin I të Aleksandrisë, i cili kishte mbikëqyrur Këshillin e Dytë të Efesit dhe revokimin e dënimeve të Ibas së Edesës dhe [[Theodoreti]]t, i cili kishte marrë pjesë në këtë këshill. Këshilli gjithashtu përsëriti rëndësinë e [[Patrikana Ekumenike e Kostandinopojës|Selisë së Kostandinopojës]], duke e vendosur atë vendosmërisht në vendin e dytë, pas [[papa|Selisë së Romës]] dhe duke i dhënë asaj të drejtën për të caktuar peshkopët në [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Romake Lindore]], mbi kundërshtimin e [[papa]] [[Leoni I|Leonit të I]];{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Lee|2013|p=147}}{{Sfn|Lee|2001|p=814}} patriarkët e Aleksandrisë gjithashtu e kundërshtuan ngritjen e Selisë së Kostandinopojës.{{Sfn|Bauer|2010|p=122}} Këshilli përfundoi në nëntor [[451]], pas të cilit Marciani nxori edikte të shumta duke konfirmuar rezultatet e këshillit;{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Lee|2013|p=147}}{{Sfn|Lee|2001|p=814}} Duke treguar se rezultati i këshillit nuk ishte pranuar universalisht.{{Sfn|Lee|2013|p=148}} Një edikt i tillë urdhëronte shtypjen e eutikianistëve, të cilët nuk besonin në bashkimin hipostatik të dy natyrave të [[Jezusi]]t, duke i përjashtuar ata nga mbajtja e posteve zyrtare dhe kritikimi i Këshillit të Kalçedonisë, duke urdhëruar që literatura e tyre bashkë me atë të [[Nestorianët|nestorianëve]] të digjej.{{Sfn|Bury|2012|p=380}} [[Skeda:20111224 Flavius Marcianus Augustus Column Fatih Istanbul Turkey.jpg|parapamje|234px|Kolona e Marcianit në Stamboll]] Rezoluta anti-miafizite e këshillit çoi në trazirë të madhe civile në rritje në provincat lindore të [[Siria|Sirisë]] dhe [[Egjipti]]t, pasi shumë nga popullsia e tyre ishte [[miafizitizmi|miafizite]]. Mjaftë revolta të dhunshme u shtypën me forca ushtarake pas gjakëderdhjeve të rënda, në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]], [[Aleksandria|Aleksandri]] dhe Antioki;{{Sfn|Vasiliev|1980|p=105}} si dhe dërgimi i ushtrisë për të shtypur murgjit e [[Palestina|Palestinës]] dhe vendosjen e trupave në [[Aleksandria|Aleksandri]] për të siguruar vendosjen e Pretorit të Aleksandrisë, i cili do të zëvendësonte papën e zëvendësuar Dioskori I.{{Sfn|Nathan|1998}} Sipas bizantinistit Alexander Vasiliev, edhe pasi këto revolta u shtypën, pakënaqësia popullore me kishën shtetërore mes popullsisë [[miafizitizmi|miafizite]] dhe [[Nestorianët|nestoriane]] mbeti, pasi provincat lindor u bënë gjithmonë e më shumë të bindur për nevojën e tyre për pavarësi nga [[Perandoria Bizantine|Perandoria Romake Lindore]]. Vasiliev pohon se kjo do të çonte në mungesë aftatgjatë besnikërie përkundrejtë qeverisë së [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]] me provincave lindore, duke e lehtësuar në fund humbjen e këtyryre provincave ndaj [[Perandoria Sasanide|persëve]] dhe më vonë ndaj [[Ekspansioni islam|arabëve]].{{Sfn|Vasiliev|1980|pp=105-106}} Një tjetër rezultat i këshillit dhe edikteve pasuese ishte se shumë të krishterë, që s’pajtoheshin me këshillin, duke përfshirë shumë [[nestorianët|nestorianë]], mërguan në [[Perandoria Sasanide|Perandorinë Sasanide]].{{Sfn|Bauer|2010|pp=122-123}} Ndarja e [[miafizitizmi|miafizitëve]] nga kishat që pranonin doktrinën kalçedonite do të bëhej përfundimtar pas përpjekjeve të dështuara të pajtimit nga perandori [[Justiniani i Madh|Justiniani I]] ({{Abbr|mb.v.|mbretëroi në vitet}} [[527]]-[[565]]).{{Sfn|Meyendorff|1989|pp=194-202}} Marciani gjithashtu financoi projektet e gjera ndërtimore të Pulçeries deri në vdekjen e saj në korrik [[453]]. Të gjitha ato përqëndroheshin në ndërtimin e strukturave fetare,{{Sfn|Nathan|1998}} duke përfshirë Kishën e Shën Mërisë së Blakernes dhe Manastirin e Hodegonit.{{Sfn|Grant|1985|p=306}} Marciani krahasohej si me [[Pali i Tarsusit|Apostullin Pal]] dhe mbretin biblik [[Davidi|David]],{{Sfn|Herrin|2009|p=11}} nga përfaqësuesit e delegatët në Këshillin e Kalçedonisë.{{Sfn|Bjomlie|2016|p=60}} ==Vdekja dhe trashëgimia== [[Skeda:35-manasses-chronicle.jpg|parapamje|majtas|412px|Vdekja e Marcianit, i pasuar nga Leoni I (djathtas). Skenë nga Kronika e Manases, [[shekulli XII|shek. XII]]]] Mbretërimi i Marcianit përfundoi më 27 janar [[457]], kur ai do të vdiste në moshën 65 vjeçare, me gjasa nga [[gangrena]].{{Sfn|Kazhdan|1991c}}{{Sfn|Croke|1978|pp=5-9}}{{Sfn|Lee|2001|pp=[https://archive.org/details/iB_Ca/014/page/n65/mode/2up 45]}}{{Sfn|Jones|Martindale|Morris|pp=714-715}} Theodor Lektori dhe Theofan Konfesori thonë se Marciani vdiq pas një procesioni të gjatë fetar nga Pallati i Madh deri në Hebdomon, ku ai bëri udhëtimin në këmbë, pavarësisht faktit se ai mezi mund të ecte, si pasojë e [[pezmatimi]]t, me gjasa nga podagri.{{Sfn|Kelly|2013|p=240}} Ai u varros në Kishën e Apostujve të Shenjtë, në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], pranë gruas së tij Pulçeria,{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Meijer|2004|p=154}} në një sarkofak porfiri që u përshkrua në [[shekulli X|shekullin e X]] nga [[Kostandini VII Purpurogjeniti]] te ''De Cerimoniis''.{{Sfn|Vasiliev|1948|pp=1, 3-26}} Pas vdekjes së tij, i la [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]] një tepricë thesari prej shtatë milionë monedhash solide, një arritje mbresëlënëse duke duke pasur parasysh rrënimin ekonomik shkaktuar [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]] nga [[hunët]] dhe pagesat e haraçit që mernin nga Teodosi.{{Sfn|Friell|Williams|2005|p=127}} Megjithëse Marciani kishte një dhëndër, [[Antemiusi|Anthemin]], ai nuk kishte ndonjë lidhje me Teodosianët, të cilët vetë Marciani i kishte afruar nëpërmjet martesës së tij me Pulçerien dhe kështu nuk do të konsiderohej një trashëgimtar i ligjshëm dinastik, kështu që Aspari do të luante përsëri rolin e ''zgjedhësit të mbretit''. Ai zgjodhi Leonin I, një oficer komandues 50-vjeçar si perandor. Një burim më i vonë pohon se Senati Romak Lindor ofroi të zgjidhte vetë Asparin, por ai refuzoi, me komentin kriptik: ''Druaj se një traditë në sundim mund të fillohet nëpërmjet meje''. Ky koment shpesh është interpretuar si një referencë ndaj faktit se ai ishte një [[Arianizmi|arjan]],{{Sfn|Meijer|2004|p=154}}{{Sfn|Lee|2013|pp=92, 98}}{{Sfn|Nathan|1998}} ose prejardhjes së tij alane.{{Sfn|Norwich|1998|p=51}} [[Antemiusi]] më vonë do të dërgohej nga Leoni për tu bërë [[Perandori romak|perandor]] [[Perandoria Romake Perëndimore|romak perëndimor]];{{Sfn|Nathan|1998}}{{Sfn|Dzino|Parry|2017|p=258}}, për të mbushur zbrazëtinë e lënë nga vdekja e perandorit Libius Severus që nga viti [[465]]. Leoni e dërgoi [[Antemiusi]]n me një ushtri të kryesuar nga Marcelini, {{lang|la|magister militum}} i [[Dalmacia|Dalmacisë]]; pas afrimit në [[Roma|Romë]], [[Antemiusi]] u instalua si perandor më 12 prill [[467]].{{Sfn|Mathisen|1998}} Ai u trajtua pozitivisht nga burimet e [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Romake Lindore]] dhe [[Perandoria Romake Perëndimore|Perëndimore]], shpesh i krahasuar me perandorët [[Kostandini i Madh|Kostandini I]] dhe [[Teodosi I]].{{Sfn|Kazhdan|1991c}} Mbretërimi i Marcianit u pa nga shumë shkrimtarë të mëvonshëm bizantinë, si Theofan Konfesori, si një periudhë e artë: Marciani e siguroi [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Lindore]] si politikisht ashtu dhe finaciarisht, vendosi një vijë fetare ortodokse që perandorët e ardhshëm do ta ndiqnin dhe e stabilizoi kryeqytetin politikisht.{{Sfn|Nathan|1998}} Megjithatë, studiues të mëvonshëm ia atribuojnë suksesin e tij, jo thjeshtë aftësisë së tij, por gjithashtu në një shkallë të madhe fatit. Jo vetëm që ai kishte qenë me shumë fat që pati Pulçerien që legjitimoi sundimin e tij, por për shumë kohë gjatë tij, dy kërcënimet më të mëdha të jashtme të perandorisë, [[Perandoria Sasanide]] dhe [[hunët]], u përqëndruan në problemet e tyre të brendshme. Për më tepër, asnjë katastrofë natyrore ose epidemi ndodhi gjatë mbretërimit të tij.{{Sfn|Grant|1985|p=306}}{{Sfn|Kazhdan|1991c}} Ai u kujtua me mall nga banorët e Kostandinopojës, të cilët në kurorëzimin e perandorëve të ardhshëm, do të thirrnin ''sundofsh si Marciani''.{{Sfn|Grant|1985|p=307}} Prefekti i Kostandinopojës Tatiani ndërtoi një kolonë kushtuar Marcianit, dikur midis viteve [[450]]–[[452]].{{Sfn|D'Ayala|Fodde|2008|p=1167}}{{Sfn|Jones|Martindale|Morris|pp=1053–1054}} Ajo qëndron akoma në [[Stambolli|Stamboll]], afër degës veriore të Meses,{{Sfn|Gallagher|2008|p=204}} megjithëse statuja e Marcianit, që kryesonte fillimisht kolonën ka humbur.{{Sfn|Freely|Çakmak|2004|p=63}} Marciani gjithashtu pati një shtatore në Formumin e Arkadit, e cila përmbante shtatoret e mjaft pasuesve të [[Arkadi]]t.{{Sfn|Kazhdan|1991b}} Marciani mund të ketë qenë sponsorizues i Krisotriklinosit të Pallatit të Madh të Kostandinopojës. {{lang|la|Scriptores originum Constantinopolitarum}} pohojnë se Marciani e ndërtoi atë, ndërsa enciklopedia Suda e [[shekulli X|shekullit të X]] pohon se atë e ndërtoi perandori [[Justini II]], një pikëpamje me të cilën shumica e historianëve bien dakord. Historiani bizantin [[Joan Zonara]] pohon se [[Justini II]] faktikisht e rindërtoi një ndërtesë më të vjetër, të cilën disa historianë e identifikojnë me Sallën Heptakonke të [[Justiniani i Madh|Justianianit]].{{Sfn|Kostenec|2008}} Në vitin [[1954]] u luajt filmi Sign of the Pagan, ku ylli i hollivudit, Jeff Chandler luajti rolin e Marcianit. Jack Palance bashkë-luajti rolin e [[Attila|Atilës]], ndërsa Ludmilla Tchérina luajti rolin e Pulçeries.{{Sfn|Kelly|2010|p=326}} == Shiko edhe == {{Commons category|Flavius Marcianus|Marciani}} {{Div col|rules=yes|colwidth=12em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Perandorët ilirë]] * [[Lista e personaliteteve ilire]] * [[Lista e Perandorëve Bizantinë]] * [[Antemiusi]] * [[Teodosi II]] * [[Anastasi I]] * [[Arkadi]] * [[Leoni I]] * [[Athanasi i Aleksandrisë]] * [[Theodoreti]] * [[Nestorianët]] * [[Miafizitizmi]] * [[Arianizmi]] * [[Koncili i Efesit]] * [[Kisha siriane]] * [[Kisha kopte në Egjipt]] * [[Flavio Fokasi]] * [[Teodosi I]] * [[Kostandini i Madh]] * [[Dinastia e Konstandinit]] * [[Justiniani i Madh]] * [[Dinastia e Justinianit]] * [[Justini]] * [[Tiberi II Konstandini]] * [[Herakleosi]] * [[Konstansi II]] * [[Perandoria Sasanide]] * [[Leoni VI i Dituri]] * [[Kostandini VII Purpurogjeniti]] * [[Leon Pokas i Riu]] * [[Euagriu Skolastiku|Evagrius Skolastiku]] * [[Zosimi (historian)|Zosimosi]] * [[Priskos]] * [[Jordanes]] * [[Marcelin Komesi]] * [[Joan Malala]] * [[Joan Zonara]] * [[Ekspansioni islam]]ik * [[Basili II]] * [[Leontio]] * [[Teodosi III]] * [[Aleksi I Komneni]] * [[Aleksi i IV Angjelo]] * [[Paleologët]] * [[Perandoria Bizantine]] * [[Iliriku]] * [[Prefektura e Ilirikut]] {{Div col end}} == Referime == {{Reflist|2}} == Bibliografia == {{Refbegin|39em}} * {{cite book|last1=Amirav|first1=Hagit|title=Authority and Performance: Sociological Perspectives on the Council of Chalcedon (AD 451)|url=https://archive.org/details/authorityperform0000amir|year=2015|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|language=en|location=Göttingen, Gjermani|isbn=978-3-647-20868-8}} * {{cite book|last1=Babcock|first1=Michael A.|title=The Night Attila Died: Solving the Murder of Attila the Hun|url=https://archive.org/details/nightattiladieds00babc|year=2005|publisher=University of Michigan|location=Ann Arbor, Miçigan|isbn=978-0-425-20272-2|language=en}} * {{cite journal|last1=Baldwin|first1=Barry|title=Some Addenda to the Prosopography of the Later Roman Empire|journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte|year=1982|volume=31|issue=1|pages=97–111|language=en|jstor=4435791}} * {{cite book|last1=Bauer|first1=Susan Wise|title=The History of the Medieval World: From the Conversion of Constantine to the First Crusade|url=https://archive.org/details/historyofmedieva0000baue|publisher=W. W. Norton|language=en|year=2010|isbn=978-0-3930-5975-5|location=[[Nju Jork Siti|Nju Jork]]}} * {{cite journal|last1=Baynes|first1=Norman H.|title=A Note on Professor Bury's 'History of the Later Roman Empire'|journal=The Journal of Roman Studies|year=1922|volume=12|doi=10.2307/296189|url=https://zenodo.org/record/1548599|jstor=296189|language=en|pages=207–229}} * {{cite book|last1=Bjornlie|first1=M. Shane|title=The Life and Legacy of Constantine: Traditions through the Ages|year=2016|publisher=Taylor and Francis|language=en|location=New York|isbn=978-1-3170-2565-8}} * {{cite journal|last1=Burgess|first1=R. W.|title=The Accession of Marcian in the Light of Chalcedonian Apologetic and Monophysite Polemic|journal=Byzantinische Zeitschrift|date=1993–1994|volume=86/87|language=en|pages=47–68}} * {{cite book|last1=Bury|first1=John Bagnell|title=History of the Later Roman Empire from the Death of Theodosius I to the Death of Justinian|year=2012|orig-year=1923|publisher=Dover Publications|language=en|isbn=978-0-4861-4338-5|location=New York}} * {{cite book|last1=Bury|first1=John Bagnell|title=A History of the Later Roman Empire, from Arcadius to Irene (395 A.D. to 565 A.D.)|year=1889|publisher=Pennsylvania State University|location=University Park, Pensilvani|oclc=83109100|language=en}} * {{cite book|last1=Christophilopoulou|first1=Aikaterinē|title=Byzantine History|url=https://archive.org/details/theatreincrisiss0000gree|year=1986|publisher=A. M. Hakkert|language=en|isbn=978-90-256-0836-1}} * {{cite journal|last1=Clover|first1=Frank M.|title=The Family and Early Career of Anicius Olybrius|journal=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte|year=1978|volume=27|issue=1|jstor=4435589|language=en|pages=169–196}} * {{cite journal|last1=Croke|first1=Brian|title=The Date and Circumstances of Marcian's Decease|url=https://www.jstor.org/stable/44170550|journal=Byzantion|year=1978|volume=48|jstor=44170550|language=en}} * {{cite book|last1=D'Ayala|first1=Dina|last2=Fodde|first2=Enrico|title=Structural Analysis of Historic Construction: Preserving Safety and Significance|year=2008|publisher=CRC Press|language=en|location=Bath|isbn=978-1-4398-2822-9}} * {{cite book|last1=Davis|first1=Stephen J.|title=The Early Coptic Papacy: The Egyptian Church and Its Leadership in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/earlycopticpapac0000davi|year=2004|publisher=American University in Cairo Press|language=en|location=Kajro, Egjipt|isbn=978-977-424-830-6}} * {{cite book|last1=Dzino|first1=Danijel|last2=Parry|first2=Ken|title=Byzantium, Its Neighbours and Its Cultures|year=2017|publisher=BRILL|language=en|isbn=978-9-0043-4491-4|location=[[Leiden]]}} * {{cite book|last=Elton|first=Hugh|year=2018|title=The Roman Empire in Late Antiquity: A Political and Military History|url=https://archive.org/details/romanempireinlat0000elto|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-1-108-45631-9|location=Kembrixh, UK}} * {{cite book|last1=Evans|first1=James Aallan Stewart|year=2002|title=The Age of Justinian: The Circumstances of Imperial Power|publisher=Routledge|language=en|location=Abingdon|isbn=978-1-1345-5976-3}} * {{cite book|last1=Freely|first1=John|last2=Çakmak|first2=Ahmet S.|title=Byzantine Monuments of Istanbul|url=https://archive.org/details/byzantinemonumen0000free|year=2004|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=New York|language=en|isbn=978-0-5211-7905-8}} * {{cite book|last1=Friell|first1=Gerard|last2=Williams|first2=Stephen|title=The Rome that Did Not Fall: The Survival of the East in the Fifth Century|publisher=Routledge|year=2005|language=en|isbn=978-1-1347-3546-4|location=Hoboken}} * {{cite book|last1=Jeffreys|first1=Elizabeth|last2=Haldon|first2=John|year=2008|last3=Cormack|first3=Robin|title=The Oxford Handbook of Byzantine Studies|url=https://archive.org/details/oxfordhandbookof00oxfo|publisher=[[Oxford University Press]]|contributor-last=Gallagher|contributor-first=Clarence|language=en|contribution=The Two Churches|location=Oksford|isbn=978-0-1992-5246-6}} * {{cite book|last1=Grant|first1=Michael|title=The Roman Emperors: A Biographical Guide to the Rulers of Imperial Rome 31 BC – AD 476|year=1985|publisher=Scribner's|url=https://archive.org/details/romanemperorsbio0000gran|language=en|isbn=978-0-684-18388-6|location=New York|url-access=registration}} * {{cite book|last1=Head|first1=Constance|title=Imperial Byzantine Portraits: A Verbal and Graphic Gallery|url=https://archive.org/details/imperialbyzantin0000head|year=1982|publisher=University of Michigan|language=en|location=Ann Arbor, Miçigan|isbn=978-0-89241-084-2}} * {{cite book|last1=Herrin|first1=Judith|title=Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire|url=https://archive.org/details/byzantiumsurpris0000herr|year=2009|publisher=Princeton University Press|language=en|isbn=978-0-6911-4369-9|location=Princeton|url-access=registration}} * {{cite book|last1=Holmes|first1=Richard|last2=Singleton|first2=Charles|last3=Jones|first3=Spencer|chapter=Arms Trade|title=The Oxford Companion to Military History|year=2001|doi=10.1093/acref/9780198606963.001.0001|isbn=978-0-1986-0696-3|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en}} * {{cite book|last1=Holum|first1=Kenneth G.|title=Theodosian Empresses: Women and Imperial Dominion in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/theodosianempres0000kenn|year=1989|publisher=University of California Press|language=en|location=Oakland, Kaliforni|isbn=978-0-520-06801-8}} * {{cite book|last1=Jones|first1=Arnold Hugh Martin|last2=Martindale|first2=J. R.|last3=Morris|first3=J.|title=The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume 2, AD 395–527|year=1980|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-0-521-20159-9|location=Kembrixh}} * {{cite book|last1=Jones|first1=Arnold Hugh Martin|title=The Later Roman Empire, 284-602: A Social Economic and Administrative Survey|publisher=Johns Hopkins University Press|volume=1|year=1986|language=en|location=Baltimore, Meriland|isbn=978-0-8018-3353-3}} * {{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|date=1991c|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The%20Oxfrod%20Dictionary%20of%20Byzantium_Vol.%202_OUP_1991/page/1292/mode/1up|chapter=Marcian|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-504652-6|location=[[Oksford]]|pages=1296–1297}} * {{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|chapter=Eparchius Avitus|date=1991a|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/page/705/mode/1up|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|isbn=978-0-19-504652-6|location=[[Oksford]]|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|page=704}} * {{cite book|editor1-last=Kazhdan|editor1-first=Alexander P.|chapter-url=https://archive.org/details/the-oxfrod-dictionary-of-byzantium-vol.-1-oup-1991/The%20Oxfrod%20Dictionary%20of%20Byzantium_Vol.%202_OUP_1991/page/1336/mode/1up|chapter=Mese|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|date=1991b|isbn=978-0-19-504652-6|location=[[Oksford]]|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|pages=1346–1347}} * {{cite book|last1=Kelly|first1=Christopher|title=The End of Empire: Attila the Hun & the Fall of Rome|url=https://archive.org/details/endofempireattil00kell|year=2010|publisher=W. W. Norton & Company|language=en|location=New York|isbn=978-0-393-07266-2}} * {{cite book|last1=Kelly|first1=Christopher|title=Theodosius II: Rethinking the Roman Empire in Late Antiquity|year=2013|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh, UK|isbn=978-1-107-27690-1}} * {{cite book|last1=Kostenec|first1=Jan|title=Chrysotriklinos|language=en|year=2008|url=http://constantinople.ehw.gr/forms/fLemma.aspx?lemmaid=12440|publisher=Encyclopaedia of the Hellenic World, Constantinople}} * {{cite book|last1=Lacey|first1=James|title=Great Strategic Rivalries: From The Classical World to the Cold War|year=2016|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|location=Oksford, UK|isbn=978-0-19-062047-9}} * {{cite book|last1=Cameron|first1=Averil|last2=Ward-Perkins|first2=Bryan|chapter-url=https://archive.org/details/iB_Ca/014/page/n53/mode/2up|year=2001|last3=Whitby|first3=Michael|title=The Cambridge Ancient History|volume=14|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=[[Kembrixhi|Kembrixh]]|contributor-last=Lee|contributor-first=A. D.|contribution=The Eastern Empire: Theodosius to Anastasius|isbn=978-0-5213-2591-2}} * {{cite book|last1=Lee|first1=A. D.|title=From Rome to Byzantium AD 363 to 565: The Transformation of Ancient Rome|year=2013|publisher=Edinburgh University Press|language=en|isbn=978-0-7486-6835-9|location=Edinburg}} * {{cite journal|last1=Lilie|first1=Ralph-Johannes|title=Reality and Invention: Reflections on Byzantine Historiography|journal=Dumbarton Oaks Papers|year=2014|volume=68|jstor=24643758|language=en|pages=157–210}} * {{cite book|last=Loka|first=Nikollë|title=Genivs Illvrici: Dyzet e dy perandorë ilirë të Romës|url=https://books.google.com/books/about/Genivs_Illvrici.html?id=AKG2AAAACAAJ|year=2003|publisher=Mirdita|location=Tiranë|language=sq|author-link=Nikollë Loka}} * {{cite journal|last1=Mathisen|first1=Ralph W.|title=Avitus, Italy and the East in A.D. 455–456|journal=Byzantion|year=1981|volume=51|issue=1|jstor=44170681|language=en|pages=232–247}} * {{cite web|last1=Mathisen|first1=Ralph W.|title=Roman Emperors – DIR Anthemius|url=https://www.roman-emperors.org/anthemiu.htm|website=www.roman-emperors.org|language=en|year=1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20180624232815/https://www.roman-emperors.org/anthemiu.htm|archive-date=24 qershor 2018}} * {{cite book|last1=McEvoy|first1=Meaghan A.|title=Child Emperor Rule in the Late Roman West, AD 367–455|year=2013|doi=10.1093/acprof:oso/9780199664818.001.0001|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-1996-6481-8}} * {{cite book|last1=Meijer|first1=Fik|title=Emperors Don't Die in Bed|url=https://archive.org/details/emperorsdontdiei0000meij|year=2004|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-1-1343-8406-8|location=New York}} * {{Cite book|last=Meyendorff|first=John|year=1989|title=Imperial Unity and Christian Divisions: The Church 450-680 A.D.|series=The Church in history|volume=2|location=Crestwood, NJ|publisher=St. Vladimir's Seminary Press|language=en}} * {{cite book|last1=Mikaberidze|first1=Alexander|title=Historical Dictionary of Georgia|year=2015|publisher=Rowman & Littlefield|language=en|isbn=978-1-4422-4146-6|edition=i 2-të}} * {{cite book|last1=Manoogian|first1=Torkom|title=Vardanankʻ ew Vahaneankʻ|year=1984|publisher=University of Michigan|location=Ann Arbor, Miçigan|oclc=31636926|language=en}} * {{cite web|last1=Nathan|first1=Geoffrey S.|title=Roman Emperors – DIR Marcian|url=https://www.roman-emperors.org/marcian.htm|work=Roman-emperors.org|language=en|year=1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706012537/http://www.roman-emperors.org/Marcian.htm|archive-date=6 korrik 2018}} * {{cite book|last1=Norwich|first1=John Julius|title=A Short History of Byzantium|year=1998|publisher=Vintage Books|isbn=978-0-6797-7269-9|location=New York|language=en}} * {{cite book|last1=Pharr|first1=Clyde|last2=Davidson|first2=Theresa Sherrer|last3=Pharr|first3=Mary Brown|title=The Theodosian Code and Novels, and the Sirmondian Constitutions|url=https://archive.org/details/theodosiancodeno0000unse_t2u1|year=2001|publisher=Lawbook Exchange|language=en|isbn=978-1-5847-7146-3|location=Union Township|orig-year=1952}} * {{cite book|last1=Smith|first1=Bonnie G.|title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History|year=2008|publisher=[[Oxford University Press]]|location=[[Oksford]], UK|isbn=978-0-19-514890-9|language=en}} * {{cite journal|last1=Thompson|first1=Edward Arthur|title=The Foreign Policies of Theodosius II and Marcian|url=https://archive.org/details/sim_hermathena_1950-11_76/page/58|journal=Hermathena|year=1950|volume=76|issue=76|jstor=23037876|language=en|pages=58–75}} * {{cite journal|last=Vasiliev|first=Alexander Alexandrovich|title=Imperial Porphyry Sarcophagi in Constantinople|year=1948|journal=Dumbarton Oaks Papers|volume=4|doi=10.2307/1291047|jstor=1291047|language=en|pages=1, 3–26}} * {{cite book|last1=Vasiliev|first1=Alexander Alexandrovich|title=History of the Byzantine Empire, 324–1453|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000vasi|volume=1|year=1980|publisher=University of Wisconsin Press|language=en|isbn=978-0-2998-0925-6|orig-year=1958|location=Madison|url-access=registration}} * {{cite book|last1=Whitworth|first1=Patrick|title=Constantinople to Chalcedon: Shaping the World to Come|url=https://archive.org/details/isbn_9781910519479|year=2017|publisher=Sacristy Press|language=en|isbn=978-1-910519-47-9}} {{Refend}} [[Kategoria:Lindje 392]] [[Kategoria:Vdekje 457]] [[Kategoria:Perandorë bizantinë]] [[Kategoria:Perandorë ilirë]] k2rhm8qnpaqi19od9qywwrjhm236ujs William H. Seward 0 277770 2981980 2956383 2026-05-18T17:48:56Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981980 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = William H. Seward | image = William Seward, Secretary of State, bw photo portrait circa 1860-1865.jpg | image_size = 220px | office = Sekretari i Shtetit i 24-të i Shteteve të Bashkuara | term_start = 6 mars 1861 | term_end = 4 mars 1869 | predecessor = [[Jeremiah S. Black]] | successor = [[Elihu B. Washburne]] | office2 = Senator i Shteteve të Bashkuara nga Nju Jorku | term_start2 = 4 mars 1849 | term_end2 = 3 mars 1861 | predecessor2 = [[John Adams Dix|John Dix]] | successor2 = [[Ira Harris]] | office3 = Guvernatori i 12-të i Nju Jorkut | term_start3 = 1 janar 1839 | term_end3 = 31 dhjetor 1842 | predecessor3 = [[William L. Marcy]] | successor3 = [[William C. Bouck]] | birth_date = 16 maj 1801 | birth_place = [[Florida, Orange County, New York|Florida, New York]], SHBA | death_date = 10 tetor 1872 (71 vjeç) | death_place = [[Auburn, New York]], SHBA | education = [[Union College]] | party = [[Partia Anti-Masonike]] <sup>(para vitit 1834)</sup> <br> [[Partia Whig]] <sup>(1834–1855)</sup> <br> [[Partia Republikane (ShBA)|Republikan]] <sup>(1855-1872)</sup> | spouse = [[Frances Adeline Seward|Frances Miller]] | children = 6, përfshirë [[Augustus Henry Seward|Augustus]], [[Frederick W. Seward|Frederick]], [[William H. Seward Jr.|William]], [[Frances Adeline "Fanny" Seward|Fanny]], [[Olive Risley Seward|Olive]] (e birësuar) | signature = William Henry Seward Signature.svg }} '''William Henry Seward''' (16 maj 1801 - 10 tetor 1872) ishte [[Sekretari i Shtetit i Shteteve të Bashkuara]] nga viti 1861 deri më 1869, dhe më parë shërbeu si [[Guvernator i Nju Jorkut|guvernator i Nju Jorkut]] dhe [[Senati i Shteteve të Bashkuara|Senatori i Shteteve të Bashkuara]]. Një kundërshtar i vendosur i përhapjes së [[Skllavëria në Shtetet e Bashkuara|skllavërisë]] në vitet që çuan në [[Lufta Civile Amerikane|Luftën Civile Amerikane]], ai ishte një figurë e shquar në [[Historia e Partisë Republikane të Shteteve të Bashkuara|Partinë Republikane]] në vitet e saj formuese dhe u vlerësua për punën e tij në emër të [[Bashkimi (Lufta Civile Amerikane)|Bashkimit]] si Sekretar i Shtetit gjatë Luftës Civile. Ai ishte një nga objektivat e komplotit të [[Vrasja e Abraham Lincoln|vrasjes së Lincoln]], dhe u plagos rëndë nga komplotisti [[Lewis Powell]]. Seward mbeti në postin e tij përmes presidencës së [[Andrew Johnson]], gjatë së cilës ai negocioi [[Blerja e Alaskës|Blerjen e Alaskës]] në vitin 1867 dhe mbështeti Johnson gjatë [[Fajësimi i Andrew Johnson|fajësimit të tij]]. ==Jeta e hershme== Seward lindi më 16 maj 1801, në komunitetin e vogël të [[Florida, Orange County, New York|Florida, New York]] në [[Orange County (New York)|Orange County]]. Ai ishte djali i katërt i [[Samuel Sweezy Seward]] dhe gruaja e tij Mary (Jennings) Seward.{{sfn|Hale|pp=9, 13}} Samuel Seward ishte një pronar i pasur i tokave dhe skllevër në [[Nju Jork]]; [[Historia e skllavërisë në Nju Jork|skllavëria nuk u shfuqizua]] plotësisht në shtet deri në vitin 1827.{{sfn|Taylor|pp=12–14}} Florida ishte vendosur rreth 60 milje (100 km) në veri të [[New York City]], në perëndim të [[Lumi Hudson|lumit Hudson]], dhe ishte një fshat i vogël rurale. Seward ndoqi shkollën atje, dhe gjithashtu në [[County Seat|zyrën qendrore]] të [[Goshen, New York|Goshen]].{{sfn|Hale|p=9}} Ai ishte një student i ndritshëm që i gëzoi studimet. Në vitet e mëvonshme, një nga ish skllevërit e familjes do të tregonte se në vend që të ikte nga shkolla për të shkuar në shtëpi, Seward do të ikte nga shtëpia për të shkuar në shkollë.{{sfn|Stahr|p=9}} Në moshën 15 vjeç, Henry - ai u njoh me emrin e tij të mesëm si djalë - u dërgua në [[Union College]] në [[Schenectady, New York]]. Pranuar në klasën sofomore, Seward ishte një student i shquar dhe u zgjodh në [[Phi Beta Kappa]]. Studentët e tjerë të Seward përfshinë [[Richard M. Blatchford (avokat)|Richard M. Blatchford]], i cili u bë një bashkëpunëtor ligjor dhe politik gjatë gjithë jetës.{{sfn|''Connecticut Biographical Dictionary''|pages=125–125}} Samuel Seward e mbajti djalin e tij me para të holla, dhe në dhjetor të vitit 1818 - gjatë mesit të vitit të fundit të Henrit në Union - të dy grindeshin për para. Seward i ri u kthye në Schenectady, por shpejt u largua nga shkolla në shoqëri me një student tjetër, Alvah Wilson. Të dy morën një anije nga Nju Jorku për në [[Georgia]], ku Wilson i ishte ofruar një punë si rektor, ose drejtor, i një akadade të re në [[Putnam County (Georgia)|Putnam County]]. Gjatë rrugës, Wilson mori një punë në një shkollë tjetër, duke e lënë Seward të vazhdonte më tej në [[Eatonton, Georgia|Eatonton]] në Putnam County. Besimtarët intervistuan 17-vjeçarin Seward dhe i gjetën të pranueshme kualifikimet e tij.{{sfn|Stahr|pp=12–13}} Seward e shijoi kohën e tij në Georgia, ku u pranua si i rritur për herë të parë. Ai u trajtua në mikpritje, por gjithashtu ishte dëshmitar i keqtrajtimit të skllevërve.{{sfn|Taylor|p=14}} Seward u bind që të kthehej në Nju Jork nga familja e tij, dhe e bëri këtë në qershor 1819. Meqë ishte tepër vonë që ai të mbaronte studimet me klasën e tij, ai studioi drejtësi në zyrën e avokatit në Goshen para se të kthehej në Union College, duke siguruar gradën e tij me nderimet më të larta në qershor 1820.{{sfn|Taylor|p=14}} ==Tentativë për vrasje== [[Skeda:FSewardLPaine.jpg|left|thumb|[[Lewis Powell]] duke sulmuar [[Frederick W. Seward|Frederick Seward]] pasi tentoi ta gjuaj]] [[John Wilkes Booth]] fillimisht kishte planifikuar të rrëmbente [[Abraham Lincoln]] dhe të rekrutonte komplotistë, përfshirë [[Lewis Powell]]. Duke mos gjetur asnjë mundësi për të rrëmbyer presidentin, më 14 prill 1865, Booth caktoi Powell të vriste Seward, me [[George Atzerodt]] të vriste Zëvendës Presidentin [[Andrew Johnson]] dhe ai të vras Lincoln, gjë që do të mbysë tre anëtarët e lartë të Degës Ekzekutive. Prandaj, një anëtar tjetër i komplotit, [[David Herold]], e çoi Powell në shtëpinë e Seward me kalë dhe ishte përgjegjës për mbajtjen e kalit të Powell ndërsa ai kreu sulmin. Seward ishte lënduar në një aksident disa ditë më parë, dhe Powell fitoi hyrjen në shtëpi me arsyetimin se po i jepte ilaç njeriut të dëmtuar, por ishte ndalur në krye të shkallëve nga djali i Seward, Frederick, i cili këmbënguli që Powell t'i jepte ilaçe. Në vend të kësaj, Powell u përpoq të gjuaj mbi Frederick dhe e rrahu mbi kokë me fuçin e armës kur dështoi. Powell hyri nëpër derë, hodhi [[Fanny Seward]] (vajza e Seward) në njërën anë, u hodh në shtrat dhe goditi me thikë William Seward në fytyrë dhe qafë pesë herë. Një ushtar i caktuar për të ruajtur dhe infermier sekretarin, [[George F. Robinson]], u hodh në Powell, duke e detyruar atë nga shtrati. Robinson dhe [[Augustus Henry Seward]], një tjetër nga djemtë e Seward, gjithashtu u plagosën në luftën e tyre me vrasësin e dëshiruar. Në fund të fundit, Powell iku, duke goditur me thikë një të dërguar, Emerick Hansell, ndërsa ai shkoi, vetëm për të zbuluar se Herold, i frikësuar nga britmat nga shtëpia, ishte larguar me të dy kuajt. Seward fillimisht u mendua i vdekur, por u ringjall mjaftueshëm për ta udhëzuar Robinson të dërgonte për policinë dhe të mbyllte shtëpinë derisa të arrinin.{{sfn|Taylor|pp=241–245}} Pothuajse njëkohësisht me sulmin ndaj Seward, Booth kishte plagosur Lincoln për vdekje në [[Teatri i Fordit|Teatrin e Fordit]]. Atzerodt, megjithatë, vendosi të mos shkoj ta sulmoj Johnson. Kur Sekretari i Luftës Edwin Stanton dhe Sekretari i Marinës, Gideon Welles nxituan në shtëpinë e Seward për të zbuluar se çfarë kishte ndodhur, ata gjetën gjak kudo.{{sfn|Goodwin|pp=739–740}} Të pesë burrat e plagosur atë natë në shtëpinë e Seward mbijetuan. Powell u kap ditën tjetër në shtëpinë e konviktit të [[Mary Surratt]] dhe u ekzekutua më 7 korrik 1865, së bashku me Herold, Atzerodt dhe Surratt, të dënuar si komplotistë në vrasjen e Lincoln. Vdekja e tyre ndodhi vetëm disa javë pas asaj të gruas së Seward, Frances, e cila kurrë nuk u shërua nga tronditja e përpjekjes së vrasjes.{{sfn|Taylor|pp=247–250}} ==Vdekja== Më 10 tetor 1872, ai punoi në tryezën e tij në mëngjes si zakonisht, dhe më pas u ankua për probleme të frymëmarrjes. Seward u përkeqësua gjatë ditës, ndërsa familja e tij u mblodhën rreth tij dhe pyetën nëse kishte ndonjë fjalë të fundit, ai tha: "Duajeni njëri-tjetrin". Seward vdiq atë pasdite. Varrimi i tij disa ditë më vonë u parapri nga banorët e Auburn dhe aty pranë duke u paraqitur para arkivolit të tij të hapur për katër orë. [[Thurlow Weed]] ishte aty për varrosjen e mikut të tij, dhe [[Harriet Tubman]], një skllav i mëparshëm, të cilin Sewards kishin ndihmuar, i dërguan lule. Presidenti [[Ulysses S. Grant]] dërgoi keqardhjen e tij se nuk mund të ishte aty.{{sfn|Stahr|pp=543–544}}{{sfn|Taylor|p=296}} == Referime == {{Reflist|20em}} ==Bibliografia== * {{cite book|last=Brodie|first=Fawn|author-link=Fawn Brodie|year=1966|edition=Norton Library|origyear=1959|title=Thaddeus Stevens: Scourge of the South|publisher=W.W. Norton & Co., Inc.|location=New York|isbn=978-0-393-00331-4|ref={{sfnRef|Brodie}}}} * {{cite web|last=Crofts|first=Daniel S.|title=Seward, William Henry|url=http://www.anb.org/articles/04/04-00898.html|work=American National Biography Online|ref={{sfnRef|Crofts}}|year=2000}} * {{Cite book|first=Lawrence M.|last=Denton|title=William Henry Seward and the Secession Crisis: The Effort to Prevent Civil War|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=OjJ3wDRI5AUC|location=Jefferson, NC|publisher=McFarland & Company, Inc.|isbn=978-0-7864-4428-1 <!-- google has invalid 9780786454228 -->|ref={{sfnRef|Denton}}}} * {{Cite book|first=David Herbert|last=Donald|author-link=David Herbert Donald|title=We Are Lincoln Men: Abraham Lincoln and His Friends|year=2003|location=New York|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-0-7432-5468-7|ref={{sfnRef|Donald}}|url-access=registration|url=https://archive.org/details/wearelincolnmena00dona_0}} * {{cite journal|title=The Protection of Black Rights in Seward's New York|first=Paul|last=Finkelman|journal=Civil War History|issue=3|date=shtator 1988|pages=211–234|url=http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/civil_war_history/v034/34.3.finkelman.pdf|ref={{sfnRef|Finkelman}}|doi=10.1353/cwh.1988.0057}} * {{Cite book|last=Goodwin|first=Doris Kearns|author-link=Doris Kearns Goodwin|title=[[Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln]]|year=2005|location=New York|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-0-684-82490-1|ref={{sfnRef|Goodwin}}}} * {{Cite book|last=Hale|first=Edward Everett|author-link=Edward Everett Hale|title=William Henry Seward|year=1910|series=American Crisis Biographies|location=Philadelphia|publisher=George W. Jacobs & Co.|oclc=823767|url=https://books.google.com/books?id=TLhEAAAAIAAJ|ref={{sfnRef|Hale}}}} * {{cite book|last=Hannan|first=Caryn|date=2008|title=Connecticut Biographical Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=Pd_ETIlgTxgC&pg=PA124|location=Hamburg, MI|publisher=State History Publications, LLC|isbn=978-1-878592-72-9|ref={{sfnRef|''Connecticut Biographical Dictionary''}}}} * {{cite book|last=Stahr|first=Walter|title=Seward: Lincoln's Indispensable Man|url=https://archive.org/details/sewardlincolnsin0000stah|publisher=Simon & Schuster|year=2012|isbn=978-1-4391-2118-4|ref={{sfnRef|Stahr}}}} * {{cite journal|title=Intensifying the Sectional Conflict: William Seward versus James Hammond in the Lecompton Debate of 1858|first=Mark J.|last=Stegmaier|journal=Civil War History|issue=3|date=shtator 1985|pages=197–221|url=https://muse.jhu.edu/journals/civil_war_history/summary/v031/31.3.stegmaier.html|ref={{sfnRef|Stegmaier}}|doi=10.1353/cwh.1985.0038}} * {{Cite book|last=Taylor|first=John M.|title=William Henry Seward: Lincoln's Right Hand|url=https://archive.org/details/williamhenrysewa0000tayl_e2g2|year=1991|location=Washington, DC|publisher=Brassey's|isbn=9781574881196|ref={{sfnRef|Taylor}}}} * Temple, William H. "William H. Seward: Secretary of State March 5, 1861, to March 4, 1869 " in Samuel Flagg Bemis, ed. ''The American Secretaries of State and their Diplomacy'' (1928) vol VII pp 3–115. * {{cite journal|title="Weakness offers temptation": William H. Seward and the reassertion of the Monroe Doctrine|url=https://archive.org/details/sim_diplomatic-history_fall-1995_19_4/page/583|first=Stephen J.|last=Valone|journal=Diplomatic History|issue=4|date=vjeshtë 1995|pages=583–599|issn=0145-2096|ref={{sfnRef|Valone}}|doi=10.1111/j.1467-7709.1995.tb00666.x}} * {{Cite book|last=Van Deusen|first=Glyndon|title=William Henry Seward|url=https://archive.org/details/williamhenrysewa00vand|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=1967|oclc=426046|ref={{sfnRef|Van Deusen}}}} [[Kategoria:Lindje 1801]] [[Kategoria:Vdekje 1872]] [[Kategoria:Guvernatorë të Nju Jorkut]] [[Kategoria:Sekretarë i Shtetit të Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Njerëz të lidhur me vrasjen e Abraham Lincoln]] tdy04rzd2mqrajx2ixmdnmozehmkiob Arsimi në Greqinë e lashtë 0 277920 2981914 2956409 2026-05-18T16:42:59Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981914 wikitext text/x-wiki [[File:CireneGinnasio1999.jpg|thumb|Gimnaziumi në Cirene]] '''Arsimi në Greqinë e lashtë''' kishte një traditë [[Homeri|homerike]] dhe aristokratike ndërsa ishte "demokratizuar" shumë sidomos në shekullin V p.e.s. pjesërisht si rezultat edhe i ndikimit nga [[sofistët]], [[Platoni]] dhe [[Isokrati]]. Më vonë, në periudhën helenistike të [[Greqia e lashtë|Greqisë antike]], arsimi në gjimnaze konsiderohej si një kusht themelor për pjesëmarrje në kulturën greke. Vlera e edukimit fizik për grekët dhe romakët e lashtë ka qenë historikisht unike. Në Greqinë e lashtë kishte dy forma themelore të arsimit: formal dhe joformal. Arsimi formal arrihej përmes frekuentimit të një shkollë publike ose nga një mësues privat. Arsimi joformal arrihej nga një mësues i papaguar dhe zakonisht bëhej në një mjedis jo publik. Asokohe arsimi ishte një element përbërës dhe thelbësor i identitetit të një personi. Arsimi dhe edukimi formal grek ishte kryesisht për meshkuj por jo edhe për skllevërit.<ref>Downey, "Ancient Education," ''The classical Journal''52, no.8 (May 1957): 339.</ref> Në disa polise, u miratuan edhe ligje për të ndaluar arsimimin e skllevërve.<ref name="Pythagoras">{{Cito web|url=http://www2.stetson.edu/~efriedma/periodictable/html/Y.html|title=Pythagoras|website=www2.stetson.edu|accessdate=2017-11-07|language=en|archive-date=15 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015033212/https://www2.stetson.edu/~efriedma/periodictable/html/Y.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Sienkewicz 2007">Ed. Sienkewicz, "Daily Life and Customs," ''Ancient Greece'' (New Jersey: Salem Press, I)</ref> Spartanët gjithashtu mësonin edhe muzikën dhe vallëzimin, por vetëm me qëllim të forcimit të manovrimit të tyre si ushtarë. == Sistemi athinas == === Athina klasike (508–322 p.e.s.) === [[Skeda:From_Temple_of_Olympian_Zeus_to_Lycabetus_Athens_Greece.jpg|parapamje|Pamje e Athinës nga tempulli i Zeusit Olimpik deri te Mali Lycabettus ]] Arsimi i vjetër në Athinën klasike kishte dy aspekte kryesore: fizik dhe intelektual, ose ajo që njihej prej athinasve si "gumnastike" dhe "mousike".<ref name="Gower 2008 200–208">{{Cite book|title=Princeton Companion to Mathematics|url=https://archive.org/details/princetoncompanio00gowe|last=Gower|first=Timothy|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=9781400830398|location=Princeton University|pages=[https://archive.org/details/princetoncompanio00gowe/page/n225 200]–208|language=en}}</ref> Gumnastike ishte edukimi fizik që pasqyronte idealet e ushtrisë: forcën, qëndrueshmërinë dhe përgatitjen ushtarake për luftë.<ref name="Lynch">{{Cite book|title=Aristotle's School|last=Lynch|pages=33 - 87|language=en}}</ref> Një përgatitje e mirë trupore (fizike) ishte jashtëzakonisht e rëndësishme për athinasit. Djemtë do të fillonin edukimin fizik ose gjatë ose menjëherë pas fillimit të arsimit fillor. Fillimisht, ata do të mësonin nga një mësues privat, i njohur si ''paidotripe''. Përfundimisht, djemtë do të fillonin stërvitjen në ''gjimnaz''.<ref>{{Cite book|title=Ancient Greece|url=https://archive.org/details/ancientgreecevol00sien_502|publisher=Salem Press, Inc.|year=2007|editor-last=Sienkewicz|editor-first=Joseph|location=New Jersey|pages=[https://archive.org/details/ancientgreecevol00sien_502/page/n21 344]|chapter=Education and Training|language=en}}</ref> Trajnimi fizik konsiderohej i nevojshëm për të përmirësuar pamjen fizike, përgatitjen për luftë dhe shëndetin e mirë në moshë të shtyrë.<ref>{{Cite book|title=Moralia|last=Plutarch|publisher=Loeb Classical Library|year=1927|pages=7|chapter=The Training of Children|language=en}}</ref> Nga ana tjetër, edukimi muzikor ishte një ndërthurje e muzikës, vallëzimit, vjershave dhe poezisë moderne.<ref name="Lynch"/> Mousike u jepte nxënësve dhe studentëve shembuj të bukurisë dhe fisnikërisë, si dhe një vlerësim të harmonisë dhe ritmit.<ref name=":2">{{Cite book|title=Greek Education, 450–350 B.C.|url=https://archive.org/details/greekeducation450000fred|last=Beck|first=Frederick A.G.|publisher=Methuen & CO LTD|year=1964|location=London|pages=[https://archive.org/details/greekeducation450000fred/page/201 201]–202|language=en}}</ref> Nxënësit (studentët) mësonin të shkruanin duke përdorur një majë shkruese, me të cilën do të shkruanin në një tabelë të mbuluar me dyll. Kur fëmijët ishin të gatshëm të fillonin të lexonin vepra të tëra, atyre u jepeshin poezi për ti mësuar përmendësh dhe për ti recituar. Legjendat e [[Hesiodi|Hesiodit]] dhe [[Homeri|Homerit]] gjithashtu vlerësoheshin shumë nga athinasit, dhe veprat e tyre shpesh përfshiheshin në planet mësimore. Do theksuar se arsimit të vjetër athinas i mungonte struktura e rëndë duke u përqëndruar vetëm në shkollimin deri në nivelin fillor. Pasi një fëmijë arrinte adoleshencën, arsimi i tij zyrtar mbaronte.<ref name="Lynch"/> Prandaj, një pjesë e madhe e këtij arsimi dhe edukimi ishte joformale dhe mbështetej në përvojën e thjeshtë njerëzore.<ref name="Lodge">{{Cite book|title=Plato's Theory of Education|url=https://archive.org/details/platostheoryofed0000rclo|last=Lodge|first=R.C.|publisher=Russell & Russell|year=1970|location=New York|pages=[https://archive.org/details/platostheoryofed0000rclo/page/11 11] - 304|language=en}}</ref> ==== Arsimi i lartë ==== Arsimi i lartë në Athinë zuri të zhvillohej vetëm rreth vitit 420 p.e.s.<ref name="Lysistrata2">Aristophanes, ''Lysistrata and Other Plays'' (London: Penguin Classics, 2002), 65.</ref> Filozofë si [[Sokrati]] ( ''rreth'' 470–399 p.e.s.), si dhe lëvizja sofiste, e cila çoi në një fluks mësuesish të huaj, krijuan një kalim nga arsimi i vjetër në një arsim të lartë të ri.<ref name="Lynch"/> Ky arsim i lartë e zgjeroi dukshëm arsimin formal dhe shoqëria athinase filloi të ketë konsiderata më të larta për aftësitë intelektuale sesa për aftësitë fizike. Ndryshimi shkaktoi polemikë midis atyre me qëndrime tradicionale në krahasim me pikëpamjet moderne mbi arsimin. Tradicionalistët besonin se ngritja e "intelektualëve" do të shkatërronte kulturën athiniane dhe do ta linte Athinën në një disavantazh në kohë lufte. Nga ana tjetër, ata që mbështesnin ndryshimin mendonin se ndërsa forca fizike ishte e rëndësishme, vlera e saj në lidhje me fuqinë athinase do të zvogëlohej me kalimin e kohës.<ref name=":0">Plutarch ''The Training of Children'', c. 110 CE (Ancient History Sourcebook), 5-6.</ref> Njerëz të tillë besonin se arsimi duhet të jetë një mjet për të zhvilluar njeriun në tërësi, përfshirë edhe intelektin e tij.<ref name=":1">Downey, "Ancient Education," ''The Classical Journal'' 52, no.8 (May 1980): 340.</ref> Futja e niveleve të arsimit të mesëm siguroi një strukturë dhe thellësi më të madhe në kornizën ekzistuese të arsimit të vjetër. Fushat më të përqendruara të studimit përfshinin matematikën, astronominë, harmoninë dhe dialektikën - të gjitha me theks në zhvillimin e arsimit filozofik. U pa si e nevojshme që individët të përdornin njohuritë brenda një kornize logjike dhe të arsyeshme.<ref name="Lodge"/> Pasuria luajti një rol integral në arsimin e lartë klasik. Në fakt, sasia e arsimit të lartë që një individ mund të merrte shpesh varej nga aftësia dhe gatishmëria e familjes për të paguar për një arsim të tillë.<ref name="Lynch"/> Programet formale në kuadër të arsimit të lartë shpesh mësoheshin nga sofistë të cilët akuzoheshin për mësimet e tyre. Në fakt, [[sofistët]] përdorën gjerësisht reklamat në mënyrë që të rrisnin numrin e klientëve sa më shumë që të ishte e mundur.<ref name="Lynch"/> Në shumicën e rrethanave, vetëm ata që mund të përballonin çmimin mund të merrnin pjesë në arsimin e lartë<ref name="Lynch"/> ndërsa klasa fshatare të cilëve u mungonte kapitali ishin të kufizuar në arsimin që mund të merrnin. Gratë dhe skllevërit gjithashtu nuk ishin të lejuar të merrnin arsim. Pritjet shoqërore i kufizuan gratë kryesisht në shtëpi, dhe besimi i përhapur gjerësisht se gratë kanë aftësi intelektuale inferiore, bëri që ato të mos kenë akses në arsimin formal.<ref>{{Cite journal|last=O’pry|first=Kay|year=2012|title=Social and Political Roles of Women in Athens and Sparta|url=http://digitalcommons.apus.edu/saberandscroll/vol1/iss2/3/|journal=Saber and Scroll|volume=1|pages=9|access-date=1 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108094714/https://digitalcommons.apus.edu/saberandscroll/vol1/iss2/3/|archive-date=8 nëntor 2017|url-status=dead|language=en}}</ref> Skllevërit nuk e lejuan ligjërisht që të kishin qasje në arsim. Pasi Greqia u bë pjesë e Perandorisë Romake, grekët e arsimuar u përdorën si skllevër nga romakët e pasur - duke bërë që kjo të ishte mënyra kryesore me të cilën u arsimuan dhe edukuan romakët e pasur. Kjo çoi në vazhdimin e kulturës greke edhe në sferën romake.<ref>{{Cite book|title=The Rise and Fall of Athens: Nine Greek Lives|url=https://archive.org/details/risefallofathens0000unse_u8o2|last=Plutarch|publisher=Penguin Classics|year=1960|location=London|pages=[https://archive.org/details/risefallofathens0000unse_u8o2/page/168 168]–9.|language=en}}</ref> ==== Mësuesë klasikë athinas ==== [[File:Socrates Louvre.jpg|parapamje|170px|Busti i [[Sokrati]]t - ekspozitë në Louvre]] ===== Sokrati (470-399 p.e.s.) ===== {{Shiko gjithashtu|Sokrati}} [[Sokrati]] është filozof i shquar dhe mësuesi më i madh i botës antike greke. Konsiderohet si ''"babai i filozofëve"''. Edhe pse me prejardhje ishte nga një familje demokratike (i ati skulptor ndërsa e ëma mami) ai e kritikoi demokracinë athinase. Sokrati ishte ideolog i ''"aristokracisë shpirtërore"'' të Athinës. Ai ishte edhe kundërshtar i sofistëve. Përkundër tyre ai angazhohet për urtësi (për të menduar të thelluar) si dhe për përkryerje morale të njeriut. Pikëpamjet e tij i mbështeti në dituri dhe në njohjen e vetvetës, ndaj apelonte: Njihe vetveten! (Gnothi seauton!)<ref name="Beck">{{Cite book|title=Greek Education|last=Beck|pages=240 - 293|language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite book|title=Readings from Classical Rhetoric|last=Matsen|first=Patricia|last2=Rollinson|first2=Philip|last3=Sousa|first3=Marion|publisher=Southern Illinois University Press|year=1990|location=Edwardsville|pages=43|language=en}}</ref> ===== Platoni (428–348 p.e.s.) ===== {{Shiko gjithashtu|Platoni}} [[Skeda:Louvre,_Plato-Sculpture.jpg|parapamje|170px|Busi i [[Platoni]]t - ekspozitë në Louvre]] Platoni ishte një filozof në Athinën klasike që kishte qenë student i Sokratit, duke u bërë përfundimisht njëri nga studentët e tij më të njohur. Pas ekzekutimit të [[Sokrati|Sokratit]], Platoni u largua nga Athina me zemërim, duke refuzuar politikën si një karrierë dhe duke udhëtuar për në Itali dhe Siçili.<ref name="Beck"/> Ai u kthye dhjetë vjet më vonë për të themeluar shkollën e tij, Akademinë (rreth 387 p.e.s.) - të cilën e quajti me emrin e heroit grek [[Akademos]]. Platoni e perceptoi arsimin si një metodë për të prodhuar qytetarë që mund të vepronin si anëtarë të komunitetit në Athinë.<ref name=":2"/> Në një kuptim, Platoni besonte se athinasit mund të merrnin arsim përmes përvojave të të qenit anëtar i komunitetit, por ai gjithashtu kuptoi rëndësinë e trajnimit të qëllimshëm, ose arsimit të lartë, në zhvillimin e virtytit qytetar.<ref name="Beck"/> Ky ishte arsyetimi i tij për themelimin e Akademisë - ajo që shpesh vlerësohet si Universiteti i parë.<ref name="Beck"/> Në këtë shkollë Platoni diskutoi pjesën më të madhe të programit të tij arsimor, e të cilin e paraqiti në veprën e tij më të njohur - ''[[ Republika (Platoni) |Republika (Shteti)]].'' Në shkrimet e tij, Platoni përshkruan procesin e rreptë nëpët të cilin duhet kaluar në mënyrë që të arrihet virtyti i vërtetë si dhe të kuptohet realiteti për atë që është në të vërtetë.<ref name="Lodge"/> Arsimi dhe edukimi i kërkuar për një arritje të tillë, sipas Platonit, përfshinte një arsim fillor në muzikë, poezi dhe stërvitje fizike, dy deri në tre vjet të trajnimit të detyrueshëm ushtarak, dhjetë vjet të shkencës matematikore, pesë vjet të trajnimit dialektik, dhe pesëmbëdhjetë vjet trajnim praktik politik.<ref name="Plato">{{Cite book|title=Republic|last=Plato|publisher=Harvard University Press|year=2013|location=Cambridge|pages=186|language=en}}</ref> Të paktët individë të aftë për të arritur një nivel të tillë do të bëheshin filozofë, udhëheqësit e qytetit (shtetit) ideal të Platonit.<ref name="Plato"/> ===== Aristoteli (384–322 p.e.s.) ===== {{Shiko gjithashtu|Aristoteli}} [[Skeda:Aristotle_Bust_White_Background_Transparent.png|parapamje|170px| Busti i [[Aristoteli]]t]] [[Aristoteli]] ishte një filozof klasik grek i lindur në Stagira, Chalkidice. Ai iu bashkua Akademisë së Platonit në Athinë gjatë viteve të tij të adoleshencës e ku mbeti për nëntë vjet, duke u tërhequr vetëm pas vdekjes së Platonit.<ref name=":7">{{Cite book|title=A Companion to Aristotle|publisher=Wiley-Blackwell|year=2013|editor-last=Anagnostopoulos|editor-first=Georgios|pages=5 - 9|chapter=First Athenian Period|language=en}}</ref> Largimi i tij nga Akademia sinjalizoi edhe largimin e tij nga Athina. Aristoteli u largua për t'u bashkuar me Hermeias, një ish-student në Akademi, i cili ishte bërë sundimtar i Atarneus dhe Assos në bregdetin veriperëndimor të [[Anadolli|Anadollit]] ( [[Turqia|Turqia e]] sotme). Ai qëndroi atje deri në vitin 342 p.e.s. kur mori një ftesë nga Mbreti Filip i Maqedonisë për t'u bërë arsimtar i djalit të tij trembëdhjetëvjeçar [[Leka i Madh|Aleksandër]]. Aristoteli pranoi ftesën dhe u transferua në [[ Pella |Pella]] për të filluar punën e tij me djalin e Filipit që shumë shpejt do të bëhej i njohur si Aleksandri i Madh.<ref name=":7"/> Kur Aristoteli u zhvendos përsëri në Athinë në vitin 352 p.e.s. Aleksandri i Madh e ndihmoi financiarisht Shkollën e Aristotelit - Liceun.<ref name=":7"/> Një pjesë e rëndësishme e Liceut ishin kërkimet. Shkolla kishte një qasje sistematike për mbledhjen e informacionit. Aristoteli besonte se marrëdhëniet dialektore midis studentëve që kryejnë kërkime mund të pengojë ndjekjen e së vërtetës. Kështu, pjesa më e madhe e përqendrimit të shkollës ishte tek hulumtimi i bërë në mënyrë empirike.<ref name="Lynch"/> == Sistemi spartan == Shoqëria spartane dëshironte që të gjithë qytetarët meshkuj të bëheshin ushtarë të suksesshëm me qëndrueshmëri dhe aftësi për të mbrojtur polisin e tyre si anëtarë të një fallange spartane. Ekziston një mendim i gabuar që spartanët vrisnin fëmijët e dobët, por duket që kjo nuk është e vërtetë. Ishte kjo një zhurmë e nisur nga Plutarku, një historian grek, i cili me sa duket e mori gabimisht këtë histori.<ref name="Sienkewicz-344">Ed. Sienkewicz, "Education and Training," ''Ancient Greece'' (New Jersey: Salem Press, Inc. 2007), 344.</ref> Pas ekzaminimit, këshilli ose do të vendoste që fëmija ishte i përshtatshëm për të jetuar ose do të refuzonte fëmijën gjë që e dënonte me vdekje nga braktisja dhe ekspozimi. === Agoge === {{Shiko gjithashtu|Agoge}} Dominimi ushtarak kishte një rëndësi të madhe për spartanët e Greqisë antike. Prandaj, spartanët strukturuan sistemin e tyre arsimor si një formë ekstreme e kampit ushtarak, të cilin ata e quajtën ''"agoge"''.<ref name="Adkins, 2005">Adkins and Adkins, ''Handbook to Life in Ancient Greece'' (New York: Facts On File, Inc., 2005), 104.</ref> Ndjekja e njohurive intelektuale shihej si e parëndësishme, dhe kështu të mësuarit akademik, si leximi dhe shkrimi, u mbajtën në minimum. Jeta e një djali spartan ishte e përkushtuar pothuajse tërësisht në shkollën e tij, e cila kishte vetëm një qëllim: prodhimin e një ''falange'' të pathyeshme të shtetit spartan. Arsimi dhe edukimi formal për një mashkull spartan fillonte rreth moshës 7 vjeçare, kur shteti e merrte djalin nga kujdestaria e prindërve të tij dhe e dërgonte atë që të jetonte në një kazermë së bashku me shumë djem të tjerë të moshës së tij. Për të gjitha qëllimet dhe synimet, kazermat ishin shtëpia e tij e re, dhe meshkujt e tjerë që jetonin në kazerma, ishin familja e tij. Për pesë vitet e ardhshme, deri në moshën dymbëdhjetë vjeçare, djemtë do të hanin, flinin dhe stërviteshin brenda kazermave të tyre duke marr udhëzime dhe mësime nga një qytetar i rritur mashkull, i cili kishte përfunduar të gjithë stërvitjen e tij ushtarake dhe kishte provuar edhe betejën në luftë. Gjatë kësaj periudhe, instruktori theksonte disiplinën dhe ushtrimin dhe kujdesej që nxënësit (studentët) e tij të merrnin pak ushqim dhe veshje minimale në përpjekje për të aftësuar djemtë që të mësojnë se si të ushqehen, të vjedhin dhe të durojnë urinë ekstreme, këto aftësi të domosdoshme në rast të luftës eventuale.<ref>Adkins and Adkins, ''Handbook'', 104-5</ref> Ata djem që mbijetonin në fazën e parë të stërvitjes vazhdonin në një fazë të dytë në të cilën dënimet bëheshin edhe më të ashpra ndërsa stërvitja fizike dhe pjesëmarrja në sporte bëhej pothuajse pa ndalesë në mënyrë që të ndërtojnë forcën dhe durimin.<ref>Adkins and Adkins, ''Handbook'', 104, 275</ref> Gjatë kësaj faze, e cila zgjaste derisa meshkujt të arrinin moshën tetëmbëdhjetë vjeçare, luftimet brenda njësisë inkurajoheshin, bëheshin beteja tallëse, lavdëroheshin aktet guximtare ndërsa shenjat e frikës dhe mosbindjes ndëshkoheshin rëndë.<ref name="Adkins-105">Adkins and Adkins, ''Handbook'', 105</ref> Gjatë betejave tallëse, të rinjtë përgatiteshin në ''fallangje'' duke mësuar që të manovronin sikur të ishin një entitet i vetëm dhe jo një grup individësh.<ref name="Adkins-105">Adkins and Adkins, ''Handbook'', 105</ref> Për të qenë më efikas (efektiv) gjatë manovrave, studentët aftësoheshin gjithashtu edhe në vallëzim dhe muzikë, sepse konsiderohej se kjo do të rriste aftësinë e tyre për të lëvizur këndshëm si një njësi e vetme.<ref>Adkins and Adkins, ''Handbook'', 275</ref> Në fund të kësaj faze të njohur si ''agoge'', pritej që ''ndjekësit'' të gjuanin dhe të vrisnin një helot, një skllav grek.<ref name="Sienkewicz-344">Ed. Sienkewicz, "Education and Training," ''Ancient Greece'' (New Jersey: Salem Press, Inc. 2007), 344.</ref> Nëse studenti kapej ai do të dënohej dhe disiplinohej - jo për kryerjen e vrasjes, por për paaftësinë e tij për të kryer vrasjen pa u zbuluar. === Efebia === {{Shiko gjithashtu|Efebia}} Studentët ''diplomonin'' nga ''agoge'' në moshën 18 vjeçare kur merrnin titullin ''efebes'' (ephebe) dhe në këtë mënyrë fillonte periudha e njohur si ''"efebia"''.<ref name="Sienkewicz-344">Ed. Sienkewicz, "Education and Training," ''Ancient Greece'' (New Jersey: Salem Press, Inc. 2007), 344.</ref> Pasi të bëhej ''efebes'', mashkulli do të betohej (zotohej) për besnikëri të rreptë dhe të plotë ndaj Spartës dhe do të bashkohej me një organizatë private për të vazhduar trajnimin në të cilin do të garonte në gjimnastikë, gjueti dhe performanca me betejat e planifikuara duke përdorur armë të vërteta. Pas dy vjetësh, në moshën 20 vjeçare, stërvitja mbaronte dhe burrat e rritur tani vlerësoheshin zyrtarisht si ushtarë spartan.<ref name="Adkins, 2005">Adkins and Adkins, ''Handbook to Life in Ancient Greece'' (New York: Facts On File, Inc., 2005), 104.</ref> === Edukimi i grave spartane === Gratë spartane, ndryshe nga homologet e tyre athinase, merrnin një arsim formal të mbikëqyrur dhe kontrolluar nga shteti.<ref>Pomeroy, Sarah B. ''Spartan Women''. (Oxford: Oxford University Press, 2002), 27-29.</ref> Pjesa më e madhe e shkollimit publik për gratë spartane ishte e përqendruar rreth edukimit fizik. Deri në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare gratë mësonin vrapimin, mundjen, hedhjen e diskut, dhe gjithashtu hedhjen e shtizës.<ref>Pomeroy, ''Spartan Women'', 13-14.</ref> Aftësitë e grave të reja testoheshin rregullisht në gara siç ishin lojërat vjetore në Heraea të Elisit,<ref>Pomeroy, ''Spartan Women'', 24.</ref> Përveç edukimit fizik, vajzat e reja mësoheshin gjithashtu të këndonin, kërcenin dhe të luanin në instrumente, shpesh edhe nga poetë të tilla, si Alcman ose nga gratë e moshuara të polisit.<ref>Pomeroy, ''Spartan Women'', 5-12.</ref> Sistemi arsimor spartan për femrat ishte shumë i rreptë sepse qëllimi i tij ishte të stërviste nënat e ardhshme të ushtarëve në mënyrë që të ruante forcën e fallangave të Spartës, të cilat konsideroheshin shumë të rëndësishme për mbrojtjen e shtetit dhe kulturës spartane.<ref>Pomeroy, ''Spartan Women'', 4.</ref> == Mësues të tjerë grekë == === Pitagora (570–490 p.e.s.) === {{Shiko gjithashtu|Pitagora}} Pitagora ishte njëri nga shumë filozofët grekë. Ai e kaloi jetën në ishullin Samos dhe është i njohur për kontributet e tij në matematikë. Pitagora mësoi filozofinë e jetës, fesë dhe matematikës në shkollën e tij në Kroton, e cila ishte një koloni greke. Shkolla e Pitagorës është e lidhur me teoremën që thotë se sipërfaqja e katrorit të ndërtuar mbi hipotenuzë është e barabartë me shumën e sipërfaqeve të ndërtuara mbi katete. Studentët e Pitagorës ishin të njohur si pitagorian. ==== Pitagorianët ==== Pitagorianët ndoqën një mënyrë jetese shumë specifike. Ata ishin të njohur për miqësinë, bujarin dhe ndershmërinë. Pitagorianët gjithashtu besonin në një jetë tjetër gjë që i shtyu të ishin njerëz që nuk kishin asnjë lidhje me pronat personale pasi gjithçka ishte komunale; ata ishin gjithashtu vegjetarianë. Njerëzit në një shoqëri pitagoriane njiheshin si matematikoi (μαθηματικοί, greqisht për "nxënësit").<ref name=":02">{{Cito web|url=https://www.mathopenref.com/pythagoras.html|title=Biography of Pythagoras - math word definition - Math Open Reference|website=www.mathopenref.com|accessdate=2017-11-07|language=en}}</ref> ==== Mësimet ==== Ekzistojnë dy forma për të cilat udhëzonte Pitagora: ekzoterike dhe ezoterike. Ekzoterike ishte mësimi i ideve përgjithësisht të pranuara. Këto mësime zgjasnin tre vjet për matematikoi. Ezoterike ishin mësime me kuptim më të thellë. Këto mësime nuk kishin një kufi kohor. Ata i nënshtroheshin atyre kur Pitagora mendonte se studenti ishte gati. Në ezoterik, studentët do të mësonin filozofinë e kuptimeve të brendshme.<ref name=":02"/> Përqendrimet e Pitagorës në mësimet e tij ekzoterike konsiderohen si mësime etike. Këtu, ai mësonte idenë e varësisë së të kundërtave në botë; dinamika pas bilancit të të kundërtave. Së bashku me arritjet më të famshme, pitagorianët mësonin ide të ndryshme matematikore. Disa nga mësimet e tyre ishin; Shuma e Këndeve në një trekëndësh, Teorema e Pitagorës, numrat irracionalë, pesë poligone të rregullta specifike, dhe se toka ishte një sferë në qendër të universit. Shumë njerëz besonin se idetë matematikore që paraqiti Pitagora lejonin që realiteti të kuptohej më mirë. Nëse realiteti shihej si i rregullt ose nëse ai thjesht kishte një strukturë gjeometrike. Edhe pse Pitagora ka shumë kontribute në matematikë, teoria e tij më e njohur është se vetë gjërat janë numra.<ref name="Pythagoras"/> Pitagora ka një stil unik të mësimdhënies. Ai kurrë nuk u shfaq ballë për ballë me studentët e tij në mësimet ekzoterike. Studentët pasi kalonin arsimin e tyre fillonin të bëheshin dishepuj. Pitagora ishte shumë i afërt me fillestarët dhe do t'u fliste atyre personalisht. Në shoqërinë e Krotonës, Pitagora njohej si mjeshtri i gjithë shkencës dhe vëllazërimit. ==== Rregullat e shkollës ==== Për dallim nga sistemet e tjera arsimore të kohës, burrat dhe gratë lejoheshin të ishin pitagorian. Studentët e Pitagorës kishin rregulla që duhej të ndiqnin siç janë: abstenimi nga fasulet, mos marrja e sende (gjërave) që kanë rënë (janë rrëzuar), mos prekja e pulave të bardha, nuk mund ta preknin zjarrin me hekur, dhe të mos shikonin në një pasqyrë që nuk ishte tjetër përveç se një dritë.<ref name=":12">{{Cito web|url=http://www.math.tamu.edu/~dallen/history/pythag/pythag.html|title=Pythagoras and the Pythagoreans|website=www.math.tamu.edu|accessdate=2017-11-08|language=en|archive-date=1 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301110522/https://www.math.tamu.edu/~dallen/history/pythag/pythag.html|url-status=dead}}</ref> ==== Matematika dhe muzika ==== Disa nga aplikimet e Pitagorës në matematikë mund të shihen në marrëdhëniet e tij muzikore me matematikën si p.sh. ideja e proporcioneve dhe raporteve. Pitagorianët njihen për formulimin e konkordeve numerike dhe harmonisë. Ata bashkojnë tinguj duke këputur një tel, fakt që muzikanti kishte për qëllim të zhytej në një pikë matematikisht të shprehur. Sidoqoftë, nëse proporcioni matematikor midis pikave në tel do të prishej, tingulli do të bëhej i paqëndrueshëm. ==== Diktumi i shkollës ==== Shkolla e Pitagorës kishte një diktim që thoshte ''Gjithçka është numër''. Kjo do të thotë që gjithçka në botë ka një numër që e përshkruan.<ref name="Gower 2008 200–208"/> Për shembull, numri '''gjashtë''' është numri që ka të bëjë me krijimin, numri '''pesë''' është numri që lidhet me martesën, numri '''katër''' është numri që lidhet me drejtësinë, numri '''tre''' është numri që ka të bëjë me harmoninë, numri '''dy''' është numri që lidhet me mendimin, dhe numri '''një''' është numri që lidhet me arsyen.<ref name=":12"/> Shoqëria Pitagoriane ishte shumë e fshehtë, ndërsa shoqëria arsimore ishte e bazuar në idenë e të jetuarit në paqe dhe harmoni, por në fshehtësi. Për shkak se arsimi dhe shoqëria ishin kaq të fshehta, nuk dihet shumë për njerëzit e Pitagorës. == Shih edhe == {{div col}} * [[Iliria]] * [[Polisi]] * [[Athina]] * [[Sparta]] * [[Paidea]] * [[Efebia]] * [[Platoni]] * [[Sokrati]] * [[Sofistët]] * [[Aristoteli]] * [[Akropoli]] * [[Kalokagathia]] * [[Liceumi antik]] * [[Akademia e Platonit]] * [[Arsimi dhe edukata tek ilirët]] {{div col end}} == Bibliografia == {{div col}} *Anagnostopoulos, Georgios, ed. (2013). "First Athenian Period". A Companion to Aristotle. Wiley-Blackwell. p.&nbsp;5. *Aristophanes, ''Aristophanes Comoediae'', vol. 2. (ed. F.W. Hall and W.M. Geldart), Clarendon Press, (Oxford, 1907). *Aristophanes, Lysistrata and Other Plays (London: Penguin Classics, 2002), 65. *Αristotle, ''Aristotle in 23 Volumes'', Vol. 21, (trans. H. Rackham), Cambridge, MA, Harvard University Press, William Heinemann Ltd. (London, 1944). *Beck, Frederick A.G. (1964). Greek Education, 450–350 B.C. London: Methuen & CO LTD. pp.&nbsp;201–202. *Dittenberg, W., ''De Ephebis Atticis Dissertatio'', Dieterich, (Gottingen, 1863) *Downey, "Ancient Education," The Classical Journal 52, no.8 (May 1980): 340. *Freeman K. J. ''Schools of Hellas'', MacMillan and Co, (London, 1908). *Godley A. D., (trans), ''Herodotus'', Cambridge, Harvard University Press, (1920). *Jaeger, W., ''Paideia, The Ideals of Greek Culture'', Oxford University Press, (Oxford, 1945). *Lodge, R.C. (1970). Plato's Theory of Education. New York: Russell & Russell. *Lynch, John P. (1972). Aristotle's School: A Study of a Greek Educational Institution. Los Angeles: University of California Press. p.&nbsp;33. *Mahaffy, J. P., ''Old Greek Education'', Kegan Paul, (1883). *Matsen, Patricia; Rollinson, Philip; Sousa, Marion (1990). Readings from Classical Rhetoric. Edwardsville: Southern Illinois University Press. p.&nbsp;43. *Muller, K.O., ''Dorians'', (Oxford, 1830). *O’pry, Kay (2012). "Social and Political Roles of Women in Athens and Sparta". Saber and Scroll. 1: 9. *Plato (2013). Republic. Cambridge: Harvard University Press. p.&nbsp;186. *Plato, ''Platonis Opera'', (ed. John Burnet), Oxford University Press, (1903). *Plutarch (1927). "The Training of Children". Moralia. Loeb Classical Library. p.&nbsp;7. *Plutarch (1960). The Rise and Fall of Athens: Nine Greek Lives. London: Penguin Classics. pp.&nbsp;168–9. *Plutarch, The Training of Children, c. 110 CE (Ancient History Sourcebook), 5-6. *Plutarch, ''Plutarch's Lives'', (trans Bernadotte Perrin), Cambridge, MA, Harvard University Press, William Heinemann Ltd. (London, 1914). *Sienkewicz, Joseph, ed. (2007). "Education and Training". Ancient Greece. New Jersey: Salem Press, Inc. p.&nbsp;344. *Thucydides, Historiae in two volumes, Oxford University Press, (Oxford, 1942). *Wilkins, A. S., ''National Education in Greece'', Cambridge, (London, 1873). *Xenophon, ''Xenophontis opera omnia'', vol. 1, Oxford, Clarendon Press, (1900, repr.1968). {{div col end}} === Burimet primare (Greqia e lashtë) === * Aristotle. Athenian Constitution – via Wikisource. See original text in [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0045 Perseus program]. * Lycurgus, Contra Leocratem. * {{Cite book|last=Aristophanes|title=Lysistrata and Other Plays|url=https://archive.org/details/liang.lysistrataotherp0000aris_v0r4|publisher=New York: Penguin Classics|year=2002|language=en}} * {{Cite book|last=Plutarch|title=The Training of Children, c. 110 CE|language=en}}. See [http://www.fordham.edu/halsall/ancient/plutarch-education.html original text] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004040153/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/plutarch-education.html |date=4 tetor 2012 }}. * {{Cite book|last=Plutarch|title=The Rise and Fall of Athens: Nine Greek Lives|url=https://archive.org/details/risefallofathens0000unse_u8o2|publisher=New York: Penguin Classics|year=1960|language=en}} * {{Cite book|last=Xenophon|title=Xenophon on the Spartans|publisher=Ancient History Sourcebook|date=28 janar 2010|language=en}}. See [http://www.csun.edu/~hcfll004/sparta-a.html original text]. === Burimet sekondare === * {{Cite book|last=Marrou|first=Henri-Irénée|title=A History of Education in Antiquity|publisher=University of Wisconsin Press|year=1956|language=en}} * {{Cite book|last=Adkins|first=Lesley and Roy A.|title=Handbook to Life in Ancient Greece|url=https://archive.org/details/handbooktolifein0000adki_w7s5|publisher=New York: Facts On File, Inc|year=2005|language=en}} * {{Cite journal|last=Downey|first=Glanville|date=maj 1957|title=Ancient Education|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_1957-05_52_8/page/337|journal=The Classical Journal|volume=52|issue=8|pages=337–345|language=en}} * {{Cite book|last=Ed. Sienkewicz|first=Thomas J|title=Ancient Greece: Daily Life and Customs|volume=1|publisher=Hackensack, NJ: Salem Press, Inc|year=2007|language=en}} * {{Cite book|last=Ed. Sienkewicz|first=Thomas J|title=Ancient Greece: Education and Training|volume=2|publisher=Hackensack, NJ: Salem Press, Inc|year=2007|language=en}} * {{Cite journal|last=Mavrogenes|first=Nancy A|date=maj 1980|title=Reading in Ancient Greece|journal=Journal of Reading|volume=23|issue=8|pages=691–697|language=en}} * {{Cite book|last=Pomeroy|first=Sarah B.|title=Spartan Women|publisher=Oxford: Oxford University Press|year=2002|language=en}} == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Greqia e Lashtë]] [[Kategoria:Histori e arsimit]] [[Kategoria:Histori e pedagogjisë]] 5sh9h7vonus50yqteqevn5ajvjb0g6p Kosova në Festivalin Evropian të Këngës 0 278267 2981997 2976146 2026-05-18T18:36:47Z ~2026-29964-87 187728 2981997 wikitext text/x-wiki [[Skeda:EuroKosovo.svg|parapamje]] '''Kosova''' ende nuk ka marrë pjesë në [[Festivali Evropian i Këngës|Festivalin Evropian të Këngës]] (European Song Contest - ESC), dhe që nga [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës|shpallja e pavarësisë]] së saj në vitin 2008, pjesëmarrja e Kosovës në [[Festivali Evropian i Këngës|Eurovision]] ka qenë jozyrtare dhe vetëm në nivel vëzhgues. Arsyeja e dështimit të pjesëmarrjes së Kosovës ishte gjithnjë mungesa e anëtarësimit në [[Bashkimi Evropian i Radio-Televizioneve|Bashkimin Evropian të Radio-Televizioneve]] (EBU).<ref>{{cite web|last=Juhász|first=Ervin|date=28 qershor 2019|title=No changes in the EBU statutes, thus Kosovo can't apply for full membership|url=https://escbubble.com/2019/06/no-changes-in-the-ebu-statutes-thus-kosovo-cant-apply-for-full-membership/|website=ESCBubble|language=En}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eurosong.be/18756/kosovo-wil-snel-deelnemen-aan-het-songfestival|title=Kosovo wil snel deelnemen aan het Songfestival|last=Eurosong|date=19 prill 2008|publisher=eurosong.be|language=Nl|accessdate=25 korrik 2011}}</ref><ref>{{cite web|last=setimes|date=8 prill 2010|title=EBU membership key to Kosovo's Eurovision future|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2010/04/08/feature-02|accessdate=25 korrik 2011|publisher=Setimes.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last=Eurovisionary|date=2 qershor 2011|title=Kosovo a possible candidate for Eurovision?|url=http://www.eurovisionary.com/blog/kosovo-possible-candidate-eurovision|accessdate=25 korrik 2011|publisher=eurovisionary.com|language=en|archive-date=31 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141031140851/http://www.eurovisionary.com/blog/kosovo-possible-candidate-eurovision|url-status=dead}}</ref> == Historiku == Edhe pse Kosova, si një vend i pavarur, asnjëherë nuk ka marrë pjesë në konkursin e këngës në Eurovision, transmetimi i festivalit në Kosovë ka një histori të gjatë pasi Kosova e ka transmetuar këtë festival që nga viti 1961. Kosova asokohe përmes [[Jugovizija|Jugovizionit]] përfaqësohej nga [[Radio Televizioni i Prishtinës]], dhe në vitin 1986 ishte organizator i këtij manifestimi. Pas [[Shpërbërja e Jugosllavisë|shpërbërjes së Jugosllavisë]], këngëtarë të shumtë shqiptarë të Kosovës morën pjesë në Festivalin Evropian të Këngës përmes [[Festivali i Këngës në RTSH|Festivalit Kombëtar Shqiptar]] organizuar nga RTSH. Pjesëmarrësit më të spikatur deri më tani ishin [[Rona Nishliu]] e cila përfaqësoi Shqipërinë në Eurovision në vitin 2012, [[Lindita Halimi]] që përfaqësoi Shqipërinë në Eurovision në vitin 2017, si dhe [[Albina Kelmendi]] e familja që përfaqësonin Shqipërinë në Eurovision në vitin 2023. Nga ana tjetër edhe disa këngëtarë serbë të Kosovës, përmes Festivalit Kombëtar të Këngës në Serbi dhe RTS kanë marrë pjesë në Eurovision duke përfaqësuar Serbinë. Prej tyre dallohet sidomos [[Nevena Bozhoviq]] nga Mitrovica, pjesëmarrëse në vitin 2007 dhe 2013. Pas vendosjes së Administratës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK), transmetuesi publik kosovar [[RTK]] është licensuar nga EBU për të transmetuar që të tre shfaqjet. Meqenëse Kosova nuk është anëtare e [[Bashkimi Evropian i Radio-Televizioneve|Unionit Evropian të Transmetimeve]], ajo nuk ka qenë në gjendje të marrë pjesë si vend konkurrent në Konkursin e Këngës në Eurovision. Sidoqoftë, këngëtarët nga Kosova kanë garuar disa herë për [[Shqipëria|Shqipërinë]] . RTK-ja ka disa vjet që kërkon pranimin në [[EBU]] si një kusht për pjesëmarrje në Konkursin e Këngës në Eurovision. Për ta bërë këtë, Kosova duhet të jetë anëtare e [[Këshilli i Evropës|Këshillit të Evropës]] ose [[Bashkimi Ndërkombëtar i Telekomunikacionit|Unionit Ndërkombëtar të Telekomunikacionit]], e kjo e fundit kërkon anëtarësimin në Kombet e Bashkuara. Në vitin 2016 pati një thashetheme që Kosova ishte e ftuar në [[Festivali Evropian i Këngës 2016|Eurovision Song Contest 2016]], e cila përfundimisht doli të ishte një mashtrim. RTK-ja njoftoi në vitin 2017 se Kosova do të marrë pjesë në Konkursin e Këngës në Eurovision për herë të parë nëse organizator dhe fitues i Eurovisionit do të ishte një vend që kishe njohur Republikën e Kosovës si një shtet të pavarur. Meqenëse [[Portugalia]] si vend nikoqir i radhës kishte njohur Kosovën, shpresohej që Kosova të merrte pjesë në [[Festivali Evropian i Këngës 2018|Eurovisionin 2018]]. Në fund EBU mohoi këto raportime. Aktualisht ekziston një marrëveshje bashkëpunimi e nënshkruar midis EBU dhe RTK për transmetim të Festivalit të Eurovizionit. Nga viti 2013 e tutje, RTK ka statusin e vëzhguesit në EBU dhe ka marrë pjesë në Eurovision Young Dancers 2011. Sipas gazetës kosovare Koha Ditore, një pjesmarrje e mundshme do të zgjidhej përmes një Festivali Kombëtar të ngashëm me [[Akordet e Kosovës]], një organizim artistik që kishte ekzistuar për një kohë të gjatë në Kosovë. Asambleja e përgjithshme e EBU votoi me 28 qershor të vitit 2019 për një kërkesë të paraqitur nga [[Hungaria]], [[Kroacia]], [[Sllovenia]], [[Mali i Zi]] dhe [[Maqedonia e Veriut]], të cilat kërkonin një ndryshim në Statutin e EBU. Këto ndryshime do të lejonin që Kosova të marrë pjesë në Eurovision. Me një votim të fshehtë e ku merrnin pjesë edhe [[Greqia]], [[Qipro]], [[Serbia]], [[Rusia]] dhe [[Spanja]], propozimi u refuzua me 673 vota për dhe 400 kundër. Në këtë rast shumica e kërkuar ishte tre të katërtat e 889 votave. Si rezultat, ende nuk dihet se kur do të marrë pjesë Kosova në këtë festival.<ref>{{cite web|title=Kosovo: RTK wants to enter Eurovision in 2009|url=http://www.oikotimes.com/v2/index.php?file=articles&id=3110|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100103111158/http://oikotimes.com/v2/index.php?file=articles&id=3110|archive-date=3 janar 2010|access-date=7 mars 2020|publisher=oikotimes.com|language=en}}</ref><ref>[http://www.oikotimes.com/v2/index.php?file=articles&id=3131 "NDR on the Kosovo potential participation in Eurovision"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120329012149/http://www.oikotimes.com/v2/index.php?file=articles&id=3131 |date=29 mars 2012 }} ''oikotimes.com'' 22 May 2008 Link accessed 27/05/08</ref><ref>{{cite web|last=Albavision|date=7 prill 2011|title=Kosovo new steps in ebu agreement|url=http://albavisiontk.blogspot.com/2011/04/kosovo-new-steps-in-ebu-agreement.html|accessdate=25 korrik 2011|publisher=albavision.tk|language=en}}</ref><ref>{{cite web|year=2011|title=Participant Profile – Kosovo|url=http://www.youngdancers.tv/_Kosovo/group/131225/190577.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111003180635/http://www.youngdancers.tv/_Kosovo/group/131225/190577.html|archive-date=3 tetor 2011|access-date=7 mars 2020|publisher=European Broadcasting Union|language=en}}</ref> == Shih edhe == * [[Akordet e Kosovës]] * [[Festivali Evropian i Këngës]] * [[Shqipëria në Festivalin Evropian të Këngës]] * [[Festivali Evropian i Kërcimtarëve të Rinj 2011]] * [[Festivali i Këngës në RTK]] * [[Kosova në Festivalin Evropian të Kërcimtarëve të Rinj]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.rtklive.com RTK (Faqe zyrtare)] * [https://eurovision.tv/ Eurovizioni (Faqe zyrtare)] * [https://www.ebu.ch/projects/tv/eurovision-song-contest.html Eurovision Song Contest] * {{youtube|user=eurovision}} == Referime == <references />   [[Kategoria:Kosovë]] [[Kategoria:Vende në Festivalin Evropian të Këngës]] {{DEFAULTSORT:K}} {{Festivali Evropian i Këngës}} bgu1i4j1k53yrsa8ljk44l8jcjtsxe2 Diskutim:Vrasja e James A. Garfield 1 278544 2982164 2977445 2026-05-19T04:23:14Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Vrasja e James A. Garfield/Arkivi 1]] 2982164 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Vrasja e James A. Garfield/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} kubjpx9580fsi324lfgcl9a4v8wa5kh Maska mjekësore 0 279194 2982194 2956546 2026-05-19T05:13:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982194 wikitext text/x-wiki Një '''maskë kirurgjike''', e njohur gjithashtu si një '''maskë mjekësore''', synon të vishet nga profesionistët shëndetësorë gjatë procedurave të kujdesit të shëndetit.<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Jeffrey D.|last2=MacDougall|first2=Colin C.|last3=Johnstone|first3=Jennie|last4=Copes|first4=Ray A.|last5=Schwartz|first5=Brian|last6=Garber|first6=Gary E.|date=17 maj 2016|title=Effectiveness of N95 respirators versus surgical masks in protecting health care workers from acute respiratory infection: a systematic review and meta-analysis|journal=Canadian Medical Association Journal|language=en|volume=188|issue=8|pages=567–574|doi=10.1503/cmaj.150835|issn=0820-3946|pmc=4868605|pmid=26952529}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/advice-on-the-use-of-masks-2019-ncov.pdf|title=Advice on the use of masks the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak|website=www.who.int|language=en|accessdate=2020-02-04}}</ref> Maskat kirurgjikale kanë për qëllim parandalimin e infeksioneve te pacientit dhe trajtimin e personelit duke kapur [[Bakterët|bakterie të]] derdhura në fluid dhe aerosolit nga goja dhe hunda e përdoruesit.<ref>{{Cito web|date=2016-01-07|title=Transmission-Based Precautions|url=https://www.cdc.gov/infectioncontrol/basics/transmission-based-precautions.html|accessdate=2020-03-31|website=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]]|language=en-us}}</ref><ref>{{Cito web|title=Prevention of hospital-acquired infections|url=http://apps.who.int/medicinedocs/documents/s16355e/s16355e.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200326160913/https://apps.who.int/medicinedocs/documents/s16355e/s16355e.pdf|archivedate=26 mars 2020|website=World Health Organization (WHO)|page=45|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|date=dhjetor 2019|title=Clinical Educators Guide: Australian Guidelines for the Prevention and Control of Infection in Healthcare|url=https://www.nhmrc.gov.au/file/14878/download?token=I4HAGQuD|accessdate=2020-03-30|website=Australian National Health and Medical Research Council|language=en|page=20}}</ref> Ato nuk janë të dizajnuara për të mbrojtur përdoruesin nga frymëmarrja në bakteriet e ajrit ose [[Virusi|viruset]], përmasat e të cilave janë shumë të vogla, por mund të jenë mbrojtëse ndaj viruseve të cilat filtrohen në pikat e pështymes.<ref name="pmid32631450">{{Cite journal|vauthors=Sommerstein R, Fux CA, Widmer A|year=2020|title=Risk of SARS-CoV-2 transmission by aerosols, the rational use of masks, and protection of healthcare workers from COVID-19|url=https://aricjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13756-020-00763-0|journal=[[Rezistenca Antimikrobike dhe Kontrolli i Infeksionit]]|language=en|volume=9|issue=1|pages=100|doi=10.1186/s13756-020-00763-0|pmc=7336106|pmid=32631450}}</ref> Ekziston një mbizotërim i provave që maskat kirurgjikale mbrojnë si përdoruesin, ashtu edhe personat pranë përdoruesit nga përhapja e viruseve.<ref name="pmid33024333">{{Cite journal|last=Peeples L|year=2020|title=Face masks: what the data say|journal=[[Nature]]|language=en|volume=586|issue=7828|pages=186–189|bibcode=2020Natur.586..186P|doi=10.1038/d41586-020-02801-8|pmid=33024333}}</ref> Maskat kirurgjikale fillimisht u krijuan për të mbrojtur personelin mjekësor nga spërkatjet e lëngjeve trupore, por efektiviteti i maskave kirurgjikale kundër infeksioneve të ngjashme me gripin nuk është konfirmuar nga prova të kontrolluara të rastësishme me cilësi të lartë.<ref name="pmid32027586">{{Cite journal|vauthors=Xiao J, Shiu EY, Cowling BJ|year=2020|title=Nonpharmaceutical Measures for Pandemic Influenza in Nonhealthcare Settings-Personal Protective and Environmental Measures|journal=[[Emerging Infectious Diseases]]|language=en|volume=26|issue=5|pages=967–975|doi=10.3201/eid2605.190994|pmc=7181938|pmid=32027586}}</ref> Maskat kirurgjikale ndryshojnë nga cilësia dhe nivelet e mbrojtjes. Pavarësisht nga emri i tyre, jo të gjitha maskat kirurgjikale janë të përshtatshme për t’u përdorur gjatë operacionit. Maskat kirurgjikale mund të etiketohen si maska kirurgjikale, izoluese, dentare ose procedura mjekësore.<ref>{{Cito web|title=N95 Respirators and Surgical Masks (Face Masks)|url=https://www.fda.gov/medical-devices/personal-protective-equipment-infection-control/n95-respirators-and-surgical-masks-face-masks#s2|accessdate=12 prill 2020|website=FDA|language=en}}</ref> Zyrtarët kinezë të shëndetësisë bëjnë dallimin midis maskave mjekësore (jo kirurgjikale) dhe kirurgjikale.<ref name="nhc_masks">{{Cito web|date=7 shkurt 2020|title=For different groups of people: how to choose masks|url=http://en.nhc.gov.cn/2020-02/07/c_76337.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200405123936/http://en.nhc.gov.cn/att/20200207/1581067840474054531.jpg|archivedate=5 prill 2020|accessdate=22 mars 2020|website=NHC.gov.cn|publisher=National Health Commission of the People's Republic of China|language=en}}</ref> Maskat kirurgjikale janë bërë nga një pëlhurë e krijuar duke përdorur një proces të fryrjes e shkrirjes . Ato hynë në përdorim gjatë vitit 1960 dhe kryesisht zëvendësuan maskat e leckave në [[Shtetet e zhvilluara|vendet më të zhvilluara]].<ref>{{Cite journal|last=Strasser|first=Bruno J|last2=Schlich|first2=Thomas|year=2020|title=A history of the medical mask and the rise of throwaway culture|url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)31207-1/fulltext|journal=Lancet|publisher=The Lancet|language=en|volume=396|issue=10243|pages=19–20|doi=10.1016/S0140-6736(20)31207-1|pmc=7255306|pmid=32450110|access-date=30 shtator 2020}}</ref> Ana blu e maskës (shtresa që largon lëngun) duhet të vishet jashtë, me shtresën e bardhë (thithëse) në pjesën e brendshme.<ref name="pmid32832908">{{Cite journal|vauthors=Chua MH, Cheng W, Tan H, Li Z, Tan BH, Loh XJ|year=2020|title=Face Masks in the New COVID-19 Normal: Materials, Testing, and Perspectives|journal=Research|language=en|volume=2020|pages=7286735|doi=10.34133/2020/7286735|pmc=7429109|pmid=32832908}}</ref><ref>{{Cito web|last=Johnmin|date=1 qershor 2020|title=Which Way Round Should a Surgical Face Mask Go?|url=https://smartairfilters.com/en/blog/which-way-round-should-i-wear-my-surgical-face-mask/|accessdate=2020-10-08|publisher=SmartAirFilters.com|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Johnmin|date=1 qershor 2020|title=Does Wearing Surgical Masks With the Wrong Side Out Affect Their Ability to Capture Viruses?|url=https://smartairfilters.com/en/blog/does-surgical-mask-orientation-affect-its-ability-capture-viruses/|accessdate=2020-10-08|publisher=SmartAirFilters.com|language=en}}</ref> Në lidhje me disa infeksione si maskat kirurgjikale të [[Gripi|gripit]] mund të jenë po aq efektive (ose joefektive) sikurse [[Respiratori|mjetet]] për [[Respiratori|frymëmarrje]], siç janë maskat N95 ose FFP ;<ref>{{Cite journal|last=Long|first=Y|last2=Hu|first2=T|last3=Liu|first3=L|last4=Chen|first4=R|last5=Guo|first5=Q|last6=Yang|first6=L|last7=Cheng|first7=Y|last8=Huang|first8=J|last9=Du|first9=L|date=13 mars 2020|title=Effectiveness of N95 respirators versus surgical masks against influenza: A systematic review and meta-analysis.|journal=Journal of Evidence-based Medicine|language=en|volume=13|issue=2|pages=93–101|doi=10.1111/jebm.12381|pmc=7228345|pmid=32167245}}</ref><ref name="pmid32167245">{{Cite journal|vauthors=Long Y, Hu T, Du L|year=2020|title=Effectiveness of N95 respirators versus surgical masks against influenza: A systematic review and meta-analysis|journal=Journal of Evidence-Based Medicine|language=en|volume=13|issue=2|pages=93–101|doi=10.1111/jebm.12381|pmc=7228345|pmid=32167245}}</ref><ref name="pmid32497510">{{Cite journal|vauthors=Chu DK, Akl EA, Schünemann HJ|year=2020|title=Physical distancing, face masks, and eye protection to prevent person-to-person transmission of SARS-CoV-2 and COVID-19: a systematic review and meta-analysis|journal=[[The Lancet]]|language=en|volume=395|issue=10242|pages=1973–1987|doi=10.1016/S0140-6736(20)31142-9|pmc=7263814|pmid=32497510}}</ref> megjithëse këto të fundit sigurojnë mbrojtje më të mirë në eksperimentet laboratorike për shkak të materialit, formës dhe vulës së tyre të ngushtë.<ref>{{Cito web|date=2009-10-14|title=N95 Respirators and Surgical Masks - Blogs - CDC|url=https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2009/10/14/n95/|accessdate=2020-04-29|website=CDC Blogs|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Smith|first=JD|last2=MacDougall|first2=CC|last3=Johnstone|first3=J|last4=Copes|first4=RA|last5=Schwartz|first5=B|last6=Garber|first6=GE|date=17 maj 2016|title=Effectiveness of N95 respirators versus surgical masks in protecting health care workers from acute respiratory infection: a systematic review and meta-analysis.|journal=Canadian Medical Association Journal|language=en|volume=188|issue=8|pages=567–574|doi=10.1503/cmaj.150835|pmc=4868605|pmid=26952529}}</ref> Përdorimi i maskave kirurgjikale gjatë [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]] ka qenë një objekt debati,<ref name="mask_not_mask">{{Cite news|url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3078437/mask-or-not-mask-who-makes-u-turn-while-us|title=To mask or not to mask: WHO makes U-turn while US, Singapore abandon pandemic advice and tell citizens to start wearing masks|last=Ting|first=Victor|date=4 prill 2020|work=[[South China Morning Post]]|language=en}}</ref> pasi mungesat e maskave kirurgjikale janë një çështje qendrore.<ref>{{Cito web|title=Not Enough Face Masks Are Made In America To Deal With Coronavirus|website=NPR.org|date=2020-03-05|language=en|url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2020/03/05/811387424/face-masks-not-enough-are-made-in-america-to-deal-with-coronavirus|accessdate=2020-04-10}}</ref><ref>{{Cito web|title=Chinese mask makers use loopholes to speed up regulatory approval|website=Financial Times|date=2020-04-01|language=en|url=https://www.ft.com/content/09e13687-f7e1-485e-ba90-355959449c71|accessdate=2020-04-10}}</ref> Maskat kirurgjikale vishen gjerësisht nga publiku i gjerë gjatë gjithë vitit në vendet e [[Azia Lindore|Azisë Lindore]] si [[Kina]], [[Japonia]] dhe [[Koreja e Jugut]] për të zvogëluar mundësinë e përhapjes së sëmundjeve të ajrit te të tjerët dhe për të parandaluar frymëmarrjen e materieve të pluhurit të gjendura në ajrit që krijohen nga [[ndotja e ajrit]] .<ref name=":1">{{Cito web|url=https://qz.com/299003/a-quick-history-of-why-asians-wear-surgical-masks-in-public/|title=A quick history of why Asians wear surgical masks in public|last=Yang|first=Jeff|website=Quartz|language=en|accessdate=2020-03-28}}</ref> Për më tepër, maskat kirurgjikale janë bërë një deklaratë mode, veçanërisht në kulturën bashkëkohore të Azisë Lindore të përforcuar nga popullariteti i saj në kulturën pop japoneze dhe koreane, të cilat kanë një ndikim të madh në kulturën rinore të Azisë Lindore.<ref name=":4">{{Cito web|url=https://www.dazeddigital.com/fashion/article/28826/1/how-surgical-masks-became-a-fashion-statement|title=How surgical masks became a fashion statement|last=Dazed|date=2015-12-24|website=Dazed|language=en|accessdate=2020-03-28}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.kotaku.com.au/2019/02/how-k-pop-revived-black-sickness-masks-in-japan/|title=How K-Pop Revived Black Sickness Masks In Japan {{!}} Kotaku Australia|access-date=26 mars 2020|archive-date=8 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408215717/https://www.kotaku.com.au/2019/02/how-k-pop-revived-black-sickness-masks-in-japan/|url-status=dead}}</ref> == Funksioni == {{multiple image|align=right|direction=horizontal|total_width=450|image1=Sneeze.JPG|alt1=|width1=|caption1=Surgical masks retain some of the [[respiratory droplet]]s released from the wearer through talking, coughing, or sneezing. Thus they reduce the spread of [[pathogen]]s.<ref name="canada"/>|image2=Qualitative-Real-Time-Schlieren-and-Shadowgraph-Imaging-of-Human-Exhaled-Airflows-An-Aid-to-Aerosol-pone.0021392.s002.ogv|alt2=|width2=|thumbtime=1:02|caption2=[[Shadowgraph]] videos of the outer airflow during a sneeze, comparing an unmasked sneeze with several different method of covering one's mouth and nose<ref name=":0">{{Cite journal|last1=Tang|first1=Julian W.|last2=Nicolle|first2=Andre D. G.|last3=Pantelic|first3=Jovan|last4=Jiang|first4=Mingxiu|last5=Sekhr|first5=Chandra|last6=Cheong|first6=David K. W.|last7=Tham|first7=Kwok Wai|date=2011-06-22|title=Qualitative Real-Time Schlieren and Shadowgraph Imaging of Human Exhaled Airflows: An Aid to Aerosol Infection Control|journal=PLOS ONE|language=en|volume=6|issue=6|pages=e21392|doi=10.1371/journal.pone.0021392|issn=1932-6203|pmc=3120871|pmid=21731730|bibcode=2011PLoSO...621392T}}</ref>}} Një maskë kirurgjikale, sipas modelit, nuk filtron ose bllokon grimca shumë të vogla në ajër që mund të transmetohen nga kollitja, teshtitjet ose procedurat e caktuara mjekësore. Maskat kirurgjikale gjithashtu nuk sigurojnë mbrojtje të plotë nga mikrobet dhe ndotës të tjerë për shkak të papërshtatjes së mirë midis sipërfaqes së maskës së fytyrës dhe fytyrës.<ref name=":2">{{Cito web|url=http://www.fda.gov/medical-devices/personal-protective-equipment-infection-control/n95-respirators-and-surgical-masks-face-masks|title=N95 Respirators and Surgical Masks (Face Masks)|date=2020-03-11|website=U.S. Food and Drug Administration|language=en|accessdate=2020-03-28}}</ref> Një maskë kirurgjikale është një pajisje e disponueshme e lirë, e cila krijon një pengesë fizike midis gojës dhe hundës së përdoruesit dhe ndotësve të mundshëm në mjedisin e afërt. Nëse vishet siç duhet, një maskë kirurgjikale ka për qëllim të ndihmojë në bllokimin e pikave të grimcave të mëdha, spërkatjeve, spërkatjeve ose spërkatjeve që mund të përmbajnë [[Virusi|viruse]] dhe [[Bakterët|baktere]], duke e mbajtur atë të mos arrijë gojën dhe hundën e përdoruesit.<ref name=":2"/> Maskat kirurgjikale janë pengesa efektive për mbajtjen e pikave të mëdha të lëshuara nga goja dhe hunda nga mbajtësi në publik.<ref name="canada">{{Cito web|url=http://www.ccohs.ca/oshanswers/prevention/respiratory_protection.html|title=Respiratory Protection Against Airborne Infectious Agents for Health Care Workers: Do surgical masks protect workers?|date=2017-02-28|publisher=Canadian Centre for Occupational Health and Safety|type=OSH Answers Fact Sheets|language=en|accessdate=2017-02-28}}</ref> Maskat kirurgjikale ndihmojnë në zvogëlimin e ekspozimit të pështymës së përdoruesit dhe sekrecioneve të frymëmarrjes tek të tjerët që përndryshe mund të udhëtonin deri në 26 metra.<ref>{{Cito web|title=Coronavirus might spread much farther than 6 feet in the air. CDC says wear a mask in public.|first=Ramon|last=Padilla|website=USATODAY.com|date=2020-04-03|language=en|url=https://www.usatoday.com/in-depth/news/2020/04/03/coronavirus-protection-how-masks-might-stop-spread-through-coughs/5086553002/|accessdate=2020-04-04}}</ref> Maska kirurgjikale gjithashtu u kujton përdoruesve të mos prekin gojën ose hundën e tyre, gjë që përndryshe mund të transferojë viruse dhe baktere pasi të kenë prekur një sipërfaqe të ndotur. Një maskë kirurgjikale nuk duhet të ngatërrohet me një [[Respiratori|aparat respirator]] dhe nuk është i certifikuar si i tillë. Maskat kirurgjikale nuk janë të dizajnuara për të mbrojtur përdoruesin nga thithja e baktereve të ajrit ose grimcave të virusit dhe janë më pak të efektshme se ato të frymëmarrjes, të cilat janë krijuar për këtë qëllim.<ref name="canada"/> Efikasiteti i mbledhjes së filtrave të maskave kirurgjikale mund të shkojë nga më pak se 10% në gati 90% për maskat e prodhuesve të ndryshëm kur maten duke përdorur parametrat e provës për çertifikimin NIOSH. Sidoqoftë, një studim zbuloi se edhe për maskat kirurgjikale me filtra "të mirë", 80-100% e subjekteve dështuan një test të përshtatshëm cilësor të pranuar nga OSHA dhe një test sasior tregoi rrjedhje 12-25%.<ref name=":3">{{Cito web|url=https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2009/10/14/n95/|title=N95 Respirators and Surgical Masks|last=Brosseau|first=Lisa|date=2009-10-14|website=NIOSH Science Blog|language=en-us|accessdate=2020-03-28}}</ref> Maskat moderne kirurgjike janë bërë nga letra ose materiale të tjera të pa thura dhe duhet të hidhen pas çdo përdorimi.<ref name="h1n1masks">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/h1n1flu/masks.htm|title=Interim Recommendations for Facemask and Respirator Use to Reduce Novel Influenza A (H1N1) Virus Transmission|publisher=[[Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve]]|language=en|date=27 maj 2009|quote=Unless otherwise specified, the term "facemasks" refers to '''disposable''' facemasks cleared by the U.S. Food and Drug Administration (FDA) for use as medical devices. This includes facemasks labeled as surgical, dental, medical procedure, isolation, or laser masks... '''Facemasks should be used once and then thrown away in the trash.'''}}</ref> === Forma fizike === Dizajni i maskave kirurgjikale varet nga mënyra; zakonisht, maskat janë me tre shtresa. Ky material me tre shtresa përbëhet nga një polimer i shkrirë, më së shpeshti nga polipropileni, i cili është i vendosur në mes pëlhurave të cilat nuk janë të endura.<ref name="thomas">{{Cito web|title=How Surgical Masks are Made, Tested and Used|website=ThomasNet|url=https://www.thomasnet.com/articles/other/how-surgical-masks-are-made|accessdate=2020-04-05|language=en|archive-date=20 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120050336/https://www.thomasnet.com/articles/other/how-surgical-masks-are-made/|url-status=dead}}</ref> Materiali i shkrirë vepron si filtri që ndalon hyrjen ose daljen e [[Mikroorganizmat|mikrobeve]] në maskë. Palosja zakonisht përdoren për të lejuar përdoruesin të zgjerojë maskën në mënyrë që të mbulojë zonën nga hunda në mjekër. Maskat sigurohen në kokë me sythe veshi, lidhje koke, ose rripa elastikë.<ref>{{Cite book|title=Reusability of Facemasks During an Influenza Pandemic: Facing the Flu|work=The National Academies Press|language=en|date=2006-03-17|doi=10.17226/11637|isbn=978-0-309-10182-0|url=https://www.nap.edu/read/11637/chapter/4|accessdate=2020-04-05}}</ref> {| class="wikitable" style="float: right" |+Karakteristikat fizike të maskave kirurgjikale ! Parametri ! Njësia tipike |- | Diferencimi i presionit, P | cm H <sub>2</sub> O / cm <sup>2</sup> |- | Filtrimi dhe ekspozimi | % |- | Rezistenca e depërtimit të lëngët | mbar |- | Përshkueshmëria e ajrit | ml / s⋅cm <sup>2</sup> në 100 Pa |- | Depërtueshmëria e avujve të ujit | g / 24 orë <sup>2</sup> |- | Repellenca e ujit | gradë |} Materiali i filtrit në shtresën e mesme mund të bëhet nga mikrofibrat me një ngarkesë elektrostatike; domethënë fibrat janë elekrete. Një filtër elektret rrit shanset që grimcat më të vogla të devijojnë dhe të godasin një fibër, në vend që të kalojnë drejtpërdrejt.<ref name="PM03">{{Cito web|last=Wei|first=Neo Kang|date=6 maj 2019|title=What is PM0.3 and Why Is It Important?|url=https://smartairfilters.com/en/blog/what-is-pm0-3-why-important/|website=Smart Air Filters|language=en}}</ref> Ndërsa ka disa punë zhvillimi përbërjen e materialeve filtruese të elektretit që mund të qëndrojnë duke u larë dhe ripërdorur,<ref name="kaist">{{Cite news|url=https://www.koreatechtoday.com/kaist-researchers-develop-highly-reusable-mask-filter/|title=KAIST Researchers Develop Highly Reusable Mask Filter|last=Jung|first=James|date=17 mars 2020|work=KoreaTechToday|language=en}}</ref> filtrat aktualë të elektretit të prodhuar në treg prishen nga shumë forma të dezinfektimit, përfshirë larjen me sapun dhe ujë ose alkool, i cili shkatërron ngarkesën elektrike. Gjatë pandemisë COVID-19, autoritetet e shëndetit publik lëshuan udhëzime se si të kurseni, dezinfektoni dhe ripërdorni maskat e filtrit elektret pa dëmtuar efikasitetin e filtrimit.<ref name="paperbag">{{Cito web|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ppe-strategy/decontamination-reuse-respirators.html|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|date=11 shkurt 2020}}</ref><ref name="CDC_guidelines">{{Cito web|title=Recommended Guidance for Extended Use and Limited Reuse of N95 Filtering Facepiece Respirators in Healthcare Settings|url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/hcwcontrols/recommendedguidanceextuse.html|website=cdc.gov|publisher=CDC|language=en-us|date=27 mars 2020|series=NIOSH Workplace Safety and Health Topic}}</ref> Maskat standarde kirurgjikale të disponueshme nuk janë krijuar për tu larë. === Karakteristikat fizike dhe cilësia === Performanca e maskave kirurgjike vlerësohet bazuar në parametra të tillë si filtrimi (maska kap aerosolet e frymëmarrjes), ekspozimi (transferimi i aerosoleve nga jashtë), rezistenca e rrjedhës së ajrit të maskës (ndryshimi i presionit gjatë frymëmarrjes, ΔP, i njohur gjithashtu si frymëkëmbimi),<ref>{{Cite journal|last=Skaria|first=S.|last2=Smaldone|first2=G.|year=2014|title=Respiratory Source Control Using Surgical Masks With Nanofiber Media|journal=[[Shoqëria Britanike e Higjienës së Punës|Kronikat e Higjienës në Punë]]|language=en|volume=6|issue=58|pages=771–781}}</ref> rezistenca e depërtimit, të lëngjeve, përshkueshmëria e ajrit dhe <u>avujve</u> të ujit, rezistenca ndaj ujit (për sipërfaqet e jashtme dhe të brendshme).<ref>{{Cite journal|last=Wong|first=Chung|last2=Guo|first2=Hu|last3=Guan|first3=Yao|last4=Song|first4=Newton|last5=Newton|first5=E.|year=2006|title=In Vivo Protective Performance of N95 Respirator and Surgical Facemask|journal=[[Revista Amerikane e Mjekësisë Industriale]]|language=en|volume=12|issue=49|pages=1056–10065|doi=10.1002/ajim.20395|pmid=17096360}}</ref> Filtrimi dhe ekspozimi zakonisht matet në efikasitetin e filtrimit bakterial (BFE) dhe efikasitetin e filtrimit të grimcave (PFE).<ref name="YY0469">[https://max.book118.com/html/2020/0409/8133012113002105.shtm 中华人民共和国医药行业标准：YY 0469–2011 医用外科口罩（Surgical mask)] (në kinezisht)</ref> == Historia == Maskat moderne kirurgjike filluan të përdoren në vitet 1960. Miratimi i tyre bëri që maskat e fytyrës, të cilat ishin përdorur që nga fundi i shekullit të 19-të, të binin plotësisht jashtë përdorimit në [[Shtetet e zhvilluara|botën e zhvilluar]].<ref name=":22">{{Cite book|url=http://www.nap.edu/catalog/11637|title=Reusability of Facemasks During an Influenza Pandemic: Facing the Flu|date=2006-07-24|publisher=National Academies Press|language=en|isbn=978-0-309-10182-0|location=Washington, D.C.|pages=6, 36–38|doi=10.17226/11637}}</ref><ref name=":42">{{Cite journal|last=Chughtai|first=Abrar Ahmad|last2=Seale|first2=Holly|last3=MacIntyre|first3=Chandini Raina|date=2013-06-19|title=Use of cloth masks in the practice of infection control – evidence and policy gaps|url=http://www.ijic.info/article/view/11366|journal=International Journal of Infection Control|language=en|volume=9|issue=3|doi=10.3396/IJIC.v9i3.020.13|issn=1996-9783|access-date=3 dhjetor 2020|archive-date=20 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200520195704/http://www.ijic.info/article/view/11366|url-status=dead}}</ref> Sidoqoftë, maskat me material të rrobave dhe maskat kirurgjike vazhduan të përdoren në vendet në [[Vend në zhvillim|zhvillim]].<ref name=":02">{{Cite journal|last=MacIntyre|first=C. R.|last2=Chughtai|first2=A. A.|date=2015-04-09|title=Facemasks for the prevention of infection in healthcare and community settings|url=http://akkie.mods.jp/2019-nCoV/images/c/c0/%E3%82%B5%E3%83%BC%E3%82%B8%E3%82%AB%E3%83%AB%E3%83%9E%E3%82%B9%E3%82%AF%E5%8C%BB%E7%99%82vs%E5%B8%82%E4%B8%AD%E6%84%9F%E6%9F%93%E4%BA%88%E9%98%B2%EF%BC%9A%E7%B7%8F%E8%AA%AC_%282015%2C_MacIntyre%29.pdf|journal=BMJ|language=en|volume=350|issue=apr09 1|pages=h694|doi=10.1136/bmj.h694|issn=1756-1833|pmid=25858901}}</ref> === Pandemia COVID-19 === Gjatë [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]], disa juridiksione ndaluan praktikën e shitjes së maskave kirurgjikale tek kombet tjera për shkak të furnizimit të kufizuar; megjithatë, Tajvani bëri përsosje të këtyre rregullave duke i lejuar ato të dërgoheshin me postë te të [[I afërmi i shkallës së dytë|afërmit e shkallës së]] [[I afërmi i shkallës së parë|parë]] dhe të [[I afërmi i shkallës së dytë|dytë]].<ref>{{Cito web|last=News|first=Taiwan|title=Taiwan citizens allowed to mail masks to over...|url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/3907167|website=Taiwan News|accessdate=8 maj 2020|language=en}}</ref> == Përdorimi == === Puntorët e kujdesit shëndetësor === [[Skeda:CPMC_Surgery_(412142792).jpg|parapamje| Një profesionist mjekësor i veshur me një maskë kirurgjikale gjatë një operacioni]] Një maskë kirurgjikale synohet të vishet nga profesionistët shëndetësorë gjatë operacionit dhe disa procedurave të kujdesit shëndetësor,<ref>[https://web.archive.org/web/20150102025655/http://www.nursingcenter.com/lnc/static?pageid=811924 Procedure mask.] nursingcenter.com</ref> për të kapur mikroorganizmat e derdhur në pika të lëngshme dhe aerosole nga goja dhe hunda e përdoruesit.<ref name="h1n1masks" /> Dëshmitë mbështesin efektivitetin e maskave kirurgjikale në zvogëlimin e rrezikut të infeksionit midis punëtoreve të tjerë të kujdesit shëndetësor dhe te komunitet.<ref>{{Cite journal|last=MacIntyre|first=CR|last2=Chughtai|first2=AA|date=9 prill 2015|title=Facemasks for the prevention of infection in healthcare and community settings.|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|language=en|volume=350|pages=h694|doi=10.1136/bmj.h694|pmid=25858901}}</ref> Sidoqoftë, një përmbledhje e "Cochrane" zbuloi se nuk ka prova të qarta se maskat e disponueshme të fytyrës të përdorura nga anëtarët e ekipit kirurgjikal do të ulin rrezikun e infeksioneve të plagës pas procedurave të pastra kirurgjikale.<ref>{{Cite journal|last=Vincent|first=Marina|last2=Edwards|first2=Peggy|date=26 prill 2016|title=Disposable surgical face masks for preventing surgical wound infection in clean surgery|url=https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD002929/pdf/CDSR/CD002929/CD002929.pdf|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|language=en|volume=4|page=CD002929|doi=10.1002/14651858.cd002929.pub3|pmc=7138271|pmid=27115326}}</ref> Për punëtorët e kujdesit shëndetësor, udhëzimet e sigurisë rekomandojnë mbajtjen e një maske [[Respiratori|respiratore të]] provuar me fytyrë N95 ose FFP3 në vend të një maske kirurgjikale në afërsi të pacientëve me grip [[Pandemia|pandemik]], për të zvogëluar ekspozimin e përdoruesit në aerosole potencialisht infektive dhe pikave të lëngshme të ajrit.<ref>{{Cito web|date=tetor 2006|title=Interim guidance on planning for the use of surgical masks and respirators in health care settings during an influenza pandemic|url=http://home.nyc.gov/html/doh/downloads/pdf/bhpp/bhpp-interrim-maskguide120106.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304190243/http://home.nyc.gov/html/doh/downloads/pdf/bhpp/bhpp-interrim-maskguide120106.pdf|archivedate=2016-03-04|publisher=[[Departamenti Amerikan i Shëndetit dhe Shërbimeve Njerëzore]]|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Working with highly pathogenic avian influenza virus|url=http://www.hse.gov.uk/biosafety/diseases/avianflu.htm|accessdate=2 gusht 2014|publisher=UK Health and Safety Executive|language=en|archive-date=1 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301173504/https://www.hse.gov.uk/biosafety/diseases/avianflu.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|title=N95 Factsheet|url=https://www.cdc.gov/h1n1flu/eua/summary-factsheet.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091111221111/http://www.cdc.gov/h1n1flu/eua/summary-factsheet.htm|archivedate=11 nëntor 2009|publisher=[[Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve]]|language=en}}</ref> === Publiku i gjerë === [[Skeda:Corona_surgical_face_mask_(50576541318).jpg|parapamje|Maskë kirurgjikale për fytyrën për dentistët]] [[Skeda:Childfacemask101.jpeg|parapamje|Një maskë fytyre Halyard e krijuar për fëmijë.<ref>[https://www.hfmmagazine.com/articles/806-fda-clears-first-single-use-face-mask-for-children FDA clears first single-use face mask for children]; URL accessed October 18, 2020.</ref>]] [[Skeda:Watson_queue_for_face_masks_20200130_DSCF2199_(49464278376).jpg|parapamje| Njerëzit mbajnë maska kirurgjikale gjatë pandemisë COVID-19 në Hong Kong.]] Në mjediset e bashkësisë dhe shtëpisë, përdorimi i maskave të fytyrës dhe aparateve të frymëmarrjes në përgjithësi nuk rekomandohet, me masa të tjera të preferuara të tilla si shmangia e kontaktit të ngushtë, mbajtja e [[Larja e duarve|higjienës]] së mirë të [[Larja e duarve|duarve]],<ref name="h1n1masks" /> dhe veshja e mbulesave të fytyrës prej pëlhure.<ref>{{Cito web|last=CDC|date=2020-02-11|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/about-face-coverings.html|accessdate=2020-07-05|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us}}</ref> Maskat kirurgjikale vishen gjerësisht nga publiku i gjerë gjatë gjithë vitit në vendet e Azisë Lindore si Kina, Japonia, Koreja e Jugut dhe [[Republika e Kinës|Tajvani]] për të zvogëluar mundësinë e përhapjes së sëmundjeve të ajrit te të tjerët dhe për të parandaluar frymëmarrjen e grimcave të pluhurit të ajrit të krijuara nga [[ndotja e ajrit]].<ref name=":1"/> Në Japoni dhe Tajvan, është e zakonshme të shohësh këto maska të veshura gjatë sezonit të gripit, si një tregim i vëmendjes për të tjerët dhe përgjegjësisë sociale.<ref>{{Cito web|last=Juliet Hindell|date=30 maj 1999|title=Japan's war on germs and smells|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/354321.stm|publisher=[[BBC Online]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.winnipegfreepress.com/arts-and-life/life/health/For-allergy-and-flu-season_-the-Japanese-turn-to-surgical-masks-43738507.html|title=For allergy and flu season, the Japanese turn to surgical masks|last=Negrin|first=Matt|date=2009-04-26|access-date=2017-09-29|publisher=Winnipeg Free Press|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=<!--Not stated-->|date=2016|title=CJCU Student Handbook|url=http://www2.cjcu.edu.tw/~intl/web/Forms/handbook.pdf|accessdate=4 prill 2020|quote=In Taiwan, it is considered courteous to wear a face mask if you have a cold and cough and plan to be in close proximity with others|language=en|archive-date=14 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114000941/http://www2.cjcu.edu.tw/~intl/web/Forms/handbook.pdf|url-status=deviated|archivedate=14 janar 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200114000941/http://www2.cjcu.edu.tw/~intl/web/Forms/handbook.pdf}}</ref> Maskat kirurgjikale sigurojnë një farë mbrojtje kundër përhapjes së sëmundjeve, dhe maskat e improvizuara sigurojnë rreth gjysmë më shumë mbrojtje.<ref>{{Cite journal|last=Davies|first=Anna|last2=Thompson|first2=Katy-Anne|last3=Giri|first3=Karthika|last4=Kafatos|first4=George|last5=Walker|first5=Jimmy|last6=Bennett|first6=Allan|date=gusht 2013|title=Testing the Efficacy of Homemade Masks: Would They Protect in an Influenza Pandemic?|journal=Disaster Medicine and Public Health Preparedness|language=en|volume=7|issue=4|pages=413–418|doi=10.1017/dmp.2013.43|issn=1935-7893|pmc=7108646|pmid=24229526}}</ref> Kohët e fundit, për shkak të çështjes në rritje të [[Smogu|smogut]] në [[Azia Juglindore|Azinë]] [[Azia Jugore|Jugore]] dhe [[Azia Juglindore|Juglindore]], maskat kirurgjikale dhe [[Maska e pluhurit|maskat e fytyrës për filtrimin e ajrit]] tani përdoren shpesh në qytetet kryesore në Indi, Nepal dhe Tajlandë kur [[Ndotja e ajrit|cilësia e ajrit]] përkeqësohet në nivele toksike.<ref>{{Cito web|title=Why are face masks selling out in Bangkok?|url=https://www.bbc.com/news/av/world-asia-47085904/thailand-pollution-crisis-the-city-where-face-masks-sell-out|accessdate=2020-03-28|website=BBC News|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Punit|first=Maria Thomas, Itika Sharma|title=Delhi's rich and beautiful are breathing clean air stylishly, with help from the Nevada desert|url=https://qz.com/india/829359/vogmask-designed-by-manish-arora-a-trendy-pollution-mask-for-delhis-rich-and-beautiful-all-the-way-from-the-nevada-desert/|accessdate=2020-03-28|website=Quartz India|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Keeping Kathmandu Out|url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2016/08/13/keeping-kathmandu-out|accessdate=2020-03-28|website=kathmandupost.com|language=en}}</ref> Për më tepër, maskat e fytyrës përdoren në Indonezi, Malajzi dhe Singapor gjatë sezonit të mjegullt të Azisë Juglindore .<ref>{{Cite news|url=https://www.asiaone.com/health/how-choose-right-mask-protect-yourself-haze|title=How to choose the right mask to protect yourself from the haze|work=AsiaOne|access-date=2020-03-28|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Holliday|first=Katie|date=2013-06-20|title=Face Masks, Anyone? Singapore Struggles With Haze|url=https://www.cnbc.com/id/100830090|accessdate=2020-03-28|website=www.cnbc.com|language=en}}</ref> Maskat e stilit kirurgjikal të filtrimit të ajrit janë mjaft të popullarizuara në të gjithë Azinë dhe si rezultat, shumë kompani kanë lëshuar maska që jo vetëm parandalojnë frymëmarrjen e grimcave të pluhurit në ajër, por janë gjithashtu në modë.<ref>[https://web.archive.org/web/20190905075434/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/delhi-residents-brave-the-smog-in-style-7719138 Delhi residents brave the smog in style]</ref><ref>[https://www.scmp.com/lifestyle/health-beauty/article/2050738/hongkongers-could-benefit-new-air-pollution-mask-thats-six Hongkongers could benefit from new air pollution mask that’s six times more effective than rivals]</ref> Për më tepër, maskat kirurgjikale janë bërë një deklaratë mode, veçanërisht në kulturën bashkëkohore të Azisë Lindore të përforcuar nga popullariteti i saj në kulturën pop japoneze dhe koreane, të cilat kanë një ndikim të madh në kulturën rinore të Azisë Lindore.<ref name=":4"/><ref name=":5"/> Maska kirurgjikale gjithashtu mund të vishen për të fshehur identitetin. Në Shtetet e Bashkuara bankat, dyqanet e komoditetit, etj kanë ndaluar përdorimin e tyre si rezultat i veprimit të kriminelëve në mënyrë të përsëritur.  Në [[Protestat në Hong Kong 2019|protestat 2019-2020 në Hong Kong]], disa protestues [[Protestat në Hong Kong 2019|vunë]] maska kirurgjikale midis llojeve të tjera të maskave për të shmangur njohjen, dhe qeveria u përpoq të ndalonte përdorimin e tillë.<ref>[https://www.dw.com/en/hong-kong-protesters-defy-face-mask-ban-with-humor/a-50890682 Hong Kong protesters defy face mask ban — with humor | News | DW | 18.10.2019]</ref> == Rregullorja == [[Skeda:A_bag_of_face_masks_made_by_BYD,_2020-04-26.jpg|parapamje| Maska mjekësore për një përdorim (YY / T 0969) të prodhuara nga BYD Electronic .]] Në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], maskat kirurgjikale pastrohen për marketing nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave. Që nga viti 2009, prodhuesit e maskave kirurgjikale duhet të demonstrojnë që produkti i tyre është të paktën aq i mirë sa një maskë tashmë në treg për të marrë "leje" për marketing. Prodhuesit mund të zgjedhin nga provat e filtrit duke përdorur një aerosol të një organizmi biologjik, ose një aerosol me sfera latex prej 0,1 [[Mikrometri|μm]].<ref name=":3" /> Në Zonën Ekonomike Evropiane (EEA), maskat kirurgjikale duhet të certifikohen përmes procesit të indetifikimtë CE në mënyrë që të komercializohen. Indentifikimi CE i maskave kirurgjikale përfshin respektimin e shumë detyrimeve të treguara në Rregulloren e Pajisjeve Mjekësore ( Rregullorja e Këshillit 2017/745 e 5 Prillit 2017 në lidhje me pajisjet mjekësore, OJ Nr. L 117/1 i 2017-05-05). Maskat kirurgjikale për përdorim në SHBA dhe EEA përputhen përkatësisht me ASTM F2100 dhe EN 14683. Në të dy standardet, një maskë duhet të ketë një Efektshmëri të Filtrimit Bakterial (BFE) prej më shumë se 95%, e simuluar me grimca të madhësisë 3.0&nbsp;μm.<ref>{{Cito web|last=Robertson|first=Paddy|title=Comparison of Mask Standards, Ratings, and Filtration Effectiveness|url=https://smartairfilters.com/en/blog/comparison-mask-standards-rating-effectiveness/|website=Smart Air Filters|language=en|date=15 mars 2020}}</ref> Në Kinë, janë dy lloje të maskave janë të zakonshme: maska kirurgjikale që përputhen me standardin YY 0469 (BFE ≥ 95%, PFE ≥ 30%, rezistencë spërkatjeje) dhe maska mjekësore për një përdorim që përshtaten me standardin YY / T 0969 (BFE 95 %)<ref name="YY0469" /><ref name="YY0969">[https://max.book118.com/html/2018/0406/160266636.shtm 中华人民共和国医药行业标准：YY/T 0969–2013 一次性使用医用口罩（Single-use medical face mask）] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225125421/https://max.book118.com/html/2018/0406/160266636.shtm |date=25 shkurt 2021 }} (në kinezisht)</ref> Maska mbrojtëse ditore në përshtatje me standardin GB / T 32610<ref>{{Cite web|title=GB/T 32610–2016 Technical specification of daily protective mask|url=https://www.sesec.eu/app/uploads/2020/04/GB-T-32610-2016-Technical-specification-of-daily-protective-mask.pdf|language=en|access-date=3 dhjetor 2020|archive-date=6 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206212016/https://www.sesec.eu/app/uploads/2020/04/GB-T-32610-2016-Technical-specification-of-daily-protective-mask.pdf|url-status=deviated|archivedate=6 dhjetor 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206212016/https://www.sesec.eu/app/uploads/2020/04/GB-T-32610-2016-Technical-specification-of-daily-protective-mask.pdf}}</ref> edhe një lloj tjetër maskash që munden të kenë pamje të ngjashme me maskat kirurgjikale. == Shiko gjithashtu == * [[Maska e pluhurit|Maskë pluhuri]] * Sterilizimi (mikrobiologjia) == Referime == {{Reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-130/pdfs/2018-130.pdf?id=10.26616/NIOSHPUB2018130 Filtrimi i konfuzionit.] [https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-130/pdfs/2018-130.pdf?id=10.26616/NIOSHPUB2018130 Pyetjet e bëra më shpesh në lidhje me mbrojtjen e frymëmarrjes] , Instituti Kombëtar për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3821272/ Pastrimi dhe sterilizimi i pajisjeve anestetike] * [https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks Këshillë për sëmundjen e koronavirusit (COVID-19) për publikun: Kur dhe si të përdorni maska] [[Kategoria:Kultura e Japonisë]] [[Kategoria:Maska mjekësore| ]] [[Kategoria:Paisje mjekësore]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] ea0lfiic4dgkjedh4cc96rdfxi3d2y5 Kimia fizike 0 282328 2981928 2956795 2026-05-18T16:57:21Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981928 wikitext text/x-wiki '''Kimi fizike''' është studimi i [[Makroskopia|fenomeneve makroskopike]], dhe grimcave në sistemet [[Kimia|kimike]] përsa i përket parimeve, praktikave dhe koncepteve të [[Fizika|fizikës]] si [[lëvizja]], [[energjia]], [[forca]], [[koha]], [[termodinamika]], [[kimia kuantike]], [[Mekanika statistike|mekanika statistikore]], [[ Dinamika analitike|dinamika analitike]] dhe [[ Ekuilibri kimik|ekuilibri kimik]] . Kimia fizike, për dallim nga [[fizika kimike]], është kryesisht (por jo gjithmonë) një shkencë makroskopike ose supra-molekulare, pasi shumica e parimeve mbi të cilat u themelua kanë të bëjnë me pjesën më të madhe sesa me strukturën molekulare / atomike vetëm (për shembull, ekuilibri kimik dhe [[koloidet]] ). Disa nga marrëdhëniet që kimia fizike përpiqet të zgjidhë përfshijnë efektet e: # [[ Forca ndërmolekulare|Forcat ndërmolekulare]] që veprojnë në vetitë fizike të materialeve ( [[ Plasticitet (fizikë)|plasticitet]], [[ Forca elastike|forcë tërheqëse]], [[Tensioni sipërfaqësor|tension sipërfaqësor]] në [[Lëngu|lëngje]] ). # [[Kinetika kimike|Kinetika e reaksionit]] mbi [[ Shkalla e reagimit|shkallën e një reagimi]] . # Identiteti i joneve dhe përçueshmëria elektrike e materialeve. # [[Shkenca sipërfaqësore]] dhe [[Elektrokimia|elektrokimi]] i [[Membrana e qelizës|membranave qelizore]] .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=v1oU13xAl6AC&pg=RA1-PA134|page=134|title=Surface chemistry and electrochemistry of membranes|last=Torben Smith Sørensen|language=en|publisher=CRC Press|year=1999|isbn=0-8247-1922-0}}</ref> # Ndërveprimi i një trupi me një tjetër në aspektin e sasive të [[Nxehtësia|nxehtësisë]] dhe [[Puna mekanike|punës]] që quhet termodinamikë. # Transferimi i nxehtësisë midis një sistemi kimik dhe rrethinës së tij gjatë ndryshimit të [[ Faza (materia)|fazës]] ose [[Reaksioni kimik|reaksionit kimik]] që po ndodh që quhet [[Termokimia|termokimi]]. # Studimi i [[ Karakteristikat koligative|vetive koligative]] të numrit të specieve të pranishme në zgjidhje. # Numri i fazave, numri i përbërësve dhe shkalla e lirisë (ose varianca) mund të lidhen me njëra-tjetrën me ndihmën e [[ Rregulli i fazës|rregullit fazor]] . # Reagimet e [[ Qeliza elektrokimike|qelizave elektrokimike]] . == Konceptet kryesore == Konceptet kryesore të kimisë fizike janë mënyrat me të cilat [[fizika]] e pastër aplikohet për problemet kimike. Një nga konceptet kryesore në kiminë klasike është se të gjitha [[ Llojet kimike|komponimet kimike]] mund të përshkruhen si grupe të [[Atomi|atomeve]] të [[Lidhja kimike|lidhura]] së bashku dhe [[Reaksioni kimik|reagimet kimike]] mund të përshkruhen si bërja dhe prishja e këtyre lidhjeve. Parashikimi i vetive të komponimeve kimike nga një përshkrim i atomeve dhe se si ato lidhen është një nga qëllimet kryesore të kimisë fizike. Për të përshkruar saktësisht atomet dhe lidhjet, është e nevojshme të dimë të dyja ku janë [[Bërthama e atomit|bërthamat]] e atomeve dhe si shpërndahen elektronet rreth tyre.<ref name="Atkins249">Atkins, Peter and Friedman, Ronald (2005). ''Molecular Quantum Mechanics'', p. 249. Oxford University Press, New York. {{ISBN|0-19-927498-3}}.</ref>   [[Kimia kuantike|Kimi kuantike]], një nënfushë e kimisë fizike e cila merret posaçërisht me aplikimin e [[Mekanika kuantike|mekanikës kuantike]] në problemet kimike, ofron mjete për të përcaktuar se sa të forta dhe çfarë forme janë lidhjet,<ref name="Atkins249" /> si lëvizin bërthamat, dhe si drita mund të përvetësohet ose emetohet nga një kimik kompleksit.<ref>Atkins, Peter and Friedman, Ronald (2005). ''Molecular Quantum Mechanics'', p. 342. Oxford University Press, New York. {{ISBN|0-19-927498-3}}.</ref> [[Spektroskopia]] është nën-disiplina e lidhur e kimisë fizike e cila merret posaçërisht me ndërveprimin e [[Rrezatimi elektromagnetik|rrezatimit elektromagnetik]] me materien. Një grup tjetër i pyetjeve të rëndësishme në kimi ka të bëjë me atë lloj reagimesh që mund të ndodhin në mënyrë spontane dhe cilat veti janë të mundshme për një përzierje të caktuar kimike. Kjo studiohet në [[ Termodinamika kimike|termodinamikën kimike]], e cila vendos kufij në sasi, sesa mund të vazhdojë një reaksion, ose sa [[Energjia|energji]] mund të shndërrohet në punë në një [[ Motor me djegie të brendshme|motor me djegie të brendshme]], dhe i cili siguron lidhje midis vetive, si [[ Koeficienti i zgjerimit termik|koeficienti i zgjerimit termik]] dhe shkalla e ndryshimit të [[Entropia|entropisë]] me [[Presioni|presion]] për një [[Gazi|gaz]] ose një [[Lëngu|lëng]] .<ref>Landau, L.D. and Lifshitz, E.M. (1980). ''Statistical Physics'', 3rd Ed. p. 52. Elsevier Butterworth Heinemann, New York. {{ISBN|0-7506-3372-7}}.</ref> Shpesh mund të përdoret për të vlerësuar nëse një reaktor ose model i motorit është i mundshëm, ose për të kontrolluar vlefshmërinë e të dhënave eksperimentale. Në një masë të kufizuar, [[ Termodinamika jo ekuilibruese|termodinamika]] [[ Kuazi-ekuilibrit|quasi-ekuilibri]] dhe [[ Termodinamika jo ekuilibruese|jo ekuilibri]] mund të përshkruajnë ndryshime të pakthyeshme.<ref name="Hill1">Hill, Terrell L. (1986). ''Introduction to Statistical Thermodynamics'', p. 1. Dover Publications, New York. {{ISBN|0-486-65242-4}}.</ref> Sidoqoftë, termodinamika klasike kryesisht merret me sisteme në [[ Ekuilibri termodinamik|ekuilibër]] dhe [[ Procesi i kthyeshëm (termodinamika)|ndryshime të kthyeshme]] dhe jo atë që ndodh në të vërtetë, ose sa shpejt, larg ekuilibrit. Cilat reagime ndodhin dhe sa e shpejtë është tema e [[Kinetika kimike|kinetikës kimike]], një degë tjetër e kimisë fizike. Një ide kryesore në kinetikën kimike është që për reaktantët të reagojnë dhe të formojnë [[ Produkti (kimi)|produkte]], shumica e specieve kimike duhet të kalojnë nëpër [[ Gjendja në tranzicion|gjendje tranzicioni]] të cilat janë me [[ Energji e lirë termodinamike|energji]] më të lartë se sa reaktantët ose produktet dhe të shërbejnë si një pengesë për reagimin.<ref>Schmidt, Lanny D. (2005). ''The Engineering of Chemical Reactions'', 2nd Ed. p. 30. Oxford University Press, New York. {{ISBN|0-19-516925-5}}.</ref> Në përgjithësi, sa më e lartë të jetë pengesa, aq më i ngadaltë është reagimi. E dyta është se shumica e reaksioneve kimike ndodhin si një sekuencë e [[ Reagimi elementar|reaksioneve elementare]],<ref>Schmidt, Lanny D. (2005). ''The Engineering of Chemical Reactions'', 2nd Ed. pp. 25, 32. Oxford University Press, New York. {{ISBN|0-19-516925-5}}.</ref> secila me gjendjen e vet të tranzicionit. Pyetjet kryesore në kinetikë përfshijnë se si shkalla e reagimit varet nga temperatura dhe nga përqendrimet e reaktantëve dhe [[Katalizatori|katalizatorëve]] në përzierjen e reagimit, si dhe se si katalizatorët dhe kushtet e reagimit mund të inxhinierohen për të optimizuar shkallën e reagimit. Fakti se sa reagime të shpejta ndodhin shpesh mund të specifikohet me vetëm disa përqendrime dhe një temperaturë, në vend që të keni nevojë të njihni të gjitha pozicionet dhe shpejtësinë e çdo molekule në një përzierje, është një rast i veçantë i një koncepti tjetër kyç në kiminë fizike, e cila është se në atë masë sa një inxhinier duhet të dijë, gjithçka ndodh në një përzierje të një numri shumë të madh (mbase nga rendi i [[ Avogadro konstante|konstantës]] së [[ Avogadro konstante|Avogadro]], 6 x 10 <sup>23</sup> ) të grimcave shpesh mund të përshkruhet vetëm me disa ndryshore si presioni, temperaturën dhe përqendrimin. Arsyet e sakta për këtë janë përshkruar në [[Mekanika statistike|mekanikën statistikore]],<ref name="Chandler">Chandler, David (1987). ''Introduction to Modern Statistical Mechanics'', p. 54. Oxford University Press, New York. {{ISBN|978-0-19-504277-1}}.</ref> një specialitet brenda kimisë fizike e cila është e ndarë edhe me fizikën. Mekanika statistikore gjithashtu siguron mënyra për të parashikuar vetitë që ne shohim në jetën e përditshme nga vetitë molekulare pa u mbështetur në lidhjet empirike bazuar në ngjashmëritë kimike.<ref name="Hill12">Hill, Terrell L. (1986). ''Introduction to Statistical Thermodynamics'', p. 1. Dover Publications, New York. {{ISBN|0-486-65242-4}}.</ref> == Historia == [[File:Lomonosov Chymiae Physicae 1752.jpg|thumb|right|Fragment i dorëshkrimit të M. Lomonosov 'Kimia Fizike' (1752)]] Termi "kimi fizike" u krijua nga [[Mihail Lomonosov|Mikhail Lomonosov]] në 1752, kur ai paraqiti një kurs leksionesh të titulluar "Një kurs në kiminë e vërtetë fizike" (Rusisht: «Курс слинной физической химии») para studentëve të [[Universiteti Shtetëror i Shën Petersburgut|Universitetit Petersburg]] .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YoE1wsA6USQC&pg=PA388|page=388|title=Science in Russian culture|last=Alexander Vucinich|language=en|publisher=Stanford University Press|year=1963|isbn=0-8047-0738-3}}</ref> Në parathënien e këtyre ligjëratave ai jep përkufizimin: "Kimi fizike është shkenca që duhet të shpjegojë nën dispozita të eksperimenteve fizike arsyen e asaj që po ndodh në organet komplekse përmes operacioneve kimike". Kimia fizike moderne ka origjinën në vitet 1860-1980 me punën në [[ Termodinamika kimike|termodinamikën kimike]], [[Elektrolitet|elektrolitët]] në zgjidhje, [[Kinetika kimike|kinetikë kimike]] dhe lëndë të tjera. Një moment historik ishte botimi në vitin 1876 nga [[Josiah Willard Gibbs]] të letrës së tij, ''[[ Mbi ekuilibrin e substancave heterogjene|mbi ekuilibrin e substancave heterogjene]]'' . Ky punim prezantoi disa nga gurthemelet e kimisë fizike, të tilla si [[Energjia Gibbs|energjia e Gibbs]], [[Potenciali kimik|potencialet kimike]] dhe [[ Rregulli i fazës së Gibbs|rregulli i fazës së Gibbs]] .<ref>Josiah Willard Gibbs, 1876, "[[On the Equilibrium of Heterogeneous Substances]]",|language=en| ''Transactions of the Connecticut Academy of Sciences''</ref> Revista e parë [[ Revista shkencore|shkencore]] posaçërisht në fushën e kimisë fizike ishte revista gjermane, ''[[ Zeitschrift für Physikalische Chemie|Zeitschrift für Physikalische Chemie]]'', e themeluar në 1887 nga [[Wilhelm Ostwald]] dhe [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] . Së bashku me [[Svante Arrhenius|Svante August Arrhenius]],<ref>{{Cite book|last=Laidler|first=Keith|author-link=Keith J. Laidler|title=The World of Physical Chemistry|url=https://archive.org/details/worldofphysicalc0000laid|language=en|publisher=Oxford University Press|year=1993|location=Oxford|pages=[https://archive.org/details/worldofphysicalc0000laid/page/48 48]|isbn=0-19-855919-4}}</ref> këto ishin figurat kryesore në kiminë fizike në fund të shekullit të 19-të dhe fillim të shekullit të 20-të. Të treve iu dha [[ Mimin Nobel në Kimi|Prmimi Nobel në Kimi]] midis viteve 1901-1909. Zhvillimet në dekadat në vijim përfshijnë aplikimin e [[Mekanika statistike|mekanikës statistikore]] në sistemet kimike dhe punën në [[ colloid|koloide]] dhe [[ Kimi sipërfaqësore|kimi sipërfaqësore]], ku [[Irving Langmuir]] dha shumë kontribute. Një tjetër hap i rëndësishëm ishte zhvillimi i [[Mekanika kuantike|mekanikës kuantike]] në [[ Kimi kuantike|kiminë kuantike që]] nga vitet 1930, ku [[Linus Pauling]] ishte një nga emrat kryesorë. Zhvillimet teorike kanë ecur paralelisht me zhvillimet në metodat eksperimentale, ku përdorimi i formave të ndryshme të [[Spektroskopia|spektroskopisë]], siç janë [[ Spektroskopi infra të kuqe|spektroskopia infra të kuqe]], [[ Spektroskopia me mikrovalë|spektroskopia e mikrovalës]], [[ Rezonanca paramagnetike e elektroneve|rezonanca elektrone paramagnetike]] dhe [[ Spektroskopia me rezonancë magnetike bërthamore|spektroskopia me rezonancë magnetike bërthamore]], është ndoshta zhvillimi më i rëndësishëm i shekullit të 20-të. Zhvillimi i mëtutjeshëm në kiminë fizike mund t'i atribuohet zbulimeve në [[Kimia bërthamore|kiminë bërthamore]], veçanërisht në ndarjen e izotopit (para dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore), zbulime më të fundit në [[Astrokimia|astrokimi]],<ref>{{Cite journal|last=Herbst, Eric|date=12 maj 2005|title=Chemistry of Star-Forming Regions|journal=Journal of Physical Chemistry A|language=en|volume=109|pages=4017–4029|bibcode=2005JPCA..109.4017H|doi=10.1021/jp050461c|pmid=16833724}}</ref> si dhe zhvillimin e algoritmeve të llogaritjes në fushën e "aditivit vetitë fiziko-kimike "(praktikisht të gjitha vetitë fiziko-kimike, të tilla si pika e vlimit, pika kritike, tensioni i sipërfaqes, presioni i avullit, etj. — më shumë se 20 në të gjitha" mund të llogariten saktësisht vetëm nga struktura kimike, edhe nëse molekula kimike mbetet e pa sintetizuar), dhe këtu qëndron rëndësia praktike e kimisë fizike bashkëkohore. == Revista == Disa revista që merren me kiminë fizike përfshijnë [[ Zeitschrift für Physikalische Chemie|Zeitschrift für Physikalische Chemie]] (1887); [[Gazeta e Kimisë Fizike A]] (nga 1896 si ''Journal of Kimi Fizike'', riemëruar në 1997); Kimi Fizike (nga 1999, më parë Transaksione Faraday me një histori që daton nga viti 1905); [[ Kimi Makromolekulare dhe Fizikë|Kimi dhe Fizmi Makromolekular]] (1947); [[ Rishikimi vjetor i kimisë fizike|Rishikimi vjetor i kimisë fizike]] (1950); [[ Fizika Molekulare (ditar)|Fizika Molekulare]] (1957); [[ Revista e Kimisë Organike Fizike|Gazeta e Kimisë Organike Fizike]] (1988); [[Gazeta e Kimisë Fizike B]] (1997); [[ ChemPhysChem|ChemPhysChem]] (2000); [[Gazeta e Kimisë Fizike C]] (2007); dhe [[ Gazeta e Letrave të Kimisë Fizike|Gazeta e Letrave të Kimisë Fizike]] (nga 2010, letra të kombinuara të botuara më parë në revista të ndara) Revistat historike që kanë të bëjnë me kiminë dhe fizikën përfshijnë ''Annales de chimie et de fizikë'' (filluar në 1789, botuar me emrin e dhënë këtu nga 1815-1914). == Degët dhe temat përkatëse == {{div col|colwidth=22em}} * Termokimia * Kinetika kimike * Kimia kuantike * Elektrokimia * Kimia fotografike * Kimia sipërfaqësore * Kimi në gjendje të ngurtë * Skopi i spektrit * Kimia biofizike * Shkenca e materialeve * Kimia fizike organike * Mikromerita {{div col end}} == Referime == {{reflist|2}} <references /> == Linqe të jashtme == * [https://books.google.com/books?id=01LRlPbH80cC Bota e kimisë fizike] (Keith J. Laidler, 1993) * [https://books.google.com/books?id=1UZjU2WfLAoC Kimi Fizike nga Ostwald tek Pauling] (John W. Servos, 1996) * [https://www.amazon.com/Years-Physical-Chemistry-Royal-Society/dp/0854049878/ 100 vjet Kimi Fizike] (Shoqëria Mbretërore e Kimisë, 2004) * [http://www.joachimschummer.net/jslit/physchem.htm Kimi Fizike: as Peshku, as Shpendët?] (Joachim Schummer, ''Autonomia e Kimisë'', Würzburg, Königshausen & Neumann, 1998, f. &nbsp; 135-148) * [http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/Chemistry/?view=usa&ci=9780195321340 Katedralet e Shkencave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508103445/http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/Chemistry/?view=usa&ci=9780195321340 |date=8 maj 2013 }} (Patrick Coffey, 2008) * [https://books.google.com/books?id=B3WvWhJTTX8C Historia e Shkencave e Kembrixhit: Shkencat moderne fizike dhe matematikore] (Mary Jo Nye, 2003) [[Kategoria:Kimi fizike]] q6z2jptre5de9kawlcfsc882qe9wij3 Recesioni i madh 0 282339 2981967 2976899 2026-05-18T17:35:42Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981967 wikitext text/x-wiki [[File:GDP Real Growth in 2009.svg|thumb|upright=1.7|Harta botërore që tregon nivele reale të rritjes së PBB-së për vitin 2009; vendet në kafe ishin në një recesion.]] '''Recesioni i Madh''' ishte një periudhë e rënies së përgjithshme ekonomike (shih: [[recesioni]]) e vërejtur në ekonomitë kombëtare globalisht gjatë fundit të viteve 2000. Shkalla dhe koha e recesionit ndryshonte nga një vend në tjetrin.<ref name="DPAD121912">{{Cito web|title=World Economic Situation and Prospects 2013|url=https://www.un.org/en/development/desa/policy/wesp/index.shtml|publisher=Development Policy and Analysis Division of the UN secretariat|accessdate=19 dhjetor 2012|language=En}}</ref><ref name="UN011513">{{Cite book|title=World Economic Situation and Prospects 2013|url=https://archive.org/details/worldeconomicsit0000unit_m7q5|publisher=United Nations|isbn=978-9211091663|page=200|last=United Nations|edition=1st|type=trade paperback|date=15 janar 2013|quote=The global economy continues to struggle with post-crisis adjustments|language=En}}</ref>[[Fondi Monetar Ndërkombëtar]] (FMN) e konsideron krizën e vitit 2008 si rënia më e rëndë ekonomike dhe financiare që nga [[Depresioni i madh|Depresioni i Madh]], megjithëse përfundimisht u eklipsua nga [[ Recensioni koronavirus|Bllokimi i Madh prej Koronavirusit]] në vitin 2020.<ref name="New IMF Global Recession definition">{{Cite news|url=https://blogs.wsj.com/economics/2009/04/22/whats-a-global-recession/|title=What's a Global Recession?|last=Davis|first=Bob|date=22 prill 2009|access-date=17 shtator 2013|publisher=The Wall Street Journal|language=En}}</ref><ref name="IMF WEO 2009">{{Cito web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/pdf/text.pdf|title=World Economic Outlook&nbsp;— April 2009: Crisis and Recovery|website=Box 1.1 (page 11-14)|publisher=IMF|date=24 prill 2009|accessdate=17 shtator 2013|language=En}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2020/apr/14/great-lockdown-coronavirus-to-rival-great-depression-with-3-hit-to-global-economy-says-imf|title='Great Lockdown' to rival Great Depression with 3% hit to global economy, says IMF|last=Elliott|first=Larry|date=2020-04-14|work=The Guardian|access-date=2020-04-14|language=En|issn=0261-3077}}</ref> Shenjat e para të krizës ekonomike u paraqitën në gusht të 2007-ës, por 2008-ta ishte viti i krizës së vërtetë financiare, e cila e futi ekonominë e Shteteve të Bashkuara, Evropës dhe Japonisë në recesion, për herë të parë pas Luftës së Dytë Botërore.<ref name=":0">{{Cite web|title=2008: Kriza financiare globale|url=https://www.evropaelire.org/a/1362817.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213164105/https://www.evropaelire.org/a/1362817.html|archive-date=13 dhjetor 2022|access-date=2022-12-13|website=Radio Evropa e Lirë|language=sq|url-status=dead}}</ref> Ashtu si dhe me shumicën e recesioneve të tjera, duket se asnjë model zyrtar i njohur teorik ose empirik nuk ishte në gjendje të parashikonte me saktësi ecurinë e këtij recesioni.<ref>Park, B.U., Simar, L. & Zelenyuk, V. (2020) [https://link.springer.com/article/10.1007/s00181-019-01708-2 "Forecasting of recessions via dynamic probit for time series: replication and extension of Kauppi and Saikkonen (2008)"]. Empirical Economics 58, 379–392. https://doi.org/10.1007/s00181-019-01708-2</ref> == Historiku dhe shkaqet == Recesioni i Madh e kishte zanafillën në periudhën pas sulmit ndaj [[Sulmet e 11 shtatorit|Kullave Binjake të 11 shtatorit 2001]]. Sistemi i [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Rezervës Federale]] (FED) uli normën e tij të referencës, në mënyrë që të ulte normat e interesit të tregut dhe të shmangte një ngadalësim të kreditimit dhe aktivitetit ekonomik në SHBA. Këto vendime ekonomike nga FED u pasuan me një politikë të qeverisë së SHBA për të promovuar blerjen e shtëpivem, duke sjell një zgjerim dhe rritje të hipotekave. Subjektet financiare, nga ana e tyre, hodhën në treg produkte të reja të quajtura hipoteka subprime, që synonin veçanërisht klientët me rrezik të lartë. Me fjalë të tjera, probabiliteti i mospagimit ishte shumë i lartë.<ref name=":1">{{Cite web|date=2021-10-27|title=Recesioni i madh i vitit 2008 - Përcaktoni kushtet e biznesit|url=https://www.definebusinessterms.com/sq/recesioni-i-madh-i-vitit-2008/|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213233555/https://www.definebusinessterms.com/sq/recesioni-i-madh-i-vitit-2008/|archive-date=13 dhjetor 2022|access-date=2022-12-13|language=sq|url-status=dead}}</ref> Zhvillimet ekonomike botërore gjatë vitit 2008 dhe sidomos pjesës së dytë të vitit, dëshmuan për shndërrimin e krizës financiare ndërkombëtare në një krizë ekonomike me ndikim global. Integrimi mjaft i lartë i tregjeve financiare mes vendeve të zhvilluara, lejoi shfaqjen e shpejtë të krizës në këto vende; kurse procesi i hapjes së tregjeve ekonomike, solli shtrirjen e qëndrueshme të efekteve të krizës për vendet në zhvillim.<ref name=":2">{{Cite web|title=Mbi stabilitetin e sistemit financiar në Shqipëri për gjashtëmujorin e dytë të vitit 2008|url=https://www.bankofalbania.org/Stabiliteti_Financiar/Raportet_e_stabilitetit_financiar/Deklaratat_e_stabilitetit_financiar/Mbi_stabilitetin_e_sistemit_financiar_ne_Shqiperi_per_gjashtemujorin_e_dyte_te_vitit_2008.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213163449/https://www.bankofalbania.org/Stabiliteti_Financiar/Raportet_e_stabilitetit_financiar/Deklaratat_e_stabilitetit_financiar/Mbi_stabilitetin_e_sistemit_financiar_ne_Shqiperi_per_gjashtemujorin_e_dyte_te_vitit_2008.html|archive-date=13 dhjetor 2022|access-date=2022-12-13|website=www.bankofalbania.org|language=sq|url-status=dead}}</ref> === Kriza e hipotekave sub-prime në SHBA === [[Skeda:U.S. economic recovery scorecard.png|parapamje|362x362px|Disa variabla të mëdhenj ekonomikë të SHBA-së u rikuperuan nga kriza e hipotekave 2007-2009 dhe nga recesioni i madh deri në periudhën kohore 2013-2014.]] Shkaqet e recesionit të madh përfshijnë një kombinim të cenueshmërisë që u zhvillua në sistemin financiar, së bashku me një seri ngjarjesh nxitëse që filluan me shpërthimin e flluskave të banesave të Shteteve të Bashkuara në vitet 2005-2006. Ndërsa në këto vite, institucionet e kreditit dhanë hipoteka me norma interesi të rregullueshme, blerësit prisnin që normat e interesit të mbeteshin të ulëta, por FED ndryshoi politikën e saj monetare ekspansioniste midis 2004 dhe 2006, duke rritur normën e saj të referencës dhe, për rrjedhojë, duke rritur normat e interesit të tregut. Për rrjedhojë, këta debitorë duhej të përballeshin me shpenzime më të larta financiare, kryesisht prej rritjes së interesit, të cilat nuk mund t’i paguanin.<ref name=":1" /> Njëkohësisht, çmimet e banesave filluan të ulen dhe pronarët e shtëpive filluan të largohen nga hipotekat e tyre, ndërsa vlera e letrave me vlerë të mbështetura në hipotekë dhe të mbajtura nga bankat e investimeve u zvogëlua në vitet 2007-2008, duke shkaktuar një reaksion zinxhir. Kjo fazë 2007–2008 u quajt [[ Kriza e hipotekës nënprime|kriza e hipotekave]]. Kombinimi i rritjes së numrit të bankave, që u gjendën në pamundësi për të siguruar fonde për bizneset, dhe pronarët e shtëpive që nuk paguanin dot më borxhin hipotekor dhe shpenzimin, rezultuan në recesionin e madh që filloi në SH.B.A zyrtarisht në Dhjetor 2007 dhe zgjati deri në Qershor të vitit 2009, duke zgjatur kështu mbi 19 muaj.<ref name="BernankeFCIC1">{{Cito web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/testimony/bernanke20100902a.htm|title=Bernanke-Causes of the Recent Financial and Economic Crisis|publisher=Federalreserve.gov|date=2010-09-02|accessdate=2013-05-31|language=En}}</ref> Tregjet e aksioneve humbën rreth 1/3 e vlerës së tyre, ose rreth 40 për qind të vlerës së tyre të shprehur në dollarë. Pasiguria nxiti një zhvendosje masive të fondeve në mbarë botën drejt bonove të thesarit të qeverisë së SHBA, tradicionalisht të perceptuara si pa rrezik. Kjo solli uljen e normës së tyre të kthimit nga investimi pothuaj në zero dhe rriti kërkesën për dollarë kundrejt monedhave të tjera. Besimi i publikut gjithashtu u lëkund, duke u shoqëruar me rënie të afateve të maturimit dhe rënie të vlerës së kursimeve në banka.<ref name=":1" /> Gjatë vitit 2008, mjaft banka dhe institucione të tjera financiare, me rëndësi botërore, pësuan humbje të mëdha financiare dhe rënie të kapitalit. Autoritetet rregullatore në SHBA dhe në Evropë ndërhynë për të marrë nën administrim ose për të mbyllur institucione financiare me peshë, të cilat po ndodheshin në vështirësi nga kriza e hipotekave dhe reaksionet e saj zinxhir. Në të gjithë këtë kontekst, pati rënien e institucioneve financiare më të mbi-borxhuara, së pari, Bear Stearns në mars të vitit 2008. Më vonë, momenti historik i falimentimit të Lehman Brothers ndodhi në shtator të po atij viti. Veçanërisht, vendimi i autoriteteve amerikane për të lejuar falimentimin e bankës së investimit "Lehman Brothers", duke konsideruar pozicionin e saj aktiv në tregjet botërore të instrumenteve financiare që rifinanconin kreditë për shtëpi dhe ato derivative, vuri në alarm tregjet financiare dhe rriti shqetësimin e institucioneve financiare për sigurinë e njëri-tjetrit.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Shqetësim të madh paraqiti dhe mundësia e kolapsit të industrisë së automjeteve, të cilës qeveria federale e SHBA i ndau 17.4 miliardë dollarë.<ref name=":0" /> === Kriza në Evropë === Deri në shtator të vitit 2008, Evropa e shihte krizën vetëm si punë të Amerikës, por nga fundi i shtatorit kriza e kaloi Atlantikun. Në Britani filloi shtetëzimii i dy huadhënësve, Bradford dhe Bingley, ndërsa në Holandë, Belgjikë dhe Luksemburg i grupit të sigurimeve Fortis. Kriza filloi të ndjehet shumë edhe në tregjet e Rusisë, ku investitorët filluan të ikin, ndërsa tregjet e bursave në Moskë i zuri paniku dhe disa herë u mbyllën. Në Bashkimin Evropian, përfaqësuesit më të lartë të vendeve anëtare, organizuan një sërë takimesh për të realizuar një harmonizim më të madh të veprimeve për përballimin e krizës. Në datën 12 tetor 2008 u realizua takimi i kryeministrave të vendeve të Eurozonës dhe drejtuesve të BQE. Në deklaratën zyrtare të këtij takimi, përfaqësuesit më të lartë të vendeve të Eurozonës mbështeten masat e marra deri në atë kohë, në drejtim të mbështetjes së institucioneve financiare me rëndësi sistemike dhe të parandalimit të falimentimit të tyre. Në të njëjtën kohë, këto autoritete shprehën angazhimin e tyre për të vepruar së bashku në mënyrë të vendosur dhe të plotë për të rivendosur besimin në funksionimin normal të sistemit financiar, duke synuar vendosjen e kushteve të përshtatshme të financimit për ekonominë.<ref name=":2" /> Më 26 nëntor, Komisioni Evropian shpalli Planin e Rigjallërimit Ekonomik Evropian, i cili synonte: a) vendosjen e masave për rritjen e kërkesës së brendshme, ruajtjen e niveleve të punësimit dhe rivendosjen e besimit në sistemin financiar në afat të shkurtër; dhe b) realizimin e investimeve eficiente për të ruajtur rritjen ekonomike dhe një mirëqenie të qëndrueshme në afat të gjatë. Ky plan, ofroi një stimul prej 200 miliardë eurosh për ekonomitë e BE, ose rreth 1.5 për qind e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) të Bashkimit Evropian. Në mënyrë individuale, disa vende anëtare, kishin përgatitur tashmë planet e tyre kombëtare për mbështetjen e sektorit financiar dhe për lehtësimin e kushteve të kreditimit, në përputhje me parashikimet e rregullave të Komisionit Evropian për ndihmën shtetërore.<ref name=":2" /> Gjendja më dramatike u krijua në Islandë, ku kolapsoi sistemin bankar dhe shpëtimi u kërkua nga Fondi Monetar Ndërkombëtar. Vendet e Eurozonës regjistruan një tkurrje të ekonomisë me 4% gjatë  vitit  2009, por për këto vende, Komisioni Evropian  parashikoi një rritje ekonomike modeste me 0.7%  gjatë  vitit  2010, ku  kontributin  kryesor do ta japin vendet më të fuqishme si Gjermania dhe Franca.<ref>{{Cite web|title=Raporti i Stabilitetit Financiar 2009|url=https://www.bankofalbania.org/Botime/Botime_Periodike/Raporti_i_Stabilitetit_Financiar/Raporti_i_Stabilitetit_Financiar_2009.html|access-date=2022-12-13|website=www.bankofalbania.org|language=sq}}</ref> ==== Evropa Lindore dhe vendet në zhvillim ==== Gjatë vitit 2000, vendet e Balltikut dhe ato të Evropës Qëndrore dhe Juglindore njohen përgjithësisht rritje ekonomike të qëndrueshme dhe stabilitet financiar në sajë të reformave strukturore të nxitura nga procesi i integrimit në BE, rritja e flukseve të parasë në formën e investimeve direkte dhe të portofolit, rritja e produktivitetit dhe forcimi i pozicionit konkurrues në tregtinë e jashtme, qëndrueshmëria e kursit të këmbimit, rritja e të ardhurave dhe konsolidimi i gjendjes fiskale. Në sektorin financiar, këto vende kishin pësuar një transformim të rëndësishëm, i dëshmuar edhe prej rritjes së investimeve të institucioneve financiare të fuqishme, kryesisht të vendeve të Eurozonës.<ref name=":2" /> === Përhapja e pabarabartë === Kjo krizë, me origjinë nga sektori financiar amerikan, u përhap në botë, duke prekur kryesisht Evropën. Recesioni nuk u ndje në mënyrë të barabartë në të gjithë botën; ndërsa shumica e [[ Ekonomitë e zhvilluara|ekonomive të zhvilluara në botë]], veçanërisht në Amerikën e Veriut, Amerikën e Jugut dhe Evropë, ranë në një recesion të fortë, të vazhdueshëm, shumë ekonomi më të zhvilluara kohët e fundit pësuan ndikim shumë më pak, veçanërisht [[Ekonomia e Shteteve - Kina|Kina]], [[ Ekonomia e Indisë|India]] dhe [[Ekonomia e Polonisë|Polonia]], [[Rritja ekonomike|ekonomitë e së cilës u rritën]] ndjeshëm gjatë kësaj periudhe. Në mënyrë të ngjashme, vendi [[Shtetet e zhvilluara|shumë i zhvilluar]] i [[Australia|Australisë]] mbeti i pa ndikuar, duke përjetuar një rritje të pandërprerë që nga fillimi i viteve 1990. == Situata në Shqipëri == Pas falimentimit të Lehman Brothers, edhe në Shqipëri qytetarët tërhoqën depozitat, për t’i mbajtur ato në shtëpi ose për t’i shpenzuar për produkte jo bazike, duke rritur konsumin. Gjatë kësaj periudhe, depozitat në Shqipëri ranë nga 700 mld lekë në limitet e 600 miliardëve. Atëherë Shqipëria ishte në hapat fillestarë të adaptimit të sistemeve financiare. 84% e depozitave i përkisnin kursimeve deri në 700 mijë lekë dhe pjesa tjetër mbi 700 mijë. Kreditë e këqija arritën nivelin e 8% dhe bankat po raportonin bilance negative.<ref>{{Cite web|last=Troplini|first=Gisela|date=2022-03-06|title=Kriza financiare e 2008-s na mësoi edhe diçka për krizën pandemike të 2020-s|url=https://gazetasi.al/kriza-financiare-e-2008-es-na-mesoi-edhe-dicka-per-krizen-pandemike-te-2020-es/|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213164639/https://gazetasi.al/kriza-financiare-e-2008-es-na-mesoi-edhe-dicka-per-krizen-pandemike-te-2020-es/|archive-date=13 dhjetor 2022|access-date=2022-12-13|website=Gazeta Si|language=sq|url-status=dead}}</ref> Banka e Shqipërisë, raporton në fund të vitit 2008 se: <nowiki>''</nowiki>''Aktiviteti ekonomik i vendit gjatë vitit 2008 u zhvillua përgjithësisht në linjë me parashikimet e fillimvitit, si për sa i përket rritjes ekonomike, ashtu dhe në drejtim të ruajtjes së balancave makroekonomike. Megjithatë, në tremujorin e fundit të vitit u shfaq rritja e ndikimit të ngadalësimit të ekonomisë botërore..''.<nowiki>''</nowiki>. Treguesit vjetorë të rezultatit financiar të sektorit bankar për vitin 2008 në Shqipëri rezultuan pozitivë, edhe pse nën-parashikimet e fillim-vitit. Kursi i këmbimit të monedhës kombëtare mbeti përgjithësisht i qëndrueshëm gjatë 2008-ës, ndërkohë që Banka e Shqipërisë bëri dhe disa modifikime të rëndësishme rregullative nëpërmjet të cilave lehtësoi situatën e likuiditetit në tregun ndërbankar.<ref name=":2" /> == Rimëkëmbja == Rezerva Federale mori masa në këtë çështje për të inicuar rimëkëmbjen përballë Recesionit të Madh, veçanërisht me një politikë monetare ekspansioniste agresive. Kështu, ajo uli normën e saj të referencës afër zeros, për të siguruar likuiditet në treg. FED njëkohësisht aplikoi një masë të paprecedentë, që konsistonte në blerjen e instrumenteve në tregun financiar, veçanërisht, letrave me vlerë të emetuara nga kompanitë e mbështetura nga qeveria amerikane. Me këtë plan u kërkua të zgjerohej baza monetare dhe të shmangej një rënie e mëtejshme e aktivitetit ekonomik.<ref name=":1" /> == Referime == {{Reflist|2}} == Linqe të jashtme == * [http://www.dallasfed.org/assets/documents/research/eclett/2013/el1307.pdf Vlerësimi i Kostove dhe Pasojave të Krizës Financiare 2007-09 dhe Pasojat e saj] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161211234846/https://dallasfed.org/assets/documents/research/eclett/2013/el1307.pdf |date=11 dhjetor 2016 }}, Shtator 2013, [[ Banka Federale e Rezervave të Dallasit|Banka Federale e Rezervave të Dallasit]] * [http://research.stlouisfed.org/recession/ Ndjekja e] informacionit të saktë dhe të dobishëm të [http://research.stlouisfed.org/recession/ recesionit global] nga [[ Banka Federale e Rezervave të Shën Louisit|Banka Federale e Rezervave të St. Louis]] * Banka Federale e Rezervave të Shën Louisit, [https://web.archive.org/web/20110501152231/http://timeline.stlouisfed.org/index.cfm?p=articles&ct_id=10 "Cfarë e shkaktoi krizën"], koleksion i letrave * [http://carnegieendowment.org/publications/index.cfm?fa=view&id=23283&prog=zgp&proj=zie Global Outlook], [[Uri Dadush]], " [[ Buletini i Ekonomisë Ndërkombëtare|Buletini Ndërkombëtar i Ekonomisë]] ", Qershor 2009. * Mbulimi i vazhdueshëm i [http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/business/2007/creditcrunch/default.stm recesionit global] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090607071519/http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/business/2007/creditcrunch/default.stm |date=7 qershor 2009 }} nga [[ lajmet BBC|BBC News]] * Mbulimi i vazhdueshëm i [https://www.theguardian.com/business/globalrecession recesionit global] nga [[ Kujdestar|The Guardian]] * [http://www.ilo.org/public/english/support/lib/financialcrisis/index.htm Observatori i Krizave të Punës së ILO] * [http://carnegieendowment.org/publications/index.cfm?fa=view&id=23284&prog=zgp&proj=zie Transmetimi Financiar i Krizës: Cila është mësimi?] Shimelse Ali, [[Uri Dadush]], Lauren Falcao, " [[ Buletini i Ekonomisë Ndërkombëtare|Buletini Ndërkombëtar i Ekonomisë]], Qershor 2009. * [http://www.escholarship.org/uc/item/9jv108xp Një Analizë Spektrale e Dinamikës së PBB-së Botërore: Valët e Kondratieff, Kuznets Swings, Ciklat Juglar dhe Kitchin në Zhvillimin Ekonomik Global, dhe Kriza Ekonomike 2008-2009] . * [http://escholarship.org/uc/item/85j5n55b Vala e dytë e krizës globale?] [http://escholarship.org/uc/item/85j5n55b Në analizat matematikore të disa serive dinamike] * [http://www.ox.ac.uk/news/2014-06-12-recession-link-over-10000-suicides-west 'Lidhja' e recesionit me mbi 10,000 vetëvrasje në Perëndim]{{Lidhje e vdekur}} . [[Universiteti i Oksfordit]], qershor 2014. [[Kategoria:Recesioni i madh]] [[Kategoria:Ekonomia botërore]] tq9s6rg7ha6lg83z8vpjqunvpd6glkt Lumi i Llaushës 0 283679 2982107 2957148 2026-05-19T01:40:07Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982107 wikitext text/x-wiki '''Lumi i Llaushës''' është një lumë i cili ndodhet në pjesën verilindore të vendit (Kosovës). Quhet lumi i Llaushës pasi që kalon nëpër fshatin [[Llausha (Besianë)|Llaushë]] të [[Besiana|Besianës]].<ref name="gn8220660">[{{Geonameslink|gnid=8220660|name=lumi%20i%20llaushes}} Lumi i Llaushës] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2015-02-15; database download sa 2015-05-23</ref><ref name="koppen">{{cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 janar 2016|language=en|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Krahina e Llapit|Llapi]] * [[Lumi i Llapit]] * [[Lista e lumenjve në Kosovë]] == Referime == <references/> [[Kategoria:Lumenj në Kosovë]] j2yvre7dzove4xdruh6u85fgy2ouze0 Diskutim:Mario Balotelli 1 287986 2982132 2891718 2026-05-19T03:40:19Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982132 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Mario Balotelli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982131 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120621053629/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:40 (CEST) 5a0ja6r78cyi6zyi1jge2tqcs8wrpt4 Diskutim:Treni 1 288963 2982166 2978963 2026-05-19T04:23:41Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Treni/Arkivi 1]] 2982166 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Treni/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} rxeg9yqi4ff559354v3l70qwyp7xu7x Infeksioni seksualisht i transmetueshëm 0 289081 2981982 2957376 2026-05-18T17:51:21Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981982 wikitext text/x-wiki '''Infeksionet seksualisht të transmetueshme''' ( '''IST''' ), të referuara gjithashtu si '''sëmundje seksualisht të transmetueshme''' ('''SST'''), janë infeksione që përhapen zakonisht nga aktiviteti seksual, veçanërisht [[Marrëdhënia seksuale|marrëdhëniet vaginale]], [[seksi anal]] dhe [[seksi oral]].<ref name="WHO2014">{{Cito web|title=Sexually transmitted infections (STIs) Fact sheet N°110|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|website=who.int|accessdate=30 nëntor 2014|date=nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|archivedate=25 nëntor 2014}}</ref> Shumë herë IST-të fillimisht nuk shkaktojnë simptoma. Kjo rezulton në një rrezik më të madh të transferimit të sëmundjes te të tjerët.<ref>{{Cite book|title=Medical microbiology|date=2013|publisher=Mosby|location=St. Louis, MO|isbn=978-0-323-08692-9|page=418|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&pg=PA418|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151201070705/https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&pg=PA418|archivedate=2015-12-01}}</ref><ref>{{Cite book|last=Goering|first=Richard V.|title=Mims' medical microbiology|date=2012|publisher=Saunders|location=Edinburgh|isbn=978-0-7234-3601-0|page=245|edition=5th|url=https://books.google.com/books?id=pzQayLEQ5mQC&pg=PA245}}</ref> Simptomat dhe shenjat e sëmundjes mund të përfshijnë shkarkimin vaginal, rrjedhjen e penisit, ulcerat në ose rreth organeve gjenitale, dhe dhimbjen e legenit. IST- mund të transmetohet tek një foshnjë para ose gjatë lindjes së fëmijës dhe mund të rezultojë në rezultate të dobëta për fëmijën.<ref>{{Cito web|url=https://www.hiv.gov/hiv-basics/hiv-prevention/reducing-mother-to-child-risk/preventing-mother-to-child-transmission-of-hiv|title=Preventing Mother-to-Child Transmission of HIV|website=HIV.gov|language=en|accessdate=2017-12-08|date=2017-05-15}}</ref> Disa IST mund të shkaktojnë probleme me aftësinë për të mbetur shtatzënë. Përmes aktivitetit seksual mund të transmetohen shumë se 30 [[Bakterët|bakterie të]] ndryshme, [[Virusi|viruse]] dhe parazitë.<ref name="WHO2014">{{Cito web|title=Sexually transmitted infections (STIs) Fact sheet N°110|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|website=who.int|accessdate=30 nëntor 2014|date=nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|archivedate=25 nëntor 2014}}</ref> IST-të bakteriale përfshijnë klamidinë, gonorren dhe [[Sifilizi|sifilizin]] . IST-të virale përfshijnë herpes gjenital, [[HIV/AIDS|HIV / AIDS]] dhe lythat gjenitale. IST parazitare përfshijnë trichomoniasis. Përderisa zakonisht përhapen nga seksi, disa IST mund të përhapen edhe nga kontakti jo seksual me indet e donatorëve, gjakun, ushqyerjen me gji ose gjatë [[Lindja e fëmijës|lindjes]] së [[Lindja e fëmijës|fëmijës]]. Testet diagnostikuese të IST zakonisht janë lehtësisht të disponueshme në [[Shtetet e zhvilluara|botën e zhvilluar]], por shpesh nuk ndodh kështu në botën në zhvillim. Mënyra më efektive për parandalimin e IST është të mos bëhet seks. Disa vaksinime gjithashtu mund të zvogëlojnë rrezikun e infeksioneve të caktuara, përfshirë hepatitin B dhe disa lloje të HPV. Praktikat më të sigurta të seksit, siç është përdorimi i [[Prezervativi|prezervativëve]], të keni një numër më të vogël partnerësh seksual dhe të qenit në një marrëdhënie ku secili person bën seks vetëm me tjetrin gjithashtu zvogëlon rrezikun.<ref name="WHO2014">{{Cito web|title=Sexually transmitted infections (STIs) Fact sheet N°110|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|website=who.int|accessdate=30 nëntor 2014|date=nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|archivedate=25 nëntor 2014}}</ref><ref name="CDC2013P">{{Cito web|title=How You Can Prevent Sexually Transmitted Diseases|url=https://www.cdc.gov/std/prevention/default.htm|website=cdc.gov|accessdate=13 dhjetor 2017|date=31 maj 2016|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209015403/http://www.cdc.gov/std/prevention/default.htm|archivedate=9 dhjetor 2014}}</ref> [[Synetia|Rrethprerja te meshkujt]] e rritur mund të jetë efektive për të parandaluar disa infeksione. Gjatë shkollës, edukimi gjithëpërfshirës i seksit gjithashtu mund të jetë i dobishëm.<ref>{{Cite book|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002607/260770e.pdf|title=International technical guidance on sexuality education: An evidence-informed approach|publisher=UNESCO|year=2018|isbn=978-92-3-100259-5|location=Paris|pages=28}}</ref> Shumica e IST janë të shërueshme ose të trajtueshme. Nga infeksionet më të zakonshme, sifilizi, gonorrea, klamidia dhe trikomoniasis janë të shërueshme, ndërsa herpesi, hepatiti B, HIV / AIDS dhe HPV janë të trajtueshme por jo të shërueshme. Rezistenca ndaj antibiotikëve të caktuar po zhvillohet në mesin e disa organizmave siç është gonorrea.<ref>{{Cite journal|last=Centers for Disease Control Prevention|year=2012|title=Update to CDC's Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2010: Oral cephalosporins no longer a recommended treatment for gonococcal infections|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6131a3.htm|journal=Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=61|issue=31|pages=590–94|pmid=22874837}}</ref> Përveç HIV / AIDS në vitin 2015, rreth 1.1 miliardë njerëz kishin edhe IST tjera.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first=Collaborators|date=8 tetor 2016|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577|pmid=27733282}}</ref> Rreth 500 milion ishin të infektuar ose me sifilis, gonorre, klamidi ose trichomoniasis.<ref name="WHO2014">{{Cito web|title=Sexually transmitted infections (STIs) Fact sheet N°110|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|website=who.int|accessdate=30 nëntor 2014|date=nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|archivedate=25 nëntor 2014}}</ref> Të paktën rreth 530 milion njerëz kanë herpes gjenital dhe 290 &nbsp; milion gra kanë papillomavirus njerëzor . IST-të përveç HIV-it rezultuan në 108,000 vdekje në 2015.<ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators|date=8 tetor 2016|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903|pmid=27733281}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara kishte 19 milion raste të reja të infeksioneve seksualisht të transmetueshme në 2010.<ref name="CDC2012Cases">{{Cito web|title=STD Trends in the United States: 2010 National Data for Gonorrhea, Chlamydia, and Syphilis|url=https://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|accessdate=15 shtator 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120909055432/http://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|archivedate=9 shtator 2012}}</ref> Dokumentacioni historik i IST-ve daton të paktën në papirusin Ebers rreth 1550 para Krishtit dhe [[Besëlidhja e Vjetër|Testamentit të Vjetër]].<ref>{{Cite book|last=Gerd Gross, Stephen K. Tyring|title=Sexually transmitted infections and sexually transmitted diseases|date=2011|publisher=Springer Verlag|location=Heidelberg|isbn=978-3-642-14663-3|page=20|url=https://books.google.com/books?id=AnoGccgd7yQC&pg=PR20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924235232/https://books.google.com/books?id=AnoGccgd7yQC&pg=PR20|archivedate=2015-09-24}}</ref> Shpesh ka turp dhe stigmë në lidhje me këto infeksione. Termi ''infeksion i transmetueshëm seksualisht në'' përgjithësi preferohet më shumë se ''sëmundje e transmetueshme seksualisht'' ose sëmundje ''veneriane'', pasi përfshin ata që nuk kanë sëmundje simptomatike.<ref name="WHO2003Term">{{Cite book|last=Organization|first=World Health|title=Guidelines for the management of sexually transmitted infections|date=2003|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=978-92-4-154626-3|page=vi|url=http://applications.emro.who.int/aiecf/web79.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208104249/http://applications.emro.who.int/aiecf/web79.pdf|archivedate=2014-12-08}}</ref> == Shenjat dhe simptomat == Jo të gjitha IST-të janë simptomatike dhe simptomat mund të mos shfaqen menjëherë pas infeksionit. Në disa raste një sëmundje mund të bartet pa simptoma, gjë që lë një rrezik më të madh për të kaluar sëmundjen te të tjerët. Në varësi të sëmundjes, disa IST të patrajtuara mund të çojnë në infertilitet, dhimbje kronike ose vdekje.<ref name="STI video">{{Cito web|url=http://sexperienceuk.channel4.com/education/about/male-sti-check-up|title=Male STI check-up video|accessdate=2009-01-22|publisher=Channel 4|year=2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090123014007/http://sexperienceuk.channel4.com/education/about/male-sti-check-up|archivedate=2009-01-23}}</ref> Prania e një IST në fëmijët parapubertetit mund të tregoj [[Abuzimi seksual|abuzim seksual]]. == Shkaku == === Transmetimi === Një infeksion i transmetueshëm seksual i pranishëm në një grua shtatzënë mund të kalohet tek foshnja para ose pas lindjes.<ref>{{Cite journal|last=Kennedy|first=Caitlin E|last2=Yeh|first2=Ping T|last3=Pandey|first3=Shristi|last4=Betran|first4=Ana P|last5=Narasimhan|first5=Manjulaa|year=2017|title=Elective cesarean section for women living with HIV|journal=AIDS|volume=31|issue=11|pages=1579–91|doi=10.1097/QAD.0000000000001535|pmc=5491238|pmid=28481770}}</ref> === Bakteriale: === * Kancroid ( ''Haemophilus ducreyi'' ) * Klamidia ( ''Chlamydia trachomatis'' ) * Gonorrea ( ''Neisseria gonorrhoeae'' ), e njohur në mënyrë kolektive si "kthetrat" * Granuloma inguinale ose ( ''Klebsiella granulomatis'' ) * ''Genitiumi i mikoplazmës''<ref name="Ljubin-SternakMeštrović2014">{{Cite journal|last=Ljubin-Sternak|first=Sunčanica|last2=Meštrović|first2=Tomislav|year=2014|title=Chlamydia trachomatisand Genital Mycoplasmas: Pathogens with an Impact on Human Reproductive Health|journal=Journal of Pathogens|volume=2014|pages=1–15|doi=10.1155/2014/183167|pmc=4295611|pmid=25614838}}</ref><ref name="ZareiRezania2013">{{Cite journal|last=Zarei|first=Omid|last2=Rezania|first2=Simin|last3=Mousavi|first3=Atefeh|year=2013|title=Mycoplasma genitalium and Cancer: A Brief Review|journal=Asian Pacific Journal of Cancer Prevention|volume=14|issue=6|pages=3425–28|doi=10.7314/APJCP.2013.14.6.3425|pmid=23886122|doi-access=free}}</ref><ref name="ManchesterMcGowin2011">{{Cite journal|last=McGowin|first=Chris L|last2=Anderson-Smits|first2=Colin|year=2011|title=Mycoplasma genitalium: An Emerging Cause of Sexually Transmitted Disease in Women|journal=PLOS Pathogens|volume=7|issue=5|pages=e1001324|doi=10.1371/journal.ppat.1001324|pmc=3102684|pmid=21637847}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Weinstein|first=Scott A|last2=Stiles|first2=Bradley G|year=2014|title=Recent perspectives in the diagnosis and evidence-based treatment of ''Mycoplasma genitalium''|journal=Expert Review of Anti-infective Therapy|volume=10|issue=4|pages=487–99|doi=10.1586/eri.12.20|pmid=22512757}}</ref> * ''Mycoplasma hominis''<ref name="CainiGandini2014">{{Cite journal|last=Caini|first=Saverio|last2=Gandini|first2=Sara|last3=Dudas|first3=Maria|last4=Bremer|first4=Viviane|last5=Severi|first5=Ettore|last6=Gherasim|first6=Alin|year=2014|title=Sexually transmitted infections and prostate cancer risk: A systematic review and meta-analysis|journal=Cancer Epidemiology|volume=38|issue=4|pages=329–38|doi=10.1016/j.canep.2014.06.002|pmid=24986642}}</ref><ref name="SchlichtLovrich2004">{{Cite journal|last=Schlicht|first=M. J|last2=Lovrich|first2=S. D|last3=Sartin|first3=J. S|last4=Karpinsky|first4=P|last5=Callister|first5=S. M|last6=Agger|first6=W. A|year=2004|title=High Prevalence of Genital Mycoplasmas among Sexually Active Young Adults with Urethritis or Cervicitis Symptoms in La Crosse, Wisconsin|journal=Journal of Clinical Microbiology|volume=42|issue=10|pages=4636–40|doi=10.1128/JCM.42.10.4636-4640.2004|pmc=522307|pmid=15472322}}</ref><ref name="McIverRismanto2009">{{Cite journal|last=McIver|first=C. J|last2=Rismanto|first2=N|last3=Smith|first3=C|last4=Naing|first4=Z. W|last5=Rayner|first5=B|last6=Lusk|first6=M. J|last7=Konecny|first7=P|last8=White|first8=P. A|last9=Rawlinson|first9=W. D|year=2009|title=Multiplex PCR Testing Detection of Higher-than-Expected Rates of Cervical Mycoplasma, Ureaplasma, and Trichomonas and Viral Agent Infections in Sexually Active Australian Women|journal=Journal of Clinical Microbiology|volume=47|issue=5|pages=1358–63|doi=10.1128/JCM.01873-08|pmc=2681846|pmid=19261782}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Taylor-Robinson|first=D|year=1996|title=Infections Due to Species of Mycoplasma and Ureaplasma: An Update|url=https://archive.org/details/sim_clinical-infectious-diseases_1996-10_23_4/page/671|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=23|issue=4|pages=671–82; quiz 683–84|doi=10.1093/clinids/23.4.671|jstor=4459713|pmid=8909826}}</ref> * [[Sifilizi|Sifilisi]] ( ''Treponema pallidum'' ) * Infeksion ureaplazma<ref name="ClarkTal2014">{{Cite journal|last=Clark|first=Natalie|last2=Tal|first2=Reshef|last3=Sharma|first3=Harsha|last4=Segars|first4=James|year=2014|title=Microbiota and Pelvic Inflammatory Disease|journal=Seminars in Reproductive Medicine|volume=32|issue=1|pages=43–49|doi=10.1055/s-0033-1361822|pmc=4148456|pmid=24390920}}</ref><ref name="LarsenHwang2010">{{Cite journal|last=Larsen|first=Bryan|last2=Hwang|first2=Joseph|year=2010|title=Mycoplasma, Ureaplasma, and Adverse Pregnancy Outcomes: A Fresh Look|journal=Infectious Diseases in Obstetrics and Gynecology|volume=2010|pages=1–7|doi=10.1155/2010/521921|pmc=2913664|pmid=20706675}}</ref> === Fungale: === * [[Kandidoza|Candidiasis]] (infeksion maja) [[Skeda:Herpes simplex virus pap test.jpg|parapamje| Mikrografia që tregon efektin citopatik viral të herpesit (përfshirje bërthamore prej qelqi tokësor, shumë-nukleacion). Pap-test. Pap njollë. ]] === Virale: === * Hepatiti viral ( virusi i hepatitit B ) alsaliva, lëngjet veneriane. (Shënim: hepatiti A dhe hepatiti E transmetohen përmes rrugës fekale-orale ; [[hepatiti C]] rrallë transmetohet seksualisht,<ref name="Workowski">{{Cite journal|last=Centers for Disease Control Prevention|last2=Workowski|first2=K. A|last3=Berman|first3=S. M|year=2006|title=Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2006|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr5511a1.htm|journal=Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=55|issue=RR-11|pages=1–94|pmid=16888612}}</ref> dhe rruga e transmetimit të hepatitit D (vetëm nëse infektohet me B) është i pasigurt, por mund të përfshijë transmetimin seksual.<ref>{{Cite journal|vauthors=Wu J, Chen C, Sheen I, Lee S, Tzeng H, Choo K|year=1995|title=Evidence of transmission of hepatitis D virus to spouses from sequence analysis of the viral genome|url=https://archive.org/details/sim_hepatology_1995-12_22_6/page/1656|journal=Hepatology|volume=22|issue=6|pages=1656–60|doi=10.1002/hep.1840220607|pmid=7489970}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Farci P|year=2003|title=Delta hepatitis: an update|journal=J Hepatol|volume=39|issue=Suppl 1|pages=S212–19|doi=10.1016/S0168-8278(03)00331-3|pmid=14708706}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Shukla N, Poles M|year=2004|title=Hepatitis B virus infection: co-infection with hepatitis C virus, hepatitis D virus, and human immunodeficiency virus|journal=Clin Liver Dis|volume=8|issue=2|pages=445–60, viii|doi=10.1016/j.cld.2004.02.005|pmid=15481349}}</ref> ) * Herpes simplex ( virusi Herpes Simplex 1, 2) lëkura dhe mukoza, e transmetueshme me ose pa fshikëza të dukshme. *[[HIV]] ( [[HIV|virusi i]] ''imunitetit të njeriut'' ) Lëngjet ereerenale, spermatozoide, qumështi i gjirit, gjaku. * HPV ( ''Papillomavirus Njerëzor'' ) Kontakti i lëkurës dhe mukozës. Llojet e 'rrezikut të lartë' të HPV shkaktojnë pothuajse të gjithë [[Kanceri i qafës së mitrës|kanceret e qafës së mitrës]], si dhe disa [[Kanceri i qafës së mitrës|kancer]] anal, penile dhe vulvarë.<ref>{{Cite journal|last=Baussano|first=Iacopo|last2=Lazzarato|first2=Fulvio|last3=Brisson|first3=Marc|last4=Franceschi|first4=Silvia|year=2016|title=Human Papillomavirus Vaccination at a Time of Changing Sexual Behavior|journal=Centers for Disease Control and Prevention, Emerging Infectious Diseases|language=en-us|volume=22|issue=1|pages=18–23|doi=10.3201/eid2201.150791|pmc=4696692|pmid=26691673}}</ref> Disa lloje të tjera të HPV shkaktojnë lythat gjenitale. * Molluscum contagiosum ( molluscum contagiosum virus MCV) kontakti i mbyllur. *[[Virusi Zika]]<ref>{{Cito web|title=Zika Virus|url=https://www.cdc.gov/zika/hc-providers/clinical-guidance/sexualtransmission.html|website=CDC|accessdate=22 maj 2020|language=en-us|date=5 nëntor 2014}}</ref> === Parazitët === * [[Pthirus pubis|Gushë gaforre]], e njohur në mënyrë kolektive si "gaforret" ose "morrat pubike" ( ''[[Pthirus pubis]]'' )<ref>{{Cite book|title=Williams gynecology|url=https://archive.org/details/williamsgynecolo0000unse|date=2012|publisher=McGraw-Hill Medical|author1=Hoffman, Barbara|author2=L., Williams|author3=J. Whitridge|isbn=978-0-07-171672-7|edition=2nd|location=New York|oclc=779244257}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/parasites/lice/index.html|title=CDC - Lice|last=Prevention|first=CDC - Centers for Disease Control and|website=www.cdc.gov|language=en-us|accessdate=2017-12-04|date=2017-05-02}}{{PD-notice}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/parasites/lice/pubic/index.html|title=Lice: Pubic|last=Prevention|first=CDC – Centers for Disease Control and|website=www.cdc.gov|language=en-us|accessdate=2017-12-04|date=2017-05-02}}{{PD-notice}}</ref> Infeksioni dhe inflamacioni shoqërues është Pediculosis pubis * Zgjebe ( ''Sarcoptes scabiei'' ) * Trichomoniasis ( ''Trichomonas vaginalis'' ), i njohur në mënyrë koloquike si "trichom" === Llojet kryesore === Infeksionet seksualisht të transmetueshme përfshijnë: * Klamidia është një infeksion i transmetueshëm seksual, i shkaktuar nga bakteri ''Chlamydia trachomatis''. Tek gratë, simptomat mund të përfshijnë rrjedhje anormale vaginale, djegie gjatë urinimit dhe gjakderdhje ndërmjet periudhave, megjithëse shumica e grave nuk shfaqin ndonjë simptomë.<ref name="King, B. 2009">King, B. (2009). Human Sexuality Today (Sixth ed.). Upper Saddle River: Pearson Education, Inc.</ref> Simptomat tek burrat përfshijnë dhimbje kur urinojnë dhe rrjedhje anormale nga penisi i tyre.<ref>{{Cito web|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/chlamydiainfections.html|title=Chlamydia Infections: MedlinePlus|publisher=Nlm.nih.gov|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130702144024/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/chlamydiainfections.html|archivedate=2013-07-02}}</ref> Nëse lihet pa trajtuar si tek burrat ashtu edhe tek gratë, Chlamydia mund të infektojë traktin urinar dhe potencialisht të çojë në sëmundje inflamatore të legenit (PID). PID mund të shkaktojë probleme serioze gjatë shtatëzanisë dhe madje ka potencial të shkaktojë infertilitet. Mund të shkaktojë që një grua të ketë një shtatëzani potencialisht vdekjeprurëse ektopike, në të cilën veza implanton jashtë mitrës. Sidoqoftë, klamidia mund të shërohet me antibiotikë. * Dy format më të zakonshme të herpesit janë shkaktuar nga infeksioni me virusin herpes simplex (HSV). HSV-1 zakonisht fitohet me gojë dhe shkakton plagë të ftohta, HSV-2 zakonisht fitohet gjatë kontaktit seksual dhe prek organet gjenitale, megjithatë secila nga tendosjet mund të ndikojë në cilindo vend.<ref>{{Cito web|url=http://www.webmd.com/genital-herpes/guide/genital-herpes-basics|title=The Basics of Genital Herpes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140922132912/http://www.webmd.com/genital-herpes/guide/genital-herpes-basics|archivedate=2014-09-22}}</ref> Disa njerëz janë asimptomatikë ose kanë simptoma shumë të buta. Ata që shfaqin simptoma zakonisht i vërejnë ato nga 2 deri në 20 ditë pas ekspozimit të cilat zgjasin 2 deri në 4 javë. Simptomat mund të përfshijnë fshikëza të vogla të mbushura me lëngje, dhimbje koke, dhimbje shpine, ndjesi kruajtjeje ose ndjesi shpimi gjilpërash në zonën gjenitale ose anale, dhimbje gjatë urinimit, Simptoma të gripit, gjëndra të fryra ose ethe. Herpesi përhapet përmes kontaktit të lëkurës me një person të infektuar nga virusi. Virusi prek zonat ku ka hyrë në trup. Kjo mund të ndodhë përmes puthjeve, marrëdhënieve vaginale, seksit oral dhe seksit anal. Virusi është më infektiv gjatë kohërave kur ka simptoma të dukshme, megjithatë ata që janë asimptomatikë mund të përhapin virusin përmes kontaktit me lëkurën.<ref>{{Cito web|url=http://www.avert.org/herpes.htm|title=Herpes|publisher=Avert.org|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130704200815/http://www.avert.org/herpes.htm|archivedate=2013-07-04}}</ref> Infeksioni fillestar dhe simptomat zakonisht janë më të rëndat sepse trupi nuk ka antitrupa të ngritur. Pas sulmit parësor, dikush mund të ketë sulme të përsëritura që janë më të butë ose madje nuk mund të kenë edhe sulme në të ardhmen. Nuk ka kurë për sëmundjen por ka ilaçe antivirale që trajtojnë simptomat e saj dhe ulin rrezikun e transmetimit ( Valtrex ). Megjithëse HSV-1 është tipikisht versioni "oral" i virusit, dhe HSV-2 është zakonisht versioni "gjenital" i virusit, një person me HSV-1 me gojë CAN mund ta transmetojë atë virus partnerit të tyre në mënyrë gjenetike. Virusi, qoftë i llojit, do të vendoset në një pako nervore qoftë në krye të shtyllës kurrizore, duke prodhuar shpërthimin "oral", ose një pako nervore të dytë në bazën e shtyllës kurrizore, duke prodhuar shpërthimin e organeve gjenitale. * Papillomavirusi njerëzor (HPV) është IST më e zakonshme në Shtetet e Bashkuara.<ref>{{Cito web|url=http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/human-papillomavirus-hpv.html|title=Human Papillomavirus (HPV) &#124; Overview|publisher=FamilyDoctor.org|date=2010-12-01|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130703081608/http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/human-papillomavirus-hpv.html|archivedate=2013-07-03}}</ref> Ekzistojnë më shumë se 40 fillesa të ndryshme të HPV dhe shumë nuk shkaktojnë probleme shëndetësore. Në 90% të rasteve, sistemi imunitar i trupit pastron infeksionin në mënyrë natyrale brenda 2 viteve.<ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm|title=STD Facts – Human papillomavirus (HPV)|publisher=Cdc.gov|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628022801/http://www.cdc.gov/std/HPV/STDFact-HPV.htm|archivedate=2013-06-28}}</ref> Disa raste mund të mos pastrohen dhe mund të çojnë në lythat gjenitale (gunga rreth organeve gjenitale që mund të jenë të vogla ose të mëdha, të ngritura ose të sheshta, ose të formësuara si lulelakra) ose kancerin e qafës së mitrës dhe kancere të tjera të lidhura me HPV. Simptomat mund të mos shfaqen deri në fazat e avancuara. Shtë e rëndësishme për gratë që të marrin papjekje në mënyrë që të kontrollojnë dhe trajtojnë kanceret. Ekzistojnë gjithashtu dy vaksina të disponueshme për gratë ( Cervarix dhe Gardasil ) që mbrojnë nga llojet e HPV që shkaktojnë kancerin e qafës së mitrës. HPV mund të kalohet përmes kontakteve gjenitale-gjenitale, si dhe gjatë seksit oral. Shtë e rëndësishme të mbani mend se partneri i infektuar mund të mos ketë simptoma. * Gonorrea shkaktohet nga bakteri që jeton në mukozën e lagësht në uretër, vaginë, rektum, gojë, fyt dhe sy. Infeksioni mund të përhapet përmes kontaktit me penisin, vaginën, gojën ose anusin. Simptomat e gonorresë zakonisht shfaqen 2 deri në 5 ditë pas kontaktit me një partner të infektuar, megjithatë, disa burra mund të mos vërejnë simptoma deri në një muaj. Simptomat te burrat përfshijnë djegien dhe dhimbjen gjatë urinimit, rritjen e shpeshtësisë urinare, shkarkimin nga penisi (me ngjyrë të bardhë, jeshile ose të verdhë), uretrën e kuqe ose të fryrë, testikuj të fryrë ose të butë, ose dhimbje të fytit. Simptomat tek gratë mund të përfshijnë rrjedhje vaginale, djegie ose kruajtje gjatë urinimit, marrëdhënie seksuale të dhimbshme, dhimbje të forta në bark të poshtëm (nëse infeksioni përhapet në tubat fallopiane), ose ethe (nëse infeksioni përhapet në tubat fallopiane); megjithatë, shumë gra nuk shfaqin ndonjë simptomë.<ref>{{MedlinePlusEncyclopedia|007267|Gonorrhea}}</ref> Ekzistojnë disa shtame rezistente ndaj antibiotikëve për Gonorre por shumica e rasteve mund të kurohen me antibiotikë. [[Skeda:SyphilistischeZiekten.jpg|djathtas|parapamje| Sifilizi sekondar ]] * [[Sifilizi|Sifilisi]] është një IST e shkaktuar nga një bakter. E patrajtuar, mund të çojë në komplikime dhe vdekje.<ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/std/syphilis/stdfact-syphilis.htm|title=STD Facts – Syphilis|publisher=Cdc.gov|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130211181644/http://www.cdc.gov/std/syphilis/stdfact-syphilis.htm|archivedate=2013-02-11}}</ref> Manifestimet klinike të sifilisit përfshijnë ulçerimin e traktit uro-gjenital, gojës ose rektumit; nëse nuk trajtohen simptomat përkeqësohen. Vitet e fundit, përhapja e sifilizit ka rënë në Evropën Perëndimore, por është rritur në Evropën Lindore (ish-shtetet Sovjetike). Një incidencë e lartë e sifilisit mund të gjendet në vende të tilla si [[Kameruni]], [[Kamboxhia]], Papua Guinea e Re.<ref>{{Cito web|url=http://www.who.int/docstore/hiv/GRSTI/005.htm|title=Syphilis|publisher=Who.int|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061030205556/http://www.who.int/docstore/hiv/GRSTI/005.htm|archivedate=2006-10-30}}</ref> Infeksionet e sifilisit janë në rritje në Shtetet e Bashkuara.<ref name="ClementOkeke2014">{{Cite journal|last=Clement|first=Meredith E|last2=Okeke|first2=N. Lance|last3=Hicks|first3=Charles B|year=2014|title=Treatment of Syphilis|journal=JAMA|volume=312|issue=18|pages=1905–17|doi=10.1001/jama.2014.13259|pmc=6690208|pmid=25387188}}</ref> * Trichomoniasis është një IST e zakonshme që shkaktohet nga infeksioni me një parazit protozoar të quajtur ''Trichomonas vaginalis''.<ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/std/trichomonas/stdfact-trichomoniasis.htm|title=STD Facts – Trichomoniasis|publisher=Cdc.gov|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130219210323/http://www.cdc.gov/std/trichomonas/STDFact-Trichomoniasis.htm|archivedate=2013-02-19}}</ref> Trichomoniasis prek si gratë ashtu edhe burrat, por simptomat janë më të zakonshme tek gratë.<ref>{{Cito web|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/trichomoniasis.html|title=Trichomoniasis: MedlinePlus|publisher=Nlm.nih.gov|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130302033550/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/trichomoniasis.html|archivedate=2013-03-02}}</ref> Shumica e pacientëve trajtohen me një antibiotik të quajtur metronidazole, i cili është shumë efektiv.<ref>{{Cito web|url=http://www.nhs.uk/conditions/trichomonas_vaginalis/Pages/Introduction.aspx|title=Trichomoniasis – NHS Choices|publisher=Nhs.uk|date=27 shkurt 2012|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130211095944/http://www.nhs.uk/conditions/trichomonas_vaginalis/Pages/Introduction.aspx|archivedate=11 shkurt 2013}}</ref> * [[HIV]] (virusi i imunitetit të njeriut) dëmton sistemin imunitar të trupit, i cili ndërhyn në aftësinë e tij për të luftuar agjentët shkaktarë të sëmundjes. Virusi vret qelizat CD4, të cilat janë qeliza të bardha të gjakut që ndihmojnë në luftimin e infeksioneve të ndryshme. HIV bartet në lëngjet e trupit, dhe përhapet nga aktiviteti seksual. Mund të përhapet gjithashtu nga kontakti me gjakun e infektuar, ushqyerjen me gji, lindjen e fëmijëve dhe nga nëna tek fëmija gjatë shtatëzanisë.<ref>{{Cito web|url=http://www.mayoclinic.com/health/hiv-aids/DS00005|title=Hiv/Aids|publisher=Mayo Clinic.com|date=2012-08-11|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130703100900/http://www.mayoclinic.com/health/hiv-aids/DS00005|archivedate=2013-07-03}}</ref> Kur HIV është në fazën e tij më të përparuar, thuhet se një individ ka [[HIV/AIDS|SIDA]] (sindromë e fituar imuniteti).<ref>{{Cito web|url=http://www.avert.org/aids.htm|title=AIDS|publisher=Avert.org|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130704193504/http://www.avert.org/aids.htm|archivedate=2013-07-04}}</ref> Ekzistojnë faza të ndryshme të përparimit dhe infeksionit HIV. Fazat përfshijnë infeksionin parësor, infeksionin asimptomatik, infeksionin simptomatik dhe SIDA. Në fazën parësore të infeksionit, një individ do të ketë simptoma të ngjashme me gripin (dhimbje koke, lodhje, ethe, dhimbje muskulore) për rreth 2 javë. Në fazën asimptomatike, simptomat zakonisht zhduken, dhe pacienti mund të mbetet asimptomatik me vite. Kur HIV përparon në fazën simptomatike, sistemi imunitar është dobësuar dhe ka një numër të ulët të qelizave të qelizave CD4 + [[Limfociti-T|T.]] Kur infeksioni HIV bëhet kërcënues për jetën, quhet SIDA. Njerëzit me SIDA bien pre e infeksioneve oportuniste dhe vdesin si rezultat.<ref name="King, B. 2009">King, B. (2009). Human Sexuality Today (Sixth ed.). Upper Saddle River: Pearson Education, Inc.</ref> Kur sëmundja u zbulua për herë të parë në vitet 1980, ata që kishin AIDS nuk kishin të ngjarë të jetonin më gjatë se disa vjet. Tani ekzistojnë ilaçe antiretrovirale (ARV) në dispozicion për të trajtuar infeksionet HIV. Nuk ka kurë të njohur për HIV ose SIDA por ilaçet ndihmojnë në shtypjen e virusit. Duke shtypur sasinë e virusit në trup, njerëzit mund të çojnë jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme. Edhe pse niveli i tyre i virusit mund të jetë i ulët, ata ende mund ta përhapin virusin te të tjerët.<ref>{{Cito web|url=https://www.niaid.nih.gov/topics/hivaids/understanding/treatment/pages/default.aspx|title=HIV/AIDS Treatment|publisher=Niaid.nih.gov|date=2009-06-03|accessdate=2013-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130703101033/http://www.niaid.nih.gov/topics/hivaids/understanding/treatment/pages/default.aspx|archivedate=2013-07-03}}</ref> === Viruset në spermë === Njëzet e shtatë viruse të ndryshme janë identifikuar në spermë. Informacioni nëse ndodh apo jo transmetimi ose nëse viruset shkaktojnë sëmundje janë të pasigurt. Disa prej këtyre mikrobeve dihet se transmetohen seksualisht.<ref name="pmid29048276">{{Cite journal|last=Salam|first=Alex P|last2=Horby|first2=Peter W|year=2017|title=The Breadth of Viruses in Human Semen|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=23|issue=11|pages=1922–24|doi=10.3201/eid2311.171049|pmc=5652425|pmid=29048276}}</ref> Ata që gjenden në spermë janë renditur nga CDC. Mikrobet që dihet se janë seksualisht të transmetueshme (por që nuk konsiderohen përgjithësisht IST) përfshijnë: * Virusi Marburg - Virus në spermë për shtatë javë pas shërimit klinik.<ref>{{Cito web|title=Marburg virus disease: origins, reservoirs, transmission and guidelines|publisher=((Great Britain)) GOV.UK|url=https://www.gov.uk/marburg-virus-disease-origins-reservoirs-transmission-and-guidelines|date=5 shtator 2014|accessdate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150705080829/https://www.gov.uk/marburg-virus-disease-origins-reservoirs-transmission-and-guidelines|archivedate=5 korrik 2015}}</ref> * HTLV (të dy llojet 1 dhe 2) - Seksualisht i transmetueshëm, konsumimi i qumështit të gjirit, dhe një herë i gabuar si HIV, rrezik i [[Leukoza|leukemisë]] .<ref>{{Cite journal|last=Verdonck|first=Kristien|last2=González|first2=Elsa|last3=Van Dooren|first3=Sonia|last4=Vandamme|first4=Anne-Mieke|last5=Vanham|first5=Guido|last6=Gotuzzo|first6=Eduardo|year=2007|title=Human T-lymphotropic virus 1: Recent knowledge about an ancient infection|journal=The Lancet Infectious Diseases|volume=7|issue=4|pages=266–81|doi=10.1016/S1473-3099(07)70081-6|pmid=17376384}}</ref> == Patopsiologjia == Shumë IST transmetohen (më lehtë) përmes [[Mukoza|mukozës]] së [[Penisi|penisit]], [[Vulva|vulvës]], rektumit, [[Sistemi urinar|traktit urinar]] dhe (më rrallë — në varësi të llojit të infeksionit) [[Goja|gojën]], fytin, traktin respirator dhe sytë .<ref>K. Madhav Naidu. ''Community Health Nursing'', Gen Next Publications, 2009, p.248</ref> Membrana e dukshme që mbulon kokën e penisit është një mukozë, megjithëse nuk prodhon asnjë mukozë (e ngjashme me [[Buza|buzët]] e gojës). Membrat mukoze ndryshojnë nga [[lëkura]] në atë që lejojnë patogjene të caktuara në trup. Sasia e kontaktit me burime infektive që shkakton infeksion ndryshon me secilin patogjen, por në të gjitha rastet, një sëmundje mund të rezultojë nga kontakti madje i lehtë nga transportuesit e lëngjeve, si lëngjet veneriane në një mukozë.   Disa IST të tilla si HIV mund të transmetohen nga nëna tek fëmija qoftë gjatë shtatëzanisë ose gjidhënies.   Profesionistët e kujdesit shëndetësor sugjerojnë seks më të sigurt, siç është përdorimi i [[Prezervativi|prezervativëve]], si një mënyrë e besueshme për të zvogëluar rrezikun e kontraktimit të sëmundjeve seksualisht të transmetueshme gjatë aktivitetit seksual, por seksi më i sigurt nuk mund të konsiderohet se siguron mbrojtje të plotë nga një IST. Transferimi dhe ekspozimi ndaj lëngjeve trupore, të tilla si [[transfuzioni i gjakut]] dhe produkteve të tjera të gjakut, ndarja e gjilpërave të injeksionit, dëmtimet e shkopit të gjilpërave (kur stafi mjekësor është i gabuar pa dashje ose prehet me gjilpëra gjatë procedurave mjekësore), ndarja e gjilpërave për tatuazhe, dhe lindja e fëmijëve janë të tjera rrugët e transmetimit. Këto mënyra të ndryshme vendosin grupe të caktuara, siç janë punonjësit e mjekësisë, dhe [[Hemofilia|hemofiliacët]] dhe përdoruesit e drogës, veçanërisht në rrezik.   Shtë e mundur të jesh një bartës asimptomatik i sëmundjeve seksualisht të transmetueshme. Në veçanti, sëmundjet seksualisht të transmetueshme tek gratë shpesh shkaktojnë gjendjen e rëndë të sëmundjes inflamatore të legenit.   == Diagnoza == [[Skeda:STILL AT THE TOP OF THE SICK LIST - NARA - 515490.tif|djathtas|parapamje| [[Lufta e Dytë Botërore]] Ushtria e Sh.B.A paralajmëron një sëmundje veneriane ]] Testimi mund të jetë për një infeksion të vetëm, ose të përbëhet nga një numër i testeve për një gamë të IST-ve, duke përfshirë teste për [[Sifilizi|sifilizin]], trichomonas, gonorre, klamidia, herpes, [[hepatiti]] dhe HIV . Asnjë test procedurë për të gjithë agjentët infektivë. Testet IST mund të përdoren për një numër arsyesh: * si një test diagnostik për të përcaktuar shkakun e simptomave ose sëmundjes * si një test depistimi për zbulimin e infeksioneve asimptomatike ose presimptomatike * si një kontroll që partnerët seksualë të ardhshëm janë pa sëmundje para se të bëjnë seks pa masa paraprake më të sigurta seksuale (për shembull, kur filloni një marrëdhënie seksuale afatgjatë njëkohësisht monogam, në lidhjen e lëngjeve, ose për bërjen e produkteve). * si kontroll para ose gjatë shtatëzanisë, për të parandaluar dëmtimin e foshnjës * si kontroll pas lindjes, për të kontrolluar që foshnja nuk ka kapur një IST nga nëna * për të parandaluar përdorimin e [[Dhurimi i gjakut|gjakut]] ose organeve të [[Dhurimi i gjakut|dhuruara të]] infektuara * si pjesë e procesit të gjurmimit të kontaktit nga një individ i njohur i infektuar * si pjesë e mbikëqyrjes masive [[Epidemiologjia|epidemiologjike]] Identifikimi dhe trajtimi i hershëm rezulton në më pak shanse për përhapjen e sëmundjes, dhe për disa kushte mund të përmirësojë rezultatet e trajtimit. Shpesh ka një periudhë dritare pas infeksionit fillestar gjatë së cilës një test i IST do të jetë negativ. Gjatë kësaj periudhe, infeksioni mund të jetë i transmetueshëm. Kohëzgjatja e kësaj periudhe ndryshon në varësi të infeksionit dhe testit. Diagnoza gjithashtu mund të vonohet nga ngurrimi i personit të infektuar për të kërkuar një profesionist mjekësor. Një raport tregoi se njerëzit drejtohen në internet sesa tek një profesionist mjekësor për informacion mbi IST në një shkallë më të lartë sesa për problemet e tjera seksuale.<ref name="Quilliam2011">{{Cite journal|last=Quilliam|first=Susan|year=2011|title='The Cringe Report': Why patients don't dare ask questions, and what we can do about that|journal=Journal of Family Planning and Reproductive Health Care|volume=37|issue=2|pages=110–12|doi=10.1136/jfprhc.2011.0060|pmid=21454267|doi-access=free}}</ref> === Klasifikimi === [[Skeda:"VD CAN BE CURED BUT THERE'S NO MEDICINE FOR REGRET" - NARA - 515957 - retouched.jpg|parapamje| Një poster nga Zyra për Menaxhimin e Emergjencave, Zyra e Informacionit të Luftës, 1941-1945 ]] Deri në vitet 1990, IST-të njiheshin zakonisht si ''sëmundje veneriane'', një [[Eufemizmi|eufemizëm]] ''antikator i'' rrjedhur nga ''venereus'' Latin, duke qenë forma mbiemërore e Venusit, [[Mitologjia romake|perëndeshës romake]] e dashurisë.<ref name="Venereal">{{Cito web|title=Venereal|publisher=dictionary.reference.com|accessdate=18 qershor 2013|url=http://dictionary.reference.com/browse/venereal|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603094806/http://dictionary.reference.com/browse/venereal|archivedate=3 qershor 2013}}</ref> Sidoqoftë, në epokën e arsimit pas klasik, efekti eufemist u humb plotësisht, dhe shkurtesa e zakonshme "VD" mbante vetëm konotacione negative. Eufemizmat e tjerë të mëparshëm për IST përfshijnë "sëmundjet e gjakut" dhe "sëmundjet shoqërore".<ref name="AllanBurridge1991">{{Cite book|last=Keith Allan|last2=Kate Burridge|title=Euphemism & dysphemism: language used as shield and weapon|url=https://books.google.com/books?id=Z8NZAAAAMAAJ|year=1991|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-506622-7|page=192}}</ref> Eufemizmi i tanishëm është në përdorimin e inicialeve "STI" sesa në fjalët që ato përfaqësojnë. Organizata [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|Botërore e Shëndetësisë]] (OBSH) ka rekomanduar termin më gjithëpërfshirës ''infeksion seksualisht të transmetueshëm'' që nga viti 1999.<ref name="WHO2003Term">{{Cite book|last=Organization|first=World Health|title=Guidelines for the management of sexually transmitted infections|date=2003|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=978-92-4-154626-3|page=vi|url=http://applications.emro.who.int/aiecf/web79.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208104249/http://applications.emro.who.int/aiecf/web79.pdf|archivedate=2014-12-08}}</ref> Zyrtarët e [[Shëndeti publik|shëndetit publik]] fillimisht e prezantuan termin ''infeksion seksualisht të transmetueshëm'', të cilin klinikantët gjithnjë e më shumë po e përdorin përkrah termin termin ''sëmundje seksualisht e transmetueshme,'' në mënyrë që ta dallojnë atë nga i pari.<ref>{{Cite book|last=K. Madhav Naidu|title=Community Health Nursing|publisher=Gyan Publishing House (2010)|chapter=Epidemiology and Management|page=248}}</ref> == Parandalim == Strategjitë për zvogëlimin e rrezikut të IST përfshijnë: vaksinimin, monogaminë e ndërsjellë, zvogëlimin e numrit të partnerëve seksual dhe abstenencën.<ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/std/prevention/default.htm|title=How You Can Prevent Sexually Transmitted Diseases|date=31 mars 2016|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|accessdate=13 dhjetor 2017}}</ref> Këshillimi i sjelljes për të gjithë adoleshentët aktivë seksualë dhe për të rriturit që kanë rrezik më të madh.<ref>{{Cito web|title=Draft Recommendation Statement: Sexually Transmitted Infections: Behavioral Counseling - US Preventive Services Task Force|url=https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/sexually-transmitted-infections-behavioral-counseling2|website=www.uspreventiveservicestaskforce.org|accessdate=19 dhjetor 2019|archive-date=19 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219004019/https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/sexually-transmitted-infections-behavioral-counseling2|url-status=dead}}</ref> Një këshillim i tillë ndërveprues, i cili mund të jetë intensiv i burimeve, drejtohet në rrezikun e një personi, situatat në të cilat paraqitet rreziku dhe përdorimin e strategjive të personalizuara për përcaktimin e qëllimeve.<ref name="cdc2015">{{Cite journal|last=Workowski|first=K. A|last2=Bolan|first2=G. A|last3=Centers for Disease Control Prevention|year=2015|title=Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2015|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr6403a1.htm|journal=Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=64|issue=RR-03|pages=1–137|pmc=5885289|pmid=26042815}}</ref> Mënyra më efektive për të parandaluar transmetimin seksual të IST është shmangia e kontaktit me pjesët e trupit ose lëngjet që mund të çojnë në transferim me një partner të infektuar. Jo të gjitha aktivitetet seksuale përfshijnë kontaktin: cybersex, phonesex ose [[masturbimi]] nga distanca janë metoda për të shmangur kontaktin. Përdorimi i duhur i prezervativëve zvogëlon kontaktin dhe rrezikun. Edhe pse një prezervativ është efektiv në kufizimin e ekspozimit, disa sëmundje të transmetimit mund të ndodhin edhe me një prezervativ.<ref>{{Cito web|last=Villhauer|first=Tanya|title=Condoms Preventing HPV?|publisher=University of Iowa Student Health Service/Health Iowa|date=2005-05-20|url=http://www.uistudenthealth.com/question/default.aspx?q=738|accessdate=2009-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100314084306/http://www.uistudenthealth.com/question/default.aspx?q=738|archivedate=14 mars 2010}}</ref> Të dy partnerët mund të testohen për IST përpara se të fillojnë kontaktin seksual, ose para se të rifilloni kontaktin nëse partneri është i angazhuar në kontakt me dikë tjetër. Shumë infeksione nuk janë të zbulueshme menjëherë pas ekspozimit, kështu që duhet të lejohet kohë e mjaftueshme midis ekspozimeve të mundshme dhe testimit që testet të jenë të sakta. Disa IST, veçanërisht disa viruse të vazhdueshme si HPV, mund të jenë të pamundura për tu zbuluar.   Disa lehtësira trajtimi përdorin komplete të testit në shtëpi dhe e bëjnë personin të kthejë testin për ndjekje. Pajisjet e tjera inkurajojnë me forcë që ata të infektuar më parë të kthehen për të siguruar që infeksioni është eliminuar. Strategjitë e reja për të nxitur riprovimin kanë qenë përdorimi i mesazheve me tekst dhe email si kujtesë. Këto lloje të kujtuesve përdoren tani përveç thirrjeve telefonike dhe letrave.<ref name="DesaiWoodhall2015">{{Cite journal|last=Desai|first=Monica|last2=Woodhall|first2=Sarah C|last3=Nardone|first3=Anthony|last4=Burns|first4=Fiona|last5=Mercey|first5=Danielle|last6=Gilson|first6=Richard|year=2015|title=Active recall to increase HIV and STI testing: A systematic review|journal=Sexually Transmitted Infections|volume=91|issue=5|pages=314–23|doi=10.1136/sextrans-2014-051930|pmid=25759476|doi-access=free}}</ref> Pas marrjes së një historie seksuale, një ofrues i kujdesit shëndetësor mund të inkurajojë uljen e rrezikut duke ofruar këshillime parandaluese. Këshillimi për parandalimin është më i efektshmi nëse ofrohet në mënyrë jojudgmentale dhe empatike të përshtatshme për kulturën, gjuhën, gjininë, orientimin seksual, moshën dhe nivelin e zhvillimit të personit. Këshillimi i parandalimit për IST zakonisht ofrohet për të gjithë adoleshentët aktivë seksualë dhe të gjithë të rriturit që kanë marrë një diagnozë, kanë pasur një IST në vitin e kaluar, ose kanë partnerë të shumtë seksi .<ref name="cdc2015">{{Cite journal|last=Workowski|first=K. A|last2=Bolan|first2=G. A|last3=Centers for Disease Control Prevention|year=2015|title=Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2015|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr6403a1.htm|journal=Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=64|issue=RR-03|pages=1–137|pmc=5885289|pmid=26042815}}</ref> === Vaksina === Vaksinat janë të disponueshme që mbrojnë kundër disa IST-ve virale, siç janë hepatiti A, hepatiti B dhe disa lloje të HPV .<ref>{{Cito web|url=https://www.cdc.gov/hepatitis/populations/msm.htm|title=Men Who Have Sex with Men {{!}} Populations and Settings {{!}} Division of Viral Hepatitis {{!}} CDC|date=31 maj 2015|website=www.cdc.gov|language=en-us|accessdate=2017-12-13}}</ref> Vaksinimi para fillimit të kontaktit seksual këshillohet të sigurojë mbrojtje maksimale. Zhvillimi i vaksinave për të mbrojtur kundër gonorresë është në vazhdim.<ref name="BaardaSikora2015">{{Cite journal|last=Baarda|first=Benjamin I|last2=Sikora|first2=Aleksandra E|year=2015|title=Proteomics of Neisseria gonorrhoeae: The treasure hunt for countermeasures against an old disease|journal=Frontiers in Microbiology|volume=6|pages=1190|doi=10.3389/fmicb.2015.01190|pmc=4620152|pmid=26579097}}</ref> === Prezervativët === Prezervativët sigurojnë mbrojtje vetëm kur përdoren siç duhet si pengesë, dhe vetëm për dhe nga zona që ata mbulojnë. Zonat e pambuluara janë akoma të ndjeshme për shumë IST.   Në rastin e HIV, rrugët e transmetimit seksual pothuajse gjithmonë përfshijnë penisin, pasi HIV nuk mund të përhapet përmes lëkurës së pa thyer; Prandaj, mbrojtja e duhur e penisit me një prezervativ të veshur siç duhet nga vagina ose anusi ndalon në mënyrë efektive transmetimin e HIV. Një lëng i infektuar në lëkurën e thyer transmetuar drejtpërdrejt nga HIV nuk do të konsiderohet "seksualisht i transmetueshëm", por ende mund të shfaqet teorikisht gjatë kontaktit seksual. Kjo mund të shmanget thjesht duke mos u përfshirë në kontakte seksuale kur paraqitni plagë të hapura dhe gjakderdhëse.   STI-t e tjera, madje edhe infeksionet virale, mund të parandalohen me përdorimin e prezervativëve të latex, poliuretani ose polisoprene si një pengesë. Disa mikroorganizma dhe viruse janë mjaft të vogla për të kaluar nëpër poret në prezervativët natyralë të lëkurës, por janë akoma shumë të mëdha për të kaluar nëpër prezervativë lateksi ose sintetikë.   Përdorimi i duhur i prezervativit mashkull përfshin:   * Mos e vendosni prezervativin shumë të shtrënguar në majë duke lënë {{Convert|1.5|cm|1}} dhomë për derdhje . Vendosja e prezervativit shumë fort mund dhe shpesh çon në dështim. * Veshja e prezervativit tepër e lirshme mund të mposhtë pengesën * Shmangia e përmbysjes ose derdhjes së një prezervativi të veshur dikur, nëse ka ejakuluar në të apo jo. * Nëse një përdorues përpiqet të zhbllokojë prezervativin, por e kupton se e kanë atë në anën e gabuar, atëherë ky prezervativ mund të mos jetë efektiv * Kini kujdes me prezervativin nëse e përdorni me thonj të gjatë. * Shmangia e përdorimit të lubrifikantëve me bazë vaji (ose ndonjë gjë me vajin në të) me prezervativët latex, pasi vaji mund të hajë vrima në to. * Përdorimi i prezervativëve me aromë vetëm për seks oral, pasi sheqeri në aromatizues mund të çojë në infeksione të majave nëse përdoret për të depërtuar. Për të mbrojtur më mirë veten dhe partnerin nga IST, prezervativi i vjetër dhe përmbajtja e tij duhet të trajtohen si infektive dhe asgjësimin siç duhet. Një prezervativ i ri përdoret për secilin akt marrëdhënieje, pasi përdorimi i shumëfishtë rrit mundësinë e thyerjes, duke mposhtur efektivitetin si një pengesë.   Në rast të prezervativëve femra, pajisja përbëhet nga dy unaza, një në secilën pjesë të terminalit. Unaza më e madhe duhet të përshtatet snugly mbi qafën e mitrës dhe unaza më e vogël mbetet jashtë vaginës, duke mbuluar vulvën. Ky sistem siguron një mbrojtje të organit gjenital të jashtëm.<ref name="femenine condon">{{Cito web|last=Planned Parenthood|title=Condón femenino|url=https://www.plannedparenthood.org/es/temas-de-salud/anticonceptivos/condon-femenino}}</ref> === Tjetër === Kapaku u zhvillua pas diafragmës së qafës së mitrës. Të dy mbulojnë qafën e mitrës dhe ndryshimi kryesor midis diafragmës dhe kapakut është se kjo e fundit duhet të përdoret vetëm një herë, duke përdorur një të ri në çdo akt seksual. Diafragma, megjithatë, mund të përdoret më shumë se një herë. Këto dy pajisje mbrojnë pjesërisht nga IST (nuk mbrojnë nga HIV).<ref>{{Cito web|url=http://www.mscbs.gob.es/campannas/campanas10/embarazoescosade2/metodos-anticonceptivos.jsp|website=métodos contraceptivos y de prevención de las ITS|accessdate=18 nëntor 2018|title=Mto2 anticonceptivos y de prevencin de ITS &#124; Es cosa de 2. Campaa prevencin embarazos no deseados}}</ref> Studiuesit kishin shpresuar se nonoxynol-9, një mikrobicid vaginal do të ndihmojë në uljen e rrezikut të IST. Sidoqoftë, gjykimet e kanë parë të paefektshme<ref>{{Cite journal|last=Wilkinson|first=David|last2=Ramjee|first2=Gita|last3=Tholandi|first3=Maya|last4=Rutherford|first4=George W|year=2002|title=Nonoxynol-9 for preventing vaginal acquisition of sexually transmitted infections by women from men|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD003939|doi=10.1002/14651858.CD003939|pmid=12519623|pmc=11801786}}</ref> dhe kjo mund t'i bëjë gratë në një rrezik më të lartë të infeksionit HIV. Ekzistojnë disa prova që mikrobicidet vaginale të tenofovirit mund të zvogëlojnë rrezikun e IST në gratë, por nuk ka prova të mjaftueshme për të qenë të sigurt për efektivitetin e tyre.<ref>{{Cite journal|last=Obiero|first=J|last2=Mwethera|first2=PG|last3=Wiysonge|first3=CS|date=13 qershor 2012|title=Topical microbicides for prevention of sexually transmitted infections.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=6|pages=CD007961|doi=10.1002/14651858.CD007961.pub2|pmid=22696373}}</ref> == Ekzaminimi == Grupmoshat specifike, personat që marrin pjesë në sjellje seksuale të rrezikshme, ose ato që kanë kushte të caktuara shëndetësore mund të kërkojnë kontrollim. CDC rekomandon që gratë aktive seksuale nën moshën 25 vjeç dhe ato mbi 25 vjeç në rrezik duhet të kontrollohen për klamidia dhe gonorrea çdo vit. Koha të përshtatshme për shqyrtim janë gjatë ekzaminimeve të rregullta të legenit dhe vlerësimeve të parathënies.<ref name="Gavin2014">{{Cite journal|last=Gavin|first=L|last2=Moskosky|first2=S|last3=Carter|first3=M|last4=Curtis|first4=K|last5=Glass|first5=E|last6=Godfrey|first6=E|last7=Marcell|first7=A|last8=Mautone-Smith|first8=N|last9=Pazol|first9=K|year=2014|title=Providing quality family planning services: Recommendations of CDC and the U.S. Office of Population Affairs|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr6304a1.htm|journal=MMWR. Recommendations and Reports|volume=63|issue=RR-04|pages=1–54|pmid=24759690}}</ref> Testet e amplifikimit të acidit nukleik janë metoda e rekomanduar e diagnostikimit për gonorrea dhe klamidia. Kjo mund të bëhet ose në urinë si në burra ashtu edhe në gra, në shtupë vaginale ose të qafës së mitrës tek gratë, ose në shtupë uretrale tek burrat.<ref name="USPSTF2014">{{Cito web|title=Screening for Chlamydia and Gonorrhea: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement|url=http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/draftrec2.htm#ref5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009221035/http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/draftrec2.htm#ref5|archivedate=9 tetor 2011|website=USPSTF|accessdate=29 prill 2014}}</ref> Ekzaminimi mund të kryhet: * për të vlerësuar praninë e infeksionit dhe parandalimin e infertilitetit tubal tek gratë * gjatë vlerësimit fillestar para trajtimit të infertilitetit * për të identifikuar infeksionin HIV * për burrat që bëjnë seks me burra * për ata që mund të jenë ekspozuar ndaj hepatitit C * për HCV<ref name="USPSTF2014">{{Cito web|title=Screening for Chlamydia and Gonorrhea: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement|url=http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/draftrec2.htm#ref5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009221035/http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/draftrec2.htm#ref5|archivedate=9 tetor 2011|website=USPSTF|accessdate=29 prill 2014}}</ref> == Menaxhimi == Në rastin e përdhunimit, personi mund të trajtohet në mënyrë profilaktike me antibiotikë. Një opsion për trajtimin e partnerëve të pacientëve ( raste indeksi ) të diagnostikuara me klamidia ose gonorre është terapia partnere e dorëzuar nga pacienti, e cila është praktika klinike e trajtimit të partnerëve seksualë të rasteve të indeksit duke siguruar receta ose ilaçe që pacienti të marrë për të partneri pa ofruesin e kujdesit shëndetësor që së pari ekzaminon partnerin. [ ka nevojë për azhurnim ] == Epidemiologjia == [[Skeda:STDs_excluding_HIV_world_map_-_DALY_-_WHO2004.svg|parapamje| Vite me jetë të standardizuara nga mosha, të rregulluara nga paaftësia për STD ( ''pa HIV'' ) për 100,000 banorë në 2004.<ref>{{Cito web|url=http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html|title=WHO Disease and injury country estimates|year=2004|website=World Health Organization|accessdate=11 nën 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091111101009/http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html|archivedate=2009-11-11}}</ref> {{Col-begin}} {{Col-break}} {{Legend|#b3b3b3|no data}} {{Legend|#ffff65|<&nbsp;60}} {{Legend|#fff200|60–120}} {{Legend|#ffdc00|120–180}} {{Legend|#ffc600|180–240}} {{Legend|#ffb000|240–300}} {{Legend|#ff9a00|300–360}} {{Col-break}} {{Legend|#ff8400|360–420}} {{Legend|#ff6e00|420–480}} {{Legend|#ff5800|480–540}} {{Legend|#ff4200|540–600}} {{Legend|#ff2c00|600–1000}} {{Legend|#cb0000|>&nbsp;1000}} {{Col-end}}]] [[Skeda:STDs excluding HIV world map-Deaths per million persons-WHO2012.svg|parapamje| IST (duke përjashtuar HIV) vdekjet për milion njerëz në 2012  ]] Në vitin 2008, u vlerësua se 500 milion njerëz ishin të infektuar ose me sifilis, gonorre, klamidia ose trichomoniasis.<ref name="WHO2014">{{Cito web|title=Sexually transmitted infections (STIs) Fact sheet N°110|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|website=who.int|accessdate=30 nëntor 2014|date=nëntor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/|archivedate=25 nëntor 2014}}</ref> Të paktën një 530 shtesë &nbsp; milion njerëz kanë herpes gjenital dhe 290 &nbsp; milion gra kanë papillomavirus njerëzor. IST përveç HIV-it rezultoi në 142,000 vdekje në 2013.<ref name="GBD2013">{{Cite journal|last=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators|date=17 dhjetor 2014|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–71|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|pmc=4340604|pmid=25530442}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara kishte 19 milion raste të reja të infeksioneve seksualisht të transmetueshme në 2010.<ref name="CDC2012Cases">{{Cito web|title=STD Trends in the United States: 2010 National Data for Gonorrhea, Chlamydia, and Syphilis|url=https://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|accessdate=15 shtator 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120909055432/http://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|archivedate=9 shtator 2012}}</ref> Në vitin 2010, 19 &nbsp; milion raste të reja të infeksioneve seksualisht të transmetueshme kanë ndodhur në gratë në Shtetet e Bashkuara.<ref name="Women2017">{{Cito web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections|title=Sexually transmitted infections|website=womenshealth.gov|language=en|accessdate=2017-12-08|date=2017-02-22}}{{PD-notice}}</ref> Një studim i CDC i vitit 2008 zbuloi se 25-40% e vajzave adoleshente në Sh.B.A kanë një sëmundje seksualisht të transmetueshme. Nga një popullsi prej gati 295.270,000 njerëz<ref>{{Cito web|title=State Health Facts|url=https://www.kff.org/other/state-indicator/distribution-by-age/?dataView=1&currentTimeframe=10&sortModel=%7B%22colId%22:%22Location%22,%22sort%22:%22asc%22%7D|website=KFF.org|publisher=Kaiser Family Foundation|accessdate=8 shkurt 2020}}</ref> kishte 110 milion raste të reja dhe ekzistuese të tetë infeksioneve seksualisht të transmetueshme.<ref>{{Cito web|last=Gholipour|first=Bahar|title=Hidden STD Epidemic: 110 Million Infections in the US|url=https://www.livescience.com/48100-sexually-transmitted-infections-50-states-map.html|website=Live Science|publisher=Future US, Inc|accessdate=8 shkurt 2020}}</ref> Mbi 400,000 infeksione seksualisht të transmetueshme u raportuan në Angli në vitin 2017, afërsisht njëjtë si në vitin 2016, por pati më shumë se 20% rritje në rastet e konfirmuara të gonorresë dhe sifilisit. Që nga viti 2008 rastet e sifilizit janë rritur me 148%, nga 2,874 në 7,137, kryesisht në mesin e burrave që bëjnë seks me burra. Numri i rasteve të para të lythave gjenitale në 2017 në mesin e vajzave të moshës 15-17 vjeç ishte vetëm 441, 90% më pak se në 2009 - i atribuohet programit kombëtar të imunizimit të virusit papilloma njerëzore.<ref>{{Cite news|url=https://www.pharmaceutical-journal.com/20204963.article|title=Over 400,000 sexually transmitted infections reported in England in 2017, PHE report reveals|date=6 qershor 2018|access-date=30 gusht 2018|publisher=Pharmaceutical Journal|archive-date=30 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830210234/https://www.pharmaceutical-journal.com/20204963.article|url-status=dead}}</ref> [[HIV/AIDS|SIDA]] është ndër shkaqet kryesore të vdekjes në Afrikën Sub-Sahariane të ditëve të sotme.<ref>{{Cito web|last=UNAIDS, [[World Health Organization|WHO]]|date=dhjetor 2007|title=2007 AIDS epidemic update|url=http://data.unaids.org/pub/EPISlides/2007/2007_epiupdate_en.pdf|accessdate=2008-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080527201701/http://data.unaids.org/pub/EPISlides/2007/2007_epiupdate_en.pdf|archivedate=2008-05-27}}</ref> HIV / AIDS transmetohet kryesisht përmes marrëdhënieve seksuale të pambrojtura. Më shumë se 1.1 milion njerëz janë duke jetuar me HIV / AIDS në Shtetet e Bashkuara, dhe kjo ndikon në mënyrë disproporcionale afrikano-amerikanët . Hepatiti B gjithashtu konsiderohet një sëmundje seksualisht e transmetueshme sepse mund të përhapet përmes kontaktit seksual. Normat më të larta gjenden në Azi dhe Afrikë dhe normat më të ulëta janë në Amerikë dhe Evropë. Përafërsisht dy miliardë njerëz në të gjithë botën janë infektuar nga virusi i hepatitit B.<ref>{{Cito web|title=World Hepatitis Day 2012|url=http://www.who.int/csr/disease/hepatitis/world_hepatitis_day/en/|publisher=WHO|date=2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023233019/http://www.who.int/csr/disease/hepatitis/world_hepatitis_day/en/|archivedate=2012-10-23}}</ref> == Historia == [[Skeda:Syphilis false shame and fear may destroy your future.png|parapamje| Vitet 1930 poster Administrimi i Progresit ]] Shpërthimi i parë evropian i regjistruar mirë i asaj që tani njihet si sifiliz ndodhi në 1494 kur ajo shpërtheu midis trupave franceze që rrethuan [[Napoli|Napolin]] në Luftën Italiane të 1494–98.<ref name="Scars_of_Venus">{{Cite book|last=Oriel, J.D.|title=The Scars of Venus: A History of Venereology|location=London|publisher=Springer-Verlag|year=1994|isbn=978-3-540-19844-4}}</ref> Sëmundja mund të ketë origjinën nga Shkëmbimi Kolumbian.<ref>{{Cite journal|last=Harper|first=Kristin N|last2=Ocampo|first2=Paolo S|last3=Steiner|first3=Bret M|last4=George|first4=Robert W|last5=Silverman|first5=Michael S|last6=Bolotin|first6=Shelly|last7=Pillay|first7=Allan|last8=Saunders|first8=Nigel J|last9=Armelagos|first9=George J|year=2008|title=On the Origin of the Treponematoses: A Phylogenetic Approach|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|volume=2|issue=1|pages=e148|doi=10.1371/journal.pntd.0000148|pmc=2217670|pmid=18235852}}</ref> Nga Napoli, sëmundja përfshiu të gjithë [[Evropa|Evropën]], duke vrarë më shumë se pesë milion njerëz.<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/news/technology/study-traces-origins-of-syphilis-in-europe-to-new-world-1.717866|title=Study traces origins of syphilis in Europe to New World|last=CBC News Staff|date=janar 2008|access-date=2014-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017033055/http://www.cbc.ca/news/technology/study-traces-origins-of-syphilis-in-europe-to-new-world-1.717866|archive-date=2013-10-17}}</ref> Si Jared Diamond e përshkruan atë "[W] sifilizi Hen është parë definitivisht regjistruar në Evropë në 1495, e saj pustules shpesh të mbuluara të trupit nga koka deri në gjunjë, mishi shkaktuar të bjerë nga fytyrat e njerëzve, dhe çoi në vdekjen brenda disa muajve, "duke e bërë atë shumë më fatale sesa sot. Diamanti përfundon, "''' y 1546, sëmundja kishte evoluar në sëmundje me simptoma aq të njohura për ne sot".<ref name="Diamond1">{{Cite book|last=Diamond|first=Jared|author-link=Jared Diamond|year=1997|title=Guns, Germs and Steel|url=https://archive.org/details/gunsgermssteelfa0000diam|location=New York|publisher=W.W. Norton|page=[https://archive.org/details/gunsgermssteelfa0000diam/page/210 210]|isbn=978-84-8306-667-6}}</ref> Gonorrhoeae është regjistruar të paktën deri në 700 vjet më parë dhe shoqërohet me një rreth në Paris, i njohur më parë si "Le Clapiers". Këtu mund të gjendeshin prostitutat në atë kohë.<ref name="BaardaSikora2015">{{Cite journal|last=Baarda|first=Benjamin I|last2=Sikora|first2=Aleksandra E|year=2015|title=Proteomics of Neisseria gonorrhoeae: The treasure hunt for countermeasures against an old disease|journal=Frontiers in Microbiology|volume=6|pages=1190|doi=10.3389/fmicb.2015.01190|pmc=4620152|pmid=26579097}}</ref> [[Skeda:SheMayLookCleanBut.jpg|majtas|parapamje| Posteri i propagandës amerikane në shënjestër të ushtarakëve të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore i]] bëri thirrje patriotizmit të tyre duke i nxitur ata të mbroheshin. Teksti në fund të posterit lexon, "Ju nuk mund të rrahni [[Fuqitë e Boshtit|boshtin]] nëse merrni VD." ]] Para shpikjes së ilaçeve moderne, sëmundjet seksualisht të transmetueshme ishin përgjithësisht të pashërueshme, dhe trajtimi ishte i kufizuar në trajtimin e simptomave të sëmundjes. Spitali i parë vullnetar për sëmundje veneriane u themelua në vitin 1746 në London Lock Hospital . Trajtimi nuk ishte gjithmonë vullnetar: në gjysmën e dytë të shekullit XIX, Aktet e Sëmundjeve ngjitëse u përdorën për të arrestuar prostitutat e dyshuara. Në 1924, një numër shtetesh përfunduan Marrëveshjen e Brukselit, me anë të së cilës shtetet ranë dakord të ofrojnë trajtim mjekësor falas ose me kosto të ulët në porte për detarë tregtarë me sëmundje veneriane. Trajtimi i parë efektiv për një sëmundje seksualisht të transmetueshme ishte salvarsan, një trajtim për sifilizin. Me zbulimin e antibiotikëve, një numër i madh i sëmundjeve seksualisht të transmetueshme u bënë lehtësisht të kurueshme, dhe kjo, e kombinuar me fushata efektive të shëndetit publik kundër IST-së, çuan në një perceptim publik gjatë viteve 1960 dhe 1970 se ato kanë pushuar së qeni një kërcënim serioz mjekësor.   Gjatë kësaj periudhe, u njoh rëndësia e gjurmimit të kontaktit në trajtimin e IST. Duke gjurmuar partnerët seksualë të personave të infektuar, duke i testuar ata për infeksione, duke trajtuar të infektuarit dhe duke gjetur kontaktet e tyre nga ana tjetër, klinikat e IST mund të shtypnin në mënyrë efektive infeksionet në popullatën e përgjithshme.   Në vitet 1980, herpesi gjenital i parë dhe më pas [[HIV/AIDS|AIDS]] u shfaqën në vetëdijen publike si sëmundje seksualisht të transmetueshme, të cilat nuk mund të kuroheshin nga mjekësia moderne. SIDA në veçanti ka një periudhë të gjatë asimptomatike — gjatë së cilës koha [[HIV]] (virusi i imunitetit të njeriut, i cili shkakton SIDA) mund të përsëritet dhe sëmundja mund të transmetohet te të tjerët — pasuar nga një periudhë simptomatike, e cila çon me shpejtësi deri në vdekje nëse nuk mjekohet. HIV / AIDS hyri në Shtetet e Bashkuara nga Haiti në rreth 1969.<ref>{{Cite journal|last=Gilbert|first=M. T. P|last2=Rambaut|first2=A|last3=Wlasiuk|first3=G|last4=Spira|first4=T. J|last5=Pitchenik|first5=A. E|last6=Worobey|first6=M|year=2007|title=The emergence of HIV/AIDS in the Americas and beyond|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=104|issue=47|pages=18566–70|bibcode=2007PNAS..10418566G|doi=10.1073/pnas.0705329104|pmc=2141817|pmid=17978186}}</ref> Njohja se SIDA kërcënoi një [[Pandemia|pandemi]] globale çoi në fushata të informimit publik dhe zhvillimin e trajtimeve që lejojnë SIDA të menaxhohet duke shtypur përsëritjen e HIV për sa më gjatë të jetë e mundur. Gjurmimi i kontakteve vazhdon të jetë një masë e rëndësishme, edhe kur sëmundjet janë të pashërueshme, pasi ndihmon në mbajtjen e infeksionit. {{Clear}} == Bimët == * ''Microbotryum violaceum'' është një IST në një bimë e shkaktuar nga një kërpudhat smut dhe infekton speciet bimore ''Silene latifolia'' . Kjo kërpudhat e butë përhapet nga polenizuesit, ku poleni është gameta mashkullore në bimë, kjo është arsyeja pse ''M. violaceum'' përmendet si IST. Gjithashtu sterilizon bimët që infekton, pavarësisht seksit.<ref>{{Cite journal|last=Kaltz|first=Oliver|last2=Shykoff|first2=Jacqui A|year=2001|title=Male and female ''Silene latifolia'' plants differ in per-contact risk of infection by a sexually transmitted disease|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-ecology_2001-02_89_1/page/99|journal=Journal of Ecology|volume=89|issue=1|pages=99–109|doi=10.1046/j.1365-2745.2001.00527.x|jstor=3072122}}</ref> == Referime == <references group="" responsive="1"></references> == Linqe te jashtme == <br /> [[Skeda:Wikidata link.PNG|alt=link to Wikidata item|djathtas|frameless]] * {{Commons category-inline|Sexually transmitted diseases and disorders}} * {{Dmoz|Health/Reproductive_Health/Sexually_Transmitted_Diseases/}} * [https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/rr5912a1.htm Udhëzime për trajtimin e sëmundjeve seksuale të transmetuara nga CDC, 2010] * [http://www.dermnet.com/moduleIndex.cfm?moduleID=16 Biblioteka STD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721235135/http://www.dermnet.com/moduleIndex.cfm?moduleID=16 |date=21 korrik 2010 }} në Dermnet * [http://www.unfpa.org/rh/stis.htm UNFPA: Prishja e ciklit të infeksioneve seksualisht të transmetueshme] në [[United Nation Fund for Population|UNFPA]] * [http://www.stdsincolor.com/ STD me ngjyra: Faktet dhe Fotot e Sëmundjeve Transmetuese Seksualisht] * [http://wonder.cdc.gov/std.html CDC] : Sëmundjet seksualisht të transmetueshme në SH.B.A. [[Kategoria:Sëmundje dhe infeksione seksualisht të transmetueshme]] [[Kategoria:Transmetim i sëmundjes]] [[Kategoria:Mikoplazmë]] lue8gekkwlixuqpeolx6y23g2gx1a4u Diskutim:Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura 1 289261 2982168 2978965 2026-05-19T04:24:01Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura/Arkivi 1]] 2982168 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 58i4wh1apqrlw9mmn5wty5w9ry0adye Diskutim:Zlatan Ibrahimović/Arkivi 1 1 291946 2982137 2893320 2026-05-19T04:16:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Zlatan Ibrahimović]] 2982137 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Zlatan Ibrahimović]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997632 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090208170223/http://mff.se/himmelsblatt/historien.asp te http://www.mff.se/himmelsblatt/historien.asp Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 12:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2040301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.telegrafi.com/sport/ibra-e-cavani-i-sjellin-pike-te-reja-psg-se-5-0-47735.html *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131025005916/http://www.telegrafi.com/sport/psg-e-ibras-fundos-anderlechtin-5-0-47854.html për lidhjen http://www.telegrafi.com/sport/psg-e-ibras-fundos-anderlechtin-5-0-47854.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/ibrahimovic-rekordmen-ndaj-estonise/ Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 18:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048516 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090208170223/http://mff.se/himmelsblatt/historien.asp për lidhjen http://www.mff.se/himmelsblatt/historien.asp. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.telegrafi.com/sport/ibra-e-cavani-i-sjellin-pike-te-reja-psg-se-5-0-47735.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131025005916/http://www.telegrafi.com/sport/psg-e-ibras-fundos-anderlechtin-5-0-47854.html për lidhjen http://www.telegrafi.com/sport/psg-e-ibras-fundos-anderlechtin-5-0-47854.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/ibrahimovic-rekordmen-ndaj-estonise/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 14:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2072727 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090208170223/http://mff.se/himmelsblatt/historien.asp për lidhjen http://www.mff.se/himmelsblatt/historien.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/ibrahimovic-rekordmen-ndaj-estonise/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 shkurt 2020 12:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2078689 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924012727/http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090208170223/http://mff.se/himmelsblatt/historien.asp për lidhjen http://www.mff.se/himmelsblatt/historien.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/ibrahimovic-rekordmen-ndaj-estonise/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 shkurt 2020 09:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2083399 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924012727/http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090208170223/http://mff.se/himmelsblatt/historien.asp për lidhjen http://www.mff.se/himmelsblatt/historien.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/ibrahimovic-rekordmen-ndaj-estonise/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081108014557/http://www.zlatan.net/ për lidhjen http://www.zlatan.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 mars 2020 19:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2104977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924012727/http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080311174608/http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081108014557/http://www.zlatan.net/ për lidhjen http://www.zlatan.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2020 22:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2120202 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924012727/http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080311174608/http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://om13fcs.com/category/ligue-francaise-professionnel/union-des-journalistes-de-sport-en-france/trophee-du-meilleur-homme-du-match/2014-2015-zlatan-ibrahimovic/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 maj 2020 08:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2132216 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924012727/http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fcwc/2009/PDF/FCWC_2009_SquadLists_BAR.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802024544/http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article96251/raquoRosenberg---for-mig-ar-han-hogerbacklaquo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200507145817/https://www.juventus.com/media/native/investor-relations-docs/english/price-sensitive-press-releases/2004-2005/comunicato%2031082004%20ibrahimovic_miccoli%20eng.pdf për lidhjen https://www.juventus.com/media/native/investor-relations-docs/english/price-sensitive-press-releases/2004-2005/comunicato%2031082004%20ibrahimovic_miccoli%20eng.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160423205628/http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf për lidhjen http://www.infostradasports.com/wp-content/uploads/2016/03/Preview-Champions-League-Round-of-16-First-leg-16-17-Feb.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080311174608/http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 korrik 2020 03:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172852 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.telegrafi.com/sport/ibra-e-cavani-i-sjellin-pike-te-reja-psg-se-5-0-47735.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://cms.gazetaexpress.com/sport/manchester-united-ne-cerekfinale-te-fa-cup-video-327036/?archive=1. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gazetamonitor.com/ibrahimovic-vjen-me-nje-deklarate-epike-pas-supergolit-te-shenuar-kunder-torontos/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://archive.koha.net/?id=6&l=84765. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140302071737/http://www.fifpro.org/en/award-history/fifpro-world-xi-2013 për lidhjen http://www.fifpro.org/en/award-history/fifpro-world-xi-2013. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304094135/http://www.sportpalmares.eu/-Trophees-UNFP-Oscars-du-foot-.html?lang=fr për lidhjen http://www.sportpalmares.eu/-Trophees-UNFP-Oscars-du-foot-.html?lang=fr. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190414193942/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/ për lidhjen https://www.fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190409090125/https://fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/ për lidhjen https://www.fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190409090134/https://fifpro.org/news/2016-world-11-the-reserve-teams/en/ për lidhjen https://www.fifpro.org/news/2016-world-11-the-reserve-teams/en/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190406020741/https://fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/ për lidhjen https://www.fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2021 00:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 14 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2182706 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190722154343/https://telesport.al/ibra-galaxy-7-vende-dhe-9-klube-ne-19-vite-karriere-te-gjigandit-suedez për lidhjen https://telesport.al/ibra-galaxy-7-vende-dhe-9-klube-ne-19-vite-karriere-te-gjigandit-suedez. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200329193422/https://www.islingtongazette.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-2-0-juventus-remembering-one-of-highbury-s-finest-european-nights-1-6583504 për lidhjen https://www.islingtongazette.co.uk/sport/football/arsenal/arsenal-2-0-juventus-remembering-one-of-highbury-s-finest-european-nights-1-6583504. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160307105506/http://www.footballitaliano.co.uk/p6_1_5146_van-basten-sees-himself-in-ibrahimovic.html për lidhjen http://www.footballitaliano.co.uk/p6_1_5146_van-basten-sees-himself-in-ibrahimovic.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190407203355/https://www.ligue1.com/ligue1/article/ibra-double-gives-psg-first-win.htm për lidhjen https://www.ligue1.com/ligue1/article/ibra-double-gives-psg-first-win.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190604120737/https://www.ligue1.com/ligue1/article/gignac-2-2-ibrahimovic.htm për lidhjen https://www.ligue1.com/ligue1/article/gignac-2-2-ibrahimovic.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190725133739/https://telesport.al/ibra-festival-malmo-pergatitet-per-rikthimin-e-djaloshit-te-preferuar/ për lidhjen https://telesport.al/ibra-festival-malmo-pergatitet-per-rikthimin-e-djaloshit-te-preferuar/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190725135103/https://telesport.al/ibrahimovic-vendos-nje-rekord-te-ri-me-paris-saint-germain/ për lidhjen https://telesport.al/ibrahimovic-vendos-nje-rekord-te-ri-me-paris-saint-germain/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190726161449/http://minuta90.com/ibra-largohet-me-rekord-nga-psg-thyen-edhe-nanten-e-shqiptareve/ për lidhjen http://minuta90.com/ibra-largohet-me-rekord-nga-psg-thyen-edhe-nanten-e-shqiptareve/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190722223546/https://www.gazetaexpress.com/sport-mourinho-e-nis-me-fitore-aventuren-te-unitedi-ibrahimovic-debuton-me-gol-video-239575/ për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport-mourinho-e-nis-me-fitore-aventuren-te-unitedi-ibrahimovic-debuton-me-gol-video-239575/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190722224237/https://www.gazetaexpress.com/sport-ibrahimovic-u-kerkon-falje-tifozeve-275876/ për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport-ibrahimovic-u-kerkon-falje-tifozeve-275876/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190603111914/https://telesport.al/ibrahimovic-rrefen-debutimin-ne-amerike-golat-ua-dedikoj-tifozeve/ për lidhjen https://telesport.al/ibrahimovic-rrefen-debutimin-ne-amerike-golat-ua-dedikoj-tifozeve/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141209111313/http://www.givemesport.com/196836-where-does-zlatan-ibrahimovic-rank-amongst-the-worlds-best-strikers për lidhjen http://www.givemesport.com/196836-where-does-zlatan-ibrahimovic-rank-amongst-the-worlds-best-strikers. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160422072540/http://www.101greatgoals.com/blog/chelsea-man-city-man-in-lequipes-most-hated-list-cristiano-ronaldo-zlatan-ibrahimovic-most-arrogant/ për lidhjen http://www.101greatgoals.com/blog/chelsea-man-city-man-in-lequipes-most-hated-list-cristiano-ronaldo-zlatan-ibrahimovic-most-arrogant/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200623041125/https://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/puskasaward/02/26/04/11/13_01_2014_puskas_results_neutral.pdf për lidhjen http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/puskasaward/02/26/04/11/13_01_2014_puskas_results_neutral.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2021 18:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2194585 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201020081328/http://www.zonalmarking.net/2011/06/08/sweden-5-0-finland-tactics-ibrahimovic/ për lidhjen http://www.zonalmarking.net/2011/06/08/sweden-5-0-finland-tactics-ibrahimovic/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shkurt 2021 19:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2196280 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190722231235/https://gazetablic.com/zyrtare-publikohet-lista-e-te-nominuarve-per-lojtarin-e-vitit-ne-angli-foto/ për lidhjen https://gazetablic.com/zyrtare-publikohet-lista-e-te-nominuarve-per-lojtarin-e-vitit-ne-angli-foto/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190723133851/https://gazetablic.com/ky-eshte-rekordi-radhes-ibrahimovic/ për lidhjen https://gazetablic.com/ky-eshte-rekordi-radhes-ibrahimovic/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182728/https://gazetablic.com/ibrahimovic-behet-kapiten-i-la-galaxy/ për lidhjen https://gazetablic.com/ibrahimovic-behet-kapiten-i-la-galaxy/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182755/https://gazetablic.com/ibrahimovic-shpallet-lojtari-muajit-ne-premierlige/ për lidhjen https://gazetablic.com/ibrahimovic-shpallet-lojtari-muajit-ne-premierlige/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2021 10:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2209452 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://sport.albeu.com/sport/ibra-nderron-fanelle-merr-numrin-10/97664/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 mars 2021 02:36 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2216230 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182732/http://illyriapress.com/zllatan-ibrahimovic-njeriu-titull-ka-fituar-12-kampionate-ne-14-vite/ për lidhjen http://illyriapress.com/zllatan-ibrahimovic-njeriu-titull-ka-fituar-12-kampionate-ne-14-vite/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2021 15:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2232214 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201008022834/https://www.fcinternews.it/rewinter/inter-roma-4-3-26082006-a-milano-e-pazza-inter-supercoppa-nerazzurra-145212 për lidhjen https://www.fcinternews.it/rewinter/inter-roma-4-3-26082006-a-milano-e-pazza-inter-supercoppa-nerazzurra-145212. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 korrik 2021 11:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2237785 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111119232358/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/ibrahimovic-set-to-take-legal-action-to-escape-from-juve-410436.html për lidhjen http://www.independent.co.uk/sport/football/european/ibrahimovic-set-to-take-legal-action-to-escape-from-juve-410436.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201020162024/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/does-psg-striker-zlatan-ibrahimovic-bottle-it-against-his-former-clubs-8557149.html për lidhjen https://www.independent.co.uk/sport/football/european/does-psg-striker-zlatan-ibrahimovic-bottle-it-against-his-former-clubs-8557149.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161009151754/http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/zlatan-ibrahimovic-hero-or-villain-8326321.html për lidhjen https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/zlatan-ibrahimovic-hero-or-villain-8326321.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 gusht 2021 09:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2238066 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140227034154/http://www.independent.co.uk/sport/ibrahimovic-putting-boot-to-cassanos-head-goes-viral-on-youtube-twice-viral-video-spotlight-2282746.html për lidhjen http://www.independent.co.uk/sport/ibrahimovic-putting-boot-to-cassanos-head-goes-viral-on-youtube-twice-viral-video-spotlight-2282746.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 gusht 2021 08:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2243286 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070101082738/http://www.svenskfotboll.se/t2svff.aspx?p=28798 për lidhjen http://www.svenskfotboll.se/t2svff.aspx?p=28798&x=1&a=187027. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 gusht 2021 08:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2253346 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190715014938/https://www.mlssoccer.com/all-star/2019/rosters/mls-all-star-team për lidhjen https://www.mlssoccer.com/all-star/2019/rosters/mls-all-star-team. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 shtator 2021 09:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260636 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140901021138/http://www.theguardian.com/football/2014/aug/31/paris-saint-germain-st-etienne-ligue-1-match-report për lidhjen https://www.theguardian.com/football/2014/aug/31/paris-saint-germain-st-etienne-ligue-1-match-report. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20151214150642/http://www.corrieredellosport.it/calcio/calcio_estero/ligue_1/2012/08/23-260790/%C2%ABMessi+e+Ronaldo%3F+Nessuno+%C3%A8+come+Ibra%C2%BB për lidhjen http://www.corrieredellosport.it/calcio/calcio_estero/ligue_1/2012/08/23-260790/%C2%ABMessi+e+Ronaldo%3F+Nessuno+%C3%A8+come+Ibra%C2%BB. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080311174608/http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece për lidhjen http://sydsvenskan.se/sport/article270183.ece. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160617091645/https://www.idfa.nl/industry/tags/project.aspx?id=69e6ace1-ba64-4c8d-840b-31e0c581de74 për lidhjen https://www.idfa.nl/industry/tags/project.aspx?id=69e6ace1-ba64-4c8d-840b-31e0c581de74. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131213233307/http://www.rsssf.com/miscellaneous/esm-xi.html për lidhjen http://www.rsssf.com/miscellaneous/esm-xi.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131103212125/http://aia-figc.it/dettaglio.asp?ID=6050 për lidhjen http://www.aia-figc.it/dettaglio.asp?ID=6050. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150624042901/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/2013/01/27-242192/Gran+Gal%26%23224%3B+del+Calcio+Aic.+E%26apos%3B+Pirlo+il+migliore+del+2012 për lidhjen http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/2013/01/27-242192/Gran+Gal%26%23224%3B+del+Calcio+Aic.+E%26apos%3B+Pirlo+il+migliore+del+2012. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170227232252/http://cup.efl.com/news/article/2016-17/efl-cup-final-zlatan-ibrahimovic-manchester-uniteds-hero-3596134.aspx për lidhjen http://cup.efl.com/news/article/2016-17/efl-cup-final-zlatan-ibrahimovic-manchester-uniteds-hero-3596134.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 08:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2368794 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170903085621/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=252913/match=300111971/match-report.html për lidhjen https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=252913/match=300111971/match-report.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160612155520/http://www.fifa.com/news/y=2014/m=1/news=they-said-zlatan-ibrahimovic-2264886.html për lidhjen https://www.fifa.com/news/y=2014/m=1/news=they-said-zlatan-ibrahimovic-2264886.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 06:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371045 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200328202041/http://sport.albeu.com/sport/ibra-nderron-fanelle-merr-numrin-10/97664/ për lidhjen http://sport.albeu.com/sport/ibra-nderron-fanelle-merr-numrin-10/97664/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2021 13:54 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 10 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376259 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131029191244/http://www.jutarnji.hr/svoj-zivotni-put-opisao-u-knjizi--ja-sam-zlatan----bio-sam-problematican-tinejdzer-iz-kvarta--krao-bicikle-i-uzivao-u-tome---/1033118/ për lidhjen http://www.jutarnji.hr/svoj-zivotni-put-opisao-u-knjizi--ja-sam-zlatan----bio-sam-problematican-tinejdzer-iz-kvarta--krao-bicikle-i-uzivao-u-tome---/1033118/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200202064550/http://www.calcio.com/cronaca_partita/serie-a-2004-2005-brescia-calcio-juventus/ për lidhjen http://www.calcio.com/cronaca_partita/serie-a-2004-2005-brescia-calcio-juventus/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182532/http://www.calcio.com/profilo_giocatori/zlatan-ibrahimovic/ita-serie-a-2004-2005/juventus/3/ për lidhjen http://www.calcio.com/profilo_giocatori/zlatan-ibrahimovic/ita-serie-a-2004-2005/juventus/3/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200106042114/http://www.calcio.com/marcatori/ita-serie-a-2008-2009/ për lidhjen http://www.calcio.com/marcatori/ita-serie-a-2008-2009/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201019152326/https://www.goal.com/en-india/news/2176/serie-a/2011/03/14/2394402/milan-striker-zlatan-ibrahimovic-receives-three-match-ban për lidhjen https://www.goal.com/en-india/news/2176/serie-a/2011/03/14/2394402/milan-striker-zlatan-ibrahimovic-receives-three-match-ban. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190604120149/https://www.goal.com/en-gh/match/91749/paris-saint-germain-vs-dynamo-kiev/ për lidhjen https://www.goal.com/en-gh/match/91749/paris-saint-germain-vs-dynamo-kiev/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190722231822/https://gazetametro.net/ibrahimovic-e-refuzon-oferten-e-manchester-united/ për lidhjen https://gazetametro.net/ibrahimovic-e-refuzon-oferten-e-manchester-united/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190603115029/https://www.rtsh.al/lajme/ibrahimovic-firmos-3-goleshin-e-pare-ne-kampionatin-amerikan-te-futbollit/ për lidhjen https://www.rtsh.al/lajme/ibrahimovic-firmos-3-goleshin-e-pare-ne-kampionatin-amerikan-te-futbollit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160604194053/http://www.psg.fr/en/News/003001/Article/58558/Ibrahimovic-The-dream-becomes-reality për lidhjen http://www.psg.fr/en/News/003001/Article/58558/Ibrahimovic-The-dream-becomes-reality. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170118040042/http://lebuzz.eurosport.co.uk/viral/zlatan-ibrahimovic-named-first-eurosport-european-player-of-the-month-18521/ për lidhjen http://lebuzz.eurosport.co.uk/viral/zlatan-ibrahimovic-named-first-eurosport-european-player-of-the-month-18521/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 08:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448195 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201019141152/https://lexo.com.al/2020/07/29/ibrahimovic-shkelqen-ne-fitoren-e-milanit-kunder-sampdorias/ për lidhjen https://lexo.com.al/2020/07/29/ibrahimovic-shkelqen-ne-fitoren-e-milanit-kunder-sampdorias/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182732/https://en.as.com/en/2020/01/04/football/1578150235_897744.html për lidhjen https://en.as.com/en/2020/01/04/football/1578150235_897744.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2022 20:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2486747 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090802052837/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=30127&L=en për lidhjen http://www.inter.it/aas/news/reader?L=en&N=30127. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091223081411/http://www.goal.com/en/news/596/exclusive/2009/12/21/1702065/exclusive-fbk-balkan-to-receive-144000-fifa-solidarity për lidhjen http://goal.com/en/news/596/exclusive/2009/12/21/1702065/exclusive-fbk-balkan-to-receive-144000-fifa-solidarity. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 tetor 2022 03:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487902 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121018221206/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=23553&L=en për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2006/08/10/zlatan-ibrahimovic-signs-for-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110914100745/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=30072&L=en&IDINI=30088 për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/10/19/serie-a-roma-0-4-inter.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2022 07:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 15 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2490234 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182534/https://www.inter.it/en/news/2006/09/12/sporting-edge-inter-in-lisbon.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2006/09/12/sporting-edge-inter-in-lisbon.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182539/https://www.inter.it/en/news/2006/10/28/inter-win-derby-thriller.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2006/10/28/inter-win-derby-thriller.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201018210442/https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182539/https://www.inter.it/en/news/2007/10/2/champions-league-inter-2-0-psv-eindhoven.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2007/10/2/champions-league-inter-2-0-psv-eindhoven.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182548/https://www.inter.it/en/news/2008/05/18/serie-a-parma-0-2-inter-scudetto.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/05/18/serie-a-parma-0-2-inter-scudetto.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182554/https://www.inter.it/en/news/2008/10/4/serie-a-inter-2-1-bologna.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/10/4/serie-a-inter-2-1-bologna.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182558/https://www.inter.it/en/news/2008/11/15/serie-a-palermo-0-2-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/11/15/serie-a-palermo-0-2-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182608/https://www.inter.it/en/news/2008/11/15/ibrahimovic-two-important-goals.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/11/15/ibrahimovic-two-important-goals.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182611/https://www.inter.it/en/news/2008/12/14/serie-a-inter-4-2-chievo.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/12/14/serie-a-inter-4-2-chievo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182613/https://www.inter.it/en/news/2009/05/31/serie-a-inter-4-3-atalanta.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2009/05/31/serie-a-inter-4-3-atalanta.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182629/https://www.inter.it/en/news/2009/07/23/usa-09-ibra-returns-to-europe.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2009/07/23/usa-09-ibra-returns-to-europe.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182734/https://www.inter.it/en/news/2010/11/15/inter-milan-0-1-the-derby-goes-to-the-rossoneri.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2010/11/15/inter-milan-0-1-the-derby-goes-to-the-rossoneri.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182727/http://www.gazetadita.al/ibra-do-te-terhiqet-nga-kombetarja-pas-europianit/ për lidhjen http://www.gazetadita.al/ibra-do-te-terhiqet-nga-kombetarja-pas-europianit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161227131625/http://sport.sky.it/calcio-estero/2014/07/29/zlatan_ibrahimovic_gol_assist_stile_kung_fu.html për lidhjen http://sport.sky.it/calcio-estero/2014/07/29/zlatan_ibrahimovic_gol_assist_stile_kung_fu.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182747/http://www.vipsport.al/2019/07/ibra-thumbon-kampionatin-amerikan-ketu-jam-si-ferrari-mes-makinave-fiat/ për lidhjen http://www.vipsport.al/2019/07/ibra-thumbon-kampionatin-amerikan-ketu-jam-si-ferrari-mes-makinave-fiat/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2022 19:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2502939 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190724155750/http://shekulli.com.al/kualifikimi-historik-i-psg-se-bajerni-shkel-shaktarin/ për lidhjen http://shekulli.com.al/kualifikimi-historik-i-psg-se-bajerni-shkel-shaktarin/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2022 11:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2505575 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200105220309/http://russianfootballnews.com/barcelona-1-2-rubin-kazan-the-greatest-giant-killing-in-european-history/ për lidhjen http://russianfootballnews.com/barcelona-1-2-rubin-kazan-the-greatest-giant-killing-in-european-history/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2022 01:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2518539 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180813004555/https://histoiredupsg.fr/les-records-individuels për lidhjen https://histoiredupsg.fr/les-records-individuels. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 shkurt 2023 17:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2558203 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190724130301/https://www.espn.in/football/french-ligue-1/story/1977989/all për lidhjen https://www.espn.in/football/french-ligue-1/story/1977989/all. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171027232433/http://www.espn.co.uk/football/news/story/_/id/1218184/paris-saint-germain%27s-zlatan-ibrahimovic-has-ban-extended për lidhjen https://www.espn.co.uk/football/news/story/_/id/1218184/paris-saint-germain%27s-zlatan-ibrahimovic-has-ban-extended. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 qershor 2023 23:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562641 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111005204137/http://www.thespoiler.co.uk/index.php/2009/04/24/how-zlatan-ibrahimovic-nearly-joined-arsenal për lidhjen http://www.thespoiler.co.uk/index.php/2009/04/24/how-zlatan-ibrahimovic-nearly-joined-arsenal. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 qershor 2023 11:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2565389 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080618081141/http://www.zlatanibrahimovic.net/career/ për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.net/career/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210725122124/https://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/07/n090727107762.html për lidhjen http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/07/n090727107762.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 korrik 2023 20:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2594938 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141204193720/http://idrottsgalan.se/vinnare-2008/ për lidhjen http://idrottsgalan.se/vinnare-2008/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151118141319/http://idrottsgalan.se/vinnare-2010/ për lidhjen http://idrottsgalan.se/vinnare-2010/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151118131251/http://idrottsgalan.se/vinnare-2013/ për lidhjen http://idrottsgalan.se/vinnare-2013/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151118141313/http://idrottsgalan.se/vinnare-2015/ për lidhjen http://idrottsgalan.se/vinnare-2015/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shtator 2023 22:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2606928 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190723110117/https://www.gazetaere.com/zlatan-ibrahimovic-manchester-united-eshte-gati-te-beje-transferimin-e-katert-kete-vere/ për lidhjen https://www.gazetaere.com/zlatan-ibrahimovic-manchester-united-eshte-gati-te-beje-transferimin-e-katert-kete-vere/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 nëntor 2023 05:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2627627 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200919145719/https://www.hammarbyfotboll.se/aktuellt/nyheter/english-version-zlatan-ibrahimovic-invests-in-aeg-sweden-becomes-partner-of-hammarby-fotboll-ab/ për lidhjen https://www.hammarbyfotboll.se/aktuellt/nyheter/english-version-zlatan-ibrahimovic-invests-in-aeg-sweden-becomes-partner-of-hammarby-fotboll-ab/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 dhjetor 2023 05:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2657008 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182751/https://eduasportin.com/lajme/shume-njerez-nuk-i-besojne-por-mesoni-disa-te-verteta-qe-kane-ndodhur-ne-futboll/ për lidhjen https://eduasportin.com/lajme/shume-njerez-nuk-i-besojne-por-mesoni-disa-te-verteta-qe-kane-ndodhur-ne-futboll/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 prill 2024 14:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2669079 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200814084025/https://dugout.com/psg/zlatan-ibrahimovi-le-classique-top-scorer për lidhjen https://dugout.com/psg/zlatan-ibrahimovi-le-classique-top-scorer. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 qershor 2024 12:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2676752 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182651/https://sot.com.al/sport/ibrahimovi%C3%A7-ironizon-ekipin-e-murinjos-kisha-rreth-meje-11-f%C3%ABmij%C3%AB-ja-ironia-n%C3%AB-rrjetet-sociale për lidhjen https://sot.com.al/sport/ibrahimovi%C3%A7-ironizon-ekipin-e-murinjos-kisha-rreth-meje-11-f%C3%ABmij%C3%AB-ja-ironia-n%C3%AB-rrjetet-sociale. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190726161938/https://www.tring.al/news/sport/ibrahimovic-jep-lamtumiren-erdha-si-mbret-po-iki-si-legjende/ për lidhjen https://www.tring.al/news/sport/ibrahimovic-jep-lamtumiren-erdha-si-mbret-po-iki-si-legjende/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200825182559/https://sot.com.al/sport/ronaldo-ibrahimovi%C3%A7-3-2-portugalia-n%C3%AB-bot%C3%ABror-suedia-jasht%C3%AB për lidhjen https://sot.com.al/sport/ronaldo-ibrahimovi%C3%A7-3-2-portugalia-n%C3%AB-bot%C3%ABror-suedia-jasht%C3%AB. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 korrik 2024 07:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2683223 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201020090734/https://www.sportbible.com/football/news-take-a-bow-legends-zlatan-ibrahimovics-full-new-back-tattoo-is-on-another-level-20180121 për lidhjen https://www.sportbible.com/football/news-take-a-bow-legends-zlatan-ibrahimovics-full-new-back-tattoo-is-on-another-level-20180121. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2024 02:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2684310 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182746/https://lemonwire.com/2019/11/27/ae%CB%9Ca-betrayalae-malmo-fury-as-ibrahimovic-invests-in-hammarby/ për lidhjen https://lemonwire.com/2019/11/27/ae%CB%9Ca-betrayalae-malmo-fury-as-ibrahimovic-invests-in-hammarby/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2024 13:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2685894 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201018174715/http://www.mcalcio.com/l%E2%80%99equipe%E2%80%99s-best-11-soccer-players-of-2008/ për lidhjen http://www.mcalcio.com/l%E2%80%99equipe%E2%80%99s-best-11-soccer-players-of-2008/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 gusht 2024 10:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689543 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161227200035/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/179432.html për lidhjen http://en.espn.co.uk/football/sport/story/179432.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2024 23:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2694453 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201026033527/https://uk.reuters.com/article/soccer-champions-psg-ibrahimovic-idUKL3E8M7AHB20121107 për lidhjen http://uk.reuters.com/article/soccer-champions-psg-ibrahimovic-idUKL3E8M7AHB20121107. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shtator 2024 22:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2697128 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200921201134/https://thesefootballtimes.co/2019/07/23/juventus-calciopoli-and-a-year-in-serie-b/ për lidhjen https://thesefootballtimes.co/2019/07/23/juventus-calciopoli-and-a-year-in-serie-b/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 shtator 2024 04:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2700676 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080905001937/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article757217.ece për lidhjen http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article757217.ece. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 shtator 2024 10:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2703702 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/sweden-2001. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200124005531/http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/sweden-2001 për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/sweden-2001. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200605143621/http://www.zlatanibrahimovic.com/the_career/the_awards për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.com/the_career/the_awards. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.zlatanibrahimovic.com/official_news-2015_16/2016-01/08_january-zlatan-ligue-1-player-of-the-month. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2024 03:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2713620 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200605143717/http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/malmo-1999_01 për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/malmo-1999_01. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2024 18:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715686 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182701/http://edition.cnn.com/2006/SPORT/football/09/05/sweden.home/ për lidhjen http://edition.cnn.com/2006/SPORT/football/09/05/sweden.home/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 nëntor 2024 23:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2720292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011184512/https://www.dnevnik.ba/teme/zlatan-ibrahimovic-otvoreno-o-svojoj-religijskoj-pripadnosti-katolik-sam për lidhjen https://www.dnevnik.ba/teme/zlatan-ibrahimovic-otvoreno-o-svojoj-religijskoj-pripadnosti-katolik-sam. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2024 23:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2723906 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200124005531/http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/sweden-2001 për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.com/the_clubs/sweden-2001. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 nëntor 2024 04:48 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2733599 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190403080107/https://www.dailystar.co.uk/sport/football/593351/Zlatan-Ibrahimovic-player-of-the-month-february-Manchester-United për lidhjen https://www.dailystar.co.uk/sport/football/593351/Zlatan-Ibrahimovic-player-of-the-month-february-Manchester-United. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2024 16:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2753780 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205120/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/03/u21-2-0-mot-makedonien/ për lidhjen https://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/03/u21-2-0-mot-makedonien/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101204836/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/03/u21-herr-svensk-seger-i-snomodd/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/03/u21-herr-svensk-seger-i-snomodd/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205036/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/06/u21-herr-svenskt-malfyrverkeri-mot-slovakien/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/06/u21-herr-svenskt-malfyrverkeri-mot-slovakien/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205448/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/06/u21-herr-ny-stabil-svensk-seger/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/06/u21-herr-ny-stabil-svensk-seger/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205306/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/09/u21-herr-haglos-insats-gav-1-1/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/09/u21-herr-haglos-insats-gav-1-1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205033/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/09/u21-herr-turkisk-utspelning-i-en-halvlek/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/09/u21-herr-turkisk-utspelning-i-en-halvlek/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101205123/http://svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/11/u21-herr-inget-em-avancemang-for-sverige/ për lidhjen http://www2.svenskfotboll.se/arkiv/tidigare/2001/11/u21-herr-inget-em-avancemang-for-sverige/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2025 06:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2761610 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201021233715/https://fogis.se/fotbollsgalan/tidigare-vinnare/guldbollen/ për lidhjen http://fogis.se/fotbollsgalan/tidigare-vinnare/guldbollen/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 shkurt 2025 15:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2762460 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140518210151/http://fogis.se/fotbollsgalan/tidigare-vinnare/ovriga-utmarkelser/ për lidhjen http://fogis.se/fotbollsgalan/tidigare-vinnare/ovriga-utmarkelser/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 shkurt 2025 01:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817766 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200814080756/https://www.premierleague.com/players/5772/player/overview për lidhjen https://www.premierleague.com/players/5772/player/overview. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 korrik 2025 23:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2828204 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190726163629/https://topsporti.com/artikulli/erdhi-si-mbret-po-shkon-si-legjende/ligue-1 për lidhjen https://topsporti.com/artikulli/erdhi-si-mbret-po-shkon-si-legjende/ligue-1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2025 01:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2840325 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160610060650/http://www.zlatanibrahimovic.com/official_news-2015_16/2016-01/08_january-zlatan-ligue-1-player-of-the-month për lidhjen http://www.zlatanibrahimovic.com/official_news-2015_16/2016-01/08_january-zlatan-ligue-1-player-of-the-month. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2025 09:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879631 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201018031020/https://www.worldfootball.net/schedule/ned-eredivisie-2001-2002/ për lidhjen https://www.worldfootball.net/schedule/ned-eredivisie-2001-2002/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 dhjetor 2025 20:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2881412 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182651/https://a2news.com/2019/12/27/ibra-zyrtarisht-lojtar-i-milanit-do-te-luftoj-per-te-ndryshuar-rrjedhen-e-sezonit/ për lidhjen https://a2news.com/2019/12/27/ibra-zyrtarisht-lojtar-i-milanit-do-te-luftoj-per-te-ndryshuar-rrjedhen-e-sezonit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182654/https://a2news.com/2020/01/11/rikthehet-milan-ibrahimovic-shenon-te-parin/ për lidhjen https://a2news.com/2020/01/11/rikthehet-milan-ibrahimovic-shenon-te-parin/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 dhjetor 2025 06:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2888915 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829182533/https://www.besoccer.com/new/zlatan-ibrahimovic-the-king-of-debuts-403853 për lidhjen https://www.besoccer.com/new/zlatan-ibrahimovic-the-king-of-debuts-403853. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2026 06:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zlatan Ibrahimović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977311 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251002223116/https://www.football-the-story.com/etoile-d-or-france-football për lidhjen https://www.football-the-story.com/etoile-d-or-france-football. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 21:43 (CEST) 3sevjb97lmemd88bfjn2sv73nyew5f6 Satō Tadanobu 0 291962 2981936 2957705 2026-05-18T17:03:55Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981936 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Sato Tadanobu with a goban.jpeg|parapamje|Satō Tadanobu duke e mbrojtur veten me [[Pajisjet e lojës Go|goban]] kur sulmohet nga armiqtë e tij, e pikturuar nga [[Utagawa Kuniyoshi]]]] '''Satō Tadanobu''' (佐藤 忠信, 1161-1186) ishte një samurai japonez i [[Periudha Heian|periudhës Heian]]. Ai ishte një ndjekës i [[Minamoto no Yoshitsune]]. Sipas ''[[Genpei Jōsuiki]]'', ai ishte një nga Yoshitsune Shitennō (義 経 四 天王, fjalë për fjalë "[[Katër Mbretërit Qiellorë]] të Yoshitsune"), së bashku me Kamata Morimasa, Kamata Mitsumasa dhe [[Satō Tsugunobu]]. Ai ishte vëllai më i vogël i Tsugunobu dhe babai i tyre ishte mbajtësi i Ōshū Fujiwara Satō Motoharu. Tsugunobu dhe vëllai i tij Tadanobu "iu dha" Yoshitsune nga [[Fujiwara no Hidehira]] kur Yoshitsune la [[Provinca Mutsu|Oshu]] për t'u bashkuar me [[Minamoto no Yoritomo|Yoritomo]]".<ref name="Sato">{{Cite book|last=Sato|first=Hiroaki|title=Legends of the Samurai|url=https://archive.org/details/legendsofsamurai0000sato_s9m2|publisher=Overlook Duckworth|language=en|year=1995|ISBN=9781590207307|pages=[https://archive.org/details/legendsofsamurai0000sato_s9m2/page/132 132]–133, 152}}</ref> ==Tërheqja e Yoshitsune== Satō është më i njohur për shpëtimin e jetës së Yoshitsune në [[Provinca Yoshino|Yoshino]], një histori e regjistruar në ''[[Gikeiki]]''. Historia është bërë disi legjendare ndër vite. Ndërsa udhëtonte në [[Kyūshū]] për të shpëtuar nga trupat e vëllait të tij [[Minamoto no Yoritomo|Yoritomo]], Yoshitsune dhe forcat e tij ishin rrethuar nga murgjit e Zo-o-jo dhe po përballeshin me humbje. Satō luftoi vullnetarisht për të lejuar Yoshitsune të arrij siguri dhe kërkoi hua armaturës së zotit të tij në mënyrë që të bindte trupat që ndiqnin se Yoshitsune ishte akoma brenda kontrollit të tyre. (Ky nuk ishte një veprim krejtësisht vetëmohues, pasi armatimi i Yoshitsune do të kishte cilësi më të mirë se sa Satō, dhe do të kishte siguruar mbrojtje më të mirë).<ref name="Turnbull2012">{{cite book|author=Stephen Turnbull|title=Hatamoto: Samurai Horse and Foot Guards 1540-1724|language=en|url=https://books.google.com/books?id=TqR0rij5b0QC&pg=PT11|accessdate=26 prill 2013|date=19 qershor 2012|publisher=Osprey Publishing|isbn=978-1-78200-016-7|pages=11–12}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> I maskuar si Yoshitsune, Satō sfidoi dhe luftoi ndjekësit e grupit, duke vrarë ose plagosur rreth njëzet burra.<ref name="Inc.1975">{{cite book|author=Active Interest Media, Inc.|title=Black Belt|url=https://books.google.com/books?id=ddgDAAAAMBAJ&pg=PA38|accessdate=26 prill 2013|date=janar 1975|publisher=Active Interest Media, Inc.|language=en|pages=38, 72|issn=0277-3066}}</ref> Shokët e tij u vranë, por Satō iu shmang kapjes dhe vazhdoi në [[Kyoto]].<ref name="Brinkley">{{cite book|author=F. Kikuchi Brinkley|title=A History of the Japanese People From the Earliest Times to the End of the Meiji Era|language=en|url=https://books.google.com/books?id=bzRen1dcdTwC&pg=PT778|accessdate=26 prill 2013|publisher=Library of Alexandria|isbn=978-1-4655-1304-5|pages=778}}</ref> Në Kyoto ai qëndroi në shtëpinë e një gruaje të njohur, por u zbulua dhe u sulmua. Nën kërcënimin e kapjes, ai kreu [[Seppuku|seppuku]].<ref name="Inc.1975"/> E veja, Kaede, së bashku me kunatën e saj Wakazakura, u përpoqën ta ngushëllojnë nënën e tij të pikëlluar duke e prezantuar veten duke veshur armaturën e burrit të saj të ndjerë.<ref name="Turnbull">{{cite book|author=Stephen Turnbull|title=Samurai Women 1184–1877|url=https://books.google.com/books?id=oGvKpxC-4kcC&pg=PT22|accessdate=26 prill 2013|date=24 janar 2012|publisher=Osprey Publishing|language=en|isbn=978-1-78096-333-4|pages=22}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> =="Goban"== Një histori popullore në lidhje me vdekjen e Satō Tadanobu përfshin që ai të sulmohet ndërsa luante [[Go (lojë)|Go]]. Në pamundësi për të arritur armët e tij, ai thuhet se kishte kapur goban (dërrasa e lojës) dhe e përdori atë për të luftuar armiqtë e tij para se të vriste veten përfundimisht. Ky histori u përshtat në piktura ''[[Ukiyo|ukiyo]]'', ''[[Kabuki|kabuki]]'' si është ''[[Yoshitsune Senbon Zakura]]''. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1161]] [[Kategoria:Vdekje 1186]] [[Kategoria:Samurai]] [[Kategoria:Seppuku]] 2ywiveyt4bybliy4g12o7wsowxt6ux9 Kevin De Bruyne 0 292127 2981899 2957716 2026-05-18T15:33:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2981899 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Kevin De Bruyne | image = Kevin_De_Bruyne_201807091.jpg | image_size = | caption = De Bruyne me [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikën]] në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]] | fullname = Kevin De Bruyne<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/612828|title=Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed|trans-title=Konfirmohen ekipet për Premier Ligën 2017/18|publisher=Premier League|language=en|date=2 shkurt 2018|accessdate=12 shkurt 2018}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|28|6|1991|df=y}}<ref>{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_Squadlists.pdf|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of players: Belgium|trans-title=FIFA Kupa e Botës Rusi 2018: Lista e lojtarëve: Belgjika|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|page=3|date=15 korrik 2018|accessdate=11 qershor 2019|archive-date=30 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730202943/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_Squadlists.pdf|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[Drongen]], [[Ghent]], Belgjikë<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/kevin-de-bruyne/|title=Kevin De Bruyne|publisher=World Football|language=en|accessdate=11 qershor 2019}}</ref> | height = 1.81 m | position = [[Mesfushori (futboll)|Mesfushor]] | currentclub = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | clubnumber = | youthyears1 = 1997–1999 | youthclubs1 = KVV Drongen | youthyears2 = 1999–2005 | youthclubs2 = [[K.A.A. Gent|Gent]] | youthyears3 = 2005–2008 | youthclubs3 = [[K.R.C. Genk|Genk]] | years1 = 2008–2012 | clubs1 = [[K.R.C. Genk|Genk]] | caps1 = 97 | goals1 = 16 | years2 = 2012–2014 | clubs2 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | caps2 = 3 | goals2 = 0 | years3 = 2012–2013 | clubs3 = → [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] (huazim) | caps3 = 33 | goals3 = 10 | years4 = 2014–2015 | clubs4 = [[VfL Wolfsburg]] | caps4 = 51 | goals4 = 13 | years5 = 2015–2025 | clubs5 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps5 = 285 | goals5 = 72 | years6 = 2025– | clubs6 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps6 = 0 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2008–2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja belge nën-18 e futbollit|Belgjika U18]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2009–2010 | nationalteam2 = [[Kombëtarja belge nën-19 e futbollit|Belgjika U19]] | nationalcaps2 = 10 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2010–2011 | nationalteam3 = [[Kombëtarja belge nën-21 e futbollit|Belgjika U21]] | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2010– | nationalteam4 = [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]] | nationalcaps4 = 111 | nationalgoals4 = 31 | medaltemplates = {{MedalCountry|{{flamuri|Belgjika}} [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]]}} {{Medal|Bronze|[[FIFA Kupa e Botës]]|[[2018 FIFA Kupa e Botës|2018]]}} | club-update = 25 maj 2025 | nationalteam-update = 11 qershor 2025 }} '''Kevin De Bruyne''' ([[Gjuha holandeze|[ˈkɛvɪn də ˈbrœynə]]]; lindur më 28 qershor 1991) është një [[futbolli]]st profesionist [[Belgjika|belg]] i cili luan si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor]] për klubin italian [[S.S.C. Napoli|Napoli]] dhe [[Kombëtarja belge e futbollit|kombëtaren belge]]. Ai njihet për talentin, pasimet e shkëlqyera dhe driblimet, dhe konsiderohet si një nga lojtarët më të mirë të botës dhe si një futbollist "i kompletuar".<ref>{{cite web|title=10 Best Belgian Soccer Players of All Time|url=https://soccermavericks.com/best-belgian-soccer-players-of-all-time/|website=Soccer Mavericks|language=en|access-date=2 janar 2024|archive-date=2 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102084648/https://soccermavericks.com/best-belgian-soccer-players-of-all-time/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/manchestercity/features-opinions/pep-guardiola-believes-kevin-de-bruyne-is-the-worlds-best-midfielder|title=Pep Guardiola Believes Kevin De Bruyne Is The World's Best Midfielder|publisher=Sports Illustrated|language=en|date=28 korrik 2022|access-date=16 shtator 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/manchestercity/news/kevin-de-bruyne-voted-second-in-uefa-mens-player-of-the-year-award|title=Kevin De Bruyne Voted Second In UEFA Men's Player Of The Year Award|publisher=Sports Illustrated|language=en|date=25 gusht 2022|access-date=16 shtator 2022}}</ref> De Bruyne e nisi karrierën e tij te [[K.R.C. Genk|Genk]], ku ai luajti rregullisht në sezonin 2010–11 ku ekipi fitoi [[Liga Pro Belge|Ligën Pro Belge]]. Në vitin 2012, ai kaloi te klubi anglez [[Chelsea F.C.|Çelsi]], ku u aktivizua pak dhe më pas u dërgua në huazim te [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]]. Ai firmosi me [[VfL Wolfsburg]] për 18 milion £ në vitin 2014. Gjatë kohës së tij te Worlfsburg, De Bruyne u bë një nga lojtarët më të mirë të [[Bundesliga|Bundesligës]], duke ndihmuar ekipin të fitonte kupën në sezonin 2014–15. Në verën e vitit 2015, ai kaloi te Manchester City për 54 milion £, duke u bërë transferimi më i shtrenjtë i klubit. Me ''Qytetarët'' ai ka fituar dy Premier Liga, katër Kupa të Ligës dhe një Kupë FA. Në sezonin 2017–18, ai ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit që arriti 100 pikë në Premier Ligë, duke u bërë të vetmit që e arrijnë këtë gjë. Në sezonin 2019–20, De Bruyne barazoi rekordin për numrin e asisteve në një sezon si dhe shpall Lojtari i Sezonit. De Bruyne bëri debutimin e tij ndërkombëtar në vitin 2010 dhe që nga ajo kohë ka luajtur 74 ndeshje dhe ka shënuar 19 gola. Ai ishte pjesë e ekipit që arriti në çerek-finale të [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] dhe [[UEFA Euro 2016|Euro 2016]]. Ai gjithashtu luajti edhe në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]], ku Belgjika u rendit në vendin e tretë pasi fitoi finalen e vogël ndaj Anglisë. Ai u emërua në Ekipin e Ëndërrave falë performancave të tij. De Bruyne ka fituar disa trofe personal gjatë karrierës së tij; ai është shpallur Lojtari i Vitit i Bundesligës, Futbollisti i Vitit në Gjermani, Organizatori i Sezonit në Premier Ligë, Lojtari i Vitit i Manchester Cityt tre herë si dhe Sportisi Belg i Vitit. Përveç kësaj, ai është emëruar në [[UEFA Ekipi i Vitit|UEFA Ekipin e Vitit]] dy herë, në Ekipin e UEFA Ligës së Kampioneve dy herë, në Ekipin e Vitit të IFFHS dy herë, në Njëmbëdhjetëshen e Botës të ''[[France Football]]'' si dhe në Ekipin e Vitit të Bundesligës. ==Karriera me klube== ===Genk=== De Bruyne e nisi karrierën e tij me klubin e qytetit të lindjes KVV Drongen në vitin 1997. Dy vite më pas, ai ju bashkua [[K.A.A. Gent|Gent]] kurse në vitin 2005 firmosi me [[K.R.C. Genk|Genk]]. Ai fillimisht luajti me akademinë, duke kaluar hap pas hapi të gjitha etapat. Në vitin 2008, ecuria e tij u shpërblye me provimin e tij në ekipin e parë. De Bruyne bëri debutimin e tij zyrtar me Genk më 9 maj 2009 në humbjen 3–0 në transfertë kundër [[S. du Pays de Charleroi|Charleroi]].<ref>{{cite web|url=http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2008%20-%202009&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=408547&ListType=8&pStr=Match_Details&t=2|title=Charleroi 3–0 Genk|publisher=[[The Guardian]]|language=en|accessdate=27 maj 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011114010/http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2008%20-%202009&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=408547&ListType=8&pStr=Match_Details&t=2|archivedate=11 tetor 2012}}</ref> Ai e fitoi vendin e titullar në sezonin e ardhshëm; më 7 shkurt 2010, ai shënoi golin e parë me klubin dhe të vetmin në fitoren minimale 1–0 kundër [[Standard Liège]].<ref>{{cite web|url=http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2009%20-%202010&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=419917&ListType=9&pStr=Match_Details&t=3|title=Genk 1–0 Standard Liege|publisher=[[The Guardian]]|language=en|accessdate=27 maj 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011114026/http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2009%20-%202010&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=419917&ListType=9&pStr=Match_Details&t=3|archivedate=11 tetor 2012}}</ref> De Bruyne regjistroi pesë gola dhe 16 asiste në 32 ndeshje në Ligën Pro Belge gjatë sezonin 2010–11, të cilat ishin vendimtare për Genk që u shpall kampion për herë të tretë në histori.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/2011/05/17/uk-soccer-belgium-champions-idUKTRE74G7D120110517|title=Genk clinch third Belgian title with Liege draw|trans-title=Genk vulos titullin e tretë belg pas barazimit me Liege|publisher=Reuters|language=en|date=17 maj 2011|accessdate=27 maj 2011|archive-date=2 gusht 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/69bpXIzd6?url=http://uk.reuters.com/article/2011/05/17/uk-soccer-belgium-champions-idUKTRE74G7D120110517|url-status=dead}}</ref> Më 29 tetor 2011, De Bruyne shënoi tregolëshin e parë në karrierë në fitoren 5–4 të Genk kundër [[Club Brugge K.V.|Club Brugge]].<ref>{{cite web|url=http://www.101greatgoals.com/goals/europe/kevin-de-bruyne-3-stars-as-genk-win-5-4-at-club-brugge/|title=Kevin De Bruyne (3) stars as Genk win 5–4 at Club Brugge|trans-title=Kevin De Bruyne (3) shkëlqen, Genk fiton 5–4 në Club Brugge|website=101greatgoals.com|language=en|date=29 tetor 2011|accessdate=17 gusht 2020|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814235138/https://www.101greatgoals.com/goals/europe/kevin-de-bruyne-3-stars-as-genk-win-5-4-at-club-brugge/|url-status=dead}}</ref> Më 28 janar të vitit të pasardhës, De Bruyne shënoi një dopietë në fitoren komode 5–0 kundër [[Oud-Heverlee Leuven|OH Leuven]]. Më 18 shkurt, De Bruyne shënoi golin e parë me Genk pas finalizimit të marrëveshjes për transferimin e tij te Çelsi në fitoren 2–1 në transfertë kundër [[R.A.E.C. Mons|Mons]]. Ai e mbylli sezonin duke shënuar në fitoren 3–1 kundër Gent; ai regjistroi tetë gola në 28 ndeshje në sezonin 2011–12. ===Chelsea=== [[Skeda:Kevin De Bruyne Chelsea vs AS-Roma 10AUG2013.jpg|parapamje|djathtas|140px|De Bruyne me Çelsin në vitin 2013.]] Më 31 janar 2012, në ditën e fundit të merkatos dimërore, klubi i [[Premier League|Premier Ligës]] Çelsi dhe Genk njoftuan transferimin e De Bruyne për një shifër të raportuar të ishte rreth 7 milion £.<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/news/11095/7467271/Genk-confirm-De-Bruyne-sale|title=Genk confirm De Bruyne sale|trans-title=Genk konfirmon shitjen e De Bruyne|publisher=Sky Sport|language=en|author=Graeme Bailey|date=31 janar 2012|accessdate=31 janar 2012}}</ref> Ai firmosi një kontratë pesë-vjeçare me klubin dhe do ta shpenzonte pjesën e mbetur të sezonit 2011–12 te Genk. I pyetur për këtë transferim, De Bruyne i tha uebfaqes së Çelsit: "Të vij te një ekip si Çelsi është një ëndërr e bërë realitet por tani më duhet të punojë shumë për të arritur nivelin e duhur."<ref>{{cite web|url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/2594667|title=Kevin becomes a blue|trans-title=Kevin bëhet blu|website=chelseafc.com|publisher=Chelsea F.C.|language=en|date=31 janar 2012|accessdate=7 korrik 2014|archive-url=https://archive.today/20130425091338/http://www.chelseafc.com/news-article/article/2594667|url-status=dead|archive-date=25 prill 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16721393.stm|title=Chelsea sign Kevin De Bruyne from Genk|trans-title=Çelsi firmos me De Bruyne nga Genk|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 janar 2012|accessdate=31 janar 2012}}</ref> Ai debutoi me Çelsin më 18 korrik në miqësoren e fituar 4–2 kundër ekipit amerikan [[Seattle Sounders FC|Seattle Sounders]]. ====Huazimi te Werder Bremen==== Më 31 korrik 2012, Çelsi njoftoi se De Bruyne do të luante si i huazuar te [[SV Werder Bremen|Werder Bremeni]] në Bundesligë për sezonin 2012–13.<ref>{{cite news|url=http://www.theguardian.com/football/2012/jul/31/chelsea-kevin-de-bruyne-werder-bremen|title=Chelsea's Kevin De Bruyne joins Werder Bremen on season-long loan|trans-title=Kevin De Bruyne i Çelsit i bashkohet Werder Bremenit në huazim për një sezon|publisher=The Guardian|language=en|date=31 korrik 2012|accessdate=18 gusht 2020}}</ref> Ai shënoi golin e parë për Werderin më 15 shtator në humbjen 3–2 ndaj [[Hannover 96]], duke mposhtur portierin me një gjuajtje nga 10 metra distancë pas një asisti nga [[Eljero Elia]].<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/346384/gamecast.html|title=Hannover 96 3–2 Werder Bremen|publisher=ESPN FC|language=en|date=15 shtator 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/264956/report|title=Huszti is hero and villain|trans-title=Huszti është hero dhe armik|publisher=Sky Sports|language=en|date=15 shtator 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Ky gol u pasua nga një tjetër në ndeshjen e rradhës kundër [[VfB Stuttgart]] më 23 shtator.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/346376/gamecast.html|title=Werder Bremen 2–2 VfB Stuttgart|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 shtator 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/267321/report|title=Honours even at Weser Stadion|trans-title=Barazim në Weser Stadion|publisher=Sky Sports|language=en|date=23 shtator 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Goli i tij i rradhës erdhi më 18 nëntor në fitoren 2–1 me përmbysje ndaj [[Fortuna Düsseldorf]], pavarësisht se Werderi luajti me një lojtar më pak.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/346299/gamecast.html|title=Werder Bremen 2–1 Fortuna Düsseldorf|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 nëntor 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/279413/report|title=Winning start for Schaaf|trans-title=Nisje me fitore për Schaaf|publisher=Sky Sports|language=en|date=19 nëntor 2012|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Në ndeshjet e fundit të sezonit, De Bruyne pati një seri performancash të mira; ai fillimisht shënoi golin e vetëm të ekipit në humbjen 6–1 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]], e ndjekur nga një tjetër në barazimin 2–2 kundër [[TSG 1899 Hoffenheim]],<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/346123/gamecast.html|title=Werder Bremen 2–2 TSG Hoffenheim|publisher=ESPN FC|language=en|date=4 maj 2013|accessdate=18 gusht 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/265457/report|title=Hoffenheim fight back to draw|trans-title=Hoffenheim lufton dhe merr një barazim|publisher=Sky Sports|language=en|date=4 maj 2013|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> dhe më pas nga një tjetër në barazimin 1–1 ndaj [[Eintracht Frankfurt]], rezultat që i siguroi Werderit qëndrimin në Bundesligë.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/346110/gamecast.htm|title=Werder Bremen 1–1 Eintracht Frankfurt|publisher=ESPN FC|language=en|date=11 maj 2013|accessdate=18 gusht 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/265466/report|title=Eagles secure a point|trans-title=Shqiponjat sigurojnë një pikë|publisher=Sky Sports|language=en|date=11 maj 2013|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 10 gola në 33 ndeshje në Bundesligë, kurse në kupë u aktivizua vetëm një herë. ====Rikthimi te Chelsea==== Pas periudhës së suksesshme te Werder Bremen, De Bruyne u lidh me një transferim në Bundesligë te [[Borussia Dortmund]] ose [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]]. Megjithatë, trajneri i sapoardhur në klub [[José Mourinho]] siguroi se lojtari ishte në planet e tij për të ardhmen, me belgun i cili u rikthye zyrtarisht në ekip më 1 korrik 2013.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1481782/de-bruyne-fight-chelsea-place?cc=5901|title=De Bruyne to fight for Chelsea place|trans-title=De Bruyne do të luftojë për vendin te Çelsi|publisher=ESPN FC|language=en|date=21 qershor 2013|accessdate=18 gusht 2020}}</ref> Më 22 korrik, De Bruyne dëmtoi gjurin në momentin kur shënoi golin e tij të parë me Çelsin në një ndeshje miqësore kundër Malajzisë XI.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23400115|title=Chelsea: Kevin De Bruyne set for scan on knee injury|trans-title=Çelsi: Kevin De Bruyne gati për skanim për dëmtimin e gjurit|publisher=BBC Sport|language=en|author=Richard Conway|date=22 korrik 2013|accessdate=3 shtator 2014}}</ref> Pavarësisht kësaj, ai u rikuperua në kohë për nisjen e sezonit të Premier Ligës, ku ai debutoi në ndeshjen hapëse kundër [[Hull City A.F.C.|Hull Cityt]], duke asistuar një nga golat e fitores 2–0.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/18/chelsea-hull-city-premier-league|title=José Mourinho enjoys stylish return as Chelsea cruise against Hull|trans-title=Jose Mourinho shijon rikthimin me stil, Çelsi lundron kundër Hullit|publisher=The Guardian|language=en|author=Daniel Taylor|date=18 gusht 2013|accessdate=3 shtator 2014}}</ref> ===Wolfsburg=== ====Sezoni 2013–14==== Më 18 janar 2014, [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] siguroi kartonin e De Bruyne për 22 milion €.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jan/18/chelsea-sell-kevin-de-bruyne-wolfsburg|title=Chelsea sell Kevin De Bruyne to Wolfsburg|trans-title=Çelsi shet Kevin De Bruyne te Wolfsburg|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=18 janar 2014|accessdate=18 janar 2014}}</ref> Ai debutoi një javë më pas në një humbje 3–1 në kampionat ndaj [[Hannover 96]].<ref>{{cite web|url=http://www.sportsmole.co.uk/football/wolfsburg/team-news/team-news-de-bruyne-straight-in-for-wolfsburg_132637.html|title=Team News: Kevin de Bruyne straight in for Wolfsburg|trans-title=Kevin De Bruyne i drejtë për Wolfsburgun|publisher=Sports Mole|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Më 12 prill, De Bruyne regjistroi dy asiste në fitoren 4–1 kundër [[1. FC Nürnberg]].<ref>{{cite web|url=http://www.whoscored.com/Matches/724028/Live/Germany-Bundesliga-2013-2014-Wolfsburg-Nurnberg|title=Wolfsburg-Nurnberg Live|website=Whoscored.com|language=en|date=12 prill 2014|accessdate=7 korrik 2014}}</ref> Një javë më pas, ai shënoi golin e parë me Wolfsburgun në fitoren 3–1 në transfertë ndaj [[Hamburger SV]].<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000291918.php|title=De Bruyne: 'We want nine points' &#124; VfL Wolfsburg &#124; Matchday 31 &#124; Reaction|trans-title=De Bruyne: 'Ne duam nëntë pikë'|publisher=Bundesliga|language=en|date=20 prill 2014|accessdate=7 korrik 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140422233138/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000291918.php|archivedate=22 prill 2014}}</ref> Ai gjithashtu shënoi edhe në dy ndeshjet e fundit të kampionatit respektivisht ndaj [[VfB Stuttgart]] dhe [[Borussia Mönchengladbach]], duke ndihmuar ekipin që ti fitonte të dyja. ====Sezoni 2014–15==== [[Skeda:Emirates Cup - Arsenal v Wolfsburg (20011199918).jpg|majtas|parapamje|De Bruyne duke luajtur me Wolfsburg ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenal]] në korrik 2015.]] De Bruyne shënoi golin e parë për sezonin 2014–15 më 2 tetor në barazimin 1–1 kundër [[Lille OSC|Lille]] në Ligën e Evropës; goli i tij erdhi me një gjuajtje në ajër nga jashtë zonës pas një largim të mbrojtësve kundërshtar.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2015/matches/round=2000587/match=2014469/postmatch/report/index.html|title=Wolfsburg rally to peg back LOSC|publisher=UEFA|language=en|date=2 tetor 2014|accessdate=3 tetor 2014}}</ref> Në ndeshjen e tretë në grupet e këtij kompeticioni, De Bruyne shënoi dy gola në një fitore 4–1 ndaj [[FC Krasnodar|Krasnodar]], duke i dhënë tre pikëshin e parë Wolfsburgut.<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/el/news/2014/0000305024.php|title=De Bruyne Double Fires Wolfsburg to First European Win|trans-title=Dopieta e De Bruyne i jep Wolfsburgut fitoren e parë evropiane|publisher=Bundesliga|language=en|date=23 tetor 2014|accessdate=23 tetor 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101165628/http://www.bundesliga.com/en/el/news/2014/0000305024.php|archivedate=1 nëntor 2014}}</ref> Më 30 janar 2015, ai shënoi një tjetër dopietë, këtë herë në fitoren 4–1 kundër Bayern München, duke i shkaktuar këtyre të fundit humbjen e parë në Bundesligë që nga prilli i vitit të kaluar.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/30991047|title=VfL Wolfsburg 4–1 Bayern Munich|publisher=BBC Sport|language=en|author=Emlyn Begley|date=30 janar 2015|accessdate=17 mars 2015}}</ref> De Bruyne e nisi muajin mars në një formë fantastike, duke asistuar tre herë në fitoren 5–3 kundër ish klubit të tij Werder Bremen.<ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/match/540771.html|title=Werder Bremen 3–5 VfL Wolfsburg|publisher=ESPN FC|language=en|date=1 mars 2015|accessdate=17 mars 2015|archive-date=21 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321175836/http://www.espn.co.uk/football/sport/match/540771.html|url-status=dead}}</ref> Njëmbëdhjetë ditë më pas, ai shënoi dy gola në fitoren 3–1 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Evropës.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2015/matches/round=2000589/match=2014610/postmatch/report/index.html#de+bruyne+unpicks+inter|title=De Bruyne-powered Wolfsburg snap back at Inter|trans-title=Wolfsburg i fuqizuar nga De Bruyne mposht Interin|publisher=UEFA|language=en|date=12 mars 2015|accessdate=15 mars 2015}}</ref> Në ndeshjen e rradhës në kampionat, De Bruyne shënoi dhe asistoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[SC Freiburg]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/31875612|title=VfL Wolfsburg 3–0 Sport-Club Freiburg|publisher=BBC Sport|language=en|date=15 mars 2015|accessdate=17 mars 2015}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 10 gola dhe 20 asiste, duke vendosur një rekord të ri në Bundesligë për numrin e asisteve në një sezon. Wolfsburg e mbylli kampionatin në vendin e dytë dhe u kualifikua në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] për sezonin 2015–16.<ref>{{cite web|url=http://www.rtbf.be/sport/football/etranger/allemagne/detail_de-bruyne-entre-dans-l-histoire-de-la-bundesliga?id=8982166|title=De Bruyne entre dans l'histoire de la Bundesliga|trans-title=De Bruyne hyn në historinë e Bundesligës|publisher=RTBF Sport|language=fr|date=16 maj 2015|accessdate=18 gusht 2020}}</ref> Më 30 maj, ai luajti si titullar dhe shënoi në finalen e kupës kundër [[Borussia Dortmund]], me Wolfsburgun që fitoi 3–1 në [[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]] te [[Berlin]]it.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32938029|title=Borussia Dortmd 1–3 VfL Wolfsburg|publisher=BBC Sport|language=en|date=30 maj 2015|accessdate=18 gusht 2020}}</ref> De Bruyne e mbylli sezonin 2014–15 me 16 gola dhe 28 asiste në të gjitha kompeticionet,<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/2585622/kevin-de-bruyne-is-off-to-manchester-city-says-wolfsburg|title='Kevin De Bruyne is off to Man City' says Wolfsburg director Klaus Allofs|trans-title='Kevin De Bruyne po ikën te Man City' thotë drejtori sportiv i Wolfsburgut Klaus Allofs|publisher=ESPN FC|language=en|date=28 gusht 2015|accessdate=28 gusht 2015}}</ref> si dhe u shpall [[Futbollisti i Vitit në Gjermani]].<ref name="Sporza">{{cite web|url=http://sporza.be/cm/sporza/voetbal/buitenland/Duitsland/1.2400701|title=De Bruyne is Speler van het Jaar volgens Duitse Journalisten|publisher=Sporza|language=nl|date=26 korrik 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160716195857/http://sporza.be/cm/sporza/voetbal/buitenland/Duitsland/1.2400701|archivedate=16 korrik 2016|accessdate=26 korrik 2015}}</ref> ====Sezoni 2015–16==== De Bruyne e nisi sezonin e ri duke fituar [[DFL-Supercup 2015]] kundër Bayern München, duke dhuruar asistin e golit të barazimit të shënuar nga [[Nicklas Bendtner]] në minutën e 89të, me Wolfsburgun që në fund fitoi nga gjuajtjet e penalltive.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/volfsburgu-fiton-superkupen-e-gjermanise-video/|title=Volfsburgu fiton Superkupën e Gjermanisë (video)|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=1 gusht 2015|accessdate=18 gusht 2020}}</ref> Më 8 gusht, ai vazhdoi formën pozitive duke shënuar golin e parë të sezonit, të cilën e ndoqi me dy asiste të tjerë, në fitoren 4–1 ndaj [[Stuttgarter Kickers]] në raundin e parë të kupës.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2015-16/1/2841065/spielbericht_stuttgarter-kickers-26_vfl-wolfsburg-24.html|title=De Bruynes artwork rewarded wide awake Wolves|trans-title=Arti i De Bruyne shpërblehet gjërë, Wolves zgjohen|website=kicker.de|language=de|date=8 gusht 2015|accessdate=10 gusht 2015}}</ref> Në gusht, mes zërave për një transferim të tijin në Angli, De Bruyne deklaroi se ai nuk do ta detyronte klubin që ta shiste, por shtoi se nuk mund të qëndronte pasiv ndaj interesit të [[Manchester City F.C.|Manchester City]]. Ai tha: "Nëse vjen një ofertë, do ta dëgjoj rreth saj dhe për sa bëhet fjalë, por deri tani nuk kam dëgjuar asgjë... Unë nuk do iki në Angli vetëm për të provuar se mund të luaj atje. Nuk kam pse iki në Angli... Nëse iki atje për mua dhe familjen time është një zgjedhje e mirë. Ky është çelsi për mua."<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/2892/transfer-zone/2015/08/03/14113752/de-bruyne-i-will-not-force-wolfsburg-to-sell-me|title=Manchester City transfer news: Kevin De Bruyne: I will not force Wolfsburg to sell me|trans-title=Kevin De Bruyne: Nuk do ta detyrojë Wolfsburgun të më shesi|publisher=Goal.com|language=en|date=3 gusht 2015|accessdate=10 gusht 2015}}</ref> Më 10 gusht, u raportua se Manchester City kishte bërë një ofertë të dytë për De Bruyne e cila ishte 47 milion £. Drejtori sportiv i Wolfsburgut, [[Klaus Allofs]], deklaroi se klubi do të luftonte për të mbajtur lojtarin, duke thënë: "Mendoj se disa klube të tjera kanë kthyer kokën e Kevinit... Disa shifra të mëdha po bëjnë punën dhe unë e kuptoj se pse ai po e lë gjithçka të hapur."<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2015/aug/10/kevin-de-bruyne-manchester-city-wolfsburg-47m|title=Manchester City make second bid of £47m for Wolfsburg's Kevin De Bruyne|trans-title=Manchester City bën ofertën e dytë 47 milion £ për Kevin De Bruyne të Wolfsburgut|publisher=The Guardian|language=en|author=Jamie Jackson|date=10 gusht 2015|accessdate=10 gusht 2015}}</ref> Më 27 gusht, u raportua se Manchester City e kishte rritur ofertën, e cila tashmë ishte 58 milion £. Klaus Allofs tha se City i kishte ofruarn një rrogë "të jashtëzakonshme" lojtarit.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34081920|title=Kevin de Bruyne: Man City offer 'astonishing' wages|trans-title=Kevin De Bruyne: Man City ofron rroga "të jashtëzakonshme"|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 gusht 2015|accessdate=27 gusht 2015}}</ref> ===Manchester City=== ====Sezoni 2015–16==== [[Skeda:Kevin De Bruyne (24640482031) (cropped).jpg|parapamje|185px|De Bruyne në sezonin e tij të parë me [[Manchester City F.C.|Man Cityn]].]] Më 30 gusht 2015, Manchester City njoftoi transferimin e De Bruyne, i cili nënshkroi një kontratë gjashtë-vjeçare. Shuma e transferimit u raportua se ishte 55 milion £ (75 milion €), duke u bërë lojtari më i shtrenjtë në historinë e klubit si dhe transferimi i dytë më i shtrenjtë i futbollit britanik pas atij të argjentinasit [[Ángel Di María]] te [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në vitin 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2015/August/Kevin-De-Bruyne-signs-for-Manchester-City/1440878814|title=Kevin De Bruyne signs for Manchester City|trans-title=Kevin De Bruyne firmos për Manchester Cityn|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=30 gusht 2015|accessdate=30 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150831144344/http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2015/August/Kevin-De-Bruyne-signs-for-Manchester-City/1440878814|url-status=dead|archive-date=31 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33686731|title=Man City sign midfielder De Bruyne|trans-title=Man City firmos me mesfushorin De Bruyne|publisher=BBC Sport|language=en|date=30 gusht 2015|accessdate=30 gusht 2015}}</ref> Ai debutoi me ekipin në Premier Ligë më 12 shtator kundër [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]], duke zëvëndësuar të dëmtuarin [[Sergio Agüero]] në minutën e 25të.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/34160754|title=Crystal Palace 0–1 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2015|accessdate=14 shtator 2015}}</ref> Shtatë ditë më pas, ai shënoi golin e parë me klubin kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] në një humbje 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/football-live-blogs/11874291/Manchester-City-vs-West-Ham-United-live.html|title=Manchester City vs West Ham United: as it happened|trans-title=Manchester City vs West Ham United: ashtu si ndodhi|publisher=The Daily Telegraph|language=en|author=J.J. Bull|date=20 shtator 2015|accessdate=20 shtator 2015}}</ref> Ai shënoi edhe në suksesin 4–1 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderlandit]] në Kupën e Ligës më 22 shtator,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34253381|title=Sunderland 1–4 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 shtator 2015|accessdate=23 shtator 2015}}</ref> si dhe në humbjen 4–1 në Premier Ligë ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] më 26 shtator.<ref>{{cite web|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/tottenham-hotspur-v-manchester-city-10138638|title=Recap: Spurs hit four after De Bruyne puts Blues ahead|trans-title=Spursat shënojnë katër pasi De Bruyne i dha avantazhin bluve|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=26 shtator 2015|accessdate=28 shtator 2015}}</ref> Më 2 tetor, De Bruyne u njoftua si një nga kandidatët e çmimit prestigjoz [[Topi i Artë|FIFA Topi i Artë]], sëbashku me shokët e tij të ekipit Sergio Agüero dhe [[Yaya Touré]].<ref>{{cite web|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/ballon-dor-list-leaked-fifa-10180903|title=Ballon d'Or shortlist: Eight Manchester-based players in running for award|trans-title=Lista e Topit të Artë: Tetë lojtarë nga Manchesteri në garë për trofeun|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=2 tetor 2015|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Një ditë më pas, ai vazhdoi formën e mirë duke shënuar në fitoren tenistike 6–1 ndaj [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34366600|title=Manchester City 6–1 Newcastle United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Chris Bevan|date=3 tetor 2015|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Më 20 tetor, ai ishte pjesë e listës së reduktuar me 23 lojtarë për Topin e Artë të publikuar nga [[FIFA]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34578624|title=Ballon d'Or: Ronaldo & Messi joined by Aguero & Toure on list|trans-title=Topi i Artë: Ronaldos & Messit i bashkohen Aguero & Toure në listë|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 tetor 2015|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Vetëm një ditë pas kësaj, De Bruyne shënoi golin e fitores në kohën shtesë kundër [[Sevilla FC|Seviles]] në Ligën e Kampioneve, duke e vendosur Cityn në vendin e dytë në grup, vetëm një pikë larg [[Juventus F.C.|Juventusit]] të vendit të parë me tre ndeshje të mbetura.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2015/oct/21/manchester-city-sevilla-champions-league-match-report|title=Kevin De Bruyne's late strike earns Manchester City victory over Sevilla|trans-title=Goli në fund i Kevin De Bruyne i jep Manchester Cityt fitoren ndaj Seviljes|publisher=The Guardian|language=en|author=Daniel Taylor|date=21 tetor 2015|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Më 1 dhjetor, dopieta e tij ndihmoi ekipin të mposhte 4–1 [[Hull City A.F.C.|Hull City]]n, një rezultat që i dërgoi në gjysëm-finalen e Kupës së Ligës.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2015/dec/01/manchester-city-hull-city-capital-one-cup-match-report|title=Kevin De Bruyne hits double as Manchester City send Hull packing|trans-title=Kevin De Bruyne shënon dopietë, City paketon Hullin|publisher=The Guardian|language=en|author=Daniel Taylor|date=1 dhjetor 2015|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Më 27 janar 2016, De Bruyne shënoi një gol në fitoren 3–1 ndaj [[Everton F.C.|Evertonit]] në gjysëm-finalen e Kupës së Ligës, por në vijim pësoi një dëmtim në gjurin e djathtë që e mbajti jashtë fushave të lojës për rreth dy muaj.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/35425113|title=Kevin de Bruyne: Man City midfielder set for 10 weeks out|trans-title=Kevin De Bruyne: Mesfushori i Man Cityt 10 javë jashtë|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=28 janar 2016}}</ref> Ai u rikthye në aksion më 2 prill në fitoren 4–0 ndaj [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]] në [[Dean Court]], duke shënuar golin e dytë të ekipit në minutën e 20të.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2016/apr/02/bournemouth-manchester-city-premier-league-match-report|title=Manchester City’s Kevin De Bruyne inspires thrashing of Bournemouth|trans-title=Kevin De Bruyne frymëzon shkatërrimin e Bournemouth|publisher=The Guardian|language=en|date=2 prill 2016|accessdate=19 gusht 2020}}</ref> Katër ditë më pas, De Bruyne shënoi golin e parë në barazimin 2–2 kundër [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] në ndeshjen e parë të çerek-finales së Ligës së Kampioneve në [[Parc des Princes]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/04/06/psg-2-man-city-2-fernandinho-and-kevin-de-bruyne-give-city-cause/|title=PSG 2 Man City 2: Fernandinho and Kevin de Bruyne give City cause to dream in Champions League|trans-title=PSG 2 Man City 2: Fernandinho dhe Kevin de Bruyne i japin arsye Cityt të ëndërrojnë në Ligën e Kampioneve|publisher=The Daily Telegraph|language=en|date=6 prill 2016|accessdate=19 gusht 2020}}</ref> Ai shënoi golin e vetëm në ndeshjen e kthimit, duke i dhënë Cityt fitoren 1–0 dhe kalimin në gjysëm-finale për herë të parë në historinë e klubit. Mark Ogden i ''[[The Independent]]'', shkruajti në lidhje me golin e De Bruyne duke thënë: "Ishte një gol shtangës nga belgu, i cili bëri një prekje për të kontrolluar topin para se të mposhte portierin [[Kevin Trapp]] me një gjuajtje me hark në hyrje të zonës."<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/manchester-city-vs-psg-match-report-kevin-de-bruyne-stars-as-slick-city-charge-to-semi-final-a6981596.html|title=Manchester City vs PSG match report: Kevin De Bruyne stars as slick City charge to semi-final|trans-title=Raporti i ndeshjes Manchester City vs PSG: Kevin De Bruyne shkëlqen, City i shkëlqyeshëm marshon në gjysëm-finale|publisher=The Independent|language=en|author=Mark Ogden|date=12 prill 2016|accessdate=12 prill 2016}}</ref> ====Sezoni 2016–17==== Më 10 shtator 2016, De Bruyne shënoi dhe asistoi në derbin e parë sezonal të Manchesterit ku ekipi i mposhti 2–1 rivalët e [[Manchester United F.C.|United]] kurse ai u shpall lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/37263921|title=Manchester United 1-2 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 shtator 2016|accessdate=20 gusht 2020}}</ref> Ai u shpall lojtari më i mirë edhe në fitoren 4–0 kundër Bournemouth shtatë ditë më pas, duke asistuar dhe shënuar sërisht si dhe duke marrë pjesë në aksionet e dy golave të tjerë.<ref>{{cite web|url=http://www.mancity.com/news/first-team/2016/09/17/city-v-bournemouth-16-september/1474036032274|title=Manchester City v Bournemouth Premier League match report|trans-title=Raporti i ndeshjes së Premier Ligës Manchester City vs Bournemouth|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=17 shtator 2017|accessdate=18 shtator 2016|archive-date=18 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160918234021/http://www.mancity.com/news/first-team/2016/09/17/city-v-bournemouth-16-september/1474036032274|url-status=dead}}</ref> Pas ndeshjeve të kombëtareve, Manchesteri barazoi në ndeshjen e rradhës kundër Evertonit më 15 tetor; [[Sergio Agüero|Agüero]] dhe De Bruyne humbën secili nga një penallti para se [[Nolito]] të hynte në fushë si zëvëndësues për të shënuar, me Cityn që barazoi 1–1.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/37594239|title=Manchester City 1–1 Everton|publisher=BBC Sport|language=en|date=15 tetor 2016|accessdate=19 dhjetor 2017}}</ref> Më 1 nëntor, De Bruyne shënoi me goditje të lirë në fitoren 3–1 në shtëpi kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]], duke regjistruar golin e parë në Ligën e Kampioneve për këtë sezon.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/11/01/manchester-city-vs-barcelona-live-score-and-goal-updates-from-ch/|title=Manchester City 3 Barcelona 1: Pep Guardiola masterminds City comeback as Gundogan grabs double|trans-title=Manchester City 3 Barcelona 1: Pep Guardiola organizon përmbysjen e Cityt, Gundogan shënon dopietë|publisher=The Telegraph|language=en|author1=Sam Wallace|author2=J. J. Bull|date=1 nëntor 2016|accessdate=19 dhjetor 2017}}</ref> Më 21 janar 2017, De Bruyne dhuroi një tjetër performancë pozitive në barazimin 2–2 në shtëpi ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], duke shënuar dhe asistuar golin e [[Leroy Sané]]s; ai u zgjodh sërisht lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/38620041|title=Manchester City 2–2 Tottenham Hotspur|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=12 janar 2017|accessdate=19 dhjetor 2017}}</ref> Më 27 mars, De Bruyne u dallua sërisht për performancën e tij në barazimin 1–1 kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] në [[City of Manchester Stadium|Etihad Stadium]], duke asistuar golin e Agüeros.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39246699|title=Manchester City 1–1 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 mars 2017|accessdate=19 dhjetor 2017}}</ref> Ai e mbylli sezonin e dytë në Angli me 49 ndeshje në të gjitha kompeticionet, duke shënuar 7 gola, përfshirë 6 në Premier Ligë.<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=55734&season_id=149|title=Games played by Kevin De Bruyne in 2016/2017|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Kevin De Bruyne në 2016/2017|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=20 gusht 2020}}</ref> ====Sezoni 2017–18==== [[Skeda:Kevin de Bruyne (36243870980).jpg|parapamje|258x258px|majtas|De Bruyne gjatë një seance stërvitore para-sezonale, korrik 2017.]] De Bruyne regjistroi asistët e parë të sezonit më 9 shtator 2017 në fitoren 5–0 në shtëpi ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpool]].<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/man-city-vs-liverpool/373132|title=Manchester City 5–0 Liverpool: Jurgen Klopp's side suffer after Sadio Mane's red card|trans-title=Manchester City 5–0 Liverpool: Ekipi i Jurgen Klopp vuan pas kartonit të kuq të Sadio Manes|publisher=Sky Sports|language=en|author=Oliver Yew|date=9 shtator 2017|access-date=19 dhjetor 2017}}</ref> Ai asistoi sërisht në ndeshjen e rradhës në kampionat ku City regjistroi një fitore tjetër madhore 6–0, këtë herë ndaj [[Watford F.C.|Watford]].<ref>{{Cite web|url=https://www.premierleague.com/match/22390|title=Watford v Man City, 2017/18 {{!}} Premier League|publisher=Premier League|language=en|access-date=26 qershor 2018}}</ref> Goli i tij i parë për sezonin 2017–18 erdhi më 26 shtator në fitoren 2–0 kundër [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41378842|title=Manchester City 2-0 Shakhtar Donetsk|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 shtator 2017|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Vetëm katër ditë më pas ai shënoi edhe golin e parë në Premier Ligë për këtë sezon, duke i dhënë ekipit të tij një fitore minimale 1–0 kundër Çelsit në [[Stamford Bridge (stadium)|Stamford Bridge]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41370356|title=Chelsea 0–1 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=30 shtator 2017|accessdate=19 dhjetor 2017}}</ref> Më 13 dhjetor, De Bruyne shënoi një nga golat e fitores 4–0 ndaj [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]], duke ndihmuar ekipin të fitonte ndeshjen e 15të rresht në Premier Ligë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42247112|title=Swansea City 0–4 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 dhjetor 2017|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Vetëm tre ditë më pas, ai ishte sërisht në listën e shënuesve, duke shënuar në fitoren 3–1 kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]; ai mori lëvdatat e trajnerit [[Pep Guardiola]] pas përfundimit të ndeshjes, i cili tha se De Bruyne "po ndihmon klubin të bëhet një institucion më i mirë."<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42290590|title=Manchester City 4–1 Tottenham Hotspur|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 dhjetor 2017|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Në ndeshjen e fundit për vitin 2017, De Bruyne asistoi golin e Sterling në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]].<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/match/22538|title=Newcastle v Man City, 2017/18|publisher=Premier League|language=en|access-date=26 qershor 2018}}</ref> Ai e nisi vitin e ri duke shënuar në fitoren 2–1 kundër Bristol City në ndeshjen e parë të gjysëm-finales së Kupës EFL.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42537815|title=Manchester City 2-1 Bristol City|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 janar 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Më 22 janar 2018, De Bruyne firmosi një kontratë të re me klubin deri në qershor 2023.<ref>{{cite web|url=https://www.supersport.al/de-bruyne-rinovon-kontraten-me-city-n/|title=LEAGUEDe Bruyne rinovon kontratën me City-n|publisher=Supersport.al|language=sq|author=Erjon Halili|date=22 janar 2018|accessdate=21 gusht 2020}}</ref> Një ditë më pas, në ndeshjen e kthimit të gjysëm-finales së Kupës EFL kundër Britos Cityt, ai shënoi golin e tretë të fitores 3–2 duke ndihmuar Cityn të arrinte në finale me rezultatin e përgjithshëm 5–3.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42698924|title=Bristol City 2-3 Manchester City (Agg: 3-5)|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 janar 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Më 10 shkurt, De Bruyne dhuroi tre asiste, dy për Agüeron dhe një Sterling, në fitoren 5–1 ndaj [[Leicester City F.C.|Leicester Cityt]], duke arritur në kuotën e 14 asisteve sezonal.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42927832|title=Manchester City 5-1 Leicester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 shkurt 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Pesëmbëdhjetë ditë më pas, ai fitoi trofeun e parë të sezonit, Kupën EFL, me Cityn që mposhti 3–0 [[Arsenal F.C.|Arsenalin]]; ky ishte trofeu i parë nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/43101681|title=Arsenal 0-3 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 shkurt 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Më 13 maj, në ndeshjen e fundit të kampionatit, De Bruyne asistoi golin e fitores të shënuar nga [[Gabriel Jesus]] kundër [[Southampton F.C.|Southampton]], duke bërë që City të fitonte titullin me 100 pikë, duke u bërë ekipi i parë që e arrin këtë gjë; ai u shpall lojtari i ndeshjes nga BBC.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44020180|title=Southampton 0-1 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Ai e mbylli kampionatin me 16 asiste, duke fituar edicionin e parë të çmimit "Organizatori i Sezonit në Premier Ligë".<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/690283|title=De Bruyne edges Playmaker award|trans-title=De Bruyne fiton çmimin e organizatorit|publisher=Premier League|language=en|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Ai gjithashtu u zgjodh në [[PFA Ekipi i Vitit|PFA Ekipin e Vitit]] si dhe u votua [[Manchester City F.C.#Lojtari i Sezonit|Lojtari i Sezonit i Manchester Cityt]].<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43810017|title=Manchester City players dominate PFA team of the year|trans-title=Lojtarët e Manchester Cityt dominojnë ekipin e vitit PFA|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 prill 2018|accessdate=26 qershor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2018/may/kevin-de-bruyne-man-city-etihad-player-of-the-season|title=Etihad Player of the Season {{!}} Kevin De Bruyne|trans-title=Etihad Lojtari i Sezonit {{!}} Kevin De Bruyne|website=mancity.comn|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=26 qershor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thepfa.com/thepfa/pfaawards/pfa-premier-league-of-the-year-2018|title=The PFA Premier League Team of the Year|trans-title=PFA Ekipi i Vitit i Premier Ligës|website=www.thepfa.com|publisher=ThePFA.com|language=en|access-date=26 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422123603/https://www.thepfa.com/thepfa/pfaawards/pfa-premier-league-of-the-year-2018|archive-date=22 prill 2018|url-status=dead}}</ref> ====Sezoni 2018–19==== [[Skeda:Manchester United v Manchester City, 10 December 2017 (20).jpg|djathtas|parapamje|252x252px|De Bruyne gjatë [[Derbi i Manchesterit|Derbit të Manchesterit]] në [[Old Trafford]], 10 dhjetor 2017.]] Më 15 gusht 2018, De Bruyne pësoi një dëmtim në gju gjatë një seance stërvitore, duke bërë që disa uebfaqe të raportinin se ai nuk do të luante për të paktën tre muaj.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/45200783|title=Kevin de Bruyne: Man City midfielder suffers knee injury in training|trans-title=Kevin de Bruyne: Mesfushori i Man Cityt pëson dëmtim në gju në stërvitje|publisher=BBC Sport|language=en|date=15 gusht 2018|access-date=17 gusht 2018}}</ref> Dy ditë më pas, Manchester City konfirmoi se lojtari kishte pësuar një dëmtim në ligamentin kolateral të gjurit të djathtë, e cila nuk kishte nevojë për operacion, por që do ta mbante jashtë fushave për tre muaj.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2018/august/kevin-de-bruyne-injury-update-latest-manchester-city|title=Kevin De Bruyne injury update|trans-title=Përditësim për dëmtimin e Kevin De Bruyne|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=17 gusht 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/45222678|title=Kevin de Bruyne: Manchester City midfielder out for three months|trans-title=Kevin De Bruyne: Mesfushori i Manchester Cityt jashtë për tre muaj|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 gusht 2018|accessdate=17 gusht 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11679/11474713/manchester-citys-kevin-de-bruyne-out-for-three-months-with-knee-injury|title=Manchester City's Kevin De Bruyne out for three months with knee injury|trans-title=Kevin De Bruyne i Manchester Cityt jashtë për tre muaj me dëmtim në gju|publisher=Sky Sports|language=en|accessdate=17 gusht 2018}}</ref> Menjëherë pasi u rikthye në aksion në tetor, De Bruyne pësoi një tjetër dëmtim në ligamentin e gjurit në ndeshjen e raundit të katërt të Kupës FA ndaj [[Fulham F.C.|Fulham]]. Ky dëmtim sipas parashikimeve pritej ta mbante jashtë fushave për 5–6 javë,<ref>{{Cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2018/november/kevin-de-bruyne-injury-news-man-city-latest-update|title=Kevin De Bruyne suffers ligament damage|trans-title=Kevin De Bruyne pëson dëmtim në ligament|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=20 nëntor 2018}}</ref> por ai u rikthye në stërvitje pas vetëm 3 javësh.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2018/nov/12/kevin-de-bruyne-manchester-city-back-early-injury|title=Kevin De Bruyne set to be back for Manchester City earlier than expected|trans-title=Kevin De Bruyne gati të rikthehet për Manchester City më herët nga se ishte parashikuar|publisher=The Guardian|language=en|author=Jamie Jackson|date=12 nëntor 2018|accessdate=20 nëntor 2018}}</ref> Më 18 maj 2019, De Bruyne u aktivizua si zëvëndësues në finalen e Kupës FA, duke asistuar golin e tretë dhe duke asistuar edhe dy të tjerë që Cityn që arriti një fitore 6–0 ndaj [[Watford F.C.|Watford]]; me këtë sukses, City u bë klubi i parë anglez që fiton tripletën e trofeve vendor.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/may/18/manchester-city-win-treble-watford-fa-cup-final-match-report|title=Manchester City win FA Cup to seal treble with 6-0 demolition of Watford|trans-title=Manchester City fiton Kupën FA për të vulosur tripletën me fitoren shkatërrimtare 6-0 ndaj Watford|publisher=The Observer|language=en|author=Daniel Taylor|issn=0029-7712|date=18 maj 2019|accessdate=18 maj 2019}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48236232|title=Man City 6-0 Watford: Raheem Sterling scores FA Cup final hat-trick|trans-title=Man City 6-0 Watford: Raheem Sterling shënon tregolësh në finalen e Kupës FA|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 maj 2019|accessdate=18 maj 2019}}</ref> Ai u shpall lojtari i ndeshjes për performancën e tij.<ref name=":0"/> ====Sezoni 2019–20==== Më 15 dhjetor 2019, De Bruyne shënoi dy gola në fitoren 3–0 në transfertë kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]] në Premier Ligë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/50702875|title=Arsenal 0–3 Manchester City|publisher=BBC Sport|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=26 shkurt 2020}}</ref> Goli i tij i 50të në të gjitha kompeticionet me klubin erdhi më 26 shkurt 2020 me penallti në fitoren 2–1 me përmbysje kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|url=https://sport.bt.com/news/manchester-city-fight-back-to-beat-real-madrid-at-bernabeu-S11364433721545|title=Manchester City fight back to beat Real Madrid at Bernabeu|trans-title=Manchester City lufton dhe mposht Real Madridin në Bernabeu|publisher=BT Sport|language=en|date=26 shkurt 2020|accessdate=26 shkurt 2020|archive-date=27 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227000841/https://sport.bt.com/news/manchester-city-fight-back-to-beat-real-madrid-at-bernabeu-S11364433721545|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e javës së fundit të Premier Ligës, City mposhti [[Norwich City F.C.|Norwich Cityn]] 5–0 në shtëpi; De Bruyne shënoi dy gola si dhe regjistroi asistin e 20të sezonal, duke barazuar rekordin e [[Thierry Henry]]s për numrin e asisteve në një sezon. Ai gjithashtu fitoi çmimin "Organizatori i Sezonit në Premier Ligë" për herë të dytë në karrierë.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53545450|title=Kevin de Bruyne: Twentieth assist of season equals Thierry Henry's record|trans-title=Kevin De Bruyne: Asisti i 20të sezonal barazon rekordin e Thierry Henrys|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 korrik 2020|accessdate=26 korrik 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/manchester-city/story/4146843/man-city-kevin-de-bruyne-premier-league-assist-record-thierry-henry|title=Man City's De Bruyne equals Premier League assist record for single season|trans-title=De Bruyne i Man Cityt barazon rekordin e Premier Ligës për numrin e asisteve në një sezon|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 korrik 2020|accessdate=27 korrik 2020}}</ref> Ai u bë lojtari i parë që arrin 20 asiste në një sezon në dy nga pesë ligat kryesore të Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/two-assists-taken-away-de-bruyne-premier-league-share-record/2vikmfoncye185ixnubn94i4|title='You took two away from me!' - De Bruyne happy to share Premier League assists record with Henry|trans-title='Ti më more dy!' - De Bruyne i lumtur që ndan rekordin e asisteve në Premier Ligë me Henryn|publisher=Goal.com|language=en|date=26 korrik 2020|accessdate=27 korrik 2020}}</ref> Në përfundim të sezonit De Bruyne u shpall [[Lojtari i Sezonit i Premier League|Lojtari i Sezonit në Premier Ligë]] pasi kishte shënuar 13 gola, kishte asistuar 20 dhe kishte krijuar 104 mundësi për gol me lojë të hapur. Kjo statistikë e fundit e bëri atë lojtarin e parë që krijon më shumë raste për gol në një sezon që nga viti 2005.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53797353|title=Kevin de Bruyne: Manchester City midfielder named Premier League player of season|trans-title=Kevin De Bruyne: Mesfushori i Manchester Cityt shpallet lojtari i sezonit i Premier Ligës|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 gusht 2020|accessdate=16 gusht 2020}}</ref> ===Napoli=== Më 12 qershor 2025, [[S.S.C. Napoli|Napoli]] njoftoi transferimin e De Bruynes si lojtar i lirë.<ref>{{Cite web|author=Giuseppe Lombardi|date=12 qershor 2025|title=SSCN {{!}} Ufficiale l'ingaggio di De Bruyne|url=https://sscnapoli.it/sscn-ufficiale-lingaggio-di-de-bruyne/|access-date=13 qershor 2025|publisher=[[S.S.C. Napoli]]|language=it}}</ref><ref>{{cite news|author=Emma Smith|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cx2q3v2re7go|title=De Bruyne completes Napoli move after Man City exit|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2025|access-date=12 qershor 2025}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Kevin De Bruyne vs USA.jpg|parapamje|majtas|De Bruyne në aksion me Belgjikës kundër [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shba-së]], 30 maj 2013.]] De Bruyne ka luajtur me ekipet [[Kombëtarja belge nën-18 e futbollit|nën-18]], [[Kombëtarja belge nën-19 e futbollit|-19]] dhe [[Kombëtarja belge nën-21 e futbollit|-21]]. Ai debutoi me [[Kombëtarja belge e futbollit|kombëtaren e parë]] më 11 gusht 2010 në një ndeshje miqësore ndaj [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|Finlandës]] në [[Turqia|Turqi]]; ndeshja u mbyll me fitoren e Finlandës 1–0.<ref>{{cite web|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/football/friendlies/2010/finland-belgium-373758.html|title=Finland 1–0 Belgium|trans-title=Finlanda 1–0 Belgjika|publisher=Eurosport|language=en|accessdate=9 qershor 2011}}</ref> Para se të debutonte me kombëtaren e parë, De Bruyne kishte mundësi të përfaqsonte Burunin, e cila ishte vendlindja e gjyshes së tij.<ref name="fightforchance">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/kevin-de-bruyne-interview-ill-fight-for-chance-at-chelsea-8845258.html|title=Kevin De Bruyne interview: I'll fight for chance at Chelsea...|trans-title=Intervista e De Bruyne: Do të luftoj për një mundësi te Çelsi|publisher=The Independent|language=en|accessdate=5 qershor 2015|archive-date=25 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925215906/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/kevin-de-bruyne-interview-ill-fight-for-chance-at-chelsea-8845258.html|url-status=dead}}</ref> De Bruyne fitoi vendin në formacionin titullar gjatë fushatës kualifikuese të Belgjikës për [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]]; ai regjistroi katër gola në grup me Belgjikën e cila u kualifikua në një turnament madhor për herë të parë pas 12 vitesh.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/players/player=358120/news.html|title=Kevin DE BRUYNE|publisher=FIFA|language=en|accessdate=22 qershor 2014|archive-date=22 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140622045843/http://www.fifa.com/worldcup/players/player=358120/news.html|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2014, ai ishte një nga 23 lojtarët që do të luanin në finalet e turnamentit.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27395150|title=Adnan Januzaj included in Belgium's World Cup squad|trans-title=Adnan Januzaj përfshihet në ekipin e Belgjikës për Kupën e Botës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=15 maj 2014}}</ref> Në ndeshjen e parë të Belgjikës në fazën e grupeve kundër [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjerisë]] në [[Belo Horizonte]], De Bruyne asistoi golin e barazimit të përkohshëm të shënuar nga [[Marouane Fellaini]] me Belgjikën që fitoi 2–1; ai zgjodh lojtari i ndeshjes nga FIFA.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285127|title=Belgium 2–1 Algeria|trans-title=Belgjika 2–1 Algjeria|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=17 qershor 2014|accessdate=17 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186479/|title=Belgium 2–1 Algeria|trans-title=Belgjika 2–1 Algjeria|publisher=FIFA|language=en|accessdate=22 qershor 2014|archive-date=15 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215184302/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D255931/match%3D300186479/|url-status=dead}}</ref> Në raundin e 16-tave, ai shënoi në kohën shtesë të fitores 2–1 kundër [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27990605|title=Belgium 2–1 USA|trans-title=Belgjika 2–1 Shba|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 korrik 2014|accessdate=2 korrik 2014}}</ref> Më 10 tetor 2014, De Bruyne shënoi dy gola në fitoren 6–0 ndaj [[Kombëtarja andorrase e futbollit|Andorrës]] në [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2016|kualifikueset e UEFA Euro 2016]], e cila barazoi fitoren rekord në një ndeshje kualifikuese të vendosur në vitin 1986.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/season=2016/matches/round=2000446/match=2013852/postmatch/report/index.html#belgium+equal+record+tally|title=Belgium equal record tally against Andorra|trans-title=Belgjika barazon rekrdoin e golave kundër Andorrës|publisher=UEFA|language=en|author=Derek Brookman|date=10 tetor 2014|accessdate=30 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000446/match=2013852/index.html|title=UEFA EURO 2016 - History - Belgium-Andorra|trans-title=UEFA Euro 2016 - Historia - Belgjika-Andorra|publisher=UEFA|language=en|date=10 tetor 2014|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Më 3 shtator 2015, De Bruyne shënoi golin e tretë në kualifikuese në fitoren 3–1 ndaj [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnje dhe Hercegovinës]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000446/match=2013973/index.html|title=UEFA EURO 2016 - History - Belgium-Bosnia and Herzegovina|trans-title=UEFA Euro 2016 - Historia - Belgjika-Bosnja dhe Hercegovina|publisher=UEFA|language=en|date=3 shtator 2015|accessdate=26 qershor 2016}}</ref> Një muaj më vonë, ai shënoi në suksesin 4–1 kundër Andorrës në transfertë, duke ndihmuar Belgjikën të kualifikoheshe në finalet e turnamentit.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/33543987|title=Andorra 1-4 Belgium|trans-title=Andorra 1-4 Belgjika|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 tetor 2015|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Në ndeshjen e fundit të grupit, De Bruyne shënoi të dytin e fitores 3–1 kundër [[Kombëtarja izraelite e futbollit|Izraelit]], duke i dhënë Belgjikës vendin e parë në [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2016 - Grupi B|Grupin B]]; De Bruyne dhe Hazard ishin golashënuesit më të mirë të Belgjikës me nga 5 gola secili.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000446/match=2014068/index.html|title=UEFA EURO 2016 - History - Belgium-Israel|trans-title=UEFA Euro 2016 - Historia - Belgjika-Izraeli|publisher=UEFA|language=en|date=13 tetor 2015|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Ai ishte pjesë e listës përfundimtare me 23 lojtarë të Belgjikës për turnamentin që u luajt në Francë.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/belgien-team/em-2016-in-frankreich/2/|title=Belgium » Squad EURO 2016 in Frankreich|trans-title=Belgjika » Ekipi i EURO 2016 në Frankreich|publisher=World Football|language=en|accessdate=24 gusht 2020}}</ref> Më 18 qershor, De Bruyne u lavdërua për performancën e tij në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Republikës së Irlandës]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://squawka.com/en/news/player-ratings-belgium-3-0-republic-of-ireland-de-bruyne-conducts-dominant-win-for-red-devils/700929|title=Player ratings: Belgium 3-0 Republic of Ireland – De Bruyne conducts dominant win for Red Devils|trans-title=Vlersimet e lojtarëve: Belgjika 3-0 Republika e Irlandës – De Bruyne sjell fitoren dominuese për Djajtë e Kuq|publisher=Squawka|language=en|accessdate=26 qershor 2018|archive-date=26 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626192327/https://squawka.com/en/news/player-ratings-belgium-3-0-republic-of-ireland-de-bruyne-conducts-dominant-win-for-red-devils/700929|url-status=dead}}</ref> Tetë ditë më vonë, ai u zgjodh lojtari i ndeshjes nga BBC për performancën e tij në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në raundin e 16-tave, ku ai asistoi dy herë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/36569531|title=Hungary 0-4 Belgium|trans-title=Hungaria 0-4 Belgjika|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 qershor 2016|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> [[Skeda:Kevin De Bruyne celebrating Belgium's 2–1 win over Brazil.jpg|parapamje|256x256px|De Bruyne duke festuar golin e tij kundër Brazilit në FIFA Kupën e Botës 2018.]] Dy vite më pas, De Bruyne u zgjodh për të luajtur në [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2018]] në [[Rusia|Rusi]].<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/news/belgiums-2018-world-cup-squad-who-joins-hazard-lukaku-23-man/1o481lo2g3q5511q2qts8u7xoy|title=Belgium's 2018 World Cup squad: Who joins Hazard & Lukaku in the 23-man squad?|trans-title=Ekipi i Belgjikës për Kupën e Botës 2018: Kush i bashkohet Hazardit & Lukakut në ekipin me 23 lojtarë?|publisher=Goal.com|language=en|accessdate=26 qershor 2018}}</ref> Në ndeshjen e parë të fazës së grupeve kundër ekipit debutues Panama, De Bruyne asistoi [[Romelu Lukaku]]n me Belgjikën që fitoi pastër 3–0.<ref>{{cite web|url=https://ata.gov.al/2018/06/18/bind-belgjika-mposht-3-0-modestet-e-panamase/|title=Bind Belgjika, mposht 3-0 modestët e Panamasë|publisher=Agjencia Telegrafike Shqiptare|language=sq|date=18 qershor 2018|accessdate=26 qershor 2018|archive-date=23 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223234149/http://ata.gov.al/2018/06/18/bind-belgjika-mposht-3-0-modestet-e-panamase/|url-status=dead}}</ref> Ai regjistroi golin e parë në turnament më 6 korrik në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] në cerek-finale; ai mposhti portierin kundër me një gjuajtje të saktë nga jashtë zone dhe u zgjodh lojtari më i mirë pas përfundimit të ndeshjes.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/belgjika-mposht-brazilin-shkon-ne-gjysmefinale-per-te-pare-ne-histori/|title=Belgjika mposht Brazilin, shkon në gjysmëfinale|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=6 korrik 2018|accessdate=24 gusht 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://lajmi.net/brazil-12-belgjike-ja-kush-eshte-shpallur-lojtari-i-ndeshjes/|title=Brazil 1:2 Belgjikë, ja kush është shpallur lojtari i ndeshjes|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=6 korrik 2018|accessdate=24 gusht 2020}}</ref> Në gjysëm-finale, Belgjika u mposht 1–0 nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], e cila në fund fitoi turnamentin.<ref>{{cite web|url=http://gazetashqiptare.al/2018/07/10/franca-ne-finalen-e-boterorit-pas-20-vitesh-mposht-belgjiken-1-0/|title=Franca në finalen e Botërorit pas 20 vitesh, mposht Belgjikën 1-0|publisher=Gazeta Shqiptare|language=sq|date=10 korrik 2018|accessdate=24 gusht 2020}}</ref> Më 14 korrik, Belgjika regjistroi një fitore 2–0 ndaj [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] në finalen e vogël, duke e mbyllur turnamentin në vendin e tretë.<ref name="Vendi i tretë">{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/live-aksion-vrastar-i-belgjikes-hazard-dyfishon-rezultatin/|title=VIDEO/ Belgjika “leksion” Anglisë, “djajtë” e mbyllin Botërorin në podium|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=14 korrik 2018|accessdate=24 gusht 2020}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== De Bruyne konsiderohet gjerësisht si një nga lojtarët më të mirë të botës,<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/kevin-de-bruyne-as-good-lionel-messi-cristiano-ronaldo-manchester-city-real-madrid-barcelona-a8045706.html|title=Kevin de Bruyne can become as good as Lionel Messi and Cristiano Ronaldo, says Roberto Martinez|trans-title=Kevin de Bruyne mund të bëhet po aq i mirë sa Lionel Messi dhe Cristiano Ronaldo, thotë Roberto Martinez|publisher=The Independent|language=en|author=Luke Brown|date=9 nëntor 2017|accessdate=16 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.squawka.com/news/pep-guardiola-calls-kevin-de-bruyne-the-best-player-in-europe-bar-one/999940|title=Pep Guardiola calls Kevin De Bruyne "the best player in Europe bar one"|trans-title=Pep Guardiola e quan Kevin De Bruyne "lojtarin më të mirë në Evropë|publisher=Squawka|language=en|author=Cady Siregar|date=16 tetor 2017|accessdate=16 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/manchester-city/story/3264836/kevin-de-bruyne-best-player-in-the-premier-league-at-the-moment-eden-hazard|title=Kevin De Bruyne best player in Premier League at the moment – Eden Hazard|trans-title=Kevin De Bruyne lojtari më i mirë në Premier Ligë për momentin – Eden Hazard|publisher=ESPN FC|language=en|author=Ian Holyman|date=10 nëntor 2017|accessdate=16 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41623610|title=Hughes praises 'best player' in league De Bruyne|trans-title=Hughes lavdëron 'lotjarin më të mirë' në ligë De Bruyne|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 tetor 2017|accessdate=16 nëntor 2017|archive-date=15 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615003846/https://www.bbc.com/sport/football/41623610|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/jupp-heynckes-would-give-kevin-de-bruyne-shirt-off-my-back/2eqyxx2j3vqi1dt7leiauui4j|title=Bayern Munich boss Heynckes: "I would give De Bruyne the shirt off my back"|publisher=Goal.com|language=en|author=Nicholas McGee|date=15 janar 2018|accessdate=8 korrik 2018|archive-date=15 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190615080242/https://www.goal.com/en/news/jupp-heynckes-would-give-kevin-de-bruyne-shirt-off-my-back/2eqyxx2j3vqi1dt7leiauui4j|url-status=dead}}</ref> dhe është përshkruar shpesh si një lojtar "i kompletuar".<ref name="I kompletuar">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/chelsea-vs-manchester-city-kevin-de-bruyne-perfect-complete-guardiola-conte-reaction-a7976051.html|title=Pep Guardiola and Antonio Conte laud Kevin De Bruyne for being the perfect 'complete' player after masterclass|trans-title=Pep Guardiola dhe Antonio Conte lavdërojnë Kevin De Bruyne si një lojtar të përkryer dhe 'të kompletuar' pas kryeveprës|publisher=The Independent|language=en|author=Miguel Delaney|date=30 shtator 2017|accessdate=8 korrik 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/chelsea-vs-manchester-city-kevin-de-bruyne-goals-highlights-most-complete-player-premier-league-a7976031.html|title=Where would Manchester City be without Kevin De Bruyne, the most complete player in the Premier League?|trans-title=Ku do ishte Manchester City pa Kevin De Bruyne, lojtari më të kompletuar në Premier Ligë|publisher=The Independent|language=en|author=Jack Pitt-Brooke|date=30 shtator 2017|accessdate=7 korrik 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-best-football-players-world-2017-no5-kevin-de-bruyne#s5xCu64wy6YVu6Yu.99|title=FourFourTwo's 100 Best Football Players in the World 2017: No.5, Kevin De Bruyne|trans-title=100 futbollistët më të mirë në botë të FourFourTwo për vitin 2017: Nr.5, Kevin De Bruyne|publisher=FourFourTwo|language=en|date=15 dhjetor 2017|accessdate=16 dhjetor 2019}}</ref> Ai është një lojtar i shkathtët dhe shumë i talentuar i cili luan zakonisht si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor qëndror]] ose sulmues, por mund të luajë edhe në pozicione të tjera, si [[Sulmuesi (futboll)|anësor]] ose [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i dytë]]; në disa raste më të rralla, ai ka luajtur edhe në rolin e mesfushorit të tërhequr. De Bruyne konsiderohet nga shumë specialist futbolli si një organizator i kompletuar i kohërave moderne, kjo falë teknikës, atleticizmit, angazhimit në fushë pa top, vizionit, krosimeve të sakta, rrezes së gjerë të pasimit dhe gjuajtjeve të sakta nga distanca me të dyja këmbët.<ref>{{cite web|url=http://www.squawka.com/news/do-manchester-city-need-kevin-de-bruyne-this-summer/395150|title=Do Manchester City need Kevin De Bruyne this summer|trans-title=A ka nevojë Manchester City për Kevin De Bruyne këtë verë?|publisher=Squawka|language=en|author=Daniel Anwar|date=11 qershor 2015|accessdate=16 nëntor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/11833859/Kevin-De-Bruyne-completes-54m-Man-City-transfer.html|title=Kevin De Bruyne completes £54m Man City transfer|trans-title=Kevin De Bruyne plotëson transferimin 54 milion £ te Man City|publisher=The Daily Telegraph|language=en|author1=Mark Ogden|author2=Mike Whalley|date=30 gusht 2015|accessdate=13 korrik 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/686309|title=De Bruyne the drive behind Man City success|trans-title=De Bruyne piloti mbrapa suksesit të Man Cityt|publisher=Premier League|language=en|author=Adrian Clarke|date=11 maj 2018|accessdate=8 dhjetor 2018}}</ref><ref name="I kompletuar"/><ref>{{cite web|url=https://www.tsn.ca/de-bruyne-s-versatility-a-key-for-belgium-1.1134678|title=De Bruyne's versatility a key for Belgium|trans-title=Shkathtësia e De Bruyne një çelës për Belkgjikën|publisher=TSN|language=en|date=9 korrik 2018|accessdate=17 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/barclays-premier-league/23/blog/post/2935772/premier-league-disappointing-lack-of-deep-lying-playmakers|title=Disappointing lack of deep-lying playmakers in the Premier League|trans-title=Mungesa zhgënjyese e organizatorëve të tërhequr në Premier Ligë|publisher=ESPN FC|language=en|author=Michael Cox|date=23 gusht 2016|accessdate=24 gusht 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-de-bruyne-palace-16991871|title=The attacking dynamic that Kevin De Bruyne will restore for Pep Guardiola|trans-title=Sulmi dimanik që Kevin De Bruyne do të rregullojë për Pep Guardiolën|publisher=The Manchester Evening News|language=en|author=Josh Williams|date=18 tetor 2019|accessdate=6 nëntor 2019}}</ref> De Bruyne nuk ka shpejtësi, forcë fizike ose aftësi në duelet ajërore,<ref name="Generazione di Fenomeni">{{cite web|url=http://www.goal.com/it/news/3785/generazione-di-fenomeni/2011/11/16/2756464/generazione-di-fenomeni-kevin-de-bruyne-il-gioiello-del-genk-che-|title=Generazione di Fenomeni - Kevin De Bruyne, il gioiello del Genk che il Chelsea sta corteggiando da anni...|trans-title=Gjenerata e fenomenëve - Kevin De Bruyne, xhevahiri i Genk që Çelsi po e mashtron prej vitesh|publisher=Goal.com|language=it|author1=Simone Gambino|date=16 nëntor 2011|accessdate=17 dhjetor 2018}}</ref> por megjithatë ka elegancë dhe shpejtësi kur është nën zotërimin e topit; kur ka topin, ai tregon aftësitë e shkëlqyera dribluese, duke i konbinuar me pozicionimin e saktë, inteligjencën taktike, lëvizjet dhe me stilin e lojës direkt. De Bruyne gjithashtu shquhet për inkursionet e tij përpara kur është me topin në këmbë, duke shfryëzuar hapsirat e lëna nga mbrojtjet kundërshtare, që i mundëson atij të krijojë mundësi për gol për shokët e ekipit ose për vete dhe e bënë atë një lojtar të rrezikshëm në kundër-sulme.<ref name="Generazione di Fenomeni"/><ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/premier-league/2017-2018/soccer-de-bruyne-performance-leaves-guardiola-speechless_sto6446741/story.shtml|title=Kevin De Bruyne performance leaves Pep Guardiola speechless|trans-title=Performanca e Kevin De Bruyne e lë Pep Guardiolën pa fjalë|publisher=Eurosport|language=en|date=16 dhjetor 2017|accessdate=8 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/09/22/kevin-de-bruyne-is-one-of-best-players-ive-worked-with-says-pep/|title=Kevin De Bruyne 'is one of best players I've worked with' says Pep Guardiola - but what makes him so special?|trans-title=Kevin De Bruyne 'është një nga lojtarët më të mirë me të cilin kam punuar' thotë Pep Guardiola - por çfarë e bënë atë aq të veçantë|publisher=The Daily Telegraph|language=en|author=JJ Bull|date=22 shtator 2016|accessdate=8 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://vivoperlei.calciomercato.com/articolo/dopo-messi-e-cr7-a-chi-il-pallone-doro?referral=vxl_box_mobile|title=Dopo Messi e Cr7 a chi il pallone d'Oro?|trans-title=Pas Messit dhe Cr7 kush është topi i artë?|publisher=Calciomercato|language=it|author=Ammiraglio Byrd|date=4 tetor 2016|accessdate=17 dhjetor 2018|archive-date=17 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217202343/https://vivoperlei.calciomercato.com/articolo/dopo-messi-e-cr7-a-chi-il-pallone-doro?referral=vxl_box_mobile|url-status=dead}}</ref> Përveç aftësive të tij krijuese,<ref name="Generazione di Fenomeni" /> De Bruyne është gjithashtu i aftë të shënojë gola duke bërë vrapime pa top nga mbrapa drejt zonës kundërshtare,<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/it/news/14802/uefacom/2016/06/08/24370292/pogba-de-bruyne-e-i-migliori-centrocampisti-di-uefa-euro|title=Pogba, De Bruyne e i migliori centrocampisti di UEFA EURO 2016|trans-title=Pogba, De Bruyne dhe mesfushorët më të mirë të UEFA Euro 2016|publisher=Goal.com|language=it|date=8 qershor 2016|accessdate=17 dhjetor 2018}}</ref> si dhe është një ekzekutues i saktë i goditjeve të lira.<ref name="Generazione di Fenomeni"/><ref>{{cite web|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html|title=Goals, assists, set-pieces - The stats that show De Bruyne is almost irreplaceable for City|trans-title=Gola, asiste, gjuajte të lira - Statistikat që tregojnë që De Bruyne është pothuajse i pazëvëndësueshëm për Cityn|publisher=Yahoo|language=en|date=15 gusht 2018|accessdate=17 dhjetor 2018|archive-date=20 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020224100/https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html|url-status=dead}}</ref> Ai u rendit si futbollisti i katërt më i mirë në botë nga [[The Guardian]] për vitin 2017,<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2017/dec/19/the-100-best-footballers-in-the-world-2017-interactive|title=The 100 best footballers in the world 2017|trans-title=100 futbollistët më të mirë në botë 2017|publisher=The Guardian|language=en|date=19 dhjetor 2017|accessdate=24 dhjetor 2017}}</ref> si dhe i dymbëdhjeti për vitin 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/global/ng-interactive/2019/dec/17/the-100-best-male-footballers-in-the-world-2019|title=The 100 best male footballers in the world 2019|trans-title=100 futbollistët më të mirë në botë 2019|publisher=The Guardian|language=en|date=20 dhjetor 2019|accessdate=28 qershor 2020}}</ref> ==Jeta personale== [[Skeda:Kevin De Bruyne at Samsung.jpg|parapamje|De Bruyne në Samsung Showroom, gjatë vizitës së kombëtares belge.|160px]] Mamaja e De Bruyne është belge,<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2017/oct/20/kevin-de-bruyne-stubborn--world-beater|title=Kevin De Bruyne: the stubborn boy who developed into a world beater|trans-title=Kevin De Bruyne: djaloshi kokfortë i cili u zhvillua në një rrahës botëror|publisher=The Guardian|language=en|author=Kristof Terruer|date=20 tetor 2017|accessdate=8 shtator 2018}}</ref> e cila ka lindur në [[Burundi]] dhe ka jetuar për dy vite në [[Bregu i Fildishtë|Bregun e Fildishtë]].<ref>{{cite web|url=http://www.bild.de/sport/fussball/werder-bremen/de-bruyne-es-gibt-keine-chance-fuer-werder-26304510.bild.html|title=Bremens Belgier ist im Sommer weg: De Bruyne: "Es gibt keine Chance für Werder!"|trans-title=Belgu i Bremenit do të largohet në verë: De Bruyne:"Nuk ka asnjë mundësi për Werderin!"|newspaper=[[Bild]]|language=de|date=20 shtator 2012|accessdate=12 prill 2015}}</ref> Ai ka lindur në [[Drongen]], një nënkomunë e qytetit të [[Ghent]] e cila ndodhet në [[Flanders]].<ref>{{cite web|url=https://www.mcfcwatch.com/2018/03/20/pep-guardiola-to-make-surprise-visit-to-belgium-on-june-2nd-report/|title=Pep Guardiola to make surprise visit to Belgium on June 2nd|trans-title=Pep Guardiola do të bëjë një vizitë surprizë në Belgjikë më 2 qershor|publisher=City Watch|language=en|date=20 mars 2018|accessdate=10 maj 2018|archive-date=15 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215182807/https://www.mcfcwatch.com/2018/03/20/pep-guardiola-to-make-surprise-visit-to-belgium-on-june-2nd-report/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://staantribune.nl/een-jongen-uit-drongen-hoe-het-begon-voor-kevin-de-bruyne/|title=Kevin De Bruyne: een jongen uit Drongen|publisher=Staantribune|language=nl|date=29 shtator 2017|accessdate=10 maj 2018|archive-date=11 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511013605/https://staantribune.nl/een-jongen-uit-drongen-hoe-het-begon-voor-kevin-de-bruyne/|url-status=dead}}</ref> Në këtë zonë flitet gjuha holandeze. Përveç kësaj gjuhe, De Bruyne flet rrjedhshëm gjuhën [[Gjuha frënge|franceze]], [[Gjuha angleze|angleze]] dhe [[Gjuha gjermane|gjermane]].<ref>{{cite web|url=https://premierskillsenglish.britishcouncil.org/players/player-week/kevin-de-bruyne|title=Kevin De Bruyne|website=premierskillsenglish.britishcouncil.org|language=en|accessdate=10 maj 2018|archive-date=19 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719160900/https://premierskillsenglish.britishcouncil.org/players/player-week/kevin-de-bruyne|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=I3z_4jZR-ek|title=Kevin de Bruyne im DAZN Interview vor Schalke vs Manchester City|publisher=DAZN_DE në Youtube|language=de|date=20 shkurt 2019|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Që nga viti 2014 De Bruyne ka qënë në një marrëdhënje me Michèle Lacroix.<ref>{{cite web|url=http://www.101greatgoals.com/blog/michele-lacroix-new-blonde-girlfriend-of-chelseas-de-bruyne-has-posted-pictures-of-the-couple-on-facebook/|title=Michèle Lacroix, new blonde girlfriend of Chelsea’s De Bruyne, has posted pictures of the couple on Facebook|trans-title=Michèle Lacroix, e dashura e re bjonde e De Bruyne së Çelsit, ka postuar fotografi të çiftit në Facebook|publisher=101 Great Goals|language=en|author=Benjamin Newman|date=3 janar 2014|accessdate=22 mars 2015|archive-date=2 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402102410/http://www.101greatgoals.com/blog/michele-lacroix-new-blonde-girlfriend-of-chelseas-de-bruyne-has-posted-pictures-of-the-couple-on-facebook/|url-status=dead}}</ref> Ai u bë baba për herë të parë më 10 mars 2016 pas lindjes së Mason Milian De Bruyne.<ref>{{cite web|url=http://www.rtbf.be/sport/football/etranger/angleterre/detail_kevin-de-bruyne-heureux-papa-d-un-petit-mason-milian?id=9236863|title=Kevin De Bruyne heureux papa d'un petit Mason Milian|publisher=Rtbf.be|language=fr|date=10 mars 2016|accessdate=12 prill 2016}}</ref> Më 31 tetor 2018, lindi dhe djali i tyre i dytë, i quajtur Rome De Bruyne.<ref>{{cite web|url=https://www.pulse.ng/sports/football/de-bruyne-welcomes-2nd-child-with-partner-michele/1bgwv6t|title=De Bruyne welcomes 2nd child with partner Michele|trans-title=De Bruyne mikpret fëminë e 2të me partneren Michele|website=pulse.ng|language=en|date=31 tetor 2018|accessdate=21 shkurt 2019}}</ref> De Bruyne dhe Michèle u martuan në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=https://futballnews.com/kevin-de-bruyne-celebrates-his-wife-michele/|title=Kevin De Bruyne Celebrates His Wife Michèle|trans-title=Kevin De Bruyne martohet me Michele|website=futballnews.com|language=en|date=27 qershor 2020|accessdate=30 korrik 2020|archive-date=27 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200827163848/https://futballnews.com/kevin-de-bruyne-celebrates-his-wife-michele/|url-status=dead}}</ref> Në tetor 2014, ai nxorri autobiografinë e tij të quajtur ''Keep It Simple'', e cila u publikua nga Borgerhoff & Lamberigts.<ref name="northcroft">{{cite web|url=https://www.amazon.co.uk/Kevin-Bruyne-keep-simple/dp/9089314822|title=Keep It Simple|publisher=Amazon|language=en|accessdate=27 gusht 2020}}</ref> De Bruyne ishte një ambasador i Lojërave olimpike për personat me aftësi të kufiziuara 2014, e cila u mbajt në [[Antwerp]] në Belgjikë. Ai ishte pjesë e një reklame që shkaktoi polemika, të cilën ai e postoi në faqen e tij në [[Instagram]]. Duke shpalosur sloganin në gjuhën holandeze: "A do të ishte tifozi im nëse do të ngjaja kështu?", ku shfaqej vetë ai si një person me sindromën down.<ref>{{cite web|url=http://soccerly.com/article/dflores/kevin-de-bruynes-controversial-special-olympics-campaign|title=Kevin de Bruyne's controversial Special Olympics campaign|trans-title=Fushata polemizuese e Kevin De Bruyne për Lojërat olimpike të veçanta|publisher=Soccerly|language=en|author=David Flores|accessdate=16 gusht 2018|archive-date=4 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804215125/http://soccerly.com/article/dflores/kevin-de-bruynes-controversial-special-olympics-campaign|url-status=dead}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|15 gusht 2020}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/kevin-de-bruyne/78532/|title=Kevin De Bruyne|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=27 gusht 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/kevin-de-bruyne/|title=Kevin De Bruyne|publisher=World Football|language=en|accessdate=27 gusht 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa !colspan=2|Kupa e Ligës !colspan=2|Evropa !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=5|[[K.R.C. Genk|Genk]] |[[2008–09 Divizioni i Parë Belg|2008–09]] |[[Divizioni i Parë Belg]] |2||0||0||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||2||0 |- |[[2009–10 Liga Pro Belge|2009–10]] |rowspan=3|[[Liga Pro Belge]] |35||3||2||0||colspan=2|—||2{{efn|name=UEL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||1{{efn|name=BSC|Ndeshje në [[Superkupa e Belgjikës|Superkupën e Belgjikës]]}}||0||40||3 |- |[[2010–11 Liga Pro Belge|2010–11]] |32||5||0||0||colspan=2|—||3{{efn|name=UEL}}||1||0||0||35||6 |- |[[2011–12 Liga Pro Belge|2011–12]] |28||8||1||0||colspan=2|—||6{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||0||1{{efn|name=BSC}}||0||36||8 |- !colspan=2|Gjithsej !97!!16!!3!!0!!colspan=2|—!!11!!1!!2!!0!!113!!17 |- |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] (huazim) |[[2012–13 Bundesliga|2012–13]] |[[Bundesliga]] |33||10||1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||34||10 |- |[[Chelsea F.C.|Chelsea]] |[[2013–14 Premier League|2013–14]] |[[Premier League]] |3||0||0||0||3||0||3{{efn|name=UCL}}||0||colspan=2|—||9||0 |- |rowspan=4|[[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] |[[2013–14 Bundesliga|2013–14]] |rowspan=3|[[Bundesliga]] |16||3||2||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||18||3 |- |[[2014–15 VfL Wolfsburg |2014–15]] |34||10||6||1||colspan=2|—||11{{efn|name=UEL}}||5||colspan=2|—||51||16 |- |[[2015–16 VfL Wolfsburg |2015–16]] |1||0||1||1||colspan=2|—||colspan=2|—||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup]]}}||0||3||1 |- !colspan=2|Gjithsej !51!!13!!9!!2!!colspan=2|—!!11!!5!!1!!0!!72!!20 |- |rowspan=6|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2015–16 Premier League|2015–16]] |rowspan=5|[[Premier League]] |25||7||1||1||5||5||10{{efn|name=UCL}}||3||colspan=2|—||41||16 |- |[[2016–17 Premier League|2016–17]] |36||6||5||0||1||0||7{{efn|name=UCL}}||1||colspan=2|—||49||7 |- |[[2017–18 Premier League|2017–18]] |37||8||3||1||4||2||8{{efn|name=UCL}}||1||colspan=2|—||52||12 |- |[[2018–19 Premier League|2018–19]] |19||2||4||2||5||2||4{{efn|name=UCL}}||0||0||0||32||6 |- |[[2019–20 Premier League|2019–20]] |35||13||2||1||3||0||7{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|Ndeshje në [[FA Community Shield]]}}||0||48||16 |- !colspan=2|Gjithsej !152!!36!!15!!5!!18!!9!!34!!7!!1!!0!!222!!57 |- !colspan=3|Gjithsej karriera !336!!75!!28!!7!!21!!9!!59!!13!!4!!0!!450!!104 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== {{updated|19 nëntor 2019}}<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/39513/Kevin_De_Bruyne.html|title=Kevin De Bruyne|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|accessdate=28 gusht 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=10|[[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]]{{refn|group=note|Ndeshjet e De Bruyne kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] më 14 nëntor 2012 kundër [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgut]] (përfshirë një gol të shënuar) më 26 maj 2014, dhe kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] më 5 qershor 2017 janë llogaritur nga [http://www.belgianfootball.be/nl/alle-rode-duivels Federata Belge e Futbollit] por nuk njihen zyrtarisht nga [[FIFA]] për tejkalim të numrit të zëvëndësimeve të lejuara sipas rregullores.}} |2010||1||0 |- |2011||1||0 |- |2012||6||1 |- |2013||11||3 |- |2014||11||4 |- |2015||8||4 |- |2016||12||1 |- |2017||8||0 |- |2018||10||2 |- |2019||6||4 |- !colspan=2|Gjithsej!!74!!19 |} ====Golat me kombëtaren==== :{{updated|19 nëntor 2019}}. ''Rezultatet e Belgjikës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga De Bruyne.''<ref>{{cite web|url=http://eu-football.info/_player.php?id=25621|title=Kevin De Bruyne|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=25 dhjetor 2014}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit |- !scope=col|Nr. !scope=col data-sort-type=date|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Ndsh !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope=row|1 |12 tetor 2012||[[Stadiumi i Crvena Zvezda]], [[Beogradi|Beograd]], Serbi||align=center|6||{{flamuri|Serbia}} [[Kombëtarja serbe e futbollit|Serbia]]||align=center|2–0||align=center|3–0||rowspan=4|Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2014 |- !scope=row|2 |22 mars 2013||[[Philip II Arena]], [[Shkup]], Maqedoni||align=center|10||{{flamuri|Maqedonia}} [[Kombëtarja maqedonase e futbollit|Maqedonia]]||align=center|1–0 ||align=center|2–0 |- !scope=row|3 |7 qershor 2013||rowspan=2|[[Stadiumi i Mbretit Baudouin]], [[Bruksel]], Belgjikë||align=center|13||{{flamuri|Serbia}} [[Kombëtarja serbe e futbollit|Serbia]]||align=center|1–0||align=center|2–1 |- !scope=row|4 |15 tetor 2013||align=center|17||{{flamuri|Uellsi}} [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsi]]||align=center|1–0||align=center|1–1 |- !scope=row|5 |26 maj 2014||[[Cristal Arena]], [[Genk]], Begjikë||align=center|21||{{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgase e futbollit|Luksemburgu]]{{Cref2|N}}||align=center|5–1||align=center|5–1||Ndeshje miqësore |- !scope=row|6 |1 korrik 2014||[[Itaipava Arena Fonte Nova|Arena Fonte Nova]], [[Salvador, Bahia|Salvador]], Brazil||align=center|25||{{flamuri|SHBA}} [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]]||align=center|1–0||align=center|2–1||[[2014 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 2014]] |- !scope=row|7 |rowspan=2|10 tetor 2014||rowspan=3|Stadiumi i Mbretit Baudouin, Bruksel, Bekgjikë||align=center rowspan=2|28||rowspan=2|{{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorrase e futbollit|Andorra]]||align=center|1–0||align=center rowspan=2|6–0||rowspan=5|[[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2016 - Grupi B|Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- !scope=row|8 |align=center|2–0 |- !scope=row|9 |3 shtator 2015||align=center|34||{{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]]||align=center|2–1||align=center|3–1 |- !scope=row|10 |10 tetor 2015||[[Estadi Nacional]], [[Andorra la Vella]], Andorra|| align=center|36||{{flamuri|Andora}} [[Kombëtarja andorrase e futbollit|Andorra]]||align=center|2–0||align=center|4–1 |- !scope=row|11 |13 tetor 2015||rowspan=2|Stadiumi i Mbretit Baudouin, Bruksel, Bekgjikë||align=center|37||{{flamuri|Izraeli}} [[Kombëtarja izraelite e futbollit|Izraeli]]||align=center|2–0||align=center|3–1 |- !scope=row|12 |13 nëntor 2015||align=center|38||{{flamuri|Italia}} [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]||align=center|2–1||align=center|3–1||rowspan=3|Ndeshje miqësore |- !scope=row|13 |28 maj 2016||[[Stade de Genève]], Lancy, Zvicër||align=center|39||{{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]]||align=center|2–1||align=center|2–1 |- !scope=row|14 |27 mars 2018||Stadiumi i Mbretit Baudouin, Bruksel, Bekgjikë||align=center|59||{{flamuri|Arabia Saudite}} [[Kombëtarja saudite e futbollit|Arabia Saudite]]||align=center|4–0||align=center|4–0 |- !scope=row|15 |6 korrik 2018||[[Kazan Arena]], [[Kazani, Tataristan|Kazan]], [[Rusia|Rusi]]||align=center|66||{{flamuri|Brazili}} [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]]||align=center|2–0||align=center|2–1||[[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 2018]] |- !scope=row|16 |11 qershor 2019||Stadiumi i Mbretit Baudouin, Bruksel, Bekgjikë||align=center|70||rowspan=2|{{flamuri|Skocia}} [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocia]]||align=center|3–0||align=center|3–0||rowspan=4|Kualifikueset e UEFA Euro 2020 |- !scope=row|17 |9 shtator 2019||[[Hampden Park]], [[Glasgou]], Skoci||align=center|72||align=center|4–0||align=center|4–0 |- !scope=row|18 |rowspan=2|19 nëntor 2019||rowspan=2|Stadiumi i Mbretit Baudouin, Bruksel, Bekgjikë||align=center rowspan=2|74||rowspan=2|{{flamuri|Qipro}} [[Kombëtarja qipriote e futbollit|Qipro]]||align=center|2–1||align=center rowspan=2|6–1 |- !scope=row|19 |align=center|3–1 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Genk<ref name="Soccerway"/> *[[Liga Pro Belge]]: [[Liga Pro Belge 2010–11|2010–11]] *[[Kupa e Belgjikës]]: [[Kupa e Belgjikës 2008–09|2008–09]] *[[Superkupa e Belgjikës]]: [[Superkupa e Belgjikës 2011|2011]] ;VfL Wolfsburg<ref name="Soccerway"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2014–15 DFB-Pokal|2014–15]] *[[DFL-Supercup]]: [[DFL-Supercup 2015|2015]] ;Manchester City<ref name="Soccerway"/> *[[Premier League]]: [[2017–18 Premier League|2017–18]], [[2018–19 Premier League|2018–19]] *[[FA Cup]]: [[FA Cup 2018–19|2018–19]] *[[EFL Cup|Football League/EFL Cup]]: [[2015–16 Football League Cup|2015–16]], [[2017–18 EFL Cup|2017–18]], [[2019–20 EFL Cup|2019–20]] *[[FA Community Shield]]: [[FA Community Shield 2019|2019]] ===Kombëtarja=== *[[FIFA Kupa e Botës]]: vëndi i tretë [[2018 FIFA Kupa e Botës|2018]]<ref name="Vendi i tretë"/> ===Personale=== *Lojtari i Ri i Vitit i [[Bundesliga|Bundesligës]]: [[2012–13 Bundesliga|2012–13]]<ref>{{cite web|url=http://www.vavel.com/en/international-football/germany-bundesliga/340722-analysing-kevin-de-bruyne.html|title=Analysing Kevin De Bruyne|trans-title=Duke analizuar Kevin De Bruyne|publisher=Vavel|language=en|author=Cammy Anderson|date=21 prill 2014|accessdate=17 mars 2015}}</ref> *Lojtari i Vitit i Bundesligës: [[2014–15 Bundesliga|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.foxsports.com/soccer/story/de-bruyne-voted-by-players-as-the-best-in-bundesliga-last-season-061615|title=De Bruyne voted by players as the best in Bundesliga last season|trans-title=De Bruyne votohet nga lojtarët si më i miri në Bundesligë sezonin e kaluar|publisher=FOX Sports|language=en|date=16 qershor 2015|accessdate=22 tetor 2016}}</ref> *Ekipi i Vitit i Bundesligës: [[2014–15 Bundesliga|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/watch/galleries/0000320167.jsp|title=2014/15 Team of the Season|trans-title=Ekipi i Sezonit 2014/15|publisher=Bundesliga|language=en|date=11 maj 2015|accessdate=30 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170514135204/http://www.bundesliga.com/en/watch/galleries/0000320167.jsp|archive-date=14 maj 2017|url-status=dead}}</ref> *Ekipi i Sezonit i [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]]: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2112220.html|title=UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Ekipi i Sezonit i UEFA Ligës së Evropës|publisher=UEFA|language=en|date=3 qershor 2015|accessdate=3 qershor 2015}}</ref> *[[Futbollisti i Vitit në Gjermani]]: 2015<ref name="Sporza"/> *XI e botës nga ''[[France Football]]'': 2015<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/messi-neymar-jr-iniesta-and-alves-in-france-football-world-xi-of-2015|title=Messi, Neymar Jr, Iniesta and Alves in France Football world XI of 2015|trans-title=Messi, Neymar Jr, Iniesta dhe Alves në XI e botës të France Football për vitin 2015|publisher=FC Barcelona|language=en|date=30 dhjetor 2015|accessdate=30 dhjetor 2015}}</ref> *[[Sportisti Belg i Vitit]]: 2015<ref>{{cite web|url=http://deredactie.be/cm/vrtnieuws.english/videozone_ENG/1.2528091|title=Kevin De Bruyne is Sportsman of the Year|trans-title=Kevin De Bruyne është sportisti i vitit|publisher=Deredactie|language=en|date=20 dhjetor 2015|accessdate=6 korrik 2017}}</ref> *[[Manchester City F.C.#Lojtari i Vitit|Lojtari i Sezonit i Manchester Cityt]]: 2015–16,<ref>{{cite web|url=http://www.mancity.com/citytv/features/2016/08/12/etihad-player-of-the-season-award/1470928624730|title=De Bruyne wins Etihad Player of the Season award|trans-title=De Bruyne fiton çmimin Etihad Lojtari i Sezonit|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=11 gusht 2016|accessdate=12 shtator 2016}}</ref> 2017–18,<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2018/may/kevin-de-bruyne-man-city-etihad-player-of-the-season|title=Kevin De Bruyne has been named City's Etihad Player of the Season|trans-title=Kevin De Bruyne emërohet Etihad Lojtar i Sezonit i Cityt|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=15 maj 2018|accessdate=15 maj 2018}}</ref> 2019–20<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/de-bruyne-etihad-player-of-the-season-63732324|title=De Bruyne wins Etihad Player of the Season award!|trans-title=De Bruyne fiton çmimin Etihad Lojtari i Sezonit!|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=6 gusht 2020|accessdate=6 gusht 2020}}</ref> *FIFA FIFPro World11: Ekipi i tretë (2016),<ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/2016-world-11-the-reserve-teams/en/|title=2016 World 11: the reserve teams|trans-title=11 e botës 2016: ekipet rezervë|website=FIFPro.org|publisher=FIFPro World Players' Union|language=en|date=9 janar 2017|accessdate=1 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409090134/https://fifpro.org/news/2016-world-11-the-reserve-teams/en/|archive-date=9 prill 2019|url-status=dead}}</ref> Ekipi i dytë (2018),<ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|title=World 11: The Reserve Team for 2017-18|trans-title=11 e botës: Ekipi rezervë për 2017-18|website=FIFPro.org|publisher=FIFPro World Players' Union|language=en|date=24 shtator 2018|accessdate=25 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220246/https://fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|archive-date=26 qershor 2019|url-status=dead}}</ref> *IFFHS Ekipi i Vitit për Meshkuj: 2017,<ref>{{cite web|url=http://iffhs.de/the-iffhs-man-world-team-2017/|title=The IFFHS Men World Team 2017|website=IFFHS.de|publisher=International Federation of Football History & Statistics|language=en|date=12 dhjetor 2017|accessdate=12 dhjetor 2017|archive-date=13 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213010651/http://iffhs.de/the-iffhs-man-world-team-2017/|url-status=dead}}</ref> 2019<ref>{{cite web|url=https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/|title=IFFHS AWARDS 2019 – THE IFFHS MEN WORLD TEAM OF THE YEAR 2019|website=IFFHS.de|publisher=International Federation of Football History & Statistics|language=en|date=30 nëntor 2019|accessdate=30 nëntor 2019|archive-date=2 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202213823/https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/|url-status=dead}}</ref> *[[UEFA Ekipi i Vitit]]: [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2017|2017]],<ref name="UEFAtoty2017">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528699.html#/facts+figures+uefa+team+year+2017|title=Facts and figures: UEFA.com Team of the Year 2017|trans-title=Faktet dhe shifrat: UEFA.com Ekipi i Vitit 2017|publisher=UEFA|language=en|date=11 janar 2018|accessdate=13 janar 2018}}</ref> [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2019|2019]]<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2637433.html|title=UEFA.com fans' Team of the Year 2019 revealed|trans-title=Publikohet UEFA.com Ekipi i Vitit 2019|publisher=UEFA|language=en|date=15 janar 2020|accessdate=15 janar 2020}}</ref> *[[PFA Ekipi i Vitit]]: [[PFA Ekipi i Vitit (2010')#Premier League 9|2017–18]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/43810017|title=Manchester City players dominate PFA team of the year|trans-title=Lojtarët e Manchester Cityt dominojnë ekipin e vitit PFA|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 prill 2018|accessdate=5 maj 2018}}</ref> *[[Organizatori i Sezoni i Premier League|Organizatori i Sezonit i Premier Ligës]]: [[2017–18 Premier League|2017–18]] (16 asiste), [[2019–20 Premier League|2019–20]] (20 asiste) *Ekipi i Sezonit i [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]]: 2017–18,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2560100.html|title=UEFA Champions League Squad of the Season|trans-title=Ekipi i Sezonit i UEFA Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=27 maj 2018|accessdate=10 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180602104547/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2560100.html|archive-date=2 qershor 2018}}</ref> 2018–19,<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html|title=UEFA Champions League Squad of the Season|trans-title=Ekipi i Sezonit i UEFA Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=2 qershor 2019|accessdate=29 gusht 2020}}</ref> 2019–20<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season|title=UEFA Champions League Squad of the Season|trans-title=Ekipi i Sezonit i UEFA Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=28 gusht 2020|accessdate=28 gusht 2020}}</ref> *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Ekipi i Ëndërrave të FIFA Kupës së Botës]]: [[2018 FIFA Kupa e Botës|2018]]<ref>{{cite web|url=https://dreamteam.fifa.com/en/home|title=FIFA World Cup Fan Dream Team|trans-title=Ekipi i Ëndërrave i FIFA Kupës së Botës nga tifozëve|publisher=FIFA|language=en|date=18 korrik 2018|accessdate=23 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626225201/https://dreamteam.fifa.com/en/home|archive-date=26 qershor 2018|url-status=dead}}</ref> *Ekipi i Vitit nga [[FIFA (video lojë)|EA Sports FIFA]]: 2018,<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/fifa/fifa-19/ultimate-team/team-of-the-year|title=EA SPORTS FIFA TEAM OF THE YEAR — FIFA 19 — Official Site|trans-title=EA Sport FIFA Ekipi i Vitit – FIFA 19 – Uebfaqja zyrtare|website=ea.com|publisher=Electronic Arts|language=en|date=23 gusht 2018|accessdate=7 janar 2019}}</ref> 2019<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/en-gb/games/fifa/fifa-20/ultimate-team/team-of-the-year|title=EA SPORTS FIFA TEAM OF THE YEAR — FIFA 20 — Official Site|trans-title=EA Sport FIFA Ekipi i Vitit – FIFA 20 – Uebfaqja zyrtare|website=ea.com|publisher=Electronic Arts|language=en|date=6 janar 2020|accessdate=10 janar 2020}}</ref> *Goli i Sezonit i Manchester Cityt: 2019–20<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/de-bruyne-nissan-goal-of-the-season-63732324|title=De Bruyne's Newcastle stunner wins Nissan GOTS!|trans-title=Goli shtangës i De Bruyne kundër Newscastle fiton Nissan GOTS!|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=6 gusht 2020|accessdate=6 gusht 2020}}</ref> *[[Goli i Muajit i Premier League|Goli i Muajit i Premier Ligës]]: nëntor 2019,<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/1527738|title=De Bruyne claims Budweiser Goal of the Month|trans-title=De Bruyne merr Budweiser Goli i Muajit|publisher=Premier League|language=en|date=13 dhjetor 2019|accessdate=13 dhjetor 2019}}</ref> korrik 2020<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/1747213|title=De Bruyne completes double with Budweiser Goal of the Month|trans-title=De Bruyne kompleton dopietën me Budweiser Golin e Muajit|publisher=Premier League|language=en|date=5 gusht 2020|accessdate=5 gusht 2020}}</ref> *[[Goli i Sezonit i Premier League|Goli i Sezonit i Premier Ligës]]: [[2019–20 Premier League|2019–20]]<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/1750639|title=De Bruyne voted 2019/20 EA SPORTS Player of the Season|trans-title=De Bruyne votohet EA Sports Lojtari i Sezonit 2019/20|publisher=Premier League|language=en|date=16 gusht 2020|accessdate=16 gusht 2020}}</ref> *I nominuar për FIFA FIFPro World11: 2019 (mesfushori i 8të)<ref>{{cite web|url=https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|title=Rankings: How All 55 Male Players Finished|trans-title=Renditja: Si e mbyllën të 55 lojtarët|website=FIFPro.org|publisher=FIFPro World Players' Union|language=en|date=23 shtator 2019|access-date=30 gusht 2020|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924000415/https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|url-status=dead}}</ref> == Shënimet == <references group="note"/> == Referime == {{reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{Commons}} *[http://static.belgianfootball.be/project/publiek/jrinteren/speler_PH_5733.htm#itop Profili i Kevin De Bruyne] te Federata Belge e Futbollit *[https://timetravel.mementoweb.org/memento/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=358120/index.html Kevin De Bruyne] – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s *[https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250008901/profile/index.html Kevin De Bruyne] – Rekordi në kompeticionet e [[UEFA]]-s *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=55734 Kevin De Bruyne] te Soccerbase {{Skuadra S.S.C. Napoli}} {{2018 FIFA Kupa e Botës Skuadra e Turnamentit}} {{Futbollisti Gjerman i Vitit}} [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë belgë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren belge]] [[Kategoria:Futbollistë në K.R.C. Genk]] [[Kategoria:Futbollistë në Chelsea F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Werder Bremen]] [[Kategoria:Futbollistë në VfL Wolfsburg]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] dtqdps120ju8qul0ekbxlbuj0950c88 Diskutim:Kevin De Bruyne 1 292128 2981900 2874250 2026-05-18T15:33:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2981900 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kevin De Bruyne/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Futbolli}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181020224100/https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html për lidhjen https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 17:33 (CEST) 1z90jg7igc1cmleudnockmf2z5ceu6v Mahmood 0 292311 2982111 2892298 2026-05-19T02:18:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982111 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|instrument={{hlist|Vocals|piano|guitar}}|label=[[Universal Music]]|emri i vërtetë=Alessandro Mahmoud|foto=Mahmood 2.jpg|titulli=Mahmood në shkurt 2019|lindja=12 shtator 1992 në [[Milano]], {{flagicon|Italy}} [[Itali]]|profesioni=Këngëtar, tekstshkrues|vite aktiv=2012-sot|webfaqja={{URL|http://mahmood.it/}}|bgcolour=#f0e68c}} '''Alessandro Mahmoud''' (lindur më 12 shtator 1992), i njohur profesionalisht si '''Mahmood''', është një këngëtar dhe tekstshkrues italian. Ai, së pari erdhi në dukje pasi garoi në sezonin e gjashtë të versionit italian të ''The X Factor''. Në vitin 2019, ai fitoi Festivalin e Muzikës Sanremo me këngën "Soldi", dhe vazhdoi ta përfaqësojë [[Italia në Festivalin Evropian të Këngës|Italinë]] në [[Festivali Evropian i Këngës 2019|Festivalin Evropian të Këngës 2019]],<ref>{{Cite news|url=https://www.repubblica.it/dossier/spettacoli/festival-di-sanremo-2019/2019/02/09/news/sanremo_2019_serata_finale_vincitore-218728164/|title=Sanremo, il vincitore è Mahmood. Ultimo è secondo, terzo classificato Il Volo|date=10 shkurt 2019|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref><ref name="Castagneri">{{Cite news|url=https://www.lastampa.it/2019/02/09/spettacoli/festival-di-sanremo-la-diretta-della-finale-2TJdTHov8uMeB2HK82VCJL/pagina.html|title=Mahmood vince il Festival di Sanremo|last=Castagneri|first=Alice|date=10 shkurt 2019|work=La Stampa|access-date=11 shkurt 2019|last2=Pavanello|first2=Roberto|language=it}}</ref> duke përfunduar në vendin e 2-të. Albumi i tij i parë, ''Gioventù bruciata'', u publikua në shkurt 2019 dhe debutoi në numrin një në tabelën e albumeve italiane. == Jeta e hershme == Lindur në [[Milano]] nga një nënë italiane nga [[Sardenja]] dhe një baba egjiptian, ai u rrit rreth Gratosoglio, një rreth i [[Milano|Milanos]].<ref>{{Cito web|url=http://www.ilgiornale.it/news/spettacoli/mahmood-conquista-lariston-sono-ragazzo-italiano-1642959.html|title=Mahmood conquista l'Ariston: "Sono un ragazzo italiano"|last=Rio|first=Paolo Giordano Laura|website=Il Giornale|language=it|accessdate=12 shkurt 2019}}</ref> Kur ishte pesë vjeç, prindërit e tij u divorcuan dhe ai u rrit më pas nga nëna e tij.<ref name="NYtimes">{{Cito web|url=https://www.nytimes.com/2019/03/31/world/europe/italian-minister-pans-hit-song-by-an-immigrants-son.html|title=Italian Minister Pans Hit Song by an Immigrant’s Son|website=[[The New York Times]]|date=31 mars 2019|accessdate=1 prill 2019|language=en}}</ref><ref name="unionesarda">{{Cito web|url=https://www.unionesarda.it/articolo/spettacoli/2019/02/07/mahmood-a-sanremo-quel-padre-scomparso-e-la-sardegna-fonte-della-7-832376.html|title=Mahmood: "Quel padre scomparso e la Sardegna, fonte della mia ispirazione" IL VIDEO|website=unionesarda.it|language=it|accessdate=18 mars 2019}}</ref> [[Skeda:Mahmood_rehearsal.jpg|parapamje|237x237px| Mahmood gjatë një prove në Eurovizion në maj 2019. ]] Më 22 shkurt 2019, Mahmood publikoi albumin e tij të parë në studio, ''Gioventù bruciata'', i cili kryesoi në tabelën e albumeve italiane.<ref>{{Cito web|url=https://italiancharts.com/search.asp?search=Mahmood&cat=a|title=Discographie Mahmood (Albums)|website=italiancharts.com|accessdate=7 maj 2019|language=it}}</ref> Në prill të vitit 2019, Mahmood u shfaq në këngën "Calipso" nga [[Charlie Charles]] dhe Dardust, e cila ka kryesuar në tabelën e këngëve italiane.<ref>{{Cito web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/3/2019/18|title=Top Singoli – Classifica settimanale WK 18|publisher=Federazione Industria Musicale Italiana|language=it|accessdate=3 maj 2019}}</ref> Në maj të vitit 2019, ai përfaqësoi [[Italia në Festivalin Evropian të Këngës|Italinë]] në [[Festivali Evropian i Këngës 2019|Festivalin Evropian të Këngës 2019]] në [[Tel Aviv]], [[Izraeli|Izrael]]. Ai interpretoi "Soldi" në finalen e madhe të konkursit më 18 maj, duke e vendosur të dytin në renditjen përfundimtare. Kënga kryesoi në tabelat në Greqi, Izrael, Itali dhe Lituani dhe arriti në 10 vendet e para në pesë shtete të tjera, ndërsa gjithashtu kënga u bë kënga më e transmetuar në Eurovision ndonjëherë në [[Spotify]].<ref>{{Cito web|url=https://wiwibloggs.com/2019/10/16/italy-mahmoods-soldi-is-now-the-most-streamed-eurovision-song-on-spotify/242939/|title=Italy: Mahmood’s “Soldi” is now the most-streamed Eurovision song on Spotify|publisher=Wiwibloggs|accessdate=14 prill 2020|language=en|archive-date=22 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922222615/https://wiwibloggs.com/2019/10/16/italy-mahmoods-soldi-is-now-the-most-streamed-eurovision-song-on-spotify/242939/|url-status=dead}}</ref> Mahmood performoi në ceremoninë e mbylljes së Universitetit Veror të vitit 2019 në [[Napoli]] me tre këngët e tij "Soldi", "Gioventù bruciata" dhe "Anni 90". == Diskografia == * ''Gioventù bruciata'' (2019) == Çmime dhe nominime == {| class="wikitable sortable" !Viti !Ceremonia !Çmimi !Puna !Rezultati |- | rowspan="2" |2018 | rowspan="2" |Sanremo Giovani<ref>{{Cito web|url=https://www.spettakolo.it/2018/12/22/mahmood-piglia-tutto-gioventu-bruciata-trionfa-a-sanremo-giovani/|title=Mahmood piglia tutto: Gioventù Bruciata trionfa a Sanremo Giovani|website=Spettakolo.it|date=22 dhjetor 2018|accessdate=19 qershor 2019|language=it}}</ref> |First place | rowspan="2" |"Gioventù bruciata" | rowspan="10" {{Won}} |- |Critics' Award |- | rowspan="8" |2019 | rowspan="3" |Sanremo Music Festival<ref>{{Cito web|url=https://www.huffingtonpost.it/2019/02/09/sanremo-2019-la-finale-stasera-il-vincitore-del-festival-eros-ramazzotti-ed-elisa-super-ospiti_a_23665544/|title=Mahmood vince il Festival di Sanremo. Oltre le polemiche e le critiche, a Baglioni il leoncino d'oro per l'innovazione (dall'inviata L.Varlese)|website=HuffPost|date=9 shkurt 2019|accessdate=19 qershor 2019|language=it}}</ref> |First place | rowspan="6" |"Soldi" |- |Enzo Jannacci Award for Best Performance |- |Baglioni d'oro Award for Best Song |- |[[OGAE|OGAE Poll]]<ref>{{Cito web|url=https://wiwibloggs.com/2019/04/30/ogae-poll-2019-italys-mahmood-crowned-winner/238180/|title=OGAE Poll 2019: Italy's Mahmood crowned winner|website=Wiwibloggs|date=30 prill 2019|accessdate=19 qershor 2019|language=en|archive-date=20 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820221920/https://wiwibloggs.com/2019/04/30/ogae-poll-2019-italys-mahmood-crowned-winner/238180/|url-status=dead}}</ref> |Best Song of Eurovision 2019 |- |Marcel Bezençon Awards<ref>{{Cito web|url=https://eurovision.tv/story/here-are-the-winners-of-the-2019-marcel-bezencon-awards|title=Here are the winners of the 2019 Marcel Bezençon Awards|website=eurovision.tv|accessdate=20 maj 2019|language=en}}</ref> |Composer Award |- | rowspan="2" |Wind Music Awards<ref>{{Cito web|url=https://www.quotidiano.net/magazine/seat-music-awards-2019-1.4632377|title=Seat Music Awards 2019, Claudio Baglioni re-bis. Sfera Ebbasta pigliatutto ma non canta|website=quotidiano.net|date=6 qershor 2019|accessdate=23 qershor 2019|language=it|archive-date=30 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130091009/https://www.quotidiano.net/magazine/seat-music-awards-2019-1.4632377|url-status=dead}}</ref> |Triple Platinum Certified Single |- |Gold Certified Album |''Gioventù bruciata'' |- |MTV Europe Music Awards<ref>{{Cito web|url=https://www.corriere.it/spettacoli/19_novembre_03/mtv-ema-2019-mahmood-vince-best-italian-act-62d10aae-fe24-11e9-9c5d-ee1cd17612e0.shtml|title=Mtv Ema 2019, Mahmood vince il «Best Italian Act»|date=3 nëntor 2019|website=Il Corriere della Sera|accessdate=4 nëntor 2019|language=it}}</ref> |Best Italian Act |Himself |} == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * {{Official website|http://mahmood.it/}} {{S-start}} {{s-ach}} {{succession box|before=[[Ermal Meta]] dhe [[Fabrizio Moro]]|title=[[Sanremo Music Festival]]|years=[[Sanremo Music Festival 2019|2019]]|after=[[Diodato]]}} {{succession box|before=Ermal Meta dhe Fabrizio Moro<br /> me "[[Non mi avete fatto niente]]"|title=[[Italia në Festivalin Evropian të Këngës]]|years=[[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]]|after=[[Diodato]]<br /> me "[[Fai rumore]]"}} {{S-end}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1992]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2019]] a9519i8dul3sucdz9o185l2p97mya2h Diskutim:Të drejtat LGBT në Çeki/Arkivi 1 1 292770 2982147 2892741 2026-05-19T04:20:18Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Të drejtat LGBT në Çeki]] 2982147 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli [[Të drejtat LGBT në Çeki]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1996972 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090307111121/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html te http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080921055848/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html te http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160304025948/http://www.ceetrust.org/article/306/ te http://www.ceetrust.org/article/306/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20150217031932/http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf te http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 10:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Të drejtat LGBT në Çeki]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1999787 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170519225134/http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting për lidhjen http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 13 shtator 2019 12:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048353 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150630052512/http://www.glbtq.com/social-sciences/prague%2C2.html për lidhjen http://www.glbtq.com/social-sciences/prague,2.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090307111121/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080921055848/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304025948/http://www.ceetrust.org/article/306/ për lidhjen http://www.ceetrust.org/article/306/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150217031932/http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf për lidhjen http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170519225134/http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting për lidhjen http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 14:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2074190 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150630052512/http://www.glbtq.com/social-sciences/prague%2C2.html për lidhjen http://www.glbtq.com/social-sciences/prague,2.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090307111121/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080921055848/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304025948/http://www.ceetrust.org/article/306/ për lidhjen http://www.ceetrust.org/article/306/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150217031932/http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf për lidhjen http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170519225134/http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting për lidhjen http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141030015538/http://visegradrevue.eu/?p=2840 për lidhjen http://visegradrevue.eu/?p=2840. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shkurt 2020 17:33 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260136 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150630052512/http://www.glbtq.com/social-sciences/prague%2C2.html për lidhjen http://www.glbtq.com/social-sciences/prague,2.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090307111121/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/60.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080921055848/http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html për lidhjen http://www.france.qrd.org/assocs/ilga/euroletter/76.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304025948/http://www.ceetrust.org/article/306/ për lidhjen http://www.ceetrust.org/article/306/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150217031932/http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf për lidhjen http://www.non-discrimination.net/content/media/2010-CZ-Country%20Report%20LN_final.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170519225134/http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting për lidhjen http://www.gmhc.org/news-and-events/press-releases/gay-mens-health-crisis-calls-for-risk-based-screening-for-blood-donors-at-fda-meeting. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 05:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376017 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190525074351/https://www.usoud.cz/aktualne/pouha-skutecnost-ze-osoba-zije-v-registrovanem-partnerstvi-nemuze-byt-prekazkou-osvoje/ për lidhjen http://www.usoud.cz/aktualne/pouha-skutecnost-ze-osoba-zije-v-registrovanem-partnerstvi-nemuze-byt-prekazkou-osvoje/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 03:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2385610 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161109223304/http://sgo.sagepub.com/content/5/2/2158244015584231 për lidhjen http://sgo.sagepub.com/content/5/2/2158244015584231. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 janar 2022 02:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2490099 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181221092051/https://www.gaystarnews.com/article/czech-republic-just-took-big-step-forward-gay-adoption-rights/ për lidhjen http://www.gaystarnews.com/article/czech-republic-just-took-big-step-forward-gay-adoption-rights/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2022 14:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2645078 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170105055156/https://rainbow-europe.org/ për lidhjen https://rainbow-europe.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 shkurt 2024 03:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2888739 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181008095815/https://www.praguesaints.cz/prague-gay-guide për lidhjen http://praguesaints.cz/Prague-Gay-Guide/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 janar 2026 04:50 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat LGBT në Çeki]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977155 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050119225417/http://www.radio.cz/en/article/11104 për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/11104. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090404060739/http://www.radio.cz/en/article/63401 për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/63401. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090705185231/http://www.radio.cz/en/article/73886 për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/73886. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060207122106/http://www.radio.cz/en/article/75208 për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/75208. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200313120059/https://www.radio.cz/en/section/ice_special/gay-groups-angered-by-presidents-veto-of-registered-partnership-bill për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/75978. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090705185246/http://www.radio.cz/en/article/76898 për lidhjen http://www.radio.cz/en/article/76898. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 14:18 (CEST) 8ha5d5yd80ouk8t9hrmjelnw9693ac6 Diskutim:Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)/Arkivi 1 1 293133 2982151 2384778 2026-05-19T04:20:58Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)]] 2982151 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 12 lidhje të jashtme te artikulli [[Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997371 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20050827111058/http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp te http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20081120113737/http://www.lootedartrecovery.com/ te http://www.lootedartrecovery.com/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070901045630/http://www.mkidn.gov.pl/kolekcje/en/ te http://www.mkidn.gov.pl/kolekcje/en/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070110153944/http://www.claims.state.ny.us/ te http://www.claims.state.ny.us/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070203023135/http://www.civs.gouv.fr/uk/autre/index.htm te http://www.civs.gouv.fr/uk/autre/index.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070612063938/http://www.restitution.or.at/index.php te http://www.restitution.or.at/index.php *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070929000325/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/resolution1205.htm te http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/resolution1205.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070929000319/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/vilniusforum.htm te http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/vilniusforum.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070929000331/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/EOP.htm te http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/EOP.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060512112314/http://www.michiganhistorymag.com/extra/pdfs/ja00dia.pdf te http://www.michiganhistorymag.com/extra/pdfs/ja00dia.pdf *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20050827111058/http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp te http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130924200645/http://www.greatesttheft.com/ te http://www.greatesttheft.com/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 11:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 13 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069185 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050827111058/http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp për lidhjen http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081120113737/http://www.lootedartrecovery.com/ për lidhjen http://www.lootedartrecovery.com/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070901045630/http://www.mkidn.gov.pl/kolekcje/en/ për lidhjen http://www.mkidn.gov.pl/kolekcje/en/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070110153944/http://www.claims.state.ny.us/ për lidhjen http://www.claims.state.ny.us/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070203023135/http://www.civs.gouv.fr/uk/autre/index.htm për lidhjen http://www.civs.gouv.fr/uk/autre/index.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070612063938/http://www.restitution.or.at/index.php për lidhjen http://www.restitution.or.at/index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070929000325/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/resolution1205.htm për lidhjen http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/resolution1205.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070929000319/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/vilniusforum.htm për lidhjen http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/vilniusforum.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070929000331/http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/EOP.htm për lidhjen http://www.lootedartrecovery.com/looted-art/resources/EOP.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060512112314/http://www.michiganhistorymag.com/extra/pdfs/ja00dia.pdf për lidhjen http://www.michiganhistorymag.com/extra/pdfs/ja00dia.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050827111058/http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp për lidhjen http://www.lootedart.com/International/International%20Bodies%20and%20Reports/Orcid_GSF_38002_4627314815.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190406024238/http://www.rapeofeuropa.com/ për lidhjen http://www.rapeofeuropa.com/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130924200645/http://www.greatesttheft.com/ për lidhjen http://www.greatesttheft.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2020 00:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2379519 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200219213405/http://hitlernews.cloudworth.com/nazi-gold-lake-toplitz.php për lidhjen http://hitlernews.cloudworth.com/nazi-gold-lake-toplitz.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2021 08:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vjedhja e vlerave kulturore (LDB)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977244 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090506232735/http://docproj.loyola.edu/jdp/index.html për lidhjen http://docproj.loyola.edu/jdp/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 18:37 (CEST) mdddkf7zhgrdypnt9fo4yo2bnhay7ap Diskutim:Xabi Alonso/Arkivi 1 1 293167 2982153 2872612 2026-05-19T04:21:18Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Xabi Alonso]] 2982153 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Xabi Alonso]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997484 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm te http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm te http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 12:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2040143 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana për lidhjen http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 17:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2125739 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm për lidhjen http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana për lidhjen http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm për lidhjen http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081204081030/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/thegame_podcasts/article2598097.ece për lidhjen http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/thegame_podcasts/article2598097.ece. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 qershor 2020 07:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2135813 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm për lidhjen http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana për lidhjen http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm për lidhjen http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 korrik 2020 23:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2227249 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20051231161108/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm për lidhjen http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 qershor 2021 22:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260498 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm për lidhjen http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 07:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2368776 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200517205300/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf për lidhjen http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131020012245/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 05:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2379583 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100429024739/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2021 09:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2867550 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231216132508/https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/ për lidhjen https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 tetor 2025 21:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xabi Alonso]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977284 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 19:51 (CEST) et3edfd4k6qs7cdpwokzoopyu0f6axc Lekë Matrënga 0 294509 2981983 2957995 2026-05-18T17:52:04Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981983 wikitext text/x-wiki '''Lekë Matrënga''' i njohur edhe si '''Llukë Matranga''' (nga italishtja: ''Luca Matranga'', [[Hora e Arbëreshëvet]] [[1567]] - [[Palermo|Palerma]], [[1619]] ) ishte një [[prifti|prift]] dhe shkrimtar [[Arbëreshët në Itali|arbëresh]] nga [[Sicilia|Siçilia]], [[Itali]]. Në vitin 1592 botoi vjershën e parë në gjuhën arbërishte me titullin "Këngë e përshpirtshme".<ref>{{cite book|author1=Robert Elsie|author-link1=Robert Elsie|title=Historical Dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio0000elsi_x4j4|date=2010|publisher=Rowman & Littlefield|place=Londër|language=en|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio0000elsi_x4j4/page/296 296]}}</ref> == Biografia == Lekë Matrënga (1567-1619), ishte prift [[arbëreshët|arbëresh]] i ritit bizantinë nga [[Hora e Arbëreshëvet]] (Piana degli Albanesi, PA), qytezi shqiptar më i madh dhe i popolluar në Siçili të Italisë dhe një nga pionerët e letërsisë shqipe. Student në Kolegjin "Grekë" e Shën Athanasit (''Collegio Greco di Sant'Atanasio'') në Romë, themeloi në vendin e lindjes një shkollë. Libri i tij me emrin "E Mbsuame e Krështerë", shkruar në vitin [[1592]], përbën dokumentin e parë filologjik të toskërishtes së shkruar dhe të dytin të shqipes, fill pas "[[Meshari]]t" të [[Gjon Buzuku]]t.<ref>{{cite book|title=''Gjuha Shqipe - Për të huaj dhe shqiptarët jashtë atdheut''|last1=Shkurtaj|first1=Gjovalin|last2=Hysa|first2=Enver|publisher=Toena|location=Tiranë|year=2001|language=sq|ISBN=99927-1-454-9}}</ref> Matranga përdor për tekstin e tij gjuhën arbëreshe të folur në Horën e Arbëreshëvet, ndryshuar nga disa tipare fonetike, në mënyrë që të kuptohet edhe nga arbëreshët e kolonive të tjera. Libri përbëhet nga 28 fletë të përkthyera po në gjuhën shqipe. "E Mbsuame e Krështer" ishte një katekizëm fetar me 28 faqe. Struktura pëbëhej nga hyrja në Italisht. Vjersha tetëvargëshe, ku pjesa kryesore ishte pyetje përgjigje. Risi që solli Matrënga ishte ndikime greke dhe përdorim i disa shenjave të reja si "th" dhe "ae". == Tituj të veprave == * ''E mbsuame e krështerë'' ([[Romë]],[[1592]]), e njohur edhe në italisht si "''Dottrina Cristiana''". == Lidhje të jashtme == * [http://www.albasoul.com/letersia/Doreshkrime/matrenga.htm Vargje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201120041302/http://www.albasoul.com/letersia/Doreshkrime/matrenga.htm |date=20 nëntor 2020 }} - shqipe * [https://web.archive.org/web/20070927105323/http://www.albanianorthodox.com/tekste/albanologji/Matranga_1592.pdf E Mbsuame e Krështerë] - Michiel de Vaan == Referime == <references /> {{Autorë shqiptarë|state=autocollapse}} {{DEFAULTSORT:Matrënga, Lekë}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Arbëreshë në Itali]] [[Kategoria:Lindje 1567]] [[Kategoria:Vdekje 1619]] [[Kategoria:Përkthyes prej latinishtes në shqip]] [[Kategoria:Lindje Hora e Arbëreshëve]] acya67wk046en3zo74w3ilscaiueft4 Diskutim:Ligji i Batteridge-it për titujt 1 296614 2982027 2170918 2026-05-18T21:23:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982027 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ligji i Batteridge-it për titujt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110109103714/http://www.technovia.co.uk/2009/02/techcrunch-irresponsible-journalism.html për lidhjen http://www.technovia.co.uk/2009/02/techcrunch-irresponsible-journalism.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120903231442/http://murphyslaws.net/edition.htm për lidhjen http://murphyslaws.net/edition.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ligji i Batteridge-it për titujt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982026 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180805025836/http://www.houseofgoldbergs.com/Docs/Humor/murphyAll.txt për lidhjen http://www.houseofgoldbergs.com/Docs/Humor/murphyAll.txt. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 23:23 (CEST) 8gx17jp16tjwfjcvx14izyr3rtod7vz Diskutim:Maska mjekësore 1 296669 2982195 2905210 2026-05-19T05:13:28Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982195 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Maska mjekësore/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maska mjekësore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982194 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200301173504/https://www.hse.gov.uk/biosafety/diseases/avianflu.htm për lidhjen http://www.hse.gov.uk/biosafety/diseases/avianflu.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 07:13 (CEST) nqweoyzekw36avxfbxj1f45nxe68yc7 Diskutim:Xherdan Shaqiri/Arkivi 1 1 297118 2982143 2980404 2026-05-19T04:18:02Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Xherdan Shaqiri]] 2982143 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli [[Xherdan Shaqiri]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997530 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120523153947/http://fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/-/29351/72/9/36/en-uk/-/25328 te http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/-/29351/72/9/36/en-uk/-/25328 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130720041647/http://balkans.courriers.info/article18891.html te http://balkans.courriers.info/article18891.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140201180900/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/-/21575/27/7/7 te http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/-/21575/27/7/7 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131016141819/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/22517/16/7 te http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/22517/16/7 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131016141425/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/23275/16/7 te http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/23275/16/7 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131016142727/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/10044/27863/26/7/7 te http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/10044/27863/26/7/7 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100304134637/http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/29351/72/9/36/25328 te http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID//29351/72/9/36///25328 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 12:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2133718 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120523153947/http://fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/-/29351/72/9/36/en-uk/-/25328 për lidhjen http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/-/29351/72/9/36/en-uk/-/25328. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140201180900/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/-/21575/27/7/7 për lidhjen http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/-/21575/27/7/7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131016141819/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/22517/16/7 për lidhjen http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/22517/16/7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131016141425/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/23275/16/7 për lidhjen http://www.fcb.ch/news/show/byItemID//10044/23275/16/7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131016142727/http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/10044/27863/26/7/7 për lidhjen http://www.fcb.ch/news/show/byItemID/de-de/10044/27863/26/7/7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200123004548/https://archive.koha.net/?id=33&l=15568 për lidhjen https://archive.koha.net/?id=33&l=15568. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100304134637/http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/29351/72/9/36/25328 për lidhjen http://www.fcb.ch/sport/show/playerDetailByID/29351/72/9/36/25328. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 korrik 2020 06:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172821 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829180446/http://www.gazetaexpress.com/sport-a-kishte-probleme-shaqiri-me-guardiolan-295061/?archive=1 për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/a-kishte-probleme-shaqiri-me-guardiolan-295061/?archive=1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829180446/http://www.gazetaexpress.com/sport-bayern-munich-ka-caktuar-cmimin-per-xherdan-shaqiri-72081/?archive=1 për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/bayern-munich-ka-caktuar-cmimin-per-xherdan-shaqiri-72081/?archive=1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829180446/http://www.gazetaexpress.com/sport-fiton-interi-shkelqejne-shaqiri-e-guarin-video-80787/?archive=1 për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/fiton-interi-shkelqejne-shaqiri-e-guarin-video-80787/?archive=1. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gazetaexpress.com/sport/stoke-city-shaqiri-pritjes-i-vjen-fundit-foto-256635/?archive=1. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.kohajone.com/2018/06/04/zvicra-publikon-listen-e-lojtareve-per-ne-kupen-e-botes-foto-lajm/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829180514/http://www.gazetaexpress.com/sport-ylli-i-zvicres-mbron-xhaken-dhe-shaqirin-serbia-i-provokoi-para-ndeshjes-551259/?archive=1 për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/ylli-i-zvicres-mbron-xhaken-dhe-shaqirin-serbia-i-provokoi-para-ndeshjes-551259/?archive=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 23:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2182661 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200116042820/https://telesport.al/edhe-everton-ne-gare-per-te-marre-shaqirin/ për lidhjen https://telesport.al/edhe-everton-ne-gare-per-te-marre-shaqirin/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190411093737/https://telesport.al/xherdan-shaqiri-te-stoke-nuk-mund-tia-dale-as-ronaldinho-jo-me-une për lidhjen https://telesport.al/xherdan-shaqiri-te-stoke-nuk-mund-tia-dale-as-ronaldinho-jo-me-une. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180729120514/http://www.kohajone.com/2018/07/29/shaqiri-debutim-rakete-per-liverpool-super-gol-me-roveshate-video/ për lidhjen http://www.kohajone.com/2018/07/29/shaqiri-debutim-rakete-per-liverpool-super-gol-me-roveshate-video/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181116012458/https://www.gazetaexpress.com/sport/liverpooli-merr-vendin-e-pare-shenon-gol-xherdan-shaqiri-589571 për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/liverpooli-merr-vendin-e-pare-shenon-gol-xherdan-shaqiri-589571/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190412044124/http://botapress.info/shaqiri-i-hap-deren-kosoves-nese-me-bejne-kapiten/ për lidhjen http://botapress.info/shaqiri-i-hap-deren-kosoves-nese-me-bejne-kapiten/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180626022036/http://www.kohajone.com/2018/06/22/historike-shaqiri-shenon-super-gol-dhe-feston-me-shqiponje-perpara-serbeve-video/ për lidhjen http://www.kohajone.com/2018/06/22/historike-shaqiri-shenon-super-gol-dhe-feston-me-shqiponje-perpara-serbeve-video/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2021 17:54 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2216211 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200116042830/http://illyriapress.com/shperthen-xherdan-shaqiri-shenon-dy-gola-ne-fitoren-ndaj-evertonit/ për lidhjen http://illyriapress.com/shperthen-xherdan-shaqiri-shenon-dy-gola-ne-fitoren-ndaj-evertonit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190410185454/http://illyriapress.com/zvicra-e-kolonise-shqiptare-permbys-ekuadorin/ për lidhjen http://illyriapress.com/zvicra-e-kolonise-shqiptare-permbys-ekuadorin/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2021 14:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2224418 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140407093229/http://www.reuters.com/article/2012/07/09/oly-socc-swiss-squad-idUSB29215720120709 për lidhjen https://www.reuters.com/article/2012/07/09/oly-socc-swiss-squad-idUSB29215720120709. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 maj 2021 10:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260548 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121217052140/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000233823.php për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000233823.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150209211916/http://www.inter.it/en/squadra/G0958 për lidhjen http://www.inter.it/en/squadra/G0958. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20130115214854/http://www.goldenplayer.ch/Awards/Prix-du-Public/Football/SAFP-GOLDEN-PLAYER-2012 për lidhjen http://www.goldenplayer.ch/Awards/Prix-du-Public/Football/SAFP-GOLDEN-PLAYER-2012. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20130115171124/http://www.goldenplayer.ch/Awards/Prix-du-Public/Football/BEST-YOUNG-PLAYER-2012 për lidhjen http://www.goldenplayer.ch/Awards/Prix-du-Public/Football/BEST-YOUNG-PLAYER-2012. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 08:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2368784 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190326215713/https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/groups/index.html për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/groups/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140617194717/http://www.fifa.com/worldcup/players/player=321653/profile-detail.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/players/player=321653/profile-detail.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180612143308/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/ për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 05:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2379611 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180923113527/http://rtv21.tv/%e2%80%8bliverpooli-vazhdon-me-fitore-shkelqen-shaqiri/ për lidhjen http://rtv21.tv/%E2%80%8Bliverpooli-vazhdon-me-fitore-shkelqen-shaqiri/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2021 09:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2422321 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190413214442/https://insporti.com/shaqiri-zbulon-kepucet-e-reja-per-boterorin-ne-rusi-foto/ për lidhjen https://insporti.com/shaqiri-zbulon-kepucet-e-reja-per-boterorin-ne-rusi-foto/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 mars 2022 05:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447236 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181224185413/http://www.fifadata.com/document/FCWC/2013/pdf/FCWC_2013_SquadLists.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/FCWC/2013/pdf/FCWC_2013_SquadLists.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 maj 2022 11:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2490198 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150721170612/http://www.inter.it/en/news/47321 për lidhjen https://www.inter.it/en/news/47321. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.inter.it/en/news/47349. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2022 18:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2502929 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200116043745/http://shekulli.com.al/10346/ për lidhjen http://shekulli.com.al/10346/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2022 10:42 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2536329 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190413213632/http://gazetaimpakt.com/shaqiri-krenar-qe-eshte-mysliman-me-falenderim-te-vecante-elhamdulilah/ për lidhjen http://gazetaimpakt.com/shaqiri-krenar-qe-eshte-mysliman-me-falenderim-te-vecante-elhamdulilah/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 mars 2023 19:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2606576 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200116051459/https://insporti.com/zyrtare-shaqiri-nuk-luan-ne-beograd-klopp-e-arsyeton-vendimin/ për lidhjen https://insporti.com/zyrtare-shaqiri-nuk-luan-ne-beograd-klopp-e-arsyeton-vendimin/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 nëntor 2023 04:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2619278 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200116042821/http://www.arkivalajmeve.com/Bajerni-pushton-Boten.1047495046/ për lidhjen http://www.arkivalajmeve.com/Bajerni-pushton-Boten.1047495046/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190410184938/http://www.arkivalajmeve.com/Fiton-Zvicra-nje-shqiptar-ndeshkon-Kombetaren-De-Biazi-Gabuam-ne-mbrojtje.1047283665/ për lidhjen http://www.arkivalajmeve.com/Fiton-Zvicra-nje-shqiptar-ndeshkon-Kombetaren-De-Biazi-Gabuam-ne-mbrojtje.1047283665/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 nëntor 2023 14:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817747 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150123021736/http://www.inter.it/en/news/47349 për lidhjen http://www.inter.it/en/news/47349. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 korrik 2025 21:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2828177 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190410185800/https://topsporti.com/artikulli/xherdan-i-vertete-hat-trick-i-shaqirit/brazil-2014 për lidhjen https://topsporti.com/artikulli/xherdan-i-vertete-hat-trick-i-shaqirit/brazil-2014. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190412045653/https://topsporti.com/artikulli/messi-i-alpeve-perballe-messit për lidhjen https://topsporti.com/artikulli/messi-i-alpeve-perballe-messit. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2025 00:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2867563 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210630124211/https://theathletic.com/news/switzerland-euro-2020-squad-full-26-man-team-ahead-of-2021-tournament-30-06-21/ZXLo5x2se7Xm për lidhjen https://theathletic.com/news/switzerland-euro-2020-squad-full-26-man-team-ahead-of-2021-tournament-30-06-21/ZXLo5x2se7Xm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 tetor 2025 22:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975156 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160424134237/http://www.fifplay.com/fifa15-cover-switzerland/ për lidhjen http://www.fifplay.com/fifa15-cover-switzerland/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 prill 2026 06:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Xherdan Shaqiri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977290 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250203152312/https://www.fcb.ch/teams/1-mannschaft/spieler/xherdan-shaqiri/ për lidhjen https://www.fcb.ch/teams/1-mannschaft/spieler/xherdan-shaqiri/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 20:10 (CEST) jtpv6z7njyz4l853hsk37iy1rfseifj Diskutim:Adolf Eichmann/Arkivi 1 1 297201 2982161 2725092 2026-05-19T04:22:37Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Adolf Eichmann]] 2982161 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048654 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203021540/http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/%2821%29%20Birn_Darby.pdf për lidhjen http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/(21)%20Birn_Darby.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402115820/http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf për lidhjen http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106228 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203021540/http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/%2821%29%20Birn_Darby.pdf për lidhjen http://law.case.edu/journals/JIL/Documents/(21)%20Birn_Darby.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402115820/http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf për lidhjen http://www.ghwk.de/ghwk/engl/texts/wannsee-conference.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 01:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2139615 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180624092936/https://cpb-us-e1.wpmucdn.com/blogs.uoregon.edu/dist/d/3851/files/2014/05/Busk_PHILmatters_2014-1k7bbxr.pdf për lidhjen https://cpb-us-e1.wpmucdn.com/blogs.uoregon.edu/dist/d/3851/files/2014/05/Busk_PHILmatters_2014-1k7bbxr.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180918153006/http://holocaust.umd.umich.edu/news/uploads/Gerlach_Wannsee.pdf për lidhjen http://holocaust.umd.umich.edu/news/uploads/Gerlach_Wannsee.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 korrik 2020 04:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172959 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171008180339/http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&b=4441467&ct=8407623 për lidhjen http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&b=4441467&ct=8407623. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2021 01:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244361 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://news.google.com/newspapers?nid=2206&dat=19620601&id=QSwyAAAAIBAJ&sjid=pukFAAAAIBAJ&pg=643,288305. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2021 05:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2560763 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190819223700/https://diepresse.com/home/zeitgeschichte/711960/Wie-Eichmann-vom-Oesterreicher-zum-Deutschen-wurde për lidhjen https://diepresse.com/home/zeitgeschichte/711960/Wie-Eichmann-vom-Oesterreicher-zum-Deutschen-wurde. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 qershor 2023 00:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2716661 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206111622/https://www.archives.gov.il/en/chapter/behind-scenes-eichmann-trial/ për lidhjen http://www.archives.gov.il/en/chapter/behind-scenes-eichmann-trial/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2024 01:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adolf Eichmann]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977428 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220713031927/https://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/192/Eichmann/ për lidhjen http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/192/Eichmann/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230327132306/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/hoesstest.html për lidhjen http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/hoesstest.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 04:37 (CEST) 4n883safmgwrm7a2u5gtvr30vdkacmo Azerët 0 297557 2981915 2977511 2026-05-18T16:44:19Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981915 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik | group = Azerbajxhanasit<br />''Azərbaycanlılar, Azərilər''<br />{{lang|az|آذربایجانلیلار، آذریلر}} | image = [[File:Vue du petit et du grand Ararat prise du Village Tatare, Sirbaghan (grey scale original).jpg|300px]] | image_caption = Pamje e Ararati-t të Madh dhe të Vogël me fshatin "Tatar" (Azer), 1838 |popullsia = rreth 28–35 milionë<ref>{{cite web|url=http://www.joshuaproject.net/people-clusters.php?peo2=126|title=Azerbaijani|publisher=Joshua Project|accessdate=24 janar 2012}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=YJwsAQAAIAAJ&dq=30+milionë+South+Azerbaijan&q=30-35|title=The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East|author=[[Avraham Sela|Sela, Avraham]]|publisher=Continuum|year=2002|isbn=0-8264-1413-3|page=197|quote=30–35 milionë}}</ref> | region1 = {{flagcountry|Iran}} | pop1 = më shumë se 15 milionë <small>(Encyclopædia Britannica)<ref name="eb">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/46833/Azerbaijani|language=en|title=Azerbaijani (people)|work=Encyclopædia Britannica|accessdate=24 janar 2012}}</ref></small><br />12.9-18 milionë <small>(CIA factbook,<ref name="CIA Iran">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People|title=Iran|work=CIA: The World Factbook|publisher=CIA|date=14 nëntor 2011|accessdate=4 tetor 2012|quote=16% of 77,891,220 [12.5 million]|archive-date=3 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People|language=en|url-status=dead}}</ref> Knüppel,<ref name="16mil">Michael Knüppel, "TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW", Encyclopaedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/turkic-languages-overview] "Altogether, one-sixth of today's Iranian population is turcophone or bilingual (Persian and Turkic; see Doerfer, 1969, p. 13).</ref> Izady,<ref name="16mil2">Mehrdad Izady – Columbia University – Gulf 2000 Project – Language Map of Iran – 2012 http://gulf2000.columbia.edu/maps.shtml''"</ref> Swietochowski<ref name="16mil3">Swietochowski, Tadeusz; Collins, Brian C. (1999). Historical dictionary of Azerbaijan. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. ISBN 0-8108-3550-9. "15 milionë (1999)"</ref>)</small><br />18-27 milionë <small> (e.g. Elling,<ref name="18mil">Elling, Rasmus Christian. Minorities in Iran: Nationalism and Ethnicity after Khomeini , Palgrave Macmillan, 2013. Excerpt: "The number of Azeris in Iran is heavily disputed. In 2005, Amanolahi estimated all Turkic-speaking communities in Iran to number no more than 9 milionë. CIA and Library of congress estimates range from 16 percent to 24 percent -- that is, 12-18 milionë people if we employ the latest total figure for Iran's population (77.8 milionë). Azeri ethnicsts, on the other hand, argue that overall number is much higher, even as much as 50 percent or more of the total population. Such inflated estimates may have influenced some Western scholars who suggest that up to 30 percent (that is, some 23 milionë today) Iranians are Azeris." [https://books.google.com/books?id=rWEbrv5oD8AC&pg=PT33&dq=argue+that+overall+number+is+much+higher,+even+as+much+as+50+percent+azeri&hl=en&sa=X&ei=WVJrUcnJE62g4AO5n4HADw&ved=0CC4Q6AEwAA]</ref> Shaffer,<ref>Shaffer, Brenda (2003). Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity. MIT Press. pp. 221–225. ISBN 0-262-19477-5"There is considerable lack of consensus regarding the number of Azerbaijanis in Iran ...Most conventional estimates of the Azerbaijani population range between one-fifth to one-third of the general population of Iran, the majority claiming one-fourth" Azerbaijani student groups in Iran claim that there are 27 milionë Azerbaijanis residing in Iran."</ref> Minahan,<ref>Minahan, James (2002). Encyclopedia of the Stateless Nations: S-Z. Greenwood Publishing Group. p. 1765. ISBN 978-0-313-32384-3"Approximately (2002e) 18,500,000 Southern Azeris in Iran, concentrated in the northwestern provinces of East and West Azerbaijan. It is difficult to determine the exact number of Southern Azeris in Iran, as official statistics are not published detailing Iran's ethnic structure. Estimates of the Southern Azeri population range from as low as 12 milionë up to 40% of the population of Iran – that is, nearly 27 milionë..."</ref> Gheissari<ref name="Criticism"> *Ali Gheissari, "Contemporary Iran:Economy, Society, Politics: Economy, Society, Politics", Oxford University Press, 2 April 2009. pg 300Azeri ethnonationalist activist, however, claim that number to be 24 milionë, hence as high as 35 percent of the Iranian population"</ref>)</small> | region2 = {{flagcountry|Azerbaijan}} | pop2 = 8,172,800 | ref2 =<ref>{{Cite web|url=http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|title=Переписи населения Азербайджана 1979, 1989, 1999, 2009 годов|accessdate=30 nëntor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130101713/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|archivedate=30 nëntor 2012}}</ref> | region3 = {{flagcountry|Russia}} | pop3 = 603,070 to 1,500,000 | ref3 =<ref name="Russian Census">{{cite web|url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls|title=Итоги переписи|work=2010 census|year=2012|publisher=Russian Federation State Statistics Service|accessdate=24 janar 2015|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204011922/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls|url-status=dead}}</ref><ref name="Leeuw">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sNoP1zphWf8C&pg=PA19|title=Azerbaijan: a quest for identity : a short history|author=van der Leeuw, Charles|publisher=Palgrave Macmillan|year=2000|isbn=978-0-312-21903-1|page=19}}</ref> | region4 = {{flagcountry|Turkey}} | pop4 = 530,000 to 800,000 | ref4 =<ref name="Leeuw"/><ref name="Looklex Encyclopaedia">{{cite news|url=http://looklex.com/e.o/turkey.peoples.htm|title=Turkey-Peoples|publisher=[[Looklex Encyclopaedia]]|accessdate=13 gusht 2013|archive-date=6 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006200650/http://looklex.com/e.o/turkey.peoples.htm|url-status=dead}}</ref> | region5 = {{flagcountry|Georgia}} | pop5 = 284,761 | ref5 =<ref>{{cite web|url=http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/english/census/2002/03%20Ethnic%20Composition.pdf|format=PDF|title=Ethnic groups by major administrative-territorial units|publisher=National Statistics Office of Georgia|work=2002 census|accessdate=17 janar 2012|archive-date=7 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407043855/http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/english/census/2002/03%20Ethnic%20Composition.pdf|url-status=dead}}</ref> | region6 = {{flagcountry|Kazakhstan}} | pop6 = 85,292 | ref6 =<ref>{{cite web|url=http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82.%20%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%20%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%202009%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0.pdf|title=Population by national and/or ethnic group, sex and urban/rural residence (2009 census)|publisher=Agency for the Statistics of the Republic of Kazakhstan|accessdate=15 gusht 2012|archive-date=16 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616182454/http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BE%D1%82%D1%87%D0%B5%D1%82.%20%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%20%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%202009%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0.pdf|url-status=dead}}</ref> | region7 = {{flagcountry|Israel}} | pop7 = 60,000 | ref7 =<ref>{{cite web|url=http://eajc.org/page258|title=History of the Azerbaijani Jewish Community|work=Euro-Asian Jewish Congress}}</ref> | region8 = {{flagcountry|Ukraine}} | pop8 = 45,176 | ref8 =<ref>{{cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|title=About number and composition population of Ukraine by data All-Ukrainian census of the population 2001|work=Ukraine Census 2001|publisher=State Statistics Committee of Ukraine|accessdate=17 janar 2012}}</ref> | region9 = {{flagcountry|Uzbekistan}} | pop9 = 44,400 | ref9 =<ref>{{cite web|url=http://www.arbuz.com/Umid/Main/Uzbekistan/Population/population.html|title=The National Structure of the Republic of Uzbekistan|year=1989|publisher=Umid World|accessdate=17 janar 2012|archive-date=23 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223090542/http://www.arbuz.com/Umid/Main/Uzbekistan/Population/population.html|url-status=dead}}</ref> | region10 = {{flagcountry|Turkmenistan}} | pop10 = 33,365 | ref10 =<ref>{{cite journal|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php?reg=14|script-title=ru:Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР|work=Демоскоп Weekly|language=ru|issue=493–494|date=1–22 janar 2012|accessdate=17 janar 2012}}</ref> | region11 = {{flagcountry|United States}} | pop11 = 24,377 to 400,000 | ref11 =<ref>{{cite web|url=http://www.news.az/articles/5620|title=Azerbaijani-American Council rpartners with U.S. Census Bureau|publisher=News.Az|date=28 dhjetor 2009|accessdate=2012-07-11|archive-date=7 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407043029/http://www.news.az/articles/5620|language=en|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.azeris.org/images/proclamations/May28_BrooklynNY_2011.JPG{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html|language=en|title=Obama, recognize us – St. Louis American: Letters To The Editor|publisher=Stlamerican.com|date=9 mars 2011|accessdate=2012-07-11|archive-date=13 shtator 2012|archive-url=https://archive.today/20120913202500/http://www.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html|url-status=dead}}</ref> | region12 = {{flagcountry|Netherlands}} | pop12 = 18,000 | ref12 =<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Netherlands.pdf|format=PDF|title=The Kingdom of the Netherlands: Bilateral relations: Diaspora|publisher=Republic of Azerbaijan Ministry of Foreign Affairs|accessdate=17 janar 2012|archive-date=6 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706131529/http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Netherlands.pdf|url-status=dead}}</ref> | region13 = {{flagcountry|Kyrgyzstan}} | pop13 = 17,823 | ref13 =<ref>{{cite web|url=http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf|format=PDF|title=5.01.00.03 Национальный состав населения|publisher=National Statistical Committee of Kyrgyz Republic|year=2011|language=ru|accessdate=17 janar 2012|archive-date=13 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113151445/http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf|url-status=dead}}</ref> | region14 = {{flagcountry|Germany}} | pop14 = 15,219 | ref14 =<ref>{{cite web|url=http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Bevoelkerung/AuslaendischeBevoelkerung/Tabellen/Content100/AlterAufenthaltsdauer,property=file.xls|title=Foreign population on 31.12.2006 by citizenship and selected characteristics|publisher=Federal Statistical Office (Destatis)|accessdate=3 shkurt 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101116074931/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Bevoelkerung/AuslaendischeBevoelkerung/Tabellen/Content100/AlterAufenthaltsdauer,property=file.xls|archivedate=2010-11-16}}</ref> | region15 = {{flagcountry|United Arab Emirates}} | pop15 = 7,000 | ref15 =<ref name="BQ">{{cite web|url=http://www.bqdoha.com/2015/04/uae-population-by-nationality|language=en|title=UAE´s population – by nationality|work=BQ Magazine|date=12 prill 2015|accessdate=13 qershor 2015|archive-date=11 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711160839/http://www.bqdoha.com/2015/04/uae-population-by-nationality|url-status=dead}}</ref> | region16 = {{flagcountry|United Kingdom}} | pop16 = 6,220 | ref16 =<ref name="ons2011">{{cite web|title=Nationality and country of birth by age, sex and qualifications Jan - Dec 2013 (Excel sheet 60Kb)|url=http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/labour/april-2014/nationality-and-country-of-birth-by-age--sex-and-qualifications-jan---dec-2013.xls|language=en|website=www.ons.gov.uk|publisher=[[Office for National Statistics]]|accessdate=11 qershor 2014|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924060723/http://www.ons.gov.uk/ons/about-ons/business-transparency/freedom-of-information/what-can-i-request/published-ad-hoc-data/labour/april-2014/nationality-and-country-of-birth-by-age--sex-and-qualifications-jan---dec-2013.xls|url-status=dead}}</ref> | region17 = {{flagcountry|Belarus}} | pop17 = 5,567 | ref17 =<ref>{{cite web|url=http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf|title=Population Census 2009|publisher=National Statistical Committee of the Republic of Belarus|accessdate=17 prill 2013|archive-date=18 shtator 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100918165045/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/5.8-0.pdf|url-status=dead}}</ref> | region18 = {{flagcountry|Canada}} | pop18 = 4,580 | ref18 =<ref>{{cite web|url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=0&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=|title=Ethnic Origin (264), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3), Generation Status (4), Age Groups (10) and Sex (3) for the Population in Private Households|year=2011|publisher=Statistics Canada|accessdate=13 gusht 2013}} In the 2011 census, 1,985 people indicated 'Azeri'/'Azerbaijani' as a single response and 2,595 as part of multiple origins.</ref> | region19 = {{flagcountry|Latvia}} | pop19 = 1,657 | ref19 =<ref>{{cite web|url=http://www.ecmi.de/uploads/tx_lfpubdb/report_8.pdf|format=PDF|title=Accession to the European Union and National Integration in Estonia and Latvia|author=Poleshchuk, Vadim|date=mars 2001|accessdate=18 janar 2012|quote=232 citizens|publisher=European Center for Minority Issues|archive-date=2 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110302212931/http://www.ecmi.de/uploads/tx_lfpubdb/report_8.pdf|url-status=dead}}</ref> | region20 = {{flagcountry|Austria}} | pop20 = 1,000 | ref20 =<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Austria.pdf|format=PDF|publisher=Republic of Azerbaijan Ministry of Foreign Affairs|title=The Republic of Austria: Bilateral relations|accessdate=18 janar 2012|archive-date=8 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200308180802/http://mfa.gov.az/eng/downloads/bilaterial/Austria.pdf|url-status=dead}}</ref> | region21 = {{flagcountry|Estonia}} | pop21 = 923 | ref21 =<ref>{{cite web|url=http://pub.stat.ee/px-web.2001/I_Databas/Population_census/PHC2011/01Demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects.asp|title=Population Census of 2011|publisher=Statistics Estonia|accessdate=24 janar 2015|archive-date=2 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002091759/http://pub.stat.ee/px-web.2001/I_Databas/Population_census/PHC2011/01Demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects/04Ethnic_nationality_Languages_Dialects.asp|url-status=dead}} Select "Azerbaijani" under "Ethnic nationality".</ref> | region22 = {{flagcountry|Lithuania}} | pop22 = 648 | ref22 =<ref name="litstats">{{cite web|url=https://osp.stat.gov.lt/documents/10180/217110/Gyv_kalba_tikyba.pdf/1d9dac9a-3d45-4798-93f5-941fed00503f|title=Population by ethnicity in 1959, 1970, 1979, 1989, 2001 and 2011|publisher=Lithuanian Department of Statistics|accessdate=10 mars 2016}}</ref> | region23 = {{flagcountry|Norway}} | pop23 = 501 | ref23 =<ref name="Statistics Canada">{{cite web|title=Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents, 1 January 2013|url=http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef/aar/2013-04-25?fane=tabell&sort=nummer&tabell=109861}}</ref> | region24 = {{flagcountry|Australia}} | pop24 = 290 | ref24 =<ref>[http://www.dfat.gov.au/geo/azerbaijan/azerbaijan_brief.html 2006 Australian Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150107123120/http://www.dfat.gov.au/geo/azerbaijan/azerbaijan_brief.html |language=en|date=7 janar 2015 }}. NB According to the 2006 census, 290 people living in Australia identified themselves as of Azeri ancestry, although the Australian-Azeri community is estimated to be larger. . Retrieved 1 April 2008.</ref> | religions = Shumicai përkasin [[Islami Shi'i|Islamit Shiitë]]; pakicë Islam [[Synitët|Synitë]], [[Jahudizmi|Judaizëm]],<ref>http://haruth.com/jw/JewsAzerbaijan.html</ref><ref>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/Azerbaijan.html</ref> [[Bahá'í Faith]],<ref>http://www.bahai.az/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025023808/http://www.bahai.az/ |date=25 tetor 2016 }} Azerbaidjan Bahai</ref><ref>[[:az:Bəhailik|Bəhailik]] Azerbaidjan Bahai</ref> [[Zoroastrianism]],<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=NCez3ZuV3NoC&pg=PA79&dq=Zoroastrianism+in+Azerbaijan&hl=en&sa=X&ei=Unn3Ud7VKqzv4QT2wIHoBQ&ved=0CFoQ6AEwCQ#v=onepage&q=Zoroastrianism%20in%20Azerbaijan&f=false|title=Azerbaijan|accessdate=18 mars 2015}}</ref> [[Irreligion]],<ref>{{cite web|url=http://www.today.az/news/society/50636.html|title=Today.Az - Covering Azerbaijan inside and outside|accessdate=18 mars 2015|archive-date=6 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006084434/http://www.today.az/news/society/50636.html|url-status=dead}}</ref> [[Krishterimi|Krishterizmit]]<ref name="Day.az">{{cite web|url=http://news.day.az/society/85160.html|title=5,000 Azerbaijanis adopted Christianity|publisher=Day.az|date=7 korrik 2007|language=ru|accessdate=30 janar 2012}}</ref><ref name="Tehran Radio">{{cite web|url=http://azeri.irib.ir/tehliller/item/148029-xristian-missioner-t%C9%99riq%C9%99tl%C9%99r-ar-da-aktivl%C9%99sir?tmpl=component&print=1|title=Christian Missionaries Becoming Active in Azerbaijan|publisher=Tehran Radio|date=19 qershor 2011|language=az|accessdate=12 gusht 2012}}</ref> | related = <!--[[Turkic peoples]] ([[Oghuz Turks]]), [[Iranian peoples]] (specifically [[Persian people|Persians]] and [[Tat people (Caucasus)|Tats]]), [[Peoples of the Caucasus|Caucasian peoples]]--> }} '''Azerët''' ({{lang-az|Azərilər}} آذریلر, Azərbaycanlılar آذربایجانلیلار), gjithashtu njihen si '''Turqit Azerë'''<ref>{{Cite book|title=The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule|url=https://books.google.com/books?id=7eyoAAAAQBAJ|publisher=Hoover Press|date=2013-09-01|isbn=9780817991838|first=Audrey L.|last=Alstadt}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=mrWRAAAAIAAJ&pg=PA160 Iran: political development in a changing society Page 160]</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=yAgGHnENHjoC&pg=PA200 World Regional Geography Page 200]</ref> ({{IPAc-en|ˌ|æ|z|ər|b|aɪ|ˈ|dʒ|ɑː|n|i|z}}, {{lang-az|Azərbaycan Türkləri}} آذربایجان تورکلری), janë një grup etnik [[Popujt turkikë|turk]]<ref>{{cite book|author=Svante E. Cornell|title=Azerbaijan Since Independence|url=https://books.google.com/books?id=TaZzCQAAQBAJ&pg=PA7|date=20 maj 2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-47621-4|page=7}}</ref><ref>{{cite book|author=Barbara A. West|title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania|url=https://books.google.com/books?id=pCiNqFj3MQsC&pg=PA68|date=1 janar 2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-1913-7|page=68}}</ref><ref>{{cite book|author=James Minahan|title=Encyclopedia of the Stateless Nations: S-Z|url=https://books.google.com/books?id=Zu5GpDby9H0C&pg=PA1766|date=1 janar 2002|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-32384-3|page=1766}}</ref> që jetojnë kryesisht në [[Azerbajxhan (Iran)|Azerbajxhanin Iranian]] dhe në [[Azerbajxhani|Republikën e pavarur të Azerbajxhanit]]. Ato janë grupi etnik i dytë më i madh mes popujve turkikë pas [[Turqit|turqve]]. == Etimologjia dhe Etnonimi == Azerbajxhani besohet se është emërtuar sipas ''[[Atropates]]'', një [[satrap]] [[persët|pers]],<ref>{{cite book|author=Minahan, James|year=2000|title=Miniature Empires: A Historical Dictionary of the Newly Independent States|url=https://archive.org/details/miniatureempires0000mina|publisher=Greenwood|isbn=0-313-30610-9|page=[https://archive.org/details/miniatureempires0000mina/page/20 20]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livius.org/as-at/atropates/atropates.htm|language=en|author=Lendering, Jona|title=Atropates (Biography)|publisher=Livius.org|accessdate=27 janar 2012|archive-date=29 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071029173948/http://www.livius.org/as-at/atropates/atropates.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|author=Chamoux, Francois|year=2003|title=Hellenistic Civilization|url=https://archive.org/details/hellenisticcivil00cham_802|publisher=Blackwell Publishing|isbn=0-631-22241-3|page=[https://archive.org/details/hellenisticcivil00cham_802/page/n37 26]}}</ref><ref>{{cite book|author1=Bosworth, A. B.|author2=Baynham, E. J.|year=2002|title=Alexander the Great in Fact and Fiction|url=https://archive.org/details/alexandergreatfa00bosw|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-815287-6|page=[https://archive.org/details/alexandergreatfa00bosw/page/92 92]}}</ref> i cili ka sunduar në ''[[Atropatene]]'' (sot [[Azerbajxhani (Iran)|Azerbajxhani Iranian]]) {{circa}} 321 p.e.s.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=MybbePBf9YcC&dq=azeri&printsec=frontcover#PPA7,M1|author=Atabaki, Touraj|year=2000|title=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran|publisher=I. B. Tauris|isbn=1-86064-554-2|page=7}}</ref><ref name="altstadt">{{cite book|author1=Altstadt, Audrey L.|year=1992|title=The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule|url=https://archive.org/details/azerbaijaniturks0000alts|publisher=Hoover Institution Press|isbn=0-8179-9182-4}}</ref> == Historia == {{Main|Historia e Azerbajxhanit}} Banorët e lashtë të zonës flisnin gjuhën e lashtë Azeri, e cila i përkiste degës [[gjuha iraniane|iraniane]] të [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].<ref name="yarshater">{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-vii|language=en|author=Yarshater, E|date=18 gusht 2011|title=The Iranian Language of Azerbaijan|publisher=Encyclopædia Iranica|accessdate=25 janar 2012}}</ref> Në shekullin e 11 pas Krishtit me pushtimet Seljukid, fiset Oguze turke filluan të lëvizin nëpër pllajën iraniane në Kaukaz dhe në [[Anadolli|Anadoll]]. Fluksi i Oghuzëve dhe fiseve të tjera turkmene u nënshtruan më tej nga pushtimi mongol.<ref>{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/arran-a-region|language=en|author=Bosworth, C. E.|date=12 gusht 2011|title=Arran|publisher=Encyclopædia Iranica|accessdate=25 janar 2012}}</ref> Këtu, fiset Oguze u ndanë në grupe të ndryshme të vogla, disa prej të cilave&nbsp;– shumica [[Islami Synit|Synitë]] – u zhvendosën në [[Anadoll]] (p.sh., më vonë [[Osmanllinjtë|Osmanët]]) dhe u vendosën, ndërsa të tjerët mbetën në rajonin e Kaukazit dhe më vonë&nbsp;– për shkak të ndikimit të Safavidëve – përfundimisht u konvertuan në degën [[Shiitët|Shiitë]] të [[Islami]]t. Këto të fundit do të mbajë emrin "turkmen" ose "turkoman" për një kohë të gjatë: nga shekulli i 13 e tutje ata gradualisht i turkëzuan popullsinë iraniane-folëse të Azerbajxhanit, si Republikën bashkëkohore ashtu edhe Azerbajxhanin Iranian, duke krijuar kështu një identitet të ri të bazuar në Shiitët dhe përdorimin e Oguzëve turk. Sot, kjo popullsi turk-folëse është e njohur si Azerbajxhanasit.<ref name="roy">{{cite book|author=Roy, Olivier|author-link=Olivier Roy (professor)|year=2007|title=The new Central Asia|url=https://books.google.com/?id=-eMcn6Ik1v0C&pg=PA7#PPA6,M1|publisher=I.B. Tauris|isbn=978-1-84511-552-4|page=6|quote=The mass of the Oghuz who crossed the Amu Darya towards the west left the Iranian plateaux, which remained Persian, and established themselves more to the west, in Anatolia. Here they divided into Ottomans, who were Sunni and settled, and Turkmens, who were nomads and in part Shiite (or, rather, Alevi). The latter were to keep the name 'Turkmen' for a long time: from the 13th century onwards they 'Turkised' the Iranian populations of Azerbaijan (who spoke west Iranian languages such as Tat, which is still found in residual forms), thus creating a new identity based on Shiism and the use of Turkish. These are the people today known as Azeris.}}</ref> ==Origjina e Azerbajxhanasve== == Demografia dhe shoqëria == Azerbajxhanasit përbëjnë grupin më të madh etnik në [[Azerbajxhani|Republikën e Azerbajxhanit]] dhe janë grupi i dytë më i madh etnik në [[Iran]]in fqinj.<ref name="books.google.nl">Brenda Shaffer. [https://books.google.nl/books?id=uEOd-cDWVwQC&pg=PA229 ''The Limits of Culture: Islam and Foreign Policy'' MIT Press, 2006 ISBN 0-262-19529-1 p 229]</ref> Numri më i madh në botë i azerbajxhanasve etnikë jetojnë në Iran, e ndjekur nga Azerbajxhani.<ref>{{cite book|author=Bani-Shoraka, Helena|contribution=Language Policy and Language Planning: Some Definitions|url=https://books.google.com/books?id=rkRC5G2qMzMC&pg=PA144|editor=Rabo, Annika; Utas, Bo|title=The Role of the State in West Asia|publisher=Swedish Research Institute in Istanbul|year=2005|isbn=91-86884-13-1|page=144}}</ref> == Kultura == Azerbajxhanasit janë kryesisht [[Myslimanët|myslimanë]] [[Shiitët|Shiitë]],<ref>{{cite book|title=Russia & Eurasia Facts & Figures Annual|author=Robertson, Lawrence R.|year=2002|publisher=Academic International Press|isbn=0-87569-199-4|page=210|url=https://books.google.com/books?id=ye1oAAAAMAAJ}}</ref> dhe kanë një trashëgimi të përzier kulturore, duke përfshirë elemente iraniane,<ref name="washingtonpost.com">{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/world/countries/azerbaijan.html#land|title=Azerbaijan|accessdate=18 mars 2015}}</ref> turkike<ref name="roy" /> dhe kaukaze. == Referime == {{reflist|30em}} [[Kategoria:Azerbajxhan]] [[Kategoria:Iran]] [[Kategoria:Njerëz sipas kombësisë]] kj14ybz6zvr5dxyqq1z5ovnfj9wbtkd Diskutim:Konkatedrala Zonja Ndihmëtare 1 297825 2981960 2177029 2026-05-18T17:31:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2981960 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Konkatedrala Zonja Ndihmëtare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177028 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx për lidhjen https://dtk.rks-gov.net/default.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 01:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Konkatedrala Zonja Ndihmëtare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981959 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230610094002/http://www.metaltraveller.com/en/trips/kosovo/prizren_churches.html për lidhjen http://www.metaltraveller.com/en/trips/kosovo/prizren_churches.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 19:31 (CEST) t3jcs82d2jllvs6560q12c4uw93vdf6 Diskutim:Mahmood 1 299668 2982112 2892299 2026-05-19T02:18:17Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982112 wikitext text/x-wiki {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mahmood]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892298 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200922222615/https://wiwibloggs.com/2019/10/16/italy-mahmoods-soldi-is-now-the-most-streamed-eurovision-song-on-spotify/242939/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2019/10/16/italy-mahmoods-soldi-is-now-the-most-streamed-eurovision-song-on-spotify/242939/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200820221920/https://wiwibloggs.com/2019/04/30/ogae-poll-2019-italys-mahmood-crowned-winner/238180/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2019/04/30/ogae-poll-2019-italys-mahmood-crowned-winner/238180/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 04:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mahmood]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982111 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211130091009/https://www.quotidiano.net/magazine/seat-music-awards-2019-1.4632377 për lidhjen https://www.quotidiano.net/magazine/seat-music-awards-2019-1.4632377. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:18 (CEST) m6rmagswac7q9xkn1qdwctakcf4fm1n Bruceloza 0 302076 2981977 2958595 2026-05-18T17:45:20Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981977 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition|field=Sëmundje infektive|risks=|frequency=|prognosis=|medication=|treatment=|prevention=|diagnosis=|causes=|image=Brucella spp.JPG|types=|duration=|onset=|complications=|symptoms=kollë|caption=|deaths=}}'''Bruceloza''' është sëmundje ngjitëse e shkaktuar nga gëlltitje e qumështit të pasterilizuar ose mishit të papjekur nga kafshët e infektuara, ose kontaktit të ngushtë me sekrecionet e tyre.<ref>{{Cito web|date=gusht 2004|title=Diagnosis and Management of Acute Brucellosis in Primary Care|url=http://www.dhsspsni.gov.uk/brucellosis-pathway.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013043717/http://www.dhsspsni.gov.uk/brucellosis-pathway.pdf|archive-date=2007-10-13|publisher=Brucella Subgroup of the Northern Ireland Regional Zoonoses Group}}</ref> Njihet gjithashtu si '''ethe undulante''', '''ethe e Maltës''' dhe '''ethe mesdhetare''' .<ref>{{Cite journal|vauthors=Di Pierdomenico A, Borgia SM, Richardson D, Baqi M|date=korrik 2011|title=Brucellosis in a returned traveller|journal=CMAJ|volume=183|issue=10|pages=E690-2|doi=10.1503/cmaj.091752|pmc=3134761|pmid=21398234}}</ref> Speciet e ''brucelozës'' janë baktere të vogla, Gram-negativë, jo-lëvizës, jospor-formues, në formë shufre ( kokokobacile ). Ato funksionojnë si parazitë intraqelizorë fakultativë, duke shkaktuar sëmundje kronike, që zakonisht vazhdojnë gjatë gjithë jetës. Katër specie infektojnë njerëzit: ''B. abortus'', ''B. canis'', ''B. melitensis'' dhe ''B. suis'' . ''B. abortus'' është më pak virulent se ''B. melitensis'' dhe është kryesisht një sëmundje e bagëtive. ''B. canis'' prek qentë. ''B. melitensis'' është specia më viruse dhe invazive; zakonisht infekton dhitë dhe herë pas here delet. ''B. suis'' është virulencë e ndërmjetme dhe kryesisht infekton derrat. Simptomat përfshijnë djersitje të bollshme dhe dhimbje të kyçeve dhe muskujve. Bruceloza është njohur tek kafshët dhe njerëzit që nga fillimi i shekullit të 20-të. == Shenjat dhe simptomat == [[Skeda:BrucellosisGraph.png|djathtas|parapamje|200x200px| Një grafik i rasteve të brucelozës tek njerëzit në Shtetet e Bashkuara nga vitet 1993–2010 të anketuara nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve përmes Sistemit Kombëtar të Mbikqyrjes së Sëmundjeve të Njoftueshme<ref>{{Cito web|date=2018-10-09|title=Brucellosis: Resources: Surveillance|url=https://www.cdc.gov/brucellosis/resources/surveillance.html|website=CDC}}</ref>]] Simptomat janë: djersitja, ethet dhe dhembjet muskulore. Kohëzgjatja e sëmundjes mund të ndryshojë nga disa javë në shumë muaj apo edhe vite. Në fazën e parë të sëmundjes, ndodh bakteremia dhe çon në treshen klasike të etheve undulante, djersitjes (shpesh me erë të keqe karakteristike) dhe artralgji migruese dhe mialgji (dhimbje të kyçeve dhe muskujve).  Testet e gjakut në mënyrë karakteristike zbulojnë një numër të ulët të qelizave të bardha të gjakut dhe qelizave të kuqe të gjakut, tregojnë disa rritje të enzimave të mëlçisë të tilla si aspartate aminotransferase dhe alanine aminotransferase, dhe demonstrojnë reagime pozitive të trëndafilit të Bengalit dhe Huddleston. Simptomat gastrointestinale ndodhin në 70% të rasteve dhe përfshijnë të përziera, të vjella, ulje të oreksit, humbje peshe të paqëllimshme, dhimbje barku, kapsllëk, [[Diarreja|diarre]], një mëlçi e zgjeruar, [[Hepatiti|inflamacion i]] mëlçisë, [[Abscesi i mëlçisë|absces i mëlçisë]] dhe një shpretkë e zgjeruar .  Ky kompleks është i përhapur më shumë në Portugali, Izrael, Siri dhe Jordan, i njohur si ethet e Maltës. Gjatë episodeve të etheve të Maltës, melitokokemia (prania e brucellave në gjak) zakonisht mund të demonstrohet me anë të kulturës së gjakut në mediumin e tryptozës ose mediumin Albini. Nëse nuk trajtohet, sëmundja mund t’i japë origjinë fokalizimeve  ose bëhen kronikë. Fokalizimet e brucelozës ndodhin zakonisht në kocka dhe nyje, dhe osteomieliti ose spondilodisciti i shpinës mesit i shoqëruar nga sakroiliiti ështëhumë karakteristikë e kësaj sëmundjeje. Orkiti është gjithashtu i zakonshëm tek burrat. Pasojat e infeksionit ''Brucella'' janë shumë të ndryshueshme dhe mund të përfshijnë [[Artriti|artrit]], [[Trombocitopeni|trombocitopenia]], [[Meningjiti|meningjitin]], uveitis, pezmatim nervi optik, [[Infeksioni i valvulave|endokardit]], dhe çrregullimeve të ndryshme neurologjike të njohur kolektivisht si neurobrucellosis. == Shkaku == [[Skeda:Brucella_granuloma.jpg|parapamje| Granuloma dhe nekroza në mëlçinë e një derri gini të infektuar me ''Brucella suis'']] Bruceloza te njerëzit zakonisht shoqërohet me konsumimin e qumështit të papastër dhe djathrave të butë të bëra nga qumështi i kafshëve të infektuara - kryesisht dhitë, të infektuara me ''B. melitensis''.<ref>{{Cite journal|vauthors=Wyatt HV|date=tetor 2005|title=How Themistocles Zammit found Malta Fever (brucellosis) to be transmitted by the milk of goats|journal=Journal of the Royal Society of Medicine|language=en|publisher=The Royal Society of Medicine Press|volume=98|issue=10|pages=451–4|doi=10.1258/jrsm.98.10.451|oclc=680110952|pmc=1240100|pmid=16199812}}</ref> Disa vaksina të përdorura në bagëti, më e rëndësishmja ''B. abortus,'' lloji 19, gjithashtu shkaktojnë sëmundje tek njerëzit nëse injektohen aksidentalisht. Bruceloza shkakton [[Ethet|ethe të]] paqëndrueshme, abort spontan, djersitje, dobësi, [[Anemia|anemi]], dhimbje koke, depresion, dhimbje muskulore dhe trupore. Shtamet e tjera, ''B. suis'' dhe ''B. canis'', shkaktojnë infeksion respektivisht te derrat dhe qentë. Zbulimet e përgjithshme thonë që bruceloza paraqet një rrezik profesional për fermerët e dhive me zona specifike shqetësuese, duke përfshirë vetëdijen e dobët për transmetimin e sëmundjeve te njerëzit dhe mungesën e njohurive mbi praktikat specifike të sigurta të fermave, siç janë praktikat e [[Karantina|karantinës.]]<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Peck ME, Jenpanich C, Amonsin A, Bunpapong N, Chanachai K, Somrongthong R, Alexander BH, Bender JB|date=janar 2019|title=Knowledge, Attitudes and Practices Associated with Brucellosis among Small-Scale Goat Farmers in Thailand|journal=Journal of Agromedicine|language=en|volume=24|issue=1|pages=56–63|doi=10.1080/1059924X.2018.1538916|pmid=30350754}}</ref> == Diagnostikimi == Diagnoza e brucelozës mbështetet në: # Demonstrimin e agjentit: kulturat e gjakut në supë tryptoze, kulturat e palcës së kockave: Rritja e brucellave është jashtëzakonisht e ngadaltë (deri në 2 muaj) dhe paraqet rrezik për personelin e laboratorit për shkak të infektivitetit të lartë të brucellave. # Demonstrimin e antitrupave kundër agjentit ose me reagimet klasike Huddleson, Wright dhe / ose Bengal Rose, ose me ELISA ose me analizën 2-merkaptoetanol për antitrupat IgM të shoqëruara me sëmundje kronike # Evidencën histologjike të hepatitit granulomatoz në biopsi hepatike # Ndryshimet radiologjike në rruazat e infektuara: shenja Pedro Pons (gërryerja preferenciale e këndit anterosuperior të rruazave të mesit) dhe osteofitoza e shënuar janë të dyshimta për spondilitin brucelik. Diagnoza e caktuar e brucelozës kërkon izolimin e organizmit nga gjaku, lëngjet e trupit ose indet, por metodat serologjike mund të jenë testet e vetme në dispozicion në shumë mjedise. Rendimenti pozitiv i kulturës së gjakut varion midis 40 dhe 70% dhe është më pak pozitiv për ''B. abortus'' sesa ''B. melitensis'' ose ''B. suis'' . Identifikimi i antitrupave specifikë kundër lipopolizakaridit bakterial dhe antigjeneve të tjerë mund të zbulohet nga testi standard i grumbullimit ( SAT ), Bengal trëndafili, 2-merkaptoetanol (2-ME), [[Globulina|globulin]] antihuman (Coombs ') dhe analiza imunosorbuese e lidhur indirekt ( ELISA ) . SAT është serologjia më e përdorur në zonat endemike.<ref>{{Cite journal|vauthors=Franco MP, Mulder M, Gilman RH, Smits HL|date=dhjetor 2007|title=Human brucellosis|journal=The Lancet. Infectious Diseases|language=en|volume=7|issue=12|pages=775–86|doi=10.1016/S1473-3099(07)70286-4|pmid=18045560}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Al Dahouk S, Nöckler K|date=korrik 2011|title=Implications of laboratory diagnosis on brucellosis therapy|journal=Expert Review of Anti-Infective Therapy|language=en|volume=9|issue=7|pages=833–45|doi=10.1586/eri.11.55|pmid=21810055}}</ref>. Për shkak të ngjashmërisë së [[Polisakaridet|polisakaridit]] O të ''Brucella'' me atë të baktereve të ndryshme të Gram-negative (p.sh. ''Francisella tularensis'', ''Escherichia coli'', ''Salmonella urbana'', ''Yersinia enterocolitica'', ''Vibrio cholerae'' dhe ''Stenotrophomonas maltophilia'' ), mund të ndodhë shfaqja e reaksioneve të kryqëzuara të imunoglobulinave të klasës M . Pamundësia për të diagnostikuar ''B. canis'' nga SAT për shkak të mungesës së reagimit të kryqëzuar është një tjetër pengesë. SAT negativ i rremë mund të shkaktohet nga prania e antitrupave bllokues ( fenomeni i prozonit ) në fraksionet α2-globulin (IgA) dhe në fraksionet α-globulin (IgG). Analizat e pikave janë të bazuara në lidhjen e ''antitrupave Brucella'' IgM dhe janë të thjeshta, të sakta dhe të shpejta. ELISA zakonisht përdor proteina citoplazmike si antigjene. Ajo mat IgM, IgG dhe IgA me ndjeshmëri dhe specifikë më të mirë se SAT në studimet më të fundit krahasuese.<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Mantur B, Parande A, Amarnath S, Patil G, Walvekar R, Desai A, Parande M, Shinde R, Chandrashekar M, Patil S|date=gusht 2010|title=ELISA versus conventional methods of diagnosing endemic brucellosis|journal=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene|language=en|volume=83|issue=2|pages=314–8|doi=10.4269/ajtmh.2010.09-0790|pmc=2911177|pmid=20682874}}</ref> Testi komercial Brucellacapt, një provë imunokapture me një hap të vetëm për zbulimin e ''antitrupave totalë anti-Brucella'', është një provë ndihmëse gjithnjë e më e përdorur . [[PCR]] është e shpejtë dhe duhet të jetë specifike. Shumë varietete të PCR janë zhvilluar dhe zbulohet se kanë specifikim dhe ndjeshmëri superiore në zbulimin e infeksionit primar dhe rikthimit pas trajtimit.<ref>{{Cite journal|vauthors=Yu WL, Nielsen K|date=gusht 2010|title=Review of detection of Brucella spp. by polymerase chain reaction|journal=Croatian Medical Journal|language=en|volume=51|issue=4|pages=306–13|doi=10.3325/cmj.2010.51.306|pmc=2931435|pmid=20718083}}</ref> Fatkeqësisht, këto nuk janë të standardizuara për përdorim rutinë, dhe disa qendra kanë raportuar pozitivitet të vazhdueshëm të PCR pas trajtimit klinikisht të suksesshëm, duke nxitur polemikat rreth ekzistencës së brucelozës kronike të zgjatur. Gjetje të tjera laboratorike përfshijnë numërimin normal të qelizave të bardha periferike dhe leucopeninë e rastit me limfocitozë relative. Profilet biokimike të serumit janë zakonisht normale.<ref>{{Cite journal|vauthors=Vrioni G, Pappas G, Priavali E, Gartzonika C, Levidiotou S|date=qershor 2008|title=An eternal microbe: Brucella DNA load persists for years after clinical cure|journal=Clinical Infectious Diseases|language=en|volume=46|issue=12|pages=e131-6|doi=10.1086/588482|pmid=18462106|doi-access=free}}</ref> == Parandalimi == Mbikëqyrja duke përdorur teste serologjike, si dhe teste mbi qumështin që konsumoni, siç është testi i unazës së qumështit, mund të përdoret për depistimin dhe të luajë një rol të rëndësishëm në fushatat për të eleminuar sëmundjen. Gjithashtu, praktikohet testimi individual i kafshëve si për tregti ashtu edhe për qëllime të kontrollit të sëmundjes. Në zonat endemike, vaksinimi shpesh përdoret për të zvogëluar incidencën e infeksionit. Është në dispozicion një vaksinë kafshësh që përdor baktere të gjalla të modifikuara. Manuali i Organizatës Botërore për Shëndetin e Kafshëve ''të Testit Diagnostik dhe Vaksinave për Kafshët Tokësore'' ofron udhëzime të hollësishme për prodhimin e vaksinave. Ndërsa sëmundja është afër eliminimit, kërkohet një program testimi dhe çrrënjosjeje për ta eleminuar plotësisht atë. Mënyra kryesore e parandalimit të brucelozës është duke përdorur higjienën e shpejtë në prodhimin e produkteve të qumështit të papërpunuar, ose duke pasterizuar të gjithë qumështin që do të merret nga qeniet njerëzore, qoftë në formën e tij të pandryshuar ose si derivat, siç është [[djathi]] . == Trajtimi == Antibiotikët si tetraciklinat, rifampina dhe aminoglikozidet streptomicina dhe gentamicina janë efektive kundër baktereve ''Brucella.'' Është i nevojshëm përdorimi i më shumë se një antibiotiku në javë, sepse bakteret inkubohen brenda [[Qeliza|qelizave]] . Trajtimi standard i artë për të rriturit janë injeksionet ditore intramuskulare të streptomicinës 1g për 14 ditë dhe doksiciklina orale 100mg dy herë në ditë për 45 ditë (njëkohësisht). Gentamicina 5mg / kg me injeksion intramuskular një herë në ditë për 7 ditë është një zëvendësues i pranueshëm kur streptomicina nuk është në dispozicion ose kundërindikuar.<ref name="pmid16575723">{{Cite journal|vauthors=Hasanjani Roushan MR, Mohraz M, Hajiahmadi M, Ramzani A, Valayati AA|date=prill 2006|title=Efficacy of gentamicin plus doxycycline versus streptomycin plus doxycycline in the treatment of brucellosis in humans|journal=Clinical Infectious Diseases|language=en|volume=42|issue=8|pages=1075–80|doi=10.1086/501359|pmid=16575723|doi-access=free}}</ref> Një regjim tjetër i përdorur gjerësisht është doksiciklina plus rifampin dy herë në ditë për të paktën 6 javë. Ky regjim ka avantazhin e administrimit oral. Një terapi e trefishtë e doksiciklinës, me rifampinë dhe bashkë-trimoksazol, është përdorur me sukses për të trajtuar neurobrucelozën.<ref name="pmid1420670">{{Cite journal|vauthors=McLean DR, Russell N, Khan MY|date=tetor 1992|title=Neurobrucellosis: clinical and therapeutic features|url=https://archive.org/details/sim_clinical-infectious-diseases_1992-10_15_4/page/582|journal=Clinical Infectious Diseases|language=en|volume=15|issue=4|pages=582–90|doi=10.1093/clind/15.4.582|pmid=1420670}}</ref> Regjimi i doksiciklinës plus streptomicinës (për 2 deri në 3 javë) është më efektiv sesa regjimi i doksiciklinës plus rifampicinës (për 6 javë).<ref>{{Cite journal|vauthors=Yousefi-Nooraie R, Mortaz-Hejri S, Mehrani M, Sadeghipour P|date=tetor 2012|title=Antibiotics for treating human brucellosis|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|language=en|volume=10|pages=CD007179|doi=10.1002/14651858.cd007179.pub2|pmc=6532606|pmid=23076931}}</ref> Doxycycline është në gjendje të kapërcejë barrierën gjak-tru, por kërkon shtimin e dy ilaçeve të tjerë për të parandaluar rikthimin. Terapia me ciprofloksacinë dhe bashkë-trimoksazol shoqërohet me një normë të lartë të papranueshme të rikthimit. Në [[Infeksioni i valvulave|endokarditin]] brucelik, kërkohet kirurgji për një rezultat optimal. Edhe me terapi optimale antibrucelike, relapsat ende ndodhin në 5-10% të pacientëve me ethe të Maltës. == Prognoza == Vdekshmëria e sëmundjes në 1909, që u regjistrua në Ushtrinë Britanike dhe Marinën e vendosur në Maltë, ishte 2%. Shkaku më i shpeshtë i vdekjes ishte [[Infeksioni i valvulave|endokarditi]] . Përparimet e fundit në antibiotikë dhe kirurgji kanë qenë të suksesshme në parandalimin e vdekjes për shkak të endokarditit. Parandalimi i brucelozës njerëzore mund të arrihet me zhdukjen e sëmundjes tek kafshët me anë të vaksinimit dhe metodave të tjera të kontrollit veterinar siç janë testimi i tufave dhe therja e kafshëve kur infeksioni është i pranishëm. Aktualisht, asnjë vaksinë efektive nuk është në dispozicion për njerëzit. Zierja e qumështit para konsumimit, ose para përdorimit të tij për të prodhuar produkte të tjera të qumështit, është mbrojtëse kundër transmetimit përmes gëlltitjes. Ndryshimi i zakoneve tradicionale ushqimore të ngrënies së mishit të papërpunuar, mëlçisë ose palcës së kockave është i domosdoshëm, por është i vështirë për t’u zbatuar.  Pacientët që kanë pasur brucelozë ndoshta duhet të përjashtohen për një kohë të pacaktuar nga dhurimi i gjakut ose organeve. Ekspozimi i personelit të laboratorit diagnostik ndaj ''organizmave Brucella'' mbetet një problem si në mjediset endemike ashtu edhe kur bruceloza importohet paditur nga një pacient.<ref>{{Cite journal|vauthors=Yagupsky P, Baron EJ|date=gusht 2005|title=Laboratory exposures to brucellae and implications for bioterrorism|journal=Emerging Infectious Diseases|language=en|volume=11|issue=8|pages=1180–5|doi=10.3201/eid1108.041197|pmc=3320509|pmid=16102304}}</ref> Pas vlerësimit të duhur të rrezikut, personelit me ekspozim të konsiderueshëm duhet të ofrohet profilaksia e pas-ekspozimit dhe të ndiqet serologjikisht për 6 muaj.<ref>{{Cite journal|last=Centers for Disease Control Prevention (CDC)|date=janar 2008|title=Laboratory-acquired brucellosis--Indiana and Minnesota, 2006|url=https://archive.org/details/sim_mmwr-morbidity-mortality-weekly-report_2008-01-18_57_2/page/n5|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|language=en|volume=57|issue=2|pages=39–42|pmid=18199967}}</ref> Përvoja e botuar së fundmi konfirmon se ndjekja e zgjatur dhe e shpeshtë serologjike konsumon burime të konsiderueshme pa dhënë shumë informacion dhe është e rëndë për stafin e prekur, që shpesh nuk arrin ta respektojë. Efektet anësore të regjimit të rekomanduar të zakonshëm të rifampicinës dhe doksiciklinës për 3 javë gjithashtu zvogëlon aderimin e trajtimit. Meqenëse asnjë dëshmi nuk tregon se trajtimi me dy ilaçe është më i lartë se monoterapia, udhëzimet britanike tani rekomandojnë doksiciklinën vetëm për 3 javë dhe një protokoll ndjekës më pak të rëndë.<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Lowe CF, Showler AJ, Perera S, McIntyre S, Qureshi R, Patel SN, Allen V, Devlin HR, Muller MP|date=janar 2015|title=Hospital-associated transmission of Brucella melitensis outside the laboratory|journal=Emerging Infectious Diseases|language=en|volume=21|issue=1|pages=150–2|doi=10.3201/eid2101.141247|pmc=4285263|pmid=25531198}}</ref> == Epidemiologjia == === Argjentina === Sipas një studimi të botuar në 2002, rreth 10-13% e kafshëve të fermës janë të infektuara me bakterin ''Brucella.''<ref>{{Cite journal|vauthors=Samartino LE|date=dhjetor 2002|title=Brucellosis in Argentina|journal=Veterinary Microbiology|language=en|volume=90|issue=1–4|pages=71–80|doi=10.1016/s0378-1135(02)00247-x|pmid=12414136}}</ref> Humbjet vjetore nga sëmundja u llogaritën në rreth 60milion dollarë Që nga viti 1932, agjencitë qeveritare kanë ndërmarrë përpjekje për të përmbajtur sëmundjen. Aktualisht, të gjitha bagëtitë e moshave 3-8 muaj duhet të marrin ''vaksinën Brucella abortus të'' llojit 19.<ref>{{Cito web|title=SENASA – Direcci n Nacional de Sanidad Animal|url=https://viejaweb.senasa.gov.ar/contenido.php?to=n&in=857&io=20833|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216183342/https://viejaweb.senasa.gov.ar/contenido.php?to=n&in=857&io=20833|archive-date=2016-02-16|access-date=2016-02-10|website=viejaweb.senasa.gov.ar|language=en}}</ref> === Australia === Australia është e lirë nga bruceloza e bagëtive. Bruceloza e deleve apo dhive nuk është raportuar kurrë. Bruceloza e derrave ndodh më shumë. Derrat e egër janë burimi tipik i infeksioneve njerëzore.<ref>{{Cito web|date=2010-11-24|title=Queensland Health: Brucellosis|url=http://access.health.qld.gov.au/hid/InfectionsandParasites/BacterialInfections/brucellosis_fs.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110422145254/http://access.health.qld.gov.au/hid/InfectionsandParasites/BacterialInfections/brucellosis_fs.asp|archive-date=2011-04-22|access-date=2011-06-06|publisher=State of Queensland (Queensland Health)|language=en}}</ref> === Kanada === Më 19 Shtator 1985, qeveria Kanadeze raportoi numrin e bagëtive pa brucelozë. Testimi i unazës së brucelozës së qumështit dhe testimi i bagëtive për t'u therur përfundoi më 1 Prill 1999. Monitorimi vazhdon përmes testimit në tregjet e ankandit, përmes procedurave standarde të raportimit të sëmundjes dhe përmes testimit të bagëtive që kualifikohen për eksport në vende të tjera përveç Shteteve të Bashkuara.<ref>{{Cito web|title=Reportable Diseases|url=http://www.inspection.gc.ca/english/anima/heasan/man/avmmva/avmmva_mod8e.shtml|url-status=dead|access-date=2007-03-18|website=Accredited Veterinarian’s Manual|publisher=Canadian Food Inspection Agency|language=en|archive-date=8 shkurt 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070208153207/http://www.inspection.gc.ca/english/anima/heasan/man/avmmva/avmmva_mod8e.shtml}}</ref> === Kina === Një shpërthim infektues i njerëzve ndodhi në Lanzhou në vitin 2020 pasi Fabrika Biopharmaceutike e Lanzhou, e cila ishte përfshirë në prodhimin e vaksinave, derdhi aksidentalisht bakteret në atmosferë në ajrin e shkarkimit për shkak të përdorimit të dezinfektuesit të skaduar. Shpërthimi preku mbi 6,000 njerëz.<ref>[https://www.news.com.au/lifestyle/health/health-problems/china-reports-outbreak-of-brucellosis-disease-way-larger-than-originally-thought/news-story/b5c191369b19dc2aa8cc6b84e025b79a China reports outbreak of brucellosis disease ‘way larger’ than originally thought] 18 September 2020 ''www.news.com.au'', accessed 18 September 2020</ref><ref>https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_9215336</ref> === Evropa === ==== Malta ==== Deri në fillimin e shekullit të 20-të, sëmundja ishte endemike në Maltë deri në atë pikë sa referohej si "ethe Malteze". Që nga viti 2005, për shkak të një regjimi të rreptë të çertifikimit të kafshëve të qumështit dhe përdorimit të gjerë të pasterizimit, sëmundja është çrrënjosur nga Malta.<ref>{{Cite book|last=Naudi|first=John Rizzo|title=Brucellosis, The Malta Experience|publisher=Publishers Enterprises group (PEG) Ltd.|year=2005|isbn=978-99909-0-425-3|location=Malta|language=en}}</ref> ==== Republika e Irlandës ==== Irlanda u shpall e lirë nga bruceloza në 1 korrik 2009. Sëmundja kishte trazuar fermerët dhe veterinerët e vendit për disa dekada.<ref name="Ireland free of brucellosis">{{Cito web|date=2009-07-01|title=Ireland free of brucellosis|url=http://www.rte.ie/news/2009/0701/farming.html|url-status=live|access-date=2009-07-01|publisher=Raidió Teilifís Éireann{{!}}RTÉ|language=en}}</ref><ref name="Ireland declared free of brucellosis">{{Cite news|date=2009-07-01|title=Ireland declared free of brucellosis|language=en|work=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0701/breaking61.htm|url-status=dead|access-date=2009-07-01|quote=Michael F Sexton, president of Veterinary Ireland, which represents vets in practice, said: "Many vets and farmers in particular suffered significantly with brucellosis in past decades and it is greatly welcomed by the veterinary profession that this debilitating disease is no longer the hazard that it once was."|archive-date=3 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210403195950/https://www.irishtimes.com/news/ireland-declared-free-of-brucellosis-1.842628}}</ref> Qeveria irlandeze paraqiti një kërkesë në [[Komisioni Evropian|Komisionin Evropian]], i cili verifikoi që Irlanda ishte çliruar. Brendan Smith, Ministri i atëhershëm i Irlandës për Bujqësinë, Ushqimin dhe Detarin, tha se eliminimi i brucelozës ishte "një pikë referimi në historinë e çrrënjosjes së sëmundjes në Irlandë". Departamenti Irlandez i Bujqësisë, Ushqimit dhe Detare synon të zvogëlojë programin e saj të çrrënjosjes së brucelozës tani që është konfirmuar çrrënjosja. Britania kontinentale ka qenë e lirë nga bruceloza që nga viti 1979, megjithëse që nga ajo kohë ka pasur ri-prezantime episodike.<ref name="vpc">[https://veterinary-practice.com/article/monitoring-brucellosis-in-great-britain Monitoring brucellosis in Great Britain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929113910/https://veterinary-practice.com/article/monitoring-brucellosis-in-great-britain |date=29 shtator 2020 }} 3 September 2020 ''veterinary-practice.com'', accessed 18 September 2020</ref> Përhapja e fundit e brucelozës në Britaninë e Madhe ishte në bagëtitë në Cornwall në 2004.<ref>[https://www.gov.uk/guidance/brucellosis Guidance Brucellosis: how to spot and report the disease] 18 October 2018 ''www.gov.uk'', accessed 18 September 2020</ref> Irlanda e Veriut u shpall zyrtarisht pa brucelozë në 2015. === Zelanda e Re === Bruceloza në [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]] është e kufizuar në delet ( ''B. ovis'' ). === Shtetet e Bashkuara === Shishet e qumështit në SHBA testohen të paktën një herë në vit për t'u çertifikuar pa brucelozë.<ref>{{Cite book|title=Brucellosis Eradication APHIS 91–45–013|date=tetor 2003|publisher=United States Department of Agriculture|page=14|language=en}}</ref> me provën e unazës së qumështit ''Brucella.''<ref name="pmid15405523">{{Cite journal|vauthors=Hamilton AV, Hardy AV|date=mars 1950|title=The brucella ring test; its potential value in the control of brucellosis|url=http://www.ajph.org/cgi/reprint/40/3/321.pdf|journal=American Journal of Public Health and the Nation's Health|language=en|volume=40|issue=3|pages=321–3|doi=10.2105/AJPH.40.3.321|pmc=1528431|pmid=15405523}}</ref> Lopët e konfirmuara të infektuara shpesh vriten. Në Shtetet e Bashkuara, kërkohet veteriner  për të vaksinuar të gjithë tufën e re, për të zvogëluar më tej mundësinë e transmetimit zoonotik. Ky vaksinim zakonisht quhet vaksinimi "viç". Shumica e bagëtive marrin një tatuazh në njërin nga veshët e tyre, duke shërbyer si provë e statusit të tyre të vaksinimit. Ky tatuazh gjithashtu përfshin shifrën e fundit të vitit kur ata kanë lindur.<ref name="vermont">{{Cito web|last=Vermont Beef Producers|title=How important is calfhood vaccination?|url=http://www.vermontbeefproducers.org/NewFiles/AsktheVet/Fall%2002.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509134048/http://www.vermontbeefproducers.org/NewFiles/AsktheVet/Fall%2002.pdf|archive-date=2008-05-09|language=en}}</ref> Përpjekjet e para të bashkëpunimit shtet-federal për çrrënjosjen e brucelozës të shkaktuar nga ''B. abortus'' në SH.B.A. filluan në 1934. Bruceloza fillimisht u importua në Amerikën e Veriut me bagëtitë jo-vendase shtëpiake ( ''Bos taurus'' ), e cila transmetoi sëmundjen në bizonë të egër ( ''bizon bizon'' ) dhe drerët ( ''Cervus canadensis'' ). Nuk ekzistojnë të dhëna për brucelozën tek shingolitë vendase në Amerikë, deri në fillim të shekullit të 19-të.<ref>{{Cite journal|last=Meagher|first=Mary|last2=Meyer|first2=Margaret E.|date=shtator 1994|title=On the Origin of Brucellosis in Bison of Yellowstone National Park: A Review|url=http://www.buffalofieldcampaign.org/habitat/documents2/Meagher_and_Meyer_Origin_of_Brucellosis.pdf|url-status=dead|journal=Conservation Biology|language=en|volume=8|issue=3|pages=645–653|doi=10.1046/j.1523-1739.1994.08030645.x|jstor=2386505|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108002515/http://www.buffalofieldcampaign.org/habitat/documents2/Meagher_and_Meyer_Origin_of_Brucellosis.pdf#|archive-date=2017-01-08|access-date=2017-01-07}}</ref> == Historia == [[Skeda:The_members_of_the_Mediterranean_Fever_Commission._Wellcome_L0022610.jpg|parapamje|300x300px| David Bruce (në qendër), me anëtarët e Komisionit të Ethet Mesdhetare (Bruceloza)]] [[Skeda:Sir_Temi_Zammit_laboratory.jpeg|parapamje|300x300px| Laboratori në të cilin Sir [[Themistokli Zammit|Themistocles Zammit]] dhe Komisioni i Etheve Mesdhetare kryen kërkime në lidhje me brucelozën nga 1904 deri në 1906 ndodhet brenda Castellania në [[Valeta]], [[Malta|Maltë]] .]] Bruceloza së pari erdhi në vëmendjen e oficerëve mjekësorë britanikë në vitet 1850 në Maltë gjatë Luftës së Krimesë dhe u referua si Ethet e Maltës. Jeffery Allen Marston (1831–1911) përshkroi rastin e tij të sëmundjes në 1861. Lidhja shkakësore midis organizmit dhe sëmundjes u krijua për herë të parë në 1887 nga David Bruce .<ref>{{Cite book|last=Wilkinson|first=Lise|title=The Cambridge World History of Human Disease|publisher=Cambridge University Press|year=1993|editor-last=Kiple|editor-first=Kenneth F.|language=en|chapter=Brucellosis}}</ref> Në 1897, veterineri [[Danimarka|danez]] Bernhard Bang izoloi një bacil si agjent i abortit spontan të rritur te lopët, dhe u caktua emri "sëmundja e Bang". Në atë kohë, askush nuk e dinte se ky bacil kishte të bënte me agjentin shkaktar në ethet e Maltës. Shkencëtari dhe arkeologu maltez [[Themistokli Zammit|Themistocles Zammit]] identifikoi qumështin e dhisë jo të pasterizuar si faktorin kryesor etiologjik të etheve undulante në qershor 1905.<ref>{{Cite journal|last=Wyatt|first=H. Vivian|date=2015|title=The Strange Case of Temi Zammit's missing experiments|url=https://www.um.edu.mt/__data/assets/pdf_file/0007/269908/JMH-2015Wyatt.pdf|journal=Journal of Maltese History|language=en|location=[[Malta]]|publisher=Department of History,University of Malta|volume=4|issue=2|pages=54–56|issn=2077-4338|archive-url=https://web.archive.org/web/20160721183634/http://www.um.edu.mt/__data/assets/pdf_file/0007/269908/JMH-2015Wyatt.pdf|archive-date=2016-07-21}}</ref> Në fund të viteve 1910, bakteriologia amerikane Alice C. Evans po studionte bacilin Bang dhe gradualisht kuptoi që ai praktikisht nuk dallohej nga kokusi (bakter në formë sferike) i Bruce. Vija kufitare morfologjike e shufrës së shkurtër kundrejt asaj të zgjatur shpjegoi nivelimin e dallimit të bacilit / kokusit të dikurshëm (domethënë, këta "dy" patogjenë nuk ishin një kokus kundrejt një bacili, por përkundrazi ishin një kokobacil ). Bacili i Bang ishte tashmë i njohur si enzootik në bagëtinë qumështore amerikane, e cila u tregua në rregullsinë me të cilën tufat përjetuan abort ngjitës. Pasi bëri zbulimin se bakteret ishin me të vërtetë gati identike dhe mbase krejtësisht kështu, Evans më pas mendoi pse ethet e Maltës nuk u diagnostikua ose raportua gjerësisht në Shtetet e Bashkuara. Ajo filloi të pyeste veten nëse shumë raste sëmundjesh febrile të përcaktuara në mënyrë të paqartë ishin shkaktuar nga pirja e qumështit të papërpunuar (të papasterizuar). Gjatë viteve 1920, kjo hipotezë u shfajësua. Sëmundje të tilla varionin nga shqetësimet gastrointestinale të padiagnostikuara dhe të patrajtuara deri në diagnostikime të gabuara versione febrile dhe të dhimbshme, madje disa edhe fatale. Ky përparim në shkencën bakteriologjike shkaktoi ndryshime të gjera në industrinë amerikane të qumështit për të përmirësuar sigurinë ushqimore . Ndryshimet përfshinin standardizimin e pasterizimit dhe shtrëngimin e madh të standardeve të pastërtisë në shtëpitë e qumështit në fermat e qumështit . Shpenzimi nxiti vonesë dhe skepticizëm në industri, por rregullat e reja të higjienës përfundimisht u bënë normë. Megjithëse këto masa ndonjëherë i kanë goditur njerëzit si të tepruara në dekadat që nga ajo kohë, të qenit jo higjenik në kohën e mjeljes ose në shtëpinë e qumështit, ose pirja e qumështit të papërpunuar, nuk janë një alternativë e sigurt. Në dekadat pas punës së Evans, kjo gjini, e cila mori emrin ''Brucella'' për nder të Bruce, u zbulua se përmbante disa specie me virulencë të ndryshme. Emri "brucelozë" zëvendësoi gradualisht emrat e shekullit të 19-të "ethe mesdhetare" dhe e"the të Maltës".<ref name="Wyatt_2004">{{Cite journal|last=Wyatt|first=Harold Vivian|date=31 korrik 2004|title=Give A Disease A Bad Name|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_2004-07-31_329_7460/page/272|journal=British Medical Journal|language=en|publisher=BMJ Publishing Group Ltd.|volume=329|issue=7460|pages=272–278|doi=10.1136/bmj.329.7460.272|issn=0959-535X|jstor=25468794|oclc=198096808|pmc=498028}}</ref> Në vitin 1989, [[Neurologjia|neurologët]] në Arabinë Saudite zbuluan "neurobrucelozën", një përfshirje neurologjike në brucelozë.<ref name="Ravi">{{Cite journal|last=Malhotra|first=Ravi|year=2004|title=Saudi Arabia|journal=Practical Neurology|language=en|volume=4|issue=3|pages=184–185|doi=10.1111/j.1474-7766.2004.03-225.x}}</ref><ref name="pmid15037461">{{Cite journal|vauthors=Al-Sous MW, Bohlega S, Al-Kawi MZ, Alwatban J, McLean DR|date=mars 2004|title=Neurobrucellosis: clinical and neuroimaging correlation|url=http://www.ajnr.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15037461|journal=AJNR. American Journal of Neuroradiology|language=en|volume=25|issue=3|pages=395–401|pmid=15037461|pmc=8158553}}</ref> === Lufta biologjike === ''Speciet e Brucelës'' u armatosën nga disa vende të përparuara nga mesi i shekullit të 20-të. Në 1954, ''B. suis'' u bë agjenti i parë i armatosur nga Shtetet e Bashkuara në Pine Bluff Arsenal pranë [[Pine Bluff, Arkansas]] . ''Speciet e brucelës'' mbijetojnë mirë në aerosole dhe i rezistojnë tharjes. ''Brucella'' dhe të gjitha armët e tjera biologjike të mbetura në arsenalin amerikan u shkatërruan në vitet 1971–72 kur programi amerikan i luftës biologjike u ndërpre me urdhër të Presidentit [[Richard Nixon]] .<ref>{{Cite book|last=Woods|first=Jon B.|url=http://www.usamriid.army.mil/education/bluebookpdf/USAMRIID%20BlueBook%206th%20Edition%20-%20Sep%202006.pdf|title=USAMRIID's Medical Management of Biological Casualties Handbook|date=prill 2005|publisher=USAMRIID{{!}}U.S. Army Medical Institute of Infectious Diseases|edition=6th|location=Fort Detrick, Maryland|page=53|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070609104204/http://www.usamriid.army.mil/education/bluebookpdf/USAMRIID%20BlueBook%206th%20Edition%20-%20Sep%202006.pdf|archive-date=2007-06-09|url-status=dead}}</ref> Programi eksperimental i luftës bakteriologjike amerikane u përqendrua në tre agjentë të grupit ''Brucella:'' * Bruceloza e derrave (agjenti SH.B.A.) * Bruceloza e gjedhit (agjenti AA) * Bruceloza e kaprinës (agjenti AM) Agjenti amerikan ishte në zhvillim deri në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] . Kur Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara (USAF) dëshironin një aftësi të luftës biologjike, Korpuset Kimike i ofruan Agjentit SHBA në bombën M114, bazuar në bombën me shpërthim katër kile të zhvilluar për përhapjen e [[Antraksi|antraksit]] gjatë Luftës së Dytë Botërore. Megjithëse aftësia ishte zhvilluar, testimi operacional tregoi se arma ishte më pak se e dëshirueshme, dhe USAF e projektoi atë si një aftësi të përkohshme derisa të mund të zëvendësohej përfundimisht nga një armë biologjike më efektive. Pengesa kryesore e përdorimit të M114 me Agjentin Amerikan ishte se ai veproi kryesisht si një agjent i paaftë, ndërsa administrata e USAF donte armë që ishin vdekjeprurëse. Gjithashtu, qëndrueshmëria e M114 në ruajtje ishte shumë e ulët për të lejuar ruajtjen e tij në bazat ajrore , dhe kërkesat logjistike për të neutralizuar një objektiv ishin shumë më të larta se sa ishte planifikuar fillimisht. Në fund të fundit, kjo do të kërkonte shumë mbështetje logjistike për të qenë praktike në terren. Agjentët US dhe AA kishin një dozë mesatare infektive prej 500 organizmash / person, dhe për Agjentin AM ishin 300 organizma / person. Koha e inkubacionit besohej të ishte rreth 2 javë, me një kohëzgjatje të infeksionit disa muaj. Vlerësimi i vdekshmërisë u bazua në informacionin epidemiologjik në 1 deri në 2%. Agjenti AM besohej të ishte një sëmundje disi më virulente, me një normë fataliteti prej 3% që pritej. == Kafshët e tjera == Speciet që infektojnë bagëtinë shtëpiake janë ''B. abortus'' (bagëti, bizon dhe dreri), ''B. canis'' (qen), ''B. melitensis'' (dhitë dhe delet), ''B. ovis'' (delet) dhe ''B. suis'' (karibu dhe derrat). ''Speciet e Brucella-s'' janë izoluar gjithashtu nga disa lloje gjitarësh detarë (cetace dhe pinnipeds). === Gjedhët === ''B. abortus'' është shkaku kryesor i brucelozës në bagëtitë. Bakteret derdhen nga një kafshë e infektuar në ose rreth kohës së lindjes ose abortit . Pasi të ekspozohet, gjasat që një kafshë të infektohet është e ndryshueshme, në varësi të moshës, statusit të shtatzënisë dhe faktorëve të tjerë të brendshëm të kafshës, si dhe numrit të baktereve ndaj të cilave është ekspozuar kafsha.<ref>Radostits, O.M., C.C. Gay, D.C. Blood, and K.W. Hinchcliff. (2000).</ref> Shenjat më të zakonshme klinike të bagëtive të infektuara me ''B. abortus'' janë incidenca të larta të aborteve, nyjeve artritike dhe placentës së mbajtur. Dy shkaqet kryesore për abort spontan te kafshët janë eritritoli, që mund të nxisë infeksione në fetus dhe placentë dhe mungesa e ''aktivitetit anti-Brucella'' në lëngun amniotik. Meshkujt gjithashtu mund të strehojnë bakteret në traktet e tyre riprodhuese, përkatësisht fshikëzat seminale, ampulat, testiset dhe epididimet . === Qentë === Agjenti shkaktar i brucelozës tek qentë, ''B. canis'', transmetohet tek qentë e tjerë përmes mbarështimit dhe kontaktit me fetuset e abortuara. Bruceloza mund të ndodhë te njerëzit që vijnë në kontakt me indet e abortuara të abortuara ose spermën. Bakteret tek qeni infektojnë organet gjenitale dhe sistemin limfatik, por gjithashtu mund të përhapen në sy, [[veshka]] dhe disqe ndërvertebrore . Bruceloza në diskun ndërvertebror është një shkak i mundshëm i diskospondilitit . Simptomat e brucelozës tek qentë përfshijnë abortin tek qentë femra dhe inflamacionin e skrotumit dhe orkitin tek meshkujt. Temperatura është e pazakontë. Infeksioni i syrit mund të shkaktojë uveit, dhe infeksioni i diskut ndërvertebror mund të shkaktojë dhimbje ose dobësi. Testimi i gjakut i qenve para mbarështimit mund të parandalojë përhapjen e kësaj sëmundjeje. Trajtohet me antibiotikë, si me njerëzit, por është e vështirë të shërohet.<ref name="Ettinger_1995">{{Cite book|last=Ettinger|first=Stephen J|title=Textbook of Veterinary Internal Medicine|url=https://archive.org/details/pocketcompaniont0000etti|last2=Feldman|first2=Edward C.|publisher=W.B. Saunders Company|year=1995|isbn=978-0-7216-4679-4|edition=4th|language=en}}</ref> === Kafshë të egra ujore === Bruceloza në cetace është shkaktuar nga bakteri ''B. ceti'' . U zbulua së pari në fetusin e abortuar të një delfini , struktura e ''B. ceti'' është e ngjashme me ''Brucella'' në kafshët e tokës. ''B. ceti'' zbulohet zakonisht në dy nënrenditje të [[Balenat me mustaqe|cetaceasve]], Mysticeti dhe [[Balenat me dhëmbë|Odontoceti]] . Mysticeti përfshin katër familje të [[Balenat me mustaqe|balenave]], ushqyesve të filtrave dhe Odontoceti përfshin dy familje të cetaceanëve me dhëmbë duke filluar nga delfinët te balenat e spermës. ''B. ceti'' besohet se transferohet nga kafsha në kafshë përmes marrëdhënieve seksuale, ushqimit të nënave, fetuseve të abortuara,placentës, nga nëna te fetusi ose përmes rezervuarëve të peshkut. Bruceloza është një sëmundje riprodhuese, kështu që ka një ndikim ekstrem negativ në dinamikën e popullatës së një specie. Kjo ceshtje behet madhore kur merren parasysh numrat tashmë të ulët të popullsisë së cetaceans. ''B. ceti'' është identifikuar në katër nga 14 familje cetacean, por antitrupat janë zbuluar në shtatë nga familjet. Kjo tregon që ''B. ceti'' është i zakonshëm në mesin e familjeve dhe popullatave të cetaceas. Vetëm një përqindje e vogël e individëve të ekspozuar sëmuren ose vdesin. Sidoqoftë, specie të veçanta me sa duket ka më shumë të ngjarë të infektohen nga ''B. ceti'' . Derri i portit, delfini me shirita, delfini me një anë të bardhë, delfini me shishe dhe delfini i zakonshëm kanë frekuencën më të lartë të infeksionit midis ondontocetëve. Në familjet e mistikëve, balena e minkave veriore është deri tani specia më e infektuar. Delfinët dhe derrat kanë më shumë të ngjarë të infektohen sesa cetacet siç janë balenat. Në lidhje me paragjykimet e seksit dhe moshës, infeksionet nuk duken të ndikuara nga mosha ose seksi i një individi. Megjithëse fatale për cetacet, ''B. ceti'' ka një normë të ulët infeksioni për njerëzit.<ref>{{Cite journal|vauthors=Guzmán-Verri C, González-Barrientos R, Hernández-Mora G, Morales JA, Baquero-Calvo E, Chaves-Olarte E, Moreno E|year=2012|title=Brucella ceti and brucellosis in cetaceans|journal=Frontiers in Cellular and Infection Microbiology|language=en|volume=2|pages=3|doi=10.3389/fcimb.2012.00003|pmc=3417395|pmid=22919595}}</ref> === Jeta e egër tokësore === Sëmundja mund të infektojë lloje të shumta të botës së egër, duke përfshirë drerin ( ''Cervus canadensis'' ), bizonin ( ''bizon bizon'' ), buallin afrikan ( ''caffer Syncerus'' ), derrin e egër evropian ( ''Sus scrofa'' ),dhe gjitarët detarë (shih seksionin mbi jetën e egër ujore më lart).<ref name="Brucellosis at Threecolumn">{{Cito web|year=2016|title=Brucellosis|url=https://www.fws.gov/nwrs/threecolumn.aspx?id=2147512596|url-status=dead|access-date=2016-10-03|website=www.fws.gov|publisher=U.S. Fish &Wildlife Service|language=en|archive-date=9 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009180947/https://www.fws.gov/nwrs/threecolumn.aspx?id=2147512596}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Godfroid J|date=gusht 2002|title=Brucellosis in wildlife|url=http://www.oie.int/doc/ged/D514.PDF|journal=Revue Scientifique et Technique|language=en|volume=21|issue=2|pages=277–86|doi=10.20506/rst.21.2.1333|pmid=11974615|access-date=3 prill 2021|archive-date=6 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150606124753/http://www.oie.int/doc/ged/D514.PDF|url-status=dead}}</ref> Ndërsa disa rajone përdorin vaksina për të parandaluar përhapjen e brucelozës midis popullatave të kafshëve të egra të infektuara dhe të pa infektuara, nuk është zhvilluar asnjë vaksinë e përshtatshme për brucelozën për jetën e egër tokësore.<ref name="Godfroid Garin-Bastjui Blasco">{{Cite journal|vauthors=Godfroid J, Garin-Bastuji B, Saegerman C, Blasco JM|date=prill 2013|title=Brucellosis in terrestrial wildlife|url=http://www.oie.int/doc/ged/D12397.PDF|journal=Revue Scientifique et Technique|language=en|volume=32|issue=1|pages=27–42|citeseerx=10.1.1.1020.9652|doi=10.20506/rst.32.1.2180|pmid=23837363|access-date=3 prill 2021|archive-date=6 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150606122947/http://www.oie.int/doc/ged/D12397.PDF|url-status=dead}}</ref> Ky hendek në njohuritë medicinale krijon më shumë presion për praktikat e menaxhimit që zvogëlojnë përhapjen e sëmundjes. === Efektet mbi gjuetarët === Gjuetarët mund të jenë në rrezik për ekspozimin ndaj brucelozës për shkak të kontaktit në rritje me jetën e egër të ndjeshme, përfshirë grabitqarët që mund të kenë ushqyer prenë e infektuar. Qentë e gjuetisë gjithashtu mund të jenë në rrezik infektimi.<ref>[https://www.cdc.gov/brucellosis/exposure/hunters.html CDC - Hunters Risks - Animals That Can Put Hunters at Risk]</ref> Ekspozimi mund të ndodhë përmes kontaktit me plagë të hapura ose duke thithur drejtpërdrejt bakteret gjatë pastrimit të presë.<ref name="Brucellosis at the CDC">{{Cito web|year=2016|title=CDC – Home – Brucellosis|url=https://www.cdc.gov/brucellosis/|url-status=live|access-date=2016-10-03|website=www.cdc.gov|publisher=Center for Disease Control|language=en}}</ref> Në disa raste, konsumimi i gjahut të pa gatuar mund të rezultojë në ekspozim ndaj sëmundjes. Gjuetarët mund të kufizojnë ekspozimin gjatë pastrimit të lojës përmes përdorimit të barrierave parandaluese, duke përfshirë doreza dhe maska, dhe duke larë mjetet në mënyrë rigoroze pas përdorimit.<ref name="Godfroid Garin-Bastjui Blasco"/><ref name="Zoonoses at WHO">{{Cito web|year=2016|title=Zoonoses – Brucellosis|url=https://www.who.int/zoonoses/diseases/brucellosis/en/|url-status=dead|access-date=2016-10-03|website=www.who.int/en/|publisher=World Health Organization|language=en|archive-date=18 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018034430/http://www.who.int/zoonoses/diseases/brucellosis/en/}}</ref> Duke siguruar që loja të jetë gatuar plotësisht, gjuetarët mund të mbrojnë veten dhe të tjerët nga marrja e sëmundjes. Ata duhet t'i referohen zyrtarëve lokalë të lojërave dhe departamenteve shëndetësore për të përcaktuar rrezikun e ekspozimit ndaj brucelozës në zonën e tyre të menjëhershme dhe për të mësuar më shumë rreth veprimeve për të zvogëluar ose shmangur ekspozimin. == Referime == [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] grtwr46nellay1adbozd7pz2v2pah3o Fehmi Lladrovci 0 303383 2982053 2979776 2026-05-18T23:09:21Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982053 wikitext text/x-wiki '''Fehmi Lladrovci''' ([[15 Maj]] [[1956]] – [[22 Shtator]] [[1998]]) ishte njëri nga komandantët dhe luftëtarët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]]. Lindi më [[15 maj]] [[1956]] në fshatin [[Gllanasella|Gllanasellë]] të [[Komuna e Drenasit|Komunës së Drenasit]], në [[Kosovë]] dhe ra dëshmorë më [[22 shtator]] [[1998]] gjatë luftimeve të ashpra kundër forcave serbe në vendin e quajtur "Gradinë" afër fshatit [[Gllanasella|Gllanasellë]]. Gjithashtu atë ditë sëbashku me të ra dëshmore edhe bashkëshortja e tij [[Xhevë Krasniqi - Lladrovci|Xhevë Krasniqi–Lladrovci]]. Pas përfundimit të luftës ata u shpallën [[Hero i Kosovës|Heronjtë e Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Fehmi Lladrovci | image = | caption = | birth_date = 15 Maj 1956 | birth_place = [[Gllanasella|Gllanasellë]], [[Komuna e Drenasit]], [[Kosovë]] | death_date = 22 Shtator 1998 | death_place = afër [[Gllanasella|Gllanasellës]], [[Drenas]], [[Kosovë]] | nickname = | birthname = | allegiance = *[[File:Seal of Croatian Army.png|29px]] [[Ushtria Kroate]] *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:Flag of Albania.svg|30px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = Brigada 114 | commands = Zona Operative e Drenicës, [[Kosovë]] | battles = *[[Lufta Kroate për Pavarësi|Lufta në Kroaci]] *[[Lufta e Kosovës]] **[[Beteja e Bardhit të Madh]] **[[Beteja e Vërrinit]] **[[Beteja e Llapushnikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== Fehmi Lladrovci lindi më 15 maj 1956 në fshatin Shkabë (ish-Gllanasellë) të komunës së Drenasit. Ishte i biri i Muhamet dhe Shefkie Lladrovcit. Ka qenë pjesëtar i një familjeje me tradita të shquara të ardhetarisë. Shkollën fillore e kreu në Dritan (ish- Dobrashec), të mesmen në shkollën teknike “19 Nëntori” -drejtimi i makinerisë-në Prishtinë, kurse në Zagreb të Kroacisë ndoqi studimet në Fakultetin Teknik-dega e makinerisë. Fehmiu që në moshën e re brumoset me ide patriotike. Ai i takonte plejadës së arsimdashësve të flaktë të kohës. Në vitet e para të shkollës fillore kishte mësues atdhetarin, mësuesin martir Fazli Greiçeci. Ishte njëri ndër militantët e çështjes kombëtare, i cili që herët kishte ndier mbi supet e veta peshën e robërisë shekullore të çizmes sllave. Dallohej me shumë tipare fisnike e burrërore, të cilat e dallonin Fehmiun nga moshatarët e tij. Qysh si nxënës i shkollës së mesme, për shkak të aktivitetit të tij patriotik, Fehmiu ishte vënë në shënjestër të UDB-së së atëhershme. Lëvizjet e tij përcilleshin nga udbashët dhe shërbëtorët e tyre. Pas përfundimit të shkollës së mesme, me sukses të shkëlqyeshëm, Fehmiu do t’i vazhdojë studimet në Zagreb. Atje, ai krahas studimeve, do të bjerë në kontakt me shumë patriotë dhe mërgimtarë, ku do të vazhdojë aktivitetin patriotik dhe do të koordinojë punët me grupet ilegale që vepronin atëbotë në mërgatën tonë. Që nga fillimi i viteve tetëdhjetë, Fehmiu dhe bashkëshortja e tij e jetës dhe e idealit Xhevë Avdyl Krasniqi ishin anëtarë aktivë të Lëvizjes Popullore të Kosovës, që asokohe vepronte në ilegalitet, përmes së cilës ata angazhoheshin për përgatitjen dhe mobilizimin e shqiptarëve të Kosovës dhe të atyre që jetonin të robëruar në viset e tjera etnike në Jugosllavi, për çlirim kombëtar. Për shkak të veprimtarisë politike ilegale, Fehmiu, në fillim të shtatorit të vitit 1985, burgoset nga Sigurimi serb dhe dënohet me 10 vjet burg. Dënimin e ka vuajtur fillimisht në burgun hetues të Prishtinës dhe të Gjilanit. Pasi i shqiptohet masa e dënimit, e deportojnë në Lepogllavë e Stara- Gradishkë të Kroacisë. Duke përfituar nga një amnisti e qeverisë kroate, në vitin 1991, Fehmiu lirohet para kohe. Me fillimin e shpërbërjes së Jugosllavisë së AVNOJ-it, Armata e ashtuquajtur Popullore e Jugosllavisë sulmon Kroacinë. Fehmi Lladrovci së bashku me Jashar Prenkun e Dobrashecit dhe Mehmet Ukën e Gradicës, në shtator të vitit 1991, së bashku me shumë shqiptarë të tjerë, rreshtohen në frontin e luftës çlirimtare të popullit kroat. Fehmiu merr pjesë në shumë beteja të kësaj lufte, duke përvetësuar për mrekulli artin luftarak. Në vitin 1993 shkon në Gjermani, me ç’rast vendoset në Munih. Në këtë kohë shquhej në mesin e bërthamës së parë të UÇK-së. Ai asokohe drejtoi Nëndegën e LPK-së për Gjermani. ==Lufta e Kosovës== Më 6 maj të vitit 1997, Fehmi Lladrovci së bashku me bashkëshorten, Xhevën, pastaj me bashkëluftëtarët: Luan Haradinaj, Ramush Haradinaj, Rafet Rama, Selim Krasniqi, Abedin Rexha, Ramiz Lladrovci, Emrush Xhemajli, Gani Rama, Ali Ahmeti e të tjerë, bëjnë përpjekje për të kaluar ilegalisht kufirin afër fshatit Vlahne të Hasit, në drejtim të Kuzhninit. Në krye të kolonës printe Luan Haradinaj. Forcat serbe të kufirit kishin njohuri për kalimin e luftëtarëve shqiptarë dhe sapo i hetojnë fillojnë luftimet. Gjatë përleshjes bie në altarin e atdheut Luan Haradinaj, rëndë ishte plagosur Rafet Rama, ndërsa më lehtë Fehmi Lladrovci dhe Ramush Haradinaj. Në mesnatën e 11 marsit të vitit 1998, vetëm pak ditë pas Epopesë së Prekazit, Fehmiu, së bashku me të shoqen e idealit, Xhevën, si dhe me bashkëluftëtarët e paepur të çështjes kombëtare: Bekim Berisha- “Abeja”, Ismet Jashari-“Kumanova” ,Abedin Rexha ,Xhelal Hajda, Mirush Daka, Kadri Hamiti, Fatmir Limaj, Agim Bajrami, Haxhi Shala e të tjerë, depërtojnë në Kosovë. Në këtë kohë, Drenica ishte vënë e tëra në një unazë të hekurt nga armiku. Mijëra policë, ushtarë e paramilitarë serbë, të armatosur deri në dhëmbë, kishin mësyrë këtë kështjellë të pamposhtur shqiptare. Pas hyrjes në Kosovë, Fehmi Lladrovci me bashkëshorten e tij Xhevë Krasniqi-Lladrovci sistemohet në pikën ushtarake të fshatit Rezallë. Më vonë nga Rezalla shkon në Abri, ku i bashkohet njësitit të Musë Jasharit, Jakup Nurës dhe Jahir Demakut. Pasi që kishte filluar zgjerimi dhe konsolidimi i pikave të luftës, Fehmi Lladvovci me bashkëshorten, Xhevën, me kushëririn Sabit Lladrovci, vendosen në pikën ushtarake, Te Tuneli i Baicës së Elshanit. Ndërkohë, me angazhimin e Fehmi Lladrovcit, Fatmir Limajt e të tjerëve, sigurohet një sasi e konsiderueshme e armatimit, 70 kallashnikovë dhe pushkë automatike dhe mijëra fishekë. Me ato armë dhe me disa luftëtarë të tjerë të pikës së “Çelikut”, më 9 maj të vitit 1998, pas një përleshje të fuqishme me forcat armike, merret nën kontroll Gryka e Llapushnikut. Me rastin e luftimeve bie në altarin e lirisë Besim Halilaj, ndërsa plagoset luftëtari Musli Demaku. Përveç luftëtarëve të Çelikut, në zënien e Grykës së Llapushnikut nga rajoni i Drenicës Qendrore kanë marrë pjesë Fehmi Lladrovci, Xhevë Lladrovci, Rasim Kiçina, Sahit Jashari, Sabit Lladrovci, Enver Lladrovci, Mehmet Lladrovci e të tjerë. Intervista e Fehmi Lladrovcit dhënë gazetarit anglez të BBC World, në maj të vitit 1998, shpreh tërë filozofinë politike të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Deklarimit të gazetarit të huaj se për serbët ju jeni terrorist, Fehmiu, si për flakë të pushkës, do t’ia kthejë: “Mirë, le të argumentojnë serbët vetëm një akt të terrorizmit të ushtruar nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës. Ndërsa ne mund t’i numërojmë mijëra raste të terrorit të bërë nga falangat serbe mbi popullatën e pambrojtur shqiptare. Le të tregojnë ata vetëm një njeri të pafajshëm , i cili është vrarë nga UÇK-ja, një njeri të paarmatosur, një fëmijë apo një grua, kudoqofshin ata në territorin e Kosovës.Armët nuk i kemi marrë në dorë për të luftuar kundër popullatës serbe që jeton në Kosovë. I morëm kundër regjimit serb dhe kundër forcave policore dhe ushtarake serbe që janë në Kosovë”. Ndërsa pyetjes së këtij gazetari se ” a do të vdiste për Kosovën”, ai, me një buzëqeshje karakteristike ,do t’i përgjigjej: “Me gjithë dëshirë. Ky do të ishte nderi më i madh për mua”. Ata që e ndoqën këtë intervistë tashmë e kishin të qartë platformën e luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Pas zënies së Grykës së Llapushnikut, Fehmi Lladrovci depërton në rajonin e Rahovecit, me qëllim të ushtrimit të ndikimit në mobilizimin e radhëve të UÇK-së. Në fillim të qershorit të vitit 1998, Fehmiu me njësitin e tij luftarak vendoset në Shkabaj (ish- Gllanasellë). Në kuadër të njësitit të tij asokohe bënin pjesë: Xhevë Lladrovci, Asllan Fazliu nga Gradica, Jakup Nura, Abedin Sogojeva dhe Rexhep Morina, 68-vjeçar. Pas një kohe të shkurtër, fillon konsolidimi i shpejtë i radhëve nëpër njësitë luftarake të quajtura “Shkaba”. Shkabaj I përfshinte territorin e fshatit Çikatovë e Vjetër. Shkaba II përfshinte rajonin e ish- Gllanasellës. Shkaba 111- Dritanin, ish- Dobrashec, Shkaba IV- në rajonin Vasilevë, Paklek dhe Korroticë. Shkaba VI- fshatin Graboc. Shkaba VII përfshinte fshatin Gradicë me rrethinë dhe Lagjen e Bardiqëve. Më 10 qershor të vitit 1998, projektuar dhe realizuar nga Fehmi Lladrovci, Xhevë K. Lladrovci, Sabit Lladrovci, Liman Lladrovci dhe Rashit Lladrovci, shkatërrohet hekurudha Fushë -Kosovë- Pejë, afër Bardhit. Me kërkesën e komandantiti të Zonës së Shalës Mensur Kasumi, më 24 qershor 1998, Fehmiu me 12 bashkëluftëtarët e tij të ngushtë shkon në ndihmë për të konsoliduar radhët edhe në atë zonë. Gjashtë ushtarë i kishte vendosur në Hade dhe gjashtë të tjerë në Bellaqefc. Luftën e cila asokohe u zhvillua në Bellaqefc e ka udhëhequr Asllan Fazliu i Gradicës me bashkëluftëtarët e tij. Me urdhër të Fehmi Lladrovcit dhe të Mensur Kasumit, asokohe pozicionohen në pikën luftarake të Hades: Sabit Lladrovci, Hazir Berisha (më vonë dëshmor), Enver Greiçeci, Ukë Uka, Fejzë Greiçeci dhe disa fshatarë të Hades. Paraprakisht Fehmi Lladrovci njësitin luftarak e kishte pajisur me dy mitralozë të rëndë dhe me një minahedhës 60 mm. Në orën 5 të mëngjesit të datës 30 qershor është zhvilluar beteja e njohur në Hade dhe në Bardh të Madh (ish- Bellaqefc). Në luftime të ashpra dhe ballë për ballë me armikun, pas tri mësymjeve me këmbësori, në altarin e atdheut kanë rënë dëshmorë: Mentor Dervishaj, nga fshati Zabllaç i Burimit, Xhemajl Mehmeti nga Plluzhina e Skënderajt dhe Ismet Uka nga fshati Ticë, po ashtu i komunsës së Skënderajt. Gjatë luftimeve arrijnë në ndihmë edhe Ilaz Dërguti, Shaban Shala, Bekim Berisha, Pal Paluca, Agon Krasniqi, Gani Koci e të tjerë. Luftimet u zhvilluan ballë për ballë. Pas betejës në Bardh të Madh dhe në Hade, Fehmi Lladrovci me bashkëluftëtarët themelon dhe zgjeron Brigadën 114 të Zonës Operative të Drenicës, e cila përfshinte territorin prej fshatit Albanë (ish- Sllatinë) përreth anën lindore të Qyqavicës e deri në Vojtesh të Skënderajt, në udhëkryqin Tërnac- Prekaz i Epërm. Komandant i Brigadës emërohet Fehmi Lladrovci, ndërsa zëvendëskomandant Ilaz Kodra. Nga lufta në luftë, nga beteja në betejë, Fehmi Lladrovci me trimat e trimëreshat e Drenicës ishte gjithandej ku luftohej ballë për ballë kundër armikut. Më 25 korrik të vitit 1998, kur forcat serbe me mbi 130 tanke dhe me armë të tjera të rënda kishin filluar betejën për Grykën e Llapushnikut, Fehmiu me bashkëluftëtarë nga ana e Kosmaçit depërton në vendluftime, duke sulmuar forcat armike anash në drejtim të Vukocit. Në ndihmë luftëtarëve të Grykës heroike të Llapushnikut, përveç komandant Fehmi Lladrovcit, iu kanë shkuar edhe Xhevë K. Lladrovci, Asllan Fazliu, Sabit Lladrovci, Muhamet Dërvishi e të tjerë. Më vonë Fehmiu iu shkon në ndihmë disa luftëtarëve në fshatin Hamidi. Gjatë përleshjeve me forcat serbe, bie dëshmor Jashar Jashari i Strofcit. Në luftime, përveç Fehmiut e Xhevës, kanë marrë pjesë edhe luftëtarët Shaban Kelmendi dhe Tahir Kelmendi, po ashtu nga fshati Strofc. Në gjysmën e dytë të shtatorit të vitit 1998, focat ushtarake dhe policore serbe kishin ndërmarrë ofensivë në shkallë të gjerë, sidomos në Drenicë. Kryekrimineli serb Milosheviq ngutej që para nënshkrimit të marrëveshjes me ambasadorin amerikan Hollbruk, ta thyente përfundimisht rezistencën e UÇK-së kudo në Kosovë. Më 21 shtator, gjatë natës, forcat serbe kishin nisur depërtimin në relacionin Komaran-Gllogoc- Skënderaj. Më 22 shtator, herët në mëngjes, nga pika vëzhguese telekomunikuese Guri III në Kozmaç, jepen informacione për fillimin e depërtimit të forcave serbe në drejtim të pozicioneve të Brigadës 114 dhe 113 të Zonës Operative të Drenicës. Serbët sapo kishin filluar ofensivën në drejtim të fshatrave Çikatovë, Gllanasellë, Dobrashec, thotë Sabit Lladrovci, njëri ndër luftëtarët më besnik të komandant Fehmi Lladrovcit dhe luftëtar i radhëve të para të UÇK-së, i plagosur në Betejën e Likoshanit më 28 shkurt të vitit 1998. Komandant Fehmi Lladrovci kishte marrë të gjitha masat dhe përforcimet në njësitë luftarake Shkaba I, Shkaba II dhe Shkaba III. Atë ditë para luftëtarëve dhe bashkëshortes së tij, po ashtu luftëtare e shquar e lirisë, Fehmi Lladrovci kishte thënë: Ku ka ditë më të mirë se sot për të vdekur për atdhe. Mos u frikësoni, kush e ka dekën ka për të rënë në altarin e Lirisë. Kemi për të bërë luftë, që do të futet në analet e historisë. Sabit Lladrovcin e kishte ngarkuar në pozicione në rrugën Drenas – Gllanasellë, ndërsa vetë së bashku me Xhevën, luftëtaren Fatime Hetemi , Hazir Berishën, i cili ishte i pajisur me PKT, Muhamet Lluganin, Shefqet Morinën, Rashit Lladrovcin e të tjerë, kishte depërtuar në pikën luftarake të quajtur Gradina. Pika luftarake e quajtur Shkaba II, të cilën e mbronte me përgjegjësi dhe forcë ushtarake Sabit Lladrovci me luftëtarët e tij, i shkatërron armikut tri tanke. Në kohën kur serbët mundoheshin t’i tërhiqnin nga vendi tanket për ta hapur rrugën, komandant Fehmi Lladrovci nga pika e tij i sulmonte forcat serbe. Luftimet janë zhvilluar në distancë 40 metra. ==Vdekja== Ndërkohë, serbët, pozicioneve të komandant Fehmiut fillojnë t’i dalin nga prapa, meqë nuk po thyhej Shkaba II. Fehmiu me “zollën” e tij e shkatërron një tank të armikut. Në luftime e sipër nga distanca bie trimërisht e herioikisht luftëtarja e Shalës, Fatime Hetemi. Ndërkohë nga pika Shkaba I, në ndihmë komandant Fehmiut i shkon Asllan Fazliu. Ai e njofton Komandantin se forcat armike kanë thyer një pikë me ç’rast ka rënë dëshmor luftëtari i Kodrës së Trimave, Shefqet Zeka, ndërsa është shkatërruar një tank i armikut. Në një moment kritik, derisa komandant Fehmiu, Xheva dhe Asllan Fazliu po ripozicionoheshin, autoblinda armike merr në shënjestër dhe godet për vdekje komandantin sypatrembur, luftëtarin e radhëve të para të UÇK-së Fehmi Lladrovci. Duke e parë se pika ishte identifikuar dhe po sulmohej me zjarr të pandërprerë, ai urdhëron Xhevën dhe Asllanin që të largohen nga pika. Xheva, e cila nuk donte të largohej nga bashkëshorti dhe bashkëluftëtari, e urdhëron Asllan Fazliun që të largohej, duke i premtuar se pas tij do të largohej edhe ajo. Asllani arrin të tërhiqet, ndërsa Xheva reziston deri në fishekun e fundit, duke rënë pranë shokut të jetës dhe të idealeve çlirimtare. Atë ditë në Gradinë kanë qëndruar deri natën vonë luftëtarët Hazir Berisha, i plagosur (më vonë ka rënë dëshmor), si dhe Rashit Lladrovci, Zymer Karaçica, Habib Lladrovci dhe një luftëtar tjetër. Katër ditë më vonë, pasi kishte rënë intensiteti i luftimeve, në vendrënien e dëshmorëve kishin depërtuar: Asllan Fazliu, Sami Lushtaku, Sabit Lladrovci, Liman Lladrovci, Nuredin Lushtaku, Fadil Kodra e të tjerë. Ata i tërheqin trupat e tre dëshmorëve në vendin që tani quhet Kulla e Qëndresës. Rënia e komandant Fehmi Lladrovcit, edhe pse ishte një humbje e madhe për Drenicën dhe luftën në përgjithësi, i dha edhe më tepër hov luftës çlirimtare. Kishte rënë Komandanti dhe trimerësha e maleve, por pushkët e lirisë kishin jehuarne të gjitha zonat e luftës. ==Trashëgimi== Në tetor të vitit 1998, Brigada 114 përjetësohet me emrin e Fehmi Lladrovcit. Në krye të komandës zgjidhet Ilaz Kodra, më vonë edhe ky bie dëshmor, por lufta për liri vazhdon deri më 21 qershor të vitit 1999, kur nga Kosova dëbohet antihistoria, dëbohen forcat policore dhe ushtarake serbe edhe me ndihmën e forcave të NATO-s. Vepra e dëshmorit Fehmi Lladrovci është skalitur në monumente përjetësie. Shkolla e Mesme Teknike në Drenas ka marrë emrin e dëshmorit Fehmi Lladrovci. Eshtë në përfundim e sipër kompleksi Kulla e Qëndresës, e cila po ngritet në vendrënien e Fehmiut, të Xhevës dhe të Fatimes. Për dëshmorin janë dhënë mirënjohje e dekorata nga Qeveria e Përkohshme, nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së dhe nga instancat lokale në Drenas. == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Beteja e Vërrinit]] * [[Beteja e Bardhit të Madh]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 555iery3t6ivrswc3ohzw4bjguzq5bl 2982082 2982053 2026-05-18T23:44:18Z Leutrim.P 113691 /* Shih edhe */ 2982082 wikitext text/x-wiki '''Fehmi Lladrovci''' ([[15 Maj]] [[1956]] – [[22 Shtator]] [[1998]]) ishte njëri nga komandantët dhe luftëtarët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]]. Lindi më [[15 maj]] [[1956]] në fshatin [[Gllanasella|Gllanasellë]] të [[Komuna e Drenasit|Komunës së Drenasit]], në [[Kosovë]] dhe ra dëshmorë më [[22 shtator]] [[1998]] gjatë luftimeve të ashpra kundër forcave serbe në vendin e quajtur "Gradinë" afër fshatit [[Gllanasella|Gllanasellë]]. Gjithashtu atë ditë sëbashku me të ra dëshmore edhe bashkëshortja e tij [[Xhevë Krasniqi - Lladrovci|Xhevë Krasniqi–Lladrovci]]. Pas përfundimit të luftës ata u shpallën [[Hero i Kosovës|Heronjtë e Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Fehmi Lladrovci | image = | caption = | birth_date = 15 Maj 1956 | birth_place = [[Gllanasella|Gllanasellë]], [[Komuna e Drenasit]], [[Kosovë]] | death_date = 22 Shtator 1998 | death_place = afër [[Gllanasella|Gllanasellës]], [[Drenas]], [[Kosovë]] | nickname = | birthname = | allegiance = *[[File:Seal of Croatian Army.png|29px]] [[Ushtria Kroate]] *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:Flag of Albania.svg|30px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = Brigada 114 | commands = Zona Operative e Drenicës, [[Kosovë]] | battles = *[[Lufta Kroate për Pavarësi|Lufta në Kroaci]] *[[Lufta e Kosovës]] **[[Beteja e Bardhit të Madh]] **[[Beteja e Vërrinit]] **[[Beteja e Llapushnikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== Fehmi Lladrovci lindi më 15 maj 1956 në fshatin Shkabë (ish-Gllanasellë) të komunës së Drenasit. Ishte i biri i Muhamet dhe Shefkie Lladrovcit. Ka qenë pjesëtar i një familjeje me tradita të shquara të ardhetarisë. Shkollën fillore e kreu në Dritan (ish- Dobrashec), të mesmen në shkollën teknike “19 Nëntori” -drejtimi i makinerisë-në Prishtinë, kurse në Zagreb të Kroacisë ndoqi studimet në Fakultetin Teknik-dega e makinerisë. Fehmiu që në moshën e re brumoset me ide patriotike. Ai i takonte plejadës së arsimdashësve të flaktë të kohës. Në vitet e para të shkollës fillore kishte mësues atdhetarin, mësuesin martir Fazli Greiçeci. Ishte njëri ndër militantët e çështjes kombëtare, i cili që herët kishte ndier mbi supet e veta peshën e robërisë shekullore të çizmes sllave. Dallohej me shumë tipare fisnike e burrërore, të cilat e dallonin Fehmiun nga moshatarët e tij. Qysh si nxënës i shkollës së mesme, për shkak të aktivitetit të tij patriotik, Fehmiu ishte vënë në shënjestër të UDB-së së atëhershme. Lëvizjet e tij përcilleshin nga udbashët dhe shërbëtorët e tyre. Pas përfundimit të shkollës së mesme, me sukses të shkëlqyeshëm, Fehmiu do t’i vazhdojë studimet në Zagreb. Atje, ai krahas studimeve, do të bjerë në kontakt me shumë patriotë dhe mërgimtarë, ku do të vazhdojë aktivitetin patriotik dhe do të koordinojë punët me grupet ilegale që vepronin atëbotë në mërgatën tonë. Që nga fillimi i viteve tetëdhjetë, Fehmiu dhe bashkëshortja e tij e jetës dhe e idealit Xhevë Avdyl Krasniqi ishin anëtarë aktivë të Lëvizjes Popullore të Kosovës, që asokohe vepronte në ilegalitet, përmes së cilës ata angazhoheshin për përgatitjen dhe mobilizimin e shqiptarëve të Kosovës dhe të atyre që jetonin të robëruar në viset e tjera etnike në Jugosllavi, për çlirim kombëtar. Për shkak të veprimtarisë politike ilegale, Fehmiu, në fillim të shtatorit të vitit 1985, burgoset nga Sigurimi serb dhe dënohet me 10 vjet burg. Dënimin e ka vuajtur fillimisht në burgun hetues të Prishtinës dhe të Gjilanit. Pasi i shqiptohet masa e dënimit, e deportojnë në Lepogllavë e Stara- Gradishkë të Kroacisë. Duke përfituar nga një amnisti e qeverisë kroate, në vitin 1991, Fehmiu lirohet para kohe. Me fillimin e shpërbërjes së Jugosllavisë së AVNOJ-it, Armata e ashtuquajtur Popullore e Jugosllavisë sulmon Kroacinë. Fehmi Lladrovci së bashku me Jashar Prenkun e Dobrashecit dhe Mehmet Ukën e Gradicës, në shtator të vitit 1991, së bashku me shumë shqiptarë të tjerë, rreshtohen në frontin e luftës çlirimtare të popullit kroat. Fehmiu merr pjesë në shumë beteja të kësaj lufte, duke përvetësuar për mrekulli artin luftarak. Në vitin 1993 shkon në Gjermani, me ç’rast vendoset në Munih. Në këtë kohë shquhej në mesin e bërthamës së parë të UÇK-së. Ai asokohe drejtoi Nëndegën e LPK-së për Gjermani. ==Lufta e Kosovës== Më 6 maj të vitit 1997, Fehmi Lladrovci së bashku me bashkëshorten, Xhevën, pastaj me bashkëluftëtarët: Luan Haradinaj, Ramush Haradinaj, Rafet Rama, Selim Krasniqi, Abedin Rexha, Ramiz Lladrovci, Emrush Xhemajli, Gani Rama, Ali Ahmeti e të tjerë, bëjnë përpjekje për të kaluar ilegalisht kufirin afër fshatit Vlahne të Hasit, në drejtim të Kuzhninit. Në krye të kolonës printe Luan Haradinaj. Forcat serbe të kufirit kishin njohuri për kalimin e luftëtarëve shqiptarë dhe sapo i hetojnë fillojnë luftimet. Gjatë përleshjes bie në altarin e atdheut Luan Haradinaj, rëndë ishte plagosur Rafet Rama, ndërsa më lehtë Fehmi Lladrovci dhe Ramush Haradinaj. Në mesnatën e 11 marsit të vitit 1998, vetëm pak ditë pas Epopesë së Prekazit, Fehmiu, së bashku me të shoqen e idealit, Xhevën, si dhe me bashkëluftëtarët e paepur të çështjes kombëtare: Bekim Berisha- “Abeja”, Ismet Jashari-“Kumanova” ,Abedin Rexha ,Xhelal Hajda, Mirush Daka, Kadri Hamiti, Fatmir Limaj, Agim Bajrami, Haxhi Shala e të tjerë, depërtojnë në Kosovë. Në këtë kohë, Drenica ishte vënë e tëra në një unazë të hekurt nga armiku. Mijëra policë, ushtarë e paramilitarë serbë, të armatosur deri në dhëmbë, kishin mësyrë këtë kështjellë të pamposhtur shqiptare. Pas hyrjes në Kosovë, Fehmi Lladrovci me bashkëshorten e tij Xhevë Krasniqi-Lladrovci sistemohet në pikën ushtarake të fshatit Rezallë. Më vonë nga Rezalla shkon në Abri, ku i bashkohet njësitit të Musë Jasharit, Jakup Nurës dhe Jahir Demakut. Pasi që kishte filluar zgjerimi dhe konsolidimi i pikave të luftës, Fehmi Lladvovci me bashkëshorten, Xhevën, me kushëririn Sabit Lladrovci, vendosen në pikën ushtarake, Te Tuneli i Baicës së Elshanit. Ndërkohë, me angazhimin e Fehmi Lladrovcit, Fatmir Limajt e të tjerëve, sigurohet një sasi e konsiderueshme e armatimit, 70 kallashnikovë dhe pushkë automatike dhe mijëra fishekë. Me ato armë dhe me disa luftëtarë të tjerë të pikës së “Çelikut”, më 9 maj të vitit 1998, pas një përleshje të fuqishme me forcat armike, merret nën kontroll Gryka e Llapushnikut. Me rastin e luftimeve bie në altarin e lirisë Besim Halilaj, ndërsa plagoset luftëtari Musli Demaku. Përveç luftëtarëve të Çelikut, në zënien e Grykës së Llapushnikut nga rajoni i Drenicës Qendrore kanë marrë pjesë Fehmi Lladrovci, Xhevë Lladrovci, Rasim Kiçina, Sahit Jashari, Sabit Lladrovci, Enver Lladrovci, Mehmet Lladrovci e të tjerë. Intervista e Fehmi Lladrovcit dhënë gazetarit anglez të BBC World, në maj të vitit 1998, shpreh tërë filozofinë politike të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Deklarimit të gazetarit të huaj se për serbët ju jeni terrorist, Fehmiu, si për flakë të pushkës, do t’ia kthejë: “Mirë, le të argumentojnë serbët vetëm një akt të terrorizmit të ushtruar nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës. Ndërsa ne mund t’i numërojmë mijëra raste të terrorit të bërë nga falangat serbe mbi popullatën e pambrojtur shqiptare. Le të tregojnë ata vetëm një njeri të pafajshëm , i cili është vrarë nga UÇK-ja, një njeri të paarmatosur, një fëmijë apo një grua, kudoqofshin ata në territorin e Kosovës.Armët nuk i kemi marrë në dorë për të luftuar kundër popullatës serbe që jeton në Kosovë. I morëm kundër regjimit serb dhe kundër forcave policore dhe ushtarake serbe që janë në Kosovë”. Ndërsa pyetjes së këtij gazetari se ” a do të vdiste për Kosovën”, ai, me një buzëqeshje karakteristike ,do t’i përgjigjej: “Me gjithë dëshirë. Ky do të ishte nderi më i madh për mua”. Ata që e ndoqën këtë intervistë tashmë e kishin të qartë platformën e luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Pas zënies së Grykës së Llapushnikut, Fehmi Lladrovci depërton në rajonin e Rahovecit, me qëllim të ushtrimit të ndikimit në mobilizimin e radhëve të UÇK-së. Në fillim të qershorit të vitit 1998, Fehmiu me njësitin e tij luftarak vendoset në Shkabaj (ish- Gllanasellë). Në kuadër të njësitit të tij asokohe bënin pjesë: Xhevë Lladrovci, Asllan Fazliu nga Gradica, Jakup Nura, Abedin Sogojeva dhe Rexhep Morina, 68-vjeçar. Pas një kohe të shkurtër, fillon konsolidimi i shpejtë i radhëve nëpër njësitë luftarake të quajtura “Shkaba”. Shkabaj I përfshinte territorin e fshatit Çikatovë e Vjetër. Shkaba II përfshinte rajonin e ish- Gllanasellës. Shkaba 111- Dritanin, ish- Dobrashec, Shkaba IV- në rajonin Vasilevë, Paklek dhe Korroticë. Shkaba VI- fshatin Graboc. Shkaba VII përfshinte fshatin Gradicë me rrethinë dhe Lagjen e Bardiqëve. Më 10 qershor të vitit 1998, projektuar dhe realizuar nga Fehmi Lladrovci, Xhevë K. Lladrovci, Sabit Lladrovci, Liman Lladrovci dhe Rashit Lladrovci, shkatërrohet hekurudha Fushë -Kosovë- Pejë, afër Bardhit. Me kërkesën e komandantiti të Zonës së Shalës Mensur Kasumi, më 24 qershor 1998, Fehmiu me 12 bashkëluftëtarët e tij të ngushtë shkon në ndihmë për të konsoliduar radhët edhe në atë zonë. Gjashtë ushtarë i kishte vendosur në Hade dhe gjashtë të tjerë në Bellaqefc. Luftën e cila asokohe u zhvillua në Bellaqefc e ka udhëhequr Asllan Fazliu i Gradicës me bashkëluftëtarët e tij. Me urdhër të Fehmi Lladrovcit dhe të Mensur Kasumit, asokohe pozicionohen në pikën luftarake të Hades: Sabit Lladrovci, Hazir Berisha (më vonë dëshmor), Enver Greiçeci, Ukë Uka, Fejzë Greiçeci dhe disa fshatarë të Hades. Paraprakisht Fehmi Lladrovci njësitin luftarak e kishte pajisur me dy mitralozë të rëndë dhe me një minahedhës 60 mm. Në orën 5 të mëngjesit të datës 30 qershor është zhvilluar beteja e njohur në Hade dhe në Bardh të Madh (ish- Bellaqefc). Në luftime të ashpra dhe ballë për ballë me armikun, pas tri mësymjeve me këmbësori, në altarin e atdheut kanë rënë dëshmorë: Mentor Dervishaj, nga fshati Zabllaç i Burimit, Xhemajl Mehmeti nga Plluzhina e Skënderajt dhe Ismet Uka nga fshati Ticë, po ashtu i komunsës së Skënderajt. Gjatë luftimeve arrijnë në ndihmë edhe Ilaz Dërguti, Shaban Shala, Bekim Berisha, Pal Paluca, Agon Krasniqi, Gani Koci e të tjerë. Luftimet u zhvilluan ballë për ballë. Pas betejës në Bardh të Madh dhe në Hade, Fehmi Lladrovci me bashkëluftëtarët themelon dhe zgjeron Brigadën 114 të Zonës Operative të Drenicës, e cila përfshinte territorin prej fshatit Albanë (ish- Sllatinë) përreth anën lindore të Qyqavicës e deri në Vojtesh të Skënderajt, në udhëkryqin Tërnac- Prekaz i Epërm. Komandant i Brigadës emërohet Fehmi Lladrovci, ndërsa zëvendëskomandant Ilaz Kodra. Nga lufta në luftë, nga beteja në betejë, Fehmi Lladrovci me trimat e trimëreshat e Drenicës ishte gjithandej ku luftohej ballë për ballë kundër armikut. Më 25 korrik të vitit 1998, kur forcat serbe me mbi 130 tanke dhe me armë të tjera të rënda kishin filluar betejën për Grykën e Llapushnikut, Fehmiu me bashkëluftëtarë nga ana e Kosmaçit depërton në vendluftime, duke sulmuar forcat armike anash në drejtim të Vukocit. Në ndihmë luftëtarëve të Grykës heroike të Llapushnikut, përveç komandant Fehmi Lladrovcit, iu kanë shkuar edhe Xhevë K. Lladrovci, Asllan Fazliu, Sabit Lladrovci, Muhamet Dërvishi e të tjerë. Më vonë Fehmiu iu shkon në ndihmë disa luftëtarëve në fshatin Hamidi. Gjatë përleshjeve me forcat serbe, bie dëshmor Jashar Jashari i Strofcit. Në luftime, përveç Fehmiut e Xhevës, kanë marrë pjesë edhe luftëtarët Shaban Kelmendi dhe Tahir Kelmendi, po ashtu nga fshati Strofc. Në gjysmën e dytë të shtatorit të vitit 1998, focat ushtarake dhe policore serbe kishin ndërmarrë ofensivë në shkallë të gjerë, sidomos në Drenicë. Kryekrimineli serb Milosheviq ngutej që para nënshkrimit të marrëveshjes me ambasadorin amerikan Hollbruk, ta thyente përfundimisht rezistencën e UÇK-së kudo në Kosovë. Më 21 shtator, gjatë natës, forcat serbe kishin nisur depërtimin në relacionin Komaran-Gllogoc- Skënderaj. Më 22 shtator, herët në mëngjes, nga pika vëzhguese telekomunikuese Guri III në Kozmaç, jepen informacione për fillimin e depërtimit të forcave serbe në drejtim të pozicioneve të Brigadës 114 dhe 113 të Zonës Operative të Drenicës. Serbët sapo kishin filluar ofensivën në drejtim të fshatrave Çikatovë, Gllanasellë, Dobrashec, thotë Sabit Lladrovci, njëri ndër luftëtarët më besnik të komandant Fehmi Lladrovcit dhe luftëtar i radhëve të para të UÇK-së, i plagosur në Betejën e Likoshanit më 28 shkurt të vitit 1998. Komandant Fehmi Lladrovci kishte marrë të gjitha masat dhe përforcimet në njësitë luftarake Shkaba I, Shkaba II dhe Shkaba III. Atë ditë para luftëtarëve dhe bashkëshortes së tij, po ashtu luftëtare e shquar e lirisë, Fehmi Lladrovci kishte thënë: Ku ka ditë më të mirë se sot për të vdekur për atdhe. Mos u frikësoni, kush e ka dekën ka për të rënë në altarin e Lirisë. Kemi për të bërë luftë, që do të futet në analet e historisë. Sabit Lladrovcin e kishte ngarkuar në pozicione në rrugën Drenas – Gllanasellë, ndërsa vetë së bashku me Xhevën, luftëtaren Fatime Hetemi , Hazir Berishën, i cili ishte i pajisur me PKT, Muhamet Lluganin, Shefqet Morinën, Rashit Lladrovcin e të tjerë, kishte depërtuar në pikën luftarake të quajtur Gradina. Pika luftarake e quajtur Shkaba II, të cilën e mbronte me përgjegjësi dhe forcë ushtarake Sabit Lladrovci me luftëtarët e tij, i shkatërron armikut tri tanke. Në kohën kur serbët mundoheshin t’i tërhiqnin nga vendi tanket për ta hapur rrugën, komandant Fehmi Lladrovci nga pika e tij i sulmonte forcat serbe. Luftimet janë zhvilluar në distancë 40 metra. ==Vdekja== Ndërkohë, serbët, pozicioneve të komandant Fehmiut fillojnë t’i dalin nga prapa, meqë nuk po thyhej Shkaba II. Fehmiu me “zollën” e tij e shkatërron një tank të armikut. Në luftime e sipër nga distanca bie trimërisht e herioikisht luftëtarja e Shalës, Fatime Hetemi. Ndërkohë nga pika Shkaba I, në ndihmë komandant Fehmiut i shkon Asllan Fazliu. Ai e njofton Komandantin se forcat armike kanë thyer një pikë me ç’rast ka rënë dëshmor luftëtari i Kodrës së Trimave, Shefqet Zeka, ndërsa është shkatërruar një tank i armikut. Në një moment kritik, derisa komandant Fehmiu, Xheva dhe Asllan Fazliu po ripozicionoheshin, autoblinda armike merr në shënjestër dhe godet për vdekje komandantin sypatrembur, luftëtarin e radhëve të para të UÇK-së Fehmi Lladrovci. Duke e parë se pika ishte identifikuar dhe po sulmohej me zjarr të pandërprerë, ai urdhëron Xhevën dhe Asllanin që të largohen nga pika. Xheva, e cila nuk donte të largohej nga bashkëshorti dhe bashkëluftëtari, e urdhëron Asllan Fazliun që të largohej, duke i premtuar se pas tij do të largohej edhe ajo. Asllani arrin të tërhiqet, ndërsa Xheva reziston deri në fishekun e fundit, duke rënë pranë shokut të jetës dhe të idealeve çlirimtare. Atë ditë në Gradinë kanë qëndruar deri natën vonë luftëtarët Hazir Berisha, i plagosur (më vonë ka rënë dëshmor), si dhe Rashit Lladrovci, Zymer Karaçica, Habib Lladrovci dhe një luftëtar tjetër. Katër ditë më vonë, pasi kishte rënë intensiteti i luftimeve, në vendrënien e dëshmorëve kishin depërtuar: Asllan Fazliu, Sami Lushtaku, Sabit Lladrovci, Liman Lladrovci, Nuredin Lushtaku, Fadil Kodra e të tjerë. Ata i tërheqin trupat e tre dëshmorëve në vendin që tani quhet Kulla e Qëndresës. Rënia e komandant Fehmi Lladrovcit, edhe pse ishte një humbje e madhe për Drenicën dhe luftën në përgjithësi, i dha edhe më tepër hov luftës çlirimtare. Kishte rënë Komandanti dhe trimerësha e maleve, por pushkët e lirisë kishin jehuarne të gjitha zonat e luftës. ==Trashëgimi== Në tetor të vitit 1998, Brigada 114 përjetësohet me emrin e Fehmi Lladrovcit. Në krye të komandës zgjidhet Ilaz Kodra, më vonë edhe ky bie dëshmor, por lufta për liri vazhdon deri më 21 qershor të vitit 1999, kur nga Kosova dëbohet antihistoria, dëbohen forcat policore dhe ushtarake serbe edhe me ndihmën e forcave të NATO-s. Vepra e dëshmorit Fehmi Lladrovci është skalitur në monumente përjetësie. Shkolla e Mesme Teknike në Drenas ka marrë emrin e dëshmorit Fehmi Lladrovci. Eshtë në përfundim e sipër kompleksi Kulla e Qëndresës, e cila po ngritet në vendrënien e Fehmiut, të Xhevës dhe të Fatimes. Për dëshmorin janë dhënë mirënjohje e dekorata nga Qeveria e Përkohshme, nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së dhe nga instancat lokale në Drenas. == Shih edhe == * [[Ramiz Lladrovci]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Beteja e Vërrinit]] * [[Beteja e Bardhit të Madh]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] == Burime == [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] q3mjdz59m5xn2t3bcl3qhpeiuvw6acu Rrahman Rama 0 304531 2982079 2976562 2026-05-18T23:42:56Z Leutrim.P 113691 2982079 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Rrahman Rama | image = [[File:Minister of the Kosovo Security Force and Commander of the KSF lay a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery (25937035434) (cropped).jpg|290px]] | office = Komandant i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës]] | term_start = [[18 Mars]] [[2015]] | term_end = [[30 Nëntor]] [[2021]] | predecessor = [[Kadri Kastrati]] | successor = [[Bashkim Jashari]] | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 5 Qershor 1967 | birth_place = [[Akrashtica|Akrashticë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], ish–[[Jugosllavi]], (tani [[Kosovë]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Oficer Ushtarak | education = | branch = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998–1999 <br> 2000–2009 <br> 2009–2021 | party = | partner = | spouse = | children = | website = | signature = | signature_madhësia = | signature_përshkrim = | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = }} '''Rrahman Rama''' (i lindur më [[5 Qershor]] [[1967]]) në fshatin [[Akrashtica|Akrashticë]] të [[Vushtrri|Komunës së Vushtrrisë]], është një oficer ushtarak [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. Ai ishte Komandant i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]] që nga [[18 Mars]]i i vitit [[2015]] deri më [[30 Nëntor]] të vitit [[2021]]. Në vitin 2015, Rrahman Rama u bë Komandanti i ri i Forcës së Sigurisë së Kosovës me Dekretin Presidencial, të lëshuar nga Presidentja [[Atifete Jahjaga]]. Në vitin 2020, Rrahman Rama u takua me Presidentin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] [[Stevo Pendarovski]] në [[Shkup]]. Rama mbështeti anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO duke pretenduar se ajo do të kishte një ndikim pozitiv në stabilitetin dhe prosperitetin e të gjithë rajonit. Gjatë një interviste me Radio "Kosovën e Lirë", Rrahman Rama tha se transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës është një proces që ka filluar në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë. Më 30 Nëntor 2021, Rrahman Rama dha dorëheqje nga posti i Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke u zëvendësuar nga nipi i ish–Komandantit të UÇK-së [[Adem Jashari]]t, [[Bashkim Jashari]]. == Shiko edhe == * [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] * [[Bashkim Jashari]] == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Ushtarakë kosovarë]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Forcave të Armatosura të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] 1bbp74nbvfc6sdk8jtc0195kle751th 2982080 2982079 2026-05-18T23:43:06Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982080 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Rrahman Rama | image = [[File:Minister of the Kosovo Security Force and Commander of the KSF lay a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery (25937035434) (cropped).jpg|290px]] | office = Komandant i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës]] | term_start = [[18 Mars]] [[2015]] | term_end = [[30 Nëntor]] [[2021]] | predecessor = [[Kadri Kastrati]] | successor = [[Bashkim Jashari]] | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 5 Qershor 1967 | birth_place = [[Akrashtica|Akrashticë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], ish–[[Jugosllavi]], (tani [[Kosovë]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Oficer Ushtarak | education = | branch = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998–1999 <br> 2000–2009 <br> 2009–2021 | party = | partner = | spouse = | children = | website = | signature = | signature_madhësia = | signature_përshkrim = | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = }} '''Rrahman Rama''' (i lindur më [[5 Qershor]] [[1967]]) në fshatin [[Akrashtica|Akrashticë]] të [[Vushtrri|Komunës së Vushtrrisë]], është një oficer ushtarak [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. Ai ishte Komandant i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]] që nga [[18 Mars]]i i vitit [[2015]] deri më [[30 Nëntor]] të vitit [[2021]]. Në vitin 2015, Rrahman Rama u bë Komandanti i ri i Forcës së Sigurisë së Kosovës me Dekretin Presidencial, të lëshuar nga Presidentja [[Atifete Jahjaga]]. Në vitin 2020, Rrahman Rama u takua me Presidentin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] [[Stevo Pendarovski]] në [[Shkup]]. Rama mbështeti anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO duke pretenduar se ajo do të kishte një ndikim pozitiv në stabilitetin dhe prosperitetin e të gjithë rajonit. Gjatë një interviste me Radio "Kosovën e Lirë", Rrahman Rama tha se transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës është një proces që ka filluar në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë. Më 30 Nëntor 2021, Rrahman Rama dha dorëheqje nga posti i Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke u zëvendësuar nga nipi i ish–Komandantit të UÇK-së [[Adem Jashari]]t, [[Bashkim Jashari]]. == Shiko edhe == * [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] * [[Bashkim Jashari]] == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Ushtarakë kosovarë]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Forcave të Armatosura të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] ik295e5mm1klnjfqvtyh4goefjyq9fz Bajram Begaj 0 304534 2981884 2981039 2026-05-18T14:30:13Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-29268-80|~2026-29268-80]]) dhe riktheu versionin 2980547 nga GLOBALIST LIBERTARIAN 2981884 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[Shkëlqesia e tij]] | name = Bajram Begaj | image = Prime Minister Keir Starmer meets Albania President Bajram Begaj (54521430145) (cropped).jpg | caption = Begaj në 2025 | office = [[Presidenti i Shqipërisë|President i Shqipërisë]] | primeminister = [[Edi Rama]] | term_start = 24 korrik 2022 | term_end = | predecessor = [[Ilir Meta]] | successor = | order2 = 26 | office2 = Shefi i Shtabit të Përgjithshëm (Shqipëri){{!}}Shef i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Shqiptare | president2 = Ilir Meta | minister2 = [[Olta Xhaçka]]<br />[[Niko Peleshi]] | term_start2 = 29 korrik 2020 | term_end2 = 4 qershor 2022 | predecessor2 = [[Bardhyl Kollçaku]] | successor2 = Arben Kingji | birth_date = {{birth date and age|20|03|1967|df=y}} | birth_place = [[Rrogozhinë]], [[Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë|Shqipëri]] | party = [[Politikan i pavarur|I pavarur]] | spouse = Armanda Begaj | children = 2 | alma_mater = [[Universiteti i Mjekësisë, Tiranë|Fakulteti i Mjekësisë]] | profession = Oficial militar | allegiance = {{flagdeco|Albania|1946}}{{flag|Albania}} | branch = [[Ushtria Popullore Shqiptare|Ushtria Popullore Shqiptare]]<br>[[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcat e Armatosura Shqiptare]] | serviceyears = 1988–2022 | rank = [[File:ALB-Army-OF-7.svg|25px]] Gjeneral major |signature= Bajram Begaj (nënshkrim).svg }} '''Bajram Begaj''' (lindur më 20 mars 1967) është një politikan shqiptar dhe oficer ushtarak në pension, i cili aktualisht shërben si [[Presidenti i Shqipërisë|president i Shqipërisë]] që nga 24 korriku 2022.<ref name=":0">{{Cite web|title=Me 78 vota pro, Bajram Begaj zgjidhet Presidenti i 8-të i Shqipërisë {{!}} RTSH Lajme|url=https://lajme.rtsh.al/artikull/me-78-vota-pro-bajram-begaj-zgjidhet-presidenti-i-8-te-i-shqiperise-|access-date=2022-06-04|website=lajme.rtsh.al|language=en|archive-date=4 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604171219/https://lajme.rtsh.al/artikull/me-78-vota-pro-bajram-begaj-zgjidhet-presidenti-i-8-te-i-shqiperise-|url-status=dead}}</ref> Me një karrierë të gjatë në ushtrinë shqiptare, ai shërbeu si [[Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Shqiptar|Shefi i 26-të i Shtabit të Përgjithshëm]] të [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcave të Armatosura Shqiptare]] nga korriku 2020 deri në qershor 2022.<ref name="auto">{{Cite web|title=Bajram Begaj, Chief of Defence of Albania|url=http://www.nato.int/cps/en/natohq/who_is_who_177473.htm|website=NATO|language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|title=Major-General-Bajram-Begaj-appointed-as-the-new-Chief-of-the-General-Staff-of-the-Albanian-Armed-Forces|url=https://www.mod.gov.al/eng/index.php/newsroom/1228-major-general-bajram-begaj-appointed-as-the-new-chief-of-the-general-staff-of-the-albanian-armed-forces|access-date=2021-07-04|website=mod.gov.al|language=EN}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Head-of-Albanian-Armed-Forces-Emphasizes-Importance-Of-'Defender-Europe-21'|url=https://albaniandailynews.com/news/head-of-albanian-armed-forces-emphasizes-importance-of-defender-europe-21-|access-date=2021-07-04|website=albaniandailynews.com|language=EN}}</ref> Edhe pse i pavarur politikisht, më 3 qershor 2022, Begaj u propozua zyrtarisht nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partia Socialiste]] në pushtet si kandidat për raundin e katërt të [[Zgjedhjet presidenciale në Shqipëri, 2022|zgjedhjeve presidenciale 2022]]. Begaj është presidenti i pestë në historinë e Shqipërisë me formim ushtarak, pas [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogut]], [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]], [[Alfred Moisiu|Alfred Moisiut]] dhe [[Bujar Nishani|Bujar Nishanit]].<ref>{{Cite news|title=Kush është kandidati për President i shumicës socialiste|language=sq|agency=Euronews|url=https://euronews.al/kryesore/2022/06/03/profil-l-kush-eshte-kandidati-zyrtar-per-president|access-date=3 qershor 2022|archive-date=3 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603202954/https://euronews.al/kryesore/2022/06/03/profil-l-kush-eshte-kandidati-zyrtar-per-president/|url-status=dead}}</ref> == Jeta e hershme dhe karriera == Begaj ka lindur më 20 mars 1967, në [[Rrogozhina|Rrogozhinë]]. Ai u diplomua në [[Universiteti i Mjekësisë, Tiranë|Fakultetin e Mjekësisë]] në Tiranë në vitin 1989 dhe u bë mjek aktiv në vitin 1998. Pasi ka përfunduar doktoraturën profesionale mban titullin “Profesor i Asociuar” në Mjekësi. Gjatë karrierës së tij ushtarake 31-vjeçare, Begaj ka marrë pjesë në seminare të shumta trajnimi dhe ka përfunduar kurse në Siguri dhe Mbrojtje, Shkollën e Avancuar Pasuniversitare të Mjekësisë, Specializim Pasuniversitar në Gastrohepatologji, Kursin e Menaxhimit Spitalor dhe Kursin Strategjik të Udhëheqjes Mjekësore në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], një kurs specializimi në mjekësi dhe një kurs shëndetësor në [[Greqia|Greqi]].<ref name="auto"/><ref name="auto1"/> Begaj ka shërbyer më parë si Komandant i Komandës së Doktrinës dhe Stërvitjes në Forcat e Armatosura Shqiptare. Ai ka mbajtur poste të tjera të ndryshme duke përfshirë: Shef i Njësisë Mjekësore Ushtarake dhe Zëvendës Drejtor Ushtarak i USHT-së, Drejtor i [[Spitali Ushtarak në Tiranë|Spitalit Ushtarak]], Drejtor i Inspektoriatit Shëndetësor etj. U emërua Shef i Shtabit të Përgjithshëm të [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcave të Armatosura Shqiptare]] në korrik 2020. dhe mori detyrën më vonë atë muaj.<ref>{{Cite web|title=U dekretua gjeneral major nga presidenti Meta, kush është komandanti Bajram Bega?|url=https://www.balkanweb.com/profil-u-dekretarua-gjeneral-major-nga-presidenti-meta-kush-eshte-komandanti-bajram-bega|access-date=3 korrik 2020|website=BalkanWeb|language=sq}}</ref> == Presidenca (2022–tani) == Begaj u [[Zgjedhjet presidenciale në Shqipëri, 2022|zgjodh]] nga [[Kuvendi i Shqipërisë]] për rolin e presidentit më 4 qershor 2022, me 78 vota pro, 4 kundër dhe 1 abstenim. 57 deputetë të opozitës bojkotuan votimin, duke pretenduar se procesi i emërimit të kandidatëve ishte i parregullt.<ref>{{Cite web|title=Albania Elects Top General as Country’s New President|url=https://www.voanews.com/a/albania-elects-top-general-as-country-s-new-president-/6603918.html|access-date=2022-06-09|website=VOA|language=en}}</ref> Begaj u betua më 24 korrik 2022. == Jeta personale == Begaj është i martuar me Armanda Begajn, me të cilën ka dy djem, Dorianin dhe Klajdin.<ref>{{Cite web|date=5 qershor 2022|title=Nga zyrat e KLSH-së drejt titullit Zonjë e Parë, njihuni me Armanda Begajn, gruan e presidentit|url=https://dosja.al/politike/nga-zyrat-e-klsh-se-drejt-titullit-zonje-e-pare-njihuni-me-armanda-bega-i219574|access-date=10 prill 2023|website=www.dosja.al|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 qershor 2022|title=Pasuritë milionëshe të presidentit të ri, Bajram Begaj|url=https://www.kumtari.al/pasurite-milioneshe-te-presidentit-te-ri-bajram-begaj/|access-date=10 prill 2023|website=www.kumtari.al|language=sq|archive-date=10 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410231526/https://www.kumtari.al/pasurite-milioneshe-te-presidentit-te-ri-bajram-begaj/|url-status=dead}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Presidentë të Shqipërisë]] [[Kategoria:Njerëz nga Rrogozhina]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Tiranës]] [[Kategoria:Ushtarakë të Forcave të Armatosura të Shqipërisë]] 68wceyglxd17bb8a7ivxfc3ffl1gbuy 2982202 2981884 2026-05-19T08:01:11Z Dsefesgd 187353 2982202 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[Shkëlqesia e tij]] | name = Bajram Begaj | image = Prime Minister Keir Starmer meets Albania President Bajram Begaj (54521430145) (cropped).jpg | caption = Begaj në 2025 | office = [[Presidenti i Shqipërisë|President i Shqipërisë]] | primeminister = [[Edi Rama]] | term_start = 24 korrik 2022 | term_end = | predecessor = [[Ilir Meta]] | successor = | order2 = 26 | office2 = Shefi i Shtabit të Përgjithshëm (Shqipëri){{!}}Shef i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Shqiptare | president2 = Ilir Meta | minister2 = [[Olta Xhaçka]]<br />[[Niko Peleshi]] | term_start2 = 29 korrik 2020 | term_end2 = 4 qershor 2022 | predecessor2 = [[Bardhyl Kollçaku]] | successor2 = Arben Kingji | birth_date = {{birth date and age|20|03|1967|df=y}} | birth_place = [[Rrogozhinë]], [[Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë|Shqipëri]] | party = [[Politikan i pavarur|I pavarur]] | spouse = Armanda Begaj | children = 2 | alma_mater = [[Universiteti i Mjekësisë, Tiranë|Fakulteti i Mjekësisë]] | profession = Oficial militar | allegiance = {{flagdeco|Albania|1946}}{{flag|Albania}} | branch = [[Ushtria Popullore Shqiptare|Ushtria Popullore Shqiptare]]<br>[[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcat e Armatosura Shqiptare]] | serviceyears = 1988–2022 | rank = [[File:ALB-Army-OF-7.svg|25px]] Gjeneral major }} '''Bajram Begaj''' (lindur më 20 mars 1967) është një politikan shqiptar dhe oficer ushtarak në pension, i cili aktualisht shërben si [[Presidenti i Shqipërisë|president i Shqipërisë]] që nga 24 korriku 2022.<ref name=":0">{{Cite web|title=Me 78 vota pro, Bajram Begaj zgjidhet Presidenti i 8-të i Shqipërisë {{!}} RTSH Lajme|url=https://lajme.rtsh.al/artikull/me-78-vota-pro-bajram-begaj-zgjidhet-presidenti-i-8-te-i-shqiperise-|access-date=2022-06-04|website=lajme.rtsh.al|language=en|archive-date=4 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604171219/https://lajme.rtsh.al/artikull/me-78-vota-pro-bajram-begaj-zgjidhet-presidenti-i-8-te-i-shqiperise-|url-status=dead}}</ref> Me një karrierë të gjatë në ushtrinë shqiptare, ai shërbeu si [[Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Shqiptar|Shefi i 26-të i Shtabit të Përgjithshëm]] të [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcave të Armatosura Shqiptare]] nga korriku 2020 deri në qershor 2022.<ref name="auto">{{Cite web|title=Bajram Begaj, Chief of Defence of Albania|url=http://www.nato.int/cps/en/natohq/who_is_who_177473.htm|website=NATO|language=en}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|title=Major-General-Bajram-Begaj-appointed-as-the-new-Chief-of-the-General-Staff-of-the-Albanian-Armed-Forces|url=https://www.mod.gov.al/eng/index.php/newsroom/1228-major-general-bajram-begaj-appointed-as-the-new-chief-of-the-general-staff-of-the-albanian-armed-forces|access-date=2021-07-04|website=mod.gov.al|language=EN}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Head-of-Albanian-Armed-Forces-Emphasizes-Importance-Of-'Defender-Europe-21'|url=https://albaniandailynews.com/news/head-of-albanian-armed-forces-emphasizes-importance-of-defender-europe-21-|access-date=2021-07-04|website=albaniandailynews.com|language=EN}}</ref> Edhe pse i pavarur politikisht, më 3 qershor 2022, Begaj u propozua zyrtarisht nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partia Socialiste]] në pushtet si kandidat për raundin e katërt të [[Zgjedhjet presidenciale në Shqipëri, 2022|zgjedhjeve presidenciale 2022]]. Begaj është presidenti i pestë në historinë e Shqipërisë me formim ushtarak, pas [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogut]], [[Ramiz Alia|Ramiz Alisë]], [[Alfred Moisiu|Alfred Moisiut]] dhe [[Bujar Nishani|Bujar Nishanit]].<ref>{{Cite news|title=Kush është kandidati për President i shumicës socialiste|language=sq|agency=Euronews|url=https://euronews.al/kryesore/2022/06/03/profil-l-kush-eshte-kandidati-zyrtar-per-president|access-date=3 qershor 2022|archive-date=3 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603202954/https://euronews.al/kryesore/2022/06/03/profil-l-kush-eshte-kandidati-zyrtar-per-president/|url-status=dead}}</ref> == Jeta e hershme dhe karriera == Begaj ka lindur më 20 mars 1967, në [[Rrogozhina|Rrogozhinë]]. Ai u diplomua në [[Universiteti i Mjekësisë, Tiranë|Fakultetin e Mjekësisë]] në Tiranë në vitin 1989 dhe u bë mjek aktiv në vitin 1998. Pasi ka përfunduar doktoraturën profesionale mban titullin “Profesor i Asociuar” në Mjekësi. Gjatë karrierës së tij ushtarake 31-vjeçare, Begaj ka marrë pjesë në seminare të shumta trajnimi dhe ka përfunduar kurse në Siguri dhe Mbrojtje, Shkollën e Avancuar Pasuniversitare të Mjekësisë, Specializim Pasuniversitar në Gastrohepatologji, Kursin e Menaxhimit Spitalor dhe Kursin Strategjik të Udhëheqjes Mjekësore në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], një kurs specializimi në mjekësi dhe një kurs shëndetësor në [[Greqia|Greqi]].<ref name="auto"/><ref name="auto1"/> Begaj ka shërbyer më parë si Komandant i Komandës së Doktrinës dhe Stërvitjes në Forcat e Armatosura Shqiptare. Ai ka mbajtur poste të tjera të ndryshme duke përfshirë: Shef i Njësisë Mjekësore Ushtarake dhe Zëvendës Drejtor Ushtarak i USHT-së, Drejtor i [[Spitali Ushtarak në Tiranë|Spitalit Ushtarak]], Drejtor i Inspektoriatit Shëndetësor etj. U emërua Shef i Shtabit të Përgjithshëm të [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Forcave të Armatosura Shqiptare]] në korrik 2020. dhe mori detyrën më vonë atë muaj.<ref>{{Cite web|title=U dekretua gjeneral major nga presidenti Meta, kush është komandanti Bajram Bega?|url=https://www.balkanweb.com/profil-u-dekretarua-gjeneral-major-nga-presidenti-meta-kush-eshte-komandanti-bajram-bega|access-date=3 korrik 2020|website=BalkanWeb|language=sq}}</ref> == Presidenca (2022–tani) == Begaj u [[Zgjedhjet presidenciale në Shqipëri, 2022|zgjodh]] nga [[Kuvendi i Shqipërisë]] për rolin e presidentit më 4 qershor 2022, me 78 vota pro, 4 kundër dhe 1 abstenim. 57 deputetë të opozitës bojkotuan votimin, duke pretenduar se procesi i emërimit të kandidatëve ishte i parregullt.<ref>{{Cite web|title=Albania Elects Top General as Country’s New President|url=https://www.voanews.com/a/albania-elects-top-general-as-country-s-new-president-/6603918.html|access-date=2022-06-09|website=VOA|language=en}}</ref> Begaj u betua më 24 korrik 2022. == Jeta personale == Begaj është i martuar me Armanda Begajn, me të cilën ka dy djem, Dorianin dhe Klajdin.<ref>{{Cite web|date=5 qershor 2022|title=Nga zyrat e KLSH-së drejt titullit Zonjë e Parë, njihuni me Armanda Begajn, gruan e presidentit|url=https://dosja.al/politike/nga-zyrat-e-klsh-se-drejt-titullit-zonje-e-pare-njihuni-me-armanda-bega-i219574|access-date=10 prill 2023|website=www.dosja.al|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 qershor 2022|title=Pasuritë milionëshe të presidentit të ri, Bajram Begaj|url=https://www.kumtari.al/pasurite-milioneshe-te-presidentit-te-ri-bajram-begaj/|access-date=10 prill 2023|website=www.kumtari.al|language=sq|archive-date=10 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410231526/https://www.kumtari.al/pasurite-milioneshe-te-presidentit-te-ri-bajram-begaj/|url-status=dead}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Presidentë të Shqipërisë]] [[Kategoria:Njerëz nga Rrogozhina]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Tiranës]] [[Kategoria:Ushtarakë të Forcave të Armatosura të Shqipërisë]] j4zyo8pi08hi0ya3pvjv0ymfhqqawcc Iva Xhelili 0 305270 2982196 2958975 2026-05-19T06:41:12Z ~2026-30103-58 187739 Burime te prokurorise 2982196 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Iva Xhelili | image = Iva_xhelili.jpg | title = Miss Albania Continental (2019) | birth_name = Ivana Xhelili | birth_date = {{Birth date and age|04|07|1994|f=y}} | occupation = [[Modele]] | nationality = [[Shqiptare]] | website = [http://www.ivaxhelili.com www.ivaxhelili.com] }} '''Ivana "Iva" Xhelili''' (lindur më 4 korrik 1994) është një fotomodele shqiptare. Ajo është edhe balerinë dhe juriste. Në 2019, ajo u përzgjodh Miss Albania Continental,<ref>{{Cite web|title=New shooting for our Miss Europe Continental Albania 2019|url=https://www.misseuropecontinental.com/latest-news/Naples-Final-Miss-Europe-Continental-2020/new-shooting-for-our-miss-europe-continental-albania-2019/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812234840/https://www.misseuropecontinental.com/latest-news/Naples-Final-Miss-Europe-Continental-2020/new-shooting-for-our-miss-europe-continental-albania-2019/|archivedate=12 gusht 2021|website=Miss Europe Continental|language=en}}</ref> ku përfaqësoi Shqipërinë në garën e bukurisë Miss Europe Continental 2019, dhe u rendit në top 5-she.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZgwQjVAdMpg|title=Iva, modelja seksi që e ngatërruan me Megan Fox|date=30 janar 2020|type=Television production|language=sq|publisher=[[Top Channel]]|series=Ftesë në 5|via=YouTube}}</ref> Eskortë në burgje me të burgosur sipas Emisioneve televizive ==Jeta dhe karriera== {{Pa referenca|Seksioni|data=shkurt 2025|small=yes}} Iva Xhelili lindi më 4 korrik 1994. Ajo zbuloi pasionin e saj për modelim në moshën 14-vjeçare. Ajo u paraqit në shumë kopertina të njëpasnjëshme të revistave si ''Elegance'', dhe ''As Model''.{{Citim i duhur}} Iva studioi fakultetin juridik{{Ku}} ku përfundoi studimet si avokate dhe e ushtroi njëkohësisht këtë profesion për 2 vite por duke qene për shkak të impenjimeve të modelingut u fokusua me shume në pasionin e saj dhe pas nje ftesë përfaqesoi Shqipërinë në kompeticion e bukurise në vitin 2019 ku arriti me sukses në top 5-she. Në ndërkohë u bë fytyra e disa markave shqiptare, duke veçuar [[Birra Peja|Birrën Peja]], B52, Penelope, dhe Tarik Ediz. Ajo bashkëpunoi me fotografin Endrit Mertiri. Ajo mori pjese në e djell sport por shume shpejt nje ftes e papritur erdhi për modelen shqipetare nga lindja e mesme. Ajo ra në sy për bukurine dhe hiret e saj në këtë vend dhe firmat e ndryshme prestigjoze si Mac dhe Makeupforever e ben imazhin e produkeve të ndryshme kosmetike. Ajo perseri arriti të dilte dhe në kopertinat e revistave të ndryshme lokale të ketij vendi dhe vazhdon na perfaqson me dinjitet bukurine shqipetare. == Referime == [https://www.youtube.com/watch?v=_DSboYqT_Dc Miss Europe Continental] [http://www.vipsport.al/2017/09/modelja-seksi-iva-spaho-ka-nje-mesazh-per-tifozet-e-partizanit/ vipsport.al] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128135442/http://www.vipsport.al/2017/09/modelja-seksi-iva-spaho-ka-nje-mesazh-per-tifozet-e-partizanit/ |date=28 janar 2020 }} <references /> == Lidhje të jashtme == * {{Instagram|name=ivanaxhelili|id=ivanaxhelili}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1994]] ewyln5pss9fhzvn6om979puuxat0b6v Diskutim:Willy Brandt/Arkivi 1 1 306154 2982159 2617933 2026-05-19T04:22:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Willy Brandt]] 2982159 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2040126 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090621191522/http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/ për lidhjen http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 17:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2071270 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120118195453/http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html për lidhjen http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090621191522/http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/ për lidhjen http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2020 05:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2073631 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120118195453/http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html për lidhjen http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131221022129/http://www.fes.de/archiv/adsd_neu/inhalt/archive/brandt.htm për lidhjen http://www.fes.de/archiv/adsd_neu/inhalt/archive/brandt.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130714051428/http://www.fes.de/archiv/adsd_neu/inhalt/nachlass/nachlass_b/brandt-wi.htm për lidhjen http://www.fes.de/archiv/adsd_neu/inhalt/nachlass/nachlass_b/brandt-wi.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090621191522/http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/ për lidhjen http://www.erfurt.de/ef/de/erleben/kunst/eugo/wb/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 shkurt 2020 02:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2250407 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080216165939/http://www.stern.de/politik/historie/523745.html?eid=523692 për lidhjen http://www.stern.de/politik/historie/523745.html?eid=523692. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.stern.de/politik/historie/:Fotostrecke-Willy-Brandt-Vision%E4r-Weltpolitiker/241875.html?nv=fs&cp=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shtator 2021 15:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260486 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120118195453/http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html për lidhjen http://www.bwbs.de/bwbs_biografie/Die_Geburt_von_Willy_Brandts_Tochter_B152.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 07:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2563761 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110607144545/http://www.ena.lu/?lang=3&doc=28433 për lidhjen http://www.ena.lu/?lang=3&doc=28433. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2023 09:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2612276 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071015112544/http://www.zeit.de/2001/36/200236_p-brandt_xml për lidhjen http://www.zeit.de/2001/36/200236_p-brandt_xml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 nëntor 2023 08:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Willy Brandt]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977280 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://willy-brandt.de/en/the-foundation/about-us/50-years-nobel-peace-prize-to-willy-brandt/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 19:39 (CEST) fwgt78gej0fwjuui9y50d25tsyv7o82 Diskutim:Luis Suárez 1 309545 2982106 2979293 2026-05-19T01:32:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982106 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Luis Suárez/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240902233649/https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/ për lidhjen https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 09:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982105 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200803172304/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 03:32 (CEST) ajdzb2xyiophkvo6f7iv8r4h4pohcw6 Diskutim:Tërgovishçe/Arkivi 1 1 311507 2982149 2529572 2026-05-19T04:20:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Tërgovishçe]] 2982149 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Tërgovishçe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1996976 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110408064046/http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45 te http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070813150339/http://targovishte.bg/index_en.php?nav=profile&nav1=99 te http://www.targovishte.bg/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 10:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tërgovishçe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048355 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110408064046/http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45 për lidhjen http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121113220442/http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&a1=376&a2=377&a3=378 për lidhjen http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&a1=376&a2=377&a3=378. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070813150339/http://targovishte.bg/index_en.php?nav=profile&nav1=99 për lidhjen http://targovishte.bg/index_en.php?nav=profile&nav1=99. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 14:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tërgovishçe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110408064046/http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45 për lidhjen http://www.nsi.bg/census2011/pagebg2.php?p2=36&sp2=37&SSPP2=45. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121113220442/http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&a1=376&a2=377&a3=378 për lidhjen http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&a1=376&a2=377&a3=378. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 05:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tërgovishçe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376027 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080519221257/http://www.targo.org/ për lidhjen http://www.targo.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 03:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tërgovishçe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2486601 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190506114534/http://www.tyrgovishte.com/ për lidhjen http://www.tyrgovishte.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2022 23:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tërgovishçe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977158 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.targovishte.info/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 14:26 (CEST) 7yjdsfwhpyu9pikryqnrqstq52i0lqn Diskutim:Academicus 1 314307 2982172 2977453 2026-05-19T04:24:52Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Academicus/Arkivi 1]] 2982172 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Academicus/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} sbdxnx22s7rn2m1lbsjxbpqi0avbes0 Krahinat etnogjeografike të Kosovës 0 315573 2981993 2978850 2026-05-18T18:21:07Z ~2026-29964-87 187728 U kthye versioni 2978850 i bërë nga [[Special:Contributions/~2026-28244-18|~2026-28244-18]] ([[User talk:~2026-28244-18|diskutimet]]) . . . Ndoshta janë edhe [[Plava]] e [[Gucia]] por duhen burime a referenca 2981993 wikitext text/x-wiki '''Krahinat etnogjeografike të Kosovës''' janë rajone gjeografike të Kosovës, përkatësist, njësi të vogla ekonomiko-shoqërore, të cilat u formuan historikisht në një territor të caktuar gjeografik. Këto krahina, megjithëse kanë një bazë etnike të përbashkët, si rrjedhim i kushteve të veçanta të jetës, i marrëdhënieve të veçanta ekonomiko shoqërore, i fateve të veçanta historike etj., krijuan në mes të tyre edhe nuanca të lehta gjuhësore, ndryshime të vogla traditash kulturore etj., që u shprehën edhe me ndërgjegje shoqërore dhe me emër të tyre të veçantë.<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=([[Encyclopedic Dictionary of Kosova]])|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=867|lang=sq}}</ref> [[Skeda:Regions-1.png|parapamje|Zonat Etnografike te Kosoves]] == Përmbledhje == Në hapësirën e Kosovës gjatë shekujsh u formuan mjaft rajone ose krahina etnografike, si Rugova, Drenica, Hasi etj. Në përcaktimin e krahinave (rajoneve) etnografike kanë rëndësi të posaçme elementet etnografike, si: veshja, doket e zakonet, por edhe gjuha e disa elemente të tjera (antropologjike, psikologjike etj.). Edhe faktorët gjeografikë me rastin e përcaktimit të rajoneve etnografike luajnë një rol të rëndësishëm. Madje, shpeshherë një tërësi etnografike është njëkohësisht edhe tërësi gjeografike, e përcaktuar para së gjithash me karakteristikat e relievit dhe të pozitës gjeografike në përgjithësi. Republika e Kosovës ndahet në dy regjione kryesore, në [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshin e Kosovës]] në lindje dhe në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]] në perëndim. Rajone gjithashtu të mëdha, por më të vogla se këto janë [[Drenica]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]]) dhe [[Anamorava]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Lugina e Preshevës|Luginës së Preshevës]]). Në periferinë e këtyre rajoneve kryesore ndodhen shumë krahina më të vogla, që së bashku quhen Kosovë, sipas krahinës më të madhe e më të njohur midis të gjitha të tjerave.<ref name="FEK1"/><ref>https://floripress.blogspot.com/2011/03/krahinat-etnografike-te-kosoves.html</ref> Ndarja regjional e Kosoves: Kosova ne aspektin gjeografik ndahet ne dy regjione ( teresi ) te medha ( makroregjione ) : Rrafshi i Dukagjinit ne perendim, Fuasha e Kosoves ne lindje . Keto dy teresi te medha pastaj ndahen ne kater mezoregjione : 1. Rrafshi i Dukagjinit ne perendim; 2. Drenica ne qender,; 3. Fusha e Kosoves ne lindje; 4. Anamorava ne juglindje. Secili nga keto mezoregjione qe nderthurin ne shumicen e ratsve te njetat veqori gjeografike dhe etnografike pastaj ndahet ne regjione me te vogla ( krahina, treva ). Rrafshi i Dukagjinit perfshine pjesen kryesore te pellgut te Drnit te bardhe mes Bjeshkeve te Nemuna ne veri-perendim , maleve te ulta te Llapushes dhe Drenices ne lindje dhe maleve te Sharrit ne jug. Ky mezoregjion ne pellgun verior ( Regjioni i Pejes ) perfshine ne vete keto krahina: 1. Rugova - ne pellgun e siperm te Lumbardhit te Pejes mes maleve te Haljes, Rusolise, e Gurit te Kuq; Kjo krahine ne aspektin etnografik bene pjese ne trevat e Malesise se madhe. 2. [[Anamali i Pejës]] - perreth mave te Rusolise, Moknes dhe meleve te Thata deri ne bregoret qe ndajne kete zone me Lugun e Drinit dhe lumin Kujavq. Kjo zone graviton ne qytezen e Burimit dhe Pejes. 3. Lugu i Drinit - grumbulli fshatrave ne te dy anet e siperme te Drinit te Bardhe deri ne qytezen e Klines. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes , Burimit dhe Klines. 4. Lugu i Leshanit - pergjate rrjedhes se poshtme te Lumbardhit te Pejes nga Peja deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes dhe te Klines. 5. Lugu i Baranit - ne pjesen e poshtme te Lumbardhit te Deqanit deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. keto fshtra gravitojne ne qytetin e Pejes. 6. Dushkaja - grumbulli i fshatrave mes Lumbardhit te Deqanit, Drinit te bardhe , Erenikut , deri tek Suka e Hereqit. Keto fshtra gravitojne ne qytetin e Gjakoves dhe Deqanit. 7. Reka e mire - nga lumi Erenik pergjate maleve te Junikut, Strellcit deri ne qytetin e Pejes. Keto fshatra te kesaj treve Gravitojne ne qytete e Gjakoves, Deqanit dhe Pejes. 8. Reka e keqe - grumbulli i fshatrave nga rrezet e maleve te Junikut dhe Koshares, pergjate lumit Erenik deri qytetin e Gjakoves. Fshtrat e kesaj treve gravitojne ne qytetin e Gjakoves. 9. Lugu i Carragojes - eshte nje treve me ngushte mes Rekes se keqe dhe Rekes se mire, te cilat gravitojne ne qytetine Gjakoves. 10. Vokshi - grumbulli i fshatrave mbi Reken e keqe, Rekes e mire deri ne malet e Junikut. Te gjitha keto krahina se bashku perbejne treven qe ne populle nihet si Dukagjini. Pellgu jugor i Drinit te bardhe ( Regjioni i Prizrenit ): 1. Anadrinia ( Podrimja ) - grumbulli i fshatrave mes te Drinit te bardhe nga Guri i zi deri ne vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze ne lindje , lumit Toplluha dhe deri ne qytetin e Prizrenit. Kjo krahine i ka tri teresi me te vogla : Bajrakune Polluzhes, Podrimja qendrore dhe Fshatrat e fushes se Prizrenit. keto fshtra gravitojne ne Rahovec, Prizren dhe Suhareke. 2. Hasi - grumbulli i fshtrave nen malet e Pashtrikut mes lumit Erenik, Drinit te bardhe dhe lumit dhe qafes se Zogjave. Treva e Hasit ndahet ne dy teresi me te vogla : Hasi i thate ( i gurit ) dhe Hasi i bute . Grumbulli i fshatrave te Hasit gravitojne ne qytetin e Prizrenit, Gjakoves,Krumes dhe Kukesit. 3. [[Anamali i Prizrenit]] - Kjo treve perfshin fshtrat pergjate rrezes se vargmaleve te Sharrit nga Prizreni( Kabashit, Dellovcit dhe Grejqevcit) deri ne Qafe te Duhles. keto fshtra gravitojne ne qytetete Prizrenit dhe Suharekes. 4. Vrrini - grumbulli i fshtrave mes Prizrenit, maleve te Sharrit dhe Drinit te bardhe deri ne qafe te Zhurit. 5. Luma - grumbulli i fshtrave mes maleve te Sharrit ( Koritnik, Gjallice ), Drinit te Zi dhe Drinit te bardhe. keto fshtra gravitojne kryesisht ne qytetin e Prizrenit dhe te Kukesit. ne territorin e Kosoves pjese te kesaj treve jane Zhuri, Dobrushti, Shkoza dhe Vermica. 6. Opoja - grumbulli i fshtrave ne mes te maleve te Cvilenit, Koritnikut dhe atyre te Sharrit . Keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 7. Gora - fshatrat mes Koritnikut, Rudokes dhe maleve te Sharrit. keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 8. Zhupa - grumbulli i fshtrave ne pjesen e siperme te Lumbardhit te Prizrenit, mes maleve Oshllak, Cvilen dhe maleve te Sharrit. Keto fshatra gravitojne ne Prizren. Mezoregjioni i Drenices: Ky regjion ze pjesen qendrore kodrinoro-malore te Kosoves mes Rrafshit te Dukagjinit dhe Fushes se Kosoves. Ky regjion ndahet ne dy teresi te medha ne treven e Drenices dhe ate te Llapushes te peraferta nga aspekti gjeografik dhe etnografik: 1. Drenica - kufizohet ne veri nga lumi Kujavq, Malet e Thata, ne lindje vargmalet e Qyqavices, Goleshit dhe Blinajes deri ne Gryken e Carraleves jug. Ne kufirin e formojne perendim vargmalet Carraleve- Berishe- Kosmaq dhe Kerrnine . Kjo teresi ndahet ne dy teresi me te vogla : Drenicen veriore ( Drenica e kuqe ) dhe Drenicen e siperme ( Drenica e pashes ). Grumbulli i ketyre fshatrave gravitojne ne qytezat Skenderaj, Drenas dhe Lipjan. 2. Llapusha (Perkorupa , Llapushniku ) - Shtrihet mes trevave te Dukagjinit ne perendim dhe Drenices ne lindje. Ne veri nga lumi Kujavq dhe malet e ulta te Kerrnines, ne lindje vargmalet : Kasmaq-Berishe-Carraleve ndajne nga Drenica, ne jug malet e Biraqes nga Anamali i Prizrenit dhe ne perendim vargmalet : Drini i bardhe,vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze me Anadrinine. Keto fshatra gravitojne ne qytezat e Malisheves, Klines, Suharekes dhe Rahovecit . Kjo treve ndahet ne tri teresi me te vogla : Llapusha veriore, Llapusha qendrore dhe Bajraku i Ostrozubit. == Krahinat == === Rrafshi i Kosovës === ==== Fusha e Kosovës ==== [[Fusha e Kosovës]] është një rrafshinë tektonike, e cila shtrihet midis maleve të [[Mali i Kopaonikut|Kopaonikut]] dhe [[Mali i Rogoznës|Rogoznës]] në veri dhe maleve të [[Sharrit]] e të [[Malet e Karadakut|Maleve të Karadakut]] në jug. Është vështirë të përcaktohen kufijtë e saktë të Fushës së Kosovës,sepse kjo zonë fushore me disa lugina dhe zona të tjera gjithashtu fushore,ndërmjet të cilave nuk ekzistojnë male më të dalluara, të cilat zakonisht merren si kufi ndërmjet krahinave të ndryshme. As në popull nuk mundë të dëgjohet një përcaktim i sigurtë i kësaj krahine. [[Fusha e Kosovës]] është e gjatë më se 80 km. dhe e gjerë rreth 30 km.,me një sipërfaqe rreth 950 km2. Qendrat kryesore e kësaj krahine etnografike janë [[Prishtina]], [[Mitrovica]], [[Ferizaji]], [[Lipjani]] dhe [[Vushtrria]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Nexhat Cocaj|url=https://drive.google.com/file/d/0Bz1NpApIa1A6VkdaN1ZOb282UjQ/view?resourcekey=0-c3Tsp9j5wRUl2xRxxvA2VQ&usp=embed_facebook|access-date=2024-03-21|website=Google Docs|lang=sq}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Drenica ==== [[Skeda:KrahinaDrenica.png|parapamje|Drenica]] [[Drenica]] përfshin një teritor kodrinor ndërmjet [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], në lindje, [[Carraleva|maleve të Caralevës]] në jug, malit [[Mali i Moknës|Mokna]] në veri dhe [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]] në prendim. Këtu përfshihen rreth 80 fshatra më 110,000 banorë. Drenica ndahet në dy pjesë: Drenica e Epërme, në veri,që quhet edhe "Drenicë e Kuqe", dhe në Drenicën e poshtme, në jug (Drenica e Pashës). Nga aspekti etnografik nuk dallohet shumë nga [[Fusha e Kosovës]]. Në disa fshatra arkitektura popullore ka shumë elemente të përbashkëta me atë të [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]], sidomos përsa i përket shtëpisë së tipit [[Kulla (Ballkan)|kullë]]. Në Drenicë ka shumë fise, por më të përhapura janë fiset [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]], [[Shala|Shalë]], [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]], [[Thaçi|Thaç]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Llapi ==== [[Skeda:KrahinaLlap.png|parapamje|Llapi]] [[Krahina e Llapit|Llapi]] ndodhet në luginën e lumit [[Lumi i Llapit|Llap]], në veri të [[Prishtina|Prishtinës]], duke filluar diku rreth fshatit Besi e deri në qafën e Prepollcit në veri. Kryeqendra e Llapit është lokaliteti [[Podujeva|Podujevë]]. ==== Morava ==== [[Anamorava]] ose Morava është një krahinë mjaft e madhe, në lindje të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]] dhe në veri të [[Karadaku (mal)|Karadakut]]. Kjo është një zonë fushore kodrinore në pellgun e lumit [[Lumi i Moravës së Binçës|Morava ë Binçës]]. [[Gjilani]] është kryeqendra e kësaj zone. Në drejtim të lindjes, Morava shtrihet deri afër [[Bujanoci|Bujanovcit]], ndërsa në veri,kufizohet me krahinën etnografike të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Tani "Anamorava" përfshinë 3 komunë më rreth 180,000 banorë. Në [[Rajoni i Gjilanit|Rajonin e Gjilanit]] tani përfshihen edhe fshatrat e [[Karadaku (mal)|Karadakut]] dhe të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Anamorava ndahet ne dy nënkrahina, Morava e Epërme dhe Morava e Poshtme.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Karadaku ==== [[Skeda:KrahinaKaradakut.png|parapamje|Karadaku]] [[Karadaku (mal)|Karadaku]] i njohur edhe si Karadaku i Shkupit, është një krahinë malore që shtrihet në 3 shtete, [[Kosova|Kosovë]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni e Veriut]] dhe [[Serbia|Serbi]]. Kjo krahinë shtrihet në formë [[Vargmali|vargmalesh]] nga [[Gryka e Kaçanikut|Grykës së Kaçanikut]] ne lindje, deri në [[Presheva|Preshevë]] ne perendim. Këtu popullsia është e përzjer, po më tëpër ka [[Shqiptarët|shqiptarë]]. Vendbanimet më të njohur janë [[Vitia]], [[Zhegra]], [[Presheva]], [[Kumanova]], [[Sllupçani]], [[Haraçina]], [[Likova]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Gollaku ==== [[Gollaku (Gallapi)|Gollaku]] shtrihet në veri të [[Anamorava|Moravës]]. Ky është një zonë kodrinore, një krahinë etnografike e madhe dhe mjaft e diferencuar, më tepër nga relievi se sa nga faktorë të tjerë. Në këngët popullore,Gollaku quhet edhe Gallap.<ref name=":0" /> ==== Shala e Bajgorës ==== [[Skeda:KrahinaShala.png|parapamje|Shala e Bajgorës]] [[Shala e Bajgorës|Shala e Bajgores]] është një krahinë etnografike e përcaktuar si e tillë nga pikëpamja gjeografike. Kjo shtrihet ndërmjet [[Krahina e Llapit|Llapit]] e [[Mitrovica|Mitrovicës]], në shpatet e malit [[Kopaoniku|Kopaonik]] dhe rrëzë tij. Këtu janë rreth 40 fshatra kryesisht të fisit [[Shala|shalë]]. Fshatrat më të njohur janë [[Bajgora (Mitrovicë)|Bajgora]], [[Kaçandolli|Kaçanolli]] etj.<ref name=":1" /> ==== Artakolli i Çyçavicës ==== [[Artakolli i Çyçavicës]] i njohur ndryshe edhe si '''Artakolli i Vushtrrisë''' apo '''Rrezja e Çyçavicës''' është një krahinë kodrinoro malore. Kufiri Jugor i Artakollit, është [[Guri i Plakës]] te Grabovci, përkatësisht rruga hekurudhore Prishtinë - Pejë, kurse kufiri Verior është te [[Vaganica]]. Kufiri Perëndimor i Artakollit është kurrizi i Çyçavices, i cili e ndan Artakollin nga Drenica kurse kufiri lindor është lumi Sitnicë. Krahina e Artakollit ka rreth 30 fshatra, me popullsi kryesisht shqiptare. ==== Siriniqi ==== [[Siriniqi]] është një krahinë e vogël etnografike, në luginën e ngushtë të rrjedhjes së sipërme të [[Lumi i Lepencit|Lepenicit]], rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] (me 15 fshatra). Popullsia është [[Serbët|serbe]] dhe [[Shqiptarët|shqiptare]]. Fshati më i njohur në Siriniq është [[Shtërpca]], afër të cilit ndodhet pushimorja e njohur [[Brezovica|Brezovicë]].<ref name=":1" /> ==== Kolloshini ==== [[Kolashini i Ibrit|Kolloshini]] është krahinë e vogël etnografike në luginën e gushtë të Ibrit,në veri të Mitrovicës. Shumica e Banorëve kan popullsi [[Serbët|serbe]], te cillet ka ardhur këtu gjatë shek. XVIII e XIX nga [[Kolashini|Koloshini i Malit të Zi]], pastaj nga rrethinat e [[Plava|Plavës]] dhe të [[Gucia|Gucisë]]. Në fshatrat shqiptare,ose të përziera, ka banorë të fisit Hot, Kelmend etj. Shumë banorë të kësaj krahine janë shpërngulur në [[Mitrovica|Mitrovicë]].<ref name=":1" /> ==== Malësia e Zhegocit ==== Krahina etnografike e [[Zhegoci|Malësisë së Zhegocit]], është një krahinë e ndërmjetme etnografike tipike, e cila shtrihet në mes të tri krahinave etnografike të [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]]: [[Anamorava|Moravës]], [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]] dhe [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Kjo krahinë etnografike e Kosovës, deri më tani dhe për çudi, nuk është konsideruar krahinë në vete, por në anën tjetër fshatrat e kësaj krahine, nuk janë përfshirë në krahinat e tjera etnografike. Edhe kjo zonë etnografike, nuk është e përfshirë as në studimin e Mark Krasniqit, si zonë e veçantë etnografike edhe pse në mënyrë të tërthortë i përmend Malet e Zhegocit. Dhe kështu sa herë, që është shkruar për krahinat përreth vendbanimet e këtyre maleve nuk janë përmendur, apo edhe janë lënë anash fshatrat e kësaj zone etnografike, të papërfshira në krahinat tjera etnografike.<ref name=":0" /> ==== Gryka e Kacanikut ==== [[Gryka e Kaçanikut]], që në fakt si nënndarje e krahinës së [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], përsëri ndahet në dy nënndarje edhe më të vogla etnografike, dhe si kufi ndarës merret lumi [[Lumi i Lepencit|Lepenc]]. Kështu në këtë mënyrë fshatrat, që shtrihen në anën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], të cilat shtrihen në shpatijet e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përpos lumit, kanë edhe specifika të tjera gjeografike dhe kulturore, që e dallojnë këtë nënndarje nga ana lindore e [[Lumi i Lepencit|Lepencit]]. Banorët e fshatrave të Kaçanikut, që shtrihen në rrjedhën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]] e deri në kufi me Maqedoninë dhe krahinën e Siriniqit, mendojnë se nuk janë pjesë e krahinës etnografike të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Në përgjithësi mendojnë se e folmja e tyre ndryshon nga e folmja e fshatrave të anës lindore të rrjedhës së [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], siç janë fshatrat: [[Begraca|Begracë]], [[Kaçaniku i Vjetër|Kaçanik i vjetër]], [[Stagova|Stagovë]], [[Runjeva|Runjevë]], [[Kaçaniku|Kaçanik]], [[Llanishti (Kaçanik)|Llanishtë]], [[Gjurgjedelli|Gjurgjedell]], [[Drenogllava|Drenogllavë]], [[Nikoci|Nikoc]] dhe [[Korbliqi|Korbliq]], që bëjnë pjesë në krahinën etnografike të '''[[Karadaku (mal)|Karadakut]]''' edhe pse me territor i takon [[Kaçaniku|Komunës së Kaçanikut]].<ref name=":0" /> ==== Hashania ==== [[Hashania]] është krahinë e vogël që përmban 9 fshatra kodrinoro-malore. Hashania shtrihet mes dy shtete ([[Kosova|Kosovë]] dhe [[Serbia|Serbi]]) dhe sa i përket relievit, klimës, lartësisë mbidetare dhe bimësisë, është shumë e ngjashme me krahinën e Gallapit. ==== Carraleva ==== [[Gryka e Carralevës|Carraleva]] ose Gryka e Carralevës është një trevë e vogël kodrinoro malore e Kosovës. Për nga pozita gjeografike, është e ngjajshme me [[Gryka e Kaçanikut|Grykën e Kaçanikut]] sepse, edhe fshatrat e kësaj krahine të vogël etnografike, shtrihen përgjatë Grykës së Caralevës dhe në shpatet e këtyre maleve.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> ==== Obicë ==== Obica është një krahinë e vogël kodrinoro malore, qe përfshin një numër të madh të fshatrave të [[Ferizaji|Komunës së Ferizajt]], dhe të [[Shtimja|Shtimes]], të cilat kryesisht shtrihen në shpatijet e maleve. Banorët e Obicës në të kaluarën marrëdhëniet martesore më shumë kanë pasë me fshatrat e [[Anamali i Prizrenit|Anamalit të Prizrenit]], [[Gryka e Carralevës|Grykës së Caralevës]] dhe të [[Siriniqi|Siriniqit]]. Për këtë krahinë flet edhe [[Mark Krasniqi]], i cili shkruan se "një numër fshatrash ndërmjet Kaçanikut e Ferizajt, dhe rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] nga perëndimi quhen me një emër të përbashkët Obicë."<ref name=":0" /> === Rrafshi i Dukagjinit === ==== Anamali i Pejës ==== [[Anamali i Pejës]] shtrihet në veri të Rrafshit të Dukagjinit, rrëzë [[Zhlebi|Zhlebit]] e [[Mali i Moknës|Moknës]], prej burimit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] afër fshatit [[Radoveci|Radavec]] në prendim deri në fshatin [[Runiku|Runik]] në lindje, ndërsa nga jugu kufizohet me [[Lugu i Drinit|lugun e Drinit]].<ref name=":12" /> ==== Anamali i Prizrenit ==== [[Anamali i Prizrenit]] përfshin rreth 25 fshatra prej [[Fusha e Prizrenit|fushës së Prizrenit]] deri në [[Qafa e Duhlës|Qafen e Duhlës]]. Shumica e popusllsisë janë Shqiptar të fiseve [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]] dhe [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]] pastaj ka edhe [[Bytyçi|Bytyç]], Elshan, [[Kastrati (fis)|Kastrat]], [[Morina (fis)|Morinë]], Mazrek etj.<ref name=":12" /> ==== Rugova ==== [[Skeda:KrahinaRugova.png|parapamje|Rugova]] [[Rugova (rajon)|Rugova]] është një krahinë e vogël në Grykën e Rugovës, në [[Alpet Shqiptare|Alpet Shqiptare]], në prendim të [[Peja|Pejës]], me 13 fshatra me 400 shtëpi (reth 3500 banorë,të gjithë të fisit [[Kelmendi|kelmend]]). Rugova dallohet nga krahinat e tjera nga aspekti etnografik, në çdo pikëpamje – në mënyrën e jetesës të cilën e imponon natyra e ashpër e [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]], me organizimin fisnor, me kostumet popullore, ku vend të posaçëm zë shalli karakteristik i rugovasve,prej pëlhure të hollë, i cili është shumë i gjatë e lidhet rreth kokës dhe nën mjekër. Nga kushtet e vështira ekonomike etj., popullsia e Rugovës në kohët e fundit gradualisht u shpërngul në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]].<ref name=":12">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Reka ==== [[Reka e Gjakovës|Reka]] fillon nga Bistrica e Deçanit dhe qyteti [[Deçani|Deçan]], përfshinë fshatrat rrëzë [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] e kufirit shtetëror deri në [[Gjakova|Gjakovë]]–[[Deçani|Deçan]]. Me fjalë të thera, Reka përfshin një numër të madh fshatrash që ndodhen nepërmjet [[Deçani|Deçanit]], [[Isniqi|Isniqit]] e [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] në prendim, dhe [[Gjakova|Gjakovës]] në lindje, ndërmjet [[Dushkaja|Dushkajës]] në veri dhe [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirit Kosovaro–Shqiptar]] në jug. Brenda kësaj krahine dallohen disa zona më të vogla: Reka e Mirë, Reka e Keqe, Reka e Dushkajës, [[Vokshi]] etj.<ref name=":12" /> ==== Dushkaja ==== [[Dushkaja]] është një krahinë etnografike kodrinore nepërmjet [[Lugu i Baranit|Lugut të Baranit]] në veri, [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] në lindje, fshatrave [[Beci|Bec]], [[Janoshi|Janosh]] e [[Palabardha|Palabardh]] në jug dhe Razniq e Ratishë në prendim.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Drinit ==== [[Lugu i Drinit]] fillon prej fshatit Ozdrim, afër Llixhës së Pejës, nga të dy anët e Drinit të Bardhë ,deri në lokalitetin [[Klina|Klinë]] në lindje.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Leshanit ==== [[Lugu i Leshanit]] shtrihet në luginën e Bistricës së Pejës, duke filluar nga fshati Zahaq në prendim e deri në derdhjen e saj ne Drin në lindje. Në pjesën qëndrore ndodhet fshati [[Leshani (Pejë)|Leshan]].<ref name=":12" /> ==== Lugu i Baranit ==== [[Lugu i Baranit]] shtrihet gjatë Bistricës së Deçanit prej fashatit Lumabardh në prendim deri në derdhjen e Bistricës në Dri afër fshatit Kpuz në lindje. Emrin e ka marr sipas fshatit [[Barani|Baran]].<ref name=":12" /> ==== Hasi ==== [[Skeda:KrahinaHasi.png|parapamje|Hasi]] [[Hasi]] shtrihet në viset kodrinore rrëzë [[Pashtriku|Pashtrikut]], në anën e djathtë të [[Lumi i Drinit|Drinit]], prej [[Gjakova|Gjakovë]] deri në kufirin shtetëror te fshati [[Gorozhupi|Gorozhup]]. Ky është një vend shkëmbor, prandaj shumë hasjanë janë shpërngulur në [[Rahoveci|Rahovec]] e vise të tjera. Hasi ka rreth 40 fshatra thjeshtë shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Anadrini ==== [[Anadrinia]] ose '''Podrimja''' është hapësirë rreth [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] te [[Rahoveci|Rahovecit]] dhe [[Prizreni|Prizrenit]]. Anadrinia në perëndim kufizohet me krahinen e [[Dushkaja|Dushkajës]], kurse në lindje me [[Llapusha|Llapushën]] Perëndimore. "Anadrini" shtrihet kryesisht në [[Komuna e Rahovecit|Komunen e Rahovecit]] dhe pjesa tjetër në atë të [[Prizreni|Prizrenit]].<ref name=":12" /> ==== Llapusha ==== [[Llapusha]] ose '''Prekorupa''' shtrihet në një zonë kodrinore, në anën e majtë të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]], duke filluar nga lokaliteti [[Klina|Klinë]], kufizohet me [[Drenica|Drenicën]] me veriun dhe lindjen, dhe me [[Anadrinia|Anadrinin]] në jug. Lugina e lumit Mirushë është pjesa fushore e Llapushës. Kjo është një krahinë e vogel etnografike, e cila mban karakteristikat kryesore të [[Drenica|Drenicës]], si nga aspekti ekonomik, ashtu edhe nga ai etnografik.<ref name=":12" /> ==== Gora ==== [[Gora]] është krahinë malore në shpatet e Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përmbi Prizrenit me rreth 20 fshatra, me popullsi më tepër sllave e më pak shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Opoja ==== [[Opoja]] shtrihet gjithashtu në viset malore rrëzë Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]]. Kjo është një pllajë ndërmjet [[Gora|Gorës]] e [[Prizreni|Prizrenit]] me rreth 20 fshatra (të gjitha shqiptare), të cilat ndodhen në një lartësi mesatare mbidetare prej 1170 metra.<ref name=":12" /> ==== Srecka ==== [[Srecka]] është një krahinë e vogël etnografike në luginën e ngushtë të rrjedhës së sipërme të Bistricës së Prizrenit, rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] e na shpatet e tyre, me popullsi serbe, boshnjake dhe shqiptare.<ref name=":12" /> === Lista e krahinave === {{div col}} * [[Anadrini|Anadrini (Përdrini - Podrima)]] * [[Anamali i Pejës]] * [[Anamali i Prizrenit]] * [[Anamorava]] * [[Artakolli i Çyçavicës]] * [[Drenica]] * [[Gryka e Carralevës]] * [[Rrafshi i Dukagjinit]] * [[Dushkaja]] * [[Gollaku (Gallapi)]] * [[Gora]] * [[Gryka e Kaçanikut]] * [[Hasi]] * [[Hashania]] * [[Koloshini i Ibrit]] * [[Krahina e Llapit]] * [[Llapusha|Llapusha (Prekorupa)]] * [[Lugu i Baranit]] * [[Lugu i Drinit]] * [[Lugu i Leshanit]] * [[Luma]] * [[Bjeshkët e Sharrit]] * [[Karadaku (rajon)|Karadaku]] * [[Opoja]] * [[Reka e Gjakovës]] * [[Rrafshi i Kosovës]] * [[Rugova (rajon)|Rugova]] * [[Shala e Bajgorës]] * [[Siriniqi]] * [[Srecka]] {{div col end}} == Shih edhe == * [[Komunat e Kosovës]] * [[Lista e komunave në Kosovë]] * [[Rajonet administrative të Kosovës]] * [[Lista e vendbanimeve në Kosovë]] == Referime == {{reflist}} {{Krahinat e Kosovës}} [[Kategoria:Rajonet e Kosovës]] h22i4ugsm0chg0tiv8mbc6m5td6mify 2981994 2981993 2026-05-18T18:21:47Z ~2026-29964-87 187728 2981994 wikitext text/x-wiki '''Krahinat etnogjeografike të Kosovës''' janë rajone gjeografike të Kosovës, përkatësist, njësi të vogla ekonomiko-shoqërore, të cilat u formuan historikisht në një territor të caktuar gjeografik. Këto krahina, megjithëse kanë një bazë etnike të përbashkët, si rrjedhim i kushteve të veçanta të jetës, i marrëdhënieve të veçanta ekonomiko shoqërore, i fateve të veçanta historike etj., krijuan në mes të tyre edhe nuanca të lehta gjuhësore, ndryshime të vogla traditash kulturore etj., që u shprehën edhe me ndërgjegje shoqërore dhe me emër të tyre të veçantë.<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=([[Encyclopedic Dictionary of Kosova]])|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=867|lang=sq}}</ref> [[Skeda:Regions-1.png|parapamje|Zonat Etnografike te Kosoves]] == Përmbledhje == Në hapësirën e Kosovës gjatë shekujsh u formuan mjaft rajone ose krahina etnografike, si Rugova, Drenica, Hasi etj. Në përcaktimin e krahinave (rajoneve) etnografike kanë rëndësi të posaçme elementet etnografike, si: veshja, doket e zakonet, por edhe gjuha e disa elemente të tjera (antropologjike, psikologjike etj.). Edhe faktorët gjeografikë me rastin e përcaktimit të rajoneve etnografike luajnë një rol të rëndësishëm. Madje, shpeshherë një tërësi etnografike është njëkohësisht edhe tërësi gjeografike, e përcaktuar para së gjithash me karakteristikat e relievit dhe të pozitës gjeografike në përgjithësi. Republika e Kosovës ndahet në dy regjione kryesore, në [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshin e Kosovës]] në lindje dhe në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]] në perëndim. Rajone gjithashtu të mëdha, por më të vogla se këto janë [[Drenica]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]]) dhe [[Anamorava]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Lugina e Preshevës|Luginës së Preshevës]]). Në periferinë e këtyre rajoneve kryesore ndodhen shumë krahina më të vogla, që së bashku quhen Kosovë, sipas krahinës më të madhe e më të njohur midis të gjitha të tjerave.<ref name="FEK1"/><ref>https://floripress.blogspot.com/2011/03/krahinat-etnografike-te-kosoves.html</ref> Ndarja regjional e Kosoves: Kosova ne aspektin gjeografik ndahet ne dy regjione ( teresi ) te medha ( makroregjione ) : Rrafshi i Dukagjinit ne perendim, Fuasha e Kosoves ne lindje . Keto dy teresi te medha pastaj ndahen ne kater mezoregjione : 1. Rrafshi i Dukagjinit ne perendim; 2. Drenica ne qender,; 3. Fusha e Kosoves ne lindje; 4. Anamorava ne juglindje. Secili nga keto mezoregjione qe nderthurin ne shumicen e ratsve te njetat veqori gjeografike dhe etnografike pastaj ndahet ne regjione me te vogla ( krahina, treva ). Rrafshi i Dukagjinit perfshine pjesen kryesore te pellgut te Drnit te bardhe mes Bjeshkeve te Nemuna ne veri-perendim , maleve te ulta te Llapushes dhe Drenices ne lindje dhe maleve te Sharrit ne jug. Ky mezoregjion ne pellgun verior ( Regjioni i Pejes ) perfshine ne vete keto krahina: 1. Rugova - ne pellgun e siperm te Lumbardhit te Pejes mes maleve te Haljes, Rusolise, e Gurit te Kuq; Kjo krahine ne aspektin etnografik bene pjese ne trevat e Malesise se madhe. 2. [[Anamali i Pejës]] - perreth mave te Rusolise, Moknes dhe meleve te Thata deri ne bregoret qe ndajne kete zone me Lugun e Drinit dhe lumin Kujavq. Kjo zone graviton ne qytezen e Burimit dhe Pejes. 3. Lugu i Drinit - grumbulli fshatrave ne te dy anet e siperme te Drinit te Bardhe deri ne qytezen e Klines. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes , Burimit dhe Klines. 4. Lugu i Leshanit - pergjate rrjedhes se poshtme te Lumbardhit te Pejes nga Peja deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes dhe te Klines. 5. Lugu i Baranit - ne pjesen e poshtme te Lumbardhit te Deqanit deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. keto fshtra gravitojne ne qytetin e Pejes. 6. Dushkaja - grumbulli i fshatrave mes Lumbardhit te Deqanit, Drinit te bardhe , Erenikut , deri tek Suka e Hereqit. Keto fshtra gravitojne ne qytetin e Gjakoves dhe Deqanit. 7. Reka e mire - nga lumi Erenik pergjate maleve te Junikut, Strellcit deri ne qytetin e Pejes. Keto fshatra te kesaj treve Gravitojne ne qytete e Gjakoves, Deqanit dhe Pejes. 8. Reka e keqe - grumbulli i fshatrave nga rrezet e maleve te Junikut dhe Koshares, pergjate lumit Erenik deri qytetin e Gjakoves. Fshtrat e kesaj treve gravitojne ne qytetin e Gjakoves. 9. Lugu i Carragojes - eshte nje treve me ngushte mes Rekes se keqe dhe Rekes se mire, te cilat gravitojne ne qytetine Gjakoves. 10. Vokshi - grumbulli i fshatrave mbi Reken e keqe, Rekes e mire deri ne malet e Junikut. Te gjitha keto krahina se bashku perbejne treven qe ne populle nihet si Dukagjini. Pellgu jugor i Drinit te bardhe ( Regjioni i Prizrenit ): 1. Anadrinia ( Podrimja ) - grumbulli i fshatrave mes te Drinit te bardhe nga Guri i zi deri ne vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze ne lindje , lumit Toplluha dhe deri ne qytetin e Prizrenit. Kjo krahine i ka tri teresi me te vogla : Bajrakune Polluzhes, Podrimja qendrore dhe Fshatrat e fushes se Prizrenit. keto fshtra gravitojne ne Rahovec, Prizren dhe Suhareke. 2. Hasi - grumbulli i fshtrave nen malet e Pashtrikut mes lumit Erenik, Drinit te bardhe dhe lumit dhe qafes se Zogjave. Treva e Hasit ndahet ne dy teresi me te vogla : Hasi i thate ( i gurit ) dhe Hasi i bute . Grumbulli i fshatrave te Hasit gravitojne ne qytetin e Prizrenit, Gjakoves,Krumes dhe Kukesit. 3. [[Anamali i Prizrenit]] - Kjo treve perfshin fshtrat pergjate rrezes se vargmaleve te Sharrit nga Prizreni( Kabashit, Dellovcit dhe Grejqevcit) deri ne Qafe te Duhles. keto fshtra gravitojne ne qytetete Prizrenit dhe Suharekes. 4. Vrrini - grumbulli i fshtrave mes Prizrenit, maleve te Sharrit dhe Drinit te bardhe deri ne qafe te Zhurit. 5. Luma - grumbulli i fshtrave mes maleve te Sharrit ( Koritnik, Gjallice ), Drinit te Zi dhe Drinit te bardhe. keto fshtra gravitojne kryesisht ne qytetin e Prizrenit dhe te Kukesit. ne territorin e Kosoves pjese te kesaj treve jane Zhuri, Dobrushti, Shkoza dhe Vermica. 6. Opoja - grumbulli i fshtrave ne mes te maleve te Cvilenit, Koritnikut dhe atyre te Sharrit . Keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 7. Gora - fshatrat mes Koritnikut, Rudokes dhe maleve te Sharrit. keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 8. Zhupa - grumbulli i fshtrave ne pjesen e siperme te Lumbardhit te Prizrenit, mes maleve Oshllak, Cvilen dhe maleve te Sharrit. Keto fshatra gravitojne ne Prizren. Mezoregjioni i Drenices: Ky regjion ze pjesen qendrore kodrinoro-malore te Kosoves mes Rrafshit te Dukagjinit dhe Fushes se Kosoves. Ky regjion ndahet ne dy teresi te medha ne treven e Drenices dhe ate te Llapushes te peraferta nga aspekti gjeografik dhe etnografik: 1. Drenica - kufizohet ne veri nga lumi Kujavq, Malet e Thata, ne lindje vargmalet e Qyqavices, Goleshit dhe Blinajes deri ne Gryken e Carraleves jug. Ne kufirin e formojne perendim vargmalet Carraleve- Berishe- Kosmaq dhe Kerrnine . Kjo teresi ndahet ne dy teresi me te vogla : Drenicen veriore ( Drenica e kuqe ) dhe Drenicen e siperme ( Drenica e pashes ). Grumbulli i ketyre fshatrave gravitojne ne qytezat Skenderaj, Drenas dhe Lipjan. 2. Llapusha (Perkorupa , Llapushniku ) - Shtrihet mes trevave te Dukagjinit ne perendim dhe Drenices ne lindje. Ne veri nga lumi Kujavq dhe malet e ulta te Kerrnines, ne lindje vargmalet : Kasmaq-Berishe-Carraleve ndajne nga Drenica, ne jug malet e Biraqes nga Anamali i Prizrenit dhe ne perendim vargmalet : Drini i bardhe,vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze me Anadrinine. Keto fshatra gravitojne ne qytezat e Malisheves, Klines, Suharekes dhe Rahovecit . Kjo treve ndahet ne tri teresi me te vogla : Llapusha veriore, Llapusha qendrore dhe Bajraku i Ostrozubit. == Krahinat == === Rrafshi i Kosovës === ==== Fusha e Kosovës ==== [[Fusha e Kosovës]] është një rrafshinë tektonike, e cila shtrihet midis maleve të [[Mali i Kopaonikut|Kopaonikut]] dhe [[Mali i Rogoznës|Rogoznës]] në veri dhe maleve të [[Sharrit]] e të [[Malet e Karadakut|Maleve të Karadakut]] në jug. Është vështirë të përcaktohen kufijtë e saktë të Fushës së Kosovës,sepse kjo zonë fushore me disa lugina dhe zona të tjera gjithashtu fushore,ndërmjet të cilave nuk ekzistojnë male më të dalluara, të cilat zakonisht merren si kufi ndërmjet krahinave të ndryshme. As në popull nuk mundë të dëgjohet një përcaktim i sigurtë i kësaj krahine. [[Fusha e Kosovës]] është e gjatë më se 80 km. dhe e gjerë rreth 30 km.,me një sipërfaqe rreth 950 km2. Qendrat kryesore e kësaj krahine etnografike janë [[Prishtina]], [[Mitrovica]], [[Ferizaji]], [[Lipjani]] dhe [[Vushtrria]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Nexhat Cocaj|url=https://drive.google.com/file/d/0Bz1NpApIa1A6VkdaN1ZOb282UjQ/view?resourcekey=0-c3Tsp9j5wRUl2xRxxvA2VQ&usp=embed_facebook|access-date=2024-03-21|website=Google Docs|lang=sq}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Drenica ==== [[Skeda:KrahinaDrenica.png|parapamje|Drenica]] [[Drenica]] përfshin një teritor kodrinor ndërmjet [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], në lindje, [[Carraleva|maleve të Caralevës]] në jug, malit [[Mali i Moknës|Mokna]] në veri dhe [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]] në prendim. Këtu përfshihen rreth 80 fshatra më 110,000 banorë. Drenica ndahet në dy pjesë: Drenica e Epërme, në veri,që quhet edhe "Drenicë e Kuqe", dhe në Drenicën e poshtme, në jug (Drenica e Pashës). Nga aspekti etnografik nuk dallohet shumë nga [[Fusha e Kosovës]]. Në disa fshatra arkitektura popullore ka shumë elemente të përbashkëta me atë të [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]], sidomos përsa i përket shtëpisë së tipit [[Kulla (Ballkan)|kullë]]. Në Drenicë ka shumë fise, por më të përhapura janë fiset [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]], [[Shala|Shalë]], [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]], [[Thaçi|Thaç]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Llapi ==== [[Skeda:KrahinaLlap.png|parapamje|Llapi]] [[Krahina e Llapit|Llapi]] ndodhet në luginën e lumit [[Lumi i Llapit|Llap]], në veri të [[Prishtina|Prishtinës]], duke filluar diku rreth fshatit Besi e deri në qafën e Prepollcit në veri. Kryeqendra e Llapit është lokaliteti [[Podujeva|Podujevë]]. ==== Morava ==== [[Anamorava]] ose Morava është një krahinë mjaft e madhe, në lindje të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]] dhe në veri të [[Karadaku (mal)|Karadakut]]. Kjo është një zonë fushore kodrinore në pellgun e lumit [[Lumi i Moravës së Binçës|Morava ë Binçës]]. [[Gjilani]] është kryeqendra e kësaj zone. Në drejtim të lindjes, Morava shtrihet deri afër [[Bujanoci|Bujanovcit]], ndërsa në veri,kufizohet me krahinën etnografike të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Tani "Anamorava" përfshinë 3 komunë më rreth 180,000 banorë. Në [[Rajoni i Gjilanit|Rajonin e Gjilanit]] tani përfshihen edhe fshatrat e [[Karadaku (mal)|Karadakut]] dhe të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Anamorava ndahet ne dy nënkrahina, Morava e Epërme dhe Morava e Poshtme.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Karadaku ==== [[Skeda:KrahinaKaradakut.png|parapamje|Karadaku]] [[Karadaku (mal)|Karadaku]] i njohur edhe si Karadaku i Shkupit, është një krahinë malore që shtrihet në 3 shtete, [[Kosova|Kosovë]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni e Veriut]] dhe [[Serbia|Serbi]]. Kjo krahinë shtrihet në formë [[Vargmali|vargmalesh]] nga [[Gryka e Kaçanikut|Grykës së Kaçanikut]] ne lindje, deri në [[Presheva|Preshevë]] ne perendim. Këtu popullsia është e përzjer, po më tëpër ka [[Shqiptarët|shqiptarë]]. Vendbanimet më të njohur janë [[Vitia]], [[Zhegra]], [[Presheva]], [[Kumanova]], [[Sllupçani]], [[Haraçina]], [[Likova]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Gollaku ==== [[Gollaku (Gallapi)|Gollaku]] shtrihet në veri të [[Anamorava|Moravës]]. Ky është një zonë kodrinore, një krahinë etnografike e madhe dhe mjaft e diferencuar, më tepër nga relievi se sa nga faktorë të tjerë. Në këngët popullore,Gollaku quhet edhe Gallap.<ref name=":0" /> ==== Shala e Bajgorës ==== [[Skeda:KrahinaShala.png|parapamje|Shala e Bajgorës]] [[Shala e Bajgorës|Shala e Bajgores]] është një krahinë etnografike e përcaktuar si e tillë nga pikëpamja gjeografike. Kjo shtrihet ndërmjet [[Krahina e Llapit|Llapit]] e [[Mitrovica|Mitrovicës]], në shpatet e malit [[Kopaoniku|Kopaonik]] dhe rrëzë tij. Këtu janë rreth 40 fshatra kryesisht të fisit [[Shala|shalë]]. Fshatrat më të njohur janë [[Bajgora (Mitrovicë)|Bajgora]], [[Kaçandolli|Kaçanolli]] etj.<ref name=":1" /> ==== Artakolli i Çyçavicës ==== [[Artakolli i Çyçavicës]] i njohur ndryshe edhe si '''Artakolli i Vushtrrisë''' apo '''Rrezja e Çyçavicës''' është një krahinë kodrinoro malore. Kufiri Jugor i Artakollit, është [[Guri i Plakës]] te Grabovci, përkatësisht rruga hekurudhore Prishtinë - Pejë, kurse kufiri Verior është te [[Vaganica]]. Kufiri Perëndimor i Artakollit është kurrizi i Çyçavices, i cili e ndan Artakollin nga Drenica kurse kufiri lindor është lumi Sitnicë. Krahina e Artakollit ka rreth 30 fshatra, me popullsi kryesisht shqiptare. ==== Siriniqi ==== [[Siriniqi]] është një krahinë e vogël etnografike, në luginën e ngushtë të rrjedhjes së sipërme të [[Lumi i Lepencit|Lepenicit]], rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] (me 15 fshatra). Popullsia është [[Serbët|serbe]] dhe [[Shqiptarët|shqiptare]]. Fshati më i njohur në Siriniq është [[Shtërpca]], afër të cilit ndodhet pushimorja e njohur [[Brezovica|Brezovicë]].<ref name=":1" /> ==== Kolloshini ==== [[Kolashini i Ibrit|Kolloshini]] është krahinë e vogël etnografike në luginën e gushtë të Ibrit,në veri të Mitrovicës. Shumica e Banorëve kan popullsi [[Serbët|serbe]], te cillet ka ardhur këtu gjatë shek. XVIII e XIX nga [[Kolashini|Koloshini i Malit të Zi]], pastaj nga rrethinat e [[Plava|Plavës]] dhe të [[Gucia|Gucisë]]. Në fshatrat shqiptare,ose të përziera, ka banorë të fisit Hot, Kelmend etj. Shumë banorë të kësaj krahine janë shpërngulur në [[Mitrovica|Mitrovicë]].<ref name=":1" /> ==== Malësia e Zhegocit ==== Krahina etnografike e [[Zhegoci|Malësisë së Zhegocit]], është një krahinë e ndërmjetme etnografike tipike, e cila shtrihet në mes të tri krahinave etnografike të [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]]: [[Anamorava|Moravës]], [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]] dhe [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Kjo krahinë etnografike e Kosovës, deri më tani dhe për çudi, nuk është konsideruar krahinë në vete, por në anën tjetër fshatrat e kësaj krahine, nuk janë përfshirë në krahinat e tjera etnografike. Edhe kjo zonë etnografike, nuk është e përfshirë as në studimin e Mark Krasniqit, si zonë e veçantë etnografike edhe pse në mënyrë të tërthortë i përmend Malet e Zhegocit. Dhe kështu sa herë, që është shkruar për krahinat përreth vendbanimet e këtyre maleve nuk janë përmendur, apo edhe janë lënë anash fshatrat e kësaj zone etnografike, të papërfshira në krahinat tjera etnografike.<ref name=":0" /> ==== Gryka e Kacanikut ==== [[Gryka e Kaçanikut]], që në fakt si nënndarje e krahinës së [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], përsëri ndahet në dy nënndarje edhe më të vogla etnografike, dhe si kufi ndarës merret lumi [[Lumi i Lepencit|Lepenc]]. Kështu në këtë mënyrë fshatrat, që shtrihen në anën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], të cilat shtrihen në shpatijet e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përpos lumit, kanë edhe specifika të tjera gjeografike dhe kulturore, që e dallojnë këtë nënndarje nga ana lindore e [[Lumi i Lepencit|Lepencit]]. Banorët e fshatrave të Kaçanikut, që shtrihen në rrjedhën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]] e deri në kufi me Maqedoninë dhe krahinën e Siriniqit, mendojnë se nuk janë pjesë e krahinës etnografike të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Në përgjithësi mendojnë se e folmja e tyre ndryshon nga e folmja e fshatrave të anës lindore të rrjedhës së [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], siç janë fshatrat: [[Begraca|Begracë]], [[Kaçaniku i Vjetër|Kaçanik i vjetër]], [[Stagova|Stagovë]], [[Runjeva|Runjevë]], [[Kaçaniku|Kaçanik]], [[Llanishti (Kaçanik)|Llanishtë]], [[Gjurgjedelli|Gjurgjedell]], [[Drenogllava|Drenogllavë]], [[Nikoci|Nikoc]] dhe [[Korbliqi|Korbliq]], që bëjnë pjesë në krahinën etnografike të '''[[Karadaku (mal)|Karadakut]]''' edhe pse me territor i takon [[Kaçaniku|Komunës së Kaçanikut]].<ref name=":0" /> ==== Hashania ==== [[Hashania]] është krahinë e vogël që përmban 9 fshatra kodrinoro-malore. Hashania shtrihet mes dy shtete ([[Kosova|Kosovë]] dhe [[Serbia|Serbi]]) dhe sa i përket relievit, klimës, lartësisë mbidetare dhe bimësisë, është shumë e ngjashme me krahinën e Gallapit. ==== Carraleva ==== [[Gryka e Carralevës|Carraleva]] ose Gryka e Carralevës është një trevë e vogël kodrinoro malore e Kosovës. Për nga pozita gjeografike, është e ngjajshme me [[Gryka e Kaçanikut|Grykën e Kaçanikut]] sepse, edhe fshatrat e kësaj krahine të vogël etnografike, shtrihen përgjatë Grykës së Caralevës dhe në shpatet e këtyre maleve.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> ==== Obicë ==== Obica është një krahinë e vogël kodrinoro malore, qe përfshin një numër të madh të fshatrave të [[Ferizaji|Komunës së Ferizajt]], dhe të [[Shtimja|Shtimes]], të cilat kryesisht shtrihen në shpatijet e maleve. Banorët e Obicës në të kaluarën marrëdhëniet martesore më shumë kanë pasë me fshatrat e [[Anamali i Prizrenit|Anamalit të Prizrenit]], [[Gryka e Carralevës|Grykës së Caralevës]] dhe të [[Siriniqi|Siriniqit]]. Për këtë krahinë flet edhe [[Mark Krasniqi]], i cili shkruan se "një numër fshatrash ndërmjet Kaçanikut e Ferizajt, dhe rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] nga perëndimi quhen me një emër të përbashkët Obicë."<ref name=":0" /> === Rrafshi i Dukagjinit === ==== Anamali i Pejës ==== [[Anamali i Pejës]] shtrihet në veri të Rrafshit të Dukagjinit, rrëzë [[Zhlebi|Zhlebit]] e [[Mali i Moknës|Moknës]], prej burimit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] afër fshatit [[Radoveci|Radavec]] në prendim deri në fshatin [[Runiku|Runik]] në lindje, ndërsa nga jugu kufizohet me [[Lugu i Drinit|lugun e Drinit]].<ref name=":12" /> ==== Anamali i Prizrenit ==== [[Anamali i Prizrenit]] përfshin rreth 25 fshatra prej [[Fusha e Prizrenit|fushës së Prizrenit]] deri në [[Qafa e Duhlës|Qafen e Duhlës]]. Shumica e popusllsisë janë Shqiptar të fiseve [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]] dhe [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]] pastaj ka edhe [[Bytyçi|Bytyç]], Elshan, [[Kastrati (fis)|Kastrat]], [[Morina (fis)|Morinë]], Mazrek etj.<ref name=":12" /> ==== Rugova ==== [[Skeda:KrahinaRugova.png|parapamje|Rugova]] [[Rugova (rajon)|Rugova]] është një krahinë e vogël në Grykën e Rugovës, në [[Alpet Shqiptare|Alpet Shqiptare]], në prendim të [[Peja|Pejës]], me 13 fshatra me 400 shtëpi (reth 3500 banorë,të gjithë të fisit [[Kelmendi|kelmend]]). Rugova dallohet nga krahinat e tjera nga aspekti etnografik, në çdo pikëpamje – në mënyrën e jetesës të cilën e imponon natyra e ashpër e [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]], me organizimin fisnor, me kostumet popullore, ku vend të posaçëm zë shalli karakteristik i rugovasve,prej pëlhure të hollë, i cili është shumë i gjatë e lidhet rreth kokës dhe nën mjekër. Nga kushtet e vështira ekonomike etj., popullsia e Rugovës në kohët e fundit gradualisht u shpërngul në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]].<ref name=":12">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Reka ==== [[Reka e Gjakovës|Reka]] fillon nga Bistrica e Deçanit dhe qyteti [[Deçani|Deçan]], përfshinë fshatrat rrëzë [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] e kufirit shtetëror deri në [[Gjakova|Gjakovë]]–[[Deçani|Deçan]]. Me fjalë të tjera, Reka përfshin një numër të madh fshatrash që ndodhen nepërmjet [[Deçani|Deçanit]], [[Isniqi|Isniqit]] e [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] në prendim, dhe [[Gjakova|Gjakovës]] në lindje, ndërmjet [[Dushkaja|Dushkajës]] në veri dhe [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirit Kosovaro–Shqiptar]] në jug. Brenda kësaj krahine dallohen disa zona më të vogla: Reka e Mirë, Reka e Keqe, Reka e Dushkajës, [[Vokshi]] etj.<ref name=":12" /> ==== Dushkaja ==== [[Dushkaja]] është një krahinë etnografike kodrinore nepërmjet [[Lugu i Baranit|Lugut të Baranit]] në veri, [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] në lindje, fshatrave [[Beci|Bec]], [[Janoshi|Janosh]] e [[Palabardha|Palabardh]] në jug dhe Razniq e Ratishë në prendim.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Drinit ==== [[Lugu i Drinit]] fillon prej fshatit Ozdrim, afër Llixhës së Pejës, nga të dy anët e Drinit të Bardhë ,deri në lokalitetin [[Klina|Klinë]] në lindje.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Leshanit ==== [[Lugu i Leshanit]] shtrihet në luginën e Bistricës së Pejës, duke filluar nga fshati Zahaq në prendim e deri në derdhjen e saj ne Drin në lindje. Në pjesën qëndrore ndodhet fshati [[Leshani (Pejë)|Leshan]].<ref name=":12" /> ==== Lugu i Baranit ==== [[Lugu i Baranit]] shtrihet gjatë Bistricës së Deçanit prej fashatit Lumabardh në prendim deri në derdhjen e Bistricës në Dri afër fshatit Kpuz në lindje. Emrin e ka marr sipas fshatit [[Barani|Baran]].<ref name=":12" /> ==== Hasi ==== [[Skeda:KrahinaHasi.png|parapamje|Hasi]] [[Hasi]] shtrihet në viset kodrinore rrëzë [[Pashtriku|Pashtrikut]], në anën e djathtë të [[Lumi i Drinit|Drinit]], prej [[Gjakova|Gjakovë]] deri në kufirin shtetëror te fshati [[Gorozhupi|Gorozhup]]. Ky është një vend shkëmbor, prandaj shumë hasjanë janë shpërngulur në [[Rahoveci|Rahovec]] e vise të tjera. Hasi ka rreth 40 fshatra thjeshtë shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Anadrini ==== [[Anadrinia]] ose '''Podrimja''' është hapësirë rreth [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] te [[Rahoveci|Rahovecit]] dhe [[Prizreni|Prizrenit]]. Anadrinia në perëndim kufizohet me krahinen e [[Dushkaja|Dushkajës]], kurse në lindje me [[Llapusha|Llapushën]] Perëndimore. "Anadrini" shtrihet kryesisht në [[Komuna e Rahovecit|Komunen e Rahovecit]] dhe pjesa tjetër në atë të [[Prizreni|Prizrenit]].<ref name=":12" /> ==== Llapusha ==== [[Llapusha]] ose '''Prekorupa''' shtrihet në një zonë kodrinore, në anën e majtë të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]], duke filluar nga lokaliteti [[Klina|Klinë]], kufizohet me [[Drenica|Drenicën]] me veriun dhe lindjen, dhe me [[Anadrinia|Anadrinin]] në jug. Lugina e lumit Mirushë është pjesa fushore e Llapushës. Kjo është një krahinë e vogel etnografike, e cila mban karakteristikat kryesore të [[Drenica|Drenicës]], si nga aspekti ekonomik, ashtu edhe nga ai etnografik.<ref name=":12" /> ==== Gora ==== [[Gora]] është krahinë malore në shpatet e Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përmbi Prizrenit me rreth 20 fshatra, me popullsi më tepër sllave e më pak shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Opoja ==== [[Opoja]] shtrihet gjithashtu në viset malore rrëzë Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]]. Kjo është një pllajë ndërmjet [[Gora|Gorës]] e [[Prizreni|Prizrenit]] me rreth 20 fshatra (të gjitha shqiptare), të cilat ndodhen në një lartësi mesatare mbidetare prej 1170 metra.<ref name=":12" /> ==== Srecka ==== [[Srecka]] është një krahinë e vogël etnografike në luginën e ngushtë të rrjedhës së sipërme të Bistricës së Prizrenit, rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] e na shpatet e tyre, me popullsi serbe, boshnjake dhe shqiptare.<ref name=":12" /> === Lista e krahinave === {{div col}} * [[Anadrini|Anadrini (Përdrini - Podrima)]] * [[Anamali i Pejës]] * [[Anamali i Prizrenit]] * [[Anamorava]] * [[Artakolli i Çyçavicës]] * [[Drenica]] * [[Gryka e Carralevës]] * [[Rrafshi i Dukagjinit]] * [[Dushkaja]] * [[Gollaku (Gallapi)]] * [[Gora]] * [[Gryka e Kaçanikut]] * [[Hasi]] * [[Hashania]] * [[Koloshini i Ibrit]] * [[Krahina e Llapit]] * [[Llapusha|Llapusha (Prekorupa)]] * [[Lugu i Baranit]] * [[Lugu i Drinit]] * [[Lugu i Leshanit]] * [[Luma]] * [[Bjeshkët e Sharrit]] * [[Karadaku (rajon)|Karadaku]] * [[Opoja]] * [[Reka e Gjakovës]] * [[Rrafshi i Kosovës]] * [[Rugova (rajon)|Rugova]] * [[Shala e Bajgorës]] * [[Siriniqi]] * [[Srecka]] {{div col end}} == Shih edhe == * [[Komunat e Kosovës]] * [[Lista e komunave në Kosovë]] * [[Rajonet administrative të Kosovës]] * [[Lista e vendbanimeve në Kosovë]] == Referime == {{reflist}} {{Krahinat e Kosovës}} [[Kategoria:Rajonet e Kosovës]] bqnq370cwgjr81s08f8lkafloug2l9n 2981996 2981994 2026-05-18T18:32:27Z ~2026-29964-87 187728 2981996 wikitext text/x-wiki '''Krahinat etnogjeografike të Kosovës''' janë rajone gjeografike të Kosovës, përkatësist, njësi të vogla ekonomiko-shoqërore, të cilat u formuan historikisht në një territor të caktuar gjeografik. Këto krahina, megjithëse kanë një bazë etnike të përbashkët, si rrjedhim i kushteve të veçanta të jetës, i marrëdhënieve të veçanta ekonomiko shoqërore, i fateve të veçanta historike etj., krijuan në mes të tyre edhe nuanca të lehta gjuhësore, ndryshime të vogla traditash kulturore etj., që u shprehën edhe me ndërgjegje shoqërore dhe me emër të tyre të veçantë.<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=([[Encyclopedic Dictionary of Kosova]])|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=867|lang=sq}}</ref> [[Skeda:Regions-1.png|parapamje|Zonat Etnografike te Kosoves]] == Përmbledhje == Në hapësirën e Kosovës gjatë shekujsh u formuan mjaft rajone ose krahina etnografike, si Rugova, Drenica, Hasi etj. Në përcaktimin e krahinave (rajoneve) etnografike kanë rëndësi të posaçme elementet etnografike, si: veshja, doket e zakonet, por edhe gjuha e disa elemente të tjera (antropologjike, psikologjike etj.). Edhe faktorët gjeografikë me rastin e përcaktimit të rajoneve etnografike luajnë një rol të rëndësishëm. Madje, shpeshherë një tërësi etnografike është njëkohësisht edhe tërësi gjeografike, e përcaktuar para së gjithash me karakteristikat e relievit dhe të pozitës gjeografike në përgjithësi. Republika e Kosovës ndahet në dy regjione kryesore, në [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshin e Kosovës]] në lindje dhe në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]] në perëndim. Rajone gjithashtu të mëdha, por më të vogla se këto janë [[Drenica]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]]) dhe [[Anamorava]] (ndërmjet [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]] e [[Lugina e Preshevës|Luginës së Preshevës]]). Në periferinë e këtyre rajoneve kryesore ndodhen shumë krahina më të vogla, që së bashku quhen Kosovë, sipas krahinës më të madhe e më të njohur midis të gjitha të tjerave.<ref name="FEK1"/><ref>https://floripress.blogspot.com/2011/03/krahinat-etnografike-te-kosoves.html</ref> Ndarja regjional e Kosoves: Kosova ne aspektin gjeografik ndahet ne dy regjione ( teresi ) te medha ( makroregjione ) : Rrafshi i Dukagjinit ne perendim, Fuasha e Kosoves ne lindje . Keto dy teresi te medha pastaj ndahen ne kater mezoregjione : 1. Rrafshi i Dukagjinit ne perendim; 2. Drenica ne qender,; 3. Fusha e Kosoves ne lindje; 4. Anamorava ne juglindje. Secili nga keto mezoregjione qe nderthurin ne shumicen e ratsve te njetat veqori gjeografike dhe etnografike pastaj ndahet ne regjione me te vogla ( krahina, treva ). Rrafshi i Dukagjinit perfshine pjesen kryesore te pellgut te Drnit te bardhe mes Bjeshkeve te Nemuna ne veri-perendim , maleve te ulta te Llapushes dhe Drenices ne lindje dhe maleve te Sharrit ne jug. Ky mezoregjion ne pellgun verior ( Regjioni i Pejes ) perfshine ne vete keto krahina: 1. Rugova - ne pellgun e siperm te Lumbardhit te Pejes mes maleve te Haljes, Rusolise, e Gurit te Kuq; Kjo krahine ne aspektin etnografik bene pjese ne trevat e Malesise se madhe. 2. [[Anamali i Pejës]] - perreth mave te Rusolise, Moknes dhe meleve te Thata deri ne bregoret qe ndajne kete zone me Lugun e Drinit dhe lumin Kujavq. Kjo zone graviton ne qytezen e Burimit dhe Pejes. 3. Lugu i Drinit - grumbulli fshatrave ne te dy anet e siperme te Drinit te Bardhe deri ne qytezen e Klines. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes , Burimit dhe Klines. 4. Lugu i Leshanit - pergjate rrjedhes se poshtme te Lumbardhit te Pejes nga Peja deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. Keto fshatra gravitojne ne qytetin e Pejes dhe te Klines. 5. Lugu i Baranit - ne pjesen e poshtme te Lumbardhit te Deqanit deri ne venderdhjen e ketij lumi ne Drinin e bardhe. keto fshtra gravitojne ne qytetin e Pejes. 6. Dushkaja - grumbulli i fshatrave mes Lumbardhit te Deqanit, Drinit te bardhe , Erenikut , deri tek Suka e Hereqit. Keto fshtra gravitojne ne qytetin e Gjakoves dhe Deqanit. 7. Reka e mire - nga lumi Erenik pergjate maleve te Junikut, Strellcit deri ne qytetin e Pejes. Keto fshatra te kesaj treve Gravitojne ne qytete e Gjakoves, Deqanit dhe Pejes. 8. Reka e keqe - grumbulli i fshatrave nga rrezet e maleve te Junikut dhe Koshares, pergjate lumit Erenik deri qytetin e Gjakoves. Fshtrat e kesaj treve gravitojne ne qytetin e Gjakoves. 9. Lugu i Carragojes - eshte nje treve me ngushte mes Rekes se keqe dhe Rekes se mire, te cilat gravitojne ne qytetine Gjakoves. 10. Vokshi - grumbulli i fshatrave mbi Reken e keqe, Rekes e mire deri ne malet e Junikut. Te gjitha keto krahina se bashku perbejne treven qe ne populle nihet si Dukagjini. Pellgu jugor i Drinit te bardhe ( Regjioni i Prizrenit ): 1. Anadrinia ( Podrimja ) - grumbulli i fshatrave mes te Drinit te bardhe nga Guri i zi deri ne vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze ne lindje , lumit Toplluha dhe deri ne qytetin e Prizrenit. Kjo krahine i ka tri teresi me te vogla : Bajrakune Polluzhes, Podrimja qendrore dhe Fshatrat e fushes se Prizrenit. keto fshtra gravitojne ne Rahovec, Prizren dhe Suhareke. 2. Hasi - grumbulli i fshtrave nen malet e Pashtrikut mes lumit Erenik, Drinit te bardhe dhe lumit dhe qafes se Zogjave. Treva e Hasit ndahet ne dy teresi me te vogla : Hasi i thate ( i gurit ) dhe Hasi i bute . Grumbulli i fshatrave te Hasit gravitojne ne qytetin e Prizrenit, Gjakoves,Krumes dhe Kukesit. 3. [[Anamali i Prizrenit]] - Kjo treve perfshin fshtrat pergjate rrezes se vargmaleve te Sharrit nga Prizreni( Kabashit, Dellovcit dhe Grejqevcit) deri ne Qafe te Duhles. keto fshtra gravitojne ne qytetete Prizrenit dhe Suharekes. 4. Vrrini - grumbulli i fshtrave mes Prizrenit, maleve te Sharrit dhe Drinit te bardhe deri ne qafe te Zhurit. 5. Luma - grumbulli i fshtrave mes maleve te Sharrit ( Koritnik, Gjallice ), Drinit te Zi dhe Drinit te bardhe. keto fshtra gravitojne kryesisht ne qytetin e Prizrenit dhe te Kukesit. ne territorin e Kosoves pjese te kesaj treve jane Zhuri, Dobrushti, Shkoza dhe Vermica. 6. Opoja - grumbulli i fshtrave ne mes te maleve te Cvilenit, Koritnikut dhe atyre te Sharrit . Keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 7. Gora - fshatrat mes Koritnikut, Rudokes dhe maleve te Sharrit. keto fshatra gravitojne ne qytezen e Dragashit. 8. Zhupa - grumbulli i fshtrave ne pjesen e siperme te Lumbardhit te Prizrenit, mes maleve Oshllak, Cvilen dhe maleve te Sharrit. Keto fshatra gravitojne ne Prizren. Mezoregjioni i Drenices: Ky regjion ze pjesen qendrore kodrinoro-malore te Kosoves mes Rrafshit te Dukagjinit dhe Fushes se Kosoves. Ky regjion ndahet ne dy teresi te medha ne treven e Drenices dhe ate te Llapushes te peraferta nga aspekti gjeografik dhe etnografik: 1. Drenica - kufizohet ne veri nga lumi Kujavq, Malet e Thata, ne lindje vargmalet e Qyqavices, Goleshit dhe Blinajes deri ne Gryken e Carraleves jug. Ne kufirin e formojne perendim vargmalet Carraleve- Berishe- Kosmaq dhe Kerrnine . Kjo teresi ndahet ne dy teresi me te vogla : Drenicen veriore ( Drenica e kuqe ) dhe Drenicen e siperme ( Drenica e pashes ). Grumbulli i ketyre fshatrave gravitojne ne qytezat Skenderaj, Drenas dhe Lipjan. 2. Llapusha (Perkorupa , Llapushniku ) - Shtrihet mes trevave te Dukagjinit ne perendim dhe Drenices ne lindje. Ne veri nga lumi Kujavq dhe malet e ulta te Kerrnines, ne lindje vargmalet : Kasmaq-Berishe-Carraleve ndajne nga Drenica, ne jug malet e Biraqes nga Anamali i Prizrenit dhe ne perendim vargmalet : Drini i bardhe,vargmalet Kaznik-Zatriq-Shkoze me Anadrinine. Keto fshatra gravitojne ne qytezat e Malisheves, Klines, Suharekes dhe Rahovecit . Kjo treve ndahet ne tri teresi me te vogla : Llapusha veriore, Llapusha qendrore dhe Bajraku i Ostrozubit. == Krahinat == === Rrafshi i Kosovës === [[Fusha e Kosovës]] është një rrafshinë tektonike, e cila shtrihet midis maleve të [[Mali i Kopaonikut|Kopaonikut]] dhe [[Mali i Rogoznës|Rogoznës]] në veri dhe maleve të [[Sharrit]] e të [[Malet e Karadakut|Maleve të Karadakut]] në jug. Është vështirë të përcaktohen kufijtë e saktë të Fushës së Kosovës,sepse kjo zonë fushore me disa lugina dhe zona të tjera gjithashtu fushore,ndërmjet të cilave nuk ekzistojnë male më të dalluara, të cilat zakonisht merren si kufi ndërmjet krahinave të ndryshme. As në popull nuk mundë të dëgjohet një përcaktim i sigurtë i kësaj krahine. [[Fusha e Kosovës]] është e gjatë më se 80 km. dhe e gjerë rreth 30 km.,me një sipërfaqe rreth 950 km2. Qendrat kryesore e kësaj krahine etnografike janë [[Prishtina]], [[Mitrovica]], [[Ferizaji]], [[Lipjani]] dhe [[Vushtrria]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Nexhat Cocaj|url=https://drive.google.com/file/d/0Bz1NpApIa1A6VkdaN1ZOb282UjQ/view?resourcekey=0-c3Tsp9j5wRUl2xRxxvA2VQ&usp=embed_facebook|access-date=2024-03-21|website=Google Docs|lang=sq}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Drenica ==== [[Skeda:KrahinaDrenica.png|parapamje|Drenica]] [[Drenica]] përfshin një teritor kodrinor ndërmjet [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], në lindje, [[Carraleva|maleve të Caralevës]] në jug, malit [[Mali i Moknës|Mokna]] në veri dhe [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]] në prendim. Këtu përfshihen rreth 80 fshatra më 110,000 banorë. Drenica ndahet në dy pjesë: Drenica e Epërme, në veri,që quhet edhe "Drenicë e Kuqe", dhe në Drenicën e poshtme, në jug (Drenica e Pashës). Nga aspekti etnografik nuk dallohet shumë nga [[Fusha e Kosovës]]. Në disa fshatra arkitektura popullore ka shumë elemente të përbashkëta me atë të [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshit të Dukagjinit]], sidomos përsa i përket shtëpisë së tipit [[Kulla (Ballkan)|kullë]]. Në Drenicë ka shumë fise, por më të përhapura janë fiset [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]], [[Shala|Shalë]], [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]], [[Thaçi|Thaç]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Llapi ==== [[Skeda:KrahinaLlap.png|parapamje|Llapi]] [[Krahina e Llapit|Llapi]] ndodhet në luginën e lumit [[Lumi i Llapit|Llap]], në veri të [[Prishtina|Prishtinës]], duke filluar diku rreth fshatit Besi e deri në qafën e Prepollcit në veri. Kryeqendra e Llapit është lokaliteti [[Podujeva|Podujevë]]. ==== Morava ==== [[Anamorava]] ose Morava është një krahinë mjaft e madhe, në lindje të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]] dhe në veri të [[Karadaku (mal)|Karadakut]]. Kjo është një zonë fushore kodrinore në pellgun e lumit [[Lumi i Moravës së Binçës|Morava ë Binçës]]. [[Gjilani]] është kryeqendra e kësaj zone. Në drejtim të lindjes, Morava shtrihet deri afër [[Bujanoci|Bujanovcit]], ndërsa në veri,kufizohet me krahinën etnografike të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Tani "Anamorava" përfshinë 3 komunë më rreth 180,000 banorë. Në [[Rajoni i Gjilanit|Rajonin e Gjilanit]] tani përfshihen edhe fshatrat e [[Karadaku (mal)|Karadakut]] dhe të [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]]. Anamorava ndahet ne dy nënkrahina, Morava e Epërme dhe Morava e Poshtme.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Karadaku ==== [[Skeda:KrahinaKaradakut.png|parapamje|Karadaku]] [[Karadaku (mal)|Karadaku]] i njohur edhe si Karadaku i Shkupit, është një krahinë malore që shtrihet në 3 shtete, [[Kosova|Kosovë]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni e Veriut]] dhe [[Serbia|Serbi]]. Kjo krahinë shtrihet në formë [[Vargmali|vargmalesh]] nga [[Gryka e Kaçanikut|Grykës së Kaçanikut]] ne lindje, deri në [[Presheva|Preshevë]] ne perendim. Këtu popullsia është e përzjer, po më tëpër ka [[Shqiptarët|shqiptarë]]. Vendbanimet më të njohur janë [[Vitia]], [[Zhegra]], [[Presheva]], [[Kumanova]], [[Sllupçani]], [[Haraçina]], [[Likova]] etj.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==== Gollaku ==== [[Gollaku (Gallapi)|Gollaku]] shtrihet në veri të [[Anamorava|Moravës]]. Ky është një zonë kodrinore, një krahinë etnografike e madhe dhe mjaft e diferencuar, më tepër nga relievi se sa nga faktorë të tjerë. Në këngët popullore,Gollaku quhet edhe Gallap.<ref name=":0" /> ==== Shala e Bajgorës ==== [[Skeda:KrahinaShala.png|parapamje|Shala e Bajgorës]] [[Shala e Bajgorës|Shala e Bajgores]] është një krahinë etnografike e përcaktuar si e tillë nga pikëpamja gjeografike. Kjo shtrihet ndërmjet [[Krahina e Llapit|Llapit]] e [[Mitrovica|Mitrovicës]], në shpatet e malit [[Kopaoniku|Kopaonik]] dhe rrëzë tij. Këtu janë rreth 40 fshatra kryesisht të fisit [[Shala|shalë]]. Fshatrat më të njohur janë [[Bajgora (Mitrovicë)|Bajgora]], [[Kaçandolli|Kaçanolli]] etj.<ref name=":1" /> ==== Artakolli i Çyçavicës ==== [[Artakolli i Çyçavicës]] i njohur ndryshe edhe si '''Artakolli i Vushtrrisë''' apo '''Rrezja e Çyçavicës''' është një krahinë kodrinoro malore. Kufiri Jugor i Artakollit, është [[Guri i Plakës]] te Grabovci, përkatësisht rruga hekurudhore Prishtinë - Pejë, kurse kufiri Verior është te [[Vaganica]]. Kufiri Perëndimor i Artakollit është kurrizi i Çyçavices, i cili e ndan Artakollin nga Drenica kurse kufiri lindor është lumi Sitnicë. Krahina e Artakollit ka rreth 30 fshatra, me popullsi kryesisht shqiptare. ==== Siriniqi ==== [[Siriniqi]] është një krahinë e vogël etnografike, në luginën e ngushtë të rrjedhjes së sipërme të [[Lumi i Lepencit|Lepenicit]], rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] (me 15 fshatra). Popullsia është [[Serbët|serbe]] dhe [[Shqiptarët|shqiptare]]. Fshati më i njohur në Siriniq është [[Shtërpca]], afër të cilit ndodhet pushimorja e njohur [[Brezovica|Brezovicë]].<ref name=":1" /> ==== Kolloshini ==== [[Kolashini i Ibrit|Kolloshini]] është krahinë e vogël etnografike në luginën e gushtë të Ibrit,në veri të Mitrovicës. Shumica e Banorëve kan popullsi [[Serbët|serbe]], te cillet ka ardhur këtu gjatë shek. XVIII e XIX nga [[Kolashini|Koloshini i Malit të Zi]], pastaj nga rrethinat e [[Plava|Plavës]] dhe të [[Gucia|Gucisë]]. Në fshatrat shqiptare,ose të përziera, ka banorë të fisit Hot, Kelmend etj. Shumë banorë të kësaj krahine janë shpërngulur në [[Mitrovica|Mitrovicë]].<ref name=":1" /> ==== Malësia e Zhegocit ==== Krahina etnografike e [[Zhegoci|Malësisë së Zhegocit]], është një krahinë e ndërmjetme etnografike tipike, e cila shtrihet në mes të tri krahinave etnografike të [[Rrafshi i Kosovës|Rrafshit të Kosovës]]: [[Anamorava|Moravës]], [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]] dhe [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Kjo krahinë etnografike e Kosovës, deri më tani dhe për çudi, nuk është konsideruar krahinë në vete, por në anën tjetër fshatrat e kësaj krahine, nuk janë përfshirë në krahinat e tjera etnografike. Edhe kjo zonë etnografike, nuk është e përfshirë as në studimin e Mark Krasniqit, si zonë e veçantë etnografike edhe pse në mënyrë të tërthortë i përmend Malet e Zhegocit. Dhe kështu sa herë, që është shkruar për krahinat përreth vendbanimet e këtyre maleve nuk janë përmendur, apo edhe janë lënë anash fshatrat e kësaj zone etnografike, të papërfshira në krahinat tjera etnografike.<ref name=":0" /> ==== Gryka e Kacanikut ==== [[Gryka e Kaçanikut]], që në fakt si nënndarje e krahinës së [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]], përsëri ndahet në dy nënndarje edhe më të vogla etnografike, dhe si kufi ndarës merret lumi [[Lumi i Lepencit|Lepenc]]. Kështu në këtë mënyrë fshatrat, që shtrihen në anën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], të cilat shtrihen në shpatijet e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përpos lumit, kanë edhe specifika të tjera gjeografike dhe kulturore, që e dallojnë këtë nënndarje nga ana lindore e [[Lumi i Lepencit|Lepencit]]. Banorët e fshatrave të Kaçanikut, që shtrihen në rrjedhën perendimore të [[Lumi i Lepencit|Lepencit]] e deri në kufi me Maqedoninë dhe krahinën e Siriniqit, mendojnë se nuk janë pjesë e krahinës etnografike të [[Fusha e Kosovës|Fushës së Kosovës]]. Në përgjithësi mendojnë se e folmja e tyre ndryshon nga e folmja e fshatrave të anës lindore të rrjedhës së [[Lumi i Lepencit|Lepencit]], siç janë fshatrat: [[Begraca|Begracë]], [[Kaçaniku i Vjetër|Kaçanik i vjetër]], [[Stagova|Stagovë]], [[Runjeva|Runjevë]], [[Kaçaniku|Kaçanik]], [[Llanishti (Kaçanik)|Llanishtë]], [[Gjurgjedelli|Gjurgjedell]], [[Drenogllava|Drenogllavë]], [[Nikoci|Nikoc]] dhe [[Korbliqi|Korbliq]], që bëjnë pjesë në krahinën etnografike të '''[[Karadaku (mal)|Karadakut]]''' edhe pse me territor i takon [[Kaçaniku|Komunës së Kaçanikut]].<ref name=":0" /> ==== Hashania ==== [[Hashania]] është krahinë e vogël që përmban 9 fshatra kodrinoro-malore. Hashania shtrihet mes dy shtete ([[Kosova|Kosovë]] dhe [[Serbia|Serbi]]) dhe sa i përket relievit, klimës, lartësisë mbidetare dhe bimësisë, është shumë e ngjashme me krahinën e Gallapit. ==== Carraleva ==== [[Gryka e Carralevës|Carraleva]] ose Gryka e Carralevës është një trevë e vogël kodrinoro malore e Kosovës. Për nga pozita gjeografike, është e ngjajshme me [[Gryka e Kaçanikut|Grykën e Kaçanikut]] sepse, edhe fshatrat e kësaj krahine të vogël etnografike, shtrihen përgjatë Grykës së Caralevës dhe në shpatet e këtyre maleve.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> ==== Obicë ==== Obica është një krahinë e vogël kodrinoro malore, qe përfshin një numër të madh të fshatrave të [[Ferizaji|Komunës së Ferizajt]], dhe të [[Shtimja|Shtimes]], të cilat kryesisht shtrihen në shpatijet e maleve. Banorët e Obicës në të kaluarën marrëdhëniet martesore më shumë kanë pasë me fshatrat e [[Anamali i Prizrenit|Anamalit të Prizrenit]], [[Gryka e Carralevës|Grykës së Caralevës]] dhe të [[Siriniqi|Siriniqit]]. Për këtë krahinë flet edhe [[Mark Krasniqi]], i cili shkruan se "një numër fshatrash ndërmjet Kaçanikut e Ferizajt, dhe rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] nga perëndimi quhen me një emër të përbashkët Obicë."<ref name=":0" /> === Rrafshi i Dukagjinit === ==== Anamali i Pejës ==== [[Anamali i Pejës]] shtrihet në veri të Rrafshit të Dukagjinit, rrëzë [[Zhlebi|Zhlebit]] e [[Mali i Moknës|Moknës]], prej burimit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] afër fshatit [[Radoveci|Radavec]] në prendim deri në fshatin [[Runiku|Runik]] në lindje, ndërsa nga jugu kufizohet me [[Lugu i Drinit|lugun e Drinit]].<ref name=":12" /> ==== Anamali i Prizrenit ==== [[Anamali i Prizrenit]] përfshin rreth 25 fshatra prej [[Fusha e Prizrenit|fushës së Prizrenit]] deri në [[Qafa e Duhlës|Qafen e Duhlës]]. Shumica e popusllsisë janë Shqiptar të fiseve [[Berisha (fis)|Berishë]], [[Gashi (fis)|Gash]] dhe [[Krasniqi (fis)|Krasniqe]] pastaj ka edhe [[Bytyçi|Bytyç]], Elshan, [[Kastrati (fis)|Kastrat]], [[Morina (fis)|Morinë]], Mazrek etj.<ref name=":12" /> ==== Rugova ==== [[Skeda:KrahinaRugova.png|parapamje|Rugova]] [[Rugova (rajon)|Rugova]] është një krahinë e vogël në Grykën e Rugovës, në [[Alpet Shqiptare|Alpet Shqiptare]], në prendim të [[Peja|Pejës]], me 13 fshatra me 400 shtëpi (reth 3500 banorë,të gjithë të fisit [[Kelmendi|kelmend]]). Rugova dallohet nga krahinat e tjera nga aspekti etnografik, në çdo pikëpamje – në mënyrën e jetesës të cilën e imponon natyra e ashpër e [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]], me organizimin fisnor, me kostumet popullore, ku vend të posaçëm zë shalli karakteristik i rugovasve,prej pëlhure të hollë, i cili është shumë i gjatë e lidhet rreth kokës dhe nën mjekër. Nga kushtet e vështira ekonomike etj., popullsia e Rugovës në kohët e fundit gradualisht u shpërngul në [[Rrafshi i Dukagjinit|Rrafshin e Dukagjinit]].<ref name=":12">{{Cite web|title=KRAHINAT ETNOGRAFIKE TË KOSOVËS|url=https://naki.albanianforum.net/t3910-krahinat-etnografike-t-kosovs|access-date=2024-03-21|website=naki.albanianforum.net|language=en}}</ref> ==== Reka ==== [[Reka e Gjakovës|Reka]] fillon nga Bistrica e Deçanit dhe qyteti [[Deçani|Deçan]], përfshinë fshatrat rrëzë [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] e kufirit shtetëror deri në [[Gjakova|Gjakovë]]–[[Deçani|Deçan]]. Me fjalë të tjera, Reka përfshin një numër të madh fshatrash që ndodhen nepërmjet [[Deçani|Deçanit]], [[Isniqi|Isniqit]] e [[Alpet Shqiptare|Bjeshkëve të Nemuna]] në prendim, dhe [[Gjakova|Gjakovës]] në lindje, ndërmjet [[Dushkaja|Dushkajës]] në veri dhe [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirit Kosovaro–Shqiptar]] në jug. Brenda kësaj krahine dallohen disa zona më të vogla: Reka e Mirë, Reka e Keqe, Reka e Dushkajës, [[Vokshi]] etj.<ref name=":12" /> ==== Dushkaja ==== [[Dushkaja]] është një krahinë etnografike kodrinore nepërmjet [[Lugu i Baranit|Lugut të Baranit]] në veri, [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] në lindje, fshatrave [[Beci|Bec]], [[Janoshi|Janosh]] e [[Palabardha|Palabardh]] në jug dhe Razniq e Ratishë në prendim.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Drinit ==== [[Lugu i Drinit]] fillon prej fshatit Ozdrim, afër Llixhës së Pejës, nga të dy anët e Drinit të Bardhë ,deri në lokalitetin [[Klina|Klinë]] në lindje.<ref name=":12" /> ==== Lugu i Leshanit ==== [[Lugu i Leshanit]] shtrihet në luginën e Bistricës së Pejës, duke filluar nga fshati Zahaq në prendim e deri në derdhjen e saj ne Drin në lindje. Në pjesën qëndrore ndodhet fshati [[Leshani (Pejë)|Leshan]].<ref name=":12" /> ==== Lugu i Baranit ==== [[Lugu i Baranit]] shtrihet gjatë Bistricës së Deçanit prej fashatit Lumabardh në prendim deri në derdhjen e Bistricës në Dri afër fshatit Kpuz në lindje. Emrin e ka marr sipas fshatit [[Barani|Baran]].<ref name=":12" /> ==== Hasi ==== [[Skeda:KrahinaHasi.png|parapamje|Hasi]] [[Hasi]] shtrihet në viset kodrinore rrëzë [[Pashtriku|Pashtrikut]], në anën e djathtë të [[Lumi i Drinit|Drinit]], prej [[Gjakova|Gjakovë]] deri në kufirin shtetëror te fshati [[Gorozhupi|Gorozhup]]. Ky është një vend shkëmbor, prandaj shumë hasjanë janë shpërngulur në [[Rahoveci|Rahovec]] e vise të tjera. Hasi ka rreth 40 fshatra thjeshtë shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Anadrini ==== [[Anadrinia]] ose '''Podrimja''' është hapësirë rreth [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] te [[Rahoveci|Rahovecit]] dhe [[Prizreni|Prizrenit]]. Anadrinia në perëndim kufizohet me krahinen e [[Dushkaja|Dushkajës]], kurse në lindje me [[Llapusha|Llapushën]] Perëndimore. "Anadrini" shtrihet kryesisht në [[Komuna e Rahovecit|Komunen e Rahovecit]] dhe pjesa tjetër në atë të [[Prizreni|Prizrenit]].<ref name=":12" /> ==== Llapusha ==== [[Llapusha]] ose '''Prekorupa''' shtrihet në një zonë kodrinore, në anën e majtë të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]], duke filluar nga lokaliteti [[Klina|Klinë]], kufizohet me [[Drenica|Drenicën]] me veriun dhe lindjen, dhe me [[Anadrinia|Anadrinin]] në jug. Lugina e lumit Mirushë është pjesa fushore e Llapushës. Kjo është një krahinë e vogel etnografike, e cila mban karakteristikat kryesore të [[Drenica|Drenicës]], si nga aspekti ekonomik, ashtu edhe nga ai etnografik.<ref name=":12" /> ==== Gora ==== [[Gora]] është krahinë malore në shpatet e Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]], përmbi Prizrenit me rreth 20 fshatra, me popullsi më tepër sllave e më pak shqiptare.<ref name=":12" /> ==== Opoja ==== [[Opoja]] shtrihet gjithashtu në viset malore rrëzë Koritnikut e [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]]. Kjo është një pllajë ndërmjet [[Gora|Gorës]] e [[Prizreni|Prizrenit]] me rreth 20 fshatra (të gjitha shqiptare), të cilat ndodhen në një lartësi mesatare mbidetare prej 1170 metra.<ref name=":12" /> ==== Srecka ==== [[Srecka]] është një krahinë e vogël etnografike në luginën e ngushtë të rrjedhës së sipërme të Bistricës së Prizrenit, rrëzë [[Malet e Sharrit|maleve të Sharrit]] e na shpatet e tyre, me popullsi serbe, boshnjake dhe shqiptare.<ref name=":12" /> === Lista e krahinave === {{div col}} * [[Anadrini|Anadrini (Përdrini - Podrima)]] * [[Anamali i Pejës]] * [[Anamali i Prizrenit]] * [[Anamorava]] * [[Artakolli i Çyçavicës]] * [[Drenica]] * [[Gryka e Carralevës]] * [[Rrafshi i Dukagjinit]] * [[Dushkaja]] * [[Gollaku (Gallapi)]] * [[Gora]] * [[Gryka e Kaçanikut]] * [[Hasi]] * [[Hashania]] * [[Koloshini i Ibrit]] * [[Krahina e Llapit]] * [[Llapusha|Llapusha (Prekorupa)]] * [[Lugu i Baranit]] * [[Lugu i Drinit]] * [[Lugu i Leshanit]] * [[Luma]] * [[Bjeshkët e Sharrit]] * [[Karadaku (rajon)|Karadaku]] * [[Opoja]] * [[Reka e Gjakovës]] * [[Rrafshi i Kosovës]] * [[Rugova (rajon)|Rugova]] * [[Shala e Bajgorës]] * [[Siriniqi]] * [[Srecka]] {{div col end}} == Shih edhe == * [[Komunat e Kosovës]] * [[Lista e komunave në Kosovë]] * [[Rajonet administrative të Kosovës]] * [[Lista e vendbanimeve në Kosovë]] == Referime == {{reflist}} {{Krahinat e Kosovës}} [[Kategoria:Rajonet e Kosovës]] 32ovvgfjivc3dcbgbulw7clm59axspp Fëmijët e rrugës 0 317475 2981935 2960177 2026-05-18T17:03:13Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981935 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Les_Misérables_-_Le_petit_Gavroche.jpg|parapamje| Gavroche, një personazh imagjinar në romanin historik ''[[Të mjerët|Les Misérables]]'' nga [[Viktor Hygo|Victor Hugo]], është frymëzuar nga fëmijët e rrugës që ekzistonin ende në [[Bota perëndimore|vendet perëndimore]] në shekullin e 19-të.]] [[Skeda:Turk_and_Russian,_Greek_and_Jew_are_represented_in_this_group_of_half_a_dozen_little_street_gamins_Two_of_them_are_the_proud_possessors_of_tops_and_pieces_of_string_to_spin_them_with._LCCN2010650581_(cropped).jpg|parapamje| Grup multietnik i "gaminave të rrugës" në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], 1921]] '''Fëmijët e rrugës''' është shprehje me të cilën zakonisht nënkuptohen [[Fëmija|fëmijët]] e [[Varfëria|varfër]], të pastrehë ose të braktisur që jetojnë në rrugët e një qyteti, qyteze ose fshati. Ky lloj përkufizimi i fëmijëve të rrugës është i kontestuar, por megjithatë shumë praktikues dhe politikëbërës e përdorin konceptin e [[UNICEF|UNICEF-it]] për djemtë dhe vajzat, të moshës nën 18 vjeç, për të cilët "rruga" (duke përfshirë banesat e pabanuara, të braktusura dhe djerrinat) është bërë shtëpi dhe/ose burimi i tyre i vetëm i mjeteve të jetesës dhe të cilët janë të mbrojtur ose të mbikëqyrur në mënyrë të pamjaftueshme.<ref>{{Cite web|last=Sarah Thomas de Benitez|date=23 shkurt 2009|title=State of the World's Street Children: Violence Report|url=http://www.slideshare.net/Consortium/state-of-the-worlds-street-children-violence-report|access-date=30 nëntor 2012|website=SlideShare|publisher=SlideShare Inc|lang=en}}</ref> == Përmbledhje == Lidhur me emërtimin e vajzave të kësaj kategorie, pra vajzave të rrugës nganjëherë përdoret termi ''gamines'',<ref name="gamine; Reference.com">{{Cite web|title=Gamine &#124; Define Gamine at Dictionary.com|url=http://dictionary.reference.com/browse/gamine?s=t|access-date=5 tetor 2014|publisher=Reference.com|quote=noun 1. a neglected girl who is left to run about the streets. [...]|lang=en}}</ref> një term që përdoret gjithashtu për fëmijët [[Kolumbia|kolumbianë]] të rrugës të të dy gjinive.<ref name="Generation Under Fire">{{Harvp|Kirk|1994}}</ref><ref name="SOS Children's Villages">{{Cite web|title=Street Children in Colombia|url=http://www.street-children.org.uk/south-america/colombia|access-date=2 tetor 2014|publisher=SOS Children's Villages|lang=en|archive-date=6 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006121028/http://www.street-children.org.uk/south-america/colombia|url-status=dead}}</ref><ref name="NIAAA 2004-08-23">{{Cite web|date=23 gusht 2004|title=Alcohol Use Disorders in Homeless Populations|url=http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/Social/Module10DHomeless/Module10D.pdf|access-date=2 tetor 2014|publisher=National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism|page=9|format=PDF|lang=en|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305170953/http://pubs.niaaa.nih.gov/publications/Social/Module10DHomeless/Module10D.pdf|url-status=dead}}</ref> Disa fëmijë të rrugës, veçanërisht në vendet më të zhvilluara, janë pjesë e një nënkategorie të quajtur fëmijë të flakur, që përbëhet nga fëmijë që janë detyruar të largohen nga shtëpia. Fëmijët e braktisur kanë më shumë gjasa të vijnë nga shtëpitë me një prind.<ref>{{Harvp|Flowers|2010}}</ref> Fëmijët e rrugës shpesh janë subjekt i abuzimit, neglizhencës, shfrytëzimit ose, në raste ekstreme, vrasjeve nga "skuadrat e pastrimit" që janë punësuar nga bizneset lokale ose policia.<ref name="auto1">{{Cite web|last=Berezina|first=Evgenia|year=1997|title=Victimization and Abuse of Street Children Worldwide|url=http://yapi.org/wp-content/uploads/2014/01/report-street-children.pdf|access-date=30 nëntor 2012|website=Youth Advocate Program International Resource Paper|publisher=Yapi|format=PDF|lang=sq|archive-date=18 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170318010231/http://yapi.org/wp-content/uploads/2014/01/report-street-children.pdf|url-status=dead}}</ref> Fëmijët e rrugës mund të gjenden në një shumicë të madhe të qyteteve të famshme të botës, me fenomenin më të përhapur në qendrat urbane me popullsi të dendur të rajoneve në zhvillim ose ekonomikisht të paqëndrueshme, si vendet në [[Afrika|Afrikë]], [[Amerika Jugore|Amerikën e Jugut]], [[Evropa lindore|Evropën Lindore]] dhe [[Azia Juglindore|Azinë Juglindore]] .<ref>{{Cite web|title=UNICEF - Press centre - British Airways staff visit street children centres in Cairo|url=http://www.unicef.org/media/media_39599.html|access-date=5 shkurt 2008|publisher=www.unicef.org|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303200929/http://www.unicef.org/media/media_39599.html|url-status=dead|lang=sq}}</ref> Në vitin 1848, Lord Ashley iu referua më shumë se 30,000 "fëmijëve të zhveshur, të ndyrë, të paligjshëm dhe të shkretë" në dhe rreth [[Londra|Londrës]], MB.<ref>{{Cite web|last=Laura Del Col|year=1988|title=The Life of the Industrial Worker in Ninteenth-Century<!--sic--> England|url=http://www.victorianweb.org/history/workers2.html|access-date=30 nëntor 2012|website=The Victorian Web|publisher=The Victorian Web/West Virginia University|lang=sq}}</ref> Midis shumë romaneve angleze që i paraqesin ato si një problem humanitar janë ''Lutja e Parë e Xhesikës'' nga Sarah Smith (1867) dhe Georgina Castle Smith ' ''Asgjë për askënd'' ' (1872).<ref>Charlotte Mitchell: Smith, Georgina Castle... ''Oxford Dictionary of National Biography'' (Oxford, UK: OUP, 2004) [http://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-41041?rskey=8xWYL9&result=1 Retrieved 3 April 2018.]</ref> Deri në vitin 1922, kishte të paktën shtatë milionë fëmijë të pastrehë në [[Republika Socialiste Federale Sovjetike e Rusisë|Republikën Socialiste Federative Sovjetike Ruse]] për shkak të shkatërrimit nga [[Lufta e Parë Botërore]] dhe Lufta Civile Ruse .<ref>{{Harvp|Ball|1994}}</ref> Fëmijët e braktisur krijuan banda, krijuan argot e tyre dhe merreshin me vjedhje të vogla dhe prostitucion.<ref>{{Cite web|last=Lewis Siegelbaum|year=2012|title=1921: Homeless Children|url=http://soviethistory.org/index.php?page=subject&SubjectID=1921bezprizornye&Year=1921&Theme=WW91dGg=&navi=byTheme|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130618151628/http://soviethistory.org/index.php?page=subject&SubjectID=1921bezprizornye&Year=1921&Theme=WW91dGg=&navi=byTheme|archive-date=18 qershor 2013|access-date=30 nëntor 2012|website=Seventeen Moments in Soviet History|publisher=James von Geldern and Lewis Siegelbaum|lang=sq}}</ref> Fëmijët gjithashtu mund të përfundojnë në rrugë për shkak të faktorëve fetarë. Për shembull, disa fëmijë në pjesët e largëta veriore të Nigerisë (të referuar si ''almajiris'') detyrohen të lënë shtëpitë e tyre për t'u futur nën një ''mallam'' (mësues fetar islam). == Shih edhe == * [[Rinia]] * [[Fëmija]]  * [[Varfëria]] * [[Fëmijëria]] * [[Puna e fëmijëve]] * [[Të drejtat e fëmijëve]] == Literatura == *{{cite book|last=Ansell|first=Nicola|year=2005|title=Children, Youth, and Development|series=Routledge perspectives on development|publisher=Psychology Press|isbn=9780415287692|lang=en}} *{{cite book|last=Ball|first=Alan M.|year=1994|title=And Now My Soul is Hardened: Abandoned Children in Soviet Russia, 1918-1930|url=https://archive.org/details/andnowmysoulisha00alan|url-access=registration|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-20694-6|lang=en}} *{{cite book|last=Boswell|first=John|year=1988|title=The Kindness of Strangers: the Abandonment of Children in Western Europe from Late Antiquity to the Renaissance|url=https://archive.org/details/kindnessofstrang0000bosw|location=Chicago, IL|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226067124|lang=en}} *{{cite book|editor1-last=Brown|editor1-first=B. Bradford|editor2-first=Reed W.|editor2-last=Larson|editor3-first=T.&nbsp;S.|editor3-last=Saraswathi|year=2002|title=The World's Youth: Adolescence in Eight Regions of the Globe|url=https://archive.org/details/worldsyouthadole0000unse|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521809108|doi=10.1017/CBO9780511613814.005|lang=en}} *{{cite journal|last=Cottrell-Boyce|first=Joe|title=The role of solvents in the lives of Kenyan street children: an ethnographic perspective|journal=African Journal of Drug & Alcohol Studies|year=2010|volume=9|issue=2|pages=93–102|url=http://www.streetchildrenresources.org/wp-content/uploads/gravity_forms/1-07fc61ac163e50acc82d83eee9ebb5c2/2013/05/The-Role-of-Solvents-in-the-Lives-of-Street-Children.pdf|format=Portable Document Format|doi=10.4314/ajdas.v9i2.64142|doi-access=free|lang=en|access-date=13 korrik 2022|archive-date=20 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420110609/http://www.streetchildrenresources.org/wp-content/uploads/gravity_forms/1-07fc61ac163e50acc82d83eee9ebb5c2/2013/05/The-Role-of-Solvents-in-the-Lives-of-Street-Children.pdf|url-status=dead}} *{{cite book|last1=Ennew|first1=Judith|first2=Brian|last2=Milne|year=1990|title=The Next Generation: Lives of Third World Children|url=https://archive.org/details/nextgenerationli00judi|url-access=registration|location=Philadelphia, PA|publisher=New Society|lang=en}} *{{cite book|last=Flowers|first=R. Barri|year=2010|title=Street Kids: the Lives of Runaway and Thrownaway Teens|url=https://archive.org/details/streetkidsliveso0000flow|location=Jefferson, NC|publisher=McFarland|isbn=9780786456635|lang=en}} *{{cite book|last=Green|first=Duncan|year=1998|title=Hidden Lives: Voices of Children in Latin America and the Caribbean|location=London|publisher=Bloomsbury|isbn=9780304336883|lang=en}} *{{cite book|last=Hecht|first=Thomas|year=1998|title=At Home in the Street: Street Children of Northeast Brazil|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521598699|url=https://archive.org/details/athomeinstreetst0000hech|url-access=registration|lang=en}} *{{cite book|last=Kirk|first=Robin|year=1994|chapter=Bogotá|chapter-url=https://www.hrw.org/reports/1994/colombia/gener1.htm|editor=Cynthia Arnson|title=Generation Under Fire: Children and Violence in Colombia|url=https://www.hrw.org/reports/1994/colombia/genertoc.htm|publisher=[[Human Rights Watch]]|isbn=9781564321442|lang=en}} *{{cite journal|last1=Naterer|first1=Andrej|first2=Miran|last2=Lavrič|year=2016|title=Using Social Indicators in Assessing Factors and Numbers of Street Children in the World|journal=Child Indicators Research|volume=9|issue=1|pages=21–37|doi=10.1007/s12187-015-9306-6|lang=en}} *{{cite journal|last1=Scanlon|first1=Thomas J.|first2=Andrew|last2=Tomkins|first3=Margaret A.|last3=Lynch|first4=Francesca|last4=Scanlon|year=1998|title=Street children in Latin America|journal=British Medical Journal|volume=316|issue=7144|pages=1596–1600|pmc=1113205|pmid=9596604|doi=10.1136/bmj.316.7144.1596|lang=en}} *{{cite book|last1=Verma|first1=Suman|last2=Saraswathi|first2=T.&nbsp;S.|year=2002|chapter=Adolescence in India: street urchins or Silicon Valley millionaires?|pages=[https://archive.org/details/worldsyouthadole00brow/page/n118 105]–140|editor=B. Bradford Brown|editor2=Reed W. Larson|editor3=T. S. Saraswathi|title=The World's Youth: Adolescence in Eight Regions of the Globe|url=https://archive.org/details/worldsyouthadole00brow|url-access=limited|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521809108|doi=10.1017/CBO9780511613814.005|lang=en}} == Referime == [[Kategoria:Fëmijëri]] [[Kategoria:Rini]] tos62byc7awi50s39vlsb6u4vutrzwa Diskutim:300 oferta 1 320390 2982174 2977391 2026-05-19T04:25:12Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:300 oferta/Arkivi 1]] 2982174 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:300 oferta/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} ipkx0shkkpd9cr83j4vcq3dddpiquou Edison (krater) 0 321438 2981920 2960780 2026-05-18T16:51:43Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981920 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Edison crater AS16-M-3008 ASU.jpg|parapamje|Imazhi i zhdrejtë i kamerës së hartës [[Apollo 16]]]] '''Edison''' është një [[krater i goditjes]] hënore në [[Ana e largët e Hënës|anën e largët]] të [[Hëna|Hënës]]. Ndodhet menjëherë pas pjesës veri-verilindore të Hënës, një rajon që ndonjëherë vihet në sy nga [[Toka]] gjatë [[Libracioni|libacioneve]] të favorshme. Megjithatë, edhe në momente të tilla nuk mund të dallohen shumë detaje, dhe krateri vëzhgohet më mirë nga një [[Anija kozmike|anije kozmike]] që rrotullohet. Krateri Edison është ngjitur në buzën e jashtme juglindore të kraterit [[Lomonosov (krateri hënor)|Lomonosov]], në lindje të fushës së rrethuar me mure [[Joliot (krater|Joliot]]. Krateri satelitor Edison T është i bashkangjitur në buzën perëndimore të Edisonit dhe buzën lindore të Joliot. Në jug të Edisonit është krateri [[Dziewulski (krater)|Dziewulski]], dhe në lindje është [[Artamonov (krater)|Artamonov]]. Buza e jashtme e këtij krateri është disi e gërryer, me dy kratere të vegjël përgjatë skajit jugor, dhe muri i jashtëm i Lomonosovit ka hyrë paksa në dyshemenë e brendshme. Pjesa më e paprekur e buzës është përgjatë anës lindore. Dyshemeja e brendshme është relativisht e niveluar, veçanërisht në gjysmën jugore, dhe ka një kraterle të vogël pranë murit të brendshëm perëndimor. Dyshemeja shfaq njolla të errëta dhe vija të sipërfaqes më të lartë [[Albedoja|albedo]] ku [[sistemi i rrezeve]] nga [[Giordano Bruno (krater)|Giordano Bruno]] në veri-veriperëndim. Megjithatë, nuk është aq e errët në nuancë sa dyshemeja e Lomonosov. ==Krateret satelitore== Sipas konventës, këto karakteristika identifikohen në hartat hënore duke vendosur shkronjën në anën e mesit të kraterit që është më afër Edisonit. {| class="wikitable" !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Edison !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Gjerësia !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Gjatësia !width="25%" style="background:#eeeeee;" |Diametri |- |align="center"|T |align="center"|24.7° N |align="center"|97.1° E |align="center"|48&nbsp;km |} ==References== {{refbegin}} * {{cite book|last1=Andersson|first1=L. E.|last2=Whitaker|first2=E. A.|author-link2=Ewen Whitaker|date=1982|title=[[NASA]] Catalogue of Lunar Nomenclature|publisher=NASA RP-1097|language=en}} * {{cite web|last=Blue|first=Jennifer|date=25 korrik 2007|title=Gazetteer of Planetary Nomenclature|publisher=[[Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara|USGS]]|language=en|url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/|access-date=2007-08-05}} * {{cite book|last1=Bussey|first1=B.|author-link1=Ben Bussey|last2=Spudis|first2=P.|author-link2=Paul Spudis|date=2004|title=The Clementine Atlas of the Moon|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=New York|isbn=978-0-521-81528-4}} * {{cite book|last1=Cocks|first1=Elijah E.|last2=Cocks|first2=Josiah C.|date=1995|title=Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature|publisher=Tudor Publishers|language=en|isbn=978-0-936389-27-1|url=https://archive.org/details/isbn_9780936389271}} * {{cite web|last=McDowell|first=Jonathan|date=15 korrik 2007|url=http://host.planet4589.org/astro/lunar/|title=Lunar Nomenclature|publisher=[[Jonathan's Space Report]]|language=en|access-date=2007-10-24|archive-date=8 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208141804/http://host.planet4589.org/astro/lunar/|url-status=dead}} * {{cite journal|last1=Menzel|first1=D. H.|last2=Minnaert|first2=M.|last3=Levin|first3=B.|last4=Dollfus|first4=A.|last5=Bell|first5=B.|title=Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU|doi=10.1007/BF00171763|journal=Space Science Reviews|volume=12|issue=2|pages=136–186|date=1971|language=en|bibcode=1971SSRv...12..136M|s2cid=122125855}} * {{cite book|first=Patrick|last=Moore|author-link=Patrick Moore|date=2001|title=On the Moon|publisher=[[Sterling Publishing Co.]]|language=en|isbn=978-0-304-35469-6|url=https://archive.org/details/patrickmooreonmo00patr}} * {{cite book|first=Fred W.|last=Price|date=1988|title=The Moon Observer's Handbook|url=https://archive.org/details/moonobservershan0000pric_a2v7|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-0-521-33500-3}} * {{cite book|last=Rükl|first=Antonín|author-link=Antonín Rükl|date=1990|title=Atlas of the Moon|url=https://archive.org/details/atlasofmoon0000rukl|publisher=[[Kalmbach Books]]|language=en|isbn=978-0-913135-17-4}} * {{cite book|last=Webb|first=Rev. T. W.|author-link=Thomas William Webb|date=1962|title=Celestial Objects for Common Telescopes|edition=6th revised|publisher=Dover|language=en|isbn=978-0-486-20917-3|url=https://archive.org/details/celestialobjects00webb}} * {{cite book|first=Ewen A.|last=Whitaker|author-link=Ewen Whitaker|date=1999|title=Mapping and Naming the Moon|url=https://archive.org/details/mappingnamingmoo0000ewen|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-0-521-62248-6}} * {{cite book|first=Peter T.|last=Wlasuk|date=2000|title=Observing the Moon|url=https://archive.org/details/observingmoonpra0000wlas|publisher=Springer|language=en|isbn=978-1-85233-193-1}} {{refend}} [[Kategoria:Krateret e goditjes në Hënë]] f75xtmu8oro5acc60mmc8oeoxdddxbr Lozerra 0 322472 2982101 2976385 2026-05-19T00:46:37Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982101 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Lozerrë|native_name=Losera([[Ocitanisht]])<br>Lozère([[Frëngjisht]])|native_name_lang=|type=[[Departamentet e Francës]]|image_skyline={{Photomontage|position=center | photo1a = Sainte-Enimie-Gorges du Tarn-Frankreich.jpg | photo2a = 01 Gorges du Tarn Roc des Hourtous.jpg | photo2b = Chateau Florac Lozere.jpg | photo3b = Mont Lozère panorama.jpg | size = 270 | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 0 | foot_montage = }}|image_caption=Nga majtas-djathtas,lart-poshtë: [[Shën-Enimi]], Gryka e Tarnës në Malena, Kështjella e Florakut, Mali Lozerrë|image_flag=Drapeau non-officiel fr département Lozère.svg|flag_alt=Flag of Lozère|image_shield=Blason département fr Lozère.svg|shield_size=80px|shield_alt=Coat of arms|nickname=|motto=|image_map=Lozère-Position.svg|map_alt=|map_caption=Vendndodhja e Lozerrës në Francë|pushpin_map=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=|coordinates={{coord|44|20|N|3|36|E|region:FR-48_type:adm2nd_scale:2000000|display=inline,title}}|coor_pinpoint=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=[[List of sovereign states|Shtet]]|subdivision_name=[[Franca]]|subdivision_type1=[[Rajonet e Francës|Rajon]]|subdivision_name1=[[Ocitania|Ocitania]]|established_title=Departement|established_date=4 Mars 1790|founder=|seat_type=[[Prefectures in France|Prefektura]]|seat=[[Mende, Lozère|Mendë]]|parts_type=[[Nënprefektura]]|parts_style=para|p1=[[Florac Trois Rivières|Florak-Tre Lumenj]]|government_footnotes=|leader_party=[[Socialist Party (France)|PS]]|leader_title=[[List of presidents of departmental councils (France)|President(e) e Këshillit të Departamentit]]|leader_name=Sophie Pantel<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les conseillers départementaux|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/601ef073-d986-4582-8e1a-ed14dc857fba|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=4 maj 2022|language=fr}}</ref>|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name="insee-geo">{{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/comparateur.asp?codgeo=DEP-48|title=Département de La Lozère (48) - Résumé statistique|work=Publications et statistiques pour la France ou les régions|publisher=Institut national de la statistique et des études économiques - INSEE|language=fr|access-date=18 gusht 2015}}</ref>|area_total_km2=5166.9|area_note=|elevation_footnotes=|population_total=76,604|population_rank=[[List of French departments by population|102nd]]|population_density_km2=15|population_demonym=Lozerrar dhe Lozerrare ([[Shqip]])<br> Lozériens ([[Frëngjisht]])|population_note=|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|postal_code_type=|postal_code=|area_code_type=|area_code=|iso_code=FR-48|website=[http://lozere.fr/ lozere.fr]|footnotes=|population_as_of=2019}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''Lozère''' ( {{IPA-fr|lɔzɛʁ|-|LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-Lozère.wav}}; [[Gjuha oksitane|Ocitanisht]]: ''Losera'' [[:en:Help:IPA/Occitan|[luˈzeɾɔ]]]) është një [[Departamentet e Francës|departament]] pa dalje në det në [[Rajonet e Francës|rajonin]] e [[Oksitania|Ocitanisë]] në Francën Jugore, i vendosur pranë Masivit Qendror, i kufizuar në verilindje nga [[Haute-Loire|Luara-e-Epërme]], në lindje nga [[Ardèche]], në jug nga [[Gard]]a, në perëndim nga [[Avejroni]], dhe në veriperëndim nga [[Cantal|Kantali]]. Është emëruar sipas Mont Lozère. Me 76,604 banorë që nga viti 2019,<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep48.pdf Populations légales 2019: 48 Lozère], INSEE</ref> Lozerra është departamenti francez më pak i populluar dhe më pak i dendur në popullsi. == Historia == Lozère u krijua në 1790 gjatë [[Revolucioni francez|Revolucionit Francez]], kur e gjithë [[Franca]] u nda në departamente, duke zëvendësuar kështu [[Provincat e Francës|provincat]] e trashëguara nga koha e Regjimit të Vjetër. Lozerra u formua nga një pjesë e provincës së vjetër të Lengodokut . Historia Natyrore e Plinit vlerësoi djathin e Lozerrës: : Llojet e djathit që lartësohen më shumë në Romë, ku të mirat e ndryshme të të gjitha kombeve gjykohen sipas krahasimeve, janë ato që vijnë nga provincat e [[Nîmes|Nemausus]], dhe veçanërisht zona<ref group="N">Pliny's term is ''pagus'', a Latin equivalent of ''[[Pays (France)|pays]]''.</ref> atje e Lesurës dhe Gabalis (Lozerrë dhe Gjevadan); por përsosmëria e tij është shumë e shkurtër dhe duhet të hahet sa është e freskët.<ref>Pliny, ''Naturalis Historia'' book XI, ch 97:200-202.</ref> Gjatë periudhës 1764–67, Bisha e Gjevadanit, një krijesë që besohet të ketë qenë një ujk, terrorizoi zonën e përgjithshme në malet Margeride të ish-provincës së Gjevadanit (pothuajse e njëjtë me departamentin modern Lozerrë). == Gjeografia == Lozère ka një sipërfaqe prej 5,166.9 km<sup>2</sup> . Është departamenti më verior i [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Oksitania|Ocitani]] dhe është i rrethuar nga pesë [[Departamentet e Francës|departamente]] që u përkasin dy [[Rajonet e Francës|rajoneve]] : departamentet [[Cantal|Kantal]], [[Haute-Loire|Luarë-e-Sipërme]] dhe [[Ardèche]] të rajonit [[Auvernia-Rhône-Alpes|Auvernja-Rona-Alpet]] dhe departamentet [[Gard]] dhe [[Aveyron|Avejron]] të rajonit [[Oksitania|Ocitani]] .{{Lokacioni|Veriperëndim=[[Cantal|Kantal]]|Perëndim=[[Aveyron|Avejron]]|Lindje=[[Ardèche|Ardeshë]]|Në mes=[[Lozerra|Lozerrë]]|Jug=[[Gard|Gardë]]|Verilindje=[[Haute-Loire|Luarë-e-Sipërme]]}} Gjeografia e Lozerës është e ndërlikuar, duke mbuluar katër vargmale. Në veriperëndim, pllaja e bazaltit të Aubrakut ngrihet midis 1,000 dhe 1,400 metrash, me një klimë të ftohtë të lagësht të ndikuar nga [[Oqeani Atlantik|Atlantiku]] . Veriu dhe verilindja e departamentit përmban malet Margeride, të cilat janë të formuara nga graniti dhe kanë maja midis 1,000 dhe 1,500 metrash . Klima këtu është gjithashtu e ftohtë, por më e thatë se në Aubrak, me më pak borë. Causses janë një seri pllajash gëlqerore shumë të thata në jug-perëndim, dhe juglindja përmban Cévennes, të cilat përfshijnë pikën më të lartë në departament, graniti Malin Lozerrë në 1,702 metra . Departamenti përmban gjithashtu lumenj të shumtë, mbi dhe nën tokë, duke përfshirë Tarnën, burimi i së cilës është në Malin Lozerrë dhe që rrjedh nëpër Gryka e Tarnit në Causses.{{Wide image|Saint Chely Tarn.jpg|600px|Pamje mbi cirkun e [[Pougnadoire]] dhe fshtatit [[Saint-Chély-du-Tarn]] , në Grykën e Tarnës}} == Demografia == Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:{{Historical populations|13=1801|14=126,503|15=1806|16=143,247|17=1821|18=133,934|19=1831|20=140,347|21=1841|22=140,788|23=1851|24=144,705|25=1861|26=137,367|27=1872|28=135,190|29=1881|30=143,565|31=1891|32=135,517|33=1901|34=128,866|35=1911|36=122,738|37=1921|38=108,822|39=1931|40=101,849|41=1936|42=98,480|43=1946|44=90,523|45=1954|46=82,391|47=1962|48=81,868|49=1968|50=77,258|51=1975|52=74,825|53=1982|54=74,294|55=1990|56=72,825|57=1999|58=73,509|59=2006|60=76,806|61=2011|62=77,156|63=2016|64=76,422}}Lozère është departamenti francez më pak i populluar. Ka një popullsi, në vitin 2019, prej 76,604 banorësh, me një dendësi popullsie prej 14.8 banorë/ <sup>km2</sup> . Departamenti mbart një popullsi të ngjashme në madhësi me atë të vendit të [[Andorra|Andorrës]] . Arsyet për shpopullimin e Lozerrës janë të shumta por një ndër faktorët kryesorë ka qenë stanjacioni i pagave të bujqësisë në Francë krahasuar me profesionet e tjera. Kjo bëri që fuqia e blerjes të vinte në rënie, kështu njerëzit iu drejtuan qyteteve për mundësi më të mira punësimi. Banorët e Lozerrës njihen, në [[Gjuha frënge|frëngjisht]], si ''Lozériens'' dhe ''Lozériennes'' .<ref>{{Cite web|title=Lozère (48)|url=http://www.habitants.fr/habitants_departement_lozere_48.html|access-date=18 gusht 2015|publisher=habitants.fr|language=fr}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Qytetet kryesore == Komuna më e populluar është Menda, prefektura. Që nga viti 2019, ka 3 komuna me më shumë se 3000 banorë:<ref name="pop2019"/> {| class="wikitable" !Komuna ! Popullsia (2019) |- | [[Mende, Lozère|Mendë]] | style="text-align: center;" | 12,318 |- | Marvegjol | style="text-align: center;" | 4,684 |- | Shën-Qeli-i Apiqerit | style="text-align: center;" | 4,211 |} == Ndarjet administrative == Departamenti menaxhohet nga Këshilli i Departamentit të Lozerrës në Mendë. Në 2015, Kryetare e këshillit është Sophie Pantel. Lozerra është pjesë e rajonit më të madh të [[Oksitania|Ocitanisë]]. Në Lozère ka 2 [[Qarqet e Francës|rrethe]], 13 [[Kantonet e Francës|kantone]] dhe 152 [[Komunat e Francës|komuna]] .<ref name="insee1">{{Cite web|title=Département de La Lozère (48)|url=https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/departement/DEP48-lozere|access-date=11 shtator 2020|publisher=Institut national de la statistique et des études économiques - INSEE|language=fr}}</ref> {| class="wikitable" !INSEE<br /> kodi ! Qarku ! Kryeqyteti ! Popullsia<ref name="pop2019"/><br /> (2019) ! Zona<br /> (km <sup>2</sup> ) ! Dendësia<br /> (banorë/km <sup>2</sup> ) ! Komunat |- style="text-align:right;" | 481 | style="text-align:left;" | [[Qarku Florac|Florak]] | style="text-align:left;" | Florak | 13,050 |&nbsp;&nbsp;1687&nbsp;&nbsp; |7.7 | 38 |- style="text-align:right;" | 482 | style="text-align:left;" | [[Qarku Mende|Mendë]] | style="text-align:left;" | Mendë | 63.554 |&nbsp;&nbsp;3,479&nbsp;&nbsp; |18.3 | 114 |} Më poshtë është një listë e 13 [[Kantonet e Francës|kantoneve]] të [[Departamentet e Francës|departamentit]] '''Lozère''' (me [[Kodi INSEE|kodet e tyre INSEE]] ), pas riorganizimit të kantonit francez që hyri në fuqi në mars 2015:<ref>{{Cite web|title=Décret n° 2014-245 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Lozère|url=http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661432|access-date=18 gusht 2015|publisher=Légifrance.gouv.fr|language=fr}}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} # [[Canton of Bourgs sur Colagne|Bourgs sur Colagne]] <small>(4803)</small> # [[Canton of La Canourgue|La Canourgue]] <small>(4802)</small> # [[Canton of Le Collet-de-Dèze|Le Collet-de-Dèze]] <small>(4804)</small> # [[Canton of Florac Trois Rivières|Florac Trois Rivières]] <small>(4805)</small> # [[Canton of Grandrieu|Grandrieu]] <small>(4806)</small> # [[Canton of Langogne|Langogne]] <small>(4807)</small> # [[Canton of Marvejols|Marvejols]] <small>(4808)</small> # [[Cantons of Mende|Mende-1]] <small>(4809)</small> # [[Cantons of Mende|Mende-2]] <small>(4810)</small> # [[Canton of Peyre en Aubrac|Peyre en Aubrac]] <small>(4801)</small> # [[Canton of Saint-Alban-sur-Limagnole|Saint-Alban-sur-Limagnole]] <small>(4811)</small> # [[Canton of Saint-Chély-d'Apcher|Saint-Chély-d'Apcher]] <small>(4812)</small> # [[Canton of Saint-Étienne-du-Valdonnez|Saint-Étienne-du-Valdonnez]] <small>(4813)</small> {{Div col end}} == Ekonomia == Aktivitetet kryesore janë blegtoria dhe turizmi. Nuk ka pothuajse tokë të punueshme në Lozerrë për shkak të cilësisë së dobët të tokës. Aubraku i guximshëm është raca më e zakonshme e bagëtive të mbarështuara këtu. Rajoni ka një nga nivelet më të ulëta të papunësisë në Francë, gjë që mund të rrjedhë prej traditës së sforcuar shumëvjeçare ku të rinjtë emigrojnë në qytete si [[Lion|Lioni]], [[Marseja]], [[Montpelje|Montpeljeja]] kur arrijnë moshën e punës. == Përdorimi i tokës == [[Skeda:Eschino_d'Aze_et_puechs_des_Bondons.jpg|parapamje| Fushat me drithëra pranë Les Bondons, të dominuara nga kodrat e quajtura ''Puechs des Bondons'' .]] Lozère është një departament rural, me relativisht pak tokë të zënë nga rrugët dhe ndërtesat. Në përgjithësi, përdorimi i tokës është i ndarë si më poshtë: * Pyll 43.81% * Toka të tjera të hapura 31.19% * Toka e punueshme 12.74% * Fushat 11.36% * Rrugët dhe ndërtesat 0.54% * Lumenjtë dhe pellgjet 0.3 == Përfaqësuesi aktual i Asamblesë Kombëtare == {| class="wikitable" ! colspan="2" |Njësia elektorale ! Anëtar<ref>{{Cite web|last=Nationale|first=Assemblée|title=Assemblée nationale ~ Les députés, le vote de la loi, le Parlement français|url=https://www.assemblee-nationale.fr/|website=Assemblée nationale}}</ref> ! Partia |- | style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" | |zona e Lozerrës | Pierre Morel-À-L'Huissier | Republikanët |} == Turizmi == Aktivitetet turistike përfshijnë eksplorimin e shpellave dhe një sërë sportesh, të tilla si skijimi dhe kajaku . Lozerra përmban një pjesë të Parkut Kombëtar Cévennes . Departamenti konsiderohet si një nga zonat më të mira në Francë për peshkimin e [[Trofta|troftës]] . Lumenjtë si Loti, Tarna dhe Tryjera shquhen veçanërisht për popullatat e tyre të troftës.<gallery mode="packed"> Skeda:Mende-cathedrale-1.JPG|[[Mende, Lozère|Mendë]] Skeda:France Lozere Marvejols Eglise Notre Dame de la Carce.jpg|Kisha e [[Marvejols|Marvegjolit]] Skeda:Sainte Enimie une place.jpg|[[Sainte-Enimie|Shën-Enemia]], një nga [[Les Plus Beaux Villages de France|fshatrat më të bukur të Francës]] Skeda:Cevennes National Park, France.jpg|Parku Kombëtar [[Cévennes]] </gallery> == Shiko gjithashtu == * Rrethet e departamentit Lozère * [[Lista e kantoneve në departamentin Lozère|Kantonet e departamentit Lozère]] * Komunat e departamentit Lozère == Lidhje të jashtme == * [http://lozere.fr/ Web-faqja e këshillit të përgjithshem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140724151130/http://lozere.fr/ |date=24 korrik 2014 }} {{fr}} * [http://www.lozere.pref.gouv.fr/ Web-faqja e prefekturës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180824210116/http://www.lozere.pref.gouv.fr/ |date=24 gusht 2018 }} {{fr}} == Referime == {{reflist}} {{Departamentet e Francës}}{{Rajonet e Francës}} {{Portal|Franca}} [[Kategoria:Lozère| ]] [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Pages using infobox settlement with bad settlement type]] [[Kategoria:Departamentet e Francës|Lozere]] [[Kategoria:Nënndarjet e Francës|Lozere]] [[Kategoria:Departamentet e Oksitania|Lozere]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] p8msroh90kvdduos5p3nrhy2558jbe1 Malet e Kosmaçit 0 322794 2982123 2960992 2026-05-19T02:37:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982123 wikitext text/x-wiki '''Malet e Kosmaçit''' janë male që ndodhet në pjesën perëndimore të Kosovës, 28 km në perëndim të [[Prishtina|Prishtinës,]] kryeqytetit të vendit.<ref name="gn789240">[{{Geonameslink|gnid=789240|name=kosmac}} Kosmač] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-05-23</ref> Kosmaçi ndodhet 972 metra mbi nivelin e detit,<ref name="gn789240" /> ose 315 metra mbi terrenin përreth. Rrëzët e saj janë rreth 19.9 kilometra të gjera.<ref>Ang kinadak-ang extension sa contour sa paghatag sa topographic pagkainila.</ref> == Përmbledhje == Relievi përreth Kosmaçit është e rrafshët në verilindje, por në jugperëndim është kodrinore. [[Kodra e Stanicës]] është vendi më i lartë në zonë, 1,086 metra mbi nivelin e detit, 16.5 km në verilindje të Kosmaçit. Rajoni përreth Kosmaçit ka rreth 222 banorë për kilometër katror.<ref name="nasapop">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Population Density|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/SEDAC|archive-date=9 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|url-status=dead}}</ref> Qyteti më i afërt më i madh është [[Drenasi]], 5.2 km në verilindje të Kosmaçit. Zona më e largët përreth Kosmaçit është pothuajse e mbuluar me fusha dhe ara .<ref name="nasalandcover">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/MODIS|archive-date=28 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|url-status=dead}}</ref> Klima është e lagësht dhe subtropikale .<ref name="koppen">{{Cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> Temperatura mesatare 12 [[Temperatura|°C]] . Muaji më i nxehtë është korriku, më 24&nbsp;[[Temperatura|°C]], dhe dhjetori më i ftohtë, me −2&nbsp;°C.<ref name="nasa">{{Cite web|title=NASA Earth Observations Data Set Index|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA|archive-date=11 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|url-status=dead}}</ref> Reshjet mesatare janë rreth 1,134 milimetra në vit. Muaji më i lagësht është maji me 143 milimetra shi dhe më i thati është gushti me 25 milimetra.<ref name="nasarain">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archive-date=19 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Goleshi]] * [[Drenica]] == Referime == [[Kategoria:Male në Kosovë]] a1t2r0k9kxn9k5s7bm5ps305ctqee4p Diskutim:Malet e Kosmaçit 1 322835 2982124 2728755 2026-05-19T02:37:54Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982124 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mali i Kosmaçit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2500736 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 dhjetor 2022 19:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mali i Kosmaçit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2502692 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2022 13:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Malet e Kosmaçit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982123 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:37 (CEST) 2hwz6ec66ehlfwu60w9reitcdga26g1 Përdoruesi diskutim:Leutrim.P 3 323018 2982045 2981868 2026-05-18T22:31:40Z Leutrim.P 113691 /* Pastrimi i skedave */ Përgjigje 2982045 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) == Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli == Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST) :Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST) ::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST) :::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST) ::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST) :::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST) ::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST) :::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST) :::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia). :::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë. :::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar. :::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[5G]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939546|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:5G]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2006:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:09 (CEST) == Vath Koreshi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Përshëndetje! Tek faqja për Vath Koreshin kam shtuar informacion dhe kam riorganizuar të dhënat ekzistuese. Është shënimi i artikullit cung. Nuk e fshiva për ta parë njëherë ju, në se artikulli mund të quhet i plotësuar. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]] ([[Përdoruesi diskutim:Gajtako|diskutimet]]) 8 prill 2026 22:44 (CEST) :Prsh @[[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]]. me sa duket Fallbackintoreality e paska kryer tashmë. Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 prill 2026 01:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Task Manager (Windows)]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Task Manager (Windows)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202026,%2021:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2026 23:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Inxhinieria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2944743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Inxhinieria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20prill%202026,%2023:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2026 01:00 (CEST) == Advice == Hi, i advice you to see this topic at the end bottom part to understand better and more [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Lori_Hoxha] also @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] too. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-23697-45|&#126;2026-23697-45]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-23697-45|talk]]) 18 prill 2026 01:02 (CEST) :Thanks. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 09:37) == Përshëndetje Z.Leutrim! Jam një përdorues i ri dhe sapo krijova artikullin tim të parë për shkencëtarin shqiptar Besnik Sykja. Do t'ju isha shumë mirënjohës nëse mund t'i hidhni një sy për ta shqyrtuar apo nëse keni ndonjë këshillë për të përmirësuar referencat që kam vendosur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 23 prill 2026 09:37 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:34 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 prill 2026 17:55) == Përshëndetje! Shpresoj të jeni mirë. Kam bërë disa ndryshime te artikulli i Besnik Sykjes (shtova kategoritë dhe rregullova lidhjet). Kur të keni pak kohë, a mund t'i hidhni një sy për t'i aprovuar? Ju falenderoj për ndihmën! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 26 prill 2026 17:55 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 prill 2026 18:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Të dhënat personale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2974494|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Të dhënat personale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20prill%202026,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2026 23:10 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grafiku organizativ]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976409|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grafiku organizativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2019:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shpërngulja e detyruar]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2977743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shpërngulja e detyruar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202026,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2026 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2978246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202026,%2014:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 maj 2026 16:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Oppo]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Oppo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisedimi në internet]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisedimi në internet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:57 (CEST) == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) == përse e ke fshi artikullin == përse e ke fshi artikullin për behramin [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-29081-73|talk]]) 14 maj 2026 01:20 (CEST) :@[[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]], Përshëndetje, nuk e di saktë për çfarë e ke fjalën por nëse po flet për këtë [[Bajrush Behrami]], ai ekziston, kam fshirë ridrejtimin se kishte gabim drejtshkrimor. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2026 01:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frikacakëria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980560|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frikacakëria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202026,%2017:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2026 19:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sëmundja virale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sëmundja virale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20maj%202026,%2019:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 maj 2026 21:32 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) 4wog7me74a7fwrb3rvoqc4pp7i6kuxs 2982083 2982045 2026-05-18T23:50:02Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Sami Lushtaku */ 2982083 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) == Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli == Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST) :Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST) ::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST) :::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST) ::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST) :::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST) ::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST) :::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST) :::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia). :::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë. :::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar. :::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[5G]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939546|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:5G]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2006:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:09 (CEST) == Vath Koreshi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Përshëndetje! Tek faqja për Vath Koreshin kam shtuar informacion dhe kam riorganizuar të dhënat ekzistuese. Është shënimi i artikullit cung. Nuk e fshiva për ta parë njëherë ju, në se artikulli mund të quhet i plotësuar. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]] ([[Përdoruesi diskutim:Gajtako|diskutimet]]) 8 prill 2026 22:44 (CEST) :Prsh @[[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]]. me sa duket Fallbackintoreality e paska kryer tashmë. Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 prill 2026 01:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Task Manager (Windows)]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Task Manager (Windows)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202026,%2021:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2026 23:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Inxhinieria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2944743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Inxhinieria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20prill%202026,%2023:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2026 01:00 (CEST) == Advice == Hi, i advice you to see this topic at the end bottom part to understand better and more [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Lori_Hoxha] also @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] too. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-23697-45|&#126;2026-23697-45]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-23697-45|talk]]) 18 prill 2026 01:02 (CEST) :Thanks. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 09:37) == Përshëndetje Z.Leutrim! Jam një përdorues i ri dhe sapo krijova artikullin tim të parë për shkencëtarin shqiptar Besnik Sykja. Do t'ju isha shumë mirënjohës nëse mund t'i hidhni një sy për ta shqyrtuar apo nëse keni ndonjë këshillë për të përmirësuar referencat që kam vendosur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 23 prill 2026 09:37 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:34 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 prill 2026 17:55) == Përshëndetje! Shpresoj të jeni mirë. Kam bërë disa ndryshime te artikulli i Besnik Sykjes (shtova kategoritë dhe rregullova lidhjet). Kur të keni pak kohë, a mund t'i hidhni një sy për t'i aprovuar? Ju falenderoj për ndihmën! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 26 prill 2026 17:55 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 prill 2026 18:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Të dhënat personale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2974494|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Të dhënat personale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20prill%202026,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2026 23:10 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grafiku organizativ]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976409|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grafiku organizativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2019:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shpërngulja e detyruar]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2977743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shpërngulja e detyruar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202026,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2026 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2978246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202026,%2014:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 maj 2026 16:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Oppo]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Oppo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisedimi në internet]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisedimi në internet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:57 (CEST) == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) == përse e ke fshi artikullin == përse e ke fshi artikullin për behramin [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-29081-73|talk]]) 14 maj 2026 01:20 (CEST) :@[[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]], Përshëndetje, nuk e di saktë për çfarë e ke fjalën por nëse po flet për këtë [[Bajrush Behrami]], ai ekziston, kam fshirë ridrejtimin se kishte gabim drejtshkrimor. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2026 01:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frikacakëria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980560|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frikacakëria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202026,%2017:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2026 19:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sëmundja virale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sëmundja virale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20maj%202026,%2019:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 maj 2026 21:32 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sami Lushtaku]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2982068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sami Lushtaku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20maj%202026,%2023:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2026 01:50 (CEST) c9lsah5twxy65uvhn5pc006piiwkni5 2982090 2982083 2026-05-19T00:27:39Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Nexhat Behluli */ 2982090 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) == Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli == Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST) :Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST) ::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST) :::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST) ::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST) :::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST) ::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST) :::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST) :::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia). :::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë. :::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar. :::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[5G]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939546|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:5G]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2006:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:09 (CEST) == Vath Koreshi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Përshëndetje! Tek faqja për Vath Koreshin kam shtuar informacion dhe kam riorganizuar të dhënat ekzistuese. Është shënimi i artikullit cung. Nuk e fshiva për ta parë njëherë ju, në se artikulli mund të quhet i plotësuar. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]] ([[Përdoruesi diskutim:Gajtako|diskutimet]]) 8 prill 2026 22:44 (CEST) :Prsh @[[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]]. me sa duket Fallbackintoreality e paska kryer tashmë. Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 prill 2026 01:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Task Manager (Windows)]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Task Manager (Windows)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202026,%2021:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2026 23:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Inxhinieria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2944743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Inxhinieria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20prill%202026,%2023:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2026 01:00 (CEST) == Advice == Hi, i advice you to see this topic at the end bottom part to understand better and more [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Lori_Hoxha] also @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] too. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-23697-45|&#126;2026-23697-45]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-23697-45|talk]]) 18 prill 2026 01:02 (CEST) :Thanks. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 09:37) == Përshëndetje Z.Leutrim! Jam një përdorues i ri dhe sapo krijova artikullin tim të parë për shkencëtarin shqiptar Besnik Sykja. Do t'ju isha shumë mirënjohës nëse mund t'i hidhni një sy për ta shqyrtuar apo nëse keni ndonjë këshillë për të përmirësuar referencat që kam vendosur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 23 prill 2026 09:37 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:34 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 prill 2026 17:55) == Përshëndetje! Shpresoj të jeni mirë. Kam bërë disa ndryshime te artikulli i Besnik Sykjes (shtova kategoritë dhe rregullova lidhjet). Kur të keni pak kohë, a mund t'i hidhni një sy për t'i aprovuar? Ju falenderoj për ndihmën! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 26 prill 2026 17:55 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 prill 2026 18:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Të dhënat personale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2974494|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Të dhënat personale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20prill%202026,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2026 23:10 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grafiku organizativ]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976409|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grafiku organizativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2019:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shpërngulja e detyruar]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2977743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shpërngulja e detyruar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202026,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2026 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2978246|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202026,%2014:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 maj 2026 16:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Oppo]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979303|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Oppo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisedimi në internet]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2979324|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisedimi në internet]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20maj%202026,%2008:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 maj 2026 10:57 (CEST) == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) == përse e ke fshi artikullin == përse e ke fshi artikullin për behramin [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-29081-73|talk]]) 14 maj 2026 01:20 (CEST) :@[[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]], Përshëndetje, nuk e di saktë për çfarë e ke fjalën por nëse po flet për këtë [[Bajrush Behrami]], ai ekziston, kam fshirë ridrejtimin se kishte gabim drejtshkrimor. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2026 01:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frikacakëria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980560|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frikacakëria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202026,%2017:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2026 19:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sëmundja virale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2980928|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sëmundja virale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20maj%202026,%2019:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 maj 2026 21:32 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sami Lushtaku]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2982068|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sami Lushtaku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20maj%202026,%2023:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2026 01:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nexhat Behluli]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2982084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nexhat Behluli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202026,%2000:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2026 02:27 (CEST) jigs6v8n69oxyxmdvpjjzg6gps4fyqw 2982099 2982090 2026-05-19T00:41:36Z Leutrim.P 113691 2982099 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) == Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli == Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST) :Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST) ::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST) :::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST) ::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST) :::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST) ::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST) :::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST) :::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia). :::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë. :::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar. :::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST) == Vath Koreshi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Përshëndetje! Tek faqja për Vath Koreshin kam shtuar informacion dhe kam riorganizuar të dhënat ekzistuese. Është shënimi i artikullit cung. Nuk e fshiva për ta parë njëherë ju, në se artikulli mund të quhet i plotësuar. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]] ([[Përdoruesi diskutim:Gajtako|diskutimet]]) 8 prill 2026 22:44 (CEST) :Prsh @[[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]]. me sa duket Fallbackintoreality e paska kryer tashmë. Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 prill 2026 01:18 (CEST) == Advice == Hi, i advice you to see this topic at the end bottom part to understand better and more [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Lori_Hoxha] also @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] too. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-23697-45|&#126;2026-23697-45]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-23697-45|talk]]) 18 prill 2026 01:02 (CEST) :Thanks. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 09:37) == Përshëndetje Z.Leutrim! Jam një përdorues i ri dhe sapo krijova artikullin tim të parë për shkencëtarin shqiptar Besnik Sykja. Do t'ju isha shumë mirënjohës nëse mund t'i hidhni një sy për ta shqyrtuar apo nëse keni ndonjë këshillë për të përmirësuar referencat që kam vendosur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 23 prill 2026 09:37 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:34 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 prill 2026 17:55) == Përshëndetje! Shpresoj të jeni mirë. Kam bërë disa ndryshime te artikulli i Besnik Sykjes (shtova kategoritë dhe rregullova lidhjet). Kur të keni pak kohë, a mund t'i hidhni një sy për t'i aprovuar? Ju falenderoj për ndihmën! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 26 prill 2026 17:55 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 prill 2026 18:19 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) == përse e ke fshi artikullin == përse e ke fshi artikullin për behramin [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-29081-73|talk]]) 14 maj 2026 01:20 (CEST) :@[[Speciale:Kontributet/&#126;2026-29081-73|&#126;2026-29081-73]], Përshëndetje, nuk e di saktë për çfarë e ke fjalën por nëse po flet për këtë [[Bajrush Behrami]], ai ekziston, kam fshirë ridrejtimin se kishte gabim drejtshkrimor. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2026 01:30 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) e0xk9clud75t4f9a6kep7uejoqemlvr Islami dhe shkenca 0 323288 2981922 2961131 2026-05-18T16:53:11Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981922 wikitext text/x-wiki Studiuesit [[mysliman]]ë kanë zhvilluar një spektër pikëpamjesh mbi '''shkencën''' brenda kontekstit të '''Islamit'''.<ref name="Seyyed Hossein">Seyyed Hossein Nasr. "Islam and Modern Science"</ref> [[Kurani]] dhe [[Islami]] lejojnë shumë interpretime kur bëhet fjalë për shkencën. Shkencëtarët e [[Epoka e Artë Islame|qytetërimit mysliman mesjetar]] (p.sh. [[Ibn el-Hejthem]]) kontribuan në zbulimet e reja të shkencës.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7810846.stm|title=The 'first true scientist'|date=4 janar 2009|via=news.bbc.co.uk|language=en}}</ref><ref name="Haq">[[Nomanul Haq|Haq, Syed]] (2009). "Science in Islam". Oxford Dictionary of the Middle Ages. {{ISSN|1703-7603}}. Retrieved 2014-10-22.</ref><ref>Robert Briffault (1928). ''The Making of Humanity'', pp.190-202. G. Allen & Unwin Ltd.</ref> Nga shekulli i tetë deri në shekullin e pesëmbëdhjetë, matematikanët dhe astronomët myslimanë e çuan më tej zhvillimin e pothuajse të gjitha fushave të matematikës.<ref name="Islam and Science">{{cite book|last1=Iqbal|first1=Muzaffar|title=Islam and Science|url=https://archive.org/details/islamscience0000iqba|date=2003|publisher=Ashgate|location=Aldershot, UK|language=en|isbn=978-0754608004|pages=[https://archive.org/details/islamscience0000iqba/page/140 140]–51}}</ref><ref>Egyptian Muslim geologist Zaghloul El-Naggar quoted in [http://discovermagazine.com/2007/jul/science-and-islam Science and Islam in Conflict]| Discover magazine| 06.21.2007| quote: "Modern Europe's industrial culture did not originate in Europe but in the Islamic universities of Andalusia and of the East. The principle of the experimental method was an offshoot of the Islamic concept and its explanation of the physical world, its phenomena, its forces and its secrets." From: Qutb, Sayyad, ''Milestones'', p. 111, https://archive.org/stream/SayyidQutb/Milestones%20Special%20Edition_djvu.txt</ref> Në të njëjtën kohë, janë ngritur shqetësime për mungesën e [[Shkrim-leximi shkencor|shkrim-leximit shkencor]] në pjesë të botës moderne myslimane.<ref name="Hoodbhoy-2006">{{cite journal|last1=Hoodbhoy|first1=Perez|title=Islam and Science – Unhappy Bedfellows|journal=Global Agenda|date=2006|language=en|pages=2–3|url=http://eacpe.org/content/uploads/2014/02/Islam-and-Science-unhappy-bedfellows.pdf|access-date=1 korrik 2015}}</ref> [[Skeda:Taqi al din.jpg|parapamje|Punoni në [[Observatori i Stambollit i Takiudinit|observatoriumi i Taqi al-Din]]]] Përveç kontributeve të myslimanëve në [[Matematika|matematikë]], [[Astronomia|astronomi]], [[Mjekësia|mjekësi]], [[Optika|optikë]], [[Kimia|kimi]] dhe [[Filozofia natyrore|filozofi natyrore]], disa kanë argumentuar një lidhje shumë të ndryshme midis fesë islame dhe disiplinës së shkencës. Disa shkrimtarë myslimanë kanë pohuar se Kurani ka bërë deklarata [[Profetësia|paraprake]] rreth fenomeneve shkencore që më vonë u konfirmuan nga kërkimet shkencore për shembull në lidhje me strukturën e [[embrioni]]t, [[Sistemi diellor|sistemin diellor]] dhe [[Kronologjia e universit|zhvillimin e universit]].<ref name="cook-2000-30">Cook, Michael, ''The Koran: A Very Short Introduction,'' Oxford University Press, (2000), p. 30</ref><ref>see also: Ruthven, Malise. ''A Fury For God''. London; New York: Granta (2002), p. 126.</ref> == Terminologjia == Shkenca shpesh përkufizohet si kërkimi i njohjes dhe të kuptuarit të botës natyrore dhe shoqërore duke ndjekur një metodologji sistematike të bazuar në prova.<ref>"What is science?", ScienceCouncil.Org</ref> Ai është një sistem përvetësimi i njohurive i bazuar në [[Empiricizmi|empirizëm]], eksperimentim dhe [[Natyralizmi në filozofi|natyralizëm]] metodologjik, si dhe në grupin e organizuar të njohurive që qeniet njerëzore kanë marrë nga një kërkim i tillë. Shkencëtarët pohojnë se hetimi shkencor duhet t'i përmbahet [[Metoda shkencore|metodës shkencore]], një proces për vlerësimin e njohurive empirike që shpjegon ngjarjet e [[Vëzhgimi|vëzhgueshme]] pa iu drejtuar nocioneve të [[E mbinatyrshmja|mbinatyrshme]]. Sipas [[Toby Huff]], nuk ka asnjë fjalë të vërtetë për shkencën në [[arabisht]] (gjuha e Islamit) siç përcaktohet zakonisht në anglisht dhe gjuhë të tjera. Në arabisht, "shkencë" mund të nënkuptojë thjesht forma të ndryshme të dijes.<ref name="The Rise of Early Modern Science: Islam, China and the West">{{cite book|last1=Huff|first1=Toby|title=Islam and Science|date=2007|publisher=M.E. Sharpe, Inc|location=Armonk, Ny|language=en|isbn=978-0-7656-8064-8|pages=26–36}}</ref> Kjo pikëpamje është kritikuar nga studiues të tjerë. Për shembull, sipas Muzaffar Iqbal, kuadri i kërkimit të Huff-it "bazohet në modelin sintetik të Robert Mertonit, i cili nuk kishte përdorur asnjë burim apo koncept islamik që kishte të bënte me teorinë e dijes ose organizimin shoqëror".<ref name="Islam and Science"/> Çdo degë e shkencës ka emrin e vet, por të gjitha degët e shkencës kanë një parashtesë të përbashkët, ilm. Për shembull, fizika përkthehet më fjalë për fjalë nga arabishtja si "shkenca e natyrës", علم الطبيعة ''‘ilm aṭ-ṭabī‘a''; aritmetika si "shkenca e llogarive" علم الحساب ''ilm al-hisab''.<ref name="wehr-searchable">https://giftsofknowledge.files.wordpress.com/2016/01/hans-wehr-searchable-pdf.pdf Searcheable PDF of the Hans Wehr Dictionary (if that doesn't work check https://archive.org/details/HansWehrEnglishArabicDctionarySearchableFormat/page/n607/mode/2up )</ref> Studimi fetar i Islamit (përmes [[Islamologjia|shkencave islame]] si [[Tefsiri|shpjegimi kuranor]], [[studimet e hadithit]], etj.) quhet العلم الديني "shkenca e fesë" (''al-ilm ad-dinniy''), duke përdorur të njëjtën fjalë për shkencën si "shkenca e natyrës".<ref name="wehr-searchable"/> Sipas fjalorit Hans Wehr të Arabishtes, ndërsa علم’ ''ilm'' përkufizohet si "dije, mësim" etj. Fjala për "shkencë" është forma e shumësit علوم’ ''ulūm''. (Kështu, për shembull, Fakulteti i Shkencave i Universitetit Egjiptian është fjalë për fjalë "Fakulteti i Shkencave ...")<ref name="wehr-searchable"/> == Historia == {{Shiko gjithashtu|Shkenca në mesjetën Islame|Kozmologjia në Islamin mesjetar|Astronomia në Islamin mesjetar|Matematika në Islamin mesjetar|Fizika në Islamin mesjetar|Mjekësia në Islamin mesjetar}} Një nga rrëfimet më të hershme të përdorimit të shkencës në botën islame është gjatë shekujve të tetë dhe të gjashtëmbëdhjetë, i njohur si [[Epoka e Artë Islame]].<ref name="Hassan-Decline"/> Njihet gjithashtu si "shkenca arabe" për shkak të shumicës së teksteve që janë përkthyer nga greqishtja në [[Gjuha arabe|arabisht]]. Lëvizja masive e përkthimit, që ndodhi në shekullin e nëntë, lejoi integrimin e shkencës në botën islame. Mësimet nga grekët tani u përkthyen dhe njohuritë e tyre shkencore tani u përcollën në botën arabe. Pavarësisht këtyre termave, jo të gjithë shkencëtarët gjatë kësaj periudhe ishin [[myslimanë]] ose [[arabë]], pasi kishte një numër shkencëtarësh të shquar jo-arabë (më së shumti [[Persët|persianë]]), si dhe disa shkencëtarë jomyslimanë, të cilët kontribuan në studimet shkencore në botën myslimane. Lëvizja masive e përkthimit në shekullin e nëntë lejoi integrimin e shkencës në botën islame. Një sërë studiuesish modernë si [[Fielding H. Garrison]], [[Sultan Bashir Mahmood]], [[Hossein Nasr]] e konsiderojnë shkencën moderne dhe metodën shkencore të jetë frymëzuar shumë nga shkencëtarët myslimanë të cilët prezantuan një qasje moderne [[Dëshmi empirike|empirike]], [[Eksperimenti|eksperimentale]] dhe [[Hulumtimi sasior|sasiore]] ndaj kërkimit shkencor. Disa përparime të bëra nga [[Astronomia në Islamin mesjetar|astronomët]], [[Gjeografia dhe hartografia në botën mesjetare islame|gjeografët]] dhe [[Matematika në Islamin mesjetar|matematikanët myslimanë]] mesjetarë u motivuan nga problemet e paraqitura në shkrimet e shenjta islame, të tilla si zhvillimi i [[Algjebra|algjebrës]] nga [[Muhamed ibn Musa el-Kuarizmi|el-Khuarizmi]] (rreth 780–850) për të zgjidhur [[E drejta e trashëgimisë në jurispudencën islame|ligjet e trashëgimisë islame]],<ref>{{Citation|last=Gandz|first=Solomon|year=1938|title=The Algebra of Inheritance: A Rehabilitation of Al-Khuwārizmī|journal=Osiris|language=en|volume=5|pages=319–91|doi=10.1086/368492|s2cid=143683763|postscript=.|issn=0369-7827}}</ref> dhe zhvillimet. në [[Astronomia|astronomi]], [[Gjeografia|gjeografi]], [[Gjeometria sferike|gjeometri sferike]] dhe [[Trigonometria sferike|trigonometri sferike]] për të përcaktuar drejtimin e [[Kibla|Kiblës]], [[kohët e namazeve]] dhe datat e [[Kalendari Islam|kalendarit islam]].<ref>{{Citation|last=Gingerich|first=Owen|date=prill 1986|url=http://faculty.kfupm.edu.sa/PHYS/alshukri/PHYS215/Islamic_astronomy.htm|title=Islamic astronomy|journal=[[Scientific American]]|language=en|volume=254|issue=10|page=74|access-date=2008-05-18|bibcode=1986SciAm.254d..74G|doi=10.1038/scientificamerican0486-74|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110101211150/http://faculty.kfupm.edu.sa/PHYS/alshukri/PHYS215/Islamic_astronomy.htm|archive-date=2011-01-01}}</ref> Këto studime të reja të matematikës dhe shkencës do të lejonin që bota islame të kalonte përpara pjesës tjetër të botës. Me këto frymëzime në punë, matematikanët dhe astronomët myslimanë kontribuan në mënyrë të konsiderueshme në zhvillimin pothuajse në çdo fushë të matematikës midis tetë dhe astronomëve. shekulli i pesëmbëdhjetë”.<ref>{{cite book|last1=Eisen|first1=Laderman|last2=Huff|first2=Toby|title=Science, Religion and Society, an Encyclopedia of History, Culture, and Controversy: Islam and Science|publisher=M.E. Sharpe Inc.|location=Armonk, New York|language=en}}</ref> Rritja e përdorimit të diseksionit në [[Mjekësia në Islamin mesjetar|mjekësinë islame]] gjatë shekujve 12 dhe 13 u ndikua nga shkrimet e [[Shkollat e teologjisë islame|teologut islam]], [[al-Gazali]], i cili inkurajoi studimin e anatomisë dhe përdorimin e diseksioneve si një metodë për të fituar njohuri për krijimin e Zotit.<ref name="Smith">{{citation|first=Emilie|last=Savage-Smith|author-link=Emilie Savage-Smith|title=Attitudes Toward Dissection in Medieval Islam|journal=Journal of the History of Medicine and Allied Sciences|language=en|year=1995|volume=50|issue=1|publisher=[[Oxford University Press]]|pages=67–110|doi=10.1093/jhmas/50.1.67|pmid=7876530}}</ref> Në përmbledhjen e [[hadith]]eve të [[Sahih Buhariu|Sahih Buhariut]] dhe [[Sahih Muslimi|Muslimit]] thuhet: "Nuk ka sëmundje që Zoti e ka krijuar, përveç se Ai ka krijuar edhe trajtimin e saj." (Buhariu 7-71:582). Kjo arriti kulmin në punën e [[Ibën Nefisi]]t (1213-1288), i cili zbuloi [[Qarkullimi pulmonar|qarkullimin pulmonar]] në 1242 dhe e përdori zbulimin e tij si dëshmi për doktrinën ortodokse islame të [[Ringjallja|ringjalljes]] trupore.<ref>{{Citation|last=Fancy|first=Nahyan A. G.|year=2006|title=Pulmonary Transit and Bodily Resurrection: The Interaction of Medicine, Philosophy and Religion in the Works of Ibn al-Nafīs (d. 1288)|journal=Electronic Theses and Dissertations|publisher=[[Universiteti i Notre Dame]]|language=en|url=http://etd.nd.edu/ETD-db/theses/available/etd-11292006-152615|pages=232–33|access-date=19 dhjetor 2022|archive-date=4 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404020329/http://etd.nd.edu/ETD-db/theses/available/etd-11292006-152615/|url-status=dead}}</ref> Ibën Nefisi gjithashtu përdori shkrimet e shenjta islame si justifikim për refuzimin e tij të [[Vera (pije alkoolike)|verës]] si [[vetë-mjekim]].<ref>{{Citation|last=Fancy|first=Nahyan A. G.|year=2006|title=Pulmonary Transit and Bodily Resurrection: The Interaction of Medicine, Philosophy and Religion in the Works of Ibn al-Nafīs (d. 1288)|journal=Electronic Theses and Dissertations|publisher=[[Universiteti i Notre Dame]]|language=en|url=http://etd.nd.edu/ETD-db/theses/available/etd-11292006-152615|pages=49–59, 232–33|access-date=19 dhjetor 2022|archive-date=4 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404020329/http://etd.nd.edu/ETD-db/theses/available/etd-11292006-152615/|url-status=dead}}</ref> Kritikat kundër [[Alkimia në botën mesjetare islame|alkimisë]] dhe [[Astrologjia në botën mesjetare islame|astrologjisë]] ishin gjithashtu të motivuara nga feja, pasi teologët ortodoksë islamikë i shihnin besimet e alkimistëve dhe astrologëve si bestytni.<ref>{{Citation|last=Saliba|first=George|author-link=George Saliba|year=1994|title=A History of Arabic Astronomy: Planetary Theories During the Golden Age of Islam|publisher=[[New York University Press]]|language=en|isbn=978-0-8147-8023-7|pages=60, 67–69}}</ref> [[Fahredin er-Razi]] (1149–1209), duke u marrë me konceptin e tij të fizikës dhe botës fizike në Matalib-in e tij, diskuton [[Kozmologjia në Islamin mesjetar|kozmologjinë islame]], kritikon [[Fizika aristoteliane|nocionin aristotelian]] të [[Modeli gjeocentrik|qendrës së Tokës]] brenda universit dhe "eksploron nocionin e ekzistenca e një multiversi në kontekstin e komentimit të tij”, bazuar në ajetin kuranor, “I gjithë lavdërimi i takon Zotit, Zotit të botëve”. Ai ngre pyetjen nëse termi "botë" në këtë varg i referohet "botëve të shumëfishta brenda këtij universi të vetëm ose kozmosit, ose shumë universeve të tjera ose një multiversi përtej këtij universi të njohur." Në bazë të këtij ajeti, ai argumenton se Zoti ka krijuar më shumë se "një mijë botë (''alfa alfi 'awalim'') përtej kësaj bote në mënyrë që secila prej atyre botëve të jetë më e madhe dhe më masive se kjo botë, si dhe të ketë të ngjashme e asaj që ka kjo botë."<ref name="Setia">{{citation|title=Fakhr Al-Din Al-Razi on Physics and the Nature of the Physical World: A Preliminary Survey|author=Adi Setia|journal=Islam & Science|language=en|volume=2|year=2004|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0QYQ/is_2_2/ai_n9532826/|archive-url=https://archive.today/20120710164222/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0QYQ/is_2_2/ai_n9532826/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|access-date=2010-03-02}}</ref> Mbështetja e [[Ali Kushçu]] (1403–1474) për [[Rrotullimi i Tokës|rrotullimin e Tokës]] dhe refuzimi i tij i kozmologjisë aristoteliane (e cila mbron një Tokë të palëvizshme) u motivua nga kundërshtimi fetar ndaj [[Aristoteli]]t nga teologët islamikë ortodoksë, si [[al-Ghazali]].<ref>{{Citation|last=Ragep|first=F. Jamil|date=2001a|title=Tusi and Copernicus: The Earth's Motion in Context|journal=Science in Context|volume=14|issue=1–2|pages=145–63|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|doi=10.1017/s0269889701000060|s2cid=145372613}}</ref><ref>F. Jamil Ragep (2001), "Freeing Astronomy from Philosophy: An Aspect of Islamic Influence on Science", ''Osiris'', 2nd Series, {{vol.|16}}, Science in Theistic Contexts: Cognitive Dimensions, {{pp.|49|64}}, 66–71.</ref> Sipas shumë historianëve, shkenca në qytetërimin mysliman lulëzoi gjatë [[Mesjeta|Mesjetës]], por filloi të bjerë në njëfarë kohe rreth shekujve 14<ref>Islam by Alnoor Dhanani in ''Science and Religion'', 2002, {{p.|88}}.</ref> deri në shekujt 16.<ref name="Hassan-Decline">[[Ahmad Y Hassan]], [http://www.history-science-technology.com/articles/articles%208.html Factors Behind the Decline of Islamic Science After the Sixteenth Century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402150434/http://www.history-science-technology.com/articles/articles%208.html |date=2 prill 2015 }}</ref> Të paktën disa studiues fajësojnë për këtë "ngritjen e një fraksioni klerik që ngriu të njëjtën shkencë dhe thau përparimin e saj".<ref name="IslamicTechnology">''Islamic Technology: An Illustrated History'' by Ahmad Y. al-Hassan and Donald Hill, Cambridge University Press, 1986, {{p.|282}}.</ref> Shembuj të konflikteve me interpretimet mbizotëruese të Islamit dhe shkencës - ose të paktën frytet e shkencës - përfshijnë më pas prishjen e observatorit të madh të [[Kostandinopojë]]s të [[Takiudin Mehmeti|Taqi al-Din]] në [[Galata]], "të krahasueshëm në pajisjet e tij teknike dhe personelin e tij të specializuar me atë të bashkëkohësit të tij të famshëm. , astronomi danez [[Tycho Brahe]]." Por ndërsa observatori i Brahe "hapi rrugën për një zhvillim të ri të madh të shkencës astronomike", ai i Taqi al-Din u shkatërrua nga një skuadër jeniçerësh, "me urdhër të sulltanit, me rekomandimin e kryemyftiut", diku pas vitit 1577 të e.s..<ref name="IslamicTechnology" /><ref>Aydin Sayili, The Observatory in Islam and its place in the General History of the Observatory (Ankara: 1960), {{pp.|289|ff}}.</ref> ==== Shkenca dhe praktika fetare ==== Historikisht janë aplikuar metoda shkencore për të gjetur zgjidhje për nevojat teknike të ritualeve fetare islame, që është një karakteristikë e Islamit që e dallon atë nga fetë e tjera. Këto konsiderata rituale përfshijnë një kalendar hënor, përcaktimin e kohërave të lutjes bazuar në pozicionin e diellit dhe një drejtim lutjeje të vendosur në një vend të caktuar. Metodat shkencore janë zbatuar edhe në ligjet islame që rregullojnë shpërndarjen e trashëgimisë dhe në artet dekorative islame. Disa nga këto probleme u trajtuan nga shkencëtarët mesjetarë të [[Bota Islame|botës islame]] dhe studiuesit e [[Sheriati|ligjit islam]]. Ndonëse këto dy grupe në përgjithësi përdornin metoda të ndryshme, ka pak prova për polemika serioze mes tyre për këto tema, me përjashtim të kritikave të bëra nga studiuesit fetarë ndaj metodave të astronomisë për shkak të lidhjes së saj me astrologjinë.<ref>{{cite encyclopedia|encyclopedia=Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences|volume=1|editor=I. Grattan-Guinness|publisher=JHU Press|year=2003|language=en|title=Mathematics applied to aspects of religious ritual in Islam|author=David A. King|url=https://books.google.com/books?id=2hDvzITtfdAC&pg=PA80|page=80|isbn=9780801873966}}</ref> === Laureatët myslimanë të Nobelit === Që nga viti 2018, tre shkencëtarë myslimanë kanë fituar një çmim Nobel për shkencën ([[Abdus Salam]] nga Pakistani në fizikë, [[Ahmed Zewail]] nga [[Egjipti]] dhe [[Aziz Sancar]] nga [[Turqia]] në Kimi). Sipas [[Mustafa Akyol]], mungesa relative e laureatëve myslimanë të Nobelit në shkenca për frymë mund t'i atribuohet interpretimeve më të fshehta të fesë sesa në epokën e artë të zbulimit dhe zhvillimit islam, kur shoqëria dhe intelektualët islamikë ishin më të hapur ndaj ideve të huaja.<ref>{{cite news|title=Why Muslims have only few Nobel Prizes|url=http://www.hurriyetdailynews.com/why-muslims-have-only-few-nobel-prizes.aspx?pageID=449&nID=52473&NewsCatID=411|access-date=21 tetor 2014|work=[[Hürriyet]]|date=14 gusht 2013|language=en}}</ref> [[Ahmed Zewail]] i cili fitoi [[Çmimi Nobel në Kimi|Çmimin Nobel në Kimi]] dhe njihet si babai i [[Femtokimia|femtokimisë]] tha se "Nuk ka asgjë themelore në Islam kundër shkencës."<ref>{{Cite web|title=Dr Ahmed Zewail "There is nothing fundamental in Islam against science."|language=en|url=https://rahyafteha.ir/en/1602/dr-ahmed-zewail-nothing-fundamental-islam-science/|access-date=19 dhjetor 2022|archive-date=18 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118101128/https://rahyafteha.ir/en/1602/dr-ahmed-zewail-nothing-fundamental-islam-science/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Islami dhe shkenca| ]] qpgenkkskwg02mmoprap61e2z4fmz55 Mesjeta e vonë 0 324300 2981925 2961448 2026-05-18T16:55:22Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981925 wikitext text/x-wiki '''Mesjeta e vonë''' ose '''periudha e mesjetës së vonë''' ishte periudha e [[Historia e Evropës|historisë evropiane]] që zgjati nga viti 1300 deri në vitin 1500 pas Krishtit. Mesjeta e vonë pasoi Mesjetën e Lartë dhe i parapriu fillimit të periudhës së hershme moderne (dhe në pjesën më të madhe të Evropës, [[Rilindja|Rilindjes]] ).<ref>Wallace K. Ferguson, ''Europe in transition, 1300-1520'' (1962) [[iarchive:europeintransiti00ferg|online]].</ref> == Përmbledhje == Rreth vitit 1300, shekujt e prosperitetit dhe rritjes në Evropë u ndalën. Një seri zi buke dhe [[Murtaja|murtajash]], duke përfshirë Urinë e Madhe të 1315-1317 dhe Vdekjen e Zezë, e reduktuan popullsinë në rreth gjysmën e asaj që kishte qenë përpara fatkeqësive. Së bashku me shpopullimin erdhën trazirat sociale dhe lufta endemike . [[Franca]] dhe [[Anglia]] përjetuan kryengritje të rënda fshatare, të tilla si Zhakeri dhe Revolta e Fshatarëve, si dhe mbi një shekull konflikti të ndërprerë, Lufta Njëqindvjeçare . Për t'i shtuar shumë problemeve të periudhës, uniteti i [[Kisha katolike|Kishës Katolike]] u shkatërrua përkohësisht nga skizma perëndimore . Së bashku, ato ngjarje quhen ndonjëherë Kriza e Mesjetës së Vonë .<ref>Norman Cantor, ''The Civilization of the Middle Ages'' (1994) p. 480.</ref> Me gjithë krizat, shekulli i 14-të ishte gjithashtu një kohë e përparimit të madh në arte dhe shkenca. Pas një interesi të ripërtërirë për tekstet e lashta [[Greqia e lashtë|greke]] dhe [[Roma e lashtë|romake]] që zunë rrënjë në Mesjetën e Lartë, filloi Rilindja Italiane . Përthithja e teksteve latine kishte filluar para Rilindjes së shekullit të 12-të përmes kontaktit me arabët gjatë [[Kryqëzatat|kryqëzatave]], por disponueshmëria e teksteve të rëndësishme greke u përshpejtua me pushtimin e Konstandinopojës nga [[Perandoria Osmane|turqit osmanë]], kur shumë studiues [[Perandoria Bizantine|bizantinë]] duhej të kërkonin strehim në Perëndimi, veçanërisht Italia.<ref>Cantor, p. 594.</ref> Duke qenë e kombinuar me këtë fluks idesh klasike ishte shpikja e shtypshkronjës, e cila lehtësoi përhapjen e fjalës së shtypur dhe të nxënit demokratizues. Këto dy gjëra më vonë do të çonin në [[Reformat protestante|Reformim]] . Nga fundi i periudhës filloi [[Zbulimet e medha gjeografike|Epoka e Zbulimeve]] . Zgjerimi i Perandorisë Osmane ndërpreu mundësitë tregtare me Lindjen. Evropianët u detyruan të kërkonin rrugë të reja tregtare, duke çuar në ekspeditën spanjolle nën [[Kristofor Kolombi|Christopher Columbus]] në [[Amerika|Amerikë]] në 1492 dhe udhëtimin e [[Vasco da Gama]] në Afrikë dhe Indi në 1498. Zbulimet e tyre forcuan ekonominë dhe fuqinë e kombeve evropiane. Ndryshimet e shkaktuara nga këto zhvillime kanë bërë që shumë studiues ta shohin këtë periudhë si fundin e [[Mesjeta|Mesjetës]] dhe fillimin e historisë moderne dhe të Evropës së hershme moderne . Megjithatë, ndarja është disi artificiale, pasi mësimi i lashtë nuk ka munguar kurrë krejtësisht në shoqërinë evropiane.  Si rezultat, pati një vazhdimësi zhvillimi midis [[Historia e lashtë|epokës së lashtë]] (përmes [[Antikiteti klasik|antikitetit klasik]] ) dhe epokës moderne .  Disa historianë, veçanërisht në Itali, preferojnë të mos flasin fare për Mesjetën e Vonë, por përkundrazi të shohin periudhën e lartë të mesjetës që kalon në Rilindje dhe në epokën moderne.  == Shih edhe == * [[Mesjeta]] * [[Arbëria në Mesjetë]] * [[Arbëria Venedikase|Arbëria e Venedikut]] == Literatura == * {{cite book|authors=Thomas A., Jr., Heiko A. Oberman, James D. Tracy (eds.)|title=Handbook of European History, 1400–1600: Late Middle Ages, Renaissance and Reformation|url=https://archive.org/details/handbookofeurope0001unse|publisher=E.J. Brill|location=Leiden, New York|year=1994|isbn=90-04-09762-7}} * {{cite book|first=Norman|last=Cantor|title=The Civilization of the Middle Ages|publisher=Harper Perennial|location=New York|year=1994|isbn=0-06-017033-6|url=https://archive.org/details/civilizationofmi00cant}} * Ferguson, Wallace K. ''Europe in transition, 1300-1520'' (1962) [https://archive.org/details/europeintransiti00ferg online]. * {{cite book|first=Denys|last=Hay|title=Europe in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|url=https://archive.org/details/europeinfourteen0000hayd|edition=2nd|publisher=Longman|location=London|year=1988|isbn=0-582-49179-7}} * {{cite book|first=C. Warren|last=Hollister|title=Medieval Europe: A Short History|edition=10th|publisher=McGraw-Hill Higher Education|year=2005|isbn=0-07-295515-5|url=http://highered.mcgraw-hill.com/sites/0072346574/}} * {{cite book|editor-first=George|editor-last=Holmes|author-link=George Holmes (professor)|title=The Oxford History of Medieval Europe|url=https://archive.org/details/oxfordhistoryofm0000unse_k1l0|edition=New|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2001|isbn=0-19-280133-3}} * {{cite book|first=Maurice|last=Keen|title=The Penguin History of Medieval Europe|url=https://archive.org/details/isbn_2740290878818|edition=New|publisher=Penguin Books|location=London|year=1991|isbn=0-14-013630-4}} * Koenigsberger, H.G. ''Medieval Europe 400 - 1500'' (1987) [https://www.amazon.com/dp/0582494036/ref=rdr_ext_tmb excerpt] * {{cite book|first=Jacques|last=Le Goff|title=The Birth of Europe: 400–1500|publisher=WileyBlackwell|year=2005|isbn=0-631-22888-8|url=https://archive.org/details/birthofeurope00lego}} * {{cite book|first1=Daniel|last1=Waley|first2=Peter|last2=Denley|title=Later Medieval Europe: 1250–1520|url=https://archive.org/details/latermedievaleur0000wale_q5w3|edition=3rd|publisher=Longman|location=London|year=2001|isbn=0-582-25831-6}} == Referime == [[Kategoria:Mesjeta]] 5xxq6352wxxy1yaywpcx67z0kcexfr1 Studimet pagane 0 325616 2981961 2974520 2026-05-18T17:31:45Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981961 wikitext text/x-wiki '''Studimet pagane''' janë fush; akademike multidisiplinare e përkushtuar ndaj studimit të [[Neopaganizmi|paganizmit modern]], një gamë e gjerë lëvizjesh fetare moderne, të cilat zakonisht ndikohen ose pretendojnë se rrjedhin nga besimet e ndryshme [[Paganizmi|pagane]] të Evropës paramoderne.<ref name="Carpenter 1996 40">[[Pagan studies#Car96|Carpenter 1996]]. p. 40.</ref><ref>[[Pagan studies#Lew04|Lewis 2004]]. p. 13.</ref> Studimet pagane përqafojnë një sërë qasjesh të ndryshme shkencore për studimin e feve të tilla, duke u mbështetur nga historia, [[sociologjia]], [[antropologjia]], [[arkeologjia]], [[folkloristika]], [[teologjia]] dhe studime të tjera fetare . == Sfondi == Studimet më të hershme akademike të paganizmit bashkëkohor u botuan midis viteve 1970 dhe 1980 nga studiues si Margot Adler, Marcello Truzzi dhe Tanya Luhrmann, megjithëse deri në vitet 1990 disiplina aktuale e studimeve pagane u zhvillua siç duhet, e nisur nga akademikë të tillë si Graham Harvey dhe Chas S. Clifton . Rritja e interesit akademik për paganizmin i është atribuar rritjes së dukshmërisë publike të lëvizjes së re fetare, pasi ajo filloi të ndërveprojë me lëvizjen ndërfetare dhe të mbajë festime të mëdha publike në vende të tilla si [[Stonehenge]]. Konferenca e parë akademike mbi këtë temë u mbajt në Universitetin e Newcastle upon Tyne, Anglia Veri-Lindore në 1993, e ndjekur tre vjet më vonë nga një konferencë më e madhe e organizuar nga Universiteti i Lancaster në Anglinë Veri-Perëndimore. Mbledhjet vjetore të Konferencës mbi Studimet Aktuale Pagane<ref>{{Cite web|title=Conference on Current Pagan Studies|url=http://paganconference.com/|access-date=2017-05-22|website=Conference on Current Pagan Studies|language=en-US|archive-date=31 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131115355/https://www.paganconference.com/|url-status=dead}}</ref> dhe Njësisë së Studimeve Pagane Bashkëkohore<ref>{{Cite web|title=Contemporary Pagan Studies Unit {{!}} PAPERS|url=https://papers.aarweb.org/content/contemporary-pagan-studies-unit|access-date=2017-05-22|website=papers.aarweb.org|language=en|archive-date=12 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412215344/https://papers.aarweb.org/content/contemporary-pagan-studies-unit|url-status=dead}}</ref> të Akademisë Amerikane të Fesë vazhdojnë të zhvillojnë studime në këtë fushë. Në vitin 2004, filloi botimi një revistë akademike e vlerësuar nga kolegët kushtuar disiplinës, ''The Pomegranate'' .<ref>{{Cite web|title=Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies|url=http://www.equinoxjournals.com/ojs/index.php/pom/index|access-date=2008-05-26|publisher=www.equinoxjournals.com|archive-date=12 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100312201930/http://www.equinoxjournals.com/ojs/index.php/pom/index|url-status=dead}}</ref> Shumë libra mbi këtë temë janë botuar nga një sërë kompanish të ndryshme botuese akademike, ndërsa AltaMira Press filloi botimin e Serisë së Studimeve Pagane.<ref>{{Cite web|title=Pagan Studies / AltaMira Press|url=http://www.csulb.edu/~wgriffin/paganstudies/|access-date=2008-05-26|publisher=www.csulb.edu|archive-date=13 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213132417/http://www.csulb.edu/~wgriffin/paganstudies/|url-status=dead}}</ref> Marrëdhënia midis studiuesve të studimeve pagane dhe komunitetit bashkëkohor pagan, të cilin ai studion, ka qenë ndonjëherë i tendosur, me disa praktikues që refuzojnë interpretimet akademike të besimeve të tyre. Në të njëjtën kohë, shumë akademikë të përfshirë në studimet pagane po praktikojnë vetë paganë, duke sjellë një këndvështrim të brendshëm në qasjet e tyre. Studiuesi i studimeve pagane Chas S. Clifton argumentoi se disiplina ishte zhvilluar si rezultat i rritjes së "njohjes akademike" të "lëvizjes në sy të publikut" të paganizmit bashkëkohor, duke iu referuar shfaqjes së përfshirjes pagane me grupet ndërfetare dhe përdorimit pagan të arkeologjisë. monumentet si "vende të shenjta", veçanërisht në Mbretërinë e Bashkuar. Clifton argumentoi gjithashtu se zhvillimi i studimeve pagane ishte i nevojshëm për të "paraqitur një ripërkufizim të guximshëm të termit "pagan" siç ka bërë Michael York ", diçka që Clifton mendoi se "na jep hapësirë për të rishqyrtuar nga këndvështrime të reja të gjitha manifestimet e feve të lashta pagane". ".<ref name="Clifton 2004 7–8">[[Pagan studies#Clif04|Clifton 2004]]. pp. 7&#x2013;8.</ref> === Origjina === Konferenca e parë akademike ndërkombëtare mbi temën e studimeve pagane u mbajt në Universitetin e Newcastle upon Tyne, Anglia Veri-Lindore në 1993. Ai ishte organizuar nga dy studiues britanikë të studimeve fetare, Harvey dhe Charlotte Hardman.<ref name="Clifton 2004 8">[[Pagan studies#Clif04|Clifton 2004]]. p. 8.</ref> Në prill 1996, një konferencë më e madhe që trajtonte paganizmin bashkëkohor u zhvillua në Ambleside në Lake District, organizuar nga Departamenti i Studimeve Fetare në Universitetin e Lancaster, Anglia Veri-Perëndimore. E titulluar "Feja e natyrës sot: paganizmi perëndimor, shamanizmi dhe ezoterizmi në vitet 1990", ajo çoi në botimin e një antologjie akademike, ''Nature Religion Today: Paganizmi në botën moderne'' .<ref name="Clifton 2004 8" /><ref name="Pearson 1998 1">[[Pagan studies#Pea98|Pearson, Roberts and Samuel 1998]]. p. 1.</ref> Në atë antologji, disa nga organizatorët e konferencës përshkruan qëllimet e saj origjinale, duke vënë në dukje se përmes saj ata "kërkuan të eksplorojnë risitë në praktikë dhe besimin që përbëjnë paganizmin bashkëkohor dhe që duket se janë pjesë e një përgjigjeje të përhapur kulturore ndaj kalbjes së fetë kryesore dhe për një vetëdije të ndjerë gjerësisht për krizën ekologjike."<ref name="Pearson 1998 1" /> Në të njëjtin vit filloi ''The Pomegranate'', e cila më vonë do të shndërrohej në një revistë akademike të rishikuar nga kolegët, e cila u shfaq për herë të parë në 2004.<ref name="Clifton 2004 5">[[Pagan studies#Clif04|Clifton 2004]]. p. 5.</ref> Një nga librat e lëshuar nga AltaMira ishte ''Hulumtimi i Paganizmave'', një antologji e redaktuar nga Jenny Blain, Douglas Ezzy dhe Harvey, në të cilën studiues të ndryshëm të studimeve pagane diskutuan përfshirjen e tyre me temën dhe kundërshtimin me të cilin janë përballur.<ref>[[Pagan studies#Bla04|Blain, Ezzy and Harvey 2004]].</ref> Ethan Doyle White vuri në dukje se ndërsa studimet pagane arritën vitin e njëzetë, ajo u vu nën "një presion në rritje për të shpjeguar veten, si për akademinë ashtu edhe për komunitetin pagan që studion". {{Sfn|Doyle White|2012}} [[Skeda:Margot-adler-2004.jpg|djathtas|parapamje| Margot Adler ''(foto në 2004)'' botoi një studim të hershëm sociologjik të paganizmit në Shtetet e Bashkuara.]] Në vitin 1979, sociologia amerikane, gazetarja dhe Wiccan Margot Adler botoi " ''Drawing Down the Moon"'', një studim sociologjik i lëvizjes pagane në të gjithë Shtetet e Bashkuara, duke mbuluar Wiccans, Druids, Adhuruesit e Perëndeshave, Heathens dhe Faeries Radikale. Në vitin 1999, sociologia amerikane Helen A. Berger e Universitetit West Chester botoi ''A Community of Witches'', një studim sociologjik i lëvizjes Wiccan dhe Pagan në Shtetet e Bashkuara verilindore.<ref>[[Pagan studies#Ber99|Berger 1999]].</ref> === Studimet fetare === Në vitin 2003, studiuesi britanik i studimeve fetare Michael York botoi ''Teologjinë Pagane: Paganizmi si një fe botërore'', në të cilën ai argumentoi se paganizmi bashkëkohor mund të shihej si pjesë e një "paganizmi" global shumë më të gjerë, i cili përfshinte një larmi të madhe animiste dhe politeiste. traditat fetare, duke përfshirë fetë indigjene .<ref>[[Pagan studies#Yor03|York 2003]].</ref> Në vitin 2005, ABC-CLIO botoi një antologji me titull ''Paganizmi modern në kulturat botërore'', e cila u redaktua nga studiuesi amerikan i studimeve fetare Michael F. Strmiska. === Historike === Ndër studiuesit e parë që studioi paganizmin bashkëkohor nga një këndvështrim historik ishte amerikani Wiccan Aidan Kelly, i cili kishte qenë një anëtar themelues i Urdhrit të Ri Ortodoks të Reformuar të Agimit të Artë dhe Besëlidhjes së Perëndeshës gjatë viteve 1970. Pasi kishte arritur disa kualifikime akademike, duke përfshirë edhe në fushën e studimeve fetare, në vitet 1970 ai filloi një studim të teksteve fetare të Gardnerian Wicca, për të vendosur një kronologji historike për traditën. Rezultatet e studimit të tij do të botoheshin vetëm në vitin 1991, si ''"Crafting the Art of Magic"'' . Kjo më vonë do të rishkruhej dhe do të ribotohej në 2007 si ''Shpikja e magjisë'' .<ref>[[Pagan studies#Kel07|Kelly 2007]].</ref> Historiani i shquar anglez Ronald Hutton i Universitetit të Bristolit më vonë ia kushtoi pjesën e fundit të librit të tij ''Fetë pagane të ishujve të lashtë Britanikë'' (1991) një shqyrtimi të feve pagane bashkëkohore që i morën këto fe parakristiane si një ndikim thelbësor. Ai e ndoqi këtë me disa studime të zakoneve popullore britanike, por në vitin 1999 u kthye në fushën e studimeve pagane kur botoi ''"Triumfi i Hënës: Një histori e magjisë moderne pagane'' ", studimi i parë akademik i historisë së Wiccan-it .<ref>[[Pagan studies#Hut99|Hutton 1999]].</ref> == Marrëdhëniet me komunitetin pagan == Marrëdhënia midis studiuesve të studimeve pagane dhe disa paganëve praktikues ka qenë ndonjëherë e tendosur. {{Sfn|Doyle White|2012}} Akademiku australian dhe paganja praktikuese Caroline Jane Tully argumentoi se si rezultat i disonancës njohëse, shumë paganë mund të reagojnë negativisht ndaj studimeve të reja në lidhje me shoqëritë historike para-kristiane, duke besuar se kjo është një kërcënim për strukturën e besimeve të tyre dhe " ndjenjën e identitetit”. Për më tepër, ajo argumentoi se disa nga ata paganë të pakënaqur u sulmuan kundër akademikëve si rezultat, veçanërisht në internet. {{Sfn|Tully|2011}} == Shih edhe == * [[Paganizmi]] * [[Feja etnike]] * [[Neopaganizmi]] * [[Kongresi Evropian i Feve Etnike]] == Literatura == * {{Cite book|last=Adler|first=Margot|url=https://archive.org/details/drawingdownmoonw00adle_2|title=Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess-Worshippers and Other Pagans in America ''(revised edition)''|publisher=Penguin|year=2006|isbn=978-0-14-303819-1|location=London|ref=Adl06|author-link=Margot Adler}} * {{Cite book|last=Berger|first=Helen|url=https://archive.org/details/communityofwitch00berg|title=A Community of Witches: Contemporary Neo-Paganism and Witchcraft in the United States|publisher=University of South Carolina Press|year=1999|isbn=978-1-57003-246-2|location=Columbia, South Carolina|ref=Ber99}} * {{Cite book|last=Berger|first=Helen|title=Teenage Witches: Magical Youth and the Search for the Self|last2=Ezzy|first2=Douglas|publisher=Rutgers International Press|year=2007|isbn=978-0813540207|location=New Brunswick, New Jersey and London|ref=Ber07}} * {{Cite book|last=Blain|first=Jenny|title=Nine Worlds of Seid-Magic: Ecstasy and Neo-Shamanism in Northern European Paganism|publisher=Routledge|year=2002|location=London and New York|ref=Bla02}} * {{Cite book|last=Blain|first=Jenny|title=Researching Paganisms|last2=Ezzy|first2=Douglas|last3=Harvey|first3=Graham|publisher=AltaMira|year=2004|isbn=978-0-7591-0522-5|location=Oxford and Lanham|ref=Bla04|editor-link3=Graham Harvey (religious studies scholar) (eds.)}} * {{Cite book|last=Blain|first=Jenny|title=Sacred Sites Contested Rites/Rights: Pagan Engagements with Archaeological Monuments|url=https://archive.org/details/sacredsitesconte0000blai|last2=Wallis|first2=Robert|publisher=Sussex Academic Press|year=2007|isbn=978-1-84519-130-6|location=Brighton and Portland|ref=Bla07}} * {{Cite book|last=Chuvin|first=Pierre|title=Chronique des Derniers Païns|publisher=Belles Lettres/Fayard|year=1990|isbn=978-2-251-38003-2|location=Paris|ref=Chu90|author-link=Pierre Chuvin}} * {{Cite book|last=Clifton|first=Chas S.|title=Her Hidden Children: The Rise of Wicca and Paganism in America|url=https://archive.org/details/herhiddenchildre0000clif|publisher=AltaMira|year=2006|isbn=978-0-7591-0202-6|location=Oxford and Lanham|ref=Cli06|author-link=Chas S. Clifton}} * {{Cite book|last=Cowan|first=Douglas E.|title=Cyberhenge: Modern Pagans on the Internet|url=https://archive.org/details/cyberhengemodern0000cowa|publisher=Routledge|year=2005|isbn=978-0-415-96911-6|location=London|ref=Cow05}} * {{Cite book|last=Gardell|first=Mattias|title=Gods of the Blood: The Pagan Revival and White Separatism|url=https://archive.org/details/godsofbloodpagan0000gard|publisher=Duke University Press|year=2003|isbn=978-0822330714|location=Durham, North Carolina|ref=Gar03|author-link=Mattias Gardell}} * {{Cite book|last=Hanegraaff|first=Wouter J.|title=New Age Religion and Western Culture: Esotericism in the Mirror of Secular Thought|url=https://archive.org/details/newagereligionwe0000hane_h3e9|publisher=Brill Academic Publishers|year=1996|isbn=90-04-10696-0|ref=Han96}} * {{Cite book|last=Harvey|first=Graham|title=Listening People, Speaking Earth: Contemporary Paganism ''(second edition)''|url=https://archive.org/details/listeningpeoples0000grah|publisher=Hurst & Company|year=2007|isbn=978-1-85065-272-4|location=London|ref=Har07|author-link=Graham Harvey (author)}} * {{Cite book|last=Hutton|first=Ronald|url=https://archive.org/details/triumphofmoonhis00hutt|title=The Triumph of the Moon: A History of Modern Pagan Witchcraft|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-820744-3|location=New York|ref=Hut99|author-link=Ronald Hutton}} * {{Cite book|last=Hutton|first=Ronald|title=Blood and Mistletoe: The History of the Druids in Britain|url=https://archive.org/details/bloodmistletoehi0000hutt|publisher=Yale University Press|year=2009|isbn=978-0-300-14485-7|location=New Haven, Connecticut|ref=Hut09|author-link=Ronald Hutton}} * {{Cite book|last=Greenwood|first=Susan|title=Magic, Witchcraft and the Otherworld: An Anthropology|publisher=Berg Publishers|year=2000|isbn=978-1-85973-450-6|ref=Gre00}} * {{Cite book|title=The New Generation Witches: Teenage Witchcraft in Contemporary Culture|url=https://archive.org/details/newgenerationwit0000unse|publisher=Ashgate|year=2007|isbn=978-0-7546-5784-2|editor-last=Johnston|editor-first=Hannah E.|location=Aldershot and Burlington|ref=Joh07|editor-last2=Aloi|editor-first2=Peg}} * {{Cite book|last=Jones|first=Prudence|title=A History of Pagan Europe|last2=Pennick|first2=Nigel|publisher=Routledge|year=1995|isbn=0-415-09136-5|location=London and New York|ref=Jon95}} * {{Cite book|last=Kelly|first=Aidan A.|title=Inventing Witchcraft: A Case Study in the Creation of a New Religion|publisher=Thoth Publications|year=2007|isbn=978-1-870450-58-4|location=Loughborough|ref=Kel07|author-link=Aidan Kelly}} * {{Cite book|last=Lewis|first=James R.|title=The Oxford Handbook of New Religious Movements|url=https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_m1q8|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=0-19-514986-6|location=London and New York|ref=Lew04|author-link=James R. Lewis (scholar)}} * {{Cite book|last=Magliocco|first=Sabina|title=Neo-pagan Sacred Art and Altars: Making Things Work|publisher=University Press of Mississippi|year=2002|isbn=978-1-57806-391-8|ref=Mag02|author-link=Sabina Magliocco}} * {{Cite book|last=Magliocco|first=Sabina|title=Witching Culture: Folklore and Neo-paganism in America|url=https://archive.org/details/witchingculturef0000magl|publisher=University of Pennsylvania Press|year=2004|isbn=978-0-8122-3803-7|location=Philadelphia|ref=Mag04|author-link=Sabina Magliocco}} * {{Cite book|last=Orion|first=Loretta|title=Never Again the Burning Times: Paganism Revisited|url=https://archive.org/details/neveragainburnin0000orio|publisher=Waveland Press|year=1995|isbn=978-0-88133-835-5|location=Long Grove, Illinois|ref=Ori95}} * {{Cite book|last=Pearson|first=Joanne|title=Wicca and the Christian Heritage: Ritual, Sex and Magic|publisher=Routledge|year=2007|location=Abingdon, Oxfordshire|ref=Pea07}} * {{Cite book|last=Salomonsen|first=Jone|title=Enchanted Feminism: The Reclaiming Witches of San Francisco|url=https://archive.org/details/enchantedfeminis0000salo|publisher=Routledge|year=2002|isbn=978-0-415-22393-5|location=London|ref=Sal02}} * {{Cite book|last=Wallis|first=Robert J.|title=Shamans/Neo-Shamans: Ecstasy, alternative archaeologies and contemporary Pagans|url=https://archive.org/details/shamansneoshaman0000wall|publisher=Routledge|year=2003|isbn=978-0-415-30203-6|location=London and New York|ref=Wal03}} * {{Cite book|last=Wise|first=Constance|title=Hidden Circles in the Web: Feminist Wicca, Occult Knowledge and Process Thought|publisher=AltaMira|year=2008|isbn=978-0-7591-1007-6|location=Oxford and Lanham|ref=Wis08}} * {{Cite book|last=York|first=Michael|title=Pagan Theology: Paganism as a World Religion|url=https://archive.org/details/pagantheologypag0000york|publisher=New York University Press|year=2003|isbn=978-0-8147-9702-0|location=New York|ref=Yor03|author-link=Michael York (religious studies scholar)}} == Referime == [[Kategoria:Studimet pagane]] 45yj60rqsive8spq92vs6snu4vrl5qn Diskutim:Loredana 1 325731 2982098 2958672 2026-05-19T00:39:14Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982098 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Loredana Zefi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Loredana]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982097 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211118005248/https://beta.musikwoche.de/details/441138 për lidhjen https://beta.musikwoche.de/details/441138. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 02:39 (CEST) qsno4b58cbjxb1sb8aqidta3t3jsamo Gërhitja 0 325801 2981953 2961732 2026-05-18T17:22:56Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981953 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition|image=Schnarchen 01.ogg|caption=|field=[[Otorhinolaryngology]], [[sleep medicine]]|symptoms=|complications=|onset=|duration=|types=|causes=|risks=|diagnosis=|prevention=|treatment=|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=}} '''Gërhitja''' është dridhja e strukturave të frymëmarrjes dhe tingulli që rezulton për shkak të pengimit të lëvizjes së ajrit gjatë [[Fryma|frymëmarrjes]] gjatë [[gjumi]]t. Tingulli mund të jetë i butë ose i lartë dhe i pakëndshëm. Gërhitja gjatë gjumit mund të jetë një shenjë, ose alarmi i parë, i [[Apnea obstruktive e gjumit|apneas obstruktive të gjumit]] (OSA). Hulumtimet sugjerojnë se gërhitja është një nga faktorët e [[Mungesa e gjumit|mungesës së gjumit]]. [[Skeda:Pig_snoring.ogg|parapamje|Gërhitja e derrit]] ==Shkaqet== Gërhitja është rezultat i relaksimit të [[Uvula|uvulës]] dhe [[Qiellza e butë|qiellzës së butë]].<ref>{{Cite book|title=100 Questions & Answers About Sleep And Sleep Disorders|url=https://archive.org/details/100questionsansw0000chok|last=Chokroverty|first=Sudhansu|name-list-style=vanc|publisher=Jones & Bartlett Learning|language=en|year=2007|isbn=978-0763741204|pages=[https://archive.org/details/100questionsansw0000chok/page/124 124]}}</ref> Këto inde mund të relaksohen mjaftueshëm për të bllokuar pjesërisht rrugët e frymëmarrjes, duke rezultuar në rrjedhje të parregullt të ajrit dhe dridhje.<ref name="mayo">{{cite web|url=http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/snoring/basics/causes/con-20031874|title=Snoring Causes|publisher=Mayo Clinic|website=Mayo Clinic|language=en|date=26 prill 2015|access-date=15 qershor 2016}}</ref> Gërhitja mund t'i atribuohet një ose më shumë nga sa vijon: *Predispozicion gjenetik, një pjesë e të cilave mund të ndërmjetësohet nga faktorë të tjerë të trashëgueshëm të stilit të jetesës, si indeksi i masës trupore, pirja e duhanit dhe konsumimi i alkoolit.<ref name=":0">{{cite journal|vauthors=Campos AI, García-Marín LM, Byrne EM, Martin NG, Cuéllar-Partida G, Rentería ME|title=Insights into the aetiology of snoring from observational and genetic investigations in the UK Biobank|journal=Nature Communications|language=en|volume=11|issue=1|pages=817|date=shkurt 2020|pmid=32060260|pmc=7021827|doi=10.1038/s41467-020-14625-1|bibcode=2020NatCo..11..817C}}</ref> *Dobësi në fyt, duke bërë që fyti të mbyllet gjatë gjumit.<ref name="unimaryland">{{cite web|url=http://umm.edu/health/medical/reports/articles/obstructive-sleep-apnea|title=Obstructive sleep apnea|date=19 shtator 2012|website=University of Maryland|publisher=University of Maryland Medical Center|language=en|access-date=15 qershor 2016}}</ref> *Nofulla e gabuar, shpesh e shkaktuar nga tensioni në muskuj.<ref name="mayo" /> *[[Obeziteti]] që ka bërë që [[Indi dhjamor|dhjami]] të mblidhet brenda dhe rreth fytit.<ref name=":0" /><ref name="unimaryland" /> *Obstruksioni i rrugës së hundës.<ref name="mayo" /> *[[Apnea obstruktive e gjumit]].<ref name="mayo" /> *[[Mungesa e gjumit]].<ref name="mayo" /> *Relaksues të tillë si alkooli ose barna të tjera që relaksojnë muskujt e fytit.<ref name="mayo" /><ref name=":0" /> *Gjumi në shpinë, i cili mund të rezultojë në rënien e gjuhës në pjesën e pasme të gojës.<ref name="mayo" /> *[[Frymëmarrja me gojë]].<ref name="dpjo">{{cite journal|title=Guidelines proposal for clinical recognition of mouth breathing children|last=Pacheco|first=Maria Christina Thome|date=korrik–gusht 2015|language=en|volume=20|issue=4|pages=39–44|journal=Dental Press Journal of Orthodontics|doi=10.1590/2176-9451.20.4.039-044.oar|pmid=26352843|pmc=4593528}}</ref> ==Mjekimi== Deri më tani, nuk ka një trajtim të caktuar që mund të ndalojë plotësisht gërhitjen. Pothuajse të gjitha trajtimet për gërhitjen sillen rreth zvogëlimit të shqetësimit në frymëmarrje duke pastruar bllokimin në kalimin e ajrit. Medikamentet zakonisht nuk janë të dobishme në trajtimin e simptomave të gërhitjes, megjithëse ato mund të ndihmojnë në kontrollin e disa prej shkaqeve themelore të tilla si bllokimi i hundës dhe reaksionet alergjike. Prandaj, mjekët shpesh rekomandojnë ndryshime në stilin e jetës si një trajtim i linjës së parë për të ndaluar gërhitjen.<ref>{{cite web|url=http://www.medical-reference.net/2013/09/how-to-stop-snoring-causes-remedies.html|publisher=Medical-Reference|title=How to Stop Snoring: Causes, Cures, and Remedies|language=en|access-date=26 shtator 2016}}</ref> Kjo është arsyeja pse gërhitësit këshillohen të humbin peshë (për të ndaluar dhjamin të shtypet në fyt), të ndalojnë duhanin (duhani dobëson dhe bllokon fytin), të shmangin alkoolin dhe ilaçet qetësuese para gjumit (ato relaksojnë muskujt e fytit dhe të gjuhës, të cilat në ktheni ngushtoni rrugët e frymëmarrjes)<ref>{{cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072458/|publisher=U.S. National Library of Medicine — Pubmed Health|title=Obstructive sleep apnea: Overview|language=en|access-date=26 shtator 2016}}</ref> dhe flini në anën e tyre (për të parandaluar që gjuha të bllokojë fytin). Një numër opsionesh të tjera trajtimi përdoren gjithashtu për të ndaluar gërhitjen. Këto ndryshojnë nga ndihmat pa recetë të tilla si spraj për hundë, shirita për hundë ose kapëse hundësh, sprej lubrifikues, pajisje orale dhe veshje dhe jastëkë "kundër gërhitës", deri te aktivitete të pazakonta si të luajturit me didgeridoo.[18] Shumë trajtime të gërhitës pa recetë, të tilla si unazat e ndalimit të gërhitjes ose shiritat stimulues elektrikë të veshur nga kyçi i dorës, nuk kanë prova shkencore për të mbështetur pretendimet e tyre. ===Ushtrimi i gjuhës=== Terapia miofunksionale, e cila përfshin ushtrime orofaringeale dhe gjuhësore, redukton gërhitjen tek të rriturit bazuar në pyetësorët subjektivë dhe studimet objektive të gjumit. Intensiteti i gërhitjes u reduktua me 51%.<ref name="CamachoGuilleminault2017">{{cite journal|last1=Camacho|first1=Macario|last2=Guilleminault|first2=Christian|last3=Wei|first3=Justin M.|last4=Song|first4=Sungjin A.|last5=Noller|first5=Michael W.|last6=Reckley|first6=Lauren K.|last7=Fernandez-Salvador|first7=Camilo|last8=Zaghi|first8=Soroush|title=Oropharyngeal and tongue exercises (myofunctional therapy) for snoring: a systematic review and meta-analysis|journal=European Archives of Oto-Rhino-Laryngology|language=en|volume=275|issue=4|year=2017|pages=849–855|issn=0937-4477|doi=10.1007/s00405-017-4848-5|pmid=29275425|s2cid=3679407}}</ref> ===Jastëkë ortopedikë=== Jastëkët ortopedikë janë opsioni më pak ndërhyrës për reduktimin e gërhitjes. Këta jastëkë janë krijuar për të mbështetur kokën dhe qafën në një mënyrë që siguron që nofulla të qëndrojë e hapur dhe pak përpara. Kjo ndihmon në mbajtjen e rrugëve të frymëmarrjes të pakufizuara sa më shumë që të jetë e mundur dhe nga ana tjetër çon në një reduktim të vogël të gërhitjes. == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Çrregullime të gjumit]] mqmf7v1c0aov249pifp7wph7kmqw6zw Lumi i Rahovicës 0 326184 2982109 2961793 2026-05-19T01:40:17Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982109 wikitext text/x-wiki '''Lumi i Rahovicës''' [[Uadja|është një lumë]] që ndodhet në [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]],[[Serbia|Serbi]] .<ref name="gn855903">[{{Geonameslink|gnid=855903|name=oraovicka%20reka}} Oraovička Reka] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-09-07; database download sa 2017-01-07</ref> Lumi ka marrë emrin sipas fshatit nëpër të cilin rrjedh [[Rahovica (Preshevë)|Rahovicë]] që ndodhet në pjesën jugore të vendit, 290 km në jug të [[Beogradi|Beogradit,]] kryeqytetit të vendit. Lumi i Rahovicës buron në [[Liqeni i Rahovicës]] dhe është pjesë e [[Pellgu|pellgut ujëmbledhës]] të [[Lumi i Danubit|lumit Danub]] . Në këtë zonë mbizotëron klima hemiborale.<ref name="koppen">{{Cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 janar 2016|lang=en|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> Temperatura mesatare është 13 [[Temperatura|°C]]. Muaji më i nxehtë është korriku, më 26&nbsp;[[Temperatura|°C]], ndërsa dhjetori është muaji më i ftohtë, me −2&nbsp;°C.<ref name="nasa">{{Cite web|title=NASA Earth Observations Data Set Index|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|access-date=30 janar 2016|publisher=NASA|lang=en|archive-date=28 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|url-status=dead}}</ref> Reshjet mesatare sillen rreth 887 milimetra në vit. Muaji me më së shumti reshje është maji me 114 milimetra shi dhe muaji më i thati është gushti me 23 milimetra.<ref name="nasarain">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|access-date=30 janar 2016|publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|lang=en|archive-date=11 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Rahovica (Preshevë)|Rahovica]] * [[Ilixha e Rahovicës]] * [[Lugina e Preshevës]] == Referime == [[Kategoria:Lumenj në Serbi]] [[Kategoria:Gjeografia e Preshevës]] komb57ktvdsg7kcxu9tvvi25vabt08h Diskutim:Lumi i Rahovicës 1 326550 2982110 2522188 2026-05-19T01:40:18Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982110 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Rahovicës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2522187 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shkurt 2023 12:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Rahovicës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982109 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 03:40 (CEST) egp1q4qyg602dnr4j92czw01o1phehn Alomorfi 0 327718 2981974 2961987 2026-05-18T17:41:58Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981974 wikitext text/x-wiki Në [[Gjuhësia|gjuhësi]], një '''alomorf''' është një formë fonetike e ndryshme e një [[Morfema|morfeme]], ose një njësi kuptimore që ndryshon në tingull dhe drejtshkrimin pa e ndryshuar kuptimin.<ref name=":02">{{Cite book|last=TARNI|first=PRASAD|url=https://books.google.com/books?id=J7eoDwAAQBAJ&q=allomorph+is+a+variant+phonological+form+of+a+morpheme%2C+that+is%2C+when+a+unit+of+meaning+varies+in+sound+without+changing+the+meaning&pg=PA69|title=A COURSE IN LINGUISTICS, THIRD EDITION|date=2019-07-01|publisher=PHI Learning Pvt. Ltd.|isbn=978-93-88028-96-7|language=en}}</ref> Termi ''alomorf'' përshkruan realizimin e variacioneve fonologjike për një morfemë specifike. Format e ndryshme që një morfemë mund të marrë rregullohen nga rregulla morfofonemike. Këto rregulla fonologjike përcaktojnë se çfarë forme fonetike ose shqiptim specifik do të marrë një morfemë bazuar në kontekstin fonologjik ose morfologjik, në të cilin ato shfaqen.<ref name=":1">{{Cite book|last=Fromkin|first=Victoria|title=An Introduction to Language|url=https://archive.org/details/introductiontola0000from_b4i4|last2=Rodman|first2=Robert|last3=Hyams|first3=Nina|publisher=Cengage Learning|year=2018|isbn=9781337559577|edition=11th|pages=[https://archive.org/details/introductiontola0000from_b4i4/page/218 218]–220|language=en}}</ref> == Në anglisht == [[Gjuha angleze|Anglishtja]] ka disa morfema që ndryshojnë në tingull, por jo në kuptim, të tilla si morfemat e kohës së shkuar, morfemat e shumësit dhe morfemat negative. === Alomorfe të kohës së shkuar === Për shembull, një morfemë e kohës së shkuar angleze është ''-ed'', e cila shfaqet në disa alomorfe në varësi të mjedisit të saj fonologjik duke asimiluar zërimin e segmentit të mëparshëm ose futjen e një [[Schwa|schwa-je]] pas një ndalese alveolare. === Shumësi alomorfe === Morfema e shumësit për emrat e rregullt në anglisht zakonisht realizohet duke shtuar një ''s'' ose ''es'' në fund të emrit. Sidoqoftë, morfema e shumësit në fakt ka tre alomorfe të ndryshme: [s], [z] dhe [əz]. === Alomorfe negative === Në anglisht, parashtesa privative ''in'' ka tri alomorfe: [ɪn], [ɪŋ] dhe [ɪm]. Forma fonetike që përdor morfema mohuese /ɪn/ përcaktohet nga rregullat morfologjike.<ref>{{Cite journal|last=Moravcsik|first=Edith|date=2019-11-11|title=Accounting for Variation in Language|url=https://www.degruyter.com/view/journals/opli/5/1/article-p369.xml|journal=Open Linguistics|language=en|volume=5|issue=1|pages=369–382|doi=10.1515/opli-2019-0020|doi-access=free}}</ref> == Alomorfia e stemit == Alomorfia mund të ekzistojë gjithashtu në stem ose [[Rrënja e fjalës|rrënjë]], si në [[Gjuha sanskrite|sanskritishten klasike]]: {| class="wikitable" |+'''Vāk''' (zë) ! !'''Njëjës''' !'''Shumës''' |- ![[Rasa emërore|Emërore]] |{{IPA|/vaːk/}} |{{IPA|/vaːt͡ʃ-as/}} |- ![[Rasa gjinore|Gjinore]] |{{IPA|/vaːt͡ʃ-as/}} |{{IPA|/vaːt͡ʃ-aːm/}} |- ![[Rasa instrumentale|Instrumentale]] |{{IPA|/vaːt͡ʃ-aː/}} |{{IPA|/vaːɡ-bʱis/}} |- ![[Rasa vendore|Vendore]] |{{IPA|/vaːt͡ʃ-i/}} |{{IPA|/vaːk-ʂi/}} |} Janë tre alomorfe të kërcellit, {{IPA|/vaːk/}}, {{IPA|/vaːt͡ʃ/}} dhe {{IPA|/vaːɡ/}}, të cilat kushtëzohen nga prapashtesat e veçanta të shënjimit të rasave. == Shiko edhe == * [[Alofoni]] * [[Supletivizmi]] == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Morfologji]] [[Kategoria:Terminologji gjuhësore]] [[Kategoria:Morfema]] 9cx0wbg0byr5zyv3mfwzykolr6isam7 Mali i Zi Demokratik 0 329765 2982125 2978117 2026-05-19T02:40:46Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982125 wikitext text/x-wiki {{Infobox partia politike | name = Mali i Zi Demokratik | native_name = Demokratska Crna Gora<br/>Демократска Црна Гора | logo = | colorcode = #E21A22 | leader = [[Aleksa Beçiq]] | foundation = 19 prill 2015 | split = [[Partia Popullore Socialiste e Malit të Zi]] | headquarters = [[Podgorica]] | ideology = Liberalizmi konservator<br/>[[Populizmi]]<br/>[[Evropianizmi|Pro-evropianizmi]] | position = [[Politika Qendrore|Qendër]] deri në [[Politika e qendrës së djathtë|qendër e djathtë]] | national = Guximi llogaritet! | european = [[Partia Popullore Evropiane]] <small>(APKE)</small> | colours = E kuqe, portokalli | seats1_title = [[Kuvendi i Malit të Zi]] | seats1 = {{Composition bar|7|81|{{party color|Democratic Montenegro}}}} | website = {{URL|demokrate.me}} }} '''Mali i Zi Demokratik''' ([[Gjuha malazeze|malazisht]]: ''Demokratska Crna Gora'', [[Alfabeti cirilik|cirilik]]: ''Демократска Црна Гора''), i njohur edhe si '''Demokratët''' (''Demokrate''), është një parti politike në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Partia ka orientim liberal-konservator, qendror, populist dhe pro-evropian. Themeluesi dhe kryetari i saj është [[Aleksa Beçiq]], ish-kryetar i [[Kuvendi i Malit të Zi|Parlamentit të Malit të Zi]] dhe zëvendëskryeministër i Malit të Zi. Partia u themelua në vitin 2015 pas ndarjes së një grupi nga [[Partia Popullore Socialiste e Malit të Zi]]. Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2023, Demokratët u bënë pjesë e qeverisë së drejtuar nga [[Milojko Spajiq]]. == Historia == Mali i Zi Demokratik u formua në vitin 2015, pas largimit të Aleksa Beçiqit dhe një grupi përkrahësish nga Partia Popullore Socialiste e Malit të Zi. Në fillim, partia përfaqësohej në parlament me dy deputetë.<ref>{{cite web |title=Bečić predstavio "Demokratsku Crnu Goru" |url=https://rtcg.me/vijesti/politika/90065/becic-predstavio-demokratsku-crnu-goru.html |website=RTCG |language=sr}}</ref><ref>{{cite web |title=Bečić izabran za predsjednika Demokratske Crne Gore |url=https://www.portalanalitika.me/clanak/188998--becic-izabran-za-predsjednika-demokratske-crne-gore |website=Portal Analitika |language=sr}}</ref> Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2016, Demokratët fituan 8 vende në parlament dhe u pozicionuan në opozitë. Pas këtyre zgjedhjeve, një pjesë e opozitës bojkotoi punimet e parlamentit, duke kundërshtuar rrethanat në të cilat ishin zhvilluar zgjedhjet.<ref>{{cite web |title=Novi izbori kao uslov opozicije za povratak u Parlament |url=https://www.slobodnaevropa.org/a/crna-gora-opozicija-parlament/28148383.html |website=Radio Slobodna Evropa |date=30 nëntor 2016 |language=sr }}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2018, Demokratët mbështetën kandidaturën e pavarur të Mladen Bojaniqit në zgjedhjet presidenciale. Bojaniq doli i dyti në raundin e parë, pas Milo Gjukanoviqit. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2020, partia mori pjesë në koalicionin ''Paqja është kombi ynë'' (''Mir je naša nacija''). Pas zgjedhjeve, tre listat opozitare siguruan shumicën parlamentare dhe i dhanë fund periudhës së gjatë të qeverisjes së [[Partia Demokratike e Socialistëve|Partisë Demokratike të Socialistëve]]. Më 2020, Aleksa Beçiq u zgjodh kryetar i Parlamentit të Malit të Zi.<ref>{{cite web |title=Objavili dokument: Poslanici tri koalicije podržali Krivokapića za mandatara |url=https://www.vijesti.me/vijesti/politika/471693/objavili-dokument-poslanici-tri-koalicije-podrzali-krivokapica-za-mandatara |website=Vijesti |date=23 shtator 2020 |language=sr}}</ref> Në zgjedhjet presidenciale të vitit 2023, Aleksa Beçiq ishte kandidat i Demokratëve dhe mori 11,10% të votave në raundin e parë. Në zgjedhjet parlamentare të po atij viti, Demokratët morën pjesë në koalicionin ''Guximi llogaritet!'' (''Hrabro se broji!'') së bashku me [[Lëvizja qytetare URA|URA-në]]. Koalicioni fitoi 11 mandate, ndërsa Demokratët siguruan 7 vende në parlament. Pas formimit të qeverisë së Milojko Spajiqit, Demokratët u bënë pjesë e koalicionit qeverisës.<ref>{{cite web |title=Montenegro Parliament June 2023 Election Results |url=https://data.ipu.org/parliament/ME/ME-LC01/election/ME-LC01-E20230611/ |website=IPU Parline |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Deputy Prime Ministers of Montenegro |url=https://www.gov.me/en/deputy-prime-minister |website=Qeveria e Malit të Zi |language=en}}</ref> == Rezultatet zgjedhore == === Zgjedhjet parlamentare === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Zgjedhjet ! Udhëheqësi ! Vota ! % ! Vende ! +/– ! Aleanca ! Qeveria |- | 2016 | rowspan="3" | Aleksa Beçiq | 38.327 | 10,01 | 8 / 81 | — | — | style="background:#FFB6B6;" | Opozitë |- | 2020 | 51.298 | 12,53 | 9 / 81 | {{increase}} 1 | Paqja është kombi ynë | style="background:#FFF2B2;" | Mbështetje 2020–2022<br/>Opozitë 2022–2023 |- | 2023 | 37.730 | 12,48 | 7 / 81 | {{decrease}} 2 | Guximi llogaritet! | style="background:#90EE90;" | Qeveri |} === Zgjedhjet presidenciale === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Zgjedhjet ! Kandidati ! Vota ! % ! Rezultati |- | 2018 | Mladen Bojaniq | 111.711 | 33,40 | Nuk u zgjodh |- | 2023 | Aleksa Beçiq | 37.563 | 11,10 | Nuk u zgjodh |} == Pozicione të mbajtura == {| class="wikitable" ! Funksioni ! Përfaqësuesi ! Periudha |- | Kryetar i Parlamentit të Malit të Zi | Aleksa Beçiq | 2020–2022 |- | Zëvendëskryeministër i Malit të Zi | Aleksa Beçiq | 2023– |} == Shih edhe == * [[Politika në Mal të Zi]] * [[Kuvendi i Malit të Zi]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Parti politike në Mal të Zi]] 4dvle9p6ur8wbq2wz62vnwoi2wqntya Kultivimi dhe kujdesi i bonsait 0 330711 2981945 2962335 2026-05-18T17:10:46Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981945 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Trident_Maple_bonsai_202,_October_10,_2008.jpg|djathtas|parapamje|312x312px| Një bonsai Trident Maple nga Muzeu Kombëtar i Bonsait dhe Penjing në Arboretumin Kombëtar të Shteteve të Bashkuara.]] '''Kultivimi dhe kujdesi i bonsait''' përfshin kultivimin afatgjatë të pemëve të vogla të cilat kultivohenpse rriten në mbajtëse ose vazo të vogla, të cilat quhen ''bonsai'' në traditën japoneze.Kultivimi i kësaj bime në japoni konsiderohet edhe si një formë arti mëvete. Kultivime të ngjashme ekzistojnë edhe në forma dhe kultura të tjera, ku përfshihet ''saikei'' (japonisht), ''penjing'' (kinezisht) dhe <nowiki><i id="mwDw">hòn non bộ</i></nowiki> (vietnameze). Pemët janë të vështira për t'u kultivuar në mbajtëse sepse kufizojnë rritjen e rrënjëve të bimës, marrjen e ushqimit dhe burimet për transpirim (kryesisht lagështinë e tokës). Përveç kufizimeve rrënjësore të mbajtësve, trungjet, degët dhe gjethja e bonsait janë formuar dhe manipuluar gjerësisht për të përmbushur vetëm qëllime estetike .Për mbrojtjen, shëndetin dhe energjinë e pemës janë përdorur mjete dhe teknika të specializuara. Me kalimin e kohës, manipulimi artistik i pemëve të vogla në kontejnerë ose vazo ka çuar në një sërë qasjesh kultivimi dhe kujdesi që përmbushin me sukses kërkesat praktike dhe artistike të bonsait dhe traditave të ngjashme të këtij arti.<ref name="the_art_of_bonsai">{{Cite book|last=Adams, Peter D.|title=The Art of Bonsai|url=https://archive.org/details/artofbonsai0000adam_k5b1|publisher=Ward Lock Ltd.|year=1981|isbn=978-0-7063-7116-1|pages=[https://archive.org/details/artofbonsai0000adam_k5b1/page/70 71]–74|language=en}}</ref> Termi ''bonsai'' përdoret përgjithësisht në anglisht si një term ombrellë për të gjitha pemët miniaturë në kontejnerë ose vazo.Në këtë artikull, ''bonsai'' duhet të kuptohet si çdo pemë e rritur në kontejnerë ose vazo që stilohet ose formësohet rregullisht.Kjo kulturë tashmë nuk kultivohet vetëm në Japoni por edhe ne vende te tjera.<ref name="owen">{{Cite book|last=Owen, Gordon|url=https://archive.org/details/bonsaiidentifier0000owen/page/11|title=The Bonsai Identifier|publisher=Quintet Publishing Ltd.|year=1990|isbn=0-88665-833-0|page=[https://archive.org/details/bonsaiidentifier0000owen/page/11 11]|language=en}}</ref> Bonsai mund të krijohet pothuajse nga çdo specie drunore [[Bimët shumëvjeçare|shumëvjeçare]] ose shkurre të cilat prodhojnë degë të vërteta dhe qëndron e vogël nëpërmjet mbylljes së vazove me krasitje të kurorës dhe rrënjëve. Disa lloje janë të njohura si material bonsai sepse ato kanë karakteristika, të tilla si gjethe ose gjilpëra të vogla, që i bëjnë ato të përshtatshme për shtrirjen kompakte vizuale të bonsait. Teknikat e kultivimit të bonsait janë të ndryshme nga teknikat e tjera të kultivimit të pemëve duke lejuar që pemët e pjekura (megjithëse në miniaturë) të rriten në kontejnerë të vegjël, të mbijetojnë me struktura rrënjësh dhe tendash jashtëzakonisht të kufizuara dhe të mbështesin manipulime gjithëpërfshirëse dhe të përsëritura të stilimit. == Referime == 2qu5go4q1z3x02co0xottx6vz86zqs7 Kultura e Pakistanit 0 331413 2981939 2962397 2026-05-18T17:06:31Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981939 wikitext text/x-wiki [[Skeda:W-P-AD20070217-16h21m13s-e.jpg|djathtas|parapamje|[[Arti i kamionit në Pakistan|Arti i kamionit]] është një tipar dallues i kulturës pakistaneze.]] '''Kultura e Pakistanit''' ([[Gjuha urdu|Urdu]]: پاکستانی ثقافت ''Pākistāni S̱aqāfat'') bazohet në matricën kulturore [[Kultura indo-persiane|indo-persiane]] që përbën një dërrasë themeli të identitetit mysliman të Azisë Jugore.<ref name="plank1">{{cite web|title=India-Pakistan Relations|url=https://books.google.com/books?id=8D6uu0sPTUoC&dq=Indo-Persian+pakistan&pg=PA197|publisher=Promilla & Company, Publishers|language=en|date=2005|page=196|author=P. M. Kamath}}</ref> Rajoni ka formuar një njësi të veçantë kulturore brenda kompleksit kryesor kulturor të [[Azia Jugore|Azisë Jugore]], [[Lindja e Mesme|Lindjes së Mesme]] dhe [[Azia Qendrore|Azisë Qendrore]].<ref name="Srinivasan2007">{{citation|last=Neelis|first=Jason|title=On the Cusp of an Era: Art in the Pre-Kuṣāṇa World|pages=55–94|year=2007|editor=Srinivasan, Doris|chapter=Passages to India: Śaka and Kuṣāṇa migrations in historical contexts|chapter-url=https://books.google.com/books?id=dCz8NczNbcMC&pg=PA55|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-90-04-15451-3}}</ref><ref name="Marshall2013">{{citation|last=Marshall|first=John|title=A Guide to Taxila|url=https://books.google.com/books?id=JEMbH2aDO0UC&pg=PA1|pages=1–|year=2013|orig-date=1960|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-1-107-61544-1}}</ref> Ka dallime në kulturë midis grupeve të ndryshme etnike në çështje të tilla si veshja, ushqimi dhe feja, veçanërisht kur zakonet para-islame ndryshojnë nga praktikat islame. Ekzistenca e Pakistanit si një [[Shteti islamik|shtet islamik]] që nga viti [[Kushtetuta e Pakistanit të vitit 1956|1956]] ka çuar në injektimin në shkallë të gjerë të Islamit në shumicën e aspekteve të kulturës dhe jetës së përditshme pakistaneze, gjë që ka ndikuar rrjedhimisht në vlerat historike dhe traditat e [[Islami në Pakistan|popullsisë me shumicë myslimane]]. Martesat dhe ngjarjet e tjera të mëdha ndikohen ndjeshëm nga dallimet rajonale në kulturë, por në përgjithësi ndjekin [[Fikh|jurisprudencën islame]] aty ku kërkohet. Shoqëria civile në Pakistan është kryesisht hierarkike, duke theksuar [[Etika në Pakistan|etikën kulturore lokale]] dhe vlerat tradicionale islame që rregullojnë jetën personale dhe politike. Njësia bazë e familjes është [[familja e zgjeruar]],<ref name="nuclear2">{{cite web|title=Pakistan- Language, Religion, Culture, Customs and Etiquette|url=http://www.kwintessential.co.uk/resources/global-etiquette/pakistan.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323000308/http://www.kwintessential.co.uk/resources/global-etiquette/pakistan.html|archive-date=23 mars 2009|access-date=17 mars 2009|publisher=Kwint Essential|language=en}}</ref> edhe pse për arsye socio-ekonomike ka pasur një tendencë në rritje drejt [[Familja bërthamë|familjeve bërthamë]].<ref>{{cite journal|author=Anwar Alam|year=2008|title=Factors and Consequences of Nuclearization of Family at Hayatabad Phase-II, Peshawar|url=http://www.aup.edu.pk/sj_pdf/FACTORS%20AND%20CONSEQUENCES%20OF%20NUCLEARIZATION.pdf|journal=Sarhad J. Agric.|volume=24|language=en|issue=3|access-date=21 prill 2012|archive-date=11 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211512/http://www.aup.edu.pk/sj_pdf/FACTORS%20AND%20CONSEQUENCES%20OF%20NUCLEARIZATION.pdf|url-status=dead}}</ref> Veshja tradicionale për burrat dhe gratë është ''[[shalwar kameez]]''; pantallonat, [[Xhins-i|xhinset]] dhe këmisha janë gjithashtu të njohura te meshkujt.<ref name="taxila" /> Në dekadat e fundit, klasa e mesme është rritur në rreth 35 milionë dhe klasa e lartë dhe e mesme në rreth 17 milionë, dhe pushteti po zhvendoset nga pronarët e tokave rurale në elitat e urbanizuara.<ref>{{cite web|author=Husain|first=Irfan|date=17 prill 2010|title=The rise of Mehran man|url=http://archives.dawn.com/archives/19124|archive-url=https://web.archive.org/web/20101125011513/http://news.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/the-newspaper/columnists/irfan-husain-the-rise-of-mehran-man-740|archive-date=25 nëntor 2010|access-date=25 korrik 2010|website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]|language=en}}</ref> Festat pakistaneze, duke përfshirë [[Fitër Bajrami]], [[Kurban Bajrami]], [[Ramazani]], [[Krishtlindjet]], [[Pashkët]], [[Holi]] dhe [[Diwali]], janë kryesisht me prejardhje fetare.<ref name="nuclear2" /> ==Letërsia== {{Kryesor|Letërsia pakistaneze}} [[Skeda:Iqbal.jpg|alt=Muhammad Iqbal|parapamje|majtas|[[Muhamed Ikbal]], poeti kombëtar i Pakistanit që krijoi [[Allahabad Address|idenë]] e Pakistanit]] Pakistani ka letërsi në [[Letërsia urdu|Urdu]], [[Letërsia sindi|Sindi]], [[Letërsia punxhabi|Punxhabi]], [[Letërsia dhe poezia Pashto|Pashto]], [[Akademia Baloçi|Baluçi]], [[Letërsia persiane|persiane]], [[Letërsia angleze pakistaneze|anglisht]], dhe shumë gjuhë të tjera.<ref>{{cite book|author=Alamgir Hashmi|url=https://books.google.com/books?id=H_uwA78YZDoC&pg=PA107|title=English postcoloniality: literatures from around the world|publisher=Greenwood Publishing Group|language=en|year=1996|isbn=978-0-313-28854-8|others=Gita Rajan|editor=Radhika Mohanram|pages=107–112}}</ref> [[Akademia e Letrave në Pakistan]] është një komunitet i madh letrar që promovon letërsinë dhe poezinë në Pakistan dhe jashtë saj.<ref>{{Cite web|title=Pakistan Academy of Letters|url=http://pal.gov.pk/|access-date=2022-11-17|website=pal.gov.pk|language=en|archive-date=10 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230510123552/http://www.pal.gov.pk/|url-status=dead}}</ref> [[Libraria Kombëtare e Pakistanit|Libraria Kombëtare]] boton dhe promovon letërsinë në vend. Para shekullit të 19-të, letërsia pakistaneze përbëhej kryesisht nga [[Poezia lirike|poezi lirike]] dhe [[Letërsia sufiste|fetare]] dhe vepra mistike e [[Folklori pakistanez|folklorike]]. Gjatë periudhës koloniale, figurat e letërsisë vendase u ndikuan nga realizmi letrar perëndimor dhe morën tema dhe forma narrative gjithnjë e më të ndryshme. Fiksioni prozë tani është shumë i popullarizuar.<ref>{{Cite web|last=Kamran|first=Gilani|title=Pakistani Literature3-novel|url=http://www.the-south-asian.com/Jan2002/Pakistani-Literature3-the-Novel.htm|access-date=2022-11-17|website=www.the-south-asian.com|language=en}}</ref><ref name="granta">{{Cite web|last=Imtiaz|first=Huma|date=2010-09-26|title=Granta: The global reach of Pakistani literature|url=https://tribune.com.pk/story/53272/granta-the-global-reach-of-pakistani-literature|access-date=2022-11-17|website=[[The Express Tribune]]|language=en}}</ref> [[Poeti kombëtar]] i Pakistanit, [[Muhamed Ikbal]], shkroi poezi në urdu dhe persisht. Ai ishte një përkrahës i fortë i ringjalljes politike dhe shpirtërore të qytetërimit islam dhe inkurajoi muslimanët në mbarë botën për të sjellë një revolucion të suksesshëm.<ref>{{cite encyclopedia|title=Iqbal, Muhammad|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/iqbal-muhammad|language=en|access-date=1 janar 2012|date=15 dhjetor 2004|author=Annemarie Schimmel}}- {{cite web|last=Shafique|first=Nadeem|title=Global Apprecaition of Allama Iqbal|url=http://www.bzu.edu.pk/jrlanguages/Vol-1%202001/Nadeem%20Shafiq-3.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118104825/http://www.bzu.edu.pk/jrlanguages/Vol-1%202001/Nadeem%20Shafiq-3.pdf|archive-date=18 janar 2012|access-date=1 janar 2012|work=Journal of Research, Faculty of Languages and Islamic Studies|publisher=Bahauddin Zakariya University|language=en|pages=47–49}} - {{cite web|author=Iqbal Academy|date=26 maj 2006|title=Allama Iqbal{{Snd}} Biography|url=http://www.allamaiqbal.com/person/biography/biotxtread.html|access-date=7 janar 2011|language=en|format=PHP|archive-date=19 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119075055/http://allamaiqbal.com/person/biography/biotxtread.html|url-status=dead}}</ref> Figura të njohura në letërsinë bashkëkohore pakistaneze urdu përfshijnë [[Josh Malihabadi]] [[Faiz Ahmed Faiz]] dhe [[Saadat Hasan Manto]]. [[Sadequain]] dhe [[Gulgee]] janë të njohur për kaligrafinë dhe pikturat e tyre.<ref name="granta" /> Poetët sufistë [[Shah Abdul Latif]], [[Bulleh Shah]], [[Mian Muhammad Bakhsh]], dhe [[Khawaja Farid]] gëzojnë popullaritet të konsiderueshëm në Pakistan.<ref>{{Cite news|author=Muhammad Zahid Rifat|date=3 tetor 2011|title=Paying tributes to popular Sufi poets|newspaper=The Nation|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-268638505.html|url-status=dead|language=en|access-date=25 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117074308/http://www.highbeam.com/doc/1G1-268638505.html|archive-date=17 janar 2013}}</ref> [[Mirza Kalich Beg]] është cilësuar si babai i prozës moderne Sindi.<ref>{{cite book|author=Chetan Karnani|url=https://books.google.com/books?id=dL5owdAV5TcC&pg=PA50|title=L.H. Ajwani|publisher=Sahitya Akademi|year=2003|language=en|isbn=978-81-260-1664-8|page=50}}</ref> Historikisht, zhvillimi filozofik në vend u dominua nga [[Muhamed Ikbal]], Sir Syed Ahmad Khan, [[Muhammad Asad]], [[Abu Ala' Mawdudi|Maududi]], dhe [[Mohammad Ali Jouhar|Mohammad Ali Johar]].<ref>Javed, Kazi. Philosophical Domain of Pakistan (Pakistan Main Phalsapiana Rojhanat) (in Urdu). Karachi: Karachi University Press, 1999.</ref> Idetë nga [[filozofia britanike]] dhe [[Filozofia amerikane|amerikane]] formësuan shumë [[Filozofia pakistaneze|zhvillimin filozofik]] në Pakistan. Analistët si [[M. M. Sharif]] dhe [[Syed Zafarul Hasan|Zafar Hassan]] krijuan lëvizjen e parë të madhe filozofike pakistaneze në vitin 1947.<!--A kishte emër kjo lëvizje?--><ref>{{cite web|author=Richard V. DeSemet|display-authors=etal|title=Philosophical Activities in Pakistan:1947–1961|url=http://www.crvp.org/book/Series02/IIA-3/appendix.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509105450/http://www.crvp.org/book/Series02/IIA-3/appendix.htm|archive-date=9 maj 2013|access-date=25 nëntor 2013|website=Work published by Pakistan Philosophical Congress|publisher=Work published by Pakistan Philosophical Congress|language=en}}</ref> Pas luftës së vitit 1971, filozofë si [[Jalaludin Abdur Rahim]], [[Sobho Gianchandani|Gianchandani]], dhe [[Malik Meraj Khalid|Malik Khalid]] e inkorporuan [[marksizmi]]n në të menduarit filozofik të Pakistanit. Puna me ndikim nga [[Manzoor Ahmad]], [[Jon Elia]], [[Hasan Askari Rizvi]], dhe Abdul Khaliq solli filozofinë kryesore shoqërore, politike dhe analitike në plan të parë në akademi.<ref>{{cite book|title=Philosophy in Pakistan|date=1998|publisher=Council for Research in Values and Philosophy|language=en|isbn=978-1-56518-108-3|editor-last1=Ahmad|editor-first1=Naeem|location=Washington, DC}}</ref> Veprat e [[Noam Chomsky]] kanë ndikuar në idetë filozofike në fusha të ndryshme të filozofisë sociale dhe politike.<ref>{{cite news|last=Mallick|first=Ayyaz|date=7 maj 2013|title=Exclusive interview with Noam Chomsky on Pakistan elections|publisher=Dawn news election cells|agency=Dawn news election cells|url=http://www.dawn.com/news/812481/exclusive-interview-with-noam-chomsky-on-pakistan-elections|language=en|access-date=21 shkurt 2015}}- {{cite web|last=Hoodbhoy|first=Pervez|title=Noam Chomsky interviewed by Pervez Hoodbhoy|url=http://www.chomsky.info/interviews/20011127.htm|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916002032/http://www.chomsky.info/interviews/20011127.htm|archive-date=16 shtator 2014|access-date=21 shkurt 2015|publisher=PTV archives}}</ref> ==Artet performuese== ===Muzika=== {{Kryesor|Muzika e Pakistanit}} [[Skeda:0407 207.jpg|parapamje|djathtas|Një punëtori sitar në [[Islamabad]], Pakistan.]] Muzika pakistaneze ndryshon nga forma të ndryshme të muzikës popullore provinciale dhe stile tradicionale si [[Qawwali]] dhe [[Ghazal]] Gayaki deri te format moderne muzikore që bashkojnë muzikën tradicionale dhe perëndimore<ref>{{cite news|author1=Amit Baruah|author2=R. Padmanabhan|date=6 shtator 1997|title=The stilled voice|work=[[Frontline (revistë)|Frontline]]|location=Chennai, India|language=en|url=http://www.hindu.com/fline/fl1418/14181230.htm|url-status=dead|access-date=30 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927003536/http://www.hindu.com/fline/fl1418/14181230.htm|archive-date=27 shtator 2013}}</ref><!--<ref>{{cite web|author=Adam Nayyar|author-link=Adam Nayyar|title=Origin and History of the Qawwali|year=1988|publisher=University of Toronto|language=en|page=1|url=https://www.utoronto.ca/jkcourses/mus200/Nayyar_Qawwali.pdf|access-date=20 janar 2012|url-status=live|archive-date=25 korrik 2022|archive-url=https://www.webcitation.org/query.php?url=http://www.utoronto.ca/jkcourses/mus200/Nayyar_Qawwali.pdf}}</ref>--> Pakistani ka shumë këngëtarë të famshëm folklorikë. Ardhja e [[Refugjatët afganë|refugjatëve afganë]] në provincat perëndimore ka nxitur interesin për muzikën pashto, megjithëse në disa vende ka pasur intolerancë ndaj saj.<ref>{{cite news|author=Tohid|first=Owais|date=7 qershor 2005|title=Music soothes extremism along troubled Afghan border|newspaper=The Christian Science Monitor|language=en|url=http://www.csmonitor.com/2005/0607/p07s01-wosc.html|access-date=20 janar 2012}}</ref> ===Drama dhe teatri=== {{Kryesor|Teatri në Pakistan}} Këto janë shumë të ngjashme me shfaqjet skenike në teatro. Ato interpretohen nga aktorë dhe aktore të njohura në industrinë e [[Lollywood]]. Dramat dhe shfaqjet shpesh trajtojnë tema nga jeta e përditshme, shpesh me një prekje humoristike. ==Kuzhina== {{Kryesor|Kuzhina pakistaneze}} [[Skeda:Port Grand Karachi.JPG|parapamje|E vendosur në bregun e [[Deti Arabik|Detit Arabik]] në [[Karaçi]], [[Port Grand]] është një nga rrugët më të mëdha ushqimore të Azisë.<ref>{{cite web|url=http://www.tripadvisor.co.uk/Attraction_Review-g295414-d2419975-Reviews-or320-Port_Grand-Karachi_Sindh_Province.html|title=Port Grand – 2021 Tours & Tickets &#124; All You Need to Know Before You Go (with Photos) – Karachi, Pakistan|website=Tripadvisor|language=en}}</ref>]] Kuzhina pakistaneze është e ngjashme me atë të rajoneve të tjera të Azisë Jugore, me disa prej saj që kanë prejardhjen nga kuzhinat mbretërore të perandorëve mogul të shekullit të 16-të.<ref>{{cite book|last=Goodwin|first=William|title=Pakistan|year=2002|publisher=Lucent Books|language=en|isbn=978-1-59018-218-5|page=79|quote=Pakistani food is similar to that of northern India, with a splash of Middle Eastern influence derived from other Muslim cultures over the centuries.}}</ref> Shumica e këtyre pjatave i kanë rrënjët në [[Kuzhina britanike|kuzhinën britanike]], [[Kuzhina indiane|indiane]], të [[Kuzhina e Azisë Qendrore|Azisë Qendrore]] dhe të [[Kuzhina e Lindjes së Mesme|Lindjes së Mesme]].<ref>{{cite book|last1=Lee|first1=Jonathan H.X.|last2=Nadeau|first2=Kathleen M.|title=Encyclopedia of Asian American Folklore and Folklife|year=2011|publisher=ABC-CLIO|language=en|isbn=978-0-313-35066-5|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofas00leej/page/973 973]|quote=Pakistani cuisine—a fusion of Central Asian, Middle Eastern, Persian, and Indian traditions—is known for being spicy and for its aromatic and flavorful richness.|url=https://archive.org/details/encyclopediaofas00leej/page/973}}</ref> Ndryshe nga kuzhina e Lindjes së Mesme, gatimi pakistanez përdor sasi të mëdha erëzash. [[Hudhra]], [[xhenxhefili]], shafrani i Indisë, speci djegës i kuq dhe [[garam masala}} përdoren në shumicën e pjatave, dhe gatimi në shtëpi përfshin rregullisht kerri, roti, një bukë e hollë e bërë nga gruri, është një ushqim bazë, që zakonisht shërbehet me kerri, mish, perime dhe thjerrëza. Orizi është gjithashtu i zakonshëm; shërbehet i thjeshtë, i skuqur me erëza dhe në pjata të ëmbla.<ref name="yasmeen">{{cite book|author=Yasmeen Niaz Mohiuddin|title=Pakistan: a global studies handbook|year=2006|publisher=ABC-CLIO|language=en|isbn=978-1-85109-801-9|pages=3, 317, 323–324}}</ref><ref>{{cite book|author=Kathleen W. Deady|title=Countries of the world :Pakistan|url=https://archive.org/details/pakistan0000dead|year=2001|publisher=Capstone Press|language=en|isbn=978-0-7368-0815-6|pages=[https://archive.org/details/pakistan0000dead/page/n16 13]–15}}<br />- {{cite book|author=American Geriatrics Society. Ethnogeriatrics Committee|title=Doorway thoughts: cross-cultural health care for older adults|year=2006|publisher=Jones & Bartlett Learning|language=en|isbn=978-0-7637-4355-0|pages=119–120}}</ref> [[Lassi]] është një pije tradicionale në [[Panxhabi|rajonin e Panxhabit]]. [[Kultura e Pakistanit#Kultura e çajit pakistanez|Çaji i zi me qumësht dhe sheqer]] është i popullarizuar në të gjithë Pakistanin dhe konsumohet çdo ditë nga shumica e popullsisë.<ref name="taxila"/><ref>{{cite book|author=Tarla Dalal|title=Punjabi Khana|url=https://archive.org/details/isbn_9788189491543|year=2007|publisher=Sanjay & Co|language=en|isbn=978-81-89491-54-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9788189491543/page/8 8]}}</ref> [[Sohan halwa]] është një pjatë e ëmbël popullore nga rajoni jugor i provincës Punjab dhe shijohet në të gjithë Pakistanin.<ref>{{cite news|url=http://www.dawn.com/news/1074194/sohan-halwa-a-gift-of-saints-city|title=Sohan Halwa a gift of saints' city|date=16 dhjetor 2013|publisher=Dawn.com|language=en|access-date=28 shkurt 2014}}</ref> ===Kultura e çajit pakistanez=== Çaji i zi me qumësht dhe sheqer është i popullarizuar në të gjithë Pakistanin dhe konsumohet çdo ditë nga shumica e popullsisë.<ref name="taxila">{{cite book|title=Pakistan & the Karakoram Highway|year=2008|publisher=Lonely Planet|language=en|isbn=978-1-74104-542-0|pages=60, 128, 376|url=https://books.google.com/books?id=zn8I4qEew9oC|author1=Sarina Singh|author2=Lindsay Brow|author3=Paul Clammer|author4=Rodney Cocks|author5=John Mock}}</ref><ref>{{cite book|author=Tarla Dalal|title=Punjabi Khana|url=https://archive.org/details/isbn_9788189491543|publisher=Sanjay & Co|year=2007|language=en|isbn=978-81-89491-54-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9788189491543/page/8 8]}}</ref> Konsumimi i [[çaji]]t në Pakistan, i quajtur ''chai'' (چائے), në urdu, është i një rëndësie qendrore për kulturën pakistaneze. Është një nga pijet më të konsumuara në [[Kuzhina pakistaneze|kuzhinën pakistaneze]]. Pakistani prodhon çajin e tij të kufizuar në fermat [[Shinkiari]], megjithatë ai renditet si importuesi i tretë më i madh i çajit në botë.<ref name="fao">{{cite web|url=http://www.fao.org/docrep/meeting/009/j5604e.htm|title=Committee on Commodity Problems: Tea Market Studies-Egypt, Islamic Republic of Iran, Pakistan and Turkey|publisher=Fao.org|language=en|date=2005-07-22|access-date=2018-06-07}}</ref> Në vitin 2003, deri në 109,000 ton çaj u konsumuan në Pakistan, duke e renditur atë në vendin e shtatë në listën e vendeve që konsumojnë çaj në botë.<ref name="fao" /> [[Skeda:Meissen-teacup pinkrose01.jpg|parapamje|Një filxhan tradicional me çaj të zi]] ==Veshja kombëtare== {{Kryesor|Shalwar kameez}} [[Skeda:Schoolgirls_in_Shalwar_Kameez,_Abbotabad_Pakistan_-_UK_International_Development.jpg|djathtas|parapamje|Nxënëset në [[Abbottabad]], [[Khyber Pakhtunkhwa]], Pakistan, me shalwara me buzë pranga dhe kameez me jakë të stilit perëndimor.]] Veshja kombëtare e Pakistanit është [[shalwar kameez]], një [[veshje dygjinore]] e veshur gjerësisht,<ref name="Marsden20052">{{cite book|last=Marsden|first=Magnus|url=https://books.google.com/books?id=7q9lLQ8QqM8C&pg=PA37|title=Living Islam: Muslim Religious Experience in Pakistan's North-West Frontier|publisher=Cambridge University Press|year=2005|language=en|isbn=978-1-139-44837-6|page=37|quote=The village's men and boys largely dress in sombre colours in the loose trousers and long shirt (shalwar kameez) worn across Pakistan. Older men often wear woollen Chitrali caps (pakol), waistcoats and long coats (chugha), made by Chitrali tailors (darzi) who skills are renowned across Pakistan.}}</ref><ref name="Haines20132">{{cite book|last=Haines|first=Chad|url=https://books.google.com/books?id=ueTGBQAAQBAJ&pg=PT162|title=Nation, Territory, and Globalization in Pakistan: Traversing the Margins|publisher=Routledge|year=2013|language=en|isbn=978-1-136-44997-0|page=162|quote=the shalwar kameez happens to be worn by just about everyone in Pakistan, including in all of Gilgit-Baltistan.|mode=cs2}}</ref> dhe [[veshja kombëtare]],<ref name="Ozyegin20162">{{cite book|last=Ozyegin|first=Gul|url=https://books.google.com/books?id=Aq21CwAAQBAJ&pg=PA222|title=Gender and Sexuality in Muslim Cultures|publisher=Routledge|year=2016|language=en|isbn=978-1-317-13051-2|page=222|quote=What is common in all the cases is the wearing of shalwar, kameez, and dupatta, the national dress of Pakistan.}}</ref> e Pakistanit. Kur gratë veshin shalwar-kameez në disa rajone, ato zakonisht mbajnë një shall të gjatë ose shall të quajtur [[dupatta]] rreth kokës ose qafës.<ref name="SWIE2">{{cite book|last1=Rait|first1=Satwant Kaur|title=Sikh Women In England: Religious, Social and Cultural Beliefs|date=14 prill 2005|publisher=Trentham Book|isbn=978-1-85856-353-4|location=Trent and Sterling|language=en|page=68}}</ref> Dupatta përdoret gjithashtu si një formë modestie—ndonëse është prej materiali delikat, ajo errëson konturet e pjesës së sipërme të trupit duke kaluar mbi supet. Për gratë myslimane, dupatta është një alternativë më pak e rreptë ndaj [[çadori]]t ose [[Burka|burkës]] (shiko [[hixhabi]] dhe [[purdah]]). Përveç veshjes kombëtare, kostumet dhe kravatat e qepura shtëpiake shpesh vishen nga burrat dhe janë zakon në zyra, shkolla dhe tubime shoqërore.<ref>{{cite book|author1=Stephanie Koerner|author2=Ian Russell|title=Unquiet Pasts: Risk Society, Lived Cultural Heritage, Re-designing Reflexivity|url=https://books.google.com/books?id=7li2jpQgYvAC&pg=PA382|year=2010|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|language=en|isbn=978-0-7546-7548-8|page=382}}</ref> [[Veshje pakistaneze|Industria e modës]] ka lulëzuar në mjedisin në ndryshim të botës së modës. Që nga krijimi i Pakistanit, moda e tij ka evoluar në faza të ndryshme dhe ka zhvilluar një identitet unik. Sot, moda pakistaneze është një kombinim i veshjes tradicionale dhe moderne dhe është bërë një shenjë e kulturës pakistaneze. Pavarësisht tendencave moderne, format rajonale dhe tradicionale të veshjes kanë zhvilluar domethënien e tyre si një simbol i traditës vendase. Kjo modë rajonale vazhdon të evoluojë në forma më moderne dhe më të pastra. Këshilli i Dizajnit të Modës në Pakistan me seli në Lahore organizon Javën e Modës PFDC dhe Këshilli i Pakistanit të Modës me qendër në Karaçi organizon Javën e Modës në Pakistan. Java e parë e modës në Pakistan u mbajt në nëntor 2009.<ref>{{cite news|author=Michele Langevine Leiby|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/in-pakistan-fashion-weeks-thrive-beyond-the-style-capitals-of-the-world/2012/04/24/gIQAt3qcgT_story.html|title=In Pakistan, fashion weeks thrive beyond the style capitals of the world|newspaper=[[Washington Post]]|language=en|date=25 prill 2012|access-date=20 prill 2013}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Kultura pakistaneze| ]] [[Kategoria:Kultura shoqërore e Pakistanit|+]] [[Kategoria:Kultura e Azisë Jugore|Pakistan]] 1db5fzmnmbyimey99mh56fmw150ot9s Maja e Velës 0 332437 2982117 2962562 2026-05-19T02:20:31Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982117 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Maja e Velës.jpg|parapamje|Maja e Velës]] '''Maja e Velës''' është [[Mali (gjeografi)|një mal]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] .<ref name="gn3183771">[{{Geonameslink|gnid=3183771|name=maja%20e%20veles}} Maja e Velës] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-11-14</ref> Ndodhet në pjesën veriore të vendit, 60 km në veri të [[Tirana|Tiranës,]] kryeqytetit të vendit. q b c Maja e Velës ndodhet 1,170 metra mbi nivelin e detit,<ref name="gn3183771" /> ose 851 metra mbi terrenin rrethues. Rrëzët e saj janë rreth 27.3 kilometra të gjera. == Përmbledhje == Relievi përreth Majës së Velës është kryesisht kodrinore. [[Maja e Mëllezës]] është vendi më i lartë i zonës, 1,219 metra mbi nivelin e detit, 18.5 km në jug të Majës së Velës. Qyteti më i afërt më i madh është [[Lezha]], 7.6 km në jugperëndim të Majës së Velës. Në rajonin përreth Majës së Velës, malet janë tepër të zakonshme. Zona përreth Majës së Velës është pothuajse e mbuluar me [[Pylli|pyje të përziera]].<ref name="nasalandcover">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/MODIS|archive-date=28 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|url-status=dead}}</ref> Zona perreth Majes se Veles eshte e populluar me rreth 108 banorë për kilometër katror.<ref name="nasapop">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Population Density|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/SEDAC|archive-date=9 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|url-status=dead}}</ref> Klima [[Deti Mesdhe|është mesdhetare]] .<ref name="koppen">{{Cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> Temperatura mesatare 14 [[Temperatura|°C]] . Muaji më i nxehtë është korriku, më 26&nbsp;[[Temperatura|°C]], dhe dhjetori më i ftohtë, me 4&nbsp;°C.<ref name="nasa">{{Cite web|title=NASA Earth Observations Data Set Index|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA|archive-date=26 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200426054225/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|url-status=dead}}</ref> Reshjet mesatare 1,578 milimetra në vit. Muaji më i lagësht është nëntori me 185 milimetra shi dhe më i thati është gushti me 37 milimetra.<ref name="nasarain">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archive-date=11 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Lezha]] * [[Shëngjini]] == Referime == [[Kategoria:Male në Shqipëri]] cbc8w1jvf0d9dcdx3mx76py9w03thfj Maja e Mëllezës 0 332438 2982115 2962563 2026-05-19T02:20:23Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982115 wikitext text/x-wiki '''Maja e Mëllezës''' është [[Mali (gjeografi)|një majë mali]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] .<ref name="gn3184694">[{{Geonameslink|gnid=3184694|name=maja%20e%20mellezes}} Maja e Mëllezës] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-11-14</ref> Ndodhet në prefekturën e [[Qarku i Lezhës|Qarkut të Lezhës]], në pjesën veriore të vendit, 40 km në veri të [[Tirana|Tiranës]], kryeqytetit të vendit. Maja e Mëllezes ndodhet 1,219 metra mbi nivelin e detit,<ref name="gn3184694" /> ose 265 metra mbi terrenin përreth. Rrëzët e saj janë rreth 2.2 kilometra të gjera. == Permbledhje == Relievi përreth Majës së Mëllezës është kodrinore në veri, por në jug janë malet. Maja e Mëllezzes ndodhet në një lartësi që jep drejtim veri-jug. Vendi më i lartë në zonë është [[Maja e Liqenit]], 1,723 metra mbi nivelin e detit, 14.9 km në jug të Majës së Mëllezës.<ref name = "gn3184694"/> Qyteti më i afërt më i madh është [[Laçi]], 9.3 km në perëndim të Majës së Mëllezës. Zona përreth Majës së Mëllezës është pothuajse e mbuluar me [[Pylli|pyje të përziera]].<ref name="nasalandcover">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/MODIS|archive-date=28 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|url-status=dead}}</ref> Zona perreth Majës së Mëllezës është mjaft e populluar dhe ka rreth 54 banore për kilometër katror.<ref name="nasapop">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Population Density|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/SEDAC|archive-date=9 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|url-status=dead}}</ref> Klima [[Deti Mesdhe|është mesdhetare]] .<ref name="koppen">{{Cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> Temperatura mesatare 13 [[Temperatura|°C]] . Muaji më i nxehtë është korriku, më 25&nbsp;[[Temperatura|°C]], dhe janari më i ftohtë, në 2&nbsp;°C.<ref name="nasa">{{Cite web|title=NASA Earth Observations Data Set Index|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA|archive-date=26 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200426054225/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|url-status=dead}}</ref> Reshjet mesatare 1,578 milimetra në vit. Muaji më i lagësht është nëntori me 185 milimetra shi dhe më i thati është gushti me 37 milimetra.<ref name="nasarain">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archive-date=11 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Lezha]] * [[Shëngjini]] * [[Maja e Velës]] == Referime == [[Kategoria:Gjeografia e Lezhës]] r8casvbsgy332om8hgjz28mq1mzlmgc Maja e Liqenit 0 332440 2982113 2962564 2026-05-19T02:20:17Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982113 wikitext text/x-wiki '''Maja e Liqenit''' [[Mali (gjeografi)|është një majë malore]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] .<ref name="gn3184918">[{{Geonameslink|gnid=3184918|name=maja%20e%20liqenit}} Maja e Liqenit] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-11-14</ref> Ndodhet në pjesën veriore të vendit, 24 km në veri të [[Tirana|Tiranës,]] kryeqytetit të vendit. Maja e Liqenit ndodhet 1,723 metra mbi nivelin e detit,<ref name="gn3184918" /> ose 648 metra mbi terrenin rrethues. Rrëzët e saj janë rreth 15.3 kilometra të gjera. == Përmbledhje == Relievi përreth Majës së Liqenit është e larmishme. Zona më e lartë e zonës ka një lartësi prej 1,727 metrash dhe është 18.4 km në juglindje të Majës së Liqenit. Qyteti më i afërt më i madh është [[Kruja]], 8.1 km në perëndim të Majës së Liqenit. Në rajonin përreth Majës së Liqenit, malet janë tepër të zakonshme.<ref name = "gn3184918"/> Zona përreth Majës së Liqenit është pothuajse e mbuluar me ara .<ref name="nasalandcover">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/MODIS|archive-date=28 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|url-status=dead}}</ref> Zona perreth Majës së Liqenit e cila është shumë e populluar dhe ka rreth 570 banorë për kilometër katror.<ref name="nasapop">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Population Density|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/SEDAC|archive-date=9 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|url-status=dead}}</ref> Klima [[Deti Mesdhe|është mesdhetare]] .<ref name="koppen">{{Cite journal|last=Peel|first=M C|last2=Finlayson|first2=B L|title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification|url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=11|pages=1633-1644|doi=10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016|archive-date=10 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html|url-status=dead}}</ref> Temperatura mesatare 12 [[Temperatura|°C]] . Muaji më i nxehtë është korriku, më 24&nbsp;[[Temperatura|°C]], dhe janari më i ftohtë, në 2&nbsp;°C.<ref name="nasa">{{Cite web|title=NASA Earth Observations Data Set Index|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA|archive-date=7 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407091601/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|url-status=dead}}</ref> Reshjet mesatare 1,469 milimetra në vit. Muaji më i lagësht është shkurti me 175 milimetra shi dhe më i thati është gushti me 37 milimetra.<ref name="nasarain">{{Cite web|title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|access-date=30 Enero 2016|publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archive-date=11 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Lezha]] * [[Shëngjini]] * [[Maja e Mëllezës]] == Referime == [[Kategoria:Male në Shqipëri]] 62bua4bydz5bj3pi63cm0clrsdwgucx Diskutim:Maja e Liqenit 1 332921 2982114 2555878 2026-05-19T02:20:18Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982114 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Liqenit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2555877 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190407091601/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 maj 2023 03:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Liqenit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982113 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:20 (CEST) tilx932g2cjaeav6hvfv7rsbxzmgpfo Diskutim:Maja e Mëllezës 1 332922 2982116 2555880 2026-05-19T02:20:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982116 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Mëllezës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2555879 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200426054225/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 maj 2023 03:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Mëllezës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982115 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:20 (CEST) tpa50v2u1qido9owzzpmc6av5f4585g Diskutim:Maja e Velës 1 332923 2982118 2555883 2026-05-19T02:20:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982118 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Velës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2555882 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200426054225/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 maj 2023 03:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maja e Velës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982117 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:20 (CEST) 4tzsowmk62d9i99v2f9bfuhzw4vebwn Diskutim:Mali i Zi Demokratik 1 332925 2982126 2555887 2026-05-19T02:40:46Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982126 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mali i Zi Demokratik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2555886 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191107222348/https://portalanalitika.me/clanak/183887/becic-izabran-za-predsjednika-demokratske-crne-gore-demokrata për lidhjen http://portalanalitika.me/clanak/183887/becic-izabran-za-predsjednika-demokratske-crne-gore-demokrata. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 maj 2023 03:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mali i Zi Demokratik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982125 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.slobodnaevropa.org/a/crna-gora-opozicija-parlament/28148383.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:40 (CEST) ng9exycbqzeck83yh6rfev4lqlhte1i Serbia e bardhë 0 333454 2981971 2962692 2026-05-18T17:40:16Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981971 wikitext text/x-wiki '''Serbia e bardhë''' ( Serbian ; Sorbian languages ), i quajtur edhe '''Boiki''' ( Ancient Greek ; Serbian: ; Sorbian languages: ), është emri i aplikuar për atdheun e supozuar të serbëve të bardhë ( Serbian: ), një nëngrup fisnor i Wends, një grup i përzier dhe më perëndimor i sllavëve të hershëm . Ata janë paraardhësit e [[Serbët|serbëve]] dhe [[Sorbët|serbëve]] modernë. Boiki përmendet në ''[[De Administrando Imperio]]'', një vepër e shekullit të 10-të nga perandori bizantin [[Kostandin VII Porfirogjeni|Konstandini VII]] (r. 913–959). Sipas tij, "serbët e bardhë" jetonin në "anën tjetër të Turqisë" (d.m.th [[Hungaria]] ), në zonën që ata e quajtën "Boiki" ( [[Bohemia]] ). Zona ngjitur me të ishte Franca si dhe [[Kroacia e bardhë|Kroacia e Bardhë]], nga ku [[kroatët e bardhë]] e gjurmojnë origjinën e tyre. == Vendndodhja == === Referime === [[Kostandin VII Porfirogjeni|Konstandini VII]] në ''[[De Administrando Imperio]]'' rrëfen në kapitullin 32, "Duhet ditur se serbët janë pasardhës nga serbët e papagëzuar, të quajtur edhe 'të bardhë', të cilët jetojnë përtej [[Hungaria|Hungarisë]], në një rajon të quajtur prej tyre Boïki, ku fqinji i tyre është Francia ., siç është edhe [[Kroacia e bardhë|Megali Croatia]], i papagëzuari, i quajtur edhe 'i bardhë'. Në këtë vend, pra, kanë banuar që në fillim edhe këta serbë. . . Tani, pasi dy vëllezërit pasuan babain e tyre në sundimin e Serbisë, njëri prej tyre, duke marrë gjysmën e popullit, erdhi si refugjat në [[Herakliusi|Heraklius]], perandori i Romaioi u dha atyre një rajon në Selanik . . . Pastaj, pas ca kohësh, po këta serbë vendosën të largohen në shtëpitë e tyre dhe perandori i largoi ata. Dhe kështu, kur e kaluan lumin [[Lumi i Danubit|Danub]], ndryshuan mendje dhe i dërguan një kërkesë perandorit Heraklius... perandori vendosi po këta serbë në këto vende” {{Sfn|Živković|2012}} {{Sfn|Sedov|2013}} Në kapitullin e 33-të ai thotë: "(Duhet të dihet) se klani i anthypatos dhe patrikios Michael, i biri i Visevitz, arkonit të [[Zahumlia|Zachlumians]], erdhi nga banorët e papagëzuar në lumin [[Lumi Visla|Visla]], të quajtur Litziki, dhe ata u vendosën në lumi i quajtur Zachluma”. {{Sfn|Živković|2012}} {{Sfn|Sedov|2013}} Një dokument latin i fillimit të shekullit të 10-të thoshte se "hungarezët u shpërngulën në Panoni nga Serbia (Ungarorum gens a Servia egressa në Pannoniam)". Tibor Živković sugjeron se kjo ka të ngjarë t'i referohet Boïki (Bohemi). {{Sfn|Živković|2012}} === Mospajtimet === Teoritë mbi vendndodhjen e të ashtuquajturve serb "Boiki" dhe "të bardhë" janë kundërshtuar, por përgjithësisht është vërtetuar se ka qenë rreth rajonit të [[Bohemia|Bohemisë]] dhe [[Saksonia|Saksonisë]] .<ref name="Hrushevsky1997">{{Cite book|last=Mykhailo Hrushevsky|url=https://books.google.com/books?id=L_ENAQAAMAAJ|title=History of Ukraine-Rus'. Volume 1: From Prehistory to the Eleventh Century|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies Press|year=1997|isbn=978-1-895571-19-6|editor-last=Andrzej Poppe|pages=161–162|translator-last=Marta Skorupsky|quote=The second detail in Constantine's account, which supposedly points to the eastern Carpathians, is his reference to a 'place called Boiki (Boiki)' on the border with the White Serbs; for a long time this was considered — and some consider it still – to be a reference to the Ukrainian Boikos. That is very unlikely, however, because the location is too far east for the Serbs, nor is there any indication that the name of the Boikos was ever in such wide usage. So all we are left with to suggest the existence of a Rus' Croatia in the Carpathians is the Primary Chronicle ... Published by H. Jireiek, the Karten zur Geschichte (1897) also show the 'Boiki' on the Dnister (map 4). It is more likely that Boiki is a distorted variant of the name Boiohem, or Bohemia, as most scholars now believe...|author-link=Mykhailo Hrushevsky|editor-last2=Frank E. Sysyn|editor-last3=Uliana M. Pasiczny}}</ref><ref name="Moravcsik1949">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=X3kJAQAAIAAJ|title=De administrando imperio|publisher=Pázmány Péter Tudományegyetemi Görög Filoĺ́ogiai Intézet|year=1949|editor-last=Gyula Moravcsik|pages=130–131|quote=...should be modern Saxony, where remnants of Serbs (Sorbs) are still living. The name 'Boiki' has been much disputed over by specialists ... has proved that the 'place called Boiki' can only be Bohemia. Grégoire (L'Origine, 98) rejects Skok's proposal to read 'Boioi', and suggests 'Boimi'. C.'s account contains one serious inexactitude: namely, the statement that the Serbs lived 'in a place called by them Boiki'. Although we have documentation of Croats in Bohemia, we have none to suggest that Serbs lived there. Bohemia was in fact another neighbour of White Serbia}}</ref><ref name="Stratos1968">{{Cite book|last=Andreas Nikolaou Stratos|url=https://books.google.com/books?id=y4MJAQAAIAAJ|title=Byzantium in the seventh century|publisher=Adolf M. Hakkert|year=1968|isbn=9789025607487|page=326|quote=These, he says, descended from the unbaptised Serbs who were also called "white" and lived in a place called by them "Boiki" (Bohemia)...|author-link=Andreas Stratos}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IhQQAQAAMAAJ|title=Acta archaeologica Carpathica|publisher=Państwowe Wydawn. Naukowe|year=1999|page=163|quote=Wielu spośród nich osiedlili królowie węgierscy u zachodnich granic swego królestwa; morze Ciemne = Bałtyk; Boiki = Bohemia, czyli Czechy...}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y7FmAAAAMAAJ|title=Slavia antiqua|publisher=[[Poznań Society of Friends of Learning]]|year=2003|volume=44|page=13|quote=Serbów balkañskich znajdowala siç w kraju zwanym u nich Boiki (Bohemia=Czechy)...}}</ref><ref>{{Cite book|last=Овчинніков|first=Олександр|title=Археологічні студії|date=2000|publisher=Видавництво "Прут"; [[Chernivtsi University]]|isbn=966-560-003-6|volume=1|location=Kiev, Chernivtsi|pages=152–153|language=uk|trans-title=Archaeological studies|chapter=Східні хорвати на карті Європи|trans-chapter=Eastern Croats on the map of Europe|chapter-url=https://chtyvo.org.ua/authors/Ovchynnikov_Oleksandr/Skhidni_khorvaty_na_karti_Yevropy/}}</ref> Që nga shekulli i 19-të, dy teoritë më të spikatura ishin të Bohemisë dhe toka e Bojkos në Galicinë Lindore në [[Karpatet]] . Kjo e fundit u argumentua kryesisht nga studiues të shekullit të 19-të, si Pavel Jozef Šafárik (1795-1865) dhe Henry Hoyle Howorth (1842-1923),<ref>{{Cite journal|last=Howorth|first=H. H.|date=1878|title=The Spread of the Slaves. Part I. The Croats.|url=https://zenodo.org/record/2182681|journal=The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|volume=7|pages=326|doi=10.2307/2841009|jstor=2841009}}</ref> të cilët gjithashtu përfshinin serbët e bardhë në mesin e sllavëve polabianë .<ref>{{Cite journal|last=Howorth|first=H. H.|date=7 dhjetor 1880|title=The Spread of the Slaves. Part III. The Northern Serbs or Sorabians and the Obodriti.|journal=The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|volume=9|pages=181–232|doi=10.2307/2841974|jstor=2841974}}</ref> Në vend që të lidhnin ''Boikin'' dhe Boheminë, të cilat nga ana e tyre rrjedhin nga etnonimi i fisit kelt ''Boii'', ata e lidhën toponimin me etnonimin shumë më të ri të grupit nën-etnik Rusyn Boykos. [[Béni Kállay]] (1839–1903) vuri në dukje se shumë historianë supozuan se territori serb ishte identik me tokat çeke (Bohemia) bazuar në rrëfimin e DAI-t dhe emrin ''Bojka'', por ai gjithashtu mbështeti tezën e Šafárik.<ref name="Kállay1882">{{Cite book|last=Béni Kállay|url=https://archive.org/details/istorijasrpskog00klgoog|title=Istorija srpskoga naroda|publisher=Petar Curčić|year=1882|page=[https://archive.org/details/istorijasrpskog00klgoog/page/n33 14]|quote=<!--Бела Хрватска и Бела Србија. Порфирогенит помиње даље, да су Срби своју постојбину називали Бојка и да су обе те државе биле у суседству са Францима. Из ове последње околности и због имена Бојка многи су изводили, да је Бела Србија истоветна била са данашњом Чешком или да је ова била део Беле Србије. Вероватније је Iафариково мишљење, по коме је Бела Србија одиста била северно од Карпата, но више ка истоку, и да се ширила на простору данашње западне Русије и источне Пољске. Важно је ово разликовање да би се тачније определило порекло и сродство Срба : али се нас то овде слабо тиче. Толико стоји (и тиме се можемо задовољити)-->}}</ref> Studiues të tjerë që kishin një mendim të ngjashëm ishin Vladimir Ćorović (1885–1941), {{Sfn|Ćorović|2001}} dhe Ljubivoje Cerović (l. 1936).<ref>{{Cite book|last=Ljubivoje Cerović|url=https://books.google.com/books?id=gL0WAQAAMAAJ|title=Srbi u Ukrajini|publisher=Muzej Vojvodine|year=2002|isbn=9788682077169|page=13}}</ref> Megjithatë, shumica e studiuesve si Borivoje Drobnjaković (1890–1961),<ref name="Drobnjaković1960">{{Cite book|last=Borivoje M. Drobnjaković|url=https://books.google.com/books?id=RFoBAAAAMAAJ|title=Etnologija naroda Jugoslavije. 1 (1960)|publisher=Naučna knjiga|year=1960|page=102|quote=<!--Белу Србију (Бојку) и Беле Србе Порфирогенит исто тако по- ставља „одонуд" Мађарске и близу Франачке, у непосредном сусед- ству Беле Хрватске, и то опет на Висли, за коју кажу да се тада звала Дицика. Име Бојка потсећа ...-->}}</ref> Andreas Stratos (1905–1981),<ref name="Stratos1968" /> [[Sima Qirkoviq|Sima Ćirković]] (1929–2009), {{Sfn|Ćirković|2004}} dhe Relja Novaković (1911–2003) i gjetën ato në Në perëndim në zonën midis lumenjve [[Lumi i Elbës|Elba]] dhe [[Lumi Saale|Saale]], afërsisht midis Bohemisë dhe Gjermanisë Lindore (Polabia).<ref>{{Cite book|last=Vizantološki institut|url=https://books.google.com/books?id=dktoAAAAMAAJ|title=Recueil de travaux de l'Institut des études byzantines|publisher=Vizantološki institut SANU|year=1996|isbn=9788683883103|volume=35|page=127|quote=Најпре је посвећивана пажња подацима о прадомовини Срба, односно о Белој или некрштеној Србији о чијем положају на широком простору иза Мађарске а између Лабе и Пољске су и раније у стручној литератури изрицани различити судови. Много пажње овом питању посветио је Р. Нова- ковић, полазећи од унапред стеченог убеђења да сам Константин Порфирогенит тврди да су Срби са северозапада стигли на Балканско полуострво.37 Извесно је да се тако нешто не може наслутити из података цара писца, јер би иначе била сасвим сувишна и не- разумљива дуга расправљања о положају прадомовине Срба па и Хрвата. У трагању за локализацијом прадомовине Срба, односно Беле Србије, Р. Новаковић се уствари вратио на већ одавно искази- вано мишљење да се она налазила у Полабљу. Настојећи да у подацима цара писца открије елементе који би упућивали на западну локализацију Беле Србије, он је пре свега обратио пажњу на детаљ да се она налазила близу Франачке.38 Међутим, Р. Новаковић је желео да изнесе још неке доказе за западну локализацију Беле Србије, на пр. име Бојки којим су Бели Срби, бар по цару писцу, називали своју земљу. По његовом уверењу тај назив, који долази од имена келтског племена Боји, односи се на Чешку (Војоћетшп), што је довољан доказ да прадомовину Срба ваља тражити на севе- розападу простора иза Турске (Угарске) где је смешта спис ВА1.59 Знатну пажњу Р. Новаковић је посветио занимљивом податку цара писца да су Бели Срби од давнина били настањени у својој пра- домовини, а пошто се она по његовом убеђењу налазила у Полабљу, то значи да су Словени овде живели сигурно пре V или чак пре IV века после Христа.40 Касније је Р. Новаковић посебну пажњу после доласка Срба на Балканско полуострво, што показује да су они овде пристигли негде крајем VIII века.}}</ref> Sipas Mykhailo Hrushevsky (1898), Gerard Labuda (1949), Gyula Moravcsik (1949), Jaroslav Rudnyckyj (1962–1972) dhe Henryk Łowmiański (1964), ndryshe nga kroatët, nuk ka asnjë provë të ligjëruar në gjuhën lindore që serbët, vetëm se ata jetonin afër Bohemisë, dhe lidhja midis ''Boikit'' dhe Bojkos konsiderohet të jetë e vjetëruar dhe e refuzuar nga ana e studiuesve.<ref name="Hrushevsky1997" /><ref name="Moravcsik1949" /><ref>{{Cite book|last=Łowmiański|first=Henryk|title=Hrvatska pradomovina (Chorwacja Nadwiślańska in Początki Polski)|publisher=Maveda|year=2004|editor-last=Nosić|editor-first=Milan|pages=16, 76–77|language=hr|translator-last=Kryżan-Stanojević|translator-first=Barbara|trans-title=Croatian ancient homeland|oclc=831099194|author-link=Henryk Łowmiański}}</ref><ref name="Dictionary1962">{{Cite book|last=Jaroslav Rudnyckyj|url=https://archive.org/details/rudnycky_slovnyk_tom1.cropped.ocr|title=An Etymological Dictionary of the Ukrainian Language: Parts 1–11, A–G|publisher=[[National Academy of Sciences of Ukraine|Ukrainian Free Academy of Sciences (UVAN)]]|date=1962–1972|volume=1|location=Winnipeg|page=[https://archive.org/details/rudnycky_slovnyk_tom1.cropped.ocr/page/n126 162]|language=en, uk|author-link=Jaroslav Rudnyckyj}}</ref> Sipas arkeologut [[:ru:Седов, Валентин Васильевич|VV Sedov]] (1995), kapitulli i 32-të i ''De Administrando Imperio'' tregon se ai ndodhej në territorin e Luzacias së Poshtme ku ndodheshin sorbët, {{Sfn|Sedov|2013}} por kapitulli i 33-të për Zachlumia shkaktoi konfuzion që rezultoi me disa hipoteza. {{Sfn|Sedov|2013}} Grupi i parë i studiuesve argumentoi se atdheu ekzistonte midis lumenjve Elba dhe Saale, i dyti në rrjedhën e sipërme të lumenjve Vistula dhe Oder, dhe i treti nga Elba dhe Saale deri në rrjedhën e sipërme të Vistula. {{Sfn|Sedov|2013}} Megjithatë, Sedov arriti në përfundimin se të dhënat arkeologjike nuk konfirmojnë asnjë nga këto hipoteza, dhe më e besueshme është konsiderata nga Lubor Niederle se nuk ka asnjë provë që Serbia e Bardhë ka ekzistuar ndonjëherë dhe Konstandini VII ka shumë të ngjarë të përbënte Serbinë e Madhe Veriore vetëm sipas analogjia me [[Kroacia e bardhë|Kroacinë e Madhe]], {{Sfn|Sedov|2013}} e cila nga historianët e tjerë gjithashtu nuk ekzistonte. {{Sfn|Sedov|2013}} {{Sfn|Majorov|2012}} Sipas Tibor Živković, struktura dhe përmbajtja e nënkapitullit për familjen e Mikaelit të Zahumljes tregon se ky tregim ka të ngjarë të jetë treguar nga vetë Michael. Ai nuk përmendet si me origjinë serbe. Zhivković mendoi se familja e Michael mund të ketë ruajtur kujtimin e origjinës së tyre fisnore. {{Sfn|Živković|2012}} === Toponimet dhe antroponimet === [[:pl:Tadeusz Lewicki (profesor)|Tadeusz Lewicki]] në kërkimin e tij toponomastik të tokave polake gjeti shumë toponime të dokumentuara midis shekullit të 12-të dhe 14-të me një rrënjë "Serb-" dhe "Sarb-" dhe i përcaktoi ato si një gjurmë dhe si popullsi e mbetur e të ashtuquajturve serb të bardhë në ''DAI'' . Që nga shekujt XIII dhe XV janë regjistruar edhe emra dhe mbiemra personalë që mund të rrjedhin nga etnonimi. Megjithatë, sipas [[:pl:Hanna Popowska-Taborska|Hanna Popowska-Taborska]], metoda nuk ka marrë parasysh interpretimin e paqartë etimologjik të etnonimit serb, për shkak të të cilit me shumë mundësi shumica e toponimeve nuk rrjedhin nga vetë etnonimi. Gjithashtu, si Łowmiański ashtu edhe Popowska-Taborska i gjetën ato dhe bollëkun e tyre të pazakontë, gjë që nuk mund të pasqyrojë migrimin e madh mesjetar të hershëm të sllavëve, dhe më tepër përshkruan popullsinë [[Sorbët|sorbe]] që jetonte në territorin polak, e cila u soll atje nga lumi Elba si robër nga Dinastia e Piasteve .<ref>{{Cite book|last=Łowmiański|first=Henryk|title=Hrvatska pradomovina (Chorwacja Nadwiślańska in Początki Polski)|publisher=Maveda|year=2004|editor-last=Nosić|editor-first=Milan|pages=104–105|language=hr|translator-last=Kryżan-Stanojević|translator-first=Barbara|trans-title=Croatian ancient homeland|oclc=831099194|author-link=Henryk Łowmiański}}</ref><ref name="Popowska">{{Cite journal|last=Popowska-Taborska|first=Hanna|date=1993|title=Ślady etnonimów słowiańskich z elementem obcym w nazewnictwie polskim|url=http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.hdl_11089_16320|journal=Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica|language=pl|volume=27|pages=225–230|access-date=16 gusht 2020}}</ref> == Galeria == <gallery widths="160px" heights="160px"> File:Dervan.png|[[Dervan]]'s polity in the 7th century. File:Sámova říše.png|[[Samo]]'s realm in 631, including Dervan's polity. File:White serbia white croatia01.png|White Serbia and [[White Croatia]] (around 560), according to [[Francis Dvornik]]. File:Migration of serbs04 01.png|Lusatian (Sorbian) theory. </gallery> == Shih edhe == * [[Sllavo-Serbia]] * [[Prejardhja e serbëve]] * [[Serbia e Re (krahinë historike)]] == Bibliografia == * {{cite book|edition=Moravcsik, Gyula|author=Constantine VII ''Porphyrogenitus''|author-link=Constantine VII|year=1993|publisher=Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies|title=De Administrando Imperio|location=Washington D.C.|title-link=De Administrando Imperio}} * {{cite book|author=Einhard|author-link=Einhard|title=Annales regni Francorum|year=1891|url=https://archive.org/details/gri_33125001360037|trans-title=[[Royal Frankish Annals]]|language=la}} * {{cite book|last=Ćorović|first=Vladimir|author-link=Vladimir Ćorović|title=Istorija srpskog naroda|edition=Internet|year=2001|location=Belgrade|publisher=Ars Libri|url=http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/index.html}} * {{cite book|last=Fine|first=John Van Antwerp|title=The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century|url=https://archive.org/details/earlymedievalbal0000fine|publisher=The University of Michigan Press|location=Michigan|year=1991|isbn=978-0-472-08149-3}} *{{cite book|last=Ferjančić|first=Božidar|title=Vizantiski izvori za istoriju naroda Jugoslavije|volume=2|url=https://books.google.com/books?id=qjgKAAAAIAAJ|year=1959|publisher=Vizantološki institut SANU|pages=5, 47}} *{{cite book|title=Летопис Матице српске|volume=141–144|url=https://books.google.com/books?id=GGBFAAAAYAAJ|year=1885|publisher=У Српској народној задружној штампарији|page=145|quote=<!--... ПорФирогенитину /Игпт\ или Лжтџг/ он гледа у данас немачкој реци сИв Ка1г — ћасћ и тврди, да је ПорФирогенитина Бела Србија обухватала „мали комадић вападне Галиције, Шлеску, јужни крај Бранибора и вемље Саксонске ...-->}} *{{cite book|author=Viktor Novak|title=Istoriski časopis|volume=20|url=https://books.google.com/books?id=LpFpAAAAMAAJ|year=1973|publisher=Prosveta|page=7|quote=<!--Примери Уњемира и Крине не могу бити случајни и за нас постају посебно интересантни кад имамо у виду да још од XVI века па до наших дана један велики број европских научника сматра да је Порфирогенитова Бела Србија ...-->}} *{{cite book|title=The South Slav Journal|volume=22–23|url=https://books.google.com/books?id=uhtpAAAAMAAJ|year=2001|publisher=Dositey Obradovich Circle|page=149|quote=<!--Following the geographic movement of the Serb name we are brought to White Serbia an area in present day Poland where names of localities Serbska Biota (Serb Marsh), Serbska Hola (Serb Heath), Serbska Luzica (Serbska Lusatia), ...-->}} *{{cite book|author=Zbigniew Gołąb|title=The origins of the Slavs: a linguist's view|url=https://books.google.com/books?id=vloNAQAAMAAJ|year=1992|publisher=Slavica Publishers, Inc.|isbn=978-0-89357-224-2|page=397|quote=<!--White Serbia-->}} * {{Cite book|last=Ćirković|first=Sima|author-link=Sima Ćirković|year=2004|title=The Serbs|location=Malden|publisher=Blackwell Publishing|url=https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC|isbn=9781405142915}} * {{Cite book|last=Živković|first=Tibor|author-link=Tibor Živković|title=De conversione Croatorum et Serborum: A Lost Source|year=2012|location=Belgrade|publisher=The Institute of History|url=https://www.academia.edu/1231887}} * {{cite book|first=Valentin Vasilyevich|last=Sedov|year=2013|orig-year=1995|title=Славяне в раннем Средневековье|trans-title=Sloveni u ranom srednjem veku (Slavs in Early Middle Ages)|url=https://books.google.com/books?id=HD4oAAAAMAAJ|publisher=Akademska knjiga|location=Novi Sad|isbn=978-86-6263-026-1}} == Referime == erhs7kw1az57393383ufwotp33b2u72 Ekuacioni Marchenko 0 336863 2981952 2963315 2026-05-18T17:22:24Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981952 wikitext text/x-wiki Në [[Fizika matematike|fizikën matematike]], më konkretisht problemi njëdimensional i shpërndarjes së anasjelltë, '''ekuacioni Marchenko''' (ose '''ekuacioni GLM''' ), i emërtuar sipas matematikanëve Israel Gelfand, Boris Levitan dhe Vladimir Marchenko, rrjedh duke llogaritur [[Transformimi i Furierit|transformimin Furier]] të relacionit të shpërndarjes: : <math> K(r,r^\prime) + g(r,r^\prime) + \int_r^{\infty} K(r,r^{\prime\prime}) g(r^{\prime\prime},r^\prime) \mathrm{d}r^{\prime\prime} = 0 </math> Ku <math>g(r,r^\prime)\,</math> është një [[Transformimi integral|bërthamë simetrike]], e tillë që vlen vetia simetrike <math>g(r,r^\prime)=g(r^\prime,r),\,</math> e cila llogaritet nga të dhënat e shpërndarjes. Duke zgjidhur ekuacionin Marchenko, fitohet bërthama e operatorit të transformimit <math>K(r,r^\prime)</math> nga i cili mund të lexohet potenciali. Ky ekuacion rrjedh nga [[Gelfand–Levitan integral equation|ekuacioni integral Gelfand-Levitan]], duke përdorur [[Povzner–Levitan representation|paraqitjen Povzner-Levitan]] . == Zbatim në teorinë e shpërndarjes == Supozoni se për një potencial <math>u(x)</math> për operatorin e Schrödingerit <math>L = -\frac{d^2}{dx^2} + u(x)</math>, merren të dhënat e shpërndarjes <math>(r(k), \{\chi_1, \cdots, \chi_N\})</math>, ku <math>r(k)</math> janë koeficientët e reflektimit nga shpërhapja e vazhdueshme, të dhëna në funksion <math>r: \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{C}</math>, dhe parametrat realë <math>\chi_1, \cdots, \chi_N > 0</math> janë nga spektri i kufizuar diskret.<ref name="dunajski">{{Cite book|last=Dunajski|first=Maciej|title=Solitons, instantons, and twistors|url=https://archive.org/details/solitonsinstanto0000duna|date=2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0198570639|edition=1. publ., corrected 2015|location=Oxford}}</ref> Atëherë përcaktohet<math display="block">F(x) = \sum_{n=1}^N\beta_ne^{-\chi_n x} + \frac{1}{2\pi} \int_\mathbb{R}r(k)e^{ikx}dk,</math>ku <math>\beta_n</math> janë konstante jo zero, që janë zgjidhje për ekuacionin GLM<math display="block">K(x,y) + F(x+y) + \int_x^\infty K(x,z) F(z+y) dz = 0</math>për <math>K</math> lejon rikuperimin e potencialit duke përdorur formulën<math display="block"> u(x) = -2 \frac{d}{dx}K(x,x).</math> 91gcvxlcege9d0h99lfzzq5a2du4x7p Ahmet Isufi 0 337179 2982081 2976506 2026-05-18T23:43:12Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982081 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ahmet Isufi.jpg|thumb|Ahmet Isufi]] '''Ahmet Isufi''' ishte anëtar i Kuvendit të Kosovës i Grupit Parlamentar të AAK-së në kohën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008. <ref>https://www.academia.edu/4521762/Republika_e_Kosov%C3%ABs_Republika_Kosova_Republic_of_Kosovo_Kuvendi_Skup%C5%A1tina_Assembly</ref> == Referime == [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] gzshppzgn4d2hf2gse4dwpwaddiktah Nënshartesa 0 337946 2981984 2963566 2026-05-18T17:53:23Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981984 wikitext text/x-wiki '''Nënshartesa''' është pjesë e një bime, shpesh një pjesë nëntokësore, nga e cila mund të rritet një bimë re mbi tokë. Mund të përshkruhet gjithashtu si një kërcell me një sistem rrënjor të zhvilluar mirë, tek i cili shartohet një syth nga një bimë tjetër. Mund t'i referohet një rizome ose kërcelli nëntokësor.<ref>{{Cite book|last=Hickey|first=M.|title=The Cambridge Illustrated Glossary of Botanical Terms|url=https://archive.org/details/cambridgeillustr0000hick|last2=King|first2=C.|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=0-521-79080-8}}</ref> Në [[Shartimi|shartim]], i referohet një bime, ndonjëherë thjesht një trung, i cili tashmë ka një [[Rrënja|sistem rrënjor]] të vendosur e të shëndetshëm, mbi të cilin shartohet një prerje ose një syth nga një bimë tjetër. Në disa raste, të tilla si hardhitë e rrushit dhe manaferrat e tjera, prerjet mund të përdoren për nënshartesa, rrënjët vendosen në kushte fidanishte përpara se të mbillen. Pjesa e bimës e shartuar mbi një nënshartesa zakonisht quhet '''[[mbishartesa]]''' . Bima pasardhëse është bima që ka vetitë që shartuesi dëshiron ti ketë, duke përfshirë aktivitetin fotosintetik dhe vetitë frutore ose dekorative. Nënshartesa zgjidhet për ndërveprimin e saj me [[Dheu|tokën]], duke siguruar rrënjët dhe kërcellin për të mbështetur bimën e re, duke marrë ujin dhe mineralet e nevojshme të tokës dhe duke i rezistuar dëmtuesve dhe sëmundjeve përkatëse. Pas disa javësh, indet e të dy pjesëve do të jenë rritur së bashku, duke formuar përfundimisht një bimë të vetme. Pas disa vitesh, mund të jetë e vështirë të zbulohet vendi i transplantimit, megjithëse produkti përmban gjithmonë përbërës të dy bimëve gjenetikisht të ndryshme. == Vështrim == Përdorimi i nënshartesave lidhet më së shpeshti me bimët dhe pemët [[Fruti|frutdhënëse]] dhe është i dobishëm për shumimin masiv të shumë llojeve të tjera të bimëve që nuk shumohen nga [[Farë|farat]], ose janë veçanërisht të ndjeshme ndaj [[Sëmundja|sëmundjeve]] kur rriten në rrënjët e tyre. Edhe pse shartimi është praktikuar për shumë qindra vjet, edhe në kohët romake, shumica e nënshartesave të pemishteve në përdorim aktual u zhvilluan në shekullin e 20-të.<ref>{{Cite book|last=Mudge|first=K.|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/janick-papers/c09.pdf|title=Horticultural Reviews|last2=Janick|first2=J.|last3=Scofield|first3=S.|last4=Goldschmidt|first4=E. E.|publisher=John Wiley & Sons|year=2009|editor-last=Janick|editor-first=J.|volume=35|location=Hoboken, NJ|pages=437–493|chapter=A history of grafting}}</ref> Një shumëllojshmëri e nënshartesave mund të përdoren për një [[Lloji (biologji)|specie]] të vetme ose kultivar të gjarpërinjve, sepse nënshartesat e ndryshme japin veti të ndryshme, të tilla si fuqia, madhësia e frutave dhe [[wiktionary:precocious|parakohshmëria]] . Rrënjët gjithashtu mund të zgjidhen për tipare të tilla si rezistenca ndaj thatësirës, dëmtuesit e rrënjëve dhe [[Sëmundja|sëmundjet]] . [[Rrushi|Hardhitë e rrushit]] për mbjellje komerciale më së shpeshti shartohen në nënshartesa për të shmangur dëmtimin nga filoksera, megjithëse hardhitë e disponueshme për shitje për vreshtarët e kopshtit mund të mos jenë të tilla. Nënshartesa mund të jetë një specie e ndryshme nga pasardhësi, por si rregull duhet të jetë e lidhur ngushtë, për shembull, shumë [[dardha]] komerciale rriten në nënshartesa [[Ftoi|të ftua]] . Shartimi mund të bëhet edhe në faza; një pasardhës i lidhur ngushtë shartohet me nënshartesën dhe një pasardhës më pak i afërt shartohet me pasardhësin e parë. Shartimi serik i disa kërpudhave mund të përdoret gjithashtu për të prodhuar një pemë që mban disa kultivarë të ndryshëm frutash, me të njëjtën nënshartesa që merr dhe shpërndan ujë dhe minerale në të gjithë sistemin. Ato me më shumë se tre varietete njihen si 'pemë familjare'. Kur është e vështirë të përputhet një bimë me tokën në një fushë ose pemishte të caktuar, kultivuesit mund të shartojnë një pasardhës në një nënshartesë që është e përputhshme me tokën. Më pas mund të jetë e përshtatshme për të mbjellë një sërë nënshartesash të pashartuara për të parë se cilat i përshtaten më mirë kushteve të rritjes; karakteristikat e frutave të gjarpërit mund të merren parasysh më vonë, pasi të jetë identifikuar nënshartesa më e suksesshme. Rootstocks janë studiuar gjerësisht dhe shpesh shiten me një udhëzues të plotë për tokën dhe klimën e tyre ideale. Kultivuesit përcaktojnë [[PH|pH-në]], përmbajtjen e mineraleve, popullsinë [[Krimbat Cilindrike|e nematodeve]], [[Kripshmëria|kripësinë]], disponueshmërinë e ujit, ngarkesën e patogjenit dhe rërën e tokës së tyre të veçantë dhe zgjedhin një nënshartesë që përputhet me të. Testimi gjenetik është gjithnjë e më i zakonshëm dhe kultivarë të rinj të nënshartesës janë gjithmonë duke u zhvilluar. == Shih edhe == * [[Shartimi]] * [[Mbishartesa]] == Literatura == * {{Cite book|last=Jancis Robinson|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00janc|title=The Oxford companion to wine|publisher=Oxford University Press|year=2006|isbn=9780198609902|url-access=registration}} == Lidhjet e jashtme == * [http://www.sommelierjournal.com/articles/article.aspx?year=2010&month=6&articlenum=61 Rootstocks as an Element of Terroir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100817201701/http://www.sommelierjournal.com/articles/article.aspx?year=2010&month=6&articlenum=61 |date=17 gusht 2010 }}, in ''Sommelier Journal'' == Referime == [[Kategoria:Hortikulturë]] [[Kategoria:Shartimi]] juklqe48g869n9ir3j17ykmwllv9szm Përdoruesi diskutim:Renamed user 76a560cc8399ed227846a333b6d8684d 3 344128 2982238 2775222 2026-05-19T11:43:35Z SHB2000 133007 SHB2000 zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:Deisi Beqiraj]] te [[Përdoruesi diskutim:Renamed user 76a560cc8399ed227846a333b6d8684d]] pa lënë një ridrejtim: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Deisi Beqiraj|Deisi Beqiraj]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 76a560cc8399ed227846a333b6d8684d|Renamed user 76a560cc8399ed227846a333b6d8684d]]" 2775222 wikitext text/x-wiki {{db-author}} 5bad1r2pnkcjiidoua5k52ok34v7ure Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje 4 345381 2982094 2976415 2026-05-19T00:35:40Z Leutrim.P 113691 +1 2982094 wikitext text/x-wiki == Kërkesa në proces grisjeje == {{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}} <templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" /> [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Armend Kastrati}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Udhëzime praktike}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pishtarë të pashuar}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Personalitete të Greqisë së lashtë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Stenaldo Mëhilli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bekim Asani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Monedhat sipas viteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajetet në artikuj të veçantë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Naxhije bint Velid}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gholamali Soleimani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Baba Ali}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Xherahët}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pabarazia dhe religjioni}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Oksido-Reduktimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Cikli i histerezes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Procesori i të dhënat personale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hipistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hendbollistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e lumenjve më të gjatë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (2)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (4)}} i3yxie7fqet9ukx83d7kchnkyb6wl04 Moshkollimi 0 348370 2981975 2965717 2026-05-18T17:42:23Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981975 wikitext text/x-wiki  {{Shiko gjithashtu|Antishkollimi|Deshkollimi}} '''Moshkollimi''' ose '''Anshkollimi''' ([[anglisht]]: ''Unschooling'') është një term që përdoret për të përshkruar praktikën alternative të arsimit dhe edukatës, e cila ka për qëllim individin e lirë nga strukturat dhe metodat tradicionale të mësimit. Kjo është një formë e homeschooling-ut, por ndryshon nga shkollimi i zakonshëm sepse përqëndrohet më shumë në zhvillimin spontan dhe interesat e vetë nxënësit, duke përdorur një qasje më të lirë dhe më fleksibël ndaj mësimit. Moshkollimi konsiderohet si pjesë e [[Mësimi informal|mësimit informal]] që i jep prioritet aktiviteteve të zgjedhura nga nxënësi si mjet parësor për të mësuar. Në këtë lloj qasjeje [[të nxënit] zhvillohet përmes përvojave të tyre natyrore të jetës, duke përfshirë [[Lojërat|lojën]], përgjegjësitë shtëpiake, interesat dhe kuriozitetin personal, praktikën dhe përvojën e punës, udhëtimet, librat, klasat me zgjedhje, familjen, mentorët dhe ndërveprimin social . Moshkollimi shpesh konsiderohet si një [[Kurrikula|kurrikulë]] pa [[Mësimi|mësime]] dhe kurrikulë e [[Arsimi shtëpiak|shkollimit në shtëpi]], që inkurajon eksplorimin e aktiviteteve të iniciuara nga vetë fëmijët, nën besimin se sa më personal të jetë të mësuarit, aq më kuptimplotë, i mirëkuptuar dhe për këtë arsye është edhe më i dobishëm për fëmijën. Ndërsa nxënësit e kësaj forme herë pas here mund të marrin kurse, moshkollimi vë në dyshim dobinë e kurrikulave standarde, oraret fikse në të cilat duhet të zhvillohet mësimi, metodat konvencionale të notimit dhe testet e standardizuara, kontakti i detyruar me fëmijët në grupmoshën e tyre, detyrimi për të bërë [[Detyrat shtëpiake|detyrat e shtëpisë]] pavarësisht nëse ai e ndihmon nxënësin në situatën e tij individuale, efektivitetin e dëgjimit dhe bindjes së urdhrave të një autoriteti për disa orë çdo ditë, dhe veçori të tjera të shkollimit tradicional. Termi ''moshkollim'' (unschooling) u krijua në vitet 1970 dhe u përdor nga edukatori John Holt, i cili konsiderohet gjerësisht si babai i moshkollimit. Largimi nga shkollimi shihet shpesh si një nëngrup i shkollimit në shtëpi, por ndërsa shkollimi në shtëpi ka qenë subjekt i një debati të gjerë publik, moshkollimi ka marrë relativisht pak vëmendje mediatike dhe është bërë popullor vetëm vitet e fundit.  Kritikët e moshkollimit e shohin atë si ekstrem dhe shprehin shqetësimet se fëmijët e pashkolluar do të neglizhohen; humbasin shumë gjëra që janë të rëndësishme për të ardhmen e tyre; u mungojnë aftësitë sociale, struktura, disiplina dhe motivimi i bashkëmoshatarëve të tyre të shkolluar; dhe të mos jetë në gjendje të përballojë situata të pakëndshme. Përkrahësit e moshkollimit nuk pajtohen, duke pohuar se edukimi i vetëdrejtuar në një mjedis joakademik, shpesh natyror dhe të larmishëm është një formë edukimi shumë më efikase, e qëndrueshme dhe më miqësore për fëmijët sesa shkollimi tradicional pasi ai: ruan kureshtjen e lindur, kënaqësinë dhe gatishmëria për të zbuluar dhe mësuar gjëra të reja; fton fëmijët të jenë pjesë e shoqërisë; u tregon fëmijëve se si të sillen me mjedisin dhe ekzistencën e tyre në mënyrë të vetëvendosur dhe të përgjegjshme; i bën fëmijët të kuptojnë pse disa veçori, aftësi, aftësi, vlera dhe norma janë të rëndësishme në vend që thjesht t'u thotë t'i fitojnë dhe t'u përmbahen atyre; shpërblen dhe mbështet kreativitetin, individualitetin dhe inovacionin; mëson se si të fitosh gjëra të reja </link> dhe të gjesh shpejt rrugën e dikujt në situata të panjohura; dhe e pajis më mirë një fëmijë për të përballuar "botën reale" jashtë shkollës.<ref name="readers-share-heated-opinions">{{Cite web|date=2006-10-31|title=Readers share heated opinions on "unschooling"|url=http://www.nbcnews.com/id/15148804|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927110828/http://www.nbcnews.com/id/15148804/|archive-date=2016-09-27|access-date=2008-09-04|website=[[NBC News]]}}</ref> == Historia == Termi ''moshkollim'' (unschooling) ndoshta rrjedh nga termi i [[Ivan Illich]] ''[[Deshkollimi|deschooling]]'' . Ai u popullarizua përmes buletinit të [[John Holt]]-it, ''Growing Without Schooling'' ( ''GWS'' ). Holt konsiderohet gjithashtu gjerësisht si babai i mosshkollimit.<ref>{{Cite web|last=Greer|first=Billy|title=Unschooling or homeschooling?|url=http://www.unschooling.org/fun12_unschooling.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20131115060121/http://unschooling.org/fun12_unschooling.htm|archive-date=2013-11-15|access-date=2008-09-04}}</ref> Në një ese të hershme, Holt kundërshtoi dy termat:<blockquote>Growing Without Schooling - GWS do të thotë "unschooling" kur nënkuptojmë largimin e fëmijëve nga shkolla, dhe "deschooling" kur nënkuptojmë ndryshimin e ligjeve për t'i bërë shkollat jo të detyrueshme...<ref>{{Citation|last=Holt, J|title=Growing Without Schooling|year=1977}}</ref></blockquote>Në atë kohë, termi ishte i barabartë me ''shkollimin në shtëpi'' . Më pas, [[Arsimi shtëpiak|nxënësit në shtëpi]] filluan të bëjnë dallimin midis filozofive të ndryshme arsimore brenda shkollimit në shtëpi. Termi ''unschooling'' u përdor si një kontrast me versionet e shkollimit në shtëpi që u perceptuan si politikisht dhe pedagogjikisht "të ngjashëm me shkollën", në atë që ata përdorën tekstet dhe ushtrimet në shtëpi në të njëjtën mënyrë që do të përdoreshin në shkollë. Në vitin 2003, në librin e Holt ''Teach Your Own'' (fillimisht i botuar në 1981), [[Pat Farenga]], bashkëautor i botimit të ri, dha një përkufizim:<blockquote>Kur shtypet, unë e përkufizoj mosshkollimin si t'u lejosh fëmijëve aq më shumë liri për të mësuar në botë sa mund të përballojnë prindërit e tyre.<ref>{{Cite book|last=Holt|first=J.|title=Teach Your Own|url=https://archive.org/details/teachyourownjohn0000holt|year=2003}}</ref></blockquote>Në të njëjtin pasazh Holt deklaroi se ai nuk ishte plotësisht i kënaqur me këtë term dhe do të kishte preferuar termin ''të jetuarit'' . Përdorimi i termit nga Holt thekson të mësuarit si një proces të natyrshëm, të integruar në hapësirat dhe aktivitetet e jetës së përditshme dhe që nuk përfiton nga manipulimi i të rriturve. Ai ndjek nga afër temat e filozofive arsimore të propozuara nga [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]], Jiddu Krishnamurti, [[Paul Goodman]] dhe [[Alexander S. Neill|AS Neill]] .<ref>{{Cite journal|last=Petrovic|first=John E|last2=Rolstad|first2=Kellie|date=nëntor 2017|title=Educating for autonomy: Reading Rousseau and Freire toward a philosophy of unschooling|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1478210316681204|journal=Policy Futures in Education|language=en|volume=15|issue=7–8|pages=817–833|doi=10.1177/1478210316681204|issn=1478-2103}}</ref>  Pas vdekjes së Holt, një sërë praktikuesish dhe vëzhguesish që nuk shkolloheshin e përkufizuan termin në mënyra të ndryshme. Për shembull, Projekti Freechild e përkufizon mosshkollimin si:<blockquote>Procesi i të mësuarit gjatë gjithë jetës, pa klasa të formalizuara apo të institucionalizuara apo detyra shkollore.<ref>{{Cite web|title=Unschooling & Self-Education|url=http://www.freechild.org/unschooling.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011160704/http://www.freechild.org:80/unschooling.htm|archive-date=2015-10-11|access-date=2008-07-15}}</ref></blockquote>Prindi i shkollës në shtëpi nga New Mexico, [[Sandra Dodd|Sandra Dodd,]] propozoi termin ''unschooling'' ''radikal'' për të theksuar refuzimin e plotë të çdo dallimi midis aktiviteteve arsimore dhe jo-edukative.<ref>{{Cite web|title=Is there a difference between a radical unschooler and just an unschooler?|url=http://sandradodd.com/unschool/radical|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627220327/https://sandradodd.com/unschool/radical|archive-date=2023-06-27|access-date=2008-07-15}}</ref> Çshkollimi radikal thekson se mosshkollimi është një praktikë jo shtrënguese dhe bashkëpunuese dhe kërkon të promovojë ato vlera në të gjitha fushat e jetës. Këto filozofi ndajnë një kundërshtim me teknikat tradicionale të shkollimit dhe strukturën sociale të shkollave. Shumica theksojnë integrimin e të mësuarit në jetën e përditshme të familjes dhe komunitetit më të gjerë. Pikat e mosmarrëveshjes përfshijnë nëse mosshkollimi përcaktohet kryesisht nga iniciativa e nxënësit dhe kontrolli i tyre mbi kurrikulën, ose nga teknikat, metodat dhe hapësirat e përdorura. Peter Grey sugjeroi termin "edukim i vetëdrejtuar, i cili ka më pak konotacione negative.<ref>{{Cite web|title=Differences Between Self-Directed and Progressive Education|url=https://www.psychologytoday.com/blog/freedom-learn/201706/differences-between-self-directed-and-progressive-education|access-date=2020-07-13|website=Psychology Today|language=en-GB}}</ref> == Motivimet == Prindërit zgjedhin të heqin shkollimin e fëmijëve të tyre për një sërë arsyesh, shumë prej të cilave mbivendosen me arsyet e [[Arsimi shtëpiak|shkollimit në shtëpi]] . Të pashkolluarit kritikojnë shkollat për pakësimin e lidhjes prind-fëmijë, reduktimin e kohës familjare dhe për krijimin e atmosferave të frikshme.<ref name="8-powerful-reasons">{{Cite web|date=2017-10-12|title=8 powerful reasons why I 'unschool' my kids|url=https://www.mother.ly/life/why-i-homeschool-my-kids|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518213647/https://www.mother.ly/life/why-i-homeschool-my-kids/|archive-date=2023-05-18|access-date=2020-07-13|website=Motherly|language=en}}</ref> Disa mosshkollorë argumentojnë se shkollat u mësojnë fëmijëve fakte dhe aftësi që nuk do të jenë të dobishme për ta, ndërsa me mosshkollimin, fëmijët mësojnë se si të mësojnë, gjë që është më e vlefshme.<ref name="8-powerful-reasons" /><ref name="beginners-guide-to-unschooling">{{Cite web|date=4 tetor 2012|title=The Beginner's Guide to Unschooling|url=https://zenhabits.net/unschool/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212144/https://zenhabits.net/unschool/|archive-date=2023-05-18|access-date=2020-07-13|website=zenhabits.net}}</ref> Disa pohojnë se shkollat u mësojnë fëmijëve vetëm si të ndjekin udhëzimet,<ref name="8-powerful-reasons" /><ref name="beginners-guide-to-unschooling" /> gjë që nuk i përgatit ata të përballen me detyra të reja. Një argument tjetër është se struktura e shkollës nuk është e përshtatshme për njerëzit që duan të marrin vendimet e tyre se çfarë, kur, si dhe me kë të mësojnë, sepse shumë gjëra janë të paracaktuara në mjedisin e shkollës, ndërsa studentët e pashkolluar janë më të lirë të marrin. vendime të tilla.<ref name="beginners-guide-to-unschooling" /> Në shkollë, komuniteti i një nxënësi mund të përbëhet kryesisht nga një grup bashkëmoshatarësh, mbi të cilin prindi ka pak ndikim apo edhe njohuri për të. Të pashkolluarit mund të kenë më shumë mundësi për të ndarë një rol në komunitetin e tyre – duke përfshirë të moshuarit dhe të rinjtë – dhe për këtë arsye mund të mësojnë të gjejnë vendin e tyre brenda grupeve më të ndryshme të njerëzve. Prindërit e fëmijëve të shkollës gjithashtu kanë pak fjalë në lidhje me instruktorët dhe mësuesit, ndërsa prindërit e atyre që nuk shkollohen mund të jenë më të përfshirë në përzgjedhjen e trajnerëve ose mentorëve që fëmijët e tyre punojnë dhe krijojnë marrëdhënie me të.<ref name="beginners-guide-to-unschooling">{{Cite web|date=4 tetor 2012|title=The Beginner's Guide to Unschooling|url=https://zenhabits.net/unschool/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212144/https://zenhabits.net/unschool/|archive-date=2023-05-18|access-date=2020-07-13|website=zenhabits.net}}</ref> Sipas pionierit joshkollues John Holt, mësimi i drejtuar nga fëmijët është më efikas dhe më respektues për kohën e fëmijëve, përfiton nga interesat e tyre dhe lejon eksplorim më të thellë të lëndëve sesa ajo që është e mundur në arsimin konvencional.<blockquote>... ankthi që ndjejnë fëmijët duke u testuar vazhdimisht, frika e tyre nga dështimi, ndëshkimi dhe turpi, ul ndjeshëm aftësinë e tyre si për të perceptuar ashtu edhe për të kujtuar, dhe i largon ata nga materiali që studiohet në strategji për të mashtruar mësuesit që të mendojnë se dinë atë që ata vërtet nuk e di.<ref>{{Cite book|last=Holt|first=John Caldwell|title=How children learn|publisher=Da Capo Press|year=1967|isbn=0201484048}}</ref></blockquote>Disa shkolla kanë adoptuar teknika relativisht jo shtrënguese dhe bashkëpunuese në një mënyrë që harmonizohet me filozofitë pas heqjes së shkollës.<ref name="Armstrong">{{Cite journal|last=J. Scott Armstrong|year=1979|title=The Natural Learning Project|url=http://marketing.wharton.upenn.edu/documents/research/Warmaudit31%205.pdf|url-status=dead|journal=Journal of Experiential Learning and Simulation|publisher=Elseiver North-Holland, Inc. 1979|volume=1|pages=5–12|archive-url=https://web.archive.org/web/20100620221122/http://marketing.wharton.upenn.edu/documents/research/Warmaudit31%205.pdf|archive-date=2010-06-20|access-date=2011-12-06}}</ref> Për shembull, shkollat model Sudbury janë partneritete jo shtrënguese, joindoktrinuese, bashkëpunuese, të drejtuara në mënyrë demokratike midis fëmijëve dhe të rriturve - duke përfshirë partneritetin e plotë me prindërit - në të cilat mësimi individualizohet dhe drejtohet nga fëmijët, në një mënyrë që plotëson edukimin në shtëpi.<ref name="Armstrong" /> Shqetësimet rreth socializimit mund të jenë gjithashtu një faktor në vendimin për të hequr dorë nga shkolla. Disa mosshkollorë besojnë se kushtet në shkollat konvencionale, të tilla si ndarja e moshës, raporti i fëmijëve ndaj të rriturve, ose sasia e kohës së kaluar ulur dhe duke iu bindur urdhrave të një figure autoriteti, nuk janë të favorshme për edukimin e duhur.<ref>{{Cite web|last=Bunday|first=Karl M.|title=Socialization: A Great Reason Not to Go to School|url=http://learninfreedom.org/socialization.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212336/https://learninfreedom.org/socialization.html|archive-date=2023-05-18|access-date=2008-09-04|website=Learn in Freedom!}}</ref> Largimi nga shkolla mund të zgjerojë diversitetin e njerëzve ose vendeve ku ekspozohet një nxënës. Të pashkolluarit mund të jenë mesatarisht më të pjekur se moshatarët e tyre të shkolluar,<ref>{{Citation|last=Shyers|first=Larry Edward|title=Comparison of Social Adjustment Between Home and Traditionally Schooled Students}}</ref><ref>{{Cite web|last=Liman|first=Isabel|title=Home Schooling: Back to the Future?|url=http://www.educationatlas.com/home-schooling-information.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811112825/http://www.educationatlas.com/home-schooling-information.html|archive-date=2023-08-11|access-date=2008-09-04}}</ref> dhe disa besojnë se kjo është rezultat i gamës së gjerë të njerëzve me të cilët kanë mundësi të ndërveprojnë, megjithëse mund të jetë gjithashtu "e vështirë për të gjetur fëmijë [...] për, mirë, socializim”.<ref>{{Cite web|last=Bunday|first=Karl M.|title=Isn't it Natural for Children to be Divided by Age in School?|url=http://learninfreedom.org/age_grading_bad.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212225/https://learninfreedom.org/age_grading_bad.html|archive-date=2023-05-18|access-date=2008-09-04|website=Learn in Freedom!}}</ref> Mundësitë për të pashkolluarit për t'u takuar dhe ndërvepruar me të tjerë të pashkolluar janë rritur vitet e fundit, </link> duke i lejuar të pashkolluarit të kenë ndërveprime me fëmijë të tjerë me përvoja të ngjashme.<ref>{{Cite web|title=Peer Unschooling Network (PUN) – Unschooling Teens Unite!|url=http://www.peerunschooling.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531104306/https://peerunschooling.net/|archive-date=2023-05-31|access-date=2017-09-29|website=Peer Unschooling Network (PUN)|language=en-US}}</ref> == Metodat dhe filozofia == === Mësimi natyror === [[Skeda:A_day_at_the_beach.jpg|parapamje| Mosshkollimi mund të theksojë [[Lojërat|lojën]] e lirë dhe të padrejtuar si një komponent kryesor i edukimit të fëmijëve.<ref>{{Cite journal|last=Rolstad|first=Kelly|last2=Kesson|first2=Kathleen|date=2013|title=Unschooling, Then and Now|url=http://jual.nipissingu.ca/wp-content/uploads/sites/25/2014/06/v72142.pdf|journal=Journal of Unschooling and Alternative Learning|volume=7|issue=14|page=33|access-date=16 shkurt 2015}}</ref>]] Një premisë themelore e mosshkollimit është se të mësuarit është një proces natyror që ndodh vazhdimisht<ref>{{Cite web|last=Ingram|first=Tyshia|date=2020-07-17|title=The case for unschooling|url=https://www.vox.com/first-person/2020/7/17/21328316/covid-19-coronavirus-unschooling-homeschooling|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722103238/https://www.vox.com/first-person/2020/7/17/21328316/covid-19-coronavirus-unschooling-homeschooling|archive-date=2023-07-22|access-date=2020-07-18|website=www.vox.com|language=en}}</ref> dhe se kurioziteti është i lindur dhe fëmijët duan të mësojnë.<ref>{{Cite web|title=I Live Therefore I Learn: Living an Unschooling Life – The Natural Child Project|url=https://www.naturalchild.org/articles/guest/pam_sorooshian.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230403225522/https://www.naturalchild.org/articles/guest/pam_sorooshian.html|archive-date=2023-04-03|access-date=2020-07-13|website=www.naturalchild.org}}</ref><ref>{{Cite web|last=Butch|first=Taylor|date=2016-07-08|title=As the World Unfolds: A Secret Look Inside Alternative Learning|url=https://www.huffingtonpost.com/taylor-butch/as-the-world-unfolds-a-se_b_10870580.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826111220/http://www.huffingtonpost.com/taylor-butch/as-the-world-unfolds-a-se_b_10870580.html|archive-date=2016-08-26|access-date=2018-12-02|website=Huffington Post|language=en-US}}</ref> Kështu, detyrimi i fëmijëve në një [[Shkolla|shkollë]] "një madhësi për të gjithë" ose "modeli i fabrikës" është një përdorim joefikas i kohës dhe potencialit të tyre, sepse kërkon që çdo fëmijë të mësojë lëndë specifike në një mënyrë të veçantë, me një ritëm të caktuar dhe me një kohë specifike pavarësisht nga nevojat, interesat, qëllimet ose njohuritë e tyre të tanishme ose të ardhshme. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2023)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Shumë mosshkollorë besojnë se nxënësit humbasin përvojat e vlefshme praktike, të bazuara në komunitet, spontane dhe të botës reale, kur mundësitë e tyre arsimore janë të kufizuara ose të dominuara nga ato brenda një ndërtese shkolle.<ref name="readers-share-heated-opinions">{{Cite web|date=2006-10-31|title=Readers share heated opinions on "unschooling"|url=http://www.nbcnews.com/id/15148804|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927110828/http://www.nbcnews.com/id/15148804/|archive-date=2016-09-27|access-date=2008-09-04|website=[[NBC News]]}}</ref> === Stilet e të mësuarit === [[Psikologu|Psikologët]] kanë dokumentuar shumë ndryshime midis fëmijëve në mënyrën se si ata mësojnë.<ref name="vosniadou-2001">{{Cite web|last=Vosniadou|first=S.|year=2001|title=How Children Learn?|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001254/125456e.pdf|website=The International Academy of Education}}</ref> Të pashkolluarit pohojnë se mosshkollimi është më i pajisur për t'u përshtatur me dallime të tilla.<ref name="Evaluation">{{Cite web|last=Hunt|first=Jan|title=Evaluation|url=http://www.naturalchild.org/jan_hunt/evaluation.html|access-date=6 janar 2013|publisher=Natural Child}}</ref> ==== Dallimet në zhvillim ==== Psikologët e zhvillimit vënë në dukje se ashtu si fëmijët arrijnë momentet e rritjes në mosha të ndryshme, fëmijët janë gjithashtu të përgatitur për të mësuar gjëra të ndryshme në mosha të ndryshme.<ref name="vosniadou-2001">{{Cite web|last=Vosniadou|first=S.|year=2001|title=How Children Learn?|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001254/125456e.pdf|website=The International Academy of Education}}</ref> Ashtu si shumica e fëmijëve mësojnë të ecin gjatë një intervali normal prej tetë deri në pesëmbëdhjetë muaj dhe fillojnë të flasin në një gamë edhe më të madhe, ata që nuk shkollojnë pohojnë se ata janë gjithashtu të gatshëm dhe të aftë për të lexuar, për shembull, në mosha të ndryshme, vajzat zakonisht më herët se djemve. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2023)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Të mësuarit natyror prodhon ndryshime më të mëdha në sjellje (p.sh. ndryshimi i aftësive të punës) sesa metodat tradicionale të të mësuarit, megjithëse jo domosdoshmërisht një ndryshim në sasinë e informacionit të mësuar.<ref>{{Cite journal|last=Armstrong|first=J. Scott|date=1980|title=Teacher Vs. Learner Responsibility in Management Education|url=http://www.ssrn.com/abstract=647802|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.647802|issn=1556-5068}}</ref> Edukimi tradicional kërkon që të gjithë fëmijët të fillojnë të lexojnë në të njëjtën kohë dhe të mësojnë shumëzimin në të njëjtën kohë; mosshkollorët besojnë se disa fëmijë do të mërziten nëse tema ishte diçka që ata kishin qenë gati ta mësonin më herët, dhe disa do të dështojnë sepse nuk janë ende gati.<ref>{{Cite book|last=Holt|first=John C.|title=How Children Fail|url=https://archive.org/details/howchildrenfail0000holt_s9u6|publisher=Classics in Child Development|year=1982|isbn=978-0201484021}}</ref> === Trupi thelbësor i njohurive === Nxënësit nganjëherë thonë se të mësuarit e ndonjë lënde specifike është më pak e rëndësishme sesa të mësosh ''se si'' të mësosh.<ref name="childledhomeschool.com">{{Cite web|last=ChildLedHomeschool|date=2010-08-14|title=Planning for Child-Led Learning &#124; CLH|url=http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708144224/http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|archive-date=8 korrik 2011|access-date=2014-01-16}}</ref> Me fjalët e Holt:<blockquote>Meqenëse nuk mund të dimë se çfarë njohurie do të jetë më e nevojshme në të ardhmen, është e pakuptimtë të përpiqemi t'i mësojmë ato paraprakisht. Në vend të kësaj, ne duhet të përpiqemi të nxjerrim njerëz që duan të mësojnë aq shumë dhe mësojnë aq mirë sa të jenë në gjendje të mësojnë gjithçka që duhet të mësohet.<ref name="childledhomeschool.com">{{Cite web|last=ChildLedHomeschool|date=2010-08-14|title=Planning for Child-Led Learning &#124; CLH|url=http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708144224/http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|archive-date=8 korrik 2011|access-date=2014-01-16}}</ref></blockquote>Të pashkolluarit sugjerojnë se kjo aftësi e fëmijëve për të mësuar vetë i bën më të mundshme që më vonë, kur këta fëmijë të jenë të rritur, ata të mund të vazhdojnë të mësojnë për të përmbushur nevojat, interesat dhe qëllimet e reja; dhe se ata mund të kthehen në çdo lëndë që ata mendojnë se nuk është mbuluar mjaftueshëm ose të mësojnë një lëndë krejtësisht të re.<ref name="childledhomeschool.com">{{Cite web|last=ChildLedHomeschool|date=2010-08-14|title=Planning for Child-Led Learning &#124; CLH|url=http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708144224/http://childledhomeschool.com/2010/08/14/planning-for-child-led-learning/|archive-date=8 korrik 2011|access-date=2014-01-16}}</ref> Shumë mosshkollorë nuk pajtohen se ekziston një grup i veçantë njohurish që çdokush, pavarësisht nga jeta që bën, duhet të zotërojë.<ref>{{Cite book|last=Noll|first=James Wm.|title=Taking Sides: Clashing Views on Educational Issues 15th ed.|publisher=McGraw-Hill|year=2008|isbn=978-0073515205|pages=25–26}}</ref> Sipas fjalëve të John Holt, "Nëse fëmijëve u jepet akses në mjaft botë, ata do të shohin mjaft qartë se cilat gjëra janë vërtet të rëndësishme për veten dhe të tjerët, dhe do të bëjnë për vete një rrugë më të mirë për në atë botë se kushdo tjetër. mund të bëjë për ta."<ref>{{Cite web|last=David Gurteen|title=On children and learning by John Holt|url=http://www.gurteen.com/gurteen/gurteen.nsf/id/X00046822/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513104947/http://www.gurteen.com/gurteen/gurteen.nsf/id/X00046822/|archive-date=2013-05-13|access-date=2014-01-16|website=Gurteen Knowledge|publisher=Gurteen.com}}</ref> === Roli i prindërve === Prindërit e të pashkolluarve ofrojnë burime, mbështetje, udhëzime, informacione dhe këshilla për të lehtësuar përvojat që i ndihmojnë fëmijët e tyre në aksesin, navigimin dhe kuptimin e botës.<ref name="Evaluation">{{Cite web|last=Hunt|first=Jan|title=Evaluation|url=http://www.naturalchild.org/jan_hunt/evaluation.html|access-date=6 janar 2013|publisher=Natural Child}}</ref> Aktivitetet e zakonshme të prindërve përfshijnë ndarjen e librave, artikujve dhe aktiviteteve interesante me fëmijët e tyre, duke i ndihmuar ata të gjejnë njerëz të ditur për të eksploruar një interes me të (për shembull profesorë të fizikës ose mekanikë automobilistike) dhe duke i ndihmuar ata të vendosin qëllime dhe të kuptojnë se çfarë duhet të bëjnë për të përmbushin qëllimet e tyre. Natyra e bazuar në interes të Unschooling nuk do të thotë se ajo është një qasje "duart-off" ndaj arsimit; prindërit priren të përfshihen, veçanërisht me fëmijët më të vegjël (fëmijët më të mëdhenj, përveç nëse janë të rinj në mosshkollimin, shpesh kanë nevojë për më pak ndihmë në gjetjen e burimeve dhe në bërjen dhe zbatimin e planeve).<ref name="Evaluation" /> === Zhvendosja paradigmë === Për shkak se mosshkollimi bie ndesh me supozimet e kulturës dominuese, avokatët sugjerojnë se kërkohet një ndryshim i paradigmës në lidhje me arsimin dhe rritjen e fëmijëve përpara se të angazhohet në mosshkollimin. Nxënësit e rinj këshillohen që nuk duhet të presin të kuptojnë filozofinë e mosshkollimit në fillim,<ref>{{Cite web|last=<!--Not stated-->|title=Unschooling: An Introduction and Beginner's Guide|url=https://homeschoolbase.com/unschooling/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230629024358/https://homeschoolbase.com/unschooling/|archive-date=2023-06-29|access-date=23 maj 2017|publisher=Homeschool Base}}</ref> pasi shumë supozime të zakonshme rreth edukimit janë të pashprehura dhe të pashkruara. Një hap drejt këtij ndryshimi të paradigmës është pranimi se "ajo që bëjmë nuk është aq e rëndësishme sa pse e bëjmë".<ref>{{Cite web|last=Koetsier|first=Cathy|title=Paradigm Shifts|url=http://www.christian-unschooling.com/paradigm-shifts.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627220327/http://www.christian-unschooling.com/paradigm-shifts.html|archive-date=2023-06-27|access-date=23 maj 2017}}</ref> == Krahasimi me modelet e tjera të shkollimit në shtëpi == Unschooling është një formë e [[Arsimi shtëpiak|shkollimit në shtëpi]],<ref name="beginners-guide-to-unschooling">{{Cite web|date=4 tetor 2012|title=The Beginner's Guide to Unschooling|url=https://zenhabits.net/unschool/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212144/https://zenhabits.net/unschool/|archive-date=2023-05-18|access-date=2020-07-13|website=zenhabits.net}}</ref><ref name="what-is-unschooling">{{Cite web|title=What Is Unschooling? A Parents Guide to Child-Led Home Education|url=https://www.parents.com/kids/education/home-schooling/what-is-unschooling-all-about-child-led-home-education/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603204359/https://www.parents.com/kids/education/home-schooling/what-is-unschooling-all-about-child-led-home-education/|archive-date=2023-06-03|access-date=2020-07-13|website=Parents|language=EN}}</ref> që është edukimi i fëmijëve në shtëpi ose vende të ndryshme nga shkolla. Unshkollimi i mëson fëmijët në bazë të interesave të tyre dhe jo sipas një [[Kurrikula|kurrikule]] të caktuar.<ref name="unschooling-2020">{{Cite web|title=Unschooling – letting children grow up without school or teachers|url=https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129061217/https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-date=2022-01-29|access-date=2020-12-02|website=dpa International|language=en}}</ref><ref name="what-is-unschooling" /><ref>{{Cite web|title=Unschooling – letting children grow up without school or teachers|url=https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129061217/https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-date=2022-01-29|access-date=2020-12-15|website=dpa International|language=en}}</ref> Mosshkollimi është në kontrast me format e tjera të shkollimit në shtëpi në atë që arsimimi i studentit nuk drejtohet nga një [[Mësuesi|mësues]] dhe kurrikula.<ref name="unschooling-2020">{{Cite web|title=Unschooling – letting children grow up without school or teachers|url=https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129061217/https://www.dpa-international.com/topic/unschooling-letting-children-grow-without-school-teachers-urn%3Anewsml%3Adpa.com%3A20090101%3A161024-99-923474|archive-date=2022-01-29|access-date=2020-12-02|website=dpa International|language=en}}</ref> Unschooling është një zbatim në botën reale i metodave të klasës së hapur të promovuara në fund të viteve 1960 dhe fillim të viteve 1970, pa shkollë, klasa ose nota. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Prindërit që heqin dorë nga shkollimi fëmijët e tyre veprojnë si lehtësues, duke ofruar një sërë burimesh, duke i ndihmuar fëmijët e tyre të aksesojnë, të lundrojnë dhe të kuptojnë botën; ata i ndihmojnë fëmijët e tyre në krijimin dhe zbatimin e synimeve dhe planeve si për të ardhmen e largët ashtu edhe për atë të afërt. Mosshkollimi zgjerohet nga [[Kureshtja|kurioziteti]] natyror i fëmijëve si një zgjerim i interesave, shqetësimeve, nevojave dhe qëllimeve të tyre. </link> Deshkollimi ndryshon nga mësimi zbulues, arsimi minimal invaziv, edukimi i drejtuar nga qëllimi, këshillimi akademik, mësimi i bazuar në fenomene dhe mësimi tematik .  == Degët == Ka një sërë qasjesh për të hartuar dhe praktikuar mosshkollimin. Disa nga më të njohurat përfshijnë: * Shkollimi botëror, në të cilin familjet udhëtojnë nëpër botë dhe mësojnë duke përjetuar vende, njerëz, kultura dhe aktivitete të tjera tipike për këto vende.<ref>{{Cite web|last=Alyson|first=Alyson|date=2020-06-29|title=What is Worldschooling?|url=https://worldtravelfamily.com/worldschooling/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230707005055/https://worldtravelfamily.com/worldschooling/|archive-date=2023-07-07|access-date=2020-07-13|website=World Travel Family Travel Blog|language=en}}</ref> * Deshkollimi i bazuar në projekte, i cili thotë se studentët fitojnë një njohuri më të thellë përmes eksplorimit aktiv të sfidave, problemeve dhe projekteve të botës reale që ata mund t'i bëjnë në mënyrën e tyre dhe me ritmin e tyre.<ref>{{Cite web|date=2019-05-21|title=Homeschool with Project Based Learning {{!}} Hess Un-Academy|url=https://hessunacademy.com/homeschool-with-project-based-learning/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628124125/https://hessunacademy.com/homeschool-with-project-based-learning/|archive-date=2023-06-28|access-date=2020-07-13|language=en-US}}</ref> * Gameschooling, i cili përdor lojëra të ndryshme si lojëra me tavolinë dhe letra për të lehtësuar mësimin.<ref>{{Cite web|date=2020-02-09|title=What is Gameschooling?|url=https://orisonorchards.com/what-is-gameschooling/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627220333/https://orisonorchards.com/what-is-gameschooling/|archive-date=2023-06-27|access-date=2020-07-13|website=Orison Orchards|language=en-US}}</ref> Përveç zhvillimit të aftësive në matematikë, gjuhë, histori, lojërat e tavolinës zhvillojnë gjithashtu aftësi sociale si komunikimi ndërpersonal, negocimi, bindja, diplomacia dhe virtyte si aftësia e mirë sportive.<ref>{{Cite web|date=3 tet 2017|title=The Ultimate Guide to Gameschooling|url=https://themulberryjournal.com/activities/mathematics/ultimate-guide-gameschooling|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627220329/https://themulberryjournal.com/activities/mathematics/ultimate-guide-gameschooling|archive-date=2023-06-27|access-date=6 qer 2020}}</ref> == Filozofi plotësuese == Familjet e pashkolluara mund të adoptojnë filozofitë e mëposhtme: </link> * ''Prindërimi i pakushtëzuar'' dhe ''ndëshkimi me shpërblime'' —libra prindërimi dhe edukimi nga Alfie Kohn . * Koncepti i vazhdimësisë, prindërimi i atashimit dhe teoria e lidhjes - teori dhe praktika që përpiqen të inkurajojnë zhvillimin e fëmijës. * Vullnetarizmi - ideja se të gjitha format e shoqërimit njerëzor duhet të jenë vullnetare, aq sa është e mundur (vullnetarizmi kundërshton fillimin e forcës agresive ose detyrimit). == Forma të tjera të arsimit alternativ == Shumë forma të tjera të [[Arsimi alternativ|arsimit alternativ]] gjithashtu i japin përparësi kontrollit të të nxënit nga nxënësi, megjithëse jo domosdoshmërisht nga nxënësi individual. Këto përfshijnë [[Edukimi demokratik|shkollat e lira demokratike]],<ref>{{Cite web|title=Democratic Schools|url=http://alternativestoschool.com/articles/democratic-schools/|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206094522/https://alternativestoschool.com/articles/democratic-schools/|archive-date=2022-12-06|access-date=2020-07-13|website=Alternatives to School|language=en-US}}</ref> si shkolla Sudbury, Shkolla Stonesoup dhe universitetet virtuale të të mësuarit të hapur . == Kritika == Si një formë e shkollimit në shtëpi, mosshkollimi përballet me shumë nga të njëjtat kritika si shkollimi në shtëpi. Kritikat ndaj mosshkollimit në veçanti priren të fokusohen në atë nëse studentët mund të marrin arsim të mjaftueshëm në një kontekst me strukturë kaq të vogël në krahasim me praktikat standarde të shkollimit. Disa kritikë pohojnë se mund të jetë e vështirë të ndërtohet një motivim i mjaftueshëm tek studentët për t'i lejuar ata të mësojnë pa parmakë dhe se disa studentë mund të mbeten prapa si rezultat,<ref>{{Cite news|last=Clayton|first=Victoria|date=2006-10-02|title=A new chapter in education: unschooling|language=en|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna15029646|access-date=2023-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230518212400/https://www.nbcnews.com/id/wbna15029646|archive-date=2023-05-18}}</ref> dhe se ata mund të kenë sukses të dobët në krahasim me bashkëmoshatarët e tyre.<ref name="readers-share-heated-opinions">{{Cite web|date=2006-10-31|title=Readers share heated opinions on "unschooling"|url=http://www.nbcnews.com/id/15148804|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927110828/http://www.nbcnews.com/id/15148804/|archive-date=2016-09-27|access-date=2008-09-04|website=[[NBC News]]}}</ref><ref>{{Cite news|last=Erbe|first=Bonnie|author-link=Bonnie Erbe|date=27 nëntor 2006|title=Unspooling 'Unschooling'|work=U.S. News & World Report|url=https://www.usnews.com/opinion/blogs/erbe/2006/11/27/unspooling-unschooling|access-date=11 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205085905/https://www.usnews.com/opinion/blogs/erbe/2006/11/27/unspooling-unschooling|archive-date=2023-02-05}}</ref> Kundërshtarët e mosshkollimit kanë frikë se fëmijët mund të jenë në mëshirën e prindërve të këqij, duke rezultuar që fëmijët të kenë vështirësi të integrohen në shoqëri.<ref name=":0">{{Cite web|date=2016-10-11|title=Rise of the home 'unschoolers' – where children learn only what they want to|url=http://www.theguardian.com/education/2016/oct/11/unschool-children-monitor-home-schooling-education|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627220327/https://www.theguardian.com/education/2016/oct/11/unschool-children-monitor-home-schooling-education|archive-date=2023-06-27|access-date=2020-12-30|website=the Guardian|language=en}}</ref> Në një studim të vitit 2006 me fëmijët e moshës pesë deri në dhjetë vjeç, fëmijët e pashkolluar shënuan më pak se fëmijët e shkolluar tradicionalisht në katër nga shtatë kategoritë e studiuara, dhe dukshëm më poshtë se nxënësit e strukturuar në shtëpi në të shtatë kategoritë e studiuara.<ref>{{Cite journal|last=Martin-Chang|first=Sandra|last2=Gould|first2=O.N.|last3=Meuse|first3=R.E.|year=2011|title=The impact of schooling on academic achievement: Evidence from home-schooled and traditionally-schooled students|url=https://www.researchgate.net/publication/232544669|journal=Canadian Journal of Behavioural Science|volume=43|issue=3|pages=195–202|doi=10.1037/a0022697|access-date=16 nëntor 2014}}</ref> == Shih edhe == * [[Pedagogjia]] * [[Deshkollimi]] * [[Antipedagogjia]] * [[Deschooling society]] == Referime == [[Kategoria:Filozofia e edukimit]] [[Kategoria:Pedagogji]] 4kzptvfuv7nkc61t8u1hkl0y39ffs2n Patriarkati 0 349037 2981912 2965890 2026-05-18T16:41:31Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981912 wikitext text/x-wiki '''Patriarkati''' është një sistem shoqëror në të cilin pozitat e dominimit dhe privilegjit mbahen kryesisht nga burrat. Termi ''patriarki'' përdoret si në [[Antropologjia|antropologji]] për të përshkruar një familje ose [[klan]] të kontrolluar nga babai ose mashkulli më i madh ose grupi i meshkujve, dhe në teorinë feministe për të përshkruar një strukturë më të gjerë shoqërore në të cilën burrat si grup dominojnë gratë dhe fëmijët.<ref name="Hunnicutt 2009">{{Cite journal|last=Hunnicutt|first=Gwen|date=2009|title=Varieties of Patriarchy and Violence Against Women: Resurrecting 'Patriarchy' as a Theoretical Tool|url=https://archive.org/details/sim_violence-against-women_2009-05_15_5/page/553|journal=Violence Against Women|volume=15|issue=5|pages=553–573|doi=10.1177/1077801208331246|issn=1077-8012|pmid=19182049|quote=The core concept of patriarchy [is a system] of male domination and female subordination [...] Although patriarchy has been variously defined, for purposes of this article, it means social arrangements that privilege males, where men as a group dominate women as a group, both structurally and ideologically [...]}}</ref> [[Ideologjia]] patriarkale vepron për të shpjeguar dhe justifikuar patriarkalitetin duke ia atribuar [[Pabarazia gjinore|pabarazisë gjinore]] dallimeve të natyrshme të natyrshme midis burrave dhe grave, urdhërimeve hyjnore ose strukturave të tjera fikse. [[Sociologjia|Sociologët]] priren të refuzojnë shpjegimet kryesisht biologjike të patriarkatit dhe pretendojnë se proceset e socializimit janë kryesisht përgjegjëse për vendosjen e roleve gjinore. Ato janë baza e diskriminimit të grave.<ref name="Nissen 2023">{{Cite journal|last=Nissen|first=A.|date=2023|title=Gender-Transformative Remedies for Women Human Rights Defenders|journal=Business and Human Rights Journal|volume=8|issue=3|pages=374}}</ref> Sociobiologët krahasojnë rolet gjinore njerëzore me sjelljen gjinore në primatët e tjerë dhe disa argumentojnë se pabarazia gjinore vjen kryesisht nga dallimet gjenetike dhe riprodhuese midis burrave dhe grave. Konstruksionistët socialë e kundërshtojnë këtë argument, duke argumentuar se rolet gjinore dhe pabarazia gjinore janë instrumente të pushtetit dhe janë bërë norma sociale për të mbajtur kontrollin mbi gratë. Historikisht, patriarkalizmi është shfaqur në organizimin social, ligjor, politik, fetar dhe ekonomik të një sërë kulturash të ndryshme.<ref>{{Cite book|last=Malti-Douglas|first=Fedwa|title=Encyclopedia of Sex and Gender|publisher=Macmillan|year=2007|isbn=978-0-02-865960-2|location=Detroit}}</ref> Shumica e shoqërive bashkëkohore janë, në praktikë, patriarkale.<ref name="Lockard p88">{{Cite book|last=Lockard|first=Craig|title=Societies, Networks, and Transitions: A Global History|url=https://archive.org/details/societiesnetwork0000lock_q9h1|publisher=Cengage Learning|year=2015|isbn=978-1-285-78312-3|edition=3rd|location=Stamford, Conn.|page=[https://archive.org/details/societiesnetwork0000lock_q9h1/page/88 88]|quote=Today, as in the past, men generally hold political, economic, and religious power in most societies thanks to patriarchy, a system whereby men largely control women and children, shape ideas about appropriate gender behavior, and generally dominate society.}}</ref> == Terminologjia == ''Patriarkia'' fjalë për fjalë do të thotë "sundimi i babait"<ref name="Ferguson 1999">{{Cite book|last=Ferguson, Kathy E.|title=Women's Studies Encyclopedia, Volume 2|publisher=Greenwood Publishing|year=1999|isbn=978-0-313-31072-0|editor-last=Tierney, Helen|edition=revised and expanded|page=1048|chapter=Patriarchy|chapter-url=https://archive.org/details/womensstudiesenc0000unse_l3o9/mode/1up?view=theater}}</ref><ref name="Green 2010">{{Cite book|last=Green|first=Fiona Joy|title=Encyclopedia of Motherhood, Volume 3|publisher=SAGE Publications|year=2010|isbn=978-1-4129-6846-1|editor-last=O'Reilly, Andrea|location=Thousand Oaks, Calif.|pages=969–970|chapter=Patriarchal Ideology of Motherhood}}</ref> dhe vjen nga [[Gjuha greke|greqishtja]] {{Lang|grc|πατριάρχης}} ( ''patriarkhēs'' ),<ref>{{Cite web|title=patriarchy|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/patriarchy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181103003358/https://en.oxforddictionaries.com/definition/patriarchy|archive-date=3 nëntor 2018|access-date=4 janar 2019|website=Oxford Dictionaries}}</ref><ref>{{OEtymD|patriarchy}}</ref> "babai ose shefi i një race", që është një përbërje e {{Lang|grc|πατριά}} ( ''patria'' ), "prejardhja, prejardhja, familja, atdheu" (nga {{Lang|grc|πατήρ}} ''patēr'', "babai") dhe {{Lang|grc|ἀρχή}} ( ''arkhē'' ), "dominim, autoritet, sovranitet". Historikisht, termi ''patriarki'' është përdorur për t'iu referuar sundimit [[Autokracia|autokratik]] nga kryefamiljari mashkull; megjithatë, që nga fundi i shekullit të 20-të është përdorur gjithashtu për t'iu referuar sistemeve shoqërore në të cilat pushteti mbahet kryesisht nga burrat e rritur.<ref name="Cannell 1996">{{Cite book|last=Cannell|first=Fenella|title=The Social Science Encyclopedia|last2=Green|first2=Sarah|date=1996|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-41-510829-4|editor-last=Kuper|editor-first=Adam|edition=2nd|pages=592–593|chapter=Patriarchy|editor-last2=Kuper|editor-first2=Jessica|chapter-url=https://archive.org/details/socialscienceenc0002unse/page/592/mode/1up?view=theater}}</ref><ref name="Meagher 2011">{{Cite book|last=Meagher|first=Michelle|title=The Concise Encyclopedia of Sociology|publisher=John Wiley & Sons|year=2011|isbn=978-1-4051-8353-6|editor-last=Ritzer|editor-first=George|pages=441–442|chapter=Patriarchy|editor-last2=Ryan|editor-first2=J. Michael}}</ref><ref name="Hennessy 2012">{{Cite book|last=Hennessy|first=Rosemary|title=Encyclopedia of Social Theory|date=2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-13-678694-5|editor-last=Harrington|editor-first=A.|pages=420–422|chapter=Patriarchy|editor-last2=Marshall|editor-first2=B.L.|editor-last3=Muller|editor-first3=H.}}</ref> Termi u përdor veçanërisht nga shkrimtarë të lidhur me feminizmin e valës së dytë si Kate Millett ; këta shkrimtarë kërkuan të përdorin një kuptim të marrëdhënieve shoqërore patriarkale për të çliruar gratë nga dominimi mashkullor.<ref name="Gardiner 1999">{{Cite book|last=Gardiner|first=Jean|title=Encyclopedia of Political Economy, Volume 2: L–Z|date=1999|publisher=Routledge|isbn=978-0-41-518718-3|editor-last=O'Hara|editor-first=Phillip A.|pages=843–846|chapter=Patriarchy|chapter-url=https://archive.org/details/encyclopediaofpo02ohar/page/843}}</ref><ref name="Fitzpatrick 2013">{{Cite book|title=International Encyclopedia of Social Policy|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-13-661004-2|editor-last=Fitzpatrick|editor-first=Tony|pages=987 ff|chapter=Patriarchy|display-editors=etal}}</ref> Ky koncept i patriarkatit u zhvillua për të shpjeguar dominimin mashkullor si një fenomen social dhe jo biologjik. Patriarkati është një sistem shoqëror në të cilin burrat janë figurat kryesore [[Autoriteti|të autoritetit]] në fushat e [[Politikani|udhëheqjes politike]], autoritetit moral dhe kontrollit të [[Prona|pronës]] .<ref name="Catalano p187">{{Cite book|last=Catalano|first=D. Chase J.|title=Teaching for Diversity and Social Justice|last2=Griffin|first2=Pat|date=2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-68869-3|editor-last=Adams|editor-first=Maurianne|edition=3rd|location=New York|page=187|chapter=Sexism, Heterosexism, and Trans* Oppression: An Integrated Perspective|doi=10.4324/9781315775852-8|editor-last2=Bell|editor-first2=Lee Anne}}</ref> Sociologia Sylvia Walby e përkufizon patriarkalin si "një sistem strukturash dhe praktikash shoqërore në të cilat burrat dominojnë, shtypin dhe shfrytëzojnë gratë".<ref name="Walby 1989">{{Cite journal|last=Walby|first=Sylvia|date=1989|title=Theorising Patriarchy|journal=Sociology|volume=23|issue=2|pages=213–234|doi=10.1177/0038038589023002004|jstor=42853921|quote=I shall define patriarchy as a system of social structures, and practices in which men dominate, oppress and exploit women.}}</ref> Shtresimi social sipas linjave gjinore, me pushtetin kryesisht të mbajtur nga burrat, është vërejtur në shumicën e shoqërive. == Historia == Disa studiues kanë deklaruar se provat e para të strukturave patriarkale, shenjat e një ndarjeje seksuale të punës, datojnë rreth 2 milionë vjet më parë, thellë në të kaluarën evolucionare të njerëzimit.<ref name="Wrangham 2009">{{Cite book|last=Wrangham|first=Richard|title=Catching Fire: How Cooking Made Us Human|url=https://archive.org/details/catchingfirehowc0000wran|publisher=Basic Books|year=2009|isbn=978-0-465-01362-3}}</ref><ref name="Betuel 2020" /> Dëshmi të tjera psikologjike [[Antropologjia|antropologjike]], [[Arkeologjia|arkeologjike]] dhe evolucionare sugjerojnë se shumica e shoqërive [[Parahistoria|parahistorike]] ishin relativisht [[Egalitarianizmi|egalitare]], dhe sugjerojnë se strukturat shoqërore patriarkale nuk u zhvilluan deri pas fundit të epokës së [[Pleistoceni|Pleistocenit]], duke ndjekur zhvillimet sociale dhe teknologjike si [[bujqësia]] dhe [[zbutja]].<ref>{{Cite book|last=Hughes, Sarah Shaver|title=Agricultural and pastoral societies in ancient and classical history|last2=Hughes Brady|publisher=Temple University Press|year=2001|isbn=978-1-56639-832-9|editor-last=Adas, Michael|pages=118–119|chapter=Women in Ancient Civilizations|chapter-url=https://books.google.com/books?id=qcSsoJ0IXawC&pg=PA118|name-list-style=amp}}</ref><ref name="Eagly 1999">{{Cite journal|last=Eagly, Alice H.|last2=Wood, Wendy|name-list-style=amp|date=korrik 1999|title=The Origins of Sex Differences in Human Behavior: Evolved Dispositions Versus Social Roles|url=http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/facets/eagly&wood.htm|url-status=dead|journal=American Psychologist|volume=54|issue=6|pages=408–423|doi=10.1037/0003-066x.54.6.408|archive-url=https://archive.today/20120527003250/http://www.sscnet.ucla.edu/anthro/faculty/fiske/facets/eagly&wood.htm|archive-date=27 maj 2012}}</ref><ref name="Erdal 1996">{{Cite book|last=Erdal|first=David|title=Modelling the early human mind|last2=Whiten|first2=Andrew|date=1996|publisher=McDonald Institute for Archaeological Research, University of Cambridge|isbn=978-0-9519420-1-7|editor-last=Mellars|editor-first=Paul|series=Cambridge McDonald Monograph Series|location=Cambridge Oakville, Connecticut|chapter=Egalitarianism and Machiavellian intelligence in human evolution|editor-last2=Gibson|editor-first2=Kathleen Rita|chapter-url=https://books.google.com/books?id=-okQAQAAIAAJ}}</ref> Sipas Robert M. Strozier, kërkimet historike nuk kanë gjetur ende një "ngjarje fillestare" specifike.<ref name="Strozier 2002">Strozier, Robert M. (2002) ''[https://books.google.com/books?id=fuDdNSLXPI8C Foucault, Subjectivity, and Identity: Historical Constructions of Subject and Self]'' p. 46</ref> Historiania Gerda Lerner pohon se nuk kishte asnjë ngjarje të vetme dhe dokumenton se patriarkia si sistem shoqëror u ngrit në pjesë të ndryshme të botës në periudha të ndryshme.<ref name="Lerner p8">{{Cite book|last=Lerner|first=Gerda|url=https://archive.org/details/creationofpatria0000lern/page/8/mode/1up?view=theater|title=The Creation of Patriarchy|date=1986|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-503996-2|series=Women and History, Volume 1|location=New York|pages=8–11|url-access=registration}}</ref> Disa studiues tregojnë për ngjarje sociale dhe teknologjike rreth gjashtë mijë vjet më parë (4000 pes ),<ref>{{Cite journal|last=Kraemer, Sebastian|year=1991|title=The Origins of Fatherhood: An Ancient Family Process|url=https://archive.org/details/sim_family-process_1991-12_30_4/page/377|journal=[[Family Process (journal)|Family Process]]|volume=30|issue=4|pages=377–392|doi=10.1111/j.1545-5300.1991.00377.x|pmid=1790784}}</ref><ref>[http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=11879852 Ehrenberg, 1989] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111203054919/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=11879852 |date=3 dhjetor 2011 }}; Harris, M. (1993) ''The Evolution of Human Gender Hierarchies''; Leibowitz, 1983; Lerner, 1986; Sanday, 1981</ref> ndërsa të tjerë sugjerojnë një proces evolucionar gjatë një periudhe të mungesës së burimeve në Afrikë afërsisht 2 milion vjet më parë<ref name="Betuel 2020">{{Cite web|last=Betuel|first=Emma|date=21 qershor 2020|title=Why ancient men had to evolve from carousers to doting dads — or die|url=https://www.inverse.com/mind-body/the-first-stay-at-home-dad|access-date=11 dhjetor 2023|website=Inverse}}</ref> si origjina e [[Ati|atësisë]] dhe fillimi i patriarkatit. Teoria [[Marksizmi|marksiste]], siç artikulohet kryesisht nga [[Frederik Engels|Friedrich Engels]] në ''Origjina e familjes, pronës private dhe shtetit'', ia cakton origjinën e patriarkatit shfaqjes së [[Prona private|pronës private]], e cila tradicionalisht është kontrolluar nga burrat. Në këtë këndvështrim, burrat drejtonin prodhimin familjar dhe kërkuan të kontrollonin gratë në mënyrë që të siguronin kalimin e pronës familjare tek pasardhësit e tyre (meshkuj), ndërsa gratë kufizoheshin në punën shtëpiake dhe prodhimin e fëmijëve. [20]<ref name="Bryson 2000">{{Cite book|last=Bryson|first=Valerie|title=Routledge International Encyclopedia of Women: Global Women's Issues and Knowledge, Volume 2|date=2000|isbn=978-0-415-92088-9|editor-last=Kramarae, Cheris|location=New York|page=791|chapter=Feminism: Marxist|editor-last2=Spender, Dale|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QAOUAgAAQBAJ&q=%22this+understanding+was+developed+by+frederick+engels%22}}</ref> Lerner e kundërshton këtë ide, duke argumentuar se patriarkia u shfaq përpara zhvillimit të shoqërisë së bazuar në klasa dhe konceptit të pronës private.<ref name="Lerner p238">{{Cite book|last=Lerner|first=Gerda|url=https://archive.org/details/creationofpatria00lern/page/238/mode/1up?ref=ol&view=theater|title=The Creation of Patriarchy|date=1986|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-503996-2|series=Women and History, Volume 1|location=New York|pages=238–239|quote=In its narrow meaning, patriarchy refers to the system, historically derived from Greek and Roman law, in which the male head of the household had absolute legal and economic power over his dependent female and male family members. [...] Patriarchy in its wider definition means the manifestation and institutionalization of male dominance over women and children in the family and the extension of male dominance over women in society in general.|url-access=registration}}</ref> Dominimi i grave nga burrat gjendet në Lindjen e Lashtë të Afërt që në vitin 3100 pes, siç janë kufizimet në aftësinë riprodhuese të gruas dhe përjashtimi nga "procesi i përfaqësimit ose ndërtimit të historisë".<ref name="Strozier 2002"/> Sipas disa studiuesve, me shfaqjen e [[Hebrenjtë|hebrenjve]], ekziston edhe "përjashtimi i gruas nga besëlidhja Perëndi-njerëzimi".<ref name="Strozier 2002" /><ref name="Lerner p8"/> Arkeologia Marija Gimbutas argumenton se valët e pushtuesve që ndërtojnë [[Hipoteza Kurgane|kurgan]] nga stepat ukrainase në kulturat e hershme bujqësore të Evropës së Vjetër në Egje, Ballkan dhe Italinë jugore krijuan hierarki mashkullore që çuan në ngritjen e patriarkatit në [[Kultura perëndimore|shoqërinë perëndimore]] .<ref>{{Cite book|last=Gimbutas|first=Marija|title=The Civilization of the Goddess: The World of Old Europe|publisher=Harper Collins|year=1992|isbn=978-0-06-250337-4|location=San Francisco, California|pages=351–510|chapter=The end of Old Europe: the intrusion of Steppe Pastoralists from South Russia and the transformation of Europe|chapter-url=https://books.google.com/books?id=ktftAAAAMAAJ}}</ref> Steven Taylor argumenton se rritja e dominimit patriarkal u shoqërua me shfaqjen e politikave hierarkike të shtresuara shoqërore, dhunën e institucionalizuar dhe egon e ndarë të individualizuar të lidhur me një periudhë stresi klimatik.<ref>{{Cite book|last=Taylor|first=Steven|title=The Fall: The Insanity of the Ego in Human History|publisher=O Books|year=2005|isbn=978-1-905047-20-8|location=Winchester|pages=17–19|chapter=What's wrong with human beings?|chapter-url=https://books.google.com/books?id=mSPtBAAAQBAJ&pg=PT12}}</ref> Në librin ''Catching Fire: How Cooking Made Us Human''<ref name="Wrangham 2009"/> Primatologu britanik Richard Wrangham sugjeron se origjina e ndarjes së punës midis meshkujve dhe femrave mund të ketë origjinën me shpikjen e gatimit,<ref>{{Cite web|last=Bradt|first=Steve|date=1 qershor 2009|title=Invention of cooking drove evolution of the human species, new book argues|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2009/06/invention-of-cooking-drove-evolution-of-the-human-species-new-book-argues/|access-date=11 dhjetor 2023|website=The Harvard Gazette}}</ref><ref name="Rehg 2010">{{Cite journal|last=Rehg|first=Jennifer|date=2010|title=Review of 'Catching Fire: How Cooking Made Us Human'|url=https://thekeep.eiu.edu/the_councilor/vol71/iss1/1|journal=The Councilor: A Journal of the Social Studies|volume=71|issue=1|at=Article 1}}</ref> e cila vlerësohet të kanë ndodhur njëkohësisht me marrjen e kontrollit të zjarrit nga njerëzit midis 1 dhe 2 milion vjet më parë. Ideja u propozua herët nga [[Frederik Engels|Friedrich Engels]] në një ese të papërfunduar të vitit 1876 . Një gjeneral i shquar grek Meno, në dialogun platonik me të njëjtin emër, përmbledh ndjenjën mbizotëruese në [[Greqia klasike|Greqinë klasike]] për virtytet përkatëse të burrave dhe grave. Ai thotë:<ref>{{Cite book|last=W.R.M. Lamb|title=Plato in Twelve Volumes|date=1967|publisher=Harvard University Press|volume=3|location=Cambridge, Massachusetts|chapter=71E: Meno|access-date=9 shkurt 2015|chapter-url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0178:text=Meno:section=71e}}</ref> {{Quote|Para së gjithash, nëse merrni virtytin e një njeriu, mund të thuhet lehtësisht se virtyti i një njeriu është ky - që ai të jetë kompetent për të menaxhuar punët e qytetit të tij dhe për t'i menaxhuar ato në mënyrë që të përfitojnë miqtë e tij. dhe të dëmtojë armiqtë e tij dhe të kujdeset që të mos pësojë dëme. Ose merrni virtytin e një gruaje: nuk ka vështirësi ta përshkruani atë si detyrë për të rregulluar mirë shtëpinë, për t'u kujdesur për pronën brenda dhe për t'iu bindur burrit të saj.|Meno|Platoni<ref>First of all, if you take the virtue of a man, it is easily stated that a man's virtue is this—that he be competent to manage the affairs of his city, and to manage them so as to benefit his friends and harm his enemies, and to take care to avoid suffering harm himself. Or take a woman's virtue: there is no difficulty in describing it as the duty of ordering the house well, looking after the property indoors, and obeying her husband.(Meno-Plato in Twelve Volumes)</ref>}} Veprat e [[Aristoteli|Aristotelit]] i portretizonin gratë si moralisht, intelektualisht dhe fizikisht inferiore ndaj burrave; i shihte gratë si pronë të burrave; pohoi se roli i gruas në shoqëri ishte të riprodhohej dhe t'u shërbente burrave në familje; dhe e pa dominimin mashkullor ndaj grave si të natyrshëm dhe të virtytshëm.<ref>{{Cite book|last=Fishbein, Harold D.|url=https://books.google.com/books?id=HBwAYLFPP3sC&pg=PA27|title=Peer prejudice and discrimination: the origins of prejudice|date=2002|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-8058-3772-8|edition=2nd|page=27}}</ref><ref>{{Cite book|last=Dubber, Markus Dirk|url=https://books.google.com/books?id=cjdbRF8PXhUC&pg=PA5|title=The police power: patriarchy and the foundations of American government|date=2005|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-13207-7|pages=5–7}}</ref><ref>{{Cite book|last=Bar On, Bat-Ami|url=https://books.google.com/books?id=6UVq3z2Kd6cC|title=Engendering origins: critical feminist readings in Plato and Aristotle|date=1994|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-1643-3}}</ref> Jo të gjithë mendimtarët e mëdhenj grekë besonin se gratë ishin inferiore. Mësuesi i Aristotelit, [[Platoni|Platoni,]] shpalosi vizionin e tij për shoqërinë më të drejtë në veprën e tij [[Republika (Platoni)|Republika]] . Në të, Platoni argumenton se gratë do të kishin barazi të plotë arsimore dhe politike në një shoqëri të tillë dhe do të shërbenin në ushtri. Pitagorianët vlerësuan gjithashtu pjesëmarrjen e grave, të cilat trajtoheshin si të barabarta intelektuale. Lerner thotë se Aristoteli besonte se gratë kishin gjak më të ftohtë se burrat, gjë që i bënte gratë të mos evoluonin në burra, seksi që Aristoteli besonte se ishte i përsosur dhe superior. Maryanne Cline Horowitz deklaroi se Aristoteli besonte se "shpirti kontribuon në formën dhe modelin e krijimit". Kjo nënkupton se çdo papërsosmëri që shkaktohet në botë duhet të shkaktohet nga një grua, sepse nuk mund të fitohet një papërsosmëri nga përsosmëria (të cilën ai e perceptoi si mashkull). Aristoteli kishte një strukturë sunduese hierarkike në teoritë e tij. Lerner pohon se përmes këtij sistemi besimi patriarkal, të transmetuar brez pas brezi, njerëzit janë kushtëzuar të besojnë se burrat janë superiorë ndaj grave. Këto simbole janë pikë referimi për të cilat fëmijët mësojnë kur rriten, dhe cikli i patriarkalizmit vazhdon shumë pas grekëve. [[Egjipti]] nuk la të dhëna filozofike, por [[Herodoti]] la një shënim të tronditjes së tij nga kontrasti midis roleve të grave egjiptiane dhe grave të [[Athina|Athinës]] . Ai vuri re se gratë egjiptiane merrnin pjesë në treg dhe ishin të punësuara në [[Tregtia|tregti]] . Në Egjiptin e lashtë, gratë [[Klasa e mesme|e klasës së mesme]] kishin të drejtë të uleshin në një gjykatë lokale, të angazhoheshin në transaksione [[Pasuria e paluajtshme|të pasurive të paluajtshme]] dhe të trashëgonin ose të trashëgonin [[Prona|pronën]] . Gratë gjithashtu siguruan kredi dhe dëshmuan dokumente ligjore. Grave athinase iu mohuan të drejta të tilla.<ref>Ptahhotep, trans. John A. Wilson. ''Ancient Near Eastern Texts Relating to The Old Testament''. James B. Pritchard, ed. Princeton University Press, 1950. p. 412</ref> Megjithatë, [[Helenizimi|ndikimi grek]] u përhap me pushtimet e [[Aleksandri i Madh|Aleksandrit të Madh]], i cili u arsimua nga Aristoteli.<ref>{{Cite book|last=Bristow|first=John Temple|title=What Paul Really Said About Women: an Apostle's liberating views on equality in marriage, leadership, and love|url=https://archive.org/details/whatpaulreallysa0000bris|date=1991|publisher=HarperOne|isbn=978-0-06-061063-0|location=New York}}</ref> Gjatë kësaj periudhe kohore në Kinë, rolet gjinore dhe patriarkia mbetën të formësuara nga [[konfucianizmi]] . I adoptuar si fe zyrtare në [[Dinastia Han|dinastinë Han]], konfucianizmi ka dikta të forta në lidhje me sjelljen e grave, duke deklaruar vendin e gruas në shoqëri, si dhe duke përshkruar sjelljen e virtytshme.<ref>{{Cite journal|last=Adler|first=Joseph A.|date=dimër 2006|title=Daughter/Wife/Mother or Sage/Immortal/Bodhisattva? Women in the Teaching of Chinese Religions|url=https://www2.kenyon.edu/Depts/Religion/Fac/Adler/Writings/Women.htm|journal=ASIANetwork Exchange|volume=XIV|issue=2}}</ref> ''Tre bindjet dhe katër virtytet'', një tekst konfucian, vendos vlerën e një gruaje në besnikërinë dhe bindjen e saj. Ai shpjegon se një grua e bindur duhet t'i bindet babait të saj përpara martesës, burrit të saj pas martesës dhe djalit të saj të parë nëse është e ve, dhe se një grua e virtytshme duhet të praktikojë përshtatshmërinë seksuale, fjalimin e duhur, pamjen modeste dhe punën e palodhur.<ref>{{Cite book|last=Largen|first=Kristin Johnston|title=Finding God Among Our Neighbors: An Interfaith Systematic Theology|date=2017|publisher=Augsburg Fortress|isbn=978-1-5064-2330-2|location=Minneapolis|pages=61–88|chapter=A Brief Introduction to Confucianism|doi=10.2307/j.ctt1ggjhm3.7|jstor=j.ctt1ggjhm3.7}}</ref> [[Ban Zhao]], një dishepull konfucian, shkruan në librin e saj ''Parimet për gratë'' se shqetësimi kryesor i një gruaje është të nënshtrohet përpara figurave patriarkale, si burri ose babai, dhe se ato nuk duhet të merren me inteligjencën ose talentin.<ref>{{Cite journal|last=Gao|first=Xiongya|year=2003|title=Women Existing for Men: Confucianism and Social Injustice against Women in China|journal=Race, Gender & Class|volume=10|issue=3|pages=114–125|jstor=41675091}}</ref> Ban Zhao konsiderohet nga disa historianë si një kampion i hershëm për arsimimin e grave në Kinë; megjithatë, shkrimi i saj i gjerë mbi vlerën e mediokritetit dhe sjelljes servile të një gruaje i lë të tjerët të ndjejnë se kjo rrëfim është rezultat i një dëshire të gabuar për ta hedhur atë në një dritë bashkëkohore feministe.<ref>{{Cite book|last=Goldin|first=Paul R.|title=After Confucius: Studies in Early Chinese Philosophy|url=https://archive.org/details/afterconfuciusst0000gold|date=2005|publisher=University of Hawai'i Press|isbn=978-0-8248-2842-4|location=Honolulu|pages=[https://archive.org/details/afterconfuciusst0000gold/page/112 112]–118|chapter=Ban Zhao in Her Time and in Ours|jstor=j.ctt1wn0qtj.11}}</ref> Ngjashëm me ''Tre Bindjet dhe Katër Virtytet'', ''Parimet për Gratë'' synoheshin si një udhërrëfyes moral për sjelljen e duhur femërore dhe u pranuan gjerësisht si të tilla për shekuj.<ref>{{Cite book|last=Bray|first=Francesca|title=Technology and Gender: Fabrics of Power in Late Imperial China|url=https://archive.org/details/technologygender0000bray_m1b7|date=1997|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-91900-6|location=Berkeley|oclc=42922667}}</ref> Edhe pse shumë teoricienë të shekullit të 16-të dhe të 17-të ishin dakord me pikëpamjet e Aristotelit në lidhje me vendin e gruas në shoqëri, asnjëri prej tyre nuk u përpoq të provonte detyrimin politik mbi bazën e familjes patriarkale deri diku pas vitit 1680. Teoria politike patriarkale është e lidhur ngushtë me Sir Robert Filmer . Diku para vitit 1653, Filmer përfundoi një vepër të titulluar ''Patriarcha'' . Megjithatë, ajo nuk u botua vetëm pas vdekjes së tij. Në të, ai mbrojti të drejtën hyjnore të mbretërve si titullin e trashëguar nga [[Adami]], njeriu i parë i llojit njerëzor, sipas traditës judeo-kristiane . Megjithatë, në gjysmën e dytë të shekullit të 18-të, ndjenjat klerikale të patriarkatit po përballeshin me sfidat e autoriteteve intelektuale – [[Enciklopedia]] e [[Denis Diderot|Diderot]] mohon trashëgiminë e autoritetit atëror duke deklaruar, “... arsyeja na tregon se nënat kanë të drejta dhe autoritet të barabartë me ato të baballarët, sepse detyrimet që u ngarkohen fëmijëve burojnë njëlloj nga nëna dhe babai, pasi të dy janë njësoj përgjegjës për sjelljen e tyre në botë. Kështu ligjet pozitive të Zotit që kanë të bëjnë me bindjen e fëmijëve i bashkohen babait dhe nënës pa asnjë diferencimi; të dy zotërojnë një lloj mbizotërimi dhe juridiksioni mbi fëmijët e tyre..."<ref>{{Cite journal|last=Louis|first=Chevalier de Jaucourt (Biography)|date=shkurt 2003|title=Encyclopedie, Paternal Authority|url=http://quod.lib.umich.edu/d/did/did2222.0000.040/--paternal-authority?rgn=main;view=fulltext;q1=education|journal=Encyclopedia of Diderot & d'Alembert – Collaborative Translation Project|access-date=1 prill 2015}}</ref> Në shekullin e 19-të, gra të ndryshme filluan të vënë në dyshim interpretimin e pranuar përgjithësisht patriarkal të shkrimeve të krishtera . [[Kuakerët|Kuaker]] Sarah Grimké shprehu skepticizëm në lidhje me aftësinë e burrave për të përkthyer dhe interpretuar pasazhe që lidhen me rolet e sekseve pa paragjykime. Ajo propozoi përkthime dhe interpretime alternative të pasazheve në lidhje me gratë dhe aplikoi kritika historike dhe kulturore për një numër vargjesh, duke argumentuar se këshillat e tyre zbatoheshin për situata specifike historike dhe nuk duheshin parë si urdhra universale.<ref>{{Cite book|last=Durso|first=Pamela R.|url=https://books.google.com/books?id=aQFTJJgK8esC|title=The Power of Woman: The Life and writings of Sarah Moore Grimké|date=2003|publisher=Mercer University Press|isbn=978-0-86554-876-3|edition=1st|location=Macon, Ga.|pages=130–138}}</ref> Elizabeth Cady Stanton përdori kritikën e Grimké-së ndaj burimeve biblike për të krijuar një bazë për mendimin feminist. Ajo botoi ''Biblën e Gruas'', e cila propozoi një lexim feminist të Dhiatës së Vjetër dhe të Re. Kjo tendencë u zgjerua nga teoria feministe, e cila denoncoi traditën patriarkale judeo-kristiane.<ref>{{Cite book|last=Castro, Ginette|url=https://archive.org/details/americanfeminism00castrich/page/31/mode/1up?view=theater|title=American Feminism: a contemporary history|date=1990|publisher=NYU Press|page=31|url-access=registration}}</ref> Në vitin 2020, teoricieni social dhe teologia Elaine Storkey ritregoi historitë e tridhjetë grave biblike në librin e saj ''Gratë në një botë patriarkale'' dhe zbatoi sfidat me të cilat përballen gratë sot. Duke punuar si nga Shkrimet Hebraike ashtu edhe nga Dhiata e Re, ajo analizoi variacione të ndryshme të patriarkatit dhe përvijoi paradoksin e Rahabës, një prostitutë në Dhiatën e Vjetër që u bë një model në Letrën e Jakobit të Dhiatës së Re dhe në Letrën drejtuar Hebrenjve. .<ref>{{Cite book|last=Storkey|first=Elaine|title=Women in a Patriarchal World; Twenty five empowering stories from the Bible|date=2020|publisher=SPCK Publishing|edition=1st|location=London, UK.|pages=144}}</ref> Në esenë e tij, ''Një Patriarki Gjyqësor: Ligji Familjar në Kapërcyell të Shekullit'', Michael Grossberg shpiku frazën ''patriarkia gjyqësore'' duke thënë se, "Gjyqtari u bë mbrojtësi midis familjes dhe shtetit" dhe se, "Patriarkët gjyqësorë dominuan ligjin familjar sepse brenda këtyre rivaliteteve institucionale dhe brendaklasore<ref>{{Cite book|last=Gossberg|first=Michael|title=Governing the hearth: law and the family in nineteenth-century America|date=1985|publisher=The University of North Carolina Press|isbn=978-0-8078-6336-7|editor-last=Grossberg|editor-first=Michael|location=Chapel Hill London|pages=289–307|chapter=A judicial patriarchy: family law at the turn of the century|chapter-url=https://books.google.com/books?id=bCHkkM1dRYgC&pg=PA289}} </ref> gjyqtarët ia dolën të mbronin pushtetin e tyre mbi ligjin që rregullonte vatrën. {{Rp|290–291}} == Teoritë sociale == Sociologët priren të refuzojnë shpjegimet kryesisht biologjike të patriarkatit dhe pretendojnë se proceset e socializimit janë kryesisht përgjegjës për vendosjen e [[Rolet gjinore|roleve gjinore]] .<ref name="Henslin 2001">{{Cite book|last=Henslin|first=James M.|title=Essentials of Sociology|date=2001|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-536-94185-5|pages=65–67, 240}}</ref> Sipas teorisë standarde sociologjike, patriarkalizmi është rezultat i ndërtimeve sociologjike që përcillen brez pas brezi.<ref name="Sanderson 2001">{{Cite book|last=Sanderson|first=Stephen K.|url=https://archive.org/details/evolutionhumanso00sand/page/n209/mode/1up?view=theater|title=The Evolution of Human Sociality|date=2001|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-8476-9534-8|location=Lanham, Maryland|page=198|url-access=registration}}</ref> Këto ndërtime janë më të theksuara në shoqëritë me kultura tradicionale dhe më pak zhvillim ekonomik.<ref>{{Cite book|last=Macionis|first=John J.|title=Sociology: A Global Introduction|url=https://archive.org/details/sociologyglobali0000maci|last2=Plummer|first2=Ken|date=2000|publisher=Prentice Hall|isbn=978-0-13-040737-5|location=Harlow|page=[https://archive.org/details/sociologyglobali0000maci/page/346 347]}}</ref> Megjithatë, edhe në shoqëritë moderne dhe të zhvilluara, mesazhet gjinore të përcjella nga familja, mediat masive dhe institucionet e tjera favorizojnë kryesisht meshkujt që kanë një status dominues.<ref name="Henslin 2001" /> Edhe pse patriarkia ekziston edhe brenda atmosferës shkencore,  "periudhat gjatë të cilave gratë do të kishin qenë në disavantazh fiziologjik në pjesëmarrjen në gjueti duke qenë në një fazë të vonë të shtatzënisë ose në fazën e hershme të rritjes së fëmijëve do të kishin qenë të shkurtra",<ref name="Lewontin 1984">{{Cite book|last=Lewontin|first=Richard C.|title=Not in our genes: biology, ideology, and human nature|last2=Rose|first2=Steven|last3=Kamin|first3=Leon J.|date=1984|publisher=Pantheon Books|isbn=978-0-14-022605-8|location=New York|pages=132–163|chapter=The determined patriarchy|oclc=10348941|author-link=Richard Lewontin|chapter-url=https://www.worldcat.org/oclc/10348941}}</ref> {{Rp|157}}gjatë kohës së nomadëve, patriarkati ende rritej me pushtet. Lewontin dhe të tjerët argumentojnë se një determinizëm i tillë biologjik i kufizon padrejtësisht gratë. Në studimin e tij, ai thotë se gratë sillen në një mënyrë të caktuar jo sepse janë të prirura biologjikisht, por sepse gjykohen nga "sa mirë përputhen me imazhin stereotip lokal të feminitetit".<ref name="Lewontin 1984" /> {{Rp|137}} Sociologia Sylvia Walby ka kompozuar gjashtë struktura të mbivendosura që përcaktojnë patriarkalitetin dhe që marrin forma të ndryshme në kultura dhe kohë të ndryshme:<ref name="Walby 1989"/> # Familja: gratë kanë më shumë gjasa që puna e tyre të shpronësohet nga burrat e tyre, si nëpërmjet punëve të shtëpisë dhe rritjes së fëmijëve # Puna me pagesë: gratë ka të ngjarë të paguhen më pak dhe të përballen me përjashtimin nga puna me pagesë # Shteti: gratë nuk kanë gjasa të kenë pushtet dhe përfaqësim formal # Dhuna: gratë janë më të prirura për t'u dhunuar # Seksualiteti: seksualiteti i grave ka më shumë gjasa të trajtohet negativisht # Kultura: përfaqësimi i grave në media, dhe kultura popullore është "brenda një vështrimi patriarkal". Teoricienët feministë kanë shkruar gjerësisht për patriarkalin ose si shkak kryesor i shtypjes së grave, ose si pjesë e një sistemi ndërveprues. Shulamith Firestone, një feministe radikale-libertare, e përkufizon patriarkalin si një sistem të shtypjes së grave. Firestone beson se patriarkalizmi shkaktohet nga pabarazitë biologjike midis grave dhe burrave, p.sh. që gratë lindin fëmijë, ndërsa burrat jo. Firestone shkruan se ideologjitë patriarkale mbështesin shtypjen e grave dhe jep si shembull gëzimin e lindjes, të cilën ajo e etiketon një mit patriarkal. Për Firestone, gratë duhet të fitojnë kontrollin mbi riprodhimin në mënyrë që të jenë të lira nga shtypja.<ref name="Lerner p8"/> Historiania feministe Gerda Lerner beson se kontrolli i mashkullit mbi seksualitetin dhe funksionet riprodhuese të grave është një shkak dhe rezultat themelor i patriarkatit.<ref name="Lerner p238"/> Alison Jaggar gjithashtu e kupton patriarkalin si shkakun kryesor të shtypjes së grave. Sistemi i patriarkatit e realizon këtë duke i larguar gratë nga trupi i tyre. Lindsey German përfaqëson një ndryshim në këtë drejtim. German argumentoi për nevojën për të ripërcaktuar origjinën dhe burimet e patriarkatit, duke përshkruar teoritë kryesore si "të kuptuara të pakta se si shtypja e grave dhe natyra e familjes kanë ndryshuar historikisht. As nuk ka shumë ide se sa shumë e ndryshme është kjo shtypje. nga klasa në klasë."<ref name="German 1981">{{Cite web|title=Lindsey German: Theories of Patriarchy (Spring 1981)|url=https://www.marxists.org/history/etol/writers/german/1981/xx/patriarchy.htm|access-date=2020-03-18|website=www.marxists.org}}</ref> Në vend të kësaj, patriarkati nuk është rezultat i shtypjes së grave ndaj grave ose seksizmit në vetvete, me burrat që nuk identifikohen as si përfituesit kryesorë të një sistemi të tillë, por vetë [[kapitali]] . Si e tillë, çlirimi i femrës duhet të fillojë “me një vlerësim të pozitës materiale të gruas në shoqërinë kapitaliste”.<ref name="German 1981" /> Në këtë, gjermanishtja ndryshon nga Young ose Hartmann duke hedhur poshtë nocionin ("të vërtetën e përjetshme") se patriarkati është në rrënjë të shtypjes femërore.<ref name="German 1981" /> Jaggar, Young dhe Hartmann janë ndër teoricienet feministe që argumentojnë se sistemi i patriarkatit duhet të përmbyset plotësisht, veçanërisht familja heteropatriarkale, të cilën ata e shohin si një komponent të domosdoshëm të shtypjes femërore. Familja jo vetëm që shërben si përfaqësuese e qytetërimit më të madh duke i shtyrë anëtarët e saj të ndryshojnë dhe të binden, por vepron si një komponent në sundimin e shtetit patriarkal që sundon banorët e tij me kryefamiljarin.<ref>{{Cite web|last=Montiel|first=Aimée Vega|date=8 tetor 2014|title=Violence against Women and Media: Advancements and Challenges of a Research and Political Agenda|url=http://www.unesco.org|publisher=UNESCO}}</ref> Sociologia Joan Acker, duke analizuar konceptin e patriarkatit dhe rolin që ai ka luajtur në zhvillimin e mendimit feminist, thotë se duke e parë patriarkalin si një "dukuri universale, transhistorike dhe transkulturore" ku "gratë ishin kudo të shtypura nga burrat në pak a shumë të njëjtat mënyra [...] prireshin drejt një esencializmi biologjik."<ref>{{Cite journal|last=Acker|first=Joan|date=1989|title=The Problem with Patriarchy|journal=Sociology|volume=23|issue=2|page=235|doi=10.1177/0038038589023002005}}</ref> Anna Pollert e ka përshkruar përdorimin e termit patriarkat si përshkrim dhe shpjegim rrethor dhe i përzier. Ajo vëren se diskursi mbi patriarkalin krijon një "ngërç teorik ... duke imponuar një etiketë strukturore mbi atë që supozohet të shpjegojë" dhe për këtë arsye varfëron mundësinë e shpjegimit të [[Pabarazia gjinore|pabarazive gjinore]].<ref>{{Cite journal|last=Pollert|first=Anna|date=1996|title=Gender and Class Revisited, or the Poverty of 'Patriarchy'|journal=Sociology|volume=30|issue=4|page=235|doi=10.1177/0038038596030004002}}</ref> Studimet e detyrimit seksual mashkullor dhe rezistencës femërore në [[primatët]] jo-njerëzor (për shembull, [[Shimpanzeja|shimpanzetë]]<ref>{{Cite journal|last=Feldblum|first=Joseph&nbsp;T.|last2=Wroblewski|first2=Emily&nbsp;E.|last3=Rudicell|first3=Rebecca&nbsp;S.|last4=Hahn|first4=Beatrice&nbsp;H.|last5=Paiva|first5=Thais|last6=Cetinkaya-Rundel|first6=Mine|last7=Pusey|first7=Anne&nbsp;E.|last8=Gilby|first8=Ian&nbsp;C.|date=dhj 2014|title=Sexually coercive male chimpanzees sire more offspring.|journal=Current Biology|volume=24|issue=23|pages=2855–2860|doi=10.1016/j.cub.2014.10.039|pmc=4905588|pmid=25454788}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Thompson, ME|year=2014|title=Sexual Conflict: Nice Guys Finish Last|journal=Current Biology|volume=24|issue=23|pages=R1125–R1127|doi=10.1016/j.cub.2014.10.056|pmid=25465331|doi-access=free}}</ref> ) sugjerojnë se konfliktet seksuale të interesit që qëndrojnë në themel të patriarkatit i paraprijnë shfaqjes së specieve njerëzore.<ref name="Smuts 1995">{{Cite journal|last=Smuts, B|year=1995|title=The evolutionary origins of patriarchy|journal=Human Nature|volume=6|issue=1|pages=1–32|doi=10.1007/BF02734133|pmid=24202828}}</ref> Megjithatë, shkalla e fuqisë mashkullore mbi femrat ndryshon shumë në specie të ndryshme primatësh.<ref name="Smuts 1995" /> Midis bonobo-ve (një i afërm i ngushtë i njerëzve), për shembull, shtrëngimi i femrave nga meshkujt vërehet rrallë, nëse ndonjëherë,<ref name="Smuts 1995" /> dhe bonobo-t konsiderohen gjerësisht si [[Matriarkati|matriarkale]] në strukturën e tyre shoqërore.<ref name="Sommer 2010">{{Cite book|last=Sommer|first=Volker|title=Primates of Gashaka|last2=Bauer|first2=Jan|last3=Fowler|first3=Andrew|last4=Ortmann|first4=Sylvia|publisher=Springer|year=2010|isbn=978-1-4419-7402-0|pages=469–501|chapter=Patriarchal Chimpanzees, Matriarchal Bonobos: Potential Ecological Causes of a Pan Dichotomy|chapter-url=https://archive.org/details/primatesgashakas00somm/page/n488/mode/1up?view=theater}}</ref><ref name="Bosson 2018">{{Cite book|last=Bosson|first=Jennifer Katherine|title=The Psychology of Sex and Gender|last2=Vandello|first2=Joseph Alan|last3=Buckner|first3=Camille E.|date=27 shkurt 2018|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-5063-3132-4|page=185}}</ref><ref>{{Cite news|last=Angier|first=Natalie|date=2016-09-10|title=In the Bonobo World, Female Camaraderie Prevails|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2016/09/13/science/bonobos-apes-matriarchy.html|access-date=2022-05-07|issn=0362-4331}}</ref> Disa përkrahës të kuptimit biologjik determinist të patriarkatit argumentojnë se për shkak të biologjisë njerëzore femërore, gratë janë më të përshtatshme për të kryer role të tilla si rritja anonime e fëmijëve në shtëpi, sesa role vendimmarrëse të profilit të lartë, siç janë lideret në beteja. Nëpërmjet kësaj baze, "ekzistenca e një ndarjeje seksuale të punës në shoqëritë primitive është një pikënisje sa për rrëfimet thjesht sociale të origjinës së patriarkatit, aq edhe për ato biologjike".<ref name="Lewontin 1984"/> {{Rp|157}} Prandaj, ngritja e patriarkatit njihet përmes kësaj "ndarjeje seksuale" të dukshme. <ref name="Lewontin 19842">{{cite book|last1=Lewontin|first1=Richard C.|title=Not in our genes: biology, ideology, and human nature|last2=Rose|first2=Steven|last3=Kamin|first3=Leon J.|date=1984|publisher=Pantheon Books|isbn=978-0-14-022605-8|location=New York|pages=132–163|chapter=The determined patriarchy|oclc=10348941|author-link1=Richard Lewontin|chapter-url=https://www.worldcat.org/oclc/10348941}}</ref> == Shih edhe == * [[Feminizmi]] * [[Matriarkati]] * [[Rolet gjinore]] * [[Barazia gjinore]] * [[Shtëpia Perandorake e Japonisë]] == Literatura == * {{cite book|last=Bourdieu|first=Pierre|author-link=Pierre Bourdieu|title=Masculine domination|url=https://archive.org/details/masculinedominat0000bour|publisher=Polity Press|location=Cambridge, UK|date=2001|isbn=978-0-7456-2265-1}} * {{cite journal|last=Durham|first=Meenakshi G.|author-link1=Meenakshi Gigi Durham|title=Articulating adolescent girls' resistance to patriarchal discourse in popular media|url=https://archive.org/details/sim_womens-studies-in-communication_fall-1999_22_2/page/210|journal=Women's Studies in Communication|volume=22|issue=2|pages=210–229|doi=10.1080/07491409.1999.10162421|date=1999}} * {{cite book|last=Gilligan|first=Carol|title=In a different voice: psychological theory and women's development|publisher=Harvard University Press|location=Cambridge, Massachusetts|date=1982|isbn=978-0-674-44544-4|title-link=In a Different Voice}} * {{cite journal|last=Smiley|first=Marion|title=Gender, democratic citizenship v. patriarchy: a feminist perspective on Rawls|journal=[[Fordham Law Review]]|volume=72|issue=5|pages=1599–1627|date=2004|url=http://ir.lawnet.fordham.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3965&context=flr}} * {{cite book|last=Keith|first=Thomas|title=Masculinities in Contemporary American Culture: An Intersectional Approach to the Complexities and Challenges of Male Identity|date=2017|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-59534-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=r_niDQAAQBAJ&pg=PT29|chapter=Patriarchy, Male Privilege, and the Consequences of Living in a Patriarchal Society}} * {{cite book|last=Light|first=Aimee U.|chapter=Patriarchy|editor1=Boynton, Victoria|editor2=Malin, Jo|title=Encyclopedia of Women's Autobiography, Volume 2: K-Z|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2005|isbn=978-0-313-32737-7|pages=453–456|chapter-url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000unse_v4e3/page/453/mode/1up?view=theater|chapter-url-access=registration}} * {{cite journal|last=Messner|first=Michael A.|author-link=Michael Messner|title=On patriarchs and losers: rethinking men's interests|journal=Berkeley Journal of Sociology|volume=48|pages=74–88|date=2004|jstor=41035593}} [http://www.michaelmessner.org/wp-content/uploads/2014/05/BJS04.pdf Pdf.] * {{cite book|last=Mies|first=Maria|author-link=Maria Mies|title=Patriarchy and accumulation on a world scale: women in the international division of labour|publisher=Zed Books Ltd|location=London|date=2014|isbn=978-1-78360-169-1}} * {{cite book|last=Smith|first=Bonnie G.|author-link=Bonnie G. Smith|title=Women's history in global perspective|volume=2|publisher=University of Illinois Press|location=Urbana|url=https://books.google.com/books?id=cQz2o883S38C|date=2004|isbn=978-0-252-02997-4}} * {{cite book|last1=Pateman|first1=Carole|title=The Sexual Contract|date=2018|publisher=Stanford University Press|isbn=978-1-5036-0827-6|edition=30th anniversary}} * {{cite book|last1=Pilcher|first1=Jane|last2=Wheelan|first2=Imelda|title=50 key concepts in gender studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230160953/http://www.imd.inder.cu/adjuntos/article/329/50_Key_Concepts_in_Gender_Studies.pdf|archive-date=30 dhjetor 2016|url=http://www.imd.inder.cu/adjuntos/article/329/50_Key_Concepts_in_Gender_Studies.pdf|publisher=Sage|location=London Thousand Oaks, California|author-link=Jane Pilcher|date=2004|isbn=978-0-7619-7036-1}} == Referime == [[Kategoria:Familja]] [[Kategoria:Patriarkati]] 1ylc53k99uld1cif5zq2dv9grrptrm4 Diskutim:TCG Anadolu 1 350512 2982176 2977095 2026-05-19T04:25:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:TCG Anadolu/Arkivi 1]] 2982176 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:TCG Anadolu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} e6yvws821q425i4o002qcjul9e6yu4e Kuvendi i Kuriatit 0 350824 2981972 2966222 2026-05-18T17:40:46Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981972 wikitext text/x-wiki '''Kuvendi i Kuriatit''' ishte kuvendi parësor që ndryshoi në formë, gjatë [[Monarkia romake|Mbretërisë Romake]], derisa u krijua Kuvendi i Centurionëve, nga Servius Tullius. Gjatë këtyre dekadave të para, popullsia e [[Roma e lashtë|Romës]] ishte e ndarë në tridhjetë njësi, të quajtur Kuria. Kuriet ishin etnike dhe kështu ishin të organizuar në bazën e familjeve të hershme romake, ose më specifikisht, në bazë të tridhjetë fiseve origjinale patrice (aristokrate). Kuriet krijuan një kuvend për qellime ligjvënëse, zgjedhore dhe gjyqsore. Kuvendi i Kuriatit miratonte ligje, zgjidhte [[Konsulli (përfaqësuesi)|Konsuj]] (magjistratët e vetëm të zgjedhur të kohës) dhe gjykonte rastet gjyqsore. Kuvendin e kryesonin gjithmonë konsujt. Plebejtë lejoheshin të mernin pjesë në kuvend, por vetëm patricët (paria romake) mund të votonin.<ref>{{cite book|author=Henrik Mouritsen|year=2017|url=https://books.google.al/books?id=stYcDgAAQBAJ|title=Politics in the Roman Republics|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-1-107-03188-3|oclc=961266598|page=26}}</ref><ref>{{cite book|author=Andrew Lintott|year=1999|title=Constitution of the Roman Republic|url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-926108-6|page=[https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9/page/48 49]}}</ref> ==Shiko edhe== {{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Këshilli i Plebejve]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Senati Romak]] * [[Kushtetuta e Perandorisë Romake]] * [[Monarkia romake]] * [[Republika Romake]] * [[SPQR]] * [[Perandoria Romake]] * [[Roma e lashtë]] * [[Romakët]] * [[E drejta romake]] * [[Origjina e Romës]] * [[Themelimi i Romës]] * [[Remi dhe Romuli]] * [[Romuli]] * [[Dominati (Roma)]] * [[Principati (Roma)]] * [[Albanët (latinë)]] * [[Arsimi në Romën e lashtë]] * [[Filozofia e lashtë romake]] * [[Njerëzit romakë]] * [[Arti romak]] * [[Perandori romak]] * [[Perandorët ilirë]] * [[Feja romake]] * [[Mitologjia romake]] * [[Teknologjia në Romën e lashtë]] * [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]] * [[Veshjet në Romën e lashtë]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Via Egnatia]] * [[Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake]] * [[Perandoria Romake Perëndimore]] * [[Perandoria Bizantine]] {{Div col end}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Qeveria e Romës së lashtë]] [[Kategoria:Roma e Lashtë]] [[Kategoria:Ligji romak]] [[Kategoria:Mbledhje]] [[Kategoria:Legjislatura]] [[Kategoria:Ligjvënës]] [[Kategoria:Vendimmarrje]] 1hgo6p3q5gkalxjk192yp385n1cas0m Këshilli i Plebejve 0 350947 2981954 2966243 2026-05-18T17:23:49Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981954 wikitext text/x-wiki '''Këshilli i Plebenjve''' ishte kuvendi kryesor i njerezve te thjeshte te [[Republika Romake|Republikes romake]]. Ky keshill funksiononte si nje kuvend legjislativ/juridik, permes te cilit plebenjte mund te miratonin ligje, te zgjidhnin tribuna plebenjsh dhe te gjykonin ceshtje gjyqesore. Keshilli i plebenjve ne fillim ishte i organizuar ne baze te [[Kuvendi i Kuriatit|kuriave]], por ne vitin 471 pr.K. adoptoi nje sistem organizues te bazuar ne distriktet banuese ose ne fise. Patriarket ishin te perjashtuar nga ky keshill.<ref>{{cite book|author=Henrik Mouritsen|year=2017|url=https://books.google.al/books?id=stYcDgAAQBAJ|title=Politics in the Roman Republics|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-1-107-03188-3|oclc=961266598|page=26}}</ref><ref>{{cite book|author=Andrew Lintott|year=1999|title=Constitution of the Roman Republic|url=https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-926108-6|page=[https://archive.org/details/constitutionofro0000lint_o8s9/page/48 49]}}</ref> ==Shiko edhe== {{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Kuvendi i Kuriatit]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Senati Romak]] * [[Kushtetuta e Perandorisë Romake]] * [[Monarkia romake]] * [[Republika Romake]] * [[SPQR]] * [[Perandoria Romake]] * [[Roma e lashtë]] * [[Romakët]] * [[E drejta romake]] * [[Origjina e Romës]] * [[Themelimi i Romës]] * [[Remi dhe Romuli]] * [[Romuli]] * [[Dominati (Roma)]] * [[Principati (Roma)]] * [[Albanët (latinë)]] * [[Arsimi në Romën e lashtë]] * [[Filozofia e lashtë romake]] * [[Njerëzit romakë]] * [[Arti romak]] * [[Perandori romak]] * [[Perandorët ilirë]] * [[Feja romake]] * [[Mitologjia romake]] * [[Teknologjia në Romën e lashtë]] * [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]] * [[Veshjet në Romën e lashtë]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Via Egnatia]] * [[Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake]] * [[Perandoria Romake Perëndimore]] * [[Perandoria Bizantine]] {{Div col end}} == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Qeveria e Romës së lashtë]] [[Kategoria:Roma e Lashtë]] [[Kategoria:Ligji romak]] [[Kategoria:Mbledhje]] [[Kategoria:Legjislatura]] [[Kategoria:Ligjvënës]] [[Kategoria:Vendimmarrje]] [[Kategoria:Mbretëria Romake]] sorox2kpgkfh8jnrun807bgyfruuo5p Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave 0 351286 2981944 2966329 2026-05-18T17:09:50Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981944 wikitext text/x-wiki '''Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave''' përfshijnë këndvështrime të ndryshme feministe ndaj proceseve gjyqësore të zhvilluara në periudhën e vonë mesjetare, të cilat janë shkruar dhe botuar përgjatë shekujve XIX dhe XX. Këto interpretime kanë evoluar me ideologjitë popullore feministe, duke përfshirë ato të feminizmit të valës së parë, të valës së dytë dhe lëvizjeve sociale feministe. Me aq sa dihet deri më tani, dukuria e përndjekjes së shtrigave, për shqiptarët ka qenë diçka pothuajse plotësisht e panjohur prandaj edhe mungojnë pikëpamjet e grave shqiptare për këtë fenomen. Kështu p.sh. sipas të dhënave historike, te ne ka ndodhur vetëm një rast i izoluar i njohur në burime si [[Shtriga e Kastratit]]. == Sfondi historik i interpretimeve feministe == Shkrimet historike nga periudha e hershme moderne në lidhje me gjyqet e shtrigave krijojnë një bazë për interpretimin feminist të gjyqeve. Këto tekste pasqyrojnë stereotipin e shtrigës, më konkretisht natyrën femërore të saj, që ishte integruar në shoqëri në atë kohë. === ''Malleus Maleficarum'' === Malleus Maleficarum është një nga traktatet më të njohura mbi magjinë, shkruar nga kleriku katolik Heinrich Kramer, në vitin 1484. Eseja është e ndarë në tre pjesë të ndryshme. E para pohon se si të predikohet për magjinë dhe si të kornizohet magjia në një mënyrë fetare. Seksioni i dytë përfshin detaje në lidhje me shtrigat në mënyrë specifike, veçanërisht karakteristikat e zakonshme tek shtrigat, mënyrën se si kryhet magjia, si dhe kush është i ndjeshëm ndaj zotërimit. Së fundi, teksti përshkruan se si duhet të ndodhë ndjekja penale e shtrigave.<ref name=":0">{{Cite book|last=Mackay|first=Christopher|title=the hammer of witched: a complete translation of the malleus malificarum|url=https://archive.org/details/hammerofwitchesc0000mack|publisher=cambridge university press|year=2009}}</ref> Çdo pjesë organizohet duke bërë pyetje dhe më pas duke dhënë një përgjigje. Sot, ''Malleus Maleficarum'' përmendet gjerësisht si provë e natyrës mizogjene të gjyqeve të shtrigave.<ref name=":0" /> ''Malleus Maleficarum'' pohon qartë dhe në mënyrë të përsëritur se gratë kanë më shumë gjasa të marrin pjesë në magji ose "shtrigëri" për shkak të cilësive që kanë vetëm gratë. Një pasazh i tillë nga seksioni i dytë, i cili përqendrohet në përshkrimin e shtrigave në detaje, ofron një pasqyrë se si autori i shikonte gratë: : “Ka të tjerë që japin arsye të ndryshme pse femrat janë paragjykues në numër më të madh se meshkujt dhe thonë se ka tre arsye. E para është se ata janë të prirur për të besuar dhe për shkak se demoni në thelb kërkon të prishë besimin, ai i sulmon ata në veçanti. Prandaj Eklisiastiku 19[4]: 'Ai që beson shpejt është i paqëndrueshëm në zemër dhe do të bëhet i vogël.' Arsyeja e dytë është se për shkak të prirjes së temperamentit të tyre drejt fluksit, atyre nga natyra u bën më lehtë përshtypje të marrin zbulesa nëpërmjet përshtypjes së shpirtrave pa trup, dhe kur e përdorin mirë këtë temperament, ata janë shumë të mirë, por kur ata e përdorin keq, janë më keq. Për këtë arsye, është se ata kanë gjuhë të lirshme dhe vështirë se mund t'ua fshehin shoqeve të tyre gjërat që i njohin përmes artit të keq, dhe duke qenë se u mungon forca fizike, ata me gatishmëri kërkojnë të hakmerren me veprimet e magjisë... Meqenëse janë të prirur ndaj fluksit, ata mund t'u ofrojnë më shpejt fëmijë demonëve, siç bëjnë në fakt."<ref name=":0"/> Ky pasazh nga ''Malleus Maleficarum'' deklaron se gratë janë në fund të fundit më të ndjeshme ndaj zotërimit nga demonët, si dhe më të prirura për të sulmuar duke përdorur magji vetëm në bazë të karakteristikave të supozuara femërore, të tilla si "gjuhët e lira" dhe "mungesa e forcës fizike". Për shkak se ky traktat luajti një rol kaq të madh në përpjekjet kundër magjisë në periudhën e hershme moderne,<ref name=":0"/> mund të supozohet se këto qëndrime për gratë ishin të përhapura dhe të besuara nga shumë njerëz në Evropë. Përveç kësaj, ky shkrim u botua në një kohë të ndikimit të gjerë fetar, prandaj si shkrim fetar mund të ishte pranuar më lehtë. === Shtrigat dhe stereotipet e hershme të grave === Stereotipi i shtrigave që ekzistonte gjatë periudhës së hershme moderne rrjedh nga konceptet historike të demonizmit që ekzistonin edhe para fillimit të gjyqeve të shtrigave.<ref name=":1">{{Cite book|last=Hutton|first=Ronald|title=the witch: a history of fear, from ancient times to the present|url=https://archive.org/details/witchhistoryoffe0000hutt|publisher=Yale University Press|year=2017|location=New Haven, London|pages=[https://archive.org/details/witchhistoryoffe0000hutt/page/147 147]–211}}</ref> Studiuesit kanë përmendur besimin në demonët femra në veçanti si të lidhur drejtpërdrejt me stereotipin e mëvonshëm të magjisë së shtuar femërore.<ref name=":1" /> Kodet e para të ligjit gjermanik i referoheshin gjithashtu ekzistencës së grave kanibale që kishin karakteristika jashtëzakonisht të ngjashme me shtrigat e hershme moderne.<ref name=":1" /> Të dyja kishin më shumë gjasa të ishin femra, të moshuara, të varfra, të izoluara nga shoqëria ose seksualisht të devijuara, të gjitha këto janë karakteristika që ishin jashtë pritshmërive gjinore.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Bever|first=Edward|date=2002|title=witchcraft, female aggression, and power in the early modern community|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-social-history_summer-2002_35_4/page/955|journal=Journal of Social History|volume=35|issue=4|pages=955–988|doi=10.1353/jsh.2002.0042}}</ref><ref name=":1" /> Këto karakteristika të veçanta si shtriga mund të shihen në dokumentacionin e gjyqeve ose të dhënat e ngjarjeve të magjisë së supozuar. Një regjistrim i tillë, i titulluar, "Historia më e mrekullueshme dhe e vërtetë, e një magjistareje të caktuar të quajtur Alse Gooderige e kodrës Stapen" nga viti 1597 ilustron se si gratë kishin më shumë gjasa të akuzoheshin për magji bazuar në posedimin e këtyre karakteristikave.<ref name=":3">{{Cite journal|date=1886|title=A true and most dread full discourse of a woman possessed with the Deuill|journal=Notes and Queries|volume=s7-I|issue=5|pages=100|doi=10.1093/nq/s7-i.5.100c|issn=1471-6941}}</ref> Dokumenti përshkruan një ndërveprim midis Gooderige dhe një djali të ri, në të cilin Gooderige akuzohet se e ka magjepsur atë. Dokumenti përfshin përshkrime të Gooderige si një shtrigë e akuzuar, duke e përshkruar atë si një të ve të moshuar dhe me lytha në fytyrën e saj.<ref name=":3" /> Ky përshkrim pasqyron fenomenin që gratë kishin më shumë gjasa të akuzoheshin për magji nëse devijonin nga pranimi shoqëror për të qenë të rinj, të bukur dhe të përfshirë në jetën shoqërore. Kur shikojmë interpretime të tjera të shtrigave, format e arteve janë se si përshkrimet e hershme të letërsisë shfaqnin se si do të dukej një shtrigë.<ref name=":02">{{Cite book|last=Burns|first=William|title=Witch Hunts in Europe and America|url=https://archive.org/details/witchhuntsineuro0000burn|publisher=Greenwood Publishing Inc|year=2003|location=Westport, CT|pages=[https://archive.org/details/witchhuntsineuro0000burn/page/10 10]–11}}</ref> Në format e hershme moderne të librave, shumica e asaj që u shfaq për shtrigat ishte për shkak të interesit të marrë për Circe, një magjistare në mitologjinë greke.<ref name=":02" /> Për shkak se nudoja femërore mund të përshkruhej vetëm në një kontekst të vogël dhe shumë të vogël, interesi për magjinë u rrit.<ref name=":02" /> Me këtë në mendje (dhe një interes për trupin nudo femër në atë kohë), shtrigat u përshkruan si të tilla.<ref name=":02" /> Përmendje të tjera të interpretimeve të ndryshme të hershme të grave ndodhën kur diskutoheshin praktikat pagane dhe ritualet e tjera.<ref name=":12">{{Cite book|last=Burton.|first=Russell, Jeffrey|url=http://worldcat.org/oclc/1127179159|title=Witchcraft in the Middle Ages|date=2019|publisher=Cornell University Press|isbn=978-1-5017-2031-4|pages=45 to 48|oclc=1127179159}}</ref> Shumë përmendën festat pagane në të cilat individët visheshin si gra dhe pinin nga një lloj ilaçi,<ref name=":12" /> për shkak të kësaj, shumë interpretime të hershme të magjisë vinin nga praktika të tilla. Po ashtu, Russel Burton, autor i ''Magjisë në Mesjetë,'' përmend sjelljen që u dënua në fillim të Romës, me shumë njerëz që besojnë se gratë vinin në kishë vetëm të dielave për të marrë pjesë në aktivitete pagane.<ref name=":12" /> Këto përfshinin aktivitete të tilla të zakonshme si vallëzimi, këndimi, etj. Gratë që mendohej se ishin të përfshira në magji shpesh konsideroheshin të përfshira në aktivitete me Djallin, të tilla si akte si marrëdhënie seksuale.<ref name=":12"/> Sidoqoftë, përpara se gratë të konsideroheshin se ishin të përfshirë me vetë Djallin, shumë shtriga mendohej se ishin në përputhje me perëndeshën romake Diana.<ref name=":12" /> Diana, garantuesja e pjellorisë, ishte gjithashtu gjahtare e virgjër dhe mbrojtëse e kafshëve.<ref name=":12" /> Edhe me këta faktorë në mendje, megjithatë, Diana mendohej se ishte në përputhje të ngushtë me botën e krimit, ku ajo u identifikua me Hecate.<ref name=":12" /> Ky version më i errët, më i përdredhur, i Dianës ishte udhëheqësi i hershëm i zanatit të shtrigave në Mesjetë dhe ishte një tjetër projeksion i grave gjatë periudhës kohore.<ref name=":12" /> Kur shikonin vetë gjyqet e shtrigave, të akuzuarit ishin shpesh femra dhe përbënin një pjesë të madhe të totalit të shtrigave nga gjyqet e hershme të shtrigave.<ref name=":22">{{Cite book|last=Karlsen, Carol F.|url=http://worldcat.org/oclc/320057946|title=The devil in the shape of a woman : the witch in seventeenth-century New England|pages=49 to 55|oclc=320057946}}</ref> Duke parë më nga afër provat në zonën e Nju Anglisë në veçanti, Karlson, autor i ''Djallit në formën e një gruaje,'' ofron grupe të shumta të dhënash që tregojnë grupe të ndryshme të përfshira në prova.<ref name=":22" /> Seksi i shtrigave në rastet e shpërthimit të magjisë në New England nga viti 1620 deri në 1725 regjistroi 156 femra të akuzuara, me vetëm 49 meshkuj në listë.<ref name=":22" /> Vetëm në New England, të paktën 344 njerëz u akuzuan për magji midis të njëjtave vite të listuara më sipër në total, duke bërë shtatëdhjetë e tetë përqind të atij grupi gra që ishin akuzuar se ishin nën dyshimin për magji.<ref name=":22" /> Dënimet më të ashpra gjatë kësaj kohe u rezervuan ekskluzivisht edhe grave të kohës. Kjo përfshinte trajtime të tilla si dëbimi nga shoqëria, burgimi, arresti shtëpiak ose vdekje (zakonisht i dënuar me varje).<ref name=":22" /> == Vala e parë dhe e dytë == Një nga individët më të hershëm që paraqiti një interpretim feminist të gjyqeve të shtrigave ishte amerikanja Matilda Joslyn Gage, një shkrimtare e cila ishte thellësisht e përfshirë në lëvizjen feministe të valës së parë për [[E drejta e grave për të votuar|të drejtën e votës së grave]] . Në 1893, ajo botoi librin me titull, ''Gruaja, Kisha dhe Shteti'', në të cilin Gage argumentoi se shtrigat e persekutuara në periudhën e hershme moderne ishin priftëresha pagane që i përmbaheshin një feje të lashtë që nderonte një perëndeshë të madhe . Megjithatë, ajo përsëriti deklaratën e gabuar, të marrë nga veprat e disa autorëve gjermanë, se nëntë milionë njerëz ishin vrarë në gjuetinë e shtrigave.<ref name=":1"/> Në vitin 1973, dy feministe amerikane të valës së dytë, Barbara Ehrenreich dhe Deirdre English, botuan një pamflet të zgjeruar në të cilin pohuan se gratë e persekutuara kishin qenë shërueset tradicionale dhe mamitë e komunitetit që po eliminoheshin qëllimisht nga institucioni mjekësor mashkullor.<ref name=":50">{{Cite book|last=Purkiss|first=Diane|title=The Witch in History|date=2 shtator 2003|isbn=9780203359723|doi=10.4324/9780203359723}}</ref> Kjo teori është e diskutueshme, pasi shumica e të persekutuarve nuk ishin as shërues dhe as mami. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Edhe pse ata fillimisht e kishin botuar vetë veprën, ata morën një përgjigje kaq pozitive saqë shtypi feminist mori përsipër botimin dhe vepra filloi më pas shpërndarjen në mbarë botën, duke u përkthyer në frëngjisht, spanjisht, gjermanisht, hebraisht, danez dhe japonisht. .<ref name=":5">{{Cite journal|last=Ehrenreich|first=Barbara|last2=English|first2=Deirdre|date=2 tetor 1973|title=Witches, Midwives, and Nurses|journal=Monthly Review|volume=25|issue=5|pages=25|doi=10.14452/mr-025-05-1973-09_2|issn=0027-0520}}</ref> Një botim i përditësuar i botimit të Ehrenreich dhe English u ribotua në vitin 2010. Historiane të tjera feministe e kanë hedhur poshtë këtë interpretim të ngjarjeve. Historiania Diane Purkiss e përshkroi atë si "jo të dobishme politikisht" sepse vazhdimisht i portretizon gratë si "viktima të pafuqishme të patriarkatit" dhe kështu nuk i ndihmon ato në betejat bashkëkohore feministe.<ref name=":5"/> == Interpretime të tjera == Studiuesi modern Edward Bever teorizon se shkalla e lartë e akuzuesve dhe të akuzuarve femra mund të ketë ardhur nga mizogjinia e përhapur e kohës.<ref name=":2"/> Ai thekson faktin se pjesëmarrja në shoqërinë patriarkale nuk është ekskluzive për burrat dhe vlerat patriarkale dhe mizogjene mund të përshkojnë një shoqëri të tërë, duke përfshirë edhe gratë. Evropa në periudhën e hershme moderne kishte pritshmëri të ngurtë gjinore dhe ata që nuk përputheshin me ato pritshmëri mund të vuanin pasoja.<ref name=":2" /> Për shembull, është sugjeruar se ekziston mundësia që gratë që u akuzuan për zanat shtrigash ishin ato që dolën jashtë roleve gjinore që u ishin caktuar në shoqërinë e tyre, si për shembull gratë që ishin hapur seksuale.<ref>{{Cite journal|last=Garrett|first=Julia M.|date=2013|title=Witchcraft and Sexual Knowledge in Early Modern England|url=https://muse.jhu.edu/article/493912|journal=Journal for Early Modern Cultural Studies|language=en|volume=13|issue=1|pages=32–72|doi=10.1353/jem.2013.0002|issn=1553-3786}}</ref> Këto pritje shoqërore të grave, si dhe stereotipi i shtrigave që ekzistonte në atë kohë, mund të kenë kontribuar në numrin e lartë të grave të akuzuara.<ref>{{Citation|last=Hester|first=Marianne|title=Patriarchal reconstruction and witch hunting|date=13 korrik 1996|work=Witchcraft in Early Modern Europe|pages=288–306|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9780511599538.012|isbn=978-0-521-55224-0}}</ref> Edhe gratë që jetonin brenda roleve gjinore të lejuara të kohës mund të kishin jetuar me frikën e akuzës, duke i shtyrë ato të bënin akuza të rreme përpara se dikush t'i akuzonte.<ref name=":2" /> Këto qëndrime rreth gjinisë mund të jenë një shpjegim përse disa zona përjetuan një numër më të madh meshkujsh të akuzuar, si në skajet e Evropës, në [[Normandia|Normandi]], [[Islanda|Islandë]], [[Finlanda|Finlandë]], [[Estonia|Estoni]] dhe [[Rusia|Rusi]] .<ref>{{Cite book|last=Behringer|first=Wolfgang|title=Witches and witch-hunts: a global history|date=3 shtator 2004|publisher=Wiley|isbn=978-0-7456-2718-2|oclc=779922479}}</ref><ref>{{Cite book|last=Thurston|first=Robert|title=The Witch Hunts: A History of the Witch Persecutions in Europe and North America|date=2013|publisher=Routledge|isbn=9781317865018}}</ref> Nëse të njëjtat besime për gjininë nuk do të përshkonin këto zona, atëherë ka kuptim që do të kishte më pak një lidhje midis gjinisë dhe akuzave për magji. == Silvia Federici == Silvia Federici ofron një pasqyrë radikale feministe mbi procesin e gjuetisë së shtrigave në librin e saj ''Caliban and the Witch: Women, the Body and Primitive Acumulation'', botuar në 2004.<ref>{{Cite news|date=10 korrik 2014|title=Les trois livres de la semaine : la sélection du " Monde des livres "|language=fr|work=Le Monde.fr|url=http://www.lemonde.fr/livres/article/2014/07/10/les-trois-livres-de-la-semaine-la-selection-du-monde-des-livres_4454908_3260.html|access-date=28 janar 2018}}</ref><ref>{{Cite book|last=Federici|first=Silvia|title=Caliban And The Witch: Women, the Body and Primitive Accumulation|date=30 qershor 2017|publisher=Autonomedia|isbn=9781570270598|location=New York, NY|language=en}}</ref> Libri i saj heton fazën e tranzicionit drejt kapitalizmit dhe sjell prova se procesi ndodhi paralelisht me Aktet e Përfshirjes, të cilat i privuan gratë nga autonomia ekonomike duke rifituar aksesin në tokat e përbashkëta në tranzicionin në një ekonomi kapitaliste. Federici komenton gjithashtu ndarjen seksuale në zhvillim të punës në atë kohë, për shkak të rritjes së kapitalizmit, dhe se si kjo ndikoi në stresin për gratë. === Caliban dhe shtriga === Në librin e saj ''Caliban and the Witch'' (2004), Silvia Federici argumenton se [[gjuetia e shtrigave]] ishin ngjarje historike përmes të cilave ndodhi transformimi i trupave të grave në "makina pune" për riprodhimin e fuqisë punëtore, një parakusht i domosdoshëm i një ndryshimi nga mbijetesa për [[Ekonomia monetare|ekonominë monetare]] . Ajo vëren se periudha e [[Gjuetia e shtrigave|gjuetisë së shtrigave]] në historinë botërore ndodhi në të njëjtën kohë me pushtimin e Amerikës, fillimin e tregtisë së skllevërve dhe shpronësimin e fshatarësisë; të cilat të gjitha tregojnë ngritjen e [[Kapitalizmi|kapitalizmit]] . Sipas saj, [[gjuetia e shtrigave]] ishte pjesa e harruar e enigmës historike të shfaqjes së kapitalizmit. ==== Sfondi teorik ==== Në kundërshtim me pretendimin e [[Karl Marksi|Marksit]], sipas Federici, kalimi historik nga një ekonomi mbijetese (prodhim për përdorim) në një [[Kapitalizmi|kapitalizëm]] (prodhim për fitim) nuk ka shkaktuar një çlirim të [[Klasa punëtore|klasës punëtore]] nga mungesa dhe nevoja. por anasjelltas, ekonomia është bërë objekt i shfrytëzimit të punës me pagë, punës së papaguar të grave dhe degradimit të natyrës mjedisore. Për shkak se barra e ndryshimit strukturor në marrëdhëniet ekonomike dhe e prodhimit me rrethime në fazën e parë të zhvillimit kapitalist kishte qenë kryesisht nga gratë, ishin ato që u përpoqën të shpëtonin tokat e tyre, pozitën shoqërore dhe praktikat bujqësore të orientuara drejt mbijetesës. Megjithatë, qeveritë në Evropë, duke miratuar një ligj që prezantoi një krim të ri, dmth. akuzën e [[Magjia e shtrigës|magjisë]] - ''një krimin përjashtim'' i barabartë me tradhtinë e lartë - ata u përpoqën të shuanin rezistencën e grave dhe çdo zgjidhje tjetër alternative ndaj feudalizmit përveç kapitalizmit. Përveç kësaj, ajo lejoi akumulimin primitiv duke marrë si të dhëna kapacitetet e disponueshme për prodhimin shoqëror dhe i trajtoi ato si dhurata falas dhe pafundësisht të disponueshme, në të njëjtën mënyrë si sistemi kapitalist do ta trajtonte natyrën. Federici ka zgjeruar analizën [[Marksizmi|marksiste]] të lindjes së [[Kapitalizmi|kapitalizmit]] duke përfshirë ndryshimin në pozicionin shoqëror të gruas dhe prodhimin e fuqisë punëtore . Stresi i jepet faktit që ndarja e punës është shumë gjinore. Ndarja e re seksuale e punës është zhvilluar duke nënshtruar punën e grave dhe funksionin riprodhues të grave për të prodhuar fuqi punëtore; nënvlerësimi dhe nënshtrimi i grave duke i përjashtuar nga puna me pagë; dhe në bashkëpunim me mekanizimin e [[Fuqia punëtore|fuqisë punëtore]], trupi i gruas gjithashtu ka filluar të perceptohet si makineri për të prodhuar punëtorë të rinj. Federici dhe shumë studiues argumentojnë se ndarja seksuale e punës me kontrollin e trupit të gruas është parakushti për të prodhuar mbivlerën. Teoria riprodhuese sociale<ref name="test">{{Cite web|date=17 tetor 2017|title="What is social reproduction theory?": Tithi Bhattacharya|url=https://marxismocritico.com/2017/10/17/what-is-social-reproduction-theory/}}</ref> kryesisht argumenton se kapitalizmi shfrytëzon punën e grave jashtë vendit të punës nëpërmjet punës së tyre të padukshme, fleksibël dhe të papaguar. Krahas ndryshimeve strukturore në sferat e riprodhimit dhe në terrenin e marrëdhënieve midis burrave dhe grave, Federici argumenton se ndryshimi i ardhur me të gjitha mjetet dhe mjetet e akumulimit të kapitalit ishte një tërheqje për ndihmën e ndërsjellë të përbashkët. Duke qenë mami, aftësitë e tyre të praktikave shëruese për të kuruar njerëzit me barishte dhe njohuritë e tyre për vetitë e bimëve dhe rrënjëve u kishin dhënë atyre një pozitë në shoqëri. Me infrapolitikën e kapitalizmit, sulmi ndaj shëruesit rezultoi në heqjen e aftësive të prodhimit dhe mbijetesës komunale nga shoqëria, e cila kishte ndryshuar strukturën e ndihmës së ndërsjellë, në mos e eliminoi plotësisht. Studiuesi i dytë që Silvia Federici kritikon është [[Michel Foucault]], dhe ajo e bën këtë përmes tre pikave. Së pari, përpara Michel Foucault, aktivistet dhe teoricienët feministë të kuptuarit e trupit u morën si faktor thelbësor që nga fillimi i viteve 1970 për të analizuar pozicionet e mashkullit dhe femrës në shoqëri ''avant la lettre'' . Së dyti, Michel Foucault argumenton se në shoqërinë moderne, dhuna fizike ka rënë dhe i ka dhënë vendin e saj [[Abuzimi psikologjik|abuzimit psikologjik]] .<ref>{{Cite web|url=https://non.copyriot.com/maria-mies-silvia-federici-and-biopower/|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 mars 2024|archive-date=3 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203164307/https://non.copyriot.com/maria-mies-silvia-federici-and-biopower/|url-status=dead}}</ref> Duke filluar analizën e saj nga [gjuetia e shtrigave] dhe duke dhënë shembuj bashkëkohorë, ajo ka vënë theksin në dhunën e vazhdueshme ndaj grave me mjetet koloniale të dominimit të burrave, gjë që është lënë jashtë në analizën e Michel Foucault. Së treti, ajo e kritikon atë për shkrimin e " Historisë së Seksualitetit " (1978) nga një "subjekt universal, abstrakt, aseksual"<ref>[[Federici, 2004: 16]]</ref> që i mundësoi atij të hiqte plotësisht një ngjarje historike të dhunës gjinore aq të madhe sa gjuetia e shtrigave. ==== Sfondi historik ==== Pasi [[Vdekja e Zezë]] (1347-1351) uli në mënyrë drastike popullsinë e punës në Evropë, ishte gjithnjë e më e vështirë për feudalët të kontrollonin dhe disiplinonin fshatarët. Për shkak të mungesës së fshatarëve të aftë për punë, ata që bënin punë zhvilluan strategji kundër zotërve të korruptuar, si për shembull, lënia e të korrave të kalbet ose thjesht mos mbarimi i punës. Kjo u bë e mundur për shkak të ekonomisë jetike në të cilën puna paguhej me produkte dhe të drejtën për të punuar në tokë, jo me para si në ekonominë monetare. Ata kultivonin ushqimin e tyre dhe nuk vareshin nga paratë për blerjen e materialeve bazë. Ishte gjithashtu një ekonomi solidariteti në të cilën gratë do të ndanin punën, si puna e përkujdesjes, mes tyre, paralelisht me ndarjen e punës me burrat, si puna në terren. Kjo ndarje ishte një burim emancipimi dhe jo e kundërta, sepse u mundësoi atyre të kishin autonomi mbi punën e tyre, si dhe mbi trupin e tyre. Gratë luajtën një rol të madh politik në këto shoqëri. Me futjen e ekonomisë monetare, vetëm burrat kishin të drejtë të përfitonin pagesë, pas së cilës filloi margjinalizimi i punës së grave nga sferat ekonomike dhe politike të shoqërisë. Shumica e gjuetisë së shtrigave ndodhën midis viteve 1500 dhe 1650, me një kulm rreth viteve 1620, sipas Federici . Ishte koha kur ideologjia e [[Merkantilizmi|Merkantilizmit]] formësoi perceptimet e elitave evropiane. Të kesh një fuqi të madhe punëtore ishte një parakusht i domosdoshëm për të pasur një ekonomi të suksesshme. Në kontekstin e pasojave të [[Vdekja e Zezë|Vdekjes së Zezë]], çështja e kontrollit të popullsisë ishte e qartë për ta, kështu që filloi "regjistrimi demografik, regjistrimi dhe formalizimi i vetë demografisë si "shkenca e parë shtetërore".<ref>[[Federici, 2004: 182]]</ref> Gjetja e një mënyre për të rritur në mënyrë sistematike madhësinë e fuqisë punëtore ishte një qëllim i rëndësishëm politik për klasën sunduese dhe borgjezinë e sapolindur. Mënyra për të rritur sistematikisht madhësinë e fuqisë punëtore ishte të fitohej kontrolli mbi riprodhimin e shoqërisë. Gratë shiheshin përmes kësaj lente vetëm si mitra që prodhojnë fëmijë që do të hyjnë në fuqinë punëtore. Për të fituar këtë kontroll, shtetet përdorën "propagandë multimediale për të gjeneruar një psikozë masive në mesin e popullatës". .<ref>[[Federici, 2004: 168]]</ref> Kjo makinë propagandistike përfshinte emra të tillë si [[Thomas Hobbes]] dhe Jean Bodin por edhe shumë zyrtarë të tjerë qeveritarë që udhëtuan nëpër vende dhe përhapën propagandën për shtrigat. Shteti përdori edhe aparatin policor dhe metodat e krijuara nga Inkuizicioni në shekujt e mëparshëm. Ata mbollën me sukses mosbesim që shpërbëu shoqëritë e vogla. Objektivi i tyre kryesor ishin gratë e shtresës së ulët, të cilat megjithatë kishin njohuri që ishin të një rëndësie vendimtare për autonominë dhe integritetin e shoqërive të tyre. Njohuri të tilla si shërimi, kontrolli i lindjes dhe mamia erdhën në kundërshtim të drejtpërdrejtë me interesat shtetërore dhe paradigmën e re mekanike . Shumë nga këto gra u ndoqën, u vunë nëpër gjyqe të padrejta dhe u vranë brutalisht. Një nga mënyrat për të fituar kontrollin mbi forcën riprodhuese të popullsisë ishte vendosja e praktikave të mamisë nën një kontroll të rreptë shtetëror. Shumë nga shtrigat ishin gjithashtu [[Mamitë xherahe|mami]] ose "gra të mençura", dhe tradicionalisht praktikat e mamisë dhe obstetrikës ishin ekskluzive për gratë deri në shekullin e 16-të dhe të 17-të. Në shekullin e 16-të kishte një parakusht të ri për të qenë një mami - gruaja duhej të demonstronte paraprakisht se ishte një "katolike e mirë".<ref>[[Federici, 2004:183]]</ref> Në shekullin e 17-të filluan të shfaqen mamitë e para meshkuj dhe "brenda një shekulli, obstetrika ka rënë pothuajse tërësisht nën kontrollin e shtetit".<ref>[[Federici, 2004: 183-184]]</ref> Sipas këtij interpretimi, gjyqet e shtrigave në Evropë do të kishin qenë të një sfondi politik, në vend të një këndvështrimi rigoroz të përqendruar te gjinia, fetar apo tjetër. Megjithatë, edhe ky shpjegim për sprovat e përhapura pasqyron një kornizë mendore mizogjene dhe kontrolluese të femrave. == Shih edhe == * [[Magjia]] * [[Magjia e shtrigës]] * [[Gjuetia e shtrigave]] * [[Katarizmi|Katarizmi - Roli i Femrës dhe Gjinia]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [[iarchive:CalibanAndTheWitchWomenTheBodyAndPrimitiveAccumulation/page/n1/mode/2up|Caliban and the Witch - Gratë, trupi dhe akumulimi primitiv]], nga Silvia Federici. në [[Internet Archive|Arkivin e Internetit]] . [[Kategoria:Feminizëm]] [[Kategoria:Gjuetia e shtrigave]] 6i4gavrccglckni3kcp5at7rapn38mv Ilir Çapuni 0 352315 2981995 2981022 2026-05-18T18:27:45Z ~2026-29964-87 187728 2981995 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | birth_name = Iljir Čapuni | name = Ilir Çapuni | native_name = | native_name_lang = | image = | caption = | birth_place = [[Tivar]], Montenegro | birth_date = {{birth year and age|1978}} | death_date = | death_place = | citizenship = {{hlist|Montenegro}} | field = [[Computer science]], [[realible computation]] | work_institution = {{Plainlist| * [[Universiteti Barleti]] * [[University of New York Tirana]] * [[Epoka University ]], [[Universiteti i Malit të Zi]]}} | education = [[Universiteti i Malit të Zi]] ([[Diploma in Mathematics]])<br />[[Boston University]] [[PhD]] | doctoral_advisor = [[Peter Gacs]]<ref name="mathgene">{{MathGenealogy|id=23733}}</ref> | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | doctoral_students = | known_for = | prizes = | spouse = | children = 4 | website = }} '''Ilir Çapuni''' (1978, [[Tivari|Tivar]]) është inxhinier shqiptar dhe profesor i shkencave kompjuterike nga [[Mali i Zi]].<ref>{{Cite web|last=Ulqin|first=I.|date=2023-11-22|title=Kumtesë për media: Dr Ilir Çapuni deputet në Parlamentin e Malit të Zi|url=https://ul-info.com/kumtese-per-media-dr-ilir-capuni-deputet-ne-parlamentin-e-malit-te-zi/|access-date=2024-03-27|website=Ulcinj info|language=sq}}</ref> == Biografia == Ilir Çapuni ka lindur në vitin 1978 në Tivar. Shkollën fillore dhe të mesme i kreu në [[Ulqin]]. Arsimin e lartë e kreu në Universitetin e Malit të Zi në Fakultetin e Shkencave në Podgoricë. Doktoroi në shkenca kompjuterike në vitin 2012 në Universitetin prestigjioz të Bostonit.<ref>{{Cite web|last=Camaj|first=Albert|date=2023-11-22|title=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi - Dr Ilir Çapuni deputet në Parlamentin e Malit të Zi|url=http://www.malesia.org/2023/11/22/dr-ilir-capuni-deputet-ne-parlamentin-e-malit-te-zi/|access-date=2024-03-27|website=MALESIA.ORG - Tuz, Malësi|language=sq}}</ref> Në vitin 1998 themeloi gazetën e pavarur në gjuhën shqipe “Kronika”, ku punoi si drejtues dhe kryeredaktor. Nga viti 2003 deri në vitin 2006 ka punuar si asistent në Fakultetin e Shkencave Natyrore dhe Matematikës në Mal të Zi dhe të njëjtën gjë ka bërë edhe në Boston. Prej vitit 2013 punon në Tiranë si profesor i teknologjisë së informacionit. Iliri drejtoi Qendrën për Kërkime të Avancuara Kompjuterike në Universitetin e New York-ut në Tiranë. Nga viti 2019 deri në vitin 2021 ka qenë ligjërues i jashtëm në Universitetin e Malit të Zi. Ai është një zhytës aktiv dhe instruktor zhytjeje, ku mori pjesë dhe drejtoi disa ekspedita nënujore në të cilat u zbuluan dhe u hulumtuan anije të fundosura me rëndësi të madhe historike. Një prej tyre është luftanija Regina Margherita, anija Brindisi, Pozsony, Andrassy, Po etj.<ref>{{Cite web|date=2021-11-12|title=Biografia e nënkryetarëve dhe e sekretarit të përgjithshëm të Forcës së Re Demokratike|url=http://tvteuta.com/biografia-e-nenkryetareve-dhe-e-sekretarit-te-pergjithshem-te-forces-se-re-demokratike/|access-date=2024-03-27|website=TVTeuta|language=sq}}</ref> Nga viti 2017-2021 mbajti funksionin e Drejtorit politik të Forcës së Re Demokratike, kurse nga viti 2018-2021 ishte kryetar i Kuvendit të Komunës Ulqin. Rolin e këshilltarit në Kuvendin Komunal të [[Komuna e Ulqinit|Komunës së Ulqinit]] e ushtron edhe sot e kësaj dite<ref>{{Cite web|title=Aktualitete, Prof. dr Ilir Çapuni zgjedhet kryetar i Kuvendit komunal të Ulqinit|url=http://www.ul-gov.me/Aktualitete/3731/Prof-dr-Ilir-apuni-zgjedhet-kryetar-i-Kuvendit.shtml|access-date=2025-02-19|website=www.ul-gov.me|language=en}}</ref>. Ushtron detyrën e deputetin që nga nëntori i vitit 2023 pranë Aleancës Shqiptare.<ref>{{Cite web|title=Index of /upload/docs/|url=https://fshaik.umb.edu.al/upload/docs/|access-date=2024-11-09|website=fshaik.umb.edu.al|archive-date=9 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241109094006/https://fshaik.umb.edu.al/upload/docs/|url-status=dead|lang=en}}</ref> Drejton disa projekte të mëdha në industri dhe akademi. Është njëri nga themeluesit e konferencës IEEE Balkancom dhe merr pjesë në Bordin Drejtues të saj<ref>{{Cite web|title=BalkanCom 2025 - Eighth International Balkan Conference on Communications and Networking - Piraeus, Greece, June 17-20, 2025|url=https://www.balkancom.info/2025/|access-date=2025-02-19|website=BalkanCom 2025-Eighth International Balkan Conference on Communications and Networking|language=en}}</ref>. == Shih edhe == * [[Arsimi në Mal të Zi]] * [[Shqiptarët në Mal të Zi]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * https://www.cdm.me/english/ilir-capuni-member-of-parliament-of-montenegro/ * https://tvboin.com/25/04/2018/ilir-capuni-kryetar-i-ri-i-kuvendit-te-ulqinit/ * https://scholar.google.com/citations?user=RmV1ObgAAAAJ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240327224526/https://scholar.google.com/citations?user=RmV1ObgAAAAJ |date=27 mars 2024 }} [[Kategoria:Lindje 1978]] [[Kategoria:Njerëz nga Tivari]] [[Kategoria:Shqiptarë të Malit të Zi]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Malit të Zi]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Malit të Zi]] 3kvfie2o4sgpogzxccx69jdi2pjq61k Diskutim:Álvaro Recoba 1 353146 2982178 2977353 2026-05-19T04:25:58Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Álvaro Recoba/Arkivi 1]] 2982178 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Álvaro Recoba/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 6ggxxu6smqmhi8ren8wvyuft09g9m23 Monumente në Tiranë 0 353390 2982204 2966742 2026-05-19T08:02:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982204 wikitext text/x-wiki {{multiple image|perrow = 2|total_width=300 | image1 = Orthodox Church Tirana 2016 albania.jpg | image2 = Streets_of_Tirana_2016.jpg |width2=3120|height2=4160 | image3 = Tirana_Bikes.jpg|width3=680|height3=900 | image4 = Toptani_Shopping_Mall_Tirana_2016.jpg|width4=1350|height4=900 | image5 = Across_the_Scanderbeg_Square_Tirana.jpg|width5=437|height5=290 | image6 = Taivani_Tirana_2016.jpg |width6=450|height6=290 | image7 = Reja,_Tirane_Albania.jpg |width1=5184|height1=3456 | image8 = Skanderbeg_square_tirana_2016.jpg|width7=500 | footer = Qyteti i [[Tiranë]]s dhe disa monumente të tij.}} '''Monumentet në [[Tirana|Tiranë]]''', janë disa pika referimi me interes të konsiderueshëm historik ose artistik. Shumë monumente dhe artefakte që ndodhen në [[Tirana|Tiranë]], datojnë në periudhat [[Iliria|ilire]], [[Perandoria Romake|romake]], [[Greqia e lashtë|greke]] dhe [[Perandoria Osmane|osmane]] . Tirana është shtëpia e stileve të ndryshme arkitekturore që përfaqësojnë periudha me ndikim në historinë e saj që datojnë që nga [[Parahistoria|lashtësia]]. == Muzetë == [[Skeda:Reja,_Tirane_Albania.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| '''Pavioni i reve'''<ref>{{Cite web|title="The Cloud" - Art Pavilion at National Gallery Gardens|url=http://tiranasmart.city/wp-content/uploads/2016/01/L19-%E2%80%9CThe-Cloud%E2%80%9D-Art-Pavilion-at-National-Gallery-Gardens-.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225455/http://tiranasmart.city/wp-content/uploads/2016/01/L19-%E2%80%9CThe-Cloud%E2%80%9D-Art-Pavilion-at-National-Gallery-Gardens-.pdf|archive-date=17 gusht 2018|access-date=17 gusht 2018|website=Tiranasmart.city}}</ref> jashtë [[Galeria Kombëtare e Arteve|Galerisë Kombëtare të Arteve]]]] === Galeria Kombëtare e Arteve === [[Galeria Kombëtare e Arteve|Galeria Kombëtare e Arteve e Shqipërisë]] u hap për publikun më 11 janar 1954. Muzeu ruan mbi 5000 vepra arti. Krahas koleksionit të përhershëm i cili ka në fokus artin e realizmit socialist, artistë të famshëm shqiptarë, ndërkombëtarë dhe koleksione të rëndësishme kanë qenë pjesë e ekspozitave të ndryshme në Galerinë Kombëtare të Arteve. === Muzeu Arkeologjik Kombëtar === [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar]] është muzeu i parë i themeluar pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë]] Botërore në [[Shqipëria|Shqipëri]] . Në fillim u hap në vitin 1948 si Muze ''Etnografik-Arkeologjik'' . Artefaktet e tij mbulojnë një periudhë prej më shumë se 5000 vjetësh, nga epoka parahistorike e deri tek [[ilirët]] e [[Parahistoria|lashtë]], grekët, mesjeta e deri në kohët moderne. Muzeu është i ndarë në pesë seksione, të cilat përmbajnë ekspozita të ndryshme të mbledhura nga i gjithë vendi. Në departamentin e parë dhe të dytë disponohen objekte nga parahistoria. Reparti i tretë, objekte ekzistuese nga shekulli IV dhe VI pas Krishtit, që tregon jetën e përditshme të [[Ilirët|ilirëve]] dhe tregtinë e tyre me kolonitë greke. Në departamentin e katërt gjenden statuja dhe skulptura të lashtësisë klasike, si dhe objekte nga [[Durrësi|Dyrrachiumi]], [[Apolonia]] dhe [[Parku Arkeologjik Kombëtar I Orikumit|Oricum]] . Në repartin e pestë gjenden objekte të shumta nga fortesa dhe varre, të cilat datojnë nga [[Arbëria në Mesjetë|mesjeta]] e hershme dhe e vonë. [[Skeda:Bunk'art_Tirana_2017.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| Hyrja e Muzeut Bunk'art]] === Muzeu i Bunk Artit === Në vitin 1983, rreth 173,371 [[Bunkerët në Shqipëri|bunkerë]] betoni u shpërndanë në të gjithë vendin nën [[Republika Popullore e Shqipërisë|komunizëm]] .<ref>{{Cite web|title=Hapet dosja, ja harta e bunkerëve dhe tuneleve sekretë|url=http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html|access-date=17 gusht 2018|website=Shqiptarija.com|archive-date=17 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917171111/http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html|url-status=dead}}</ref> Muzeu '''Bunk'art''' ndodhet brenda një bunkeri atomik të diktatorit [[Enver Hoxha]], pranë [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|bulevardit Deshmoret e Kombit]] . Ai i kushtohet [[Republika Popullore e Shqipërisë|komunizmit në Shqipëri]] dhe jetës së përditshme të shqiptarëve gjatë regjimit. Ai gjithashtu pret ekspozita që ndërthurin historinë moderne të kombit me artin bashkëkohor.<ref>{{Cite web|title=Bunk'Art|url=https://www.lonelyplanet.com/albania/tirana/attractions/bunk-art/a/poi-sig/1542935/358549|access-date=17 gusht 2018|website=Lonelyplanet.com}}</ref> === Muzeu Historik Kombëtar === [[Muzeu Historik Kombëtar]] u hap më 28 tetor 1981 dhe është {{Convert|27,000|m2|}} në madhësi, ndërsa {{Convert|18,000|m2|}} janë në dispozicion për ekspozita. Ai ruan disa nga gjetjet më të mira arkeologjike në Shqipëri, që datojnë nga parahistoria deri në periudhën osmane. Në stendat e pavijonit ka foto të personaliteteve botërore që takuan Nënë Terezën si [[Zhak Shirak]], [[Bill Klinton]], [[Toni Bler]], Ibrahim Kodra e të tjerë. Padyshim që objektet personale të përdorura prej saj rrisin kureshtjen e mijëra vizitorëve në Muzeun Historik Kombëtar. Aty gjenden rrobat e sundimtarëve shqiptarë të dekoruar shumë ose gjëra specifike për ngjarje historike, emblema të princërve shqiptarë, shtyllat e katedrales, relieve, ikona të krijuara nga artistët më të mëdhenj shqiptarë dhe shumë atraksione të tjera të historisë shqiptare. Ndërtesa përfshin [[Sheshi Skënderbej|sheshin Skënderbej]] në veri-perëndim. Fasada karakterizohet nga një mozaik i madh i quajtur '''Shqiptarët''' . Mozaiku e interpreton historinë e [[Shqiptarët|shqiptarëve]], që nga lashtësia e deri në kohën moderne, si një luftë e vazhdueshme kundër gjithçkaje. Shifrat janë paraqitur nga e majta, luftëtarët [[Ilirët|ilirë]], luftëtarët kundër Perandorisë Osmane, [[Naim Frashëri]], luftëtarët e [[Rilindja Kombëtare Shqiptare|Rilindjes Kombëtare]], një punëtore komuniste, [[Monumenti Nëna Shqipëri|Nënë Shqipëri]] në formën e një gruaje të re në një turmë me armë si figura qendrore e përbërjen dhe pesë partizanë komunistë të të dy gjinive nga Lufta e Dytë Botërore në të djathtë.<ref>{{Cite web|last=Vrapi|first=Julia|title=Moikom Zeqo: Restaurimi i Mozaikut, lojë e ndyrë mes MTKRS dhe Vodafon, mashtruan publikun|url=https://sot.com.al/kultura-intervista/moikom-zeqo-restaurimi-i-mozaikut-loj%C3%AB-e-ndyr%C3%AB-mes-mtkrs-dhe-vodafon-mashtruan|website=Sot.com.al|language=sq|access-date=15 prill 2024|archive-date=16 prill 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240416190936/https://sot.com.al/kultura-intervista/moikom-zeqo-restaurimi-i-mozaikut-loj%C3%AB-e-ndyr%C3%AB-mes-mtkrs-dhe-vodafon-mashtruan|url-status=dead}}</ref> == Sheshe == === Sheshi Nënë Tereza === [[Skeda:Tirana,_palazzo_dell'università_08.JPG|djathtas|parapamje|220x220px| [[Sheshi Nënë Tereza]] .]] [[Sheshi Nënë Tereza]] është sheshi më i madh në kryeqytet. Ajo mori emrin e murgeshës [[Kisha katolike|katolike romake]] [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut|shqiptare]], misionares dhe nobelistes [[Nënë Tereza]] . Sheshi ishte planifikuar nga italiani [[Gherardo Bosio]], gjatë [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtimit italian të Shqipërisë]] në një stil [[Racionalizmi|racionalist]] . Sheshi shtrihet në skajin verior të [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit|Bulevardit Dëshmorët e Kombit]] . Sot sheshi është i rezervuar për qarkullim. Në vitin 2015, sheshi mbyllej për qarkullim çdo mbrëmje në verë dhe përdorej si zonë këmbësore dhe stil i lirë për çiklistët. Në dhjetor 2016, në shesh u organizua një treg Krishtlindjesh. Shumë ndërtesa janë të vendosura në rrugë duke përfshirë [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] së bashku me [[Universiteti i Arteve, Tiranë|Universitetin e Arteve]], [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar|Muzeun Arkeologjik Kombëtar]] dhe [[Qendra e Studimeve Albanologjike|Qendrën e Studimeve Albanologjike]] . === Sheshi Skënderbej === [[Skeda:Tirana_panorama_2016.jpg|majtas|parapamje|220x220px| [[Sheshi Skënderbej]] .]] [[Sheshi Skënderbej]] është sheshi kryesor i qytetit dhe është emëruar në vitin 1968, sipas fisnikut mesjetar shqiptar dhe heroit kombëtar të vendit, [[Skënderbeu|Gjergj Kastrioti Skënderbeu]] ( {{Sq|Gjergj Kastrioti}} </link> ). Në kohën e monarkisë shqiptare, sheshi ishte i përbërë nga një sërë ndërtesash që përfundimisht do të shpërthyen gjatë periudhës komuniste. Statuja e liderit shqiptar Enver Hoxha u ngrit në hapësirën midis Muzeut Historik Kombëtar dhe Bankës Kombëtare. Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|rënies së komunizmit]] në 1991, statuja do të hiqej mes demonstratave të udhëhequra nga studentët. Në shekullin e 20-të, [[Florestano Di Fausto]] dhe [[Armando Brasini]], arkitektë të njohur të periudhës së Benito Musolinit në Itali, hartuan planin e qytetit për Tiranën, në stilin e neo-rilindjes me zgjidhje këndore të artikuluara dhe fascitë gjigante të rendit. Kryetari aktual i Bashkisë së Tiranës, [[Erion Veliaj]] bëri të ditur se plani i mëparshëm do të rikthehet me ndryshime të vogla si hapësirat e gjelbra, parkimi nëntokësor, si dhe futja e materialit prej guri të marrë nga të gjitha anët e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe trevave [[Gjuha shqipe|shqipfolëse]] . Punimet nisën në vitin 2016 me përfundimin e unazës së vogël ( [[Gjuha shqipe|shqip]] : Unaza e Vogël) rreth sheshit. Pas përfundimit do të shërbejë si një ambient ku institucionet përreth do të shfaqeshin në një koncept mjedisi të hapur në shesh. Ai do të shërbejë gjithashtu si një treg lokal fermerësh me shitës nga Tirana rurale që shfaqin produktet e tyre. [[Skeda:Streets_of_Tirana_2016.jpg|djathtas|parapamje|253x253px| Rruga ''Mustafa Matohiti'' në [[Blloku]] .]] === Sheshi Adem Jashari === [[Sheshi Adem Jashari në Tiranë]] është një shesh që ndodhet në rrugën e Durrësit. Monumenti i tij u vendos në të njëjtin vend ku më herët ishte i vendosur vetëm një bust i tij. Monumenti u vendos me rastin e festimeve të 100 vjetorit të Pavarësisë ! Skulptura është vepër e [[Muntaz Dhrami]]t. Më vonë është bërë edhe rindërtimi i sheshit.<ref>https://dritare.net/foto-si-eshte-transformuar-sheshi-adem-jashari-ne-tirane</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.periskopi.com/mahnitese-ky-eshte-sheshi-adem-jashari-ne-tirane-foto/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=15 prill 2024 |archive-date=16 prill 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416191026/https://www.periskopi.com/mahnitese-ky-eshte-sheshi-adem-jashari-ne-tirane-foto/ |url-status=dead }}</ref> === Blloku === [[Blloku]] njihet gjerësisht si një destinacion argëtimi dhe pazari me butikët, dyqanet, restorantet, baret e modës, baret dhe kafenetë e shumta. Ajo u bë shumë tërheqëse pas rënies së [[Republika Popullore e Shqipërisë|komunizmit në Shqipëri]], sepse gjatë [[Republika Popullore e Shqipërisë|periudhës komuniste]] u bë një zonë banimi e kufizuar për anëtarët e [[Byroja politike e Partisë së Punës së Shqipërisë|Byrosë Politike shqiptare]] ; Shqiptarët e zakonshëm nuk do të lejoheshin të hynin. Në shumicën e hartave ishte e pashënuar.<ref>{{Cite web|date=12 shtator 2014|title=Albania Block party: Dancing away the dictator's legacy - CNN Travel|url=http://edition.cnn.com/2014/09/12/travel/albania-tirana-the-block/|access-date=17 gusht 2018|website=Edition.cnnc.om}}</ref> Në Blloku mund të gjeni ende rezidencën e liderit komunist të Shqipërisë [[Enver Hoxha]] . Sot ''Blloku'' është një lagje mjaft tregtare, shëtitëse, lehtësisht e aksesueshme nga pjesë të ndryshme të qytetit. Shumë klube, bare, bare dhe restorante janë të vendosura në atë zonë. Në Blloku u hap edhe zinxhiri i parë ndërkombëtar i ushqimit të shpejtë ( KFC ) në Shqipëri. === Bulevardi Dëshmorët e Kombit === [[Skeda:Tirana,_Bulevari_Dëshmot_i_Kombit.jpg|majtas|parapamje|220x220px| [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit]]]] [[Bulevardi Dëshmorët e Kombit]] ishte planifikuar edhe nga italiani [[Gherardo Bosio]], gjatë [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtimit italian të Shqipërisë]] edhe në stilin [[Racionalizmi|racionalist]] . Përgjatë këtij bulevardi ndodhen ndërtesa, duke përfshirë disa godina administrative dhe ndërtesa financiare. Ajo u krijua si pjesë e një rinovimi të kryeqytetit shqiptar në fund të viteve 1930 dhe 1940. Rruga u krijua si pjesë e një rinovimi të kryeqytetit shqiptar në vitet 1930 dhe 1940, për qytetin me rritje të shpejtë, i cili ishte i përqendruar në veri të lumit Lana. Gjatë [[Republika Popullore e Shqipërisë|epokës komuniste]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], parada të mëdha zhvilloheshin rregullisht. Bulevardi hyn në qendër të qytetit nga jugu dhe kryqëzohet me [[Bulevardi Bajram Curri|bulevardin Bajram Curri]] pranë [[Parku Rinia|parkut Rinia]] . Më vonë u bë pjesë e [[Sheshi Skënderbej|sheshit Skënderbej]] dhe më pas vazhdon në veri të qendrës si [[Bulevardi Zogu I|Bulevardi Zogu I.]] [[Skeda:Pazari_i_Ri,_Tirana_Albania_2017.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| [[Blloku i Vilave - Sheshi Avni Rustemi|Pazari i Ri]] (Pazari i Ri), me [[Xhamia e Kokonozit|Xhaminë e Mahmud Pashë Kokonozit]] në sfond.]] === Pazari i ri === Pazari i Ri (anglisht: New Pazar) është një lagje e qytetit. Është pjesë e ''qytetit të vjetër të Tiranës'' . Emri i lagjes rrjedh nga tregu i ushqimeve, i cili ndodhet në këtë zonë. Tregu ofron një shumëllojshmëri frutash të freskëta, perimesh të kultivuara në zonat përreth [[Tirana|Tiranës]], peshk dhe mish, [[Vreshtaria në Shqipëri|verë dhe raki rajonale shqiptare]] . Shumë ndërtesa shumëngjyrëshe, restorante dhe furra buke janë të vendosura në të. Kohët e fundit është rritur interesi për ta bërë Pazarin një atraksion turistik. Megjithatë, në vitin 2017, pazari u rinovua dhe u rindërtua. == Monumente tjera == === Kulla e Sahatit === [[Skeda:Clock_Tower_Tirana_2017.jpg|majtas|parapamje|220x220px| [[Kulla e Sahatit, Tiranë|Kulla e Sahatit]]]] [[Kulla e Sahatit, Tiranë|Kulla e Sahatit e Tiranës]] daton në shekullin e 19-të dhe u ndërtua nga turqit osmanë dhe fillimisht kishte një kambanë nga Venecia që shënonte kohën çdo orë. Gjatë periudhës osmane në Ballkan, aty u ndërtuan shumë kulla sahati, të cilat shërbenin si kuptim i informimit të qytetit, me qëllim që t'u tregonin njerëzve se kur duhet të faleshin, si dhe tregtarëve që mbyllnin dyqanet e tyre. Është adoptuar si simboli i Tiranës. Shkallët kanë 90 shkallë që shkojnë në një formë spirale. Është 35 metra (115&nbsp;ft) i gjatë dhe ishte ndërtesa më e lartë në Tiranë në atë kohë. Ora u shkatërrua nga bombardimet gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] dhe u zëvendësua në vitin 1946 me një orë [[Numrat romakë|me numra romakë]] nga një kishë në [[Shkodra|Shkodër]] .<ref name="Balkan Web">{{Cite web|title=Kulla e Sahatit të Tiranës, nis restaurimi|url=http://lajme.shqiperia.com/media/artikull/iden/334441/titulli/Kulla-e-Sahatit-te-Tiranes-nis-restaurimi|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100122152038/http://lajme.shqiperia.com/media/artikull/iden/334441/titulli/Kulla-e-Sahatit-te-Tiranes-nis-restaurimi|archive-date=22 janar 2010|publisher=BalkanWeb}}</ref> Kulla iu nënshtrua rinovimit në 1981 dhe gjithashtu në 1999. Qasja në majën e kullës është e disponueshme pa pagesë që nga viti 1996 .<ref name="Balkan Web" /> Një restaurim i ri po vazhdon nga ''Bashkia e Tiranës'' në vitin 2010 për [[Turizmi në Shqipëri|turistët]] .<ref name="Balkan Web" /> Kupola ka një stil të ngjashëm arkitekturor siç është kampanili i Shën Markut në Venecia. === Xhamia e Et'hem Beut === [[Skeda:Tirana,_moschea_ethem_bey,_interno_08.JPG|djathtas|parapamje|220x220px| Kupola nga brenda.]] [[Xhamia e Et'hem Beut]] ndodhet ngjitur me [[Kulla e Sahatit, Tiranë|Kullën e Sahatit]] dhe ndërtesa filloi në shekullin e 18-të nga [[Molla Mehmet beu|Molla Beu]] dhe përfundoi në 1819 nga djali i tij Haxhi Ethem Beu, nipi i [[Sylejman pashë Bargjini|Sulejman Pashës]] . Xhamia u mbyll gjatë regjimit komunist në [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe u rihap si shtëpi kulti pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|rënies së komunizmit në Shqipëri]] në vitin 1991, pa leje nga autoritetet. Mirëpo, xhamia përbëhet nga një sallë lutjesh, një portik që e rrethon nga lindja dhe veriu edhe minarja. Në pjesën veriore të xhamisë ndodhet hyrja në sallën e lutjeve, e cila është në planimetri katrore dhe është ndërtuar në një vëllim unik. Është e mbuluar me kupolë. Kupola është gjysmë sferike, pa dritare. Afresket e xhamisë përshkruajnë pemë, ujëvara dhe ura. Jeta e qetë është shumë e rrallë në artin islam. Për turistët, xhamia është e hapur jashtë kohës së faljes. [[Hoxha|Khavaja]] ( [[Gjuha shqipe|shqip]] : Hoxha) i çon vizitorët në minare. [[Skeda:Kalaja_e_Petreles_02.jpg|majtas|parapamje|220x220px| [[Kalaja e Petrelës]]]] === Kalaja e Petrelës === [[Kalaja e Petrelës]] është një nga vendet turistike pranë [[Tirana|Tiranës]] që tërheq një numër të madh vizitorësh. Historia e saj daton që nga [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandori bizantin]], [[Justiniani I|Justiniani I.]] Shtrihet ne rrugen kryesore qe fillon nga [[Tirana]] ne [[Elbasani|Elbasan]] . Vendndodhja e saj, tërheq vëmendjen e shumë vizitorëve. Është trekëndësh dhe ka dy kulla vëzhgimi. Edhe pse në këtë vend ka ekzistuar tashmë fortifikime antike, dizajni aktual është i shekullit të 15-të. Si atraksion turistik, brenda kalasë u hap një restorant. Megjithatë, ai u ofron vizitorëve pamje unike të luginës së Erzenit, kodrave piktoreske, ullishte dhe maleve të largëta. [[Skeda:Orthodox_Church_Tirana_2016_albania.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja e Ngjalljes së Krishtit, Tiranë]]]] === Katedralja e Ringjalljes === [[Katedralja Ngjallja e Krishtit, Tiranë|Katedralja e Ringjalljes]] së Tiranës është katedralja e tretë ortodokse më e madhe në Evropë dhe përfundoi në vitin 2012. Kupola e katedrales është 32.2 metra e lartë, me kambanoren që arrin 46 metra. Kompleksi përfshin katedralen, tre kapela të Lindjes së Krishtit, kambanoren, rezidencën e Sinodit të Shenjtë, qendrën kulturore dhe një bibliotekë. Në anën lindore ndodhet një muze i vogël, një sallë leksionesh, një ambient për bankete dhe një zonë për ekspozita dhe aktivitete për fëmijë. === Varri i Kapllan Pashës === [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri i Kapllan Pashës]] është ndërtuar në fillim të shekullit të 18-të, me gurë të gdhendur dhe ka një formë tetëkëndëshe. [[Skeda:Tirana_Kapllan_Pasha_Tomb.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| [[Tyrbja e Kapllan Pashës|Varri i Kapllan Pashës]]]] === Nënë Shqipëria === [[Monumenti Nëna Shqipëri|Nënë Shqipëri]] është një statujë 12 metra e vendosur në [[Varrezat e Dëshmorëve të Kombit të Shqipërisë|Varrezat e Dëshmorëve të Kombit]] në juglindje të qytetit, kushtuar në vitin 1971. Statuja përfaqëson në mënyrë figurative [[Shqipëria|Shqipërinë]], si një nënë që ruan gjumin e përjetshëm të atyre që dhanë jetën për të. Statuja mban një kurorë dafinash dhe një yll. Ishte gjithashtu vendprehja e ish-diktatorit [[Enver Hoxha]], i cili më pas u shpërnda dhe iu dha një varr më i përulur në një varrezë tjetër publike. Në ballinën e piedestalit është [[Gjuha angleze|mbishkrimi]] ''Lavdi e Përjetshme'' Dëshmorëve të Atdheut. Pothuajse 28 mijë varre janë në varrezat e partizanëve të Luftës së Dytë Botërore. Në varreza ishte edhe varri i [[Enver Hoxha|Enver Hoxhës]], derisa u zhvarros në vitin 1992 dhe u transferua në një varrezë publike me një gur varri më të thjeshtë. === Kisha e Zemrës së Shenjtë === [[Kisha e Zemrës së Shenjtë të Krishtit|Kisha katolike e Zemrës së Shenjtë]] u ndërtua në vitin 1939 nga [[Pushtimi italian i Shqipërisë|italianët]] . Në vitin 1967, kisha u mbyll. Kur u rihap, në vitin 1990, ''Lonely Planet'' e përshkroi kishën se kishte "imazhe të gëzuara realiste fotografike mbi një zbardhje komuniste që duhen parë për t'u besuar".<ref>{{Cite book|last=Masters, Tom|url=https://books.google.com/books?id=eiIpe99dL5MC&dq=st+paul%27s+cathedral+%28tirana%29&pg=PA54|title=Lonely Planet Eastern Europe|publisher=[[Lonely Planet]]|year=2007|isbn=978-1-74104-476-8|edition=9|page=54}}</ref> === Mali i Dajtit === Parku Kombëtar i [[Mali i Dajtit|Malit të Dajtit]] konsiderohet nga banorët e Tiranës si ''Ballkoni Natyror i Tiranës'' . Në dimër, mali shpesh mbulohet me borë dhe është një vendstrehim i popullarizuar për popullsinë vendase të Tiranës që rrallë sheh borë. Në mal arrihet përmes teleferikut të Dajtit Express. Shpatet malore janë të mbuluara me bimësi të dendur kryesisht nga pisha të forta dhe drurë ahu. Në dimër parku shtrihet nën borë dhe u bë një destinacion i njohur dimëror për banorët e Tiranës. {{Wide image|Tirana Albania pano 2004-07-14.jpg|1000px|[[Tirana]], pamje nga Dajti}} == Shih edhe == * [[Tirana|Tiranë]] * [[Kultura në Tiranë]] * [[Historia e Tiranës]] == Referime == [[Kategoria:Kultura në Tiranë]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] 3nmfwe249t91ssls9oczdpjmsduhqjx Diskutim:Monumente në Tiranë 1 353588 2982205 2866608 2026-05-19T08:02:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982205 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2657991 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170917171111/http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html për lidhjen http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 prill 2024 13:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2676344 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/kultura-intervista/moikom-zeqo-restaurimi-i-mozaikut-loj%C3%AB-e-ndyr%C3%AB-mes-mtkrs-dhe-vodafon-mashtruan. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 korrik 2024 23:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866607 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240416190936/https://sot.com.al/kultura-intervista/moikom-zeqo-restaurimi-i-mozaikut-loj%C3%AB-e-ndyr%C3%AB-mes-mtkrs-dhe-vodafon-mashtruan për lidhjen https://sot.com.al/kultura-intervista/moikom-zeqo-restaurimi-i-mozaikut-loj%C3%AB-e-ndyr%C3%AB-mes-mtkrs-dhe-vodafon-mashtruan. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2025 18:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982204 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240416191026/https://www.periskopi.com/mahnitese-ky-eshte-sheshi-adem-jashari-ne-tirane-foto/ për lidhjen https://www.periskopi.com/mahnitese-ky-eshte-sheshi-adem-jashari-ne-tirane-foto/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 10:02 (CEST) rlto819mn20a11o7iqidhi6ozsjta2a Diskutim:Umid Najjari 1 354553 2982180 2977171 2026-05-19T04:26:18Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Umid Najjari/Arkivi 1]] 2982180 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Umid Najjari/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} h9iv95mlzua7u4mn2q82t3j1db9wryp Diskutim:Martin Scorsese 1 354759 2982193 2663206 2026-05-19T05:00:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982193 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Martin Scorsese]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663205 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141018155421/http://www.americanancestors.org/third-set-of-ten-hollywood/ për lidhjen http://www.americanancestors.org/third-set-of-ten-hollywood/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Martin Scorsese]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982192 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230618185700/https://sports.yahoo.com/martin-scorseses-life-photos-140500788.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/martin-scorseses-life-photos-140500788.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 07:00 (CEST) 6iwaim14fj95fyq3xdptxtpfgkugjws Flijimi i kalit 0 355078 2981919 2974805 2026-05-18T16:49:55Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981919 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Skull_of_a_sacrificed_horse.jpg|parapamje| Kafka e një kali të sakrifikuar nga goditjet e shumta të shpatës gjatë [[Koha e hekurit|epokës së hekurit]] (4-500 pas Krishtit), e gjetur në Nydam Engmose, Danimarkë, në Muzeun Zoologjik, Kopenhagë]] '''Sakrifikimi i kalit''' ose '''flijimi''' është vrasja rituale dhe ofrimi i një [[kali]], zakonisht si pjesë e një rituali fetar ose kulturor. Sakrifikimet e kuajve ishin të zakonshme në të gjithë Euroazinë me [[Zbutja e kalit|zbutjen e kalit]] dhe vazhduan deri në përhapjen e [[Fetë abrahamike|feve abrahamike]], ose në disa vende si [[Mongolia]], të [[Budizmi|Budizmit]] . Kjo praktikë vërehet rrallë në disa kultura edhe sot. Shumë [[Feja etnike|fe etnike]] nga popujt që flasin [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhë indo-evropiane]] tregojnë prova për sakrificën e kuajve dhe mitologjia krahasuese sugjeron se ato rrjedhin nga një ritual i supozuar [[Feja proto-indo-evropiane|proto-indo-evropian]] dhe një rrënjë e përbashkët, megjithëse kjo praktikë vërehet edhe midis popujve që flasin jo-indo-evropian. sidomos në shoqëritë nomade nga stepa euroaziatike . == Kontekst == Kuajt shpesh sakrifikohen në një kontekst funerali dhe varrosen me të ndjerin, një praktikë e quajtur varrimi i kuajve . Nuk ka prova, por nuk ka mite të qarta nga tre degët e indo-evropianëve të një rituali të madh të sakrificës së kalit të bazuar në një bashkim mitik të spekuluar të mbretërisë indo-evropiane dhe kalit.<ref>Mallory & Adams (2006:437).</ref> '''Aśvamedha''' [[Popujt indo-arianë|indiane]] është dëshmia më e qartë e ruajtur, por gjurmët nga traditat latine dhe [[Keltët|kelte]] lejojnë rindërtimin e disa atributeve të përbashkëta. == Ritualet krahasuese == === Vedike (Indiane) === [[Skeda:Krishna_Advising_on_the_Horse_Sacrifice.jpg|parapamje| Një pikturë e shekullit të 19-të, që përshkruan përgatitjen e ushtrisë për të ndjekur kalin e flijimit [[Ashvamedha]] . Ndoshta nga një histori me foto që përshkruan ''Jaimini Bharata'' të Lakshmisës]] Ashvamedha ishte një ritual politik që përqendrohej në të drejtën e [[Raja|mbretit]] për të sunduar. Kali duhej të ishte një hamshor dhe lejohej të endej për një vit, i shoqëruar nga njerëzit e mbretit. Nëse kali bridhte në tokat e një armiku, atëherë ai territor do të merrej nga mbreti dhe nëse shoqëruesit e kalit vriteshin në një luftë nga një kundërshtar, atëherë mbreti do të humbiste të drejtën për të sunduar. Por nëse kali qëndronte gjallë për një vit, atëherë ai kthehej në oborrin e mbretit ku e lanë, e shenjtëronin me gjalpë, e zbukuronin me stoli ari dhe më pas flijohej. Pas përfundimit të këtij rituali, mbreti do të konsiderohej si sundimtari i padiskutueshëm i vendit që mbulohej nga kali.<ref>{{Cite book|last=Ringmar|first=Erik|url=https://books.google.com/books?id=EVSnDwAAQBAJ&pg=PT62|title=History of International Relations: A Non-European Perspective|date=2 gusht 2019|publisher=Open Book Publishers|isbn=9781783740253|page=62}}</ref> # flijimi lidhet me ngritjen ose inaugurimin e një anëtari [[Varna (hinduizëm)|të varnës]] [[Kshatriya]] (klasa e luftëtarëve). # ceremonia bëhej në pranverë ose në fillim të verës. # kali i sakrifikuar ishte një hamshor i cili fitonte një garë në anën e djathtë të karrocës .<ref>Mallory, James P., and Douglas Q. Adams, eds. Encyclopedia of Indo-European Culture. Taylor & Francis, 1997.</ref> # kali i flijuar ishte në ngjyrë të bardhë me njolla rrethore të errëta, ose me pjesën e përparme të errët ose me një tufë flokësh blu të errët.<ref>Ganguly, Dilip Kumar. History and historians in Ancient India. Abhinav Publications, 1984.</ref> # lahej me ujë, në të cilin përzihen [[mustardë kuzhine|mustarda]] dhe [[susami]] . # ai mbytej së bashku me një dash pa brirë dhe një cjap, mes kafshëve të tjera. # hamshori ndahej përgjatë "shtigjeve të thikës" - me tre thika të bëra prej ari, bakri dhe hekuri - dhe pjesët e tij iu dhanë [[hyjnitë Vedike|hyjnive]] të ndryshme, duke thirrur simbolikisht [[Dyaus|Qiellin]], [[Vayu|Atmosferën]] dhe [[Prithvi|Tokën]], ndërsa priftërinjtë e tjerë filluan të recitonin vargjet e [[Vedat|Vedave]], duke kërkuar shërim dhe [[Age reversal|përtëritje]] për kalin.<ref>{{Cite book|last=Talbott|first=Rick F.|url=https://books.google.com/books?id=6XNLAwAAQBAJ|title=Sacred Sacrifice: Ritual Paradigms in Vedic Religion and Early Christianity|publisher=Wipf and Stock|year=2005|isbn=978-1-59752-340-0|page=123}}</ref><ref name="thomas">{{Cite book|last=Thomas V. Gamkrelidze|title=Indo-European and the Indo-Europeans: A Reconstruction and Historical Analysis of a Proto-Language and Proto-Culture. Part I: The Text. Part II: Bibliography, Indexes|url=https://archive.org/details/indoeuropeanindo0000thom|last2=Vjaceslav V. Ivanov|publisher=Walter de Gruyter|year=1995}}</ref><ref>Zaroff, Roman. "Aśvamedha-A Vedic Horse Sacrifice Aśvamedha-vedsko žrtvovanje konja." [[Studia Mythologica Slavica]] 8 (2005): 75-86.</ref><ref>{{Cite book|last=Jan Gonda|title=Ancient Indian Kingship from the Religious Point of View: With Addenda and Index|year=1966|url=https://archive.org/details/ancientindiankin0000gond|publisher=Brill Archive}}</ref> === Romake === [[Skeda:"Sacrificed_horse_(without_head)_and_two_dogs"_(570-600_AD;_reconstruction)_from_Povegliano_Veronese,_Verona,_now_at_Archaeological_Museum_of_Naples,_Exhibition_"The_Longobards".jpg|parapamje| Rindërtimi i një kali të flijuar dhe dy qenve (570-600 pas Krishtit) nga Povegliano Veronese]] Ceremonia '''Romake''' ''[[Equus tetor|Equus October]]'' përfshinte:<ref>Frazer ( 553-557).</ref> # kali i kushtohej Marsit, perëndisë romake të luftës # sakrifikimi bëhej në Idet e Tetorit, por nëpërmjet ripërdorimit ritual u përdor në një festë pranverore ( Parilia ) # garat e karrocave me dy kuaj përcaktonin viktimën, i cili ishte kali i djathtë i ekipit fitues # kali copëtohej: bishti ( ''cauda'', ndoshta një eufemizëm për penisin) dërgohej në Regia, rezidenca e mbretit, ndërsa dy fraksione luftojnë për zotërimin e kokës si hajmali për vitin e ardhshëm pmi39le4op5mmbfh7tng0c1eqzp17pr Muzeu Historik i Jerevanit 0 355468 2982215 2967164 2026-05-19T09:10:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982215 wikitext text/x-wiki '''Muzeu''' '''Historik i Jerevanit''' u themelua në vitin 1931 si '''Muzeu Komunal.''' Aktualisht, muzeu ndodhet në një ndërtesë ngjitur me Bashkinë e Jerevanit, Armeni. Arkitekti i ndërtesës ishte Jim Torosjan.<ref name="panarmenian">{{Cite web|date=27 nëntor 2004|title=ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԱՐԱՆԻ ՆՈՐ ՇԵՆՔԸ ԵՐԵՎԱՆՈՒՄ. ՔԱՂԱՔԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԸ ՎԵՐՋԱՊԵՍ ԳՏԱՎ ԻՐ ՀԱՆԳՐՎԱԱՆԸ|trans-title=Yerevan New City Hall Building: City History Museum at Last Sheltered|url=http://www.panarmenian.net/eng/news/11761/|website=www.panarmenian.net}}</ref> == Historia == Që prej vitit 1931, muzeu ishte i vendosur në dy dhoma në katin e dytë të ndërtesës së zjarrfikësve në Jerevan dhe në vitin 1936, ai u zhvendos në Xhaminë Blu (''Gyoy-Djami'').<ref name="panarmenian"/> Nga viti 1994 deri në vitin 1997, muzeu ishte vendosur në ish-gjimnazin e vajzave hripsime. Nga viti 1997 deri në vitin 2005, muzeu ndodhej në një nga godinat e shkollës N1 i cili ishte quajtuar sipas Stepan Shahoumian. Në vitin 2005, muzeu u vendos në një ndërtesë të re dhe është një kompleks arkitekturor së bashku me Bashkinë e Jerevanit.<ref name="official">{{Cite web|title=Yerevan History Museum|url=http://yhm.am/?lang=en|access-date=21 janar 2017|website=Yhm.am|archive-date=10 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120110053908/http://yhm.am/?lang=en|url-status=dead}}</ref> == Koleksioni == {{As of|2017}}-ës, në muze gjenden më shumë here 94,000 objekte të cilat përfaqësojnë kulturën vendase që prej antikitetit e deri më sot.<ref name="official"/> == Shih edhe == * Lista e muzeve në Armeni * Muzeu Historik i Armenisë * Kalaja e Erebuni * Galeria Kombëtare e Armenisë * Lista e memorialeve të gjenocidit armen * Muzeu i Letërsisë dhe Arteve Charents * Shtëpia-Muze Aram Khaçaturian * Matenadaran == Referime == == Bibliografia == * Albert Parsadanyan. ''Shoqëruesi i shkollës'' . Yerevan, VMV-Print, 2008, f.&nbsp;102–103. [[Kategoria:Artikuj nga CEE Spring 2024]] kk4cm3nrat8xziyihmw87xxjb4hckn7 Historia e fesë 0 357725 2981933 2967644 2026-05-18T17:01:10Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981933 wikitext text/x-wiki '''Historia e fesë''' i referohet të dhënave të shkruara të ndjenjave, mendimeve dhe ideve [[Feja|fetare]] njerëzore. Kjo periudhë e historisë fetare fillon me shpikjen e shkrimit rreth 5200 vjet më parë (3200 p.e.s.).<ref>{{Cite web|title=The Origins of Writing &#124; Essay &#124; Heilbrunn Timeline of Art History &#124; The Metropolitan Museum of Art|url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/wrtg/hd_wrtg.htm|access-date=2018-03-11|publisher=Metmuseum.org}}</ref> Parahistoria e [[Feja|fesë]] përfshin studimin e besimeve fetare që ekzistonin para ardhjes së të dhënave të shkruara. Mund të studiohet gjithashtu kronologjia krahasuese fetare përmes një afati kohor të fesë, ose ndërlidhjet dhe diversifikimi historik i ideologjive fetare nëpërmjet përdorimit të filozofisë evolucionare dhe krahasueshmërisë së gjerë.<ref>{{Cite book|last=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|publisher=Columbia University Press|year=2024|pages=1-680}}</ref> Shkrimi luajti një rol të madh në standardizimin e teksteve fetare pavarësisht nga koha apo vendndodhja, dhe e bëri më të lehtë mësimin përmendsh të lutjeve dhe rregullave hyjnore.<ref>{{Cite book|last=Humayun Ansari|title=The Infidel Within: Muslims in Britain Since 1800|url=https://archive.org/details/theinfidelwithin0000ansa|publisher=C. Hurst & Co.|year=2004|isbn=978-1-85065-685-2|pages=[https://archive.org/details/theinfidelwithin0000ansa/page/399 399]–400}}</ref> Koncepti i "fesë" u formua në shekujt XVI dhe XVII.<ref name="Nongbri1">{{Cite book|last=Nongbri|first=Brent|title=Before Religion: A History of a Modern Concept|url=https://archive.org/details/beforereligionhi0000nong|date=2013|publisher=Yale University Press|isbn=978-0300154160|page=[https://archive.org/details/beforereligionhi0000nong/page/152 152]|quote=Although the Greeks, Romans, Mesopotamians, and many other peoples have long histories, the stories of their respective religions are of recent pedigree. The formation of ancient religions as objects of study coincided with the formation of religion itself as a concept of the sixteenth and seventeenth centuries.}}</ref><ref name="Religion enlightenment1">{{Cite book|last=Harrison|first=Peter|title='Religion' and the Religions in the English Enlightenment|url=https://archive.org/details/religionreligion0000harr|date=1990|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521892933|location=Cambridge|page=[https://archive.org/details/religionreligion0000harr/page/n11 1]|quote=That there exist in the world such entities as 'the religions' is an uncontroversial claim...However, it was not always so. The concepts 'religion' and 'the religions', as we presently understand them, emerged quite late in Western thought, during the Enlightenment. Between them, these two notions provided a new framework for classifying particular aspects of human life.}}</ref> Tekstet e shenjta si Bibla, Kurani dhe të tjerat nuk kishin një fjalë apo edhe një koncept të fesë në gjuhët origjinale dhe as njerëzit apo kulturat në të cilat ishin shkruar këto tekste të shenjta.<ref>{{Cite book|last=Nongbri|first=Brent|title=Before Religion: A History of a Modern Concept|url=https://archive.org/details/beforereligionhi0000nong|date=2013|publisher=Yale University Press|isbn=978-0300154160|chapter=2. Lost in Translation: Inserting "Religion" into Ancient Texts}}</ref><ref>{{Cite book|last=Morreall|first=John|title=50 Great Myths about Religions|last2=Sonn|first2=Tamara|date=2013|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=9780470673508|page=13|quote=Many languages do not even have a word equivalent to our word 'religion'; nor is such a word found in either the Bible or the Qur'an.}}</ref> Fjala ''fe'' siç përdoret në shekullin e 21-të nuk ka një përkthim të dukshëm parakolonial në gjuhët joevropiane. Antropologu Daniel Dubuison shkruan se "ajo që Perëndimi dhe historia e feve në rrjedhën e tij kanë objektivizuar nën emrin 'fe' është ... diçka krejt unike, e cila mund të jetë e përshtatshme vetëm për veten dhe historinë e vet".<ref>Daniel Dubuisson. ''The Western Construction of Religion''. 1998. William Sayers (trans.) Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2003. p. 90.</ref> == Shiko edhe == * [[Feja]] * [[Besimi]] == Referime == [[Kategoria:Studime fetare]] [[Kategoria:Historia e fesë]] ms5211nfm5tktvxatcbshqgmx7af13r Clive James 0 358333 2981963 2967764 2026-05-18T17:33:32Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981963 wikitext text/x-wiki '''Clive James''' (lindur '''Vivian Leopold James''' ; 7 tetor 1939 – 24 nëntor 2019) ishte një kritik, [[Gazetari|gazetar]], transmetues, shkrimtar dhe tekstshkrues australian që jetoi dhe punoi në Mbretërinë e Bashkuar nga viti 1962 deri në vdekjen e tij në 2019.<ref name="McCrum">Robert McCrum [https://www.theguardian.com/books/2013/jul/05/clive-james-dante-translation "Clive James – a life in writing"], ''The Guardian'', 5 July 2013</ref><ref name="ABCobit">[https://www.abc.net.au/news/2019-11-28/clive-james-dies-aged-80/5751522 Clive James — writer, TV broadcaster and critic — dies aged 80] ''ABC News'', 28 November 2019. Retrieved 28 November 2019.</ref> Ai e filloi karrierën e tij duke u specializuar në kritikën letrare përpara se të bëhej kritik televiziv për ''The Observer'' në vitin 1972, ku bëri emër për humorin e tij të hidhur dhe të ngordhur . == Biografia == James lindi Vivian Leopold James në Kogarah, një periferi jugore e [[Sidnej|Sidneit]] . Ai u lejua të ndryshonte emrin e tij si fëmijë sepse "pasi [[Vivien Leigh]] luajti Scarlett O'Hara, emri u bë në mënyrë të pakthyeshme një emër vajze, pavarësisht se si e shkruani".<ref name="James, C. 1981, p.29">James, C., ''Unreliable Memoirs'', Pan Books, 1981, p. 29.</ref> Ai zgjodhi "Clive", emrin e personazhit të Tyrone Power në filmin e vitit 1942 ''"This Above All"'' .<ref>{{Cite news|date=31 tetor 2014|title=A Writer Whose Pen Never Rests, Even Facing Death|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2014/11/01/world/europe/prolific-writer-clive-james-facing-death-reflects-on-getting-a-few-things-done.html?_r=0|access-date=1 nëntor 2014}}</ref> Babai i James, Albert Arthur James, u kap rob nga japonezët gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] . Edhe pse ai i mbijetoi kampit të të burgosurve të luftës, ai vdiq kur B-24 amerikan që mbante atë dhe POW të tjerë aleatë të liruar, u përplas me bishtin e një tajfuni gjatë rrugës nga Okinawa në Manila dhe u përplas në malet e Tajvanit juglindor.<ref>{{Cite web|last=Turton|first=Michael|date=6 shtator 2017|title=Forgotten WWII Plane Crash in Taitung|url=https://michaelturton.blogspot.com/2017/09/forgotten-wwii-plane-crash-in-taitung.html|access-date=28 nëntor 2019|website=The View from Taiwan}}</ref> Ai u varros në varrezat e luftës Sai Wan në Hong Kong .<ref name="Guardian obituary"/> James do të deklaronte më vonë se veprat e jetës së tij lindën në vdekjen e babait të tij.<ref>{{Cite news|last=McGreevy|first=Ronan|title=Clive James still haunted by death of father after world war|language=en|work=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/news/ireland/irish-news/clive-james-still-haunted-by-death-of-father-after-world-war-1.2655374|access-date=28 nëntor 2019}}</ref> James, një fëmijë i vetëm, u rrit nga nëna e tij (Minora May, née Darke), një punëtore fabrike,<ref name="Aitkenhead">Decca Aitkenhead [https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2009/may/25/g2-interview-clive-james-television "Clive James: 'I would have been an obvious first choice for cocaine death. I could use up a lifetime's supply of anything in two weeks'"], ''The Guardian'', 25 May 2009.</ref> në periferi të Sidneit të Kogarah dhe Jannali, duke jetuar disa vite me gjyshin e tij nga nëna angleze.<ref name="James, C. 1981, p.29">James, C., ''Unreliable Memoirs'', Pan Books, 1981, p. 29.</ref> Ai u arsimua në Shkollën e Mesme Teknike të Sydney (megjithë fitimin e një çmimi bursash në Sydney Boys High School ) dhe në Universitetin e Sidneit, ku lexoi anglisht dhe Psikologji nga 1957 deri në 1960 dhe u lidh me Sydney Push, një nënkulturë intelektuale [[Libertarianizmi|libertariane]] . Në universitet, ai kontribuoi në gazetën studentore, ''Honi Soit'', dhe drejtoi revistën vjetore të sindikatës së studentëve . Ai u diplomua me një Bachelor të Arteve me nderime në anglisht në 1961. Pas diplomimit, James punoi për një vit si ndihmës redaktor për faqen e revistës në ''The Sydney Morning Herald'' .<ref name="Guardian obituary"/> Në vitin 1962, James emigroi në Britani, e cila u bë shtëpia e tij për pjesën tjetër të jetës së tij.<ref>{{Cite news|last=Beresford|first=Bruce|date=8 shtator 2018|title=Bruce Beresford: At last, making the film that obsessed me for 30 years|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/culture/2018/sep/09/bruce-beresford-at-last-making-the-film-that-obsessed-me-for-30-years|access-date=27 nëntor 2019|issn=0261-3077}}</ref> Gjatë tre viteve të tij të para në Londër, ai ndau një banesë me regjisorin australian Bruce Beresford (i maskuar si "Dave Dalziel" në tre vëllimet e para të kujtimeve të James), ishte një fqinj i artistit australian Brett Whiteley, u njoh me Barry Humphries. (i maskuar si "Bruce Jennings") dhe kishte një sërë punësh afatshkurtëra herë pas here katastrofike: punëtor llamarine, asistent bibliotekë, arkivist fotografish dhe studiues tregu.<ref>{{Cite book|last=Trinca|first=Helen|url=https://books.google.com/books?id=vd4_Vt87o8IC&pg=PA134|title=Madeleine: A Life of Madeleine St John|date=20 mars 2013|publisher=Text Publishing|isbn=978-1-921961-13-7|page=134|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 dhjetor 1980|title=Kogarah revisited: author Clive James returns|volume=48|page=21|work=[[The Australian Women's Weekly]]|issue=28|location=Sydney, Australia|url=http://nla.gov.au/nla.news-article51184704|access-date=29 nëntor 2019|via=National Library of Australia}}</ref><ref name="Guardian obituary">{{Cite news|last=Jeffries|first=Stuart|date=27 nëntor 2019|title=Clive James Obituary|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/global/2019/nov/27/clive-james-obituary|access-date=27 nëntor 2019}}</ref> Gjatë një pushimi veror, ai punoi si një cirku për të kursyer mjaftueshëm para për të udhëtuar në [[Italia|Itali]] .<ref>{{Cite book|last=James|first=Clive|url=https://books.google.com/books?id=uPwgAQAAIAAJ&q=University+Challenge|title=May week was in June|date=1990|publisher=Cape|isbn=978-0-224-02787-8|series=Volume 3 of ''Unreliable Memoirs''|location=London|pages=49, 107–10|language=en}}</ref> Bashkëkohësit e tij në Kembrixh përfshinin [[Germaine Greer]] (i njohur si "Romaine Rand" në tre vëllimet e para të kujtimeve të tij), Simon Schama dhe Eric Idle . Pasi, pohoi ai, duke shmangur me përpikëri leximin e ndonjë prej materialeve të kursit (por pasi kishte lexuar gjerësisht ndryshe në literaturën angleze dhe të huaj), James u diplomua me një 2:1 - më mirë se sa priste - dhe filloi një tezë doktorature mbi Percy Bysshe Shelley .<ref name="Guardian obituary"/> Për pjesën më të madhe të jetës së tij, James ishte një pirës i madh dhe duhanpirës. Ai regjistroi në ''maj, Javën e qershorit ishte'' zakoni i tij për të mbushur çdo ditë një tavëll me kapak .<ref>Clive James, ''May Week Was in June,''(1990) Picador 1991 p.230'I also installed my ashtray: a hubcap off a Bedford van, it could hold the stubs of eighty cigarettes, so I only had to empty it once a day.'</ref><ref>Clive James, ''North Face of Soho,'' Picador 2006 p.141:'I smoked so much that I needed the hubcap of a Bedford van as an ashtray. I had found the hubcap lying in the gutter of Trumpington Street, and thought: 'That will make an ideal ashtray.'</ref><ref>Contrary to this, Clive James stated in BBC Radio's ''The Museum of Curiosity'' Series 2: Episode 6, "I once used the hubcap of a British Bedford DorMobile as an ashtray because I smoked a lot, but not even I could fill up the hubcap of a British Bedford DorMobile..."</ref> Në periudha të ndryshme ai shkroi për përpjekje, të suksesshme me ndërprerje, për të hequr dorë nga pirja dhe duhani. Ai pinte 80 cigare në ditë për disa vite përpara se të hiqte dorë në 2005. (Para kësaj, ai kishte qenë i suksesshëm në lënien e duhanit për 13 vjet, duke filluar në fillim të të 30-ave.)<ref>{{Cite news|date=3 gusht 2007|title=Smoking, my lost love|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/6929670.stm}}</ref> Në prill 2011, pas spekulimeve të mediave se ai kishte pësuar dështim të veshkave,<ref>{{Cite web|date=prill 2011|title=Clive James battles leukaemia|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-national/clive-james-battles-leukemia-20110430-1e1p0.html|website=Sydney Morning Herald}}</ref> James konfirmoi në qershor 2012 se [[Leukoza kronike limfocitare|leuçemia kronike limfocitare me qeliza B]] "e kishte rrahur" dhe se ai ishte "afër fundit".<ref>{{Cite news|date=21 qershor 2012|title=Clive James tells BBC "I am dying, I am near the end"|work=Belfast Telegraph|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/news/clive-james-i-am-dying-i-am-near-the-end-16175362.html|access-date=21 qershor 2012}}</ref> Ai tha se ai gjithashtu ishte diagnostikuar me [[Sëmundja obstruktive kronike|emfizemë]] dhe dështim të veshkave në fillim të vitit 2010.<ref>{{Cite news|date=21 qershor 2012|title=Clive James: 'I'm getting near the end'|work=BBC News: Entertainment and Arts|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-18532310|access-date=26 qershor 2012}}</ref> Më 3 shtator 2013, një intervistë me gazetarin Kerry O'Brien, ''Clive James: The Kid from Kogarah'', u transmetua nga Australian Broadcasting Corporation .<ref name="KerrOABCSep2013">{{Cite news|date=7 shtator 2013|title=Clive James reflects on career, poetry and death in interview with Kerry O'Brien|work=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2013-09-03/clive-james-reflects-on-confronting-his-mortality/4929264|access-date=28 nëntor 2019}}</ref> Intervista u filmua në bibliotekën e kolegjit të tij të vjetër në Universitetin e Kembrixhit. Në intervistën e zgjeruar, James diskutoi sëmundjen e tij dhe përballjen me vdekshmërinë.<ref name="KerrOABCSep2013" /> James shkroi poemën "Japanese Maple" e cila u botua në ''The New Yorker'' në 2014 dhe u përshkrua si "poema e tij e lamtumirës".<ref>{{Cite news|date=28 nëntor 2019|title=Clive James reads his farewell poem, Japanese Maple, in this tribute by animator Lucy Fahey|work=ABC News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-11-28/clive-james-japanese-maple-lucy-fahey-poem/11745902|access-date=28 nëntor 2019}}</ref> ''[[The New York Times|New York Times]]'' e quajti atë "një meditim prekës mbi vdekjen e tij të afërt".<ref>{{Cite news|date=27 nëntor 2019|title='Japanese Maple' by Clive James|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2019/11/27/obituaries/japanese-maple-clive-james-poem.html|access-date=29 nëntor 2019}}</ref> Në një intervistë të BBC me Charlie Stayt, transmetuar më 31 mars 2015, James e përshkroi veten si "afër vdekjes, por mirënjohës për jetën". Në tetor 2015, ai pranoi se ndihej i "turpëruar" duke qenë ende gjallë falë trajtimit eksperimental të drogës.<ref>{{Cite news|title=Clive James: 'Still being alive is embarrassing|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/oct/10/clive-james-still-being-alive-is-embarrassing|access-date=29 maj 2016}}</ref> Deri në qershor 2017, ai shkroi një rubrikë javore për ''[[The Guardian]]'' me titull "Raportet e vdekjes sime...".<ref>{{Cite web|title=Reports of my death|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/series/reports-of-my-death|access-date=25 shkurt 2018|website=The Guardian}}</ref> James më në fund vdiq më 24 nëntor 2019 në shtëpinë e tij në Kembrixh.<ref>{{Cite news|last=Zayed|first=Alya|date=27 nëntor 2019|title=Australian broadcaster Clive James dies in Cambridge|work=Cambridge News|url=https://www.cambridge-news.co.uk/news/local-news/clive-james-broadcaster-dead-pembroke-17326751|access-date=27 nëntor 2019}}</ref> == Pikëpamjete politike == Pikëpamjet politike të James ishin të spikatura në pjesën më të madhe të shkrimeve të tij të mëvonshme. Ndërsa [[Kritiku|kritikonte]] [[Komunizmi|komunizmin]] për prirjen e tij drejt [[Totalitarizmi|totalitarizmit]], ai u identifikua me të majtën për pjesën më të madhe të jetës së tij. Në një intervistë të vitit 2006 në ''The Sunday Times'', James tha për veten e tij: "Unë u rrita në të majtën proletare dhe mbetem atje. E drejta për punëtorët është thelbësore dhe nuk besoj se tregu i lirë ka mendjen. ."<ref>{{Cite news|last=Appleyard|first=Bryan|date=12 nëntor 2006|title=Interview Clive James|work=The Times|location=London|url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2101-2442961,00.html|access-date=30 prill 2010|archive-date=11 tetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011112146/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2101-2442961,00.html|url-status=dead}}</ref> Në një fjalim të mbajtur në vitin 1991, ai kritikoi privatizimin, duke thënë: "Ideja që sistemi i transmetimit të Britanisë - me të gjitha mangësitë e tij një nga institucionet më të mëdha të vendit - do të përmirësohej duke iu nënshtruar kushteve të një tregu të lirë : Nuk kishte vështirësi në njohjen e këtij nocioni si analfabet politik, por për disa arsye njerëzit e kishin të vështirë të kuptonin se ishte edhe ekonomikisht analfabet.<ref>{{Cite web|title=On the Eve of Disaster|url=http://www.clivejames.com/lectures/eve-disaster|archive-url=https://web.archive.org/web/20070624183837/http://www.clivejames.com/lectures/eve-disaster|archive-date=24 qershor 2007|access-date=28 maj 2007}}</ref> Në vitin 2001, James u identifikua si një [[Socialdemokracia|socialdemokrat]] liberal.<ref name="artstoday">{{Cite web|title=Clive James|url=http://www.abc.net.au/rn/legacy/programs/atoday/stories/s351989.htm|website=www.abc.net.au}}</ref> Pikëpamjet e tij të mëvonshme ishin më shpesh të lidhura me të djathtën politike. James mbështeti fuqishëm pushtimin e Irakut në 2003, duke thënë në 2007 se "lufta zgjati vetëm disa ditë" dhe se konflikti i vazhdueshëm në Irak ishte "paqja në Irak".<ref>{{Cite web|title=Bill Moyers talks with Cultural Critic, Clive James.|url=https://www.pbs.org/moyers/journal/08032007/transcript2.html|access-date=7 maj 2009|website=[[PBS]]}}</ref> Ai shkroi gjithashtu se ishte "politikë zyrtare përdhunimi i një gruaje para familjes së saj" gjatë regjimit të [[Sadam Huseini|Sadam Huseinit]] dhe se gratë kanë gëzuar më shumë të drejta që nga pushtimi.<ref>{{Cite news|date=22 maj 2009|title=Still looking for the western feminists|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/8064449.stm|access-date=23 maj 2009}}</ref> Në vitin 2017, James kontribuoi me një kapitull në një libër mbi ndryshimet klimatike të botuar nga Instituti i Çështjeve Publike, duke mbrojtur mohimin e klimës .<ref>{{Cite web|date=27 nëntor 2019|title=Clive James' Chapter in Climate Change: The Facts 2017|url=https://ipa.org.au/ipa-today/clive-james-chapter-in-climate-change-the-facts-2017}}</ref> Duke i përshkruar fetë si "agjenci reklamimi për një produkt që nuk ekziston", James ishte një [[Ateizmi|ateist]] dhe e shihte atë si pozicionin e paracaktuar dhe të qartë.<ref name="abc.net.au">{{Cite web|title=Enough Rope with Andrew Denton – episode 84: Clive James (04/07/2005)|url=http://www.abc.net.au/tv/enoughrope/transcripts/s1404736.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20081010152936/http://www.abc.net.au/tv/enoughrope/transcripts/s1404736.htm|archive-date=10 tetor 2008|access-date=16 shtator 2008|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Discussion between Richard Dawkins and Clive James at the Edinburgh Book Festival|url=http://richarddawkins.net/audio/3123-discussion-between-richard-dawkins-and-clive-james|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820034344/http://richarddawkins.net/audio/3123-discussion-between-richard-dawkins-and-clive-james|archive-date=20 gusht 2012|access-date=27 gusht 2010}}</ref> Ai ishte gjithashtu një mbrojtës i Burma Campaign UK, një organizatë që bën fushatë për të drejtat e njeriut dhe demokracinë në Birmani.<ref>{{Cite web|title=The Burma Campaign UK: AboutUs|url=http://www.burmacampaign.org.uk/aboutus.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071010104804/http://www.burmacampaign.org.uk/aboutus.html|archive-date=10 tetor 2007|access-date=24 dhjetor 2007}}</ref> == Jeta personale == Në vitin 1968, në Kembrixh,<ref>{{Cite web|title=Index entry|url=http://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?r=234470403&d=bmd_1402349149|access-date=28 gusht 2014|website=FreeBMD|publisher=ONS}}</ref> James u martua me Prudence A. "Prue" Shaw,<ref name="McCrum"/> gjithashtu australian, i diplomuar në Universitetin e Sidneit, [[Universiteti i Firences|Universitetin e Firences]] dhe Kolegjin Somerville, Oksford . Shaw dha mësime të gjuhës dhe letërsisë italiane në [[Universiteti i Kembrixhit|Universitetin e Kembrixhit]] dhe në University College London, ku, që nga pensionimi në vitin 2003, ajo ka qenë një lexuese [[Emeritusi|emerita]] në studimet italiane. Ajo është autore e ''librit Leximi i Dantes: Nga këtu në përjetësi'' . James dhe Shaw kishin dy vajza, njëra prej të cilave është artistja Claerwen James .<ref>{{Cite news|last=Thorpe|first=Vanessa|date=10 shkurt 2013|title=Claerwen James: The art of being Clive James's daughter|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/culture/2013/feb/08/claerwen-james-art-exhibition-childhood|access-date=28 nëntor 2019}}</ref> Në prill 2012, programi Australian Channel Nine ''A Current Affair'' publikoi një artikull në të cilin ish-modelja Leanne Edelsten pranoi se kishte një lidhje tetëvjeçare me James duke filluar në 2004.<ref>{{Cite web|date=23 prill 2012|title=Star's secret affair|url=http://aca.ninemsn.com.au/celebrity/8456084/stars-secret-affair|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624072144/http://aca.ninemsn.com.au/celebrity/8456084/stars-secret-affair|archive-date=24 qershor 2012|access-date=26 qershor 2012|website=ninemsn: A Current Affair}}</ref> Shaw e dëboi burrin e saj nga shtëpia e familjes pas zbulimit.<ref name="McCrum"/> Para kësaj, për pjesën më të madhe të jetës së tij të punës, James e ndante kohën e tij midis një apartamenti të rindërtuar në magazinë në Londër dhe shtëpisë së familjes në Kembrixh.<ref>{{Cite web|last=Thorne|first=Frank|date=1 maj 2011|title=Clive James: I'm fighting a leukaemia 'that couldn't wait to start'|url=https://www.express.co.uk/news/uk/243963/Clive-James-I-m-fighting-a-leukaemia-that-couldn-t-wait-to-start|website=Express.co.uk}}</ref> Pas vdekjes së [[Diana e Uellsit|Dianës, Princeshës së Uellsit]], James shkroi një pjesë për ''The New Yorker'' të titulluar "Requiem", duke regjistruar pikëllimin e tij dërrmues.<ref>{{Cite web|title=Clive James on Diana|url=https://www.peteatkin.com/diana.htm|website=www.peteatkin.com}}</ref> Që atëherë ai kryesisht refuzoi të komentonte për miqësinë e tyre, përveç disa vërejtjeve në vëllimin e tij të pestë të kujtimeve, ''Blaze of Obscurity'' .<ref>{{Cite news|last=Yates|first=Robert|date=24 tetor 2009|title=The Blaze of Obscurity: The TV Years by Clive James|work=The Guardian|publisher=The Observer|url=https://www.theguardian.com/books/2009/oct/25/blaze-of-obscurity-clive-james|access-date=28 nëntor 2019}}</ref> James ishte në gjendje të lexonte, me rrjedhshmëri të ndryshme, frëngjisht, gjermanisht, italisht, spanjisht, rusisht dhe japonisht.<ref>{{Cite news|last=Haynes|first=Deborah|date=12 maj 2007|title=Culture vulture|work=The Times|location=London|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/clive_james/article1771920.ece|access-date=30 prill 2010|archive-date=16 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080516221440/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/clive_james/article1771920.ece|url-status=dead}}</ref> Një entuziast i [[Tango|tangos]], ai udhëtoi në [[Buenos Aires]] për mësime kërcimi dhe kishte një pistë kërcimi në shtëpinë e tij.<ref name="abc.net.au"/> James ishte një adhurues i St George Dragons dhe shkroi me admirim për Ligën e Rugby Immortal Reg Gasnier, i cili ishte shok shkolle në Shkollën e Mesme Teknike të Sidneit.<ref>{{Cite web|last=Windschuttle|first=Keith|date=29 nëntor 2019|title=Clive James and that 'Australian tone of voice'|url=https://quadrant.org.au/opinion/qed/2014/05/clive-james-reg-gasnier/|access-date=30 nëntor 2019|website=Quadrant Online}}</ref> Ai prezantoi i ftuar një episod të ''The Footy Show'' në 2005.<ref>{{Cite web|date=23 qershor 2005|title=Clive James replaces Fatty|url=https://www.smh.com.au/sport/nrl/clive-james-replaces-fatty-20050623-gdlk9u.html|access-date=30 nëntor 2019|website=The Sydney Morning Herald}}</ref> == Publikime == * {{Cite book|last=James, Clive|title=The Metropolitan Critic|year=1974|isbn=978-0-224-04241-3}}<ref>{{Cite web|title=The Metropolitan Critic|url=https://www.clivejames.com/the-metropolitan-critic.html|website=Clive james}}</ref> * {{Cite book|last=James, Clive|title=Visions Before Midnight: Television Criticism from ''The Observer'' 1972–76|title-link=Visions Before Midnight|year=1977|isbn=0-224-01386-6|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=At the Pillars of Hercules|url=https://archive.org/details/atpillarsofhercu0000jame|publisher=Picador|year=1979|isbn=978-0-330-37214-5|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|url=https://archive.org/details/firstreactionscr0000jame|title=First Reactions: Critical Essays 1968–79|publisher=Knopf|year=1980|isbn=978-0-394-51233-4|author-mask=1|url-access=registration}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=The Crystal Bucket: Television Criticism from ''The Observer'' 1976–79|url=https://archive.org/details/crystalbuckettel0000jame_g2z3|publisher=Picador|year=1981|isbn=978-0-330-26745-8|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=From the Land of Shadows|publisher=Picador|year=1982|isbn=978-0-330-26994-0|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Glued to the Box: Television Criticism from ''The Observer''|title-link=Glued to the Box|publisher=J. Cape|year=1983|isbn=978-0-224-02066-4|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|url=https://archive.org/details/flyingvisitspost00jame|title=Flying Visits: Postcards from ''The Observer'', 1976–83|publisher=Picador|year=1984|isbn=978-0-330-28839-2|author-mask=1|url-access=registration}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Snakecharmers in Texas: Essays 1980–87|publisher=Pan Books|year=1988|isbn=978-0-330-30580-8|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Clive James on Television|year=1991|author-mask=1}}<ref>A one-volume edition of the television criticism books.</ref> * {{Cite book|last=James, Clive|url=https://archive.org/details/dreamingswimmern00jame|title=The Dreaming Swimmer: Non-Fiction, 1987–1992|publisher=Picador|year=1992|isbn=978-0-330-33121-0|author-mask=1|url-access=registration}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Fame in the 20th Century|title-link=Fame in the 20th Century|publisher=BBC Books|year=1993|isbn=978-0-563-36274-6|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Reliable Essays: The Best of Clive James|publisher=Picador|year=2001|isbn=978-0-330-48129-8|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Even as we Speak: New Essays 1993–2001|url=https://archive.org/details/evenaswespeaknew0000jame|publisher=Pan Macmillan|year=2001|isbn=978-0-330-48176-2|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|url=https://archive.org/details/asofthiswritinge00jame|title=As of this Writing: Essays 1968–2000|publisher=W. W. Norton & Company|year=2003|isbn=978-0-393-05180-3|author-mask=1|url-access=registration}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=The Meaning of Recognition: New Essays 2001–2005|year=2005|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Cultural Amnesia: Necessary Memories from History and the Arts|title-link=Cultural Amnesia (book)|publisher=W. W. Norton & Company|year=2007|isbn=978-0-393-06116-1|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=The Revolt of the Pendulum: Essays 2005–2008|publisher=Picador|year=2009|isbn=978-0-330-45739-2|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=A Point of View|publisher=Picador|year=2011|isbn=978-0-330-53438-3|author-mask=1}}<ref>Reproductions of sixty BBC Radio 4 10-minute segments from 2007 to 2009.</ref> * {{Cite book|last=James, Clive|title=Cultural Cohesion: Essential Essays|url=https://archive.org/details/culturalcohesion0000jame|publisher=W. W. Norton & Company|year=2013|isbn=978-0-393-34636-7|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Poetry Notebook 2006–2014|url=https://archive.org/details/poetrynotebook200000cliv|publisher=Pan Macmillan|year=2014|isbn=978-1-4472-6912-0|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Latest Readings|publisher=Yale University Press|year=2015|isbn=978-0-300-22355-2|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Play All: A Bingewatcher's Notebook|url=https://archive.org/details/playall0000jame|publisher=Yale University Press|year=2016|isbn=978-0-300-22970-7|author-mask=1}} * {{Cite book|last=James, Clive|title=Somewhere Becoming Rain: Collected Writings on Philip Larkin|url=https://archive.org/details/somewherebecomin0000jame|publisher=Pan Macmillan|year=2019|isbn=978-1-5290-2882-9|author-mask=1}} == Referime == [[Kategoria:Vdekje 2019]] [[Kategoria:Lindje 1939]] 4yyqfndsvvgc81xete40lytmlxrc6z0 Zelli 0 358640 2981930 2967840 2026-05-18T16:59:33Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981930 wikitext text/x-wiki [[File:Three_virtues_Diligentia.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Three_virtues_Diligentia.jpg|parapamje|336x336px|Zelli. Kamxhiku dhe shtyllat nënkuptojnë një shtysë për të ecur me këmbëngulje përpara me mjetet e dikujt.]] '''Zelli''' - kujdesi dhe përpjekja ose puna e vazhdueshme - renditet si një nga shtatë [[Shtatë virtytet|virtytet kryesore]]. Mund të jetë tregues i një [[Etika e punës|etike pune]], besimi se puna është e mirë në vetvete.<ref>{{citation|last1=Thurley|first1=Keith E.|title=Work and society|pages=136–137|year=1997|chapter=The Concept of the Work Ethic|publisher=Hong Kong University Press|isbn=978-962-209-391-1|author2=Sek Hong Ng}}</ref><blockquote>"Ka një fisnikëri të përhershme, madje edhe shenjtëri, në punë. Nëse ai kurrë nuk do të ishte kaq i mprehtë, duke harruar thirrjen e tij të lartë, ka gjithmonë shpresë tek një njeri që punon me të vërtetë dhe me zell: vetëm në përtaci ka dëshpërim të përhershëm." - [[Thomas Carlyle]]<ref>{{cite book|last=Carlyle|first=Thomas|title=Past and Present|url=https://archive.org/details/pastandpresent04carlgoog|year=1843|chapter=XI: Labour}}</ref></blockquote> == Në studentë == Bernard ''et al.<ref name="bdp">{{cite journal|last1=Bernard|first1=Hinsdale|last2=Drake|first2=Daniel D.|last3=Paces|first3=James J.|last4=Raynor|first4=Heidi|year=1996|title=Student-Centered Educational Reform: The Impact of Parental and Educator Support of Student Diligence|url=https://www.adi.org/journal/fw96/BernardDrakePacesRaynorFall1996.pdf|journal=School Community Journal|volume=6|number=2}}</ref>'' përkufizojnë zellin tek studentët si përpjekje që ata bëjnë drejt zhvillimit të ekuilibruar dhe të plotë në dimensionet mendore, fizike, sociale dhe shpirtërore. Ata zbulojnë se kjo lidhet me performancën akademike, veçanërisht me studentët më të rinj, dhe se mbështetja e prindërve dhe edukatorëve i inkurajon studentët të jenë të zellshëm.<ref>{{citation|last=Arthur|first=Christon G.|title=Student Diligence and Student Diligence Support: Predictors of Academic Success.|url=https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED471295.pdf|year=2002}}</ref> Faktorë të tjerë që inkurajojnë zellin e studentëve përfshijnë motivimin, disiplinën, përqendrimin, përgjegjësinë dhe përkushtimin.<ref name="bdp" /> == Zelli i duhur == ''Zelli i duhur'' është sasia e kujdesit që kërkohet për të shmangur [[Neglizhenca|neglizhencën]] në aktivitetet profesionale. Zakonisht lind në blerjet e mëdha ku parimi ligjor i ''caveat emptor'' ("le të ketë kujdes blerësi" pra ''paralajmërim'') kërkon që blerësi të bëjë pyetje të zellshme për pronën ose shërbimin që shitet.<ref>{{citation|last=Margetson|first=N.J.|title=The system of liability of articles III and IV of the Hague (Visby) Rules|pages=43 et seq|year=2008|chapter=What is meant by 'due diligence'?|chapter-url=https://books.google.com/books?id=wT0NRBjjriMC&pg=PA43|publisher=Uitgeverij Paris|isbn=9789077320594}}</ref> == Shiko edhe == * [[Puna]] * [[Neglizhenca]] == Referime == [[Kategoria:Virtyt]] [[Kategoria:Shtatë virtytet]] 6ecofu446olgtpub169plkfp15k128m OGC Nice 0 359596 2982239 2968038 2026-05-19T11:49:39Z Makenzis 95633 2982239 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | header color = #D60017 | writing color = #000000 | clubname = Nice | image = OGC Nice (simplified logo).svg | image_size = 160px | fullname = Olympique Gymnaste Club de Nice | nickname = ''Les Aiglons'' (Shqiponjat)<ref name="nickname">{{Cite web|url=https://footnickname.wordpress.com/2020/06/27/137-ogc-nice-les-aiglons/|title=#137 – OGC Nice : les Aiglons|language=fr|date=27 qershor 2020|publisher=Footnickname|access-date=22 dhjetor 2021|archive-date=23 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223220529/https://footnickname.wordpress.com/2020/06/27/137-ogc-nice-les-aiglons/|url-status=live}}</ref> <br> ''Le Gym'' (Palestra) | founded = [[9 korrik]] [[1904]] | ground = [[Allianz Riviera]] | capacity = 36,178<ref>{{Cite web|url=https://www.ogcnice.com/en/stadium/stadium-presentation|title=OGC Nice Stadium - Allianz Riviera|access-date=6 gusht 2024|archive-date=28 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171228142436/https://www.ogcnice.com/en/stadium/stadium-presentation|url-status=dead|language=en}}</ref> | owner = [[Ineos]] | chairman = {{Flamuri|Franca}} [[Jean-Pierre Rivère]] | chrtitle = Presidenti | manager = {{Flamuri|Franca}} [[Franck Haise]] | mgrtitle = Trajneri | league = [[Ligue 1]] | season = 2025–26 | position = 16të nga 18 | website = https://www.ogcnice.com | pattern_la1 = _nice2425h | pattern_b1 = _nice2425h | pattern_ra1 = _nice2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _nice2425hl | leftarm1 = FF0000 | body1 = 000000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _nice2324a | pattern_b2 = _nice2324a | pattern_ra2 = _nice2324a | pattern_sh2 = _nice2324a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = | current = Sezoni 2024–25 i OGC Nice }} '''Olympique Gymnaste Club de Nice''' ({{IPA-fr|ɔlɛ̃pik ʒimnast klœb də nis}}), i referuar zakonisht si''' OGC Nice''' ose thjesht''' Nice''', është një klub profesionist francez [[Asociacioni i futbollit|futbollit]] me bazë në [[Nica|Nice]]. Klubi u themelua në vitin 1904 dhe aktualisht luan në [[Ligue 1]], niveli më i lartë i [[Futbolli në Francë|futbolli francez]]. Nice i luan ndeshjet e saj në shtëpi në [[Allianz Riviera]]. Nice u themelua me emrin ''Gymnaste Club de Nice'' dhe është një nga [[1932–33 Divizioni Francez 1|anëtarët themelues]] të divizionit të parë të futbollit francez. Klubi ka fituar Ligue 1 katër herë, [[Trophee des Champions]] një herë dhe [[Coupe de France]] tre herë. Ai arriti shumicën e ndereve të tij në vitet 1950 me klubin që drejtohej nga trajnerë si [[Numa Andoire]], anglezi [[Bill Berry (futbollist, i lindur 1904)|William Berry]] dhe [[Jean Luciano]]. Nderi i fundit i klubit ishte fitimi i Kupës së Francës në 1997 pasi mposhti [[En Avant de Guingamp|Guingamp]] 4–3 në penallti në [[1997 Coupe de France Final|finale]]. Ngjyrat e Nice janë e kuqja dhe e zeza. Gjatë ecurisë së suksesshme të klubit në vitet 1950, Nice ishte ndër klubet e para franceze që integroi me sukses lojtarët ndërkombëtarë në grup. Lojtarët e shquar përfshijnë [[Héctor De Bourgoing]], [[Pancho Gonzales (futbollist)|Pancho Gonzales]], [[Victor Nurenberg]] dhe [[Joaquín Valle]], ky i fundit është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave të klubit dhe ndoshta lojtari më i mirë.<ref>{{cite news|title=Joaquin Valle Benitez: 339 buts en 407 matchs avec le Gym|language=fr|work=Historie|publisher=OGC Nice|agency=OGC Nice|url=http://www.ogcnice.com/histoire/grand_joueur.php?id=3|url-status=dead|access-date=10 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726203607/http://www.ogcnice.com/histoire/grand_joueur.php?id=3|archive-date=26 korrik 2011}}</ref> == Skuadra aktuale == {{updated|25 Korrik 2024}}<ref>{{cite news|title=Effectif pros|url=https://www.ogcnice.com/fr/f/equipes/2023-2024/equipe-pro|publisher=OGC Nice|access-date=24 korrik 2023|archive-date=16 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230716162502/https://www.ogcnice.com/fr/f/equipes/2023-2024/equipe-pro|url-status=live|language=en}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=POL|name=[[Marcin Bułka]]|pos=GK}} {{Fs player|no=4|nat=BRA|name=[[Dante (futbollist)|Dante]]|pos=DF|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni]]}} {{Fs player|no=6|nat=FRA|name=[[Jean-Clair Todibo]]|pos=DF}} {{Fs player|no=7|nat=CIV|name=[[Jérémie Boga]]|pos=MF}} {{Fs player|no=8|nat=NED|name=[[Pablo Rosario]]|pos=MF}} {{Fs player|no=9|nat=NGA|name=[[Terem Moffi]]|pos=FW}} {{Fs player|no=10|nat=MAR|name=[[Sofiane Diop]]|pos=MF}} {{Fs player|no=11|nat=FRA|name=[[Morgan Sanson]]|pos=MF}} {{Fs player|no=19|nat=ROU|name=[[Rareș Ilie]]|pos=MF}} {{Fs player|no=21|nat=FRA|name=[[Alexis Beka Beka]]|pos=MF}} {{Fs player|no=22|nat=FRA|name=[[Tanguy Ndombélé]]|pos=MF}} {{Fs player|no=23|nat=SUI|name=[[Jordan Lotomba]]|pos=DF}} {{Fs player|no=24|nat=FRA|name=[[Gaëtan Laborde]]|pos=FW}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=25|nat=FRA|name=[[Mohamed-Ali Cho]]|pos=FW}} {{Fs player|no=26|nat=FRA|name=[[Melvin Bard]]|pos=DF}} {{Fs player|no=27|nat=GUI|pos=FW|name=[[Aliou Baldé]]}} {{Fs player|no=28|nat=Algjeria|name=[[Hicham Boudaoui]]|pos=MF}} {{Fs player|no=29|nat=CIV|name=[[Evann Guessand]]|pos=FW}} {{Fs player|no=31|nat=FRA|name=[[Maxime Dupé]]|pos=GK}} {{Fs player|no=32|nat=FRA|name=[[Tom Louchet]]|pos=MF}} {{Fs player|no=33|nat=FRA|name=[[Antoine Mendy (footballer)|Antoine Mendy]]|pos=DF}} {{Fs player|no=34|nat=FRA|pos=DF|name=Yannis Nahounou}} {{Fs player|no=44|nat=FRA|name=[[Amidou Doumbouya]]|pos=DF}} {{Fs player|no=55|nat=Burundi|name=[[Youssouf Ndayishimiye]]|pos=DF}} {{Fs player|no=92|nat=FRA|name=[[Jonathan Clauss]]|pos=DF}} {{Fs end}} == Ndërimet == === Kombëtare === * '''[[Ligue 1]]''' ** '''Fitues (4):''' [[1950–51 French Division 1|1950–51]], [[1951–52 French Division 1|1951–52]], [[1955–56 French Division 1|1955–56]], [[1958–59 French Division 1|1958–59]] ** ''Vëndi 2-të:'' [[1967–68 French Division 1|1967–68]], [[1972–73 French Division 1|1972–73]], [[1975–76 French Division 1|1975–76]] * '''[[Ligue 2]]''' ** '''Fitues (4):''' [[1947–48 French Division 2|1947–48]], [[1964–65 French Division 2|1964–65]], [[1969–70 French Division 2|1969–70]], [[1993–94 French Division 2|1993–94]] ** ''Vëndi 2-të:'' [[1984–85 French Division 2|1984–85]] * '''[[Championnat National|Division 3]]''' (Rezervat) ** '''Fitues:''' 1984–85, 1988–89 * '''[[Coupe de France]]''' ** '''Fitues (3):''' [[1952 Coupe de France Final|1951–52]], [[1954 Coupe de France Final|1953–54]], [[1997 Coupe de France Final|1996–97]] ** ''Vëndi 2-të:'' [[1978 Coupe de France Final|1977–78]], [[2022 Coupe de France Final|2021–22]] * '''[[Trophee des Champions]]''' ** '''Fitues:''' 1970 ** ''Vëndi 2-të:'' 1956, 1959, [[1997 Trophée des Champions|1997]] === Other === * '''[[Latin Cup]]''' ** ''Vëndi 2-të'' (1): [[1952 Latin Cup|1952]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Klube futbolli në Francë]] m9ggnqjctd1xxhivmqvlna5bkrr7srk Diskutim:Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura/Arkivi 1 1 361538 2982167 2978964 2026-05-19T04:23:51Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]] 2982167 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2123499 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190608154953/http://akzm.gov.al/akzm/misioni-dhe-objektivat për lidhjen http://akzm.gov.al/akzm/misioni-dhe-objektivat. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190608154953/http://akzm.gov.al/akzm/misioni-dhe-objektivat për lidhjen http://akzm.gov.al/akzm/misioni-dhe-objektivat. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180816125817/http://www.tiranaobserver.al/parqet-kombetare-te-rrezikuara-nga-zjarret-akzm-merr-masa-per-parandalimin-e-tyre/ për lidhjen http://www.tiranaobserver.al/parqet-kombetare-te-rrezikuara-nga-zjarret-akzm-merr-masa-per-parandalimin-e-tyre/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2020 07:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260818 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180816125817/http://www.tiranaobserver.al/parqet-kombetare-te-rrezikuara-nga-zjarret-akzm-merr-masa-per-parandalimin-e-tyre/ për lidhjen http://www.tiranaobserver.al/parqet-kombetare-te-rrezikuara-nga-zjarret-akzm-merr-masa-per-parandalimin-e-tyre/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 09:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495213 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210515194354/http://parlament.al/Files/Integrimi/ligj_nr_68_dt_3_7_2014_18458_11.pdf për lidhjen https://www.parlament.al/Files/Integrimi/ligj_nr_68_dt_3_7_2014_18458_11.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 nëntor 2022 19:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2518671 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210515194354/http://parlament.al/Files/Integrimi/ligj_nr_68_dt_3_7_2014_18458_11.pdf për lidhjen https://www.parlament.al/Files/Integrimi/ligj_nr_68_dt_3_7_2014_18458_11.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shkurt 2023 00:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2608132 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230623132828/https://ata.gov.al/2023/01/27/kumbaro-nis-pergatitja-e-shpalljes-se-2024-se-si-viti-i-pyjeve/ për lidhjen https://ata.gov.al/2023/01/27/kumbaro-nis-pergatitja-e-shpalljes-se-2024-se-si-viti-i-pyjeve/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 nëntor 2023 16:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2973487 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/politike/krijohet-agjencia-komb%C3%ABtare-e-zonave-t%C3%AB-mbrojtura-do-ruaj%C3%AB-biodiversitetin. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 prill 2026 05:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977434 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180815024135/https://sot.com.al/politike/krijohet-agjencia-komb%C3%ABtare-e-zonave-t%C3%AB-mbrojtura-do-ruaj%C3%AB-biodiversitetin për lidhjen https://sot.com.al/politike/krijohet-agjencia-komb%C3%ABtare-e-zonave-t%C3%AB-mbrojtura-do-ruaj%C3%AB-biodiversitetin. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 05:15 (CEST) 0rm2mq4jby73nev5249jl0sux3vq023 Receta 0 362410 2981955 2968470 2026-05-18T17:24:39Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981955 wikitext text/x-wiki {{Short description|Udhëzime për gatim}}[[Skeda:Backzutaten_041.jpg|djathtas|parapamje|250x250px| Një recetë në një libër gatimi për petullat me [[Përbërës|përbërësit]] e përgatitur]] Një '''recetë''' është një grup udhëzimesh që përshkruan se si të përgatisni ose bëni diçka, veçanërisht një [[pjatë]] gatimi. Një '''nën-recetë''' ose nënrecetë është një recetë për një [[përbërës]] që do të kërkohet në udhëzimet për recetën kryesore. == Historia == === Shembuj të hershëm === [[Skeda:Apicius_1541.jpg|djathtas|parapamje| Apicius, ''De re culinaria'', një koleksion i hershëm i recetave.]] Recetat më të hershme të shkruara të njohura datojnë në 1730 pes dhe u regjistruan në pllaka [[Kuneiform|kuneiforme]] të gjetura në Mesopotami.<ref>{{Cite web|last=Winchester|first=Ashley|title=The world's oldest-known recipes decoded|url=https://www.bbc.com/travel/story/20191103-the-worlds-oldest-known-recipes-decoded|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604180335/http://www.bbc.com/travel/story/20191103-the-worlds-oldest-known-recipes-decoded|archive-date=2020-06-04|access-date=2020-06-17|website=www.bbc.com|language=en}}</ref> Receta të tjera të hershme të shkruara datojnë rreth vitit 1600 para Krishtit dhe vijnë nga një pllakë [[Gjuha akadiane|akadiane]] nga [[Babilonia]] jugore. Ka edhe vepra në [[hieroglifet]] [[Egjipti i lashtë|e lashta egjiptiane]] që përshkruajnë përgatitjen e ushqimit.<ref>[[Ancient Egyptian cuisine]]</ref> Shumë receta të lashta greke janë të njohura. Libri i gatimit të Mithaecus ishte i hershëm, por shumica e tij ka humbur; [[Atheneu]] citon një recetë të shkurtër në ''[[Deipnosophistai|Deipnosophistae]]'' e tij. [[Atheneu]] përmend shumë libra të tjerë gatimi, të gjithë të humbur. <gallery widths="200" heights="200"> Skeda:Nimmatnama-i_Nasiruddin-Shahi_283.jpg|alt=A page from the Nimatnama-i-Nasiruddin-Shahi, book of delicacies and recipes. It documents the fine art of making kheer.|Një faqe nga ''Nimatnama-i-Nasiruddin-Shahi'', libër me shije dhe receta. Ai dokumenton artin e bukur të bërjes [[Kheer|së kheer-it]]. Skeda:Sweets_1.jpg|alt=Medieval Indian Manuscript (circa 16th century) showing samosas being served.|Dorëshkrim [[India mesjetare|mesjetar indian]](''rreth'' shekulli i 16-të) që tregon [[Samosa|samosat]] duke u shërbyer </gallery> === Receta moderne dhe këshilla gatimi === [[Skeda:ActonFish.jpg|parapamje| Nga ''Gatimi Modern për Familjet Private'' nga Eliza Acton (Londër: Longmans, Green, Reader dhe Dyer, 1871. f.48.)]] Me ardhjen e [[Makina e shtypit|shtypshkronjës]] në shekujt 16 dhe 17, u shkruan libra të shumtë për menaxhimin e familjeve dhe përgatitjen e ushqimit. Në Holandë<ref>{{Cite book|last=Sieben|first=Ria Jansen|title=Een notable boecxtken van cokeryen|year=1588|language=nl}}</ref> dhe Angli<ref>{{Cite book|title=The good Huswifes handmaid for Cookerie|year=1588|language=en}}</ref> u rrit konkurrenca midis familjeve fisnike se kush mund të përgatiste banketin më bujar. Në vitet 1660, gatimi kishte përparuar në një formë arti dhe kuzhinierët e mirë ishin të kërkuar. Shumë prej tyre botuan librat e tyre, duke detajuar recetat e tyre në konkurrencë me rivalët e tyre.<ref>{{Cite book|last=May|first=Robert|title=The accomplisht Cook|url=https://archive.org/details/bim_early-english-books-1641-1700_the-accomplisht-cook-_may-robert_1685|year=1685|language=en}}</ref> Shumë prej këtyre librave janë përkthyer dhe janë në dispozicion në internet.<ref>{{Cite web|last=Judy Gerjuoy|title=Medieval Cookbooks|url=http://www.pbm.com/~lindahl/articles/food_bibliography.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070609120850/http://www.pbm.com/~lindahl/articles/food_bibliography.html|archive-date=2007-06-09|access-date=2007-06-15|language=en}}</ref> Kuzhinierja amerikane Fannie Farmer (1857–1915) botoi në 1896 veprën e saj të famshme ''The Boston Cooking School Cookbook'' e cila përmbante rreth 1,849 receta.<ref>{{Cite book|last=Cunningham|first=Marion|title=The Fannie Farmer Cookbook (revised)|url=https://archive.org/details/fanniefarmercook00cunn|publisher=Bantam Books, New York|year=1979|isbn=978-0-553-56881-3|language=en}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Gjellëtari]] [[Kategoria:Kuzhinë]] [[Kategoria:Gatim]] br9er34o5t2r29k1zl3rxwrbjjmi6ii Kirchenkampf 0 363024 2981904 2968694 2026-05-18T15:44:07Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2981904 wikitext text/x-wiki '''''Kirchenkampf''''' (shqip. 'lufta e kishës') është një term gjerman që i përket situatës së [[Feja në Gjermani|kishave të krishtera në Gjermani]] gjatë [[Gjermania naziste|periudhës naziste]] (1933–1945). Ndonjëherë i përdorur në mënyrë të paqartë, termi mund t'i referohet njërit ose më shumë prej "luftërave të kishave" të ndryshme në vijim: # Mosmarrëveshja e brendshme brenda protestantizmit gjerman midis të krishterëve gjermanë (''Deutsche Christen'') dhe Kishës Rrëfyese (''Bekennende Kirche'') mbi kontrollin e kishave protestante; # Tensionet midis regjimit nazist dhe organeve të kishës protestante; dhe # Tensionet midis regjimit nazist dhe [[Kisha Katolike|kishës katolike]]. Kur Hitleri [[Ardhja e Adolf Hitlerit në pushtet|mori pushtetin në vitin 1933]], 95% e gjermanëve ishin të krishterë, 63% ishin protestantë dhe 32% ishin katolikë.<ref name="DGDB">{{Cite web|title=Bevölkerung nach Religionszugehörigkeit (1910–1939)|url=http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_GER.pdf|website=Band 6. Die Weimarer Republik 1918/19–1933|series=Deutsche Geschichte in Dokumenten und Bildern|publisher=Deutschen Historischen Instituts|location=Washington, DC|language=de|access-date=24 shtator 2024|archive-date=14 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170814093621/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_GER.pdf|url-status=dead}}</ref> Shumë historianë pohojnë se qëllimi i [[Adolf Hitleri|Hitlerit]] në ''Kirchenkampf'' përfshinte jo vetëm luftën ideologjike, por përfundimisht çrrënjosjen e kishave.<ref name="Sharkey 2002">{{Cite news|last=Sharkey|first=Joe|author-link=Joe Sharkey|date=13 janar 2002|title=Word for Word/The Case Against the Nazis; How Hitler's Forces Planned To Destroy German Christianity|work=The New York Times|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE0DB1F39F930A25752C0A9649C8B63|url-access=limited|access-date=3 janar 2019}}</ref> Historianë të tjerë thonë se një plan i tillë nuk ekzistonte. Disa nazistë kryesorë si [[Alfred Rosenberg]] dhe Martin Bormann ishin fuqishëm kundër Krishterimit dhe kërkuan të dekristianizonin Gjermaninë në terma afatgjatë në favor të një forme të racializuar të [[Paganizmi gjerman|paganizmit gjerman]]. Partia Naziste e pa luftën e kishës si një fushë beteje të rëndësishme ideologjike. Biografi i Hitlerit, Ian Kershaw, shkroi për luftën në kushtet e një konflikti të vazhdueshëm dhe në përshkallëzim midis shtetit nazist dhe kishave të krishtera. Historiania Susannah Heschel shkroi se ''Kirchenkampf'' i referohet vetëm një mosmarrëveshjeje të brendshme midis anëtarëve të Kishës Rrëfyese dhe anëtarëve të "të krishterëve gjermanë" (të mbështetur nga nazistët{{Sfn|Stackelberg|2007}}) mbi kontrollin e kishës protestante.{{Sfn|Heschel|1994}} Pierre Aycoberry shkroi se për katolikët fraza ''Kirchenkampf'' të kujtonte ''Kulturkampf'' të kohës së [[Otto von Bismarck|Otto von Bismarkut]] – një fushatë e cila kishte kërkuar të reduktonte ndikimin e Kishës Katolike në Gjermaninë me shumicë protestante. [[Skeda:Bundesarchiv_Bild_183-S33882,_Adolf_Hitler_retouched.jpg|parapamje| Diktatori nazist [[Adolf Hitleri|Adolf Hitler]] sundoi Gjermaninë për periudhën e Luftës së Kishës.]] cj9zm0wkiepru59zquip04ohrdd9afd Malet Urale në planifikimin nazist 0 363254 2982121 2698890 2026-05-19T02:37:41Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982121 wikitext text/x-wiki [[Skeda:UralMountains1.png|parapamje| Harta e maleve Urale]] [[Malet Urale]] luajtën një rol të rëndësishëm në planifikimin [[Gjermania naziste|nazist]]. [[Adolf Hitleri]] dhe pjesa tjetër e udhëheqjes naziste u referuan shumë atyre si një objektiv strategjik i Rajhut të Tretë për të ndjekur një fitore vendimtare në [[Fronti Lindor (Lufta e Dytë Botërore)|Frontin Lindor]] kundër [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimit Sovjetik]]. == Si koncept gjeografik == Në 1725, Philip Johan von Strahlenberg përdori për herë të parë [[malet Urale]] si pjesë e vijëzimit lindor të Evropës. Që nga 1850 shumica e [[Hartografia|hartografëve]] i kanë konsideruar Urale dhe [[Lumi i Uralit|lumin Ural]] në jug të tyre si kufirin lindor të [[Evropa|Evropës]], [[Gjeografia|gjeografikisht]] i njohur si një [[Kontinentet|nënkontinent]] i [[Evrazia|Euroazisë]]. [[Partia Naziste|Nazistët]] hodhën poshtë nocionin se këto male demarkuan kufirin e Evropës, të paktën në një kuptim [[Kultura|kulturor]] nëse jo në kuptimin gjeografik. [[Propaganda në Gjermaninë naziste|Propaganda naziste]] dhe udhëheqësit nazistë e etiketuan vazhdimisht Bashkimin Sovjetik si një "shtet aziatik" dhe i barazuan [[rusët]] si me [[hunët]]<ref name="hitler3">Hitler, 5–6 January 1942</ref> dhe me [[Perandoria Mongole|mongolët]],<ref>Kater, Michael H. (2004) ''Hitler Youth'', [https://books.google.com/books?id=v9xJPe0QchcC&pg=PA174 p. 174]. [[Harvard University Press]]</ref> duke i përshkruar ata si ''[[Untermensch|Untermenschen]]'' ("nënnjerëz"). Mediat gjermane i portretizuan fushatat gjermane në lindje si të nevojshme për të siguruar mbijetesën e kulturës evropiane kundër "kërcënimit aziatik".<ref name="hitler3" /><ref name="himmler">[http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/English22.pdf Volume 7. Nazi Germany, 1933–1945 Excerpt from Himmler's Speech to the SS-Gruppenführer at Posen (October 4, 1943).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170814095920/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/English22.pdf |date=14 gusht 2017 }} German History in Documents and Images. Retrieved 11 June 2011.</ref> Në një konferencë të madhe më 16 korrik 1941, ku u prezantuan aspektet kryesore të sundimit gjerman në [[Europa e pushtuar nga Gjermania Naziste|territoret e pushtuara]] të [[Evropa lindore|Evropës Lindore]], Hitleri u theksoi të pranishmëve (Martin Bormann, [[Hermann Goering|Hermann Göring]], [[Alfred Rosenberg]] dhe Hans Lammers) se "Evropa e sotshme nuk ishte gjë tjetër veçse një term gjeografik; në realitet [[Azia]] shtrihet deri në kufijtë tanë”. <ref name="bormann">[http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1549 Martin Bormann's Minutes of a Meeting at Hitler's Headquarters (July 16, 1941).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180908092745/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1549 |date=8 shtator 2018 }} German History in Documents and Images. Retrieved 11 June 2011.</ref> [[Kategoria:Fuqitë e Boshtit]] rc2ad2k09z3b1kp5hgu4o9aohaffeoh Vala plane 0 363260 2981931 2968751 2026-05-18T17:00:03Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981931 wikitext text/x-wiki Në [[Fizika|fizikë]], një '''vala plane''' është një rast i veçantë i një [[Dallga|vale]] ose [[Fusha (fizikë)|fushe]] : një madhësi fizike vlera e së cilës, në çdo moment, është konstante përmes çdo rrafshi që është pingul me një drejtim fiks në hapësirë.<ref>{{Cite book|last=Brekhovskikh|first=L.|title=Waves in Layered Media|date=1980|publisher=[[Academic Press]]|isbn=9780323161626|edition=2|location=New York|pages=1–3|author-link=Leonid Brekhovskikh}}</ref> Për çdo pozicion <math>\vec x</math> në hapësirë dhe në çdo kohë <math>t</math>, vlera e një fushe të tillë mund të shkruhet si <math display="block">F(\vec x,t) = G(\vec x \cdot \vec n, t),</math> ku <math>\vec n</math> është një [[Vektori njësi|vektor me gjatësi njësi]], dhe <math>G(d,t)</math> është një funksion që jep vlerën e fushës si të varur vetëm nga dy parametra [[Numrat realë|realë]] : koha <math>t</math>, dhe [[Zhvendosja (fizikë)|zhvendosja]] me vlerë skalare <math>d = \vec x \cdot \vec n</math> të pikës <math>\vec x</math> përgjatë drejtimit <math>\vec n</math> . Zhvendosja është konstante mbi çdo rrafsh pingul me <math>\vec n</math>. Vlerat e fushës <math>F</math> mund të jenë skalarë, vektorë ose ndonjë madhësi tjetër fizike ose matematikore. Ata mund të jenë [[Numrat kompleksë|numra kompleksë]], si në një valë plane komplekse eksponenciale. Kur vlerat e <math>F</math> janë vektorë, vala thuhet se është një [[Vala gjatësore|valë gjatësore]] nëse vektorët janë gjithmonë në linjë me vektorin <math>\vec n</math>, dhe një [[valë tërthore]] nëse janë gjithmonë ortogonale (pingule) me të. == Llojet e veçanta == === Vala e planit udhëtues === [[Skeda:Plane_wave_wavefronts_3D.svg|djathtas|parapamje|300x300px| Frontet valore të një valë avioni që udhëton në 3-hapësirë]] Shpesh termi "valë plane" i referohet në mënyrë specifike një ''valë plani udhëtues'', evolucioni i së cilës në kohë mund të përshkruhet si përkthim i thjeshtë i fushës me një ''[[Shpejtësia e fazës|shpejtësi vale]]'' konstante. <math>c</math> përgjatë drejtimit pingul me frontet valore. Një fushë e tillë mund të shkruhet si <math display="block">F(\vec x, t) = G\left(\vec x \cdot \vec n - c t\right)\,</math> ku <math>G(u)</math> tani është një funksion i një parametri të vetëm real <math>u = d - c t</math>, që përshkruan "profilin" e valës, përkatësisht vlerën e fushës në atë kohë <math>t = 0</math>, për çdo zhvendosje <math>d = \vec x \cdot \vec n</math> . Në atë rast, <math>\vec n</math> quhet ''[[drejtimi i përhapjes]]'' . Për çdo zhvendosje <math>d</math>, rrafshi lëvizës pingul me <math>\vec n</math> në distancë <math>d + c t</math> nga origjina quhet " front vale ". Ky aeroplan udhëton përgjatë drejtimit të përhapjes <math>\vec n</math> me shpejtësi <math>c</math> ; dhe vlera e fushës është atëherë e njëjtë, dhe konstante në kohë, në çdo pikë të saj.<ref>{{Cite book|last=Jackson|first=John David|title=[[Classical Electrodynamics (book)|Classical Electrodynamics]]|date=1998|publisher=[[Wiley (publisher)|Wiley]]|isbn=9780471309321|edition=3|location=New York|page=[https://archive.org/details/classicalelectro0000jack_e8g9/page/296 296]|author-link=John David Jackson (physicist)}}</ref> 7ws0fdu05q3ljz4tsr88shh8j8acz7d Planktoni 0 363399 2981932 2968814 2026-05-18T17:00:38Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981932 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Marine_microplankton.jpg|parapamje|Mikroplankton dhe mezoplankton detar. Imazhi përmban organizma të ndryshëm planktonikë të tillë si cianobakterie fotosintetike dhe diatome deri në shumë zooplanktone.]] '''Planktonet''' janë një koleksion i larmishëm i [[Organizmi|organizmave]] që lëvizin në [[Hidrosfera|ujë]] (ose [[Atmosfera|ajër]] ), por nuk janë në gjendje të lëvizin në mënyrë aktive kundër [[Rryma oqeanike|rrymave]] (ose [[Era|erës]] ).<ref>{{Cite book|last=Lalli|first=C.|title=Biological Oceanography: An Introduction|url=https://archive.org/details/biologicaloceano0000lall|last2=Parsons|first2=T.|publisher=Butterworth-Heinemann|year=1993|isbn=0-7506-3384-0}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Smith|first=David J.|date=korrik 2013|title=Aeroplankton and the Need for a Global Monitoring Network|journal=BioScience|volume=63|issue=7|pages=515–516|doi=10.1525/bio.2013.63.7.3|doi-access=free}}</ref> Organizmat individualë që përbëjnë plankton quhen '''plankterë''' .<ref>{{Cite web|title=plankter|url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=plankter|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109153109/https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=plankter|archive-date=9 nëntor 2018|access-date=9 nëntor 2018|website=American Heritage Dictionary|publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company}}</ref> Në oqean, ato sigurojnë një burim thelbësor ushqimi për shumë organizma të vegjël dhe të mëdhenj ujorë, të tillë si bivalvët, [[Peshku|peshqit]] dhe [[Balenat me mustaqe|balenat]] . Planktonet detare përfshijnë [[Bakterët|bakteret]], [[arkeat]], [[Algae|algat]], [[Protozoa|protozoarët]], [[kërpudhat]] mikroskopike,<ref name="Lawton-2024-02-10">{{Cite journal|last=Lawton|first=Graham|date=10 shkurt 2024|title=Fungi ahoy!|journal=New Scientist|volume=261|issue=3477|pages=37–39|bibcode=2024NewSc.261b..37L|doi=10.1016/S0262-4079(24)00274-4}}</ref> dhe [[kafshët]] lëvizëse ose lundruese që banojnë në ujërat e kripura të [[Oqeani|oqeaneve]] dhe në ujërat [[I njelmët|e njelmëta]] të [[Estuarët|grykëderdhjeve]] . Planktoni i ujërave të ëmbla është i ngjashëm me planktonin detar, por gjendet në liqene dhe lumenj. Kryesisht planktonet thjesht lëvizin aty ku i çojnë rrymat, megjithëse disa, si [[Kandili i detit|kandil deti]], notojnë ngadalë, por jo aq shpejt sa të fitojnë përgjithësisht kontrollin nga ndikimi i rrymave. Megjithëse planktoni zakonisht mendohet si banues të ujërave, ka edhe versione ajrore që jetojnë një pjesë të jetës së tyre duke lëvizur në atmosferë. Këto ''aeroplanktone'' përfshijnë [[spore bimore]], [[Poleni|polen]] dhe [[Farë|fara]] të shpërndara nga era. Ato mund të përfshijnë gjithashtu mikroorganizma të përfshirë në ajër nga stuhitë tokësore të pluhurit dhe plankton oqeanik të përfshirë në ajër nga spërkatja e detit. Megjithëse shumë [[Lloji (biologji)|specie]] planktonike janë me madhësi [[shkallë mikroskopike|mikroskopike]], ''planktoni'' përfshin organizma në një gamë të gjerë madhësish, duke përfshirë organizma të mëdhenj si kandil deti.<ref>{{Cite web|last=Dolan|first=John|date=nëntor 2012|title=Microzooplankton: the microscopic (micro) animals (zoo) of the plankton|url=http://www.institut-ocean.org/images/articles/documents/1354542960.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304081019/http://www.institut-ocean.org/images/articles/documents/1354542960.pdf|archive-date=4 mars 2016|access-date=16 janar 2014|publisher=[[Institut océanographique]]}}</ref> Kjo është për shkak se planktonet përcaktohen nga zona e tyre ekologjike dhe niveli i lëvizshmërisë dhe jo nga ndonjë klasifikim [[Filogjenetika|filogjenetik]] ose [[Taksonomia (biologji)|taksonomik]] . Kategoria "plankton" i dallon këta organizma nga ata që notojnë në sipërfaqen e ujit, të quajtur ''neuston ,'' ata që mund të notojnë kundër një rryme, të quajtur ''nekton'', dhe ata që jetojnë në fundin e detit të thellë, të quajtur ''bentos'' . [[Kategoria:Terminologji oqeanografike]] paopdqy8v5caf1sy1i2to5ky54lqi2l LG Viewty 0 368072 2982006 2969751 2026-05-18T19:47:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982006 wikitext text/x-wiki [[Skeda:LGViewty.jpg|parapamje| LG Viewty tregon ekranin e menysë dhe majë shkruesen e saj]] [[Skeda:LG Viewty.jpg|parapamje|LG Viewty nga para edhe mbrapa.]] '''LG KU990''' ose '''LG KE990''' (i njohur dhe i tregtuar si '''LG Viewty''' ) është një [[Telefoni i mençur|smartphone]] me ekran me prekje 3.5G nga LG Electronics, i shpallur më 23 gusht 2007<ref>{{Cite web|title=LG announces 'LG Viewty' camera phone|url=https://phys.org/news/2007-08-lg-viewty-camera.html|access-date=2023-07-14|website=phys.org|language=en}}</ref> dhe më pas i lëshuar në Evropë dhe Azi.<ref>{{Cite web|date=2009-01-06|title=LG celebrates 5 million Viewtys in 14 months|url=https://sg.finance.yahoo.com/news/2009-01-05-lg-celebrates-5-million-viewtys-in-14-months.html|access-date=2023-07-14|website=Yahoo Finance|language=en-SG|archive-date=3 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203215846/https://sg.finance.yahoo.com/news/2009-01-05-lg-celebrates-5-million-viewtys-in-14-months.html|url-status=dead}}</ref> Një model i nivelit të lartë në kohën e lëshimit të tij, Viewty kishte një ekran me prekje rezistente dhe u tregtua posaçërisht për kamerën e tij për shkak të veçorive të tij të fuqishme të kamerës.<ref>{{Cite web|date=18 maj 2009|title=LG Viewty Smart GC900 Preview|url=https://www.phonearena.com/reviews/LG-Viewty-Smart-GC900-Preview_id2166|language=en}}</ref> Viewty kishte një pamje të zezë me shkëlqim të lartë të ngjashëm me LG Prada e mëparshme,<ref name=":0">{{Cite web|title=LG KU990 Viewty: The YouTube phone is unveiled|url=https://www.cnet.com/culture/lg-ku990-viewty-the-youtube-phone-is-unveiled/|access-date=2023-07-14|website=CNET|language=en}}</ref> edhe pse u lëshua edhe në shumë ngjyra të tjera. Në Korenë e Jugut, ai njihej si '''Telefoni i Bukurisë''' (Koreanisht: 뷰티폰).<ref>{{Cite web|date=2007-12-17|title=LG 뷰티폰 간단 개봉기|url=https://photohistory.tistory.com/2099|access-date=2023-07-16|website=사진은 권력이다|language=ko}}</ref> == Veçoritë == === Kamera === [[Skeda:LG_Viewty_--_Touch.jpg|majtas|parapamje|200x200px]] Një tipar kryesor i LG Viewty është [[Kamera dixhitale|kamera e tij dixhitale]] 5 megapikselë me optikë Schneider Kreuznach, blic [[Ksenoni|Xenon]], fokusim automatik dhe një stabilizues dixhital të imazhit. Ai përmban një modalitet me ndjeshmëri të lartë ekuivalente me ISO 800 për shkrepjet e peizazheve natën dhe "Smart Light" për imazhe të ndritshme dhe të qarta në errësirë. Ai lejon kapjen e videove [[MP4]] VGA në 30&nbsp;[[Frekuenca vizuale|FPS]] dhe QVGA në 120&nbsp;FPS për riprodhim me lëvizje të ngadaltë. Sipas prodhuesit, shpejtësia e kuadrove të kamerës është mjaft e lartë për të filmuar shpërthimin e një [[Balona|baloni]] . Viewty ka gjithashtu një kamerë të përparme, të krijuar për thirrje video 3G.<ref>{{Cite web|last=Anna Lagerkvist|date=2007-11-15|title=LG KU990 Viewty review|url=https://www.techradar.com/reviews/phones/mobile-phones/lg-ku990-viewty-93192/review|access-date=2023-07-16|website=TechRadar|language=en}}</ref> === YouTube === Përveç aftësisë për të parë videot [[YouTube|në YouTube]], LG Viewty shfaqi gjithashtu aftësinë për të ngarkuar video direkt në platformë.<ref name=":0"/> === Aplikacionet === Pajisja mbështet [[Adobe Flash Lite|Flash Lite]] 2 dhe MIDP [[Java (gjuhë programimi)|Java]] 2.0. Ka disa aplikacione të integruara të sistemit si Office dhe një shikues dokumentesh PDF, redaktues filmash dhe fotografish dhe shfletues uebi Obigo. === Disk rrëshqitës === Kamera e pasme ka një rrotë që rrotullohet fizikisht, e cila mund të përdoret për lëvizje në meny, zmadhimin dhe zvogëlimin e faqeve të internetit ose ndryshimin e volumit.<ref name=":1">{{Cite web|last=Anna Lagerkvist|date=2007-11-15|title=LG KU990 Viewty review|url=https://www.techradar.com/reviews/phones/mobile-phones/lg-ku990-viewty-93192/review|access-date=2023-07-16|website=TechRadar|language=en}}</ref> === KU990i === Një model i përditësuar, KU990i, doli më vonë, por vetëm në tregjet evropiane. Ai përmban një modul të ri kamere, modalitetin e blicit gjithmonë aktiv dhe zbulimin automatik të buzëqeshjes dhe fytyrës. Megjithatë, blici strobe zëvendësohet nga një LED dhe nuk përfshin stabilizimin e imazhit dhe as optikën Schneider Kreuznach. == Kufizimet == Organizatori në telefon mund të ruante vetëm 100 ngjarje kalendarike dhe nuk renditet zyrtarisht në listën e përputhshme me GooSync-in popullor, që ndihmon në sinkronizimin e kalendarëve të telefonit me Google Calendar (megjithëse funksionon duke përdorur udhëzimet për LG Arena ). == Dallimet në model == KU990 ishte modeli origjinal Viewty. KE990 u lëshua në vitin 2008 dhe i mungon mbështetja 3G ( HSDPA ), por ka një mbulesë kamere.<ref>{{Cite web|title=LG's Viewty KE990 is downgraded KU990, destined for China?|url=https://www.engadget.com/2008-03-31-lgs-viewty-ke990-is-downgraded-ku990-destined-for-china-and-t.html|access-date=2023-07-14|website=Engadget|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=s.r.o|first=24net|date=2008-04-04|title=LG KE990 Viewty: bez 3G, zato s krytkou fotoaparátu|url=https://mobilenet.cz/clanky/lg-ke990-viewty-bez-3g-zato-s-krytkou-fotoaparatu-3004|access-date=2023-07-14|website=mobilenet.cz|language=cs}}</ref> Në Korenë e Jugut, modelet e saj ishin LG SH10/KH2100/LH2100.<ref>{{Cite web|last=LG전자|date=2007-12-11|title=LG전자, '뷰티(Viewty)폰' 한국시장 출시|url=https://www.newswire.co.kr/newsRead.php?no=304240|access-date=2023-07-16|website=LG전자, ‘뷰티(Viewty)폰’ 한국시장 출시 - 뉴스와이어|language=ko}}</ref> == Shitje dhe pritje == ''Mobile Phones UK'' e lavdëroi pajisjen, duke e quajtur atë një "Prada të kripur" dhe duke komentuar se Viewty "shënon të gjitha kutitë" për sa i përket veçorive.<ref>{{Cite web|date=2007-12-06|title=Should you buy the LG Viewty KU990? Read our LG Viewty KU990 review plus LG Viewty KU990 reviews by users and find the best buy in the UK (Free LG Viewty KU990 / LG Viewty KU990 pay as you go - 3, O2, Orange, T-Mobile, Three, Vodafone)|url=http://www.mobile-phones-uk.org.uk/lg-viewty-ku990.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071206013403/http://www.mobile-phones-uk.org.uk/lg-viewty-ku990.htm|archive-date=2007-12-06|access-date=2023-07-16}}</ref> ''TechRadar'' në rishikimin e tij shkroi se pajisja ishte elegant dhe vlerësoi kamerën e saj dhe lidhjen HSDPA, por kritikoi mungesën e mbulesës së lenteve dhe diskun rrotullues "të çuditshëm".<ref name=":1"/> LG raportoi shitje prej 310,000 njësive në Evropë në pesë javët e para. Një hyrje në blog nga shitësi i telefonave celularë në Mbretërinë e Bashkuar ''Dial-A-Phone'' sugjeroi se Viewty po shiste më shumë se [[Apple Inc.|Apple]] iPhone në rajon, duke përmendur raportet anekdotike të shitjeve të ngadalta dhe hezitimin e Apple për të publikuar shifra për iPhone në rajon si dëshmi. Si shpjegim u përdorën çmimet dhe veçoritë e dy telefonave. Në janar 2009, LG raportoi se Viewty kishte shitur 5 milionë njësi pas 14 muajsh në treg.<ref>{{Cite web|date=2009-01-05|title=Say cheese: LG Viewty camera phone hits 5 million sales worldwide|url=https://techcrunch.com/2009/01/05/say-cheese-lg-viewty-camera-phone-hits-5-million-sales-worldwide/|access-date=2023-07-14|website=TechCrunch|language=en-US}}</ref> Ai u pasua nga LG Renoir në 2008.<ref>{{Cite web|title=LG launches the Renoir in Europe|url=https://www.cnet.com/culture/lg-launches-the-renoir-in-europe/|access-date=2023-07-14|website=CNET|language=en}}</ref> Më pas u lëshuan një numër i telefonave më të rinj Viewty: Viewty Smart (GC900) në 2009, i cili ishte i ngjashëm me LG Arena, por me aftësi të përmirësuara të kamerës,<ref>{{Cite web|title=LG GC900 Viewty Smart review: S-class act|url=https://www.gsmarena.com/lg_gc900_viewty_smart-review-375.php|access-date=2023-07-14|website=GSMArena.com|language=en-US}}</ref> dhe dy telefona buxhetorë në 2010-Viewty Snap dhe Viewty Smile. == Fleta e specifikimeve == == Shihni gjithashtu == * pajisje informacioni * LG Prada * LG Sekret * Samsung Ultra Smart F700 * Nokia N95 * Nokia N82 * Sony Ericsson K850i * iPhone * HTC Touch * Sony Ericsson W960 == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://viewty.lgmobile.com/ Uebsajti zyrtar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011045506/http://viewty.lgmobile.com/ |date=11 tetor 2007 }} Archived </link> * [https://web.archive.org/web/20081019090357/http://reviews.techcastnetwork.co.uk/2008/01/03/lg-viewty-ku990/ TechCast Rishikon LG Viewty KU990 - me video] {{LG phones}}{{DEFAULTSORT:Lg Viewty (Ku990)}} juk905t4tmpco1sbsdnf0neckjvbdry Diskutim:LG Viewty 1 368324 2982007 2727488 2026-05-18T19:47:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982007 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LG Viewty]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2727487 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071011045506/http://viewty.lgmobile.com/ për lidhjen http://viewty.lgmobile.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 dhjetor 2024 14:48 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LG Viewty]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982006 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241203215846/https://sg.finance.yahoo.com/news/2009-01-05-lg-celebrates-5-million-viewtys-in-14-months.html për lidhjen https://sg.finance.yahoo.com/news/2009-01-05-lg-celebrates-5-million-viewtys-in-14-months.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 21:47 (CEST) ajpuihofeig1rglhuh5z8cn1u8q71cl Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare 0 374102 2982046 2979267 2026-05-18T22:40:18Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982046 wikitext text/x-wiki Studimet Detare përgatisin studentë për një larmi karrierash në industrinë civile detare dhe sektorët e shërbimeve si dhe në marinën ushtarake. Lista e institucioneve në vijim përfshin akademi, kolegje, institute dhe universitete që ofrojnë programe universitare dhe parauniversitare, të grupuar sipas rajonit gjeografik dhe shtetit: ==Afrika== {| class="wikitable unsortable" ! Shteti !! Qyteti !! Universiteti !! Vërejte !! Referenca |- | rowspan="3" | [[Algjeria]] || Bexhaja || École Technique de Formation et d'Instruction Maritimes de Béjaia || ||<ref>{{cite web|title=Touhami s'interesse aux pêcheurs|date=20 mars 2012|url=https://www.depechedekabylie.com/evenement/106677-touhami-sinteresse-aux-pecheurs/|publisher=La Dépêche de Kabylie|access-date=6 gusht 2022|lang=fr}}</ref> |- | Bou Ismaïl || École Nationale Supérieure Maritime || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://actu.fr/bretagne/saint-malo_35288/st-malo-intra-muros-6-000-m2-de-batiments-avec-vue-exceptionnelle-sur-la-mer-a-saisir-bientot_52352792.html|title=St-Malo Intra-Muros: 6 000 m2 de bâtiments avec vue exceptionnelle sur la mer, à saisir bientôt|lang=fr|author=Samuel Sauneuf|date=8 korrik 2022|publisher=Le Pays Malouin}}</ref> |- | Mostaganem || École Technique de Formation et d'Instruction Maritimes de Mostaganem || || |- | [[Egjipti|Egjipt]] || [[Aleksandria|Aleksandri]] || Academia Arabe e Shkencës, Teknologjisë dhe Transportit Detar || ||<ref>{{cite web|author=Paul Anderson|lang=en|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.rigzone.com/news/eni_award_winning_researchers_and_scientists_unveiled-05-aug-2022-169873-article/|title=Eni Award Winning Researchers And Scientists Unveiled|date=5 gusht 2022|publisher=RigZone}}</ref> |- | [[Eritrea]] || Masava || Kolegji i Masavës për Shkencën dhe Teknologjinë Detare || Departamenti i Inxhinerisë Detare, program 5-vjeçar ||<ref>{{cite web|date=11 qershor 2018|url=https://allafrica.com/stories/201806110399.html|title=Eritrea: College of Marine Science and Technology Graduates 94 Students|publisher=All Africa|accessdate=6 gusht 2022|lang=en}}</ref> |- | [[Etiopia]] || Bahir Dar || Instituti Etiopian i Trajnimit Detar || ||<ref>{{cite web|date=21 janar 2015|url=https://www.marinelink.com/news/initiative-ethiopian384337|lang=en|title=US Visa Initiative for Ethiopian Seafarers|author=Michelle Howard|publisher=MarineLink|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Gana]] || [[Akra]] || Universiteti Rajonal Detar || Shërben vendet [[gjuha angleze|anglisht-folëse]] si [[Kameruni]] dhe [[Liberia]] ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Mabel Delassie Awuku|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/naheog-partners-regional-maritime-university-to-train-world-class-students.html|title=NAHEOG partners Regional Maritime University to train world class students|publisher=Graphic|date=18 korrik 2022|accessdate=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="4" | [[Kenia]] || [[Mombasa]] || Adademia Detare Bandari || ||<ref name="kenya">{{cite web|url=https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/|title=KMA Keen To Boost Women's Participation In Maritime Sector|date=30 maj 2022|publisher=Kenya News|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235357/https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/|url-status=dead}}</ref> |- | Xhuxha|| Universiteti Xhomo Kenjata i Bujqësisë dhe Teknologjisë|| ||<ref name="kenya"/><ref name="list"/> |- |[[Mombasa]] | Instituti Detar dhe Menaxherial i Afrikës Lindore || ||<ref name="list">{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://kma.go.ke/land-based-maritime-training/|lang=en|title=Land Based Maritime Training|publisher=Kenya Maritime Authority}}</ref> |- |[[Mombasa]] | Universiteti Teknik i Mombasës || Kampuse satelite në Kvale dhe Lamu ||<ref>{{cite web|url=https://allafrica.com/stories/202103020064.html|title=Kenya: Coast Colleges to Train Students on Key Maritime Skills to Boost Blue Economy|date=1 mars 2021|publisher=All Africa|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="list"/> |- | rowspan="6" | [[Maroku]] || [[Agadir]] || Institut Supérieur des Pêches Maritimes d'Agadir || ||<ref>{{cite web|url=https://medias24.com/2021/12/01/chantiers-et-ateliers-du-maroc-se-chargera-de-la-remise-a-neuf-du-navire-al-hassani/|title=Chantiers et Ateliers du Maroc se chargera de la remise à neuf du navire Al Hassani|lang=fr|date=1 dhjetor 2021}}</ref> |- | Al Hoceïma || Institut de Technologie des Pêches Maritimes || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|lang=fr|url=http://www.mapexpress.ma/actualite/societe-et-regions/linstitut-technologie-peches-maritimes-dal-hoceima-offre-perspectives-prometteuses-ses-laureats-directeur-linstitut/|title=L'Institut de technologie des pêches maritimes d'Al Hoceima offre des perspectives prometteuses pour ses lauréats (directeur de l'Institut)|publisher=MAP EXPRESS|date=10 shtator 2019}}</ref> |- | Casablanca || Institut Supérieur D'Etudes Maritimes || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.lopinion.ma/MARFOR-2022-Mohammed-Abdeljalil-fait-l-eloge-du-secteur-maritime-au-Maroc_a27698.html|title=MARFOR 2022: Mohammed Abdeljalil fait l'éloge du secteur maritime au Maroc|date=25 maj 2022|lang=fr|publisher=l'Opinion}}</ref> |- | Larash || rowspan="3" | Institut de Technologie des Pêches Maritimes || ||<ref>{{cite web|url=https://www.maptanger.ma/fr/larache-la-cpmm-et-litpm-examinent-les-perspectives-de-partenariat-dans-le-domaine-de-formation/|title=Larache: La CPMM et l'ITPM examinent les perspectives de partenariat dans le domaine de formation|date=12 nëntor 2021|publisher=MAP Tanger|lang=fr|access-date=6 gusht 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | Safi || || |- | Tan-Tan || || |- | [[Mozambiku]] || [[Maputo]] || Escola Superior de Ciências Náuticas || |- | rowspan="2" | [[Namibia]] || [[Valvis Bej]] || Instituti Namibian Detar dhe i Peshkimit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement|title=Namport, fisheries institute sign training agreement|date=1 mars 2021|publisher=The Namibian|author=Taati Niilenge|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=1 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301111513/https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement|url-status=dead}}</ref> |- | [[Vindhoek]] || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë së Namibisë || ||<ref>{{cite web|url=https://economist.com.na/72272/education/nust-acquires-two-more-academic-chairs-for-water-research-and-computing-technology/|title=Nust Acquires Two More Academic Chairs for Water Research and Computing Tenchnology|publisher=Namibia Economist|date=28 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="17" | [[Nigeria]] || Boni || Qendra Detare e Ekselencës || Zotëruar nga NLNG Ship Management Limited ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Burutu || Shkolla e Teknologjisë Detare të Shtetit të Deltës || ||<ref name="vibes"/> |- | [[Benin|Qyteti i Beninit]] || Universiteti i Beninit || Diplomim në Studimet Detare ||<ref name="vibes"/> |- | Etinan || Instituti i Marinës dhe Teknologjisë || || |- | Elikara || Akademia Detare Afrikane || ||<ref name="vibes"/> |- | Ikexha || Akademia Detare e Marinës || || |- | rowspan="3" | [[Lagos]] || Instituti i Çertifikuar i Transportit të Nigerisë || Kampusi kryesor ||<ref name="vibes"/> |- | Akademia Detare e Kurorës || || |- | Kolegji Federal i Peshkimit dhe Teknologjisë Detare || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Okerenkoko || Universiteti Detar i Nigerisë || ||<ref>{{cite web|lang=en|accessdate=6 gusht 2022|url=https://businessday.ng/maritime/article/nimasa-promises-continuous-support-to-nigeria-maritime-university/|title=NIMASA promises continuous support to Nigeria Maritime University|date=26 prill 2022|publisher=Businessday}}</ref> |- | Oron || Akademia Detare e Nigerisë || ||<ref name="nigeria">{{cite news|author=Maduawuchi Obialo|url=https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/|title=Full list of all maritime schools in Nigeria (2022)|newspaper=Nigerian Guide|lang=en|date=6 shtator 2021|access-date=6 gusht 2022|archive-date=26 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220626042508/https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/|url-status=dead}}</ref><ref name="vibes">{{cite web|publisher=Hot Vibes Media|url=https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html|lang=en|title=List of Accredited Maritime Schools, Colleges and Universities in Nigeria|date=24 mars 2021|accessdate=6 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235402/https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html|url-status=dead}}</ref> |- | Ota || Akademia Detare e Yjeve || ||<ref name="vibes"/> |- | rowspan="2" | Port Harkurt || Akademia e Aviacionit dhe Biznesit Detar Perëndimor || || |- | Akademia Detare Çarkin || ||<ref name="nigeria"/> |- | Uvheru || Akademia Detare Jugore || ||<ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/news/army-nab-military-imposters-in-asaba/|title=Army nab military imposters in Asaba|date=25 shkurt 2021|lang=en|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | Varri || Akademia Detare Globale || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Instituti Joemarine i Studimeve dhe Kërkimeve Nautike || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | rowspan="9" | [[Afrika e Jugut]] || rowspan="4" | [[Kapshtad|Kejptaun]] || Universiteti i Teknologjisë së Gadishullit të Kepit || ||<ref name="dhet">{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.opportunitiesforafricans.com/dhet-nurturing-emerging-scholars-programme-2022/|title=DHET nurturing emerging scholar's programme 2022 for young South Africans (fully funded Master's in France)|publisher=Opportunities for Africans|date=8 korrik 2022|lang=en}}</ref> |- | Shkolla e Transportit|| || |- | Grupi i Trajnimit të Sigurisë Detare || || |- | Akademia e Trajnimit Detar Afrikano Jugore || ||<ref name="southafrica"/> |- | rowspan="3" | [[Durban]] || Universiteti i Teknologjisë së Durbanit || ||<ref name="dhet"/> |- | Shkolla Detare dhe kolegji i Transportit të Afrikës së Jugut || ||<ref name="southafrica">{{cite web|url=https://uni24.co.za/list-maritime-schools-south-africa/|title=List of Maritime Schools in South Africa 2022-2023|year=2022|publisher=Uni24|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Shkolla Detare e Ekselencës Transnet || ||<ref name="southafrica"/> |- | rowspan="2" | Gqeberha || Universiteti Nelson Mandela || ||<ref>{{cite web|date=1 qershor 2022|url=https://maritime-executive.com/corporate/nelson-mandela-university-launches-master-s-in-maritime-management|title=Nelson Mandela University Launches Master's in Maritime Management|publisher=The Maritime Executive|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Detar Ndërkombëtar Jug Afrikan || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Tanseem Bulbulia|url=https://www.engineeringnews.co.za/article/south-africas-maritime-industry-requires-better-structures-collaborative-efforts-2022-02-09/rep_id:4136|title=South Africa's maritime industry requires better structures, collaborative efforts|date=9 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2022|publisher=Creamer Media's Engineering News}}</ref> |- | [[Tanzania]] || Dar es Salaam || Instituti Detar Dar es Salaam || ||<ref>{{cite web|date=5 gusht 2021|url=https://allafrica.com/stories/202108050199.html|title=Tanzania: Dmi to Provide Skills to Gas Experts|author=Dativa Minja|publisher=All Africa|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |} ==Amerika== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | [[Argjentina]] || [[Buenos Aires]] || Escuela Nacional de Náutica Manuel Belgrano || || |- | rowspan="8" | [[Brazili]] || rowspan="2" | Belém || Centro de Instrução Almirante Brás de Aguiar || || |- | Universiteti Federal i Parás || 10 kampuse satelite në shtetin [[Pará]] || |- | rowspan="5" | [[Rio de Zhaneiro]] || Centro de Instrução Almirante Graça Aranha || || |- | Centro Universitário Estadual da Zona Oeste || || |- | Escola Naval || || |- | Fundação de Estudos do Mar || || |- | Universidade Federal do Rio de Janeiro || || |- | [[São Paulo]] || Shkolla Politeknike e Universitetit të São Paulos || || |- | rowspan="11" | [[Kanada]] || [[Ladysmith (Kolumbia Britanike)|Lejdismith]] || Western Maritime Institute || || |- | Vankuveri i Veriut || British Columbia Institute of Technology || || |- | Owen Sound || Georgian College || || |- | Port Hoksbëri || Nova Scotia Community College || || |- | [[Kebeku (qytet)|Qyteti i Kebekut]] || Virtual Maritime Academy || onlajn ||<ref name="vma">{{cite web|url=https://www.edumaritime.net/virtual-maritime-academy|access-date=11 gusht 2022|publisher=EduMaritime|lang=en|title=Get Your Transport Canada Approved Maritime Certification Online - Virtual Maritime Academy}}</ref> |- | [[Rimouski]] || Institut Maritime du Québec || [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | [[Rimouski]] || Université du Québec à Rimouski || [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | St. Andrews || New Brunswick Community College || || |- | [[Saint John's (Newfoundland dhe Labradori)|Saint John's]] || Marine Institute of Memorial University of Newfoundland || || |- | Summerside || Holland College || || |- | Uestmaunt || Canadian Coast Guard College || || |- | [[Ekuadori]] || [[Guayaquil]] || Universidad Del Pacífico || || |- | [[Xhamajka]] || [[Kingston]] || Caribbean Maritime University || || |- | rowspan="4" | [[Meksika]] || Ciudad del Carmen || Centro de Educación Náutica de Campeche || || |- | Mazatlán || Escuela Náutica Mercante de Mazatlán || ||<ref>{{cite web|author=Dianne Hofner Saphiere|url=https://vidamaz.com/2017/04/01/la-nautica/|title=La Nautica: Latin America's Oldest Merchant Marine Academy|publisher=Vida Maz!|date=1 prill 2017|lang=en|access-date=5 gusht 2022}}</ref> |- | Tampiko || Escuela Náutica Mercante de Tampico || || |- | Verakruz || Escuela Náutica Mercante de Veracruz || || |- | [[Panamaja]] || [[Qyteti i Panamasë]] || Universiteti Ndërkombëtar Detar i Panamsë || || |- | [[Peruja]] || Kallao || Escuela Nacional de Marina Mercante || || |- | [[Trinidadi dhe Tobago]] || Çaguaramas || Universiteti i Trinidadit dhe Tobagos || || |- | rowspan="25" | [[ShBA]]<ref>{{Cite web|title=What Is a Maritime College? - Maritime Jobs 101|url=https://www.mitags.org/maritime-college-studies/|website=Maritime Institute of Technology & Graduate Studies|date=26 shkurt 2023|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=State Maritime Academies Receive Designation As American Maritime Center Of Excellence|url=https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence|year=2021|website=SUNY Maritime College|lang=en|access-date=1 mars 2025|archive-date=10 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240710083423/https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence|url-status=dead}}</ref>|| [[Bronx]] || State University of New York Maritime College || Akademi detare shtetërore || |- | Buzards Bej || Massachusetts Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Kastajn || Maine Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Fejrhevën || Northeast Maritime Institute || || |- | [[Fort Lauderdale, Florida|Fort Lauderdale]] || Maritime Professional Training || Program jo me diplomues; ofron kurse për liçensa profesionale (p.sh. liçensën e kapitenit USCG). ||<ref>{{cite web|lang=en|work=mptusa.com|url=https://www.mptusa.com/search-course?allCourses%5BrefinementList%5D%5Bresult_type%5D%5B0%5D=Program%20Bundle|title=Search for a Course &#124; Maritime Professional Training (MPT)}}</ref> |- | Galveston || Texas A&M Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Gluçester || Atlantis Maritime Academy || || |- | Huma || FMTC Safety Houma || Program jo diplomues; ofron kurse për çertifikata profesionale (p.sh. OPITO, GWO, OSHA). ||<ref>{{Cite news|title=Training Location at FMTC Houma|url=https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/|access-date=3 tetor 2023|website=FMTC Safety|lang=en-US|archive-date=5 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231005143723/https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/|url-status=dead}}</ref> |- | [[Houston]] || San Jacinto College Maritime Technology & Training Center || || |- | Keçikan || University of Southeast Alaska Regional Maritime and Career Center || || |- | Ki Uest || The College of the Florida Keys || ||<ref name="florida"/> |- | Kings Point || United States Merchant Marine Academy || Akademi i shërbimit të ShBA-së || |- | Lintikum || Maritime Institute of Technology and Graduate Studies || Prograum jo diplomues; ofron kurse për liçensa profesionale (p.sh. oficer i tretë detar, Oficer i parë detar, Master). I bashkuar me Fremont Maritime Services. ||<ref>{{Cite web|title=Programs - MITAGS|access-date=3 tetor 2023|url=https://www.mitags.org/programs/|lang=en|work=mitags.org}}</ref> |- | Miramar || Broward College, Marine Center of Excellence || ||<ref name="florida"/> |- | [[Norfolk, Virginia|Norfolk]] || Mid-Atlantic Maritime Academy || e bashkuar me Training Resources Maritime Institute. E penalizuar nga USCG për kurse të pa-aprovuara. ||<ref name=":0">{{Cite web|title=About Us|url=https://maritimeinstitute.com/about/|access-date=3 tetor 2023|website=Maritime Institute|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mid-Atlantic Maritime Academy Course|url=https://www.dco.uscg.mil/Mid-Atlantic-Maritime-Academy-Course/|access-date=3 tetor 2023|work=dco.uscg.mil|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite news|author=Bradley W. Clare|title=Unapproved Evening Courses at Mid-Atlantic Maritime Academy|url=https://www.dco.uscg.mil/Portals/9/NMC/pdfs/announcements/2023/unapproved_courses_mama_announcement_and_faq_053023.pdf|lang=en|date=30 maj 2023|access-date=3 tetor 2023|website=USCG National Maritime Center}}</ref> |- | Penington || Mariners Learning System || Program jo diplomimi; ofron kurse për liçensa profesionale). Onlajn. ||<ref>{{Cite web|title=Mariners Learning System: USCG Captain's Licensing Online|work=marinerslearningsystem.com|lang=en|access-date=3 tetor 2023|url=https://www.marinerslearningsystem.com/}}</ref><ref name="nj">{{cite web|lang=en|title=Mariners Learning System (MLS) - Online Captain and Master License & Endorsements|url=https://www.edumaritime.net/mariners-learning-system|accessdate=9 gusht 2022|publisher=EduMaritime}}</ref> |- | Pajni Point || Paul Hall Center for Maritime Training and Education || || |- | [[San Diego]] || Training Resources Maritime Institute || i bashkuar me Mid-Atlantic Maritime Academy. ||<ref name=":0"/> |- | rowspan="2" | [[Siatëll]] || Fremont Maritime Services || Bashkuar me Maritime Institute of Technology and Graduate Studies. ||<ref>{{Cite web|title=Fremont Maritime Services Merges with MITAGS-PMI|url=https://www.mitags.org/wp-content/uploads/2019/08/MITAGS-PMI-Fremont-Merger-FP-Ad-20170529.pdf|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=History & Mission - MITAGS|url=https://www.mitags.org/history/#:~:text=The%20most%20recent%20expansion%20included%20the%20purchase%20of%20Fremont%20Maritime%2C%20one%20the%20leading%20marine%20safety%20providers%20in%20the%20Pacific%20Northwest.%C2%A0%20Today%2C%20PMI%20and%20Fremont%20have%20been%20merged%20into%20the%20MITAGS%20brand|work=mitags.org|lang=en}}</ref> |- | Seattle Maritime Academy || || |- | Stuart || Chapman School of Seamanship || ||<ref name="florida">{{cite web|accessdate=5 gusht 2022|url=https://www.edumaritime.net/florida|title=Top Maritime Education & Training and Logistics Programs in Florida|publisher=EduMaritime|lang=en}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Tampa, Florida|Tampa]] || MTC Maritime Training Center || || |- | Gulf Coast Maritime Academy || || |- | [[Traverse City, Michigan|Traverse City]] || Great Lakes Maritime Academy || Akademi detare shtetërore. Pjesë e Northwestern Michigan College. || |- | Vallejo || California Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | [[Venezuela]] || La Guaira || Universidad Marítima del Caribe || || |} ==Azia== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | [[Azerbajxhan]] || [[Baku]] || Akademia Detare e Shtetit të Azerbajxhanit || || |- | [[Bahreini]] || Qyteti Isa || Politekniku i Bahreinit || || |- | rowspan="13" | [[Bangladeshi]] || rowspan="3" | [[Chittagong]] || Akademia e Peshkimit Detar të Bangladeshit || || |- | Akademia Detare || Kampuse satelite në Barisal, Pabna, Rangpur dhe [[Sylhet]] ||<ref>{{cite web|lang=gjuha bengale|url=https://www.dainikshiksha.com/%E0%A7%A7%E0%A7%A7-%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%AD%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF/167494/|access-date=6 gusht 2022|title=১১ মেরিন একাডেমিতে ভর্তি বিজ্ঞপ্তি|date=23 gusht 2019|publisher=Dainikshiksha}}</ref><ref>{{cite web|url=http://newagebd.com/detail.php?date=2013-01-06&nid=35844|title=6 new marine academies to be opened|date=6 janar 2013|author=Md Owasim Uddin Bhuyan|publisher=New Age|access-date=6 gusht 2022|lang=en|url-status=dead|archive-date=19 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130119082153/http://newagebd.com/detail.php?date=2013-01-06&nid=35844}}</ref> |- | Instituti Detar Kombëtar || || |- | rowspan="6" | [[Dhaka]] || Akademia Detare Atlantike || || |- | Universiteti Detar Bangabandhu Sheikh Muxhibur Rahman || Kampusi kryesor ndodhet në [[Chittagong]] || |- | Instituti i Trajnimit Detar të Bangladeshit || || |- | Instituti Detar i Shkencës dhe Teknologjisë || Gjithashtu një kampus në [[Chittagong]] || |- | Instituti Kombëtar i Inxhinierisë dhe Teknologjisë || Kampusi i dytë në Narajanganxh || |- | Akademia Detare Perëndimore || || |- | Gazipur || Akademia Detare Ndërkombëtare || || |- | Narajanganxh || Instituti i Teknologjisë Detare të Bangladeshit || || |- | Salimpur || Akademia Detare ''Ocean'' || || |- | Utara || Cambridge Maritime College || Gjithashtu kampus në [[Dhaka]] || |- | rowspan="12" | [[Kina]] || rowspan="2" | Dalian || Universiteti Detar i Dalianit || Asociuar me degë në [[Malmö]] dhe [[Shangai]] || |- | Universiteti Oqeanik i Dalianit || || |- | Hainan || Universiteti i Oqeanit Tropikal të Hainanit || || |- | Xhangsu || Instituti Detar i Xhangsusë || || |- | Nanxhing || Universiteti Hohai || || |- | Qingdao || Universiteti Oqeanik i Kinës || || |- | rowspan="2" | [[Shangai]] || Universiteti Detar i Shangait || Asociuar me degë në [[Malmö]] dhe Dalian || |- | Universiteti Oqeanik i Shangait || || |- | [[Wuhan]] || Universiteti i Teknologjisë së Vuhanit || || |- | [[Siamen]] || Universiteti Xhimei || || |- | Zhanxhang || Universiteti Oqeanik i Guangdongut || || |- | Zhushan || Universiteti Oqeanik i Zhexhangut || || |- | rowspan="2" | [[Qiproja]] || rowspan="2" | Kirenia || Girne American University || || |- | Universiteti i Kirenias || || |- | rowspan="3" | [[Gjeorgjia]] || rowspan="3" |[[Batumi]] || Shkolla e Lartë e Inxhinierisë Detare të Batumit ANRI || || |- | Universiteti Mësimor Navigacional i Batumit || || |- | Akademia Detare Shtetërore e Batumit || || |- | rowspan="2" | [[Hong Kong]] || rowspan="2" | Hong Kong || Universiteti Politeknik i Hong Kongut || Departmenti i Logjisticës dhe Studimeve Detare || |- | Instituti i Trajnimit të Shërbimeve Detare|| || |- | rowspan="39" | [[India]] || rowspan="7" | [[Çenai]] || Akademia e Arsimimit dhe Trajnimit Detar || ||<ref name="tribune"/> |- | Akademia Detare CMC || || |- | Instituti i Trajnimit Detar të Hindustanit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.seatrade-maritime.com/middle-east-africa/mohammed-al-muallem-dp-world-recognised-lifetime-achievement-award-seatrade|title=Mohammed Al Muallem, DP World recognised with Lifetime Achievement Award at Seatrade Maritime Awards 2021|publisher=Seatrade Maritime News|year=2021|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Universiteti Detar Indian || Kampuse satelite në Koçi, [[Kalkuta]], [[Bombei|Bombei Port]], Navi Mumbai dhe Visakhapatnam ||<ref name="tribune"/> |- | Akademia Detare Ndërkombëtare || Asociuar me Universitetin Anamalai ||<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2022/jan/10/foxconn-to-resume-tn-plant-ops-in-phases-2405179.html|title=Foxconn to resume TN plant ops in phases|date=10 janar 2022|publisher=New Indian Express|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Kombëtar i Teknologjisë Oqeanike || || |- | Instituti i Shkencës, Teknologjisë dhe Studimeve të Përparuara Vels || ||<ref name="tribune"/> |- | Koimbatore || Kolegji Detar i Koimbatores || ||<ref name="tribune"/> |- | Limani i Diamanteve || Instituti i Menaxhimit të Teknologjisë dhe Shkencës Neotia || || |- | rowspan="2" | [[Goa]] || Instituti i Studimeve Detare || ||<ref>{{cite web|author=Adam Vaughan|url=https://www.newscientist.com/article/2309262-scientists-want-to-restore-the-oceans-with-artificial-whale-poo/|title=Scientists want to restore the oceans with artificial whale poo|date=22 shkurt 2022|publisher=New Scientist|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Kombëtar i Oqeanograpisë || || |- | Noida e Madhe || Instituti Detar Ndërkombëtar || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.ndtv.com/education/minister-nitin-gadkari-wishes-international-maritime-institute-on-completing-25-years-1652050|title=Minister Nitin Gadkari Wishes International Maritime Institute On Completing 25 Years|publisher=NDTV Education|date=24 janar 2017|lang=en}}</ref><ref name="tribune"/> |- | rowspan="4" | Koçi || Shkolla e Inxhinierisë Detare Kunxhali Marakar || || |- | Instituti Qëndror i Peshkimit Nautik dhe Trajnimit Inxhinierik|| || |- | Akademia Detare ''Euro Tech'' || ||<ref>{{cite web|publisher=New Indian Express|date=9 shkurt 2015|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/feb/09/a1-grading-certificate-for-euro-tech-maritime-academy-715156.html|title=A1 Grading Certificate for Euro Tech Maritime Academy|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Kolegji Inxhinierik Sri Narajana Gurukulam|| ||<ref name="tribune"/> |- | Kasinajagampati || Akademia Detare Sri Nandhanam || || |- | Koba || Universiteti Detar i Guxharatit || Asociuar me Universitetin Ligjor Kombëtar të Guxharatit || |- | rowspan="3" | [[Kolkata]] || Instituti i Teknologjisë dhe Inxhinierisë Detare || ||<ref>{{cite web|url=https://www.indcareer.com/west-bengal/kolkata/institute-technology-and-marine-engineering-itme-kolkata|lang=en|title=Institute of Technology and Marine Engineering ITME, Kolkata|publisher=IndCareer|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tribune"/> |- | Instituti i Inxhinierisë dhe Kërkimit Detar || Ka edhe një kampus në [[Mumbai]] || |- | Universiteti Neotia || ||<ref>{{cite web|url=https://ibgnews.com/2017/08/11/india-education-update-neotia-university-neotia-institute-technology-management-organized-orientation-programme-2017/|title=India Education Update - The Neotia University and Neotia Institute of Technology Management organized Orientation Programme 2017|date=11 gusht 2017|access-date=6 gusht 2022|lang=en|publisher=IGB News}}</ref> |- | Kollam || Instituti Detar i Keralës || || |- | rowspan="2" | Lonavala || Instituti i Madh Lindor i Studimeve Detare || || |- | Instituti i Studimeve Detare ''Samundra'' || Asociuar me Universitetin Detar Indian ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.archdaily.com/322944/samundra-institute-of-maritime-studies-christopher-charles-benninger-architects|title=Samundra Institute of Maritime Studies / Christopher Charles Benninger Architects|publisher=Arch Daily|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tribune"/> |- | Mangalore || Kolegji Detar i Mangalores || ||<ref>{{cite web|lang=en|publisher=Daiji World|url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=498759|title=Mangaluru: TCS Tech Bytes IT quiz come to a grand close|date=7 mars 2018|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Mumbai]] || Qendra Lindore e Trajnimit Detar Anglo || Zhvillon kurse post detare STCW dhe është pioner në zhvillimin e kurseve profesionale në vazhdimësi || |- | Karxhat || Akademia Detare Lindore Anglo || Asociuar me Universitetin Detar Indian dhe zhvillon trajnime para-detare për kadetët e bordit, kadetët e inxhinierisë detare dhe oficerët fillestarë elektro-teknikë. || |- | rowspan="2" | Navi Mumbai || Institute i Studimeve Detare AIMS || || |- | Akademia Detare B.P. || || |- | rowspan="2" | [[Nju Delhi]] || Shkolla e Studimeve Detare e fondacionit të kapiten S. S. S. Rewari || || |- | Qendra e Trajnimit Detar Anglo Lindore || Zhvillon kurse post detare STCW ||<ref>{{Cite web|url=https://www.maritimetraining.in/|work=maritimetraining.in|title=Anglo Eastern Maritime Training Centre|lang=en}}</ref> |- | Panapakam || Akademia Detare Jugore e Studimeve Detare || || |- | [[Puducherry|Pondiçerri]] || Akademia Detare e Pondiçerrit || || |- | rowspan="3" | Pune || Akademia e Arsimimit dhe Trajnimit Naval të Maharashtrës || ||<ref name="tribune">{{cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/jobs-careers/career-options-in-marine-industry-281107|title=Career options in marine industry|publisher=Tribune India|date=10 korrik 2021|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Detar ''Tolani'' || ||<ref>{{cite web|author=Michael Juliano|lang=en|date=23 prill 2021|url=https://www.tradewindsnews.com/insight/three-indian-mariners-fight-for-respect-on-the-high-seas/2-1-997237|title=Three Indian mariners fight for respect on the high seas|access-date=6 gusht 2022|publisher=Trade Winds News}}</ref><ref name="tribune" /> |- | Instituti i Teknologjisë Detare Vishvakarma || || |- | Sevri || Kolegji i Studimeve dhe Kërkimeve të Përparuara Detare Lal Bahadur Shastri || || |- | Thisajanvilai || Akademia e Studimeve Detare Xhejanthinather || ||<ref>{{cite web|access-date=6 gusht 2022|url=https://ourseaworld.com/institutedetail/105|lang=en|title=Jeyanthinather Academy of Marine Studies|publisher=UR Seaworld}}</ref> |- | Visakhapatnam || Kolegji Universitar i Inxhinierisë së Andhras || Zgjatim i Universitetit të Andhras || |- | rowspan="15" | [[Indonezia]] || Batam || SMK Pelajaran Nasional Batam || || |- | Çilakap Rexhensi || Akademia Detare Nusantara || || |- | rowspan="2" | [[Xhakarta]] || Akademia Detare Xhadajat || || |- | Sekolah Tingi Ilmu Pelajaran Xhakarta || || |- | Karang Serang || Politeknik Pelajaran Banten || || |- | rowspan="2" | Makasar || Akademia Detare Indonezia || || |- | Politeknik Ilmu Pelajaran Makasar || || |- | Mexhid Raja || Politeknik Pelajaran Malahajati || || |- | Purvokerto || SMK - SPM Nasional Purvokerto || || |- | [[Surabaya]] || Politeknik Pelajaran Surabaja || || |- | Ulakan Tapakis || Politeknik Pelajaran Sumatera Barat || || |- | rowspan="3" | [[Semarang]] || Politeknik Maritim Negeri Indonezia || || |- | Politeknik Ilmu Pelajaran Semarang || || |- | Universitas Maritim AMNI Semarang || || |- | Sorong || Politeknik Pelajaran Sorong || || |- | rowspan="9" | [[Irani]] || rowspan="2" | Bandar Abas || Universiteti i Hormozganit || || |- | Universiteti i Teknologjisë Amirkabir || Kampusi kryesor ndodhet në [[Teherani|Teheran]] || |- | Bushehr || Universiteti i Gjirit Persik || || |- | Çabahar || Universiteti Detar i Çabaharit || || |- | Khorramshahr || Universiteti i Shkencave dhe Teknologjisë Detare të Khorramshahrit || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/|title=Iran's First Female Sailor Starts Work at Caspian Sea|accessdate=6 gusht 2022|date=19 maj 2021|publisher=IFP News|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235355/https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/|url-status=dead}}</ref> |- | Mahmudabad || Universiteti i Teknologjisë Petroliere || || |- | Nushahr || Universiteti Naval Imam Khomeini i Nushahrit || ||<ref>{{cite web|author=Apriza Pinandita|url=https://www.thejakartapost.com/news/2020/02/25/iranian-navy-vessel-anchors-in-jakarta.html|title=Iranian Navy vessel anchors in Jakarta|publisher=The Jakarta Post|date=25 shkurt 2020|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Shahin Shahr || Universiteti Teknologjik Malek-Ashtar || Kampusi kryesor ndodhet në Teheran || |- | [[Teherani]] || Instituti i Trajnimit Detar IRISL || Zotërohet nga "IRISL Group" || |- | [[Iraku]] || [[Basra]] || Akademia e Gjirit Arabik për Studimet Detare || ||<ref>{{cite web|url=https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/|title=Transas Supports Simulation Project in Basra|lang=en|publisher=Iraq Business News|date=15 nëntor 2013|access-date=6 gusht 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | [[Izraeli]] || [[Akra]] || Instituti Detar || || |- | rowspan="11" | [[Japonia]] || Ashija || Kolegji Teknik Detar || || |- | Kobe || Universiteti i Kobes || ||<ref name="japan"/> |- | Kure || Akademia e Rojës Bregdetare të Japonisë || ||<ref>{{cite web|publisher=New Straits Times|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2022/07/814114/mmea-personnel-gain-valuable-experience-kojima-training-vessel|title=MMEA personnel gain valuable experience from Kojima training vessel|date=17 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Onomiçi || Qendra e Testimit të Teknologjisë Detare të Onomiçit || ||<ref>{{cite news|url=https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/|title=EnergySail demonstration and test unit unveiled in Japan|lang=en|publisher=VPO Global|newspaper=Vpo|date=4 mars 2020|access-date=6 gusht 2022|archive-date=4 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204105400/https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/|url-status=dead}}</ref> |- | Ōsakikamixhima || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Hiroshimës || || |- | Shizuka || Universiteti Tokai || || |- | Suō-Ōshima || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Oshimës || || |- | Toba || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Tobas || ||<ref name="japan">{{cite web|url=https://www.edumaritime.net/japan|title=Some of the Best Education in Maritime & Logistics in Japan|publisher=EduMaritime|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Tokio]] || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë Detare të Tokjos || || |- | Tojama || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Tojamës || ||<ref name="japan"/> |- | Juge || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Juges || || |- | rowspan="2" | [[Jordania]] || [[Amani]] || Akademia Jordaneze e Studimeve Detare || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.hellenicshippingnews.com/industry-veterans-organizations-honoured-with-the-prestigious-shiptek-international-awards-2022/|title=Industry Veterans & Organizations honoured with the prestigious ShipTek International Awards 2022|date=9 mars 2022|publisher=Hellenic Shipping News Worldwide|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Akabe]] || Qendra e Arsimit dhe Trajnimit Detar të Akabas || Asociuar me Universitetin e Al-Balkas së Aplikuar ||<ref>{{cite web|url=https://www.jordantimes.com/news/local/king-inaugurates-aqaba-centre-maritime-education-and-training|title=King inaugurates Aqaba Centre for Maritime Education and Training|date=17 shkurt 2020|publisher=The Jordan Times|access-date=6 gusht 2022|lang=en}}</ref> |- | [[Kazakistani]] || [[Almati]] || Kazakh-British Technical University || || |- | rowspan="2" | [[Libani]] || Kaslik || Akademia Ndërkombëtare Detare || || |- | [[Tripoli (Liban)|Tripoli]] || Universiteti Qytetar i Tripolit || || |- | rowspan="8" | [[Malajzia]] || Çukai || Instituti Arsimor dhe Trajnues Ranako || ||<ref>{{cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/103006/berita/nasional/amir-hamzah-dipilih-semula-presiden-pkibm|title=Amir Hamzah dipilih semula Presiden PKIBM|author=Amir Hamzah Md Isa|publisher=Sinar Harian|lang=en|access-date=6 gusht 2022|date=28 shtator 2020}}</ref> |- | Ipoh || Politekniku Ungku Omar || ||<ref>{{cite web|author=Afiq Aziz|lang=en|date=6 nëntor 2019|url=https://themalaysianreserve.com/2019/11/06/demystifying-tvet-of-misconceptions-and-preconceived-ideas/?|publisher=The Malaysian Reserve|title=Demystifying TVET of misconceptions and preconceived ideas|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Iskandar Puteri || Universiti Teknologi Malajzia || || |- | Johor Bahru || Kolegji Universitar Detar Hollandez || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Fatin Najihah|url=https://www.theedgemarkets.com/article/sime-darby-property-sunrise-development-welcomes-netherlands-maritime-university-college|title=Sime Darby Property Sunrise Development welcomes Netherlands Maritime University College to Radia Bukit Jelutong|date=4 janar 2022|publisher=The Edge Markets|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Distrikti Kuala Nerus || Universiti Malajzia Terenganu || ||<ref>{{cite web|lang=en|work=The Star|url=https://www.thestar.com.my/news/true-or-not/2022/07/19/quickcheck-was-an-endangered-whale-shark-sighted-in-pulau-bidong-waters|title=QuickCheck: Was an endangered whale shark sighted in Pulau Bidong waters?|date=19 korrik 2022|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Kuala Sungai Baru || Akademia Detare Malajziane || Zotërohet nga "MISC Berhad" ||<ref>{{cite web|url=https://maritime-executive.com/article/eaglestar-signals-equal-opportunity-with-first-female-malaysian-master|lang=en|title=Eaglestar Signals Equal Opportunity With First Female Malaysian Master|date=18 gusht 2021|publisher=The Maritime Executive|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Ligamas || Pelita Akademi || || |- | Lumut || Universiteti Malajzian i Inxhinierisë së Teknologjisë Detare të Kuala Lumpurit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.theborneopost.com/2019/11/28/industry-should-come-up-with-own-designs/|title='Industry should come up with own designs'|publisher=Borneo Post Online|author=Zaheera Johari|date=28 nëntor 2019|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="3" | [[Mijanmari]] || Thanljin || Universiteti Detar i Mijanmarit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.mmtimes.com/news/call-wild.html|author=Nyo Me|date=20 qershor 2018|title=The call of the wild|publisher=Myanmar Times|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Yangon]] || Qendra e Trajnimit Detar ''Brilliance'' || || |- | Yjet e Shkëlqyeshëm të Mijanmarit – Instituti i Trajnimit Detar || || |- | [[Omani]] || Sohar || Kolegji Ndërkombëtar Detar || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.theworldfolio.com/news/rawiyah-al-busaidiyah-minister-of-higher-education-oman-n1821/1821/|title=Higher education, top priority|publisher=Worldfolio|date=14 nëntor 2012|lang=en}}</ref> |- | rowspan="3" | [[Pakistani]] || rowspan="3"" | [[Karaçi]] || Instituti i Trajnimit Detar || || |- | Akademia Detare e Pakistanit || ||<ref>{{cite web|publisher=Dunya News|accessdate=6 gusht 2022|url=https://dunyanews.tv/en/Pakistan/589271-Passing-out-parade-57th-batch-PMA-held-Karachi|title=Passing out parade of 57th batch of PMA held in Karachi|lang=en|date=22 shkurt 2021}}</ref> |- | Shkolla e Marinës Pakistaneze të Llogjistikës dhe Menaxhimit || || |- | rowspan="51" | [[Filipinet]] || Bakolod || Kolegji Global VMA || ||<ref name="panaynews"/> |- | Barangaj Tivi || Kolegji Shtetëror i Peshkimit ''Iloilo'' || Kampuse të tjerë në Barotak Nuevo, Dingle, Dumangas dhe San Enrike ||<ref>{{cite web|author=Nanette Guadalquiver|date=3 shkurt 2022|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1166948|title=Northern Negros college to become state university|website=Philippine News Agency|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Batangas || Liceu i Universitetit të Filipineve || ||<ref name="tamayo"/> |- | Biñan || Universiteti i Sistemit të Ndihmës së Vazhdueshme Laguna || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kabanatuan || Midway Maritime Foundation || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kabugao || Shkolla e Marinës Tregtare Iloilo || ||<ref name="panaynews"/> |- | Kabujao || Kolegji i Arsimimit dhe Trajnimit Detar MCL Mapúa-PTC || || |- | rowspan="2" | Kagajan de Oro || Universiteti Kapitol || || |- | Kolegji Filipinas i Jugut të de Oros || || |- | Kalasiao || Kolegji Filipin i Shkencës dhe Teknologjisë || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kalamba || Akademia Detare NYK-TDG || ||<ref name="tamayo"/> |- | Karigara || Universiteti Shtetëror i Visajas Lindore|| Kampusi kryesor ndodhet në Takloban || |- | rowspan="3" | Sebu || Universitetit Teknologjik i Sebusë || ||<ref>{{cite web|author1=Philip A. Cerojano|url=https://www.sunstar.com.ph/article/1934649/cebu/local-news/calderon-set-to-file-7-house-bills-in-19th-congress|author2=Tito P. Tan|title=Calderon set to file 7 House bills in 19th Congress|date=11 korrik 2022|publisher=SunStar|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Regjimenti Detar SWU || || |- | Universiteti i Sebusë || ||<ref>{{cite news|lang=en|url=https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines|title=Top 5 Marine Engineering Colleges in the Philippines|author=Lis Fortun|date=15 gusht 2018|publisher=The Vision Board|accessdate=7 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235356/https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" | Dagupan || Liceu Universitar Verilindor || ||<ref name="tamayo"/> |- | Akademia e Marinës Tregtare Pangasinan || ||<ref name="tamayo"/> |- | Dasmariñas || Akademia Detare MOL Magsajsaj || || |- | [[Davao]] || Kolegji Kryqit të Shenjtë të Davao || || |- | Estancia || Universiteti Shtetëror Verior Iloilo || || |- | Xheneral Santos || Kolegji Politeknik Mindanao || || |- | rowspan="4" | Iloilo || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë së Iloilos || || |- | John B. Lacson Foundation Maritime University || ||<ref name="panaynews">{{cite web|url=https://www.panaynews.net/28-wv-heis-hold-in-person-classes/|title=28 WV HEIs HOLD IN-PERSON CLASSES|publisher=Panay News|author=Glenda Tayona|date=10 mars 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Universiteti i Iloilos || || |- | Instituti Perëndimor i Teknologjisë || || |- | Las Piñas || Shkolla Filipinase e Marinës Tregtare || ||<ref name="tamayo"/> |- | Legazpi || Kolegjet Themelore të Politeknikut Detar || ||<ref name="tamayo"/> |- | rowspan="4" | [[Manila]] || Universiteti FEATI || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kolegjet PMI || Kampuse të tjerë në Kezon dhe Tagbilaran || |- | STI-NAMEI || ||<ref name="tamayo"/> |- | Qendra e Bashkuar e Trajnimit Detar || || |- | Mariveles || Akademia Detare e Azisë dhe Paqësorit || ||<ref name="tamayo"/> |- | Muntinlupa || Kolegji i Gjirit Perëndimor || ||<ref name="tamayo"/> |- | Naval || Universiteti Shtetëror i Provicës së Biliranit, Instituti Naval i Teknologjisë || ||<ref name="tamayo">{{cite web|url=https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina|title=Everything You Need To know About Admiral Wilfredo D. Tamayo|publisher=Philippine Coast Guard|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=30 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130071907/https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina|url-status=dead}}</ref> |- | Olongapo || Kolegji Qëndror i Shkencës dhe Teknologjisë së Luzonit || ||<ref name="tamayo"/> |- | rowspan="2" | Ozamiz || Instituti i Teknologjisë së Mizamizit || || |- | Universiteti i Mizamizit || || |- | Palompon || Instituti i Teknologjisë së Palomponit || || |- | Panglao || E-Kolegji Kristal || || |- | Pasaj || Instituti Aziatik i Studimeve Detare || || |- | rowspan="2" | Kezon || Kolegjet PNTC || Kampuse të tjerë në Dasmariñas, Intramuros dhe Tanza || |- | Instituti Teknologjik i Filipineve || ||<ref name="tamayo"/> |- | San Narcizo || Akademia e Marinës Tregtare Filipinase || ||<ref>{{cite web|author=Mahatma Randy V. Datu|url=https://www.manilatimes.net/2022/07/09/news/regions/ebdane-bats-for-excellence-in-maritime-education/1850249|publisher=The Manila Times|title=Ebdane bats for excellence in maritime education|date=9 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tamayo"/> |- | Sibalom || Universiteti i Kolegjit të Vjetër të Studimeve Detare || || |- | Sorsogon || Kolegji Akademik i Marinës Tregtare të Bikolit || ||<ref name="tamayo"/> |- | Surigao || Qendra Arsimore e Surigao || || |- | Talibon || Kolegji Ndërkombëtr BIT || || |- | Tigbauan || St. Therese || Ofron gjithashtu kurse detare në Magdalo. Kampusi kryesor ndodhet në Iloilo ||<ref name="panaynews"/> |- | Tuguegarao || Universiteti i Luginës Kagajan || ||<ref name="tamayo"/> |- | Urdaneta || Universiteti Panpacifik || || |- | Valenzuela || Universiteti i Zonjë Sonë të Fatimës || ||<ref name="tamayo"/> |- |- | [[Rusia]] (pjesa aziatike) || Vladivostok || Universiteti Detar Shtetëror || || |- | rowspan="2" | [[Korea e Jugut]] || [[Busan]] || Universiteti Detar dhe Oqeanik i Koresë || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/|date=12 korrik 2022|title=Korea Maritime & Ocean University: International Maritime Research Institute, 2024 World Maritime Historians Conference|publisher=India Education Diary|access-date=7 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235356/https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/|url-status=dead}}</ref> |- | Mokpo || Universiteti Detar Kombëtar i Mokpos || ||<ref>{{cite web|url=https://www.ship-technology.com/news/shi-autonomous-navigation-system/|title=SHI completes demonstration of remote autonomous navigation system|date=7 shtator 2021|publisher=Ship Technology|lang=en|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | [[Arabia Saudite]] || [[Xheda]] || Universiteti Mbreti Abdulaziz || ||<ref>{{cite web|date=21 qershor 2022|url=https://maritime-executive.com/corporate/kotug-abu-dhabi-maritime-academy-king-abdulaziz-university-sign-mou|lang=en|title=KOTUG, Abu Dhabi Maritime Academy & King Abdulaziz University Sign MoU|publisher=Maritime Executive|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | [[Sejshellet]] || Providence || Akademia Detare e Sejshelleve || ||<ref name="seychelles"/> |- | rowspan="4" | [[Singapori]] || Xhurongu Perëndimor || Universiteti Teknologjik Nanjang || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.mot.gov.sg/news/details/opening-remarks-by-mr-s-iswaran-minister-for-transport-and-minister-in-charge-of-trade-relations-at-the-launch-of-the-50-years-of-our-container-shipping-journey-exhibition|title=Opening Remarks by Mr S Iswaran, Minister for Transport and Minister-In-Charge of Trade Relations, at the Launch of the "50 Years of our Container Shipping Journey Exhibition"|date=4 gusht 2022|publisher=Ministry of Transport|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | Kuinstaun || Universiteti Kombëtar i Singaporit || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Jack Donnelly|url=https://www.porttechnology.org/news/singapore-maritime-technology-centre-opens-new-ocean-basin-facility/|title=Singapore maritime technology centre opens new ocean basin facility|date=27 korrik 2022|publisher=Port Technology|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | Singapori || Instituti i Teknologjisë së Singaporit || || |- | Politekniku i Singaporit || || |- | rowspan="8" | [[Sri Lanka]] || rowspan="2" | [[Kolombo]] || Instituti Trajnues Mahapola || Mbikëqyret nga Autoriteti Portual i Sri Lankës || |- | Universiteti Oqeanik i Sri Lankës || || |- | Dijagama || Instituti i Teknologjisë, Universiteti i Moratuvas || || |- | Kandi || Qendra Trajnuese e Botës Detare Ylberi || || |- | Katunajake || Instituti i Inxhinierisë Teknologjike|| || |- | Malabe || Kolegji Ndërkombëtar Nautik dhe Inxhinieril i Kolombos || ||<ref name="seychelles">{{cite web|author=Patsy Athanase|editor=Betymie Bonnelame|date=16 janar 2020|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/12265/Seychelles+Maritime+Academy+renews+agreement+with+Sri+Lankan+nautical+college|lang=en|title=Seychelles Maritime Academy renews agreement with Sri Lankan nautical college|publisher=Seychelles News Agency|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | Moratuva || Akademia e Studimeve Teknologjike të Lankës || || |- | Trinkomali || Akademia Navale dhe Detare || || |- | rowspan="4" | [[Tajvani]] || Kaohsiung || Universiteti Kombëtar i Shkencës dhe Teknologjisë së Kaohsiungut || || |- | Kilung || Universiteti Kombëtar Oqeanik i Tajvanit || || |- | Sizihuan || Universiteti Kombëtar Sun Jat-sen || || |- | [[Taipei]] || Universiteti i Teknologjisë Detare të Taipeit || || |- | rowspan="5" | [[Tajlanda]] || [[Bangkoku]] || Qendra e Trajnimit të Marinës Tregtare || || |- | Çonburi || Kolegji Aziatik i Teknologjisë Detare || || |- | Pak Nam Samut Prakan || Kolegji Detar dhe Teknologjik ''Alex'' || || |- | [[Provinca Phuket|Phuket]] || Shërbimet Arsimore Detare || || |- | Distrikti Si Raça || Universiteti Kasetsart || || |- | rowspan="2" | [[Turkmenistani]] || Turkmenbashi || Shkolla Dytësore Profesionale Detare e Turkmenbashit || ||<ref>{{cite web|url=https://dohom.edu.tm/en/about|title=About the marine secondary vocational school|lang=en|work=dohom.edu.tm}}</ref> |- | Turkmenabat || Shkolla Dytësore Speciale Lumore e Turkmenabatit || ||<ref>{{Cite web|title=River secondary vocational school of the city of Turkmenabat|url=https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html|lang=en|date=gusht 2024|access-date=1 mars 2025|archive-date=26 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250326042104/https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="7" | [[Turqia]] (pjesa aziatike) || İskenderun || Universiteti Teknik i Iskenderunit || || |- | [[Stambolli]] || Universiteti Piri Reis || || |- | Konjaltë || Universiteti i Akdenizit || || |- | Rize || Universiteti Rexhep Tajip Erdoğan || || |- | Sürmene || Universiteti Teknik i Karadenizit || Në kampusin kryesor në [[Trabzoni|Trabzon]] ofrohet Arkitekturë Navale || |- | [[Vani]] || Universiteti Yüzüncü Yıl i Vanit || || |- | Zonguldak || Universiteti Bülent Ecevit i Zonguldakut || || |- | [[Vietnami]] || Haiphong || Universiteti Detar i Vietnamit || || |} ==Evropa== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | rowspan="2" | [[Shqipëria]] || [[Durrësi]] || [[Universiteti Aleksandër Moisiu Durrës]] || ||<ref>{{Cite web|lang=sq|url=https://uamd.edu.al/departamenti-i-shkencave-inxhinierike-dhe-detare/|title=Departamenti i Shkencave Inxhinierike dhe Detare|access-date=25 shkurt 2025|year=2022|publisher=Drejtoria e Administrimit dhe Shërbimeve Akademike}}</ref> |- | [[Vlora]] || [[Universiteti i Vlorës "Ismail Qemali"]] || ||<ref>{{Cite web|title=Fakulteti i Shkencave Teknike dhe Natyrore|year=2023|lang=sq|url=https://univlora.edu.al/fakulteti-i-shkencave-teknike/|publisher=Universiteti i Vlorës}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Belgjika]] || rowspan="2" | [[Antwerp]] || Akademia Detare e Antverpit || diplomat ofrohen në [[gjuha holandeze|holandisht]] dhe [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | CVO Antwerpen || Kursi ofrohet në [[gjuha holandeze|holandisht]] || |- | rowspan="2" | [[Bullgaria]] || rowspan="2" | [[Varna]] || Akademia Navale Nikola Vaptsarov || || |- | Universiteti Teknik i Varnës || || |- | rowspan="4" | [[Kroacia]] || [[Dubrovniku]] || [[Universiteti i Dubrovnikut]] || || |- | [[Rijeka]] || [[Universiteti i Rijekës]] || || |- | [[Split]] || [[Universiteti i Splitit]] || || |- | [[Zara]] || [[Universiteti i Zarës]] || || |- | rowspan="5" | [[Danimarka]] || [[Aarhus]] || Shkolla e Marinës dhe Inxhinierisë Teknike të Aarhusit || || |- | [[Kopenhageni]] || Shkolla e Inxhinierisë Detare dhe Menaxhimit të Teknologjisë të Kopenhagenit || || |- | Frederiça]] || Kolegji i Inxhinierisë Detare dhe Teknike të Frederiçës || Kampuse edhe në Esbjerg dhe Sønderborg || |- | Marstal || Marstal Navigationsskole || || |- | Svendborg || Akademia Detare Ndërkombëtare e Svendborgut || || |- | rowspan="2" | [[Estonia]] || rowspan="2" | [[Talini]] || Akademia Detare Estoneze || Pjesë e Universitetit të Teknologjisë së Talinit; dy qendra të tjera në [[Saaremaa]] || |- | Shkolla Nautike Estoneze || || |- | [[Ishujt Faroe]] || [[Tórshavn]] || Qendra e Studimeve dhe Inxhinierisë Detare || || |- | rowspan="4" | [[Finlanda]] || [[Åland]] || Akademia Alandike e Transportit || || |- | [[Kotka]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Kymenlaaksos || || |- | [[Rauma]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Satakuntas || || |- | [[Turku]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara Novia || || |- | [[Franca]] || [[Le Havre]] || École nationale supérieure maritime || || |- | rowspan="6" | [[Gjermania]] || [[Bremeni]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Qytetit || || |- | Elsfleth || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Jades || kampuse të tjerë në Vilhelmshaven dhe Oldenburg || |- | Leer || Hochschule Emden/Leer || || |- | [[Flensburg]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Flensburgut || || |- | Vismar || Hochschule Wismar || || |- |[[Hamburgu]] || Universiteti i Teknologjisë së Hamburgut || ||<ref>{{Cite web|accessdate=19 korrik 2023|website=www.tuhh.de|lang=de|title=Willkomme {{!}} Institut für Maritime Logistik|url=https://www.tuhh.de/mls/willkommen}}</ref> |- | rowspan="11" | [[Greqia]] || Egaleo || Universiteti i Atikës Perëndimore || || |- | [[Athina]] || Universiteti Kombëtar Teknik i Athinës || || |- | [[Hermupolisi]] || Akademia e Marinës Tregtare || Kampuse të tjerë ndodhen në [[Argostoli]], Atikë, [[Hiosi|Hios]], [[Kreta|Kretë]], [[Nidhra (Ishull)|Nidhra]], Kalimnos, Kimi, Nea Mihaniona, [[Inusesi]], [[Preveza|Prevezë]] dhe [[Siros]] ||<ref>{{cite news|author=Alexander Billinis|lang=en|url=https://greekreporter.com/2022/07/31/greece-hydra-oldest-merchant-marine-academy/|title=Greece's Hydra Boasts the World's Oldest Merchant Marine Academy|access-date=7 gusht 2022|newspaper=Greekreporter.com|publisher=Greek Reporter|date=31 korrik 2022}}</ref> |- | Mitilenë || Universiteti i Egjeut || || |- | rowspan="7" | Pireu || Qendra e Trajnimit Detar Helenik ALS || || |- | Qendra e Trajnimit Nautik Kozmos || || |- | Qendra Detare GMC || || |- | Akademia Navale Helenike || || |- | SQLearn E-learning || onlajn ||<ref name="sql">{{cite web|lang=en|access-date=13 gusht 2022|url=https://www.edumaritime.net/sqlearn|title=Get Your STCW Certification Online - SQLearn Maritime eLearning Programs for Seafarers|publisher=EduMaritime}}</ref> |- | Dimosies sxoles emporikou Naytikou || || |- | Universiteti i Pireut || || |- | [[Irlanda]] || Ringaskidi || Kolegji Detar Kombëtar i Irlandës || || |- | rowspan="6" | [[Italia]] || [[Gjenova]] || Universiteti i Gjenovës || || |- | [[Gjenova]] || Akademia Italiane e Marinës Tregtare || || |- | [[Livorno]] || Akademia Navale Italiane || || |- | [[Napoli]] || Universiteti Partenopeas i Napolit || || |- | [[Piza]] || Akademia Navale e Universitetit të Pizës || || |- | [[Triestia]] || Universiteti i Triestes || || |- | rowspan="3" | [[Letonia]] || Liepāja || Kolegji Detar i Liepājës || || |- | rowspan="2" | [[Riga]] || Akademia Detare Letoneze || || |- | Qendra e Trajnimit Novikontas || || |- | rowspan="2" | [[Lituania]] || rowspan="2" | [[Klaipėda]] || Universiteti i Klaipėdës || || |- | Akademia Detare Lituaneze || || |- | [[Malta]] || Paola || Kolegji i Arteve, Shkencës dhe Teknologjisë së Maltës || || |- | [[Mali i Zi]] || [[Kotorri]] || Universiteti i Malit të Zi || || |- | rowspan="11" | [[Holanda]] || [[Amsterdami]] || Hogeschool van Amsterdam || || |- | [[Den Helder]] || ROC Kop van Noord-Holland || Kampus tjetër në [[Urk (Holandë)|Urk]] || |- | [[Enkhuizen]] || Enkhuizer zeevaartschool || || |- | Farmsum || Shkolla e Energjisë dhe Detarisë ''Noorderpoort'' || Ish Shkolla Nautike ''Abel Tasman'' || |- | [[Harlingen (Holandë)|Harlingen]] || Kolegji Detar ''Nova'' || Kampus tjetër në [[IJmuiden]] || |- | rowspan="2" | [[Roterdami]] || Universiteti Detar Holandez i Roterdamit; Master Naval dhe Transportimi || || |- | ''STC Group'' || Kampuse të tjerë në Katwijk aan Zee dhe Stellendam || |- | [[Terschelling]] || Instituti Detar Willem Barentsz || || |- | rowspan="2" | [[Flessinga]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara ''HZ'' || || |- | Kolegji i Logjistikës Detare ''De Ruyter'' || || |- | [[Zwolle]] || Kolegji Deltion || || |- | rowspan="4" | [[Norvegjia]] || Ålesund || Kolegji Universitar i Ålesundit || || |- | Borre || Kolegji Universitar i Vestfoldit || || |- | [[Haugesund]] || Kolegji Universitar i Stord/Haugesundit || || |- | Tromsø || Universiteti i Tromsøs || || |- | rowspan="2" | [[Polonia]] || [[Gdynia]] || Universiteti Detar i Gdynias || || |- | [[Stetini]] || Universiteti Detar i Stetinit || || |- | [[Portugalia]] || Oeiras || Escola Superior Náutica Infante Dom Henrique || || |- | rowspan="4" | [[Rumania]] || rowspan="3" | [[Konstanca]] || Universiteti Detar i Konstancës || || |- | Akademia Navale ''Mircea cel Bătrân'' || || |- | Kolegji Nautik Rumun || || |- | [[Galaci]] || Universiteti i Galacit || || |- | rowspan="5" | [[Rusia]] (vetëm pjesa evropiane) || Astrakhan || Universiteti Teknik Shtetëror i Astrakhanit || || |- | [[Kaliningradi]] || Akademia Shtetërore e Flotës Peshkuese të Balltikut || || |- | Novorosijsk || Universiteti Detar Shtetëror ''Admiral Ushakov'' || || |- | rowspan="2" | [[Shën Petersburgu]] || Akademia Detare Shtetërore ''Admiral Makarov'' || || |- | Universiteti Shtetëror i Komunikimit Ujor || || |- | [[Sllovenia]] || [[Lubljana]] || [[Universiteti i Lubjanës]] || || |- | rowspan="8" | [[Spanja]] || A Coruña || Escuela Técnica Superior de Náutica y Máquinas || || |- | [[Barcelona]] || Universiteti Politeknik i Katalonjës]] || || |- | [[Cádiz]] || Escuela de Ingenierías Marina, Náutica y Radioelectrónica || Pjesë e Universitetit të Cádiz-t || |- | Gijón || Escuela Superior de la Marina Civil de Gijón || || |- | [[Madridi]] || Escuela Técnica Superior de Ingenieros Navales || || |- | [[Portugalete]] || Nautika eta Itsasontzi Makineria || Pjesë e Universitetit të Vendeve Baske || |- | [[Santa Cruz de Tenerife]] || Escuela Técnica Superior de Náutica, Máquinas y Radioelectrónica Naval || Pjesë e Universitetit të La Lagunas || |- | [[Santander, Spanjë|Santander]] || Escuela Técnica Superior de Náutica || || |- | rowspan="3" | [[Suedia]] || [[Göteborg]] || Universiteti i Teknologjisë ''Chalmers'' || || |- | [[Kalmar]] || Akademia Detare e Kalmarit, Universiteti ''Linnaeus'' || || |- | [[Malmö]] || Universiteti Detar Botëror || Asociuar me degët në [[Shangai]] dhe Dalian të Kinës || |- | rowspan="5" | [[Turqia]] || rowspan="3" | [[Stambolli]] || Universiteti ''Piri Reis'' || || |- | [[Universiteti Teknik Yıldız]] || || |- | Universiteti Teknik i Stambollit || || |- | [[Izmiri]] || Universiteti ''Dokuz Eylül'' || || |- | [[Trabzoni]] || Universiteti Teknik i Karadenizit || || |- | rowspan="5" | [[Ukraina]] || rowspan="2" | [[Odesa]] || Akademia Detare e Odesës || Ka institute të asociuara në [[Mariupol]] dhe Izmail. ||<ref>{{cite web|lang=en|access-date=7 gusht 2022|url=https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/|title=Start of cooperation with Azov Maritime Institute of National University "Odesa Maritime Academy"|date=14 nëntor 2020|publisher=Grafiati}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | Universiteti Detar Kombëtar i Odesës || || |- | Kherson || Akademia Detare Shtetërore e Khersonit || || |- | [[Kievi]] || Instituti i Transportit Ujor || || |- | [[Sevastopoli]] || Instituti i Parë Detar i Ukrainës || || |- | rowspan="20" | [[Mbretëria e Bashkuar]] || Kolerein || Universiteti Ulster në Kolerein || || |- | Kranfilld || Universiteti i Kranfilldit || || |- | Kullerkots || Universiteti i Njukasllit || Gjendet në ''Dove Marine Laboratory'' || |- | [[Edinburg]] || Kolegji i Edinburgut || || |- | Flitvud || Kampusi Nautik i Flitvudit || Pjesë e Kolegjit të Blekpull dhe Fajldit || |- | rowspan="2" | [[Glasgou]] || Kolegji i Qytetit të Glasgout || || |- | Universiteti i Stratklajdit || || |- | Grejvsend || Qendra Kombëtare e Trajnimit Detar || Mbikëqyret nga Kolegji i Kentit Verior || |- | Kirkuoll || Kolegji i Orknit || || |- | [[Liverpool]] || Universiteti i Liverpulit ''John Moores'' || || |- | rowspan="3" | [[Londra]] || Qendra Detare e Grinuiçit || Pjesë e Universitetit të Grinuiçit || |- | Instituti i Inxhinierisë Detare, Shkencës dhe Teknologjisë || || |- | Kolegji Detar i ''Marine Society'' || || |- | Pitërhed || Akademia Detare Skoceze || Mbikëqyret nga Kolegji i Skocisë Veri-Lindore || |- | Plemëth || Universiteti i Plajmuthit || || |- | Sauth Tajnsajd || Kolegji i Sauth Tajnsajd || || |- | rowspan="2" | Sauthempton || Kampusi i Inovacionit të Bouldwvudit || Pjesë e Universitetit të Sauthemptonit || |- | Shkolla Detare Varsash || Kampus tjetër në Varsash; pjesë e Universitetit Solent || |- | Stornëuej || Kolegji i Ljus Kasëll || || |- | Uotën-andër-Exh || Akademia Detare Jug-Perëndimore || || |} ==Oqeania== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referencat |- | rowspan="9" | [[Australia]] || Frimantëll || TAFE Metropolitane Jugore || Kampuse në Armadejl, Bentli, Karlisëll, Mardok, Xhandakot, Kuinana, Munster, Naval Bejz, Thornli, Rokingam dhe Mandurah || |- | Launseston || Kolegji Detar Australian || Kampuse të tjerë në Bjuti Point || |- | Legana || Pivot Maritime International || || |- | Mauntin Krik || Instituti i TAFE-s në Sanshajn Kost || Kampuse në Manbur, Maruçidor, Mululaba, Nusa dhe Kalundra || |- | Murarri || Kolegji Detar ECA || || |- | Njukasëll || TAFE NSW|| || |- | Perth || Instituti Themelor Detar ''Swan'' || || |- | Sprent || Shërbimi Detar i Brajërit || || |- | Uinëlli || Tranjimi në Ushqime Deti dhe Industritë Detare || || |- | [[Fixhi]] || [[Suva]] || Akademia Detare e Fixhit || || |- | [[Polinezia franceze]] || Papete || École de formation et d'apprentissage maritime de la Polynésie française || || |- | rowspan="2" | [[Kiribati]] || Betio || Qendra e Tranimit Detar || || |- | Tarava || Qendra e Trajnimit Peshkatar të Kiribatit || || |- | [[Ishujt Marshall]] || [[Majuro]] || Qendra e Trajnimit Peshkatar dhe Nautik të Ishujve Marshall || || |- | [[Mikronezia]] || Ishujt Jap || Kolegji FSM i Mikronezisë || || |- | rowspan="3" | [[Zelanda e Re]] || Okland || Instituti i Teknologjisë Manukau || || |- | Nelson || Instituti i Teknologjisë Nelson Marlborough || Pjesë e Institutit Detar Ndërkombëtar të Zelandës së Re || |- | Varkuorth || MIT Mahurangi || || |- | [[Kaledonia e Re]] || Nouméa || École des métiers de la mer || |- | rowspan="2" | [[Papua Guinea e Re]] || Kavieng || Kolegji Kombëtar i Peshkimit || || |- | Madang || Kolegji Detar i Papua Guinesë së Re || || |- | [[Samoa]] || [[Apia]] || Universiteti Kombëtar i Samoas || || |- | [[Ishujt Solomon]] || Honiara || Kolegji i Arsimit të Lartë i Ishujve Solomon në Honiara || || |- | [[Tonga]] || [[Nuku'alofa]] || Instituti Politeknik Detar i Tongës || || |- | [[Tuvalu]] || [[Funafuti]] || Instituti i Trajnimit Detar të Tuvalusë || || |- | [[Vanuatu]] || [[Luganville]] || Universiteti Kombëtar i Vanuatusë, Kolegji Detar || || |} ==Shiko edhe== * [[Studimet Detare]] * [[Nautika]] * [[Hartografia Nautike]] * [[Portolanët]] * [[Peripli]] * [[Thalasokracia]] * [[Fuqia Detare]] * [[Komanda e Deteve]] * [[Historia e Navigimit]] * [[Lundrimi Përqark Botës]] * [[Marinat dhe anijet e lashta]] * [[Historia e detarisë së lashtë]] * [[Historia Detare]] * [[Republikat Detare]] * [[Operacionet Nautike]] == Referime == {{Reflist|24em}} [[Kategoria:Detari]] [[Kategoria:Kultura detare]] [[Kategoria:Profesione detare]] [[Kategoria:Arsim i lartë]] jwndhgq04ol0gd6ipegyk848arujrdm Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare 1 374530 2982047 2981356 2026-05-18T22:40:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982047 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979267 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 07:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982046 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235355/https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/ për lidhjen https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 00:40 (CEST) 0wi73kzd0hcu08rhd5wpk9vl9rfrgwq Diskutim:Studimet Detare 1 374598 2982182 2980044 2026-05-19T04:26:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Studimet Detare/Arkivi 1]] 2982182 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Studimet Detare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2980043 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2026 01:15 (CEST) f4ypube2edh7ogwmg6ll4tk8gjtzgql Diskutim:MerrJep.al 1 374901 2981883 2981393 2026-05-18T14:29:36Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 /* pa burime */ Përgjigje 2981883 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MerrJep.al]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2771345 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190505210642/https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al për lidhjen https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 mars 2025 14:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MerrJep.al]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2772805 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190505210642/https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al për lidhjen https://www.alexa.com/siteinfo/merrjep.al. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 mars 2025 16:07 (CET) == pa burime == Faqja deri tani nuk ka asnjë burim dytësor të besueshëm, ndaj më ngjykimin tim mbetet në statusin e reklamës. Çdo element që nuk mbështetet nga referencat sekondare të besueshme mund të hiqet. @[[Përdoruesi:Json21|Json21]] Je i lutur ta përmirësosh artikullin sipas kritereve të wikipedias. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 17 maj 2026 10:45 (CEST) :E largova materialin, sepse nuk kishte referenca që të verifikonin përmbajtjen. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 18 maj 2026 16:29 (CEST) goozddeanrdj3c1rupkkhphy3g04z5w Mauzoleumi i Augustit 0 376735 2981948 2971015 2026-05-18T17:14:52Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981948 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site|name=Mausoleum of Augustus|image=Photographs of the Mausoleum of Augustus 14 (cropped).jpg|caption=Mausoleum of Augustus restored (2019)|location=''[[Regio IX Circus Flaminius]]''|built=28 BC|builder=[[Augustus]]|type=[[Mausoleum]]|coordinates={{WikidataCoord|display=it}}|map dot label=Mausoleum of Augustus|map_label_position=top|map_type=Italy Rome Antiquity|map_overlay=Roma Plan.jpg|map_size=270|image_size=270}} '''Mauzoleumi i Augustit''' ({{lang-la|Mausoleum Augusti}}; {{lang-it|Mausoleo di Augusto}})) është një varr i madh i ndërtuar nga [[perandori romak]] [[Augusti|Augustus]] në vitin 28 pes në Campus Martius në [[Roma|Romë]], [[Italia|Itali]] . Mauzoleumi ndodhet në Piazza Augusto Imperatore, pranë këndit me Via di Ripetta ndërsa kalon përgjatë Tiberit . Bazat mbulojnë një zonë të barabartë me disa blloqe qyteti të vendosura midis kishës së San Carlo al Corso dhe Muzeut të Ara Pacis . Pasi u mbyll për katërmbëdhjetë vjet për të kryer punë restauruese, mauzoleumi u rihap për publikun në mars 2021.<ref>{{Cite web|date=18 dhjetor 2020|title=Rome's Mausoleum of Augustus to reopen after 14 years|url=https://www.wantedinrome.com/news/romes-mausoleum-of-augustus-to-reopen-after-14-years.html|access-date=18 dhjetor 2020|website=Wanted in Rome|language=en}}</ref><ref name="TakeaLook">{{Cite news|last=Bond|first=Sarah|date=8 maj 2017|title=Take a Look at the New Renovations of the Mausoleum of Augustus Caesar|work=[[Forbes]]|url=https://www.forbes.com/sites/drsarahbond/2017/05/08/an-update-on-the-new-renovation-of-the-mausoleum-of-augustus-in-rome/#4ea1252e41f4|access-date=7 gusht 2017}}</ref><ref name="Restore">{{Cite news|last=Squires|first=Nick|date=16 janar 2017|title=Giant mausoleum in Rome that held the remains of the emperor Augustus to be restored after decades of neglect|work=[[The Daily Telegraph]]|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/01/16/giant-mausoleum-rome-held-remains-emperor-augustus-restored/|access-date=7 gusht 2017}}</ref> == Përshkrimi == Mauzoleumi ishte në plan rrethor, i përbërë nga disa unaza koncentrike prej dheu dhe tullash, të veshura me travertin në pjesën e jashtme dhe të mbjella me [[Selvia|selvi]] në shtresën e sipërme. E gjithë struktura ishte e mbuluar (ndoshta, pasi rindërtimet janë të pasigurta në rastin më të mirë) nga një çati konike dhe një statujë e madhe bronzi e Augustit. Qemerët mbanin lart çatinë dhe hapën hapësirat e varrimit poshtë. [[Obelisku|Obeliskë]] binjakë [[graniti]] rozë rrethuan hyrjen me hark; këto janë hequr; njëra tani qëndron në Piazza dell'Esquilino (në anën veri-perëndimore të Bazilikës së Santa Maria Maggiore ) dhe tjetra në shatërvanin Quirinal . Mauzoleumi i përfunduar ishte 90&nbsp;m (295&nbsp;ft) në diametër me 42&nbsp;m (137&nbsp;ft) në lartësi. Një korridor shkonte nga hyrja në zemër të mauzoleut, ku kishte një dhomë me tre kamare për të mbajtur urnat e arta që ruanin hirin e Familjes Perandorake. Dy shtylla anash hyrjes ishin montuar me pllaka bronzi të mbishkruara me Res Gestae Divi Augusti, dokumenti që përshkruan arritjet dhe fitoret e Augustit. Përreth mauzoleut ishte një park me peizazh i ngjashëm me parqet publike moderne, duke ofruar një vend strehimi në zemër të kampusit Martius të urbanizuar shumë të Romës. == Historia == Mauzoleumi ishte një nga projektet e para të iniciuara nga Augusti në qytetin e Romës pas fitores së tij në Betejën e Actium në 31 para Krishtit. Historia tradicionale është se në vitin 410 pas Krishtit, gjatë plaçkitjes së Romës nga Alaric, [[Visigotët|vizigotët]] plaçkitës pushkatuan qemerët, vodhën urnat dhe shpërndanë hirin, pa dëmtuar strukturën e ndërtesës.<ref>{{Cite book|last=Lanciani|first=Rodolfo|url=https://archive.org/details/paganandchristi02lancgoog|title=Pagan and Christian Rome|publisher=Houghton, Mifflin|year=1892|page=[https://archive.org/details/paganandchristi02lancgoog/page/n221 177]|author-link=Rodolfo Lanciani}}</ref> Platner dhe Ashby, megjithatë, parashtruan se "Historia e plaçkitjes së saj nga Alaric në 410 nuk ka asnjë bazë historike dhe ne nuk dimë asgjë për shkatërrimin e saj".<ref name="TopoDictionary">{{Cite book|last=Platner|first=Samuel Ball|url=https://archive.org/details/topographicaldic0000samu/page/332/mode/2up?q=mausoleum|title=A Topographical Dictionary of Ancient Rome|publisher=Oxford Univ Press|year=1929|editor-last=Ashby|editor-first=Thomas|pages=332–336|url-access=registration}}</ref> Nga fundi i shekullit të 10-të, mauzoleumi ishte varrosur kryesisht nën tokë dhe i tejmbushur me pemë, deri në pikën ku u referua si ''Mons Augustus'' . Një legjendë e kohës i referohej një dekreti të supozuar të Augustit, i cili urdhëroi që një shportë me dhe nga çdo krahinë e perandorisë të hidhej mbi varrin e tij, në mënyrë që ai të mund të pushonte në tokën e gjithë botës mbi të cilën ai sundonte. Mbi mauzoleum qëndronte një kishëz e ndërtuar për [[Mëhilli (kryeengjëll)|Kryeengjëllin Michael]], ndërsa pranë ishte Kisha e Santa Maria (ose ndoshta Martina) në Augusto (më vonë u shndërrua në San Giacomo degli Incurabili ).<ref>{{Cite book|last=Gregorovius|first=Ferdinand|url=https://archive.org/details/historyofcityofr03greguoft/page/550/mode/2up?q=augustus|title=History of the City of Rome in the Middle Ages|publisher=George Bell & Sons|year=1895|volume=III|location=New York|pages=550–551}}</ref> Nga shekulli i 12-të, [[Tumat|tuma]] u fortifikua si një kështjellë{{Snd}}siç ishte mauzoleumi i [[Adriani|Hadrianit]], i cili u shndërrua në Castel Sant'Angelo{{Snd}}dhe e pushtuar nga familja Colonna . Pas humbjes katastrofike të Komunës së Romës në duart e Kontit të Tusculum në 1167, Colonna u turpërua dhe u dëbua, dhe fortifikimi i tyre në Campo u çmontua. Gjatë gjithë Rilindjes kaloi në pronësi të disa familjeve të mëdha romake, të cilat e përdorën atë si kopsht. Në fillim të shekullit të 20-të, pjesa e brendshme e Mauzoleumit u përdor si një sallë koncertesh e quajtur ''Augusteo'',<ref name="TopoDictionary"/> derisa [[Benito Musolini|Benito Mussolini]] urdhëroi mbylljen e tij në vitet 1930 dhe e rivendosi atë në statusin e një siti arkeologjik. Rivendosja e Mauzoleumit të Augustit në një vend të rëndësishëm u shfaq në riorganizimin ambicioz të Musolinit të qytetit të Romës, i cili u përpoq të lidhte aspiratat e fashizmit italian me lavditë e mëparshme të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] . Musolini e shihte veten veçanërisht të lidhur me arritjet e [[Augusti|Augustit]], duke e parë veten si një 'August i rilindur' i gatshëm për të futur në një epokë të re të dominimit italian. Ky restaurim ndodhi në vitin 1937, në 2000 vjetorin e lindjes së Augustit.<ref>{{Cite book|last=Wallace-Hadrill|first=Andrew|title=Augustan Rome|url=https://archive.org/details/augustanrome0000wall_e9l7_g1g8|date=8 shkurt 2018|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-1-4725-3426-2|edition=2nd|pages=[https://archive.org/details/augustanrome0000wall_e9l7_g1g8/page/86 86]–87}}</ref> Neglizhimi i mauzoleumit, i mbyllur për publikun, i tejmbushur me bimësi dhe i përdorur si një vend depozitimi i mbeturinave, tërhoqi kritika, veçanërisht pas hapjes së muzeut Ara Pacis përballë rrugës në 2006.<ref name="TakeaLook"/> Një plan për të restauruar mauzoleun në kohë për 2000-vjetorin e vdekjes së Augustit në 2014 dështoi për shkak të mungesës së financimit.<ref>{{Cite news|last=Davies|first=Lizzy|date=19 gusht 2014|title=Mausoleum of Augustus stands derelict on anniversary of emperor's death|work=[[The Guardian]]|location=London|url=https://www.theguardian.com/world/2014/aug/19/mausoleum-augustus-anniversary-rome-emperor|access-date=7 gusht 2017}}</ref> Në janar 2017, autoritetet italiane njoftuan një grant prej 6 milionë [[Euro|eurosh]] nga Telecom Italia për një restaurim të plotë të Mauzoleumit të Augustit, duke e lejuar atë të hapet për publikun për herë të parë që nga vitet 1970. Mauzoleumi ishte planifikuar për një restaurim të plotë duke përfshirë një ekspozitë multimediale të Romës moderne dhe të lashtë të projektuar në muret e brendshme të strukturës që do të përfundojë deri në prill 2019.<ref name="Restore"/> Orari nuk u përmbush, duke e zhvendosur afatin në fillim të vitit 2021.<ref>{{Cite news|last=Buckley|first=Julia|date=14 dhjetor 2020|title=Biggest circular tomb in the ancient world to open in Rome|work=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/travel/article/augustus-tomb-rome-opening/index.html|access-date=24 dhjetor 2020}}</ref> Kostot u zgjeruan në 11 milionë [[euro]], megjithëse kjo u kompensua pjesërisht nga grantet shtesë nga pasardhësi i Telecom Italia Gruppo TIM . Mauzoleumi u hap për vizitorët në vitin 2021, megjithëse restaurimi shtesë, duke përfshirë cilindrin qendror të dhomës së varrimit të Augustit, u la i pabërë, i planifikuar për t'u përfunduar në 2022.<ref>{{Cite web|date=2 mars 2021|title=Walk through the 2,000-year-old Mausoleum of Augustus, Rome's first emperor|url=https://www.theartnewspaper.com/2021/03/02/walk-through-the-2000-year-old-mausoleum-of-augustus-romes-first-emperor|access-date=15 dhjetor 2021}}</ref> Data e parashikuar për rihapjen e mauzoleumit ka qenë e ndryshme dhe aktualisht mauzoleumi është mbyllur përkohësisht që nga 6 qershori 2022 për të lejuar përparimin e rizhvillimit të Piazza Augusto Imperatore .<ref>{{Cite web|title=Mausoleo di Augusto|url=https://www-sovraintendenzaroma-it.translate.goog/i_luoghi/roma_antica/monumenti/mausoleo_di_augusto?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en|access-date=13 shkurt 2024|website=Capitoline Superintendency|language=it}}</ref> == Galeria == <gallery class="center" widths="250px" heights="250px"> Skeda:Maggiore-obelisk.jpg|alt=Esquiline obelisk, originally on the western flank of the mausoleum. Found in 1527 and removed in 1587 to Santa Maria Maggiore by Pope Sixtus V.| Obelisk Esquiline, fillimisht në krahun perëndimor të mauzoleut. Gjetur në 1527 dhe hequr në 1587 në Santa Maria Maggiore nga [[Siksti V|Papa Sixtus V.]] Skeda:RomaObeliscoQuirinale.JPG|alt=Quirinale obelisk, originally on the eastern flank of the mausoleum. Found in 1527 and removed in 1786 to the Quirinal Hill by Pope Pius VI| Obelisk Quirinale, fillimisht në krahun lindor të mauzoleut. Gjetur në 1527 dhe hequr në 1786 në Kodrën Quirinal nga [[Piu VI|Papa Piu VI]] Skeda:Mausoleo_Augusto_1851.jpg|alt=The Mausoleum of Augustus in the 1st century, an 1851 reconstruction.| Mauzoleumi i Augustit në shekullin I, një rindërtim i vitit 1851. Skeda:History_of_Rome_and_the_Roman_people,_from_its_origin_to_the_establishment_of_the_Christian_empire_(1884)_(14578199960).jpg|alt=Copy of Text of the Res Gestae Divi Augusti,| Kopje e tekstit të Res Gestae Divi Augusti , </gallery> == Shih edhe == * [[Mauzoleu]] * [[Perandoria Romake]] == Referime == [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Mauzole]] [[Kategoria:Ndërtesa dhe struktura në Evropë]] [[Kategoria:Monumente dhe struktura varrimi]] [[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në shekullin I p.e.s.]] [[Kategoria:Arkitektura Romake]] 7xzwvzqceo1aw1v7y0qbg0991x5ehqy Ciklet biogjeokimike detare 0 376849 2981981 2974667 2026-05-18T17:49:50Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981981 wikitext text/x-wiki {{multiple image | header = Ciklet biogjeokimike detare | total_width = 396 | image1 = Earth viewed from space.jpg | caption1 = Toa e mbizotëruar nga uji, parë nga hapsira – ndërsa uji avullon në re, polet janë të mbushura me akuj. Në tërësi, oqeanet formojnë një sistem të vetëm detar, ku uji –"tretësi universal" – tret ushyesit dhe substancat me elemente si oksigjeni, karboni, azoti dhe fosfori. Këto qarkullohen dhe riciklohen pafundësisht, kombinohen kimikisht dhe shpërbëhen prapë, treten e pastaj precipitojnë ose avullojnë, importohen dhe eksportohen në Tokë dhe atmosferë dhe shtratin e oqeaneve. Të shtytura nga si nga veprimtaria biologjike e organizmave detare ashtu dhe nga forcat natyrore të diellit, baticat dhe lëvizjet brenda kores së Tokës, duke përbërë ciklet biogjeokimike detare. }} '''Ciklet biogjeokimike detare''' janë ciklet biogjeokimike që zhvillohen brenda mjediseve detare, do me thënë, në ujin e kripur të deteve ose oqeaneve ose [[laguna]] dhe grykëderdhjet lumore. Këto cikle biogjeokimike janë rrugët e zhvendosjes së [[substanca]]ve dhe [[Lista e elementeve kimikë|elementeve kimike]] përgjatë mjediseve detare. Gjithashtu, substancat dhe and elementet mund të importohen në mjedisin detar ose të eksportohen nga ky i fundit. Këto importe dhe eksporte mund të zhvillohen si shkëmbime me atmosferën sipër, shtratin e oqeaneve poshtë, ose si rrjedhje nga tokësore. Elementet si [[kalciumi]], [[karboni]], [[hidrogjeni]], [[zhiva|mërkuri]], [[azoti]], [[oksigjeni]], [[fosfori]], [[seleni]] dhe [[sulfuri]] zhvillojnë cikle biogjeokimike; ciklet molekulare për [[cikli i Ujit|ujin]] dhe [[silici]]n; ciklet makroskopike si cikli shkëmbor; ashtu si dhe ciklet e formuara nga njerëzit për përbërësit sintetikë si poliklorinat bifenilet (PCB). Në disa cikle ka depozita ku një substancë mund të depozitohet për një kohë të gjatë. Qarkullimi i këtyre elementeve është i ndërlidhur. [[Jeta detare|Organizmat detare]] dhe veçanërisht mikroorganizmat detarë janë thelbësorë për funksionimin e shumë prej këtyre cikleve. Forcat shtytëse të cikleve biogjeokimike përfshijnë [[metabolizmi|proceset metabolike]] brenda organizmave, proceset gjeologjike që përfshijnë koren e Tokës, ashtu si dhe [[reaksioni kimik|reaksionet kimike]] midis vetë [[substanca]]ve, që është arsyeja pse këto quhen cikle biogjeokimike. Ndërsa substancat kimike mund të shpërbëhen dhe ribashkohen, elementet kimike vetë, as nuk mund të krijohen, as të shkatërrohen nga këto forca, kështu që përveç disa humbjeve dhe marrjeve nga hapsira e jashtme, elementet riciklohen ose depozitohen (sekuestrohen) diku ose brenda planetit.<ref group="Shpjegim">Këtu duhen përjashtuar proceset bërthamore, që kanë mundësinë ti formojnë ose ti shpërbëjnë elementet.</ref> ==Përmbledhja== Energjia rrjedh e drejtuar përmes ekosistemeve, duke hyrë si dritë dielli (ose molekula inorganike për kimioautotrofinë) dhe largohet si nxehtësi gjatë shumë transferimeve midis niveleve trofike. Gjithësesi, lënda që formon organizmat e gjalla konservohet dhe riciklohet. Gjashtë elementet më të zakonshme të lidhura me molekulat organike—[[karboni]], [[azoti]], [[hidrogjeni]], [[oksigjeni]], [[fosfori]] dhe [[sulfuri]]—marin një larmi formash kimike dhe mund të ekzistojnë për periudha të gjata në atmosferë, tokë, ujë, ose nën sipërfaqen e tokës. Proceset gjeologjike, si degradimi meteorologjik, [[erozioni]], drenazhimi i ujit dhe lëvizjae pllakave kontinentale, të gjitha luajnë një rol në këtë riciklim të materialeve. Pasi [[gjeologjia]] dhe [[kimia]] kanë role të rëndësishme në studimin e këtij procesi, riciklimi i lëndës inorganike midis organizmave të gjallë dhe mjedisit të tyre quhet cikël biogjeokimik.<ref name="OpenStax">[https://cnx.org/contents/ZdFkREJc@7/Biogeochemical-Cycles Biogeochemical Cycles], ''OpenStax'', 9 maj 2019. [[File:CC-BY icon.svg|50px]].</ref> Gjashtë elementet e sipërpërmendura përdoren nga organizmat në një larmi mënyrash. [[Hidrogjeni]] dhe [[oksigjeni]] gjenden në ujë dhe molekulat organike, të cilët janë thelbësorë për jetën. [[Karboni]] gjendet në të gjitha molekulat organike, ndërsa [[azoti]] është një përbërës i rëndësishëm i [[acidi nukleik|acideve nukleike]] dhe [[proteina]]ve. [[Fosfori]] përdoret për të formuar acide nukleike dhe fosfolipide që përfshijnë membrana biologjike. [[Sulfuri]] është thelbësor për formën tre-përmasore të proteinave. Qarkullimi i këtyre elementet është i ndërlidhur. Për shembull, [[cikli i Ujit|qarkullimi i ujit]] është kritik për filtrimin e sulfurit dhe fosforit në lumenj, që pastaj mund të rrjedhin në oqeane. Cikli i mineraleve përmes biosferës midis përbërësve biotikë dhe abiotikë si dhe nga një organizët te tjetri.<ref name="Fisher2019">Fisher M. R. (Ed.) (2019) ''Environmental Biology'', [https://openoregon.pressbooks.pub/envirobiology/chapter/3-2-biogeochemical-cycles/ 3.2 Biogeochemical Cycles], OpenStax. [[File:CC-BY icon.svg|50px]].</ref> ==Cikli i ujit== [[File:Water cycle.png|thumb|left|upright=1.5|Ndërveprimi i cikleve tokësore dhe atmosferike të ujit me ciklin detar të ujit]] {{see also|Cikli i Ujit|Rryma e Golfit}} [[Uji]] është përbërësi i oqeaneve, mjeti që bart të gjitha [[substanca]]t dhe elementet e përfshira nga ciklet biogjeokimike detare. Ai i gjendur në natyrë pothuajse gjithmonë përfshinë substanca të tretura, kështu që ai është përshkruar si "tretësi i përbotshëm" për aftësinë e tij për të tretur aq shumë substanca.<ref>{{cite web|title=Water, the Universal Solvent|url=http://water.usgs.gov/edu/solvent.html|website=USGS|access-date=27 qershor 2017|lang=en|url-status=live|archive-date=9 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709141251/https://water.usgs.gov/edu/solvent.html}}</ref> Kjo aftësi i lejon atij të jetë "[[tretësi]] i jetës".<ref>{{Cite book|lang=en|author=Jane B. Reece|title=Campbell Biology|date=31 tetor 2013|publisher=Pearson Education|isbn=978-032177565-8|edition=i 10-të|page=48}}</ref> Uji është gjithashtu substanca e vetme e zakonshme që ekziston [[akulli|i ngurtë]], i lëngshëm dhe si [[gazi|gaz]] në kushte normale tokësore.<ref>{{Cite book|title=Campbell Biology|last=Reece|first=Jane B.|date=31 tetor 2013|publisher=Pearson Education|isbn=978-032177565-8|lang=en|page=44|edition=i 10-të}}</ref> Meqë uji i lëngshëm rrjedh, cikli ujor rrjedhë në [[rrymat oqeanike]] përreth botës. Meqë uji e ndryshon lehtësisht gjendjen e tij, ai mund të bartet në atmosferë si avull ose i ngrirë si një ajsberg. Ai pastaj mund të bier si shi ose të shkrijë për tu bërë prapë i lëngshëm. E gjithë [[jeta detare]] është e zhytur në ujë, lënda bazë dhe mitra e vetë jetës.<ref>Collins J. C. (1991) [https://books.google.com/books?id=Rm_wAAAAMAAJ ''The Matrix of Life: A View of Natural Molecules from the Perspective of Environmental Water''] Molecular Presentations. {{ISBN|9780962971907}}</ref> Ai mund të shpërbëhet në përbërësit e tij, [[hidrogjeni]]n dhe [[oksigjeni]]n nëpërmjet proceseve metabolike ose abiotike dhe më vonë të ribashkohet për tu bërë prapë ujë. Ndërsa cikli i ujit është vetë një cikël biogjeokimik, rrjedhja e tij edhe nën tokë është një përbërës kyç i cikleve të tjera biogjeokimike.<ref>{{cite web|url=http://www.enviroliteracy.org/subcategory.php/198.html|lang=en|title=Biogeochemical Cycles|publisher=The Environmental Literacy Council|url-status=live|archive-date=30 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150430133927/http://enviroliteracy.org/subcategory.php/198.html}}</ref> Rrjedhja është përgjegjëse për gati të gjithë transportimin e sedimenteve të [[erozioni|eroduara]] dhe [[fosfori]]n nga toka në [[uji|ujë]].<ref>{{Cite web|url=https://enviroliteracy.org/air-climate-weather/biogeochemical-cycles/phosphorus-cycle/|title=Phosphorus Cycle|publisher=The Environmental Literacy Council|access-date=15 janar 2018|lang=en|url-status=live|archive-date=20 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820012731/http://enviroliteracy.org/air-climate-weather/biogeochemical-cycles/phosphorus-cycle/}}</ref> [[Eutrofizimi]] kulturor i liqeneve është kryesisht për shkak të fosforit, të përdorur me tepri si [[plehu|fertilizues]] në fushat bujqësore dhe pastaj i transportuar përgjatë tokës në rrjedhën e lumenjve. Si rrjedhjet nga toka, ashtu dhe rrjedhat ujore luajnë role domethënëse në transportimin e [[azoti]]t nga toka në masat ujore.<ref>{{cite web|publisher=Ohio State University|website=Extension Fact Sheet|url=http://ohioline.osu.edu/aex-fact/0463.html|lang=en|title=Nitrogen and the Hydrologic Cycle|access-date=24 tetor 2006|url-status=dead|archive-date=1 shtator 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060901071850/http://ohioline.osu.edu/aex-fact/0463.html}}</ref> Zona e vdekur në derdhjen e [[lumi i Misisipit|Misisipit]] është rrjedhojë e [[nitrati|nitrateve]] nga [[fertilizuesi]]t e bartur nga fushat bujqësore dhe të transportuar nga sistemi lumor në [[Gjiri i Meksikës|Gjirin e Meksikës]]. Rrjedhjet luajnë gjithashtu një rol në ciklin e karbonit, përsëri nëpërmjet transportit të shkëmbinjëve të eroduar dhe dherave.<ref>{{cite web|publisher=NASA|date=16 qershor 2011|website=Earth Observatory|url=http://earthobservatory.nasa.gov/Library/CarbonCycle/|lang=en|title=The Carbon Cycle|url-status=dead|archive-date=28 shtator 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060928223836/http://earthobservatory.nasa.gov/Library/CarbonCycle/}}</ref> [[File:SeaSurfaceSalinity.jpg|thumb|422px|Kripësia minimale vjetore e sipërfaqes detare, e matur në v. [[2009]], në njësi kripësie praktike<ref>{{cite web|date=9 tetor 2009|url=https://svs.gsfc.nasa.gov/vis/a000000/a003600/a003652/|title=Sea Surface Temperature, Salinity and Density|lang=en|website=NASA Scientific Visualization Studio}}</ref>]] ===Kripësia Oqeanike=== [[Kripshmëria|Kripësia Oqeanike]] rrjedh kryesisht nga degradimi natyror i shkëmbinjve dhe transporti i kripërave të tretura nga toka, me më pak kontribute nga burimet hidrotermale në shtratin detar. Avullimi i ujit oqeanik dhe formimi i akullit detar e rrit më tej [[kripshmëria|kripësinë oqeanike]]. Gjithësesi këto procese, që rrisin kripësinë kundërpeshohen vazhdimisht nga procese që e ulin kripësinë, si hyrja e vazhdueshme e ujit të ëmbël nga lumenjtë, rreshjet dhe shkrirja e akujve.<ref name="nasasalt">{{cite web|date=7 prill 2021|title=Salinity|lang=en|url=https://science.nasa.gov/earth-science/oceanography/physical-ocean/salinity#:~:text=Evaporation%20of%20ocean%20water%20and,snow%2C%20and%20melting%20of%20ice.|website=NASA|access-date=12 prill 2025|archive-date=28 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928212519/https://science.nasa.gov/earth-science/oceanography/physical-ocean/salinity#:~:text=Evaporation%20of%20ocean%20water%20and,snow%2C%20and%20melting%20of%20ice.|url-status=dead}}</ref> Dy [[joni|jonet]] mbizotëruese në ujin e detit janë kloridi dhe [[natriumi]]. Së bashku, ata përbëjnë rreth 85 përqind të të gjithë joneve të tretur oqeanikë. Jonet e [[magnezi]]t dhe [[sulfat]]it përbëjnë pjesën më të madhe të pjesës tjetër. [[Kripshmëria]] varion me temperaturën, avullimin dhe reshjet. Përgjithësisht, është më e ulët në [[ekuatori|ekuator]] dhe në [[rajonet polare|pole]], ndërsa në [[gjerësia gjeografike|gjerësitë]] e mesme më e lartë.<ref name="noaasalt">{{cite web|lang=en|date=26 shkurt 2021|url=https://oceanservice.noaa.gov/facts/whysalty.html|website=NOAA|title=Why is the ocean salty?}}</ref> ===Spërklat detare=== [[File:Vertical differences in ocean salinity (0 to 300m).png|thumb|left|379px|Diferencat vertikale të kripësisë detare midis sipërfaqes dhe thellësisë 300 metra. Kripësia rritet me thellësinë në rajonet me të kuqe dhe ulet në rajonet me blu.<ref name="Sundby2015">{{cite journal|author1=S. Sundby|author2=T. Kristiansen|year=2015|title=The principles of buoyancy in marine fish eggs and their vertical distributions across the world oceans|journal=PLOS ONE|volume=10|issue=10|page=e0138821|lang=en|doi=10.1371/journal.pone.0138821}}; [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref>]] Një rrjedhë [[mikroorganizmi|mikroorganizmash]] ajrore qarkullon përgjatë planetit, sipër sistemeve meteorologjike, por poshtë rrugëve ajrore komerciale.<ref>{{cite journal|date=11 janar 2016|url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/living-bacteria-are-riding-earths-air-currents-180957734/|journal=Smithsonian Magazine|title=Living Bacteria Are Riding Earth’s Air Currents|lang=en}}</ref> Disa mikroorganizma peripatetike ngrihen nëpërmjet pluhurit të stuhive tokësore, por shumica rrjedhin nga mikroorganizmat detare të spërklave detare. Në vitin [[2018]], shkencëtarët raportuan se qindra miliona viruse dhe dhjetëra miliona bakterie depozituar për ditë në çdo metër katror të planetit.<ref>{{cite news|author=Jim Robbins|newspaper=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2018/04/13/science/virosphere-evolution.html|access-date=14 prill 2018|title=Trillions Upon Trillions of Viruses Fall From the Sky Each Day|date=13 prill 2018|lang=en}}</ref><ref name="ISME-2018">{{cite journal|last1=Reche|first1=Isabel|last2=D’Orta|first2=Gaetano|last3=Mladenov|first3=Natalie|last4=Winget|first4=Danielle M.|last5=Suttle|first5=Curtis A.|title=Deposition rates of viruses and bacteria above the atmospheric boundary layer|journal=ISME Journal|volume=12|issue=4|doi=10.1038/s41396-017-0042-4|pmid=29379178|pmc=5864199|pages=1154–1162|lang=en|date=29 janar 2018}}</ref> Ky është një tjetër shembull i lehtësimit nga uji i transportit të materlialeve organike përgjatë largësive të mëdha, në këtë rast në formën e [[mikroorganizmi|mikroorganizmave]] të gjallë. [[File:Ocean mist and spray 2.jpg|thumb|upright=1.3|Spërklat që përmbajnë mikroorganizma detare dhe të gjitha substancat dhe elementet e përfshira në masën e tyre, mund të ngrihen lartë në atmosferë. Aty ato kthehen në aeroplanktone dhe mund të udhëtojnë përgjatë globit para se të bien prapë në tokë]] Kripa e tretur nuk avullon drejtë atmosferës si [[uji]], por formon grimca ajrore detare në spërklat detare. Shumë procese fizike përgjatë sipërfaqes oqeanike gjenerojnë grimca ajrore kripe. Një shkak i zakonshëm është shpërthimi i flluskave të ajrit, që barten nga shtytja e erës gjatë formimit të [[valët e detit|suprinës së bardhë]]. Një tjetër është shpërndarja e piklave nga suprina e valëve.<ref name="levin">{{Cite book|editor=Zev Levin|title=Aerosol Pollution Impact on Precipitation|doi=10.1007/978-1-4020-8690-8|editor-last2=Cotton|editor-first2=William R.|year=2009|lang=en|isbn=978-1-4020-8689-2}}</ref> Fluksi i përgjithshëm i kripës detare nga oqeani në atmosferë është rreth 3300 Tg (3.3 miliardë tonë) në vit.<ref>IPCC Third Assessment Report: Climate Change 2001 (TAR)</ref> ===Qarkullimi oqeanik=== [[File:Convection cycle.png|thumb|left|Fazat e ciklit]] Rrezatimi diellor i ndikon oqeanet: uji i ngrohtë nga [[ekuatori]] priret të qarkulloi drejtë [[rajonet polare|poleve]], ndërsa uji i ftohtë polar drejtohet nga ekuatori. Rrymat sipërfaqësore fillimisht diktohen nga kushtet sipërfaqësore të erës. [[Pasatet]] fryjnë drejtë perëndimit në tropikë,<ref>{{cite web|title=trade winds|year=2009|lang=en|website=Glossary of Meteorology|url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=trade-winds1|publisher=American Meteorological Society|access-date=8 shtator 2008|url-status=dead|archive-date=11 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211050708/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=trade-winds1}}</ref> ndërsa erërat perëndimore fryjnë dretjë lindjes në [[gjerësia gjeografike|gjerësitë]] e mesme.<ref>{{cite web|website=Glossary of Meteorology|url=http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=westerlies1|title=Westerlies|year=2009|lang=en|publisher=American Meteorological Society|url-status=dead|archive-date=22 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622073904/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?id=westerlies1}}</ref> Ky model erërash ushtron trysni në sipërfaqen subtropikale oqeanike me përdredhje negative përgjatë [[hemisfera veriore|hemisferës veriore]],<ref>{{cite book|author1=Matthias Tomczak|author2=J. Stuart Godfrey|lang=en|url=http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf|title=Regional Oceanography: an Introduction|year=2001|isbn=81-7035-306-8|page=42|archive-url=https://web.archive.org/web/20090914120630/http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf|archive-date=14 shtator 2009}}</ref> dhe anasjelltas përgjatë [[hemisfera jugore|hemisferës jugore]]. Transporti rezultues Sverdrup drejtohet nga ekuatori.<ref>Earthguide. (2007) [http://earthguide.ucsd.edu/parkerprogram/berger/pdf/OcnBasLesson06.pdf Lesson 6: Unraveling the Gulf Stream Puzzle - On a Warm Current Running North.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723104316/http://earthguide.ucsd.edu/parkerprogram/berger/pdf/OcnBasLesson06.pdf|date=23 korrik 2008}}, University of California, San Diego</ref> Për shkak të konservimit të rrotullimit potencial, të shkaktuar nga lëvizja e erërave drejtë poleve në periferinë perëndimore të kurrizeve subtropikale dhe vorticitetit relativisht të rritur të ujit lëvizës drejtë poleve, transporti baraspeshohet nga një rrymë e ngushtë përshpejtuese drejtë poleve, e cila rrjedh përgjatë kufirit perëndimor të basenit oqeanik, duke kundërpeshuar efektet e fërkimit me rrymën e ftohtë kufitare perëndimore, e cila formohet nga gjerësitë e mëdha.<ref>{{cite book|author=Angela Colling|year=2001|title=Ocean circulation|url=https://books.google.com/books?id=tFJRLhSez_YC&pg=PA90|publisher=Butterworth-Heinemann|lang=en|page=96}}</ref> Procesi i përgjithshëm, i njohur si intesifikimi perëndimor, bënë që rryma në kufirin perëndimor të basenit oqeanik të jetë më e fortë sesa ato në kufirin lindor.<ref>{{cite web|title=Investigating the Gulf Stream|url=http://www.science-house.org/nesdis/gulf/background.html|website=National Environmental Satellite, Data, and Information Service|lang=en|year=2009|publisher=North Carolina State University|archive-date=3 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100503013457/http://www.science-house.org/nesdis/gulf/background.html}}</ref> {{multiple image | align = right | header = Efekti ngjitës | total_width = 507px | image1 = Figure 44 02 04.png | caption1 = Efekti ngjitës i shkaktuar nga fërkimi i një ere bregdetare me sipërfaqen oqeanike | image2 = Upwelling-labels-en.svg | caption2 = Efekti ngjitës mund të shkaktohet nëse një erë përgjatë brigjeve lëviz drejtë ekuatorit, duke përfshirë Transportin e Ekmanit | footer = Dy mekanizmat që shkaktojnë efektin ngjitës. Në çdo rast, nëse drejtimi i erës kthehet nga e kundërta kjo do të shkaktonte efektin zbritës.<ref>{{cite web|access-date=17 qershor 2020|lang=en|url=http://oceanmotion.org/html/background/upwelling-and-downwelling.htm|website=NASA|title=Wind Driven Surface Currents: Upwelling and Downwelling}}</ref> }} Duke udhëtuar drejtë poleve, uji i ngrohtë i bartur nga rrymat e forta me ujë të ngrohtë pëson [[avullimi|avullim]] ftohës. Ftohja drejtohet nga era: ajo duke lëvizuar përgjatë ujit e ftohë atë dhe shkakton edhe [[avullimi]]n, duke lënë një ujë më të kripur. Në këtë proçes, uji bëhet më i kripur, më i dendur dhe më i ftohtë. Sapo [[akulli]] detar formohet, kripërat lihen jashtë tij, një proçes i njohur si përjashtimi i kripës.<ref>{{cite web|author=Randy Russel|lang=en|title=Thermohaline Ocean Circulation|url=http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/earth/Water/thermohaline_ocean_circulation.html|publisher=University Corporation for Atmospheric Research|url-status=dead|archive-date=25 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325062339/http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/earth/Water/thermohaline_ocean_circulation.html}}</ref> Këto dy proçese prodhojnë ujë që është më i dendur dhe më i ftohtë. Uji përgjatë veriut të [[Oqeani Atlantik|Oqeanit Atlantik]] bëhet aq i dendur sa fillon të zhytet poshtë ujit me më pak kripë dhe më pak të dendur. Kjo zbritje e ujit më të rëndë, më të ftohtë dhe më të dendur bëhet pjesë e Ujërave të Thella të Atlantikut Verior, një rrymë që shkon drejtë jugut.<ref>{{cite web|last=Behl|first=R.|publisher=California State University|lang=en|title=Atlantic Ocean water masses|url=http://seis.natsci.csulb.edu/rbehl/NADW.htm|place=Long Biç|url-status=dead|archive-date=23 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080523170145/http://seis.natsci.csulb.edu/rbehl/NADW.htm}}</ref> {{multiple image | align = left | header = Ventilimi i oqeanit të thellë | total_width = 516px | image1 = Antarctic bottom water.svg | caption1 = Uji i fundit detar të Antarktidës | image2 = Antarctic Circumpolar Current.png | caption2 = Rryma Cirkumpolare Antarktide, me degë që lidhin brezin e global të transportit }} Erërat drejtojnë [[rrymat oqeanike]] në 100 metrat e sipërm të sipërfaqes oqeanike. Megjithatë, rrymat oqeanike rrjedhin edhe mijëra metra poshtë sipërfaqes. Këto rryma të thellësive oqeanike drejtohen nga diferencat e dendësisë së ujit, e cila kontrollohet nga [[temperatura]] (termo) dhe [[kripshmëria]] (haline). Ky proçes njihet si qarkullimi termohaline. Në [[rajonet polare]] të Tokës uji i oqeanit bëhet shumë i ftohtë, duke formuar akullin detar. Si pasojë, uji rrethues i detit bëhet më i kripur, pasi kur formohet akulli i detit, kripa lihet jashtë. Pasi uji i detit bëhet më i kripur, dendësia e tij rritet dhe fillon të zhytet. Uji i sipërfaqes tërhiqet për të zëvendësuar ujin e fundosur, i cili nga ana tjetër në vijim bëhet i ftohtë dhe i kripur mjaftueshëm për tu zhytur. Kjo shkakton rrymat e thella oqeanike duke formuar brezin global të transportit.<ref>{{cite web|publisher=National Ocean Service, NOAA|title=Thermohaline Circulation|lang=en|url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/05conveyor1.html|access-date=20 maj 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="margin-left:1em; text-align:center" align="right" width=327px ! colspan=2 | Koha mesatare e qëndrimit i depozituar<ref name="PHYS">{{Cite book|author=M. Pidwirny|date=2006|lang=en|chapter-url=http://www.physicalgeography.net/fundamentals/8b.html|chapter=Chapter 8: Introduction to the Hydrosphere|edition=i 2-të|title=Fundamentals of Physical Geography|via=PhysicalGeography.net|at=8(b) The Hydrologic Cycle|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126072955/http://www.physicalgeography.net/fundamentals/8b.html|url-status=live|archive-date=26 janar 2016}}</ref> |- ! style="text-align:left" | Depozita ! Koha mesatare e qëndrimit |- | style="text-align:left" | [[Antarktis]] | 20,000 vjetë |- | style="text-align:left" | Oqeanet | 3,200 vjetë |- | style="text-align:left" | Akullnajat | 20 deri në 100 vjetë |- | style="text-align:left" | Mbulimi stinor me dëborë | 2 deri në 6 muaj |- | style="text-align:left" | Lagështia tokësore | 1 deri në 2 muaj |- | style="text-align:left" | Uji tokësor: i cekët | 100 deri në 200 vjetë |- | style="text-align:left" | Uji tokësor: i thellë | 10,000 vjetë |- | style="text-align:left" | Liqenet | 50 deri në 100 vjetë |- | style="text-align:left" | Lumenjtë | 2 deri në 6 muaj |- | style="text-align:left" | [[Atmosfera]] | 9 ditë |} Qarkullimi termohalin drejton një sistem në shkallë rruzullore të rrymave i quajtur “brezi i transporit global”. Brezi i transportit nis në sipërfaqen e oqeanit afër polit në Atlantikun Verior. Aty, ujë ftohet nga temperaturat [[arktiku|arktike]]. Ai gjithashtu bëhet më i kripur pasi kur formohet akulli detar, kripa nuk ngrinë dhe lihet jashtë, në ujin përreth. Uji i ftohtë tani bëhet më i dendur, si pasojë e kripës së shtuar dhe zhytet drejtë fundit të oqeanit. Uji i sipërfaqes zhvendoset për të zëvendësuar ujin e fundosur, duke krijuar kështu një rrymë. Ky ujë i thellë zhvendoset drejtë jugut, midis kontinenteve, duke kaluar në ekuator, deri në skajin e Afrikës dhe [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]]. Rryma udhëton përreth skajit të [[Antarktis]]it, ku uji ftohet dhe zhytet prapë, siç bënë në Atlantikun Verior. Në këtë mënyrë, brezi i transportit "rikarikohet". Duke u zhvendosur përreth [[Antarktida|Antarktidës]], dy seksionet ndahen nga brezi dhe kthehen drejtë veriut. Një seksion udhëton në [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]], ndërsa tjetri në [[Oqeani Paqësor|Oqeanin Paqësor]]. Këto dy seksione që ndahen ngrohen dhe bëhen më pak të dendura duke udhëtuar drejtë veriut dhe [[ekuatori]]t, kështu që ngrihen në sipërfaqe (ngjitja). Ato pastaj mund të rrotullohen prapë drjetë jugut dhe drejtë perëndimit në Atlantikun Jugor, në vijim duke u kthyer në Atlantikun Verior, ku cikli nis nga e para. [[File:Overturning circulation of the global ocean.jpg|thumb|left|426px|{{center|Brezi i transportit global}}]] Brezi i transportit lëviz me shpejtësi më të ngadalta (pak centimetra për sekondë) sesa rrymat baticore të drejtuara nga era (dhjetra deri në qindra centimetra për sekondë). Vlerësohet se çdo metër kub ujë merr rreth 1,000 vjet për të përfunduar udhëtimin përgjatë brezit global të transportit. Gjithashtu, brezi i transportit lëviz një volum të stërmadh uji—100 herë më shumë sesa rrjedhja e Lumit Amazona<ref>Ross, 1995</ref> Ai është gjithashtu një përbërës jetësor i ushqyesve oqeanikë dhe cikleve të [[dioksidi i karbonit|dioksidit të karbonit]]. Kur ujërat më të ngrohtë të sipërfaqes mbushen me ushqyes dhe dioksid karboni, por ato pasurohen prapë duke udhëtuar përmes brezit të transportit si shtresa të thella ose fundore. Baza e zinxhirit ushqimor botëror varet nga ujërat e ftohtë të pasur me ushqyes që mbështesin rritjen e algave dhe [[alga e detit|makroalgat]].<ref>{{cite web|access-date=20 maj 2020|url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/05conveyor2.html|title=The Global Conveyor Belt|lang=en|publisher=National Ocean Service, NOAA}}</ref> Koha mesatare e qëndrimit të një molekule uji në oqean është rreth 3,200 vjetë. Në krahasim, koha mesatare e qëndrimit në atmosferë është rreth nëntë ditë. Nëse ai ngrin në [[Antarktis]] ose zhytet në thellësi, mund të qëndroi për rreth dhjetë mijë vjetë.<ref name="PHYS"/><ref>{{cite journal|author1=R. J. Van Der Ent|year=2017|lang=en|author2=O. A. Tuinenburg|title=The residence time of water in the atmosphere revisited|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=21|issue=2|doi=10.5194/hess-21-779-2017|pages=779–790}}</ref> {{clear}} ==Riciklimi i elementeve kyç== {| class="wikitable collapsible" |- ! colspan=3|Disa elemente kyç të përfshira në ciklet biogjeokimike detare |- ! Elementi ! Diagrama ! Përshkrimi |- ! [[Karboni]] | [[File:Marine carbon cycle.jpg|220px]] | [[Cikli karbonik detar]] përfshin proçese që shkëmbejnë karbon midis pellgjeve të ndryshme brenda oqeaneve, ashtu dhe midis atmosferës, brendësisë së Tokës dhe shtratit detar. Cikli i karbonit është rrjedhojë e shumë forcave ndërvepruese përgjatë shumë herëve dhe shkallëve hapsinore që e qarkullojnë karbonin përreth planetit, duke siguruar që [[karboni]] të jetë i disponueshëm në mënyrë të përbotshme. Cikli karbonik detar është qëndror për ciklin karbonik global dhe përmban si karbon inorganik (karbon jo i lidhur me një gjë të gjallë, si [[dioksidi i karbonit]]), ashtu dhe karbon organik (karbon që është ose ka qenë i përfshirë në një organizëm të gjallë). Një pjesë e ciklit karbonik detar e shndërron [[karboni]]n midis lëndës inorganike dhe lëndës së gjallesave. Tre proçese kryesor (ose pompime) që formojnë ciklin karbonik detar, sjellin [[dioksidi i karbonit|dioksid karbonik]] atmosferik (CO<sub>2</sub>) në brendësi të oqeaneve dhe e shpërndajnë atë përmes oqeaneve. Këto tre pompa janë: (1) pompa e tretshmërisë, (2) pompa e karbonatit dhe (3) pompa biologjike. Depozita e përgjithsme e [[karboni]]t në sipërfaqen e Tokës për zgjatje më pak se 10,000 vite është rreth 40,000 gigatonë C (Gt C, një gigaton është një miliardë tonë, ose sa pesha e afërsisht 6 milionë [[balena e kaltër|balena blu]]) dhe rreth 95% (~38,000 Gt C) depozitohet në oqeane, kryesisht si karbon i tretur inorganik.<ref name="H. 2013">{{Cite book|title=Biogeochemistry: an analysis of global change|url=https://archive.org/details/isbn_2900123858749|last=Schlesinger|first=William H.|last2=Bernhardt|first2=Emily S.|date=2013|lang=en|publisher=Academic Press|oclc=827935936|edition=i 3-të|isbn=978-012385874-0|place=Ualtham}}</ref><ref name="Falkowski 291–296">{{Cite journal|last1=Falkowski|first1=P.|last2=Scholes|first2=R. J.|last3=Boyle|first3=E.|last4=Canadell|first4=J.|last5=Canfield|first5=D.|last6=Elser|first6=J.|last7=Gruber|first7=N.|last8=Hibbard|first8=K.|last9=Högberg|first9=P.|date=13 tetor 2000|title=The Global Carbon Cycle: A Test of Our Knowledge of Earth as a System|url=https://archive.org/details/sim_science_2000-10-13_290_5490/page/290|journal=Science|lang=en|volume=290|issue=5490|doi=10.1126/science.290.5490.291|pmid=11030643|bibcode=2000Sci...290..291F|issn=0036-8075|pages=291–296}}</ref> Diferencimi i joneve të karbonit të tretur inorganik në ciklin karbonik detar është kontrollori parësor i [[Acidet dhe Bazat|kiminë acid-bazë]] në oqeane. |- ! [[Oksigjeni]] | [[File:Oxygen Cycle.jpg|220px]] | Cikli i oksigjenit përfshin trnzicione biogjeokimike të atomeve të [[oksigjeni]]t midis gjendjeve të ndryshme të gjendje oksidimi në [[joni|jone]], [[oksidet|okside]] dhe [[molekula]] përmes [[reaksionet redoks|reaksioneve redoks]] brenda dhe midis rruzullit/depozitës tokësore. Fjala oksigjen në literaturë zakonisht i referohet oksigjenit molekular (O<sub>2</sub>), duke qenë se ai është një produkt i zakonshëm ose [[Reagenti|reagent]] i shumë reaksioneve biogjeokimike redoks brenda ciklit. Proçeset brenda ciklit të [[oksigjeni]]t konsiderohen si [[Biologjia|biologjikë]] ose [[Gjeologjia|gjeologjikë]] dhe vlerësohen si burim (prodhim O<sub>2</sub>) ose konsumues (konsumim O<sub>2</sub>).<ref name="Andrew2012">{{cite book|year=2012|author1=Andrew H. Knoll|author2=Donald E. Canfield|author3=Kurt Konhauser|title=Fundamentals of geobiology|url=https://archive.org/details/fundamentalsofge0000unse_y0a3|lang=en|publisher=John Wiley & Sons|place=Chichester, West Sussex|pages=[https://archive.org/details/fundamentalsofge0000unse_y0a3/page/n108 93]–104|chapter=7|isbn=978-1-118-28087-4|oclc=793103985}}</ref><ref name="Petsch2014">{{cite book|author=S. T. Petsch|chapter=The Global Oxygen Cycle|year=2014|doi=10.1016/b978-0-08-095975-7.00811-1|title=Treatise on Geochemistry|publisher=Elsevier|lang=en|isbn=978-0-08-098300-4|pages=437–473}}</ref> |- ! [[Hidrogjeni]] | [[File:CHO-cycles.svg|220px]] | Cikli i hidrogjenit konsiston në shkëmbimet e [[hidrogjeni]]t midis burimeve [[jeta|biotike]] (organizma jetosore) dhe abiotike (jo jetosore) dhe pakësimi i përbërjeve që kanë hidrogjen. [[Hidrogjeni]] (H) është elementi më me shumicë në univers.<ref>{{cite journal|author=A. G. Cameron|year=1973|lang=en|volume=15|issue=1|journal=Space Science Reviews|issn=0038-6308|doi=10.1007/BF00172440|bibcode=1973SSRv...15..121C|s2cid=120201972|title=Abundances of the elements in the solar system|page=121}}</ref> Në Tokë, molekulat e zakonshme inorganike që përmbajnë hindrogjen (H) përfshijnë [[uji]]n (H<sub>2</sub>O), hidrogjen të gaztë (H<sub>2</sub>), [[metani]]n (CH<sub>4</sub>), [[Acidi Sulfhidrik]] (H<sub>2</sub>S) dhe [[amoniaku]]n (NH<sub>3</sub>). Shumë kompozime organike përmbajnë edhe atome H, si [[hidrokarburet]] dhe lënda organike. Duke parë kudo-gjetjen e atomeve të hidrogjenit në kompozitat kimike inorganike dhe organike, cikli hidrogjenik përqëndrohet në hidrogjenin molekular (H<sub>2</sub>). |- ! [[Azoti]] | [[File:Marine Nitrogen Cycle.jpg|220px]] | Cikli i azotit është proçesi nëpërmjet të cilit [[azoti]] shndërrohet në forma të shumë-fishta kimike, duke qarkulluar mes [[atmosfera|atmosferës]], [[ekosistemi|eksositemeve]] tokësore dhe detare. Shndërrimi i azotit mund të zhvillohet si [[biologjia|biologjikisht]] ashtu dhe [[fizika|fizikisht]]. Proçese të rëndësishme në ciklin e azotit përfshijnë ngulitjen, amonifikimin, nitrifikimin dhe denitrifikimin. 78% e [[atmosfera e Tokës|atmosferës tokësore]] përbëhet nga azot molekular (N<sub>2</sub>),<ref name="CarrollSalt2004p93">{{Cite book|author1=Steven B. Carroll|author2=Steven D. Salt|title=Ecology for gardeners|publisher=Timber Press|url=https://books.google.com/books?id=aM4W9e5nmsoC&pg=PA93|lang=en|isbn=978-0-88192-611-8|year=2004|page=93}}</ref> duke e bërë atë burimin më të madh të [[azoti]]t. Megjithatë, azoti atmosferik ka disponueshmëri të kufizuar për përdorimin biologjik, duke çuar në rrallësinë e azotit të përdorueshëm në shumë lloje [[ekosistemi|ekosistemesh]]. Cikli i azotit ka rëndësi të veçantë për ekologjistët, pasi disponueshmëria e azotit mund të ndikoi raportin e proçeseve kyç të [[ekosistemi]]t, duke përfshirë prodhimin parësorë dhe [[dekompozimi]]n. Veprimtaritë njerëzore si djegia e karburanteve fosile, përdorimi i fertilizantëve artificialë azotikë dhe lëshimi i azotit në [[ujërat e zeza]] e kanë ndryshuar në mënyrë dramatike ciklin e azotit.<ref name="Kuypers 2011">{{cite journal|author1=M. M. M. Kuypers|author2=H. K. Marchant|last3=Kartal|first3=B.|title=The Microbial Nitrogen-Cycling Network|journal=Nature Reviews Microbiology|volume=1|issue=1|year=2011|pages=1–14|pmid=29398704|lang=en|doi=10.1038/nrmicro.2018.9|hdl=21.11116/0000-0003-B828-1|hdl-access=free|s2cid=3948918}}</ref><ref name="Galloway 2004">{{cite journal|author1=J. N. Galloway|title=Nitrogen cycles: past, present, and future generations|journal=Biogeochemistry|volume=70|issue=2|pages=153–226|year=2004|lang=en|doi=10.1007/s10533-004-0370-0|s2cid=98109580|display-authors=etal}}</ref><ref name="Reis 2016">{{Cite journal|date=1 dhjetor 2016|author1=Stefan Reis|last2=Bekunda|first2=Mateete|last3=Howard|first3=Clare M.|last4=Karanja|first4=Nancy|last5=Winiwarter|first5=Wilfried|last6=Yan|first6=Xiaoyuan|last7=Bleeker|first7=Albert|last8=Sutton|first8=Mark A.|title=Synthesis and review: Tackling the nitrogen management challenge: from global to local scales|journal=Environmental Research Letters|volume=11|issue=12|page=120205|doi=10.1088/1748-9326/11/12/120205|issn=1748-9326|lang=en|bibcode=2016ERL....11l0205R|doi-access=free}}</ref> Modifikim njerëzor i ciklit rruzullor të azotit mund ta ndikoi negativisht sistemin e [[mjedisi natyror|mjedisit natyror]], bashkë me shëndetin njerëzor.<ref name="Gu 2012">{{Cite journal|date=17 gusht 2012|first1=Baojing|last1=Gu|last2=Ge|first2=Ying|last3=Ren|first3=Yuan|last4=Xu|first4=Bin|last5=Luo|first5=Weidong|last6=Jiang|first6=Hong|last7=Gu|first7=Binhe|last8=Chang|first8=Jie|lang=en|title=Atmospheric Reactive Nitrogen in China: Sources, Recent Trends, and Damage Costs|journal=Environmental Science & Technology|volume=46|issue=17|pmid=22852755|issn=0013-936X|doi=10.1021/es301446g|bibcode=2012EnST...46.9420G|pages=9420–9427}}</ref><ref name="Kim 2017">{{Cite journal|author1=Haryun Kim|lang=en|date=11 maj 2017|last2=Lee|first2=Kitack|last3=Lim|first3=Dhong-Il|author4=Seung-Il Nam|author5=Tae-Wook Kim|last6=Yang|first6=Jin-Yu T.|last7=Ko|first7=Young Ho|last8=Shin|first8=Kyung-Hoon|last9=Lee|first9=Eunil|title=Widespread Anthropogenic Nitrogen in Northwestern Pacific Ocean Sediment|issn=0013-936X|journal=Environmental Science & Technology|pmid=28462990|pages=6044–6052|volume=51|issue=11|doi=10.1021/acs.est.6b05316|bibcode=2017EnST...51.6044K}}</ref> |- ! [[Fosfori]] | [[File:Phosphorus cycle.png|220px]] | Cikli i fosforit është qarkullimi i [[fosfori]]t përgjatë [[litosfera|litosferës]], [[hidrosfera|hidrosferës]] dhe [[biosfera|biosferës]]. Ndryshe nga shumë cikle të tjera biogjeokimike, [[atmosfera e Tokës|atmosfera]] nuk luan një rol të rëndësishëm në qarkullimin e fosforit, pasi ai dhe kompozitat me bazë fosfori zakonisht në Tokë gjenden solide në gamat tipike të temperaturave dhe trysnisë. Prodhimi i gazit fosfin ndodh vetëm në kushte të veçanta lokale. Në këtë mënyrë, cikli i fosforit duhet të shihet në të gjithë sistemet tokësore dhe pastaj i përqëndruar veçanërisht në sistemet e cikleve tokësore dhe ujore. Lokalisht, shndërrimet e fosforit janë kimike, biologjike dhe mikrobiologjike: trasferimet kryesore aftatgjata në ciklin global, gjithësesi, drejtohen nga lëvizjet [[pllaka tektonike|tektonike]] në [[historia gjeologjike e Tokës|kohën gjeologjike]].<ref name="Schlesinger_1991">{{cite book|author=Ë. H. Schlesinger|title=Biogeochemistry: An analysis of global change|url=https://archive.org/details/biogeochemistrya0000schl|year=1991|lang=en}}</ref> Njerëzit kanë shkaktuar ndryshime të rëndësishme në ciklin global të fosforit nëpërmjet transportit të mineraleve të fosforit dhe përdorimit të tij si [[plehu|fertilizues]], si dhe transportit të ushqimit nga fermat dhe në qytete, ku humbet nëpërmjet derdhjes së [[ujërat e zeza|ujërave të zeza]]. |- ! [[Sulfuri]] | [[File:Schematic-figure-of-the-sulfur-cycle.jpg|220px]] | Cikli i sulfurit është grupi i proçeseve nëpërmjet të cilave [[sulfuri]] qarkullon midis shkëmbinjve, rrugëve ujore dhe sistemeve jetësore. Cikle të tilla biogjeokimike janë të rëndësishme në [[gjeologjia|gjeologji]], pasi ato prekin shumë minerale. Ciklet biokimike janë gjithashtu të rëndësishme për jetën, pasi [[sulfuri]] është një element thelbësor, duke qenë përbërësi i shumë [[proteina]]ve dhe [[kofaktor (biokimi)|kofaktorëve]], si dhe kompozitat e sulfurit mund të përdoren si [[Oksido-Reduktimi|oksidantë ose reduktantë]] në frymëmarrjen mikrobike.<ref name="Brock">{{cite book|author=M. T. Madigan|title=Brock Biology of Microorganisms|url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi|author2=J. M. Martino|year=2006|edition=i 11-të|isbn=978-0-13-196893-6|publisher=Pearson|lang=en|page=[https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi/page/136 136]}}</ref> Cikli global i sulfurit përfshin shndërrimin e llojeve të sulfurit përmes gjendjeve të ndryshme oksiduese, të cilat luajnë një rol të rëndësishëm në proçeset gjeologjike dhe biologjike. Depozita kryesore tokësore e [[sulfuri]]t janë SO<sub>4</sub><sup>2−</sup> të oqeaneve, ku ai është agjenti kryesor oksidues.<ref>{{cite journal|author1=M. J. Bickle|author2=J. C. Alt|author3=D. A. Teagle|date=1994|title=Sulfur transport and sulphur isotope fractionations in ocean floor hydrothermal systems|journal=Mineralogical Magazine|doi=10.1180/minmag.1994.58A.1.49|volume=58A|issue=1|lang=en|bibcode=1994MinM...58...88B|pages=88–89}}</ref> |- ! [[Hekuri]] | [[File:Iron cycle.svg|220px]] | Cikli i hekurit (Fe) është cikli biogjeokimik i [[hekuri]]t përgjatë [[atmosfera|atmosferës]], [[hidrosfera|hidrosferës]], [[biosfera|biosferës]] dhe [[litosfera|litosferës]]. Ndërsa Fe gjendet me shumicë në koren e Tokës,<ref name="Taylor1964">{{cite journal|date=1964|author=S. R. Taylor|title=Abundance of chemical elements in the continental crust: a new table|pages=1273–1285|journal=Geochimica et Cosmochimica Acta|lang=en|doi=10.1016/0016-7037(64)90129-2|volume=28|issue=8|bibcode=1964GeCoA..28.1273T}}</ref> ai është më pak i zakonshëm në sipërfaqen e oksigjenuar të ujërave. [[Hekuri]] është një mikroushqyes kyç në prodhimtarinë parësore,<ref name="Tagliabue_2017">{{cite journal|s2cid=2897283|author1=A. Tagliabue|author2=A. R. Bowie|lang=en|author3=P. W. Boyd|author4=K. N. Buck|author5=K. S. Johnson|author6=M. A. Saito|title=The integral role of iron in ocean biogeochemistry|journal=Nature|url=https://eprints.utas.edu.au/24469/2/115577%20-%20postprint.pdf|volume=543|issue=7643|bibcode=2017Natur.543...51T|pmid=28252066|doi=10.1038/nature21058|date=mars 2017|pages=51–59}}</ref> dhe një ushqyes i kufizuar në Oqeanin Jugor, Paqësorin tropikal lindor dhe në Paqësorin subarktik referuar si rajone tepër ushqyese, por me pak klorofil të oqeanit.<ref name="Iron deficiency limits phytoplankto">{{cite journal|date=1988|author1=J. H. Martin|author2=S. E. Fitzwater|title=Iron deficiency limits phytoplankton growth in the north-east Pacific subarctic|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1988-01-28_331_6154/page/340|s2cid=4325562|journal=Nature|volume=331|issue=6154|pages=341–343|lang=en|doi=10.1038/331341a0|bibcode=1988Natur.331..341M}}</ref> Hekuri ekziston në një gamë [[Oksido-Reduktimi|gjendjesh oksidimi]], nga -2 deri në +7; gjithësesi, në Tokë gjendet kryesisht në [[numri i oksidimit|numrat oksidues]] redoks +2 ose +3 dhe është kryesisht një matal parësor [[reaksionet redoks|redokso-akti]] në Tokë.<ref>{{cite journal|author1=E. D. Melton|author2=E. D. Swanner|author3=S. Behrens|author4=C. Schmidt|author5=A. Kappler|title=The interplay of microbially mediated and abiotic reactions in the biogeochemical Fe cycle|journal=Nature Reviews. Microbiology|volume=12|issue=12|date=dhjetor 2014|pmid=25329406|doi=10.1038/nrmicro3347|s2cid=24058676|pages=797–808|lang=en}}</ref> Qarkullimi i hekurit midis [[numri i oksidimit|gjendjeve të oksidimit]] +2 dhe +3 referohet si cikli i hekurit. Ky proçes mund të jetë tërësisht abiotik ose i lehtësuar nga [[mikroorganizmat]], veçanërisht bakteret hekur-oksiduese. Proçeset abiotike përfshijnë ndryshkjen e metaleve hekur-bartëse, kur Fe<sup>2+</sup> oksidohet abiotikisht në Fe<sup>3+</sup> në prani të [[oksigjeni]]t dhe reduktimit të Fe<sup>3+</sup> në Fe<sup>2+</sup> nga mineralet hekur-sulfide. Qarkullimi biologjik i Fe<sup>2+</sup> kryhet nga oksidimi i hekurit dhe reduktimi i mikrobeve.<ref>{{cite journal|date=2010|author1=C. Schmidt|author2=S. Behrens|author3=A. Kappler|lang=en|title=Ecosystem functioning from a geomicrobiological perspective – a conceptual framework for biogeochemical iron cycling|journal=Environmental Chemistry|volume=7|issue=5|page=399|doi-access=free|doi=10.1071/EN10040}}</ref><ref>{{cite journal|author1=Andreas Kappler|author2=Kristina L. Straub|date=1 janar 2005|title=Geomicrobiological Cycling of Iron|lang=en|journal=Reviews in Mineralogy and Geochemistry|volume=59|issue=1|doi=10.2138/rmg.2005.59.5|issn=1529-6466|pages=85–108}}</ref> |- ! [[Kalciumi]] | [[File:Equilibrium of carbonic acid in the oceans .png|220px]] | Cikli i kalciumit është transferimi i kalciumit midis fazave të tretura dhe të ngurta. Ka një furnizim të vazhdueshëm me jone [[kalciumi]] në rrugët ujore nga [[shkëmbi]]njtë, [[organizmi|organizmat]] dhe [[dheu|dherat]].<ref>{{Cite journal|last=Berner|first=R. A.|date=1 maj 2004|title=A model for calcium, magnesium and sulfate in seawater over Phanerozoic time|journal=American Journal of Science|volume=304|issue=5|lang=en|pages=438–453|doi=10.2475/ajs.304.5.438|issn=0002-9599|bibcode=2004AmJS..304..438B|doi-access=free}}</ref> Jonet e kalciumit konsumohen dhe largohen nga mjediset ujore pasi ata reagojnë për të formuar struktura si karbonati i kalciumit dhe silikati i kalciumit,<ref name="Walker1981">{{Cite journal|last1=Walker|first1=James C. G.|last2=Hays|first2=P. B.|date=1981|last3=Kasting|first3=J. F.|title=A negative feedback mechanism for the long-term stabilization of Earth's surface temperature|lang=en|journal=Journal of Geophysical Research|volume=86|issue=C10|doi=10.1029/jc086ic10p09776|page=9776|bibcode=1981JGR....86.9776W|issn=0148-0227}}</ref><ref>{{Cite journal|author1=Andy Ridgwell|last2=Zeebe|first2=Richard E.|date=15 qershor 2005|title=The role of the global carbonate cycle in the regulation and evolution of the Earth system|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=234|issue=3–4|doi=10.1016/j.epsl.2005.03.006|lang=en|issn=0012-821X|pages=299–315}}</ref> i cili mund të depozitohet për të formuar sedimente ose [[ekzoskeleti|ekzoskeletet]] e organizmave. Jonet e kalciumit mund të përdoren edhe biologjikisht, pasi [[kalciumi]] është thelbësor për funksionet biologjike si prodhimi i [[kocka]]ve dhe [[dhëmbi|dhëmbëve]] ose funksionet qelizore.<ref name="Nordin 1988">{{Cite book|author=B. E. C. Nordin|date=1988|lang=en|title=Calcium in Human Biology|publisher=Springer London|isbn=978-144711437-6|oclc=853268074|doi=10.1007/978-1-4471-1437-6|s2cid=9765195|series=ILSI Human Nutrition Reviews|place=Londër}}</ref><ref name="Calcium in Biological Systems">{{Cite book|author1=Ronald P. Rubin|url=https://books.google.com/books?id=gdrTBwAAQBAJ&pg=PR5|title=Calcium in Biological Systems|author2=George B. Weiss|last3=Putney|first3=James W. Jr.|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-146132377-8|lang=en|date=11 nëntor 2013}}</ref> Cikli i kalciumit është një cikël i zakonshëm midis proçeseve tokësore, detare, gjeologjike dhe biologjike.<ref>{{Cite journal|author1=Matthew S. Fantle|author2=Edward T. Tipper|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0012825213001700|journal=Earth-Science Reviews|volume=131|date=2014|lang=en|title=Calcium isotopes in the global biogeochemical Ca cycle: Implications for development of a Ca isotope proxy|via=Elsevier ScienceDirect|doi=10.1016/j.earscirev.2014.02.002|issn=0012-8252|pages=148–177}}</ref> Cikli detar i kalciumit ndikohet nga ndryshimi i dioksidit karbonik atmosferik, si rrjedhojë e [[Acidifikimi i oqeanit|acidifikimit oqeanik]].<ref name="Raisman2013">{{Cite book|author1=Scott Raisman|title=Ocean acidification: Elements and Considerations|last2=Murphy|first2=Daniel T.|year=2013|lang=en|publisher=Nova Science Publishers, Inc|isbn=978-162948295-8|place=Hauppauge, Nju Jork}}</ref> |- ! [[Silici]] | [[File:Silica cycle-draft.jpg|220px]] | Cikli i silicit përfshin transportimin e [[silici]]t midis sistemeve të Tokës. Silici i opalit (SiO<sub>2</sub>), i quajtur edhe dioksit silici, është një kompozitë kimike e [[silici]]t. Silici është një element bioesencial dhe një nga elementet më të bollshme në Tokë.<ref>{{cite journal|author1=J. W. Hunt|last2=Dean|first2=A. P.|last3=Webster|first3=R. E.|last4=Johnson|first4=G. N.|last5=Ennos|first5=A. R.|date=2008|title=A Novel Mechanism by which Silica Defends Grasses Against Herbivory|journal=Annals of Botany|volume=102|issue=4|issn=1095-8290|doi=10.1093/aob/mcn130|pmid=18697757|pmc=2701777|lang=en|pages=653–656}}</ref><ref>{{cite journal|last=Conley|first=Daniel J.|date=dhjetor 2002|title=Terrestrial ecosystems and the global biogeochemical silica cycle|lang=en|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=16|issue=4|doi=10.1029/2002gb001894|bibcode=2002GBioC..16.1121C|doi-access=free|issn=0886-6236|s2cid=128672790|pages=68–1, 68–8}}</ref> Cikli i silicit ka mbivendosje domethënëse me ciklin e karbonit (i quajtur cikli karbonat–silikat) duke luajtur një rol të rëndësishëm në depozitimin e [[karboni]]t nëpërmjet [[erozioni]]t kontinental, eksporit biogjenik dhe fundosjes së sedimenteve silicore në shkallët kohore gjeologjike.<ref>{{cite journal|author1=Marc J. Defant|author2=Mark S. Drummond|date=tetor 1990|title=Derivation of some modern arc magmas by melting of young subducted lithosphere|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1990-10-18_347_6294/page/662|journal=Nature|volume=347|issue=6294|doi=10.1038/347662a0|lang=en|bibcode=1990Natur.347..662D|issn=0028-0836|s2cid=4267494|pages=662–665}}</ref> |} [[File:Simple box model.png|thumb|upright=1|'''Modeli bazë me një kuti''', përdorur gjerësisht për të ilustruar flukset në ciklet biogjeokimike hsp.<ref name="Bianchi2007">{{cite book|author=Thomas S. Bianchi|year=2007|title=Biogeochemistry of Estuaries|isbn=978-019516082-6|url=https://books.google.com/books?id=3no8DwAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|page=9}}</ref>]] ==Modelet kuti == Modelet kutiore përdoren gjerësisht për të modeluar sistemet biogjeokimike.<ref name="Sarmiento1984">{{cite journal|author=J. L. Sarmiento|author2=J. R. Toggweiler|year=1984|title=A new model for the role of the oceans in determining atmospheric P CO 2|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1984-04-12_308_5960/page/620|journal=Nature|volume=308|issue=5960|doi=10.1038/308621a0|bibcode=1984Natur.308..621S|s2cid=4312683|lang=en|pages=621–24}}</ref> Ato janë modele të versioneve të thjeshtëzuara të sistemeve komplekse, duke i reduktuar ato në kuti (ose [[Termodinamika|rezervuarë]] depozitues) për materialet kimike, të lidhur nga [[fluksi|flukset]] materiale (rrjedhjet). Modelet e thjeshta kuti kanë një numër të vogël kutish me veti, si volumi, që nuk ndryshon me kohën. Kutitë merren se sillen sikur janë përzier në mënyrë homogjene.<ref name="Bianchi2007"/> Këto modele shpesh përdoren për të nxjerr formulat analitike që përshkruajnë gjendjet dinamike dhe të qëndrueshme të shumësisë së llojeve kimike të përfshira. Diagrama në të djathtë tregon një model bazik me një kuti. Rezervuari përmban sasinë e materialit ''M'' të konsideruar, pasi përcaktohet nga vetitë kimike, fizike apo biologjike. Burimi ''Q'' është [[fluksi]] i materialit në rezervuar, ndërsa dalja ''S'' është [[fluksi]] i materialit jashtë rezervuarit. Buxheti është kontrolli dhe baraspeshimi i burimeve dhe daljeve që prekin llogarinë materiale në një rezervuar. Rezervuari është në një gjendje të qëndrueshme nëse ''Q'' = ''S'', d.m.th., nëse burimet baraspeshojnë daljet dhe në këtë mënyrë, përgjatë kohës, nuk ka ndryshim.<ref name="Bianchi2007"/> {{Cquote|quote=Meletet kuti globale biogjeokimike zakonisht masin:<br/>{{space|12}}— ''masat e rezervuarëve'' në petagramë (Pg)<br/>{{space|12}}— ''flukest e rrjedhjes'' në petagramë në vit (Pg v.<sup>−1</sup>)<br/>{{space|11}}Diagramet në këtë artikull përdorin kryesisht këto njësi<br/>________________________________________________<br/><small>&nbsp;1 petagram = 10<sup>15</sup> gramë = 1 gigatonë = 1 miliard (10<sup>9</sup>) tonë</small> |source = |float=left |width = 30% }} Koha e daljes (e quajtur edhe koha e rinovimit) është koha mesatare që materiali shpenzon në rezervuar. Nëse rezervuari është në gjendje të qëndrueshme, kjo është e njëjtë me kohën që ai merr për të mbushur ose shkarkuar rezervuarin. Kështu, nëse τ është koha e daljes, atëherë τ = M/S.<ref name="Bianchi2007"/> Ekuacioni që përshkruan raportin e ndryshimit të përmbajtjes në një rezervuar është: :: <math chem>\frac{dM}{dt} = Q - S = Q - \frac{M}{\tau}</math> [[File:Simplified budget of carbon flows in the ocean.png|thumb|left|upright=0.9|{{center|'''Buxheti i thjeshtëzuar i rrjedhjeve të karbonit oqeanik'''; <small>shembull i një modeli me tre kuti.<ref name="Middelburg2019">{{cite book|author=J. J. Middelburg|year=2019|title=Marine carbon biogeochemistry: a primer for earth system scientists|publisher=Springer Nature|isbn=978-303010822-9|lang=en|doi=10.1007/978-3-030-10822-9|page=5}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref></small>}}]] Kur dy ose më shumë rezervuarë janë të lidhur, materiali mund të konsiderohet si qarkullues midis rezervuarëve dhe aty mund të ketë modele të parashikueshme të rrjedhjes ciklike.<ref name="Bianchi2007"/> Modele më të ndërlikuara shumë-kutish zakonisht zgjidhen duke përdorur teknika numerike. Masat e rezervuareve këtu përfaqësojnë ''depozitat e karbonit'', të maturanë Pg C. Flukset e shkëmbimit të karbonit, maten në Pg C v.<sup>−1</sup>, zhvillohet midis atmosferës dhe dy daljeve të saj madhore, tokës dhe oqeanit. Numrat e zinjë dhe shigjetat tregojnë masën e rezervuarit dhe shkëmbimet e flukseve të vlerësuara për vitin 1750, pak para [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]]. Shigjetat e kuqe (dhe numrat e lidhur) tregojnë shkëmbimet vjetore të flukseve, si rrjedhojë e veprimtarive antropogjenike, të mesatarizuara përgjatë periudhës kohore 2000–2009. Ato përfaqësojnë mënyrën si cikli i karbonit ka ndryshuar që nga viti 1750. Numrat e kuq në rezervuare përfaqësojnë ndryshimet kumulative në karbonin antropogjenik që nga fillimi i Periudhës Industriale, 1750–2011.<ref>{{cite journal|author1=Jorge L. Sarmiento|year=2002|lang=en|doi=10.1063/1.1510279|title=Sinks for Anthropogenic Carbon|last2=Gruber|first2=Nicolas|journal=Physics Today|volume=55|issue=8|bibcode=2002PhT....55h..30S|pages=30–36|s2cid=128553441|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite book|lang=en|author=Abha Chhabra|doi=10.13140/2.1.1081.8883|year=2013|chapter=Carbon and Other Biogeochemical Cycles|title=Climate Change 2013: The Physical Science Basis; Working Group I Contribution to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|editor1=T. F. Stocker|editor2=D. Qin|editor3=G.-K. Plattner|editor4=M. Tignor|editor5=S. K. Allen|editor6=J. Boschung|editor7=A. Nauels|editor8=Y. Xia|editor9=V. Bex|publisher=[[Cambridge University Press]]|editor10=P. M. Midgley|pages=465–570}}</ref><ref>{{cite journal|author1=Selvaraj Kandasamy|doi=10.3389/fmars.2016.00259|lang=en|title=Perspectives on the Terrestrial Organic Matter Transport and Burial along the Land-Deep Sea Continuum: Caveats in Our Understanding of Biogeochemical Processes and Future Needs|year=2016|last2=Nagender Nath|first2=Bejugam|journal=Frontiers in Marine Science|volume=3|s2cid=30408500|doi-access=free}} [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> [[File:Simplified diagram of the global carbon cycle.jpg|thumb|upright=1.7|{{center|'''Raporti i eksportit dhe groposjes së karbonit organik tokësor në oqean'''; <small>shembull i një modeli më të ndërlikuar kutish ndërvepruese</small>}}</br>]] Diagrama e mësipërme tregon një buxhet të thjeshtëzuar të rrjedhjeve të karbonit oqeanik. Ajo është e përbërë nga tre modele kutish të ndërlidhura, një për zonën eufotike, një për zonën afotike ose oqeanin e errët dhe një për sedimentet oqeanike. Në zonën eufotike, prodhimi neto fitoplanktonik është rreth 50 Pg C në vit. Rreth 10 Pg eksportohet në oqeanin e errët, ndërsa pjesa tjetër prej 40 Pg shërben për frymëmarrjen. Degradimi i karbonit organik zhvillohet pasi grimcat (bora detare) vendosen përgjatë oqeanit të errët. Vetëm 2 Pg në vijim mbërrin në shtratin oqeanik, ndërsa 8 Pg të tjera ajrosin oqeanin e errët. Në sedimente, shkalla kohore e disponueshme për degradimin rritet nga rendi i magnitudës me rezultatin që 90% e karbonit organik të prurë degradohet dhe vetëm 0.2 Pg C v.<sup>−1</sup> në vijim groposet dhe transferohet nga [[biosfera]] në gjeosferë.<ref name="Middelburg2019"/> {{multiple image | align = right | direction = vertical | caption_align = center | width1 = 379 | image1 = Forms of organic matter.webp | caption1 = '''Lënda e tretur organike (DOM)'''. | image2 = Size and classification of marine particles.png | width2 = 432 | caption2 = '''Madhësia dhe klasifikimi i grimcave detare'''<ref>{{cite journal|author1=P. Monroy|year=2017|author2=E. Hernández-García|author3=V. Rossi|author4=C. López|title=Modeling the dynamical sinking of biogenic particles in oceanic flow|journal=Nonlinear Processes in Geophysics|volume=24|issue=2|lang=en|pages=293–305|doi=10.5194/npg-24-293-2017}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref><small>Adaptuar nga Simon et al.; 2002.<ref>{{cite journal|author1=M. Simon|author2=H. Grossart|year=2002|lang=en|author3=B. Schweitzer|author4=H. Ploug|journal=Aquatic microbial ecology|doi=10.3354/ame028175|title=Microbial ecology of organic aggregates in aquatic ecosystems|volume=28|pages=175–211}}</ref></small> }} ==Lënda e tretur dhe grimcuar== Diagrami i Venn-it përfaqëson format e ndryshme të lëndës së tretur organike ({{lang|en|dissolved organic matter}}, DOM) i gjetur në ujë. Lënda e përgjithshme organike ({{lang|en|total organic matter}}, TOM), karboni i përgjithshëm organik ({{lang|en|total organic carbon}}, TOC), karboni i tretur organik {{lang|en|dissolved organic carbon}}, DOC), karboni i grimcuar organik ({{lang|en|particulate organic carbon}}, POC), azoti i tretur organik {{lang|en|dissolved organic nitrogen}}, DON), dhe fosfori i tretur organik {{lang|en|dissolved organic phosphorus}}, DOP). DOC mund të ndahet më tej në lëndë humike (acid humik, acid fulvik dhe huminë) dhe lëndë jo humik.<ref>{{cite journal|author1=T. Pagano|author2=M. Bida|year=2014|author3=J. E. Kenny|title=Trends in levels of allochthonous dissolved organic carbon in natural water: a review of potential mechanisms under a changing climate|journal=Water|volume=6|issue=10|lang=en|pages=2862–2897|doi=10.3390/w6102862}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> {{multiple image | align = left | direction = vertical | total_width = 372 | caption_align = center | image1 = DOC net production, transport and export in the ocean.png | caption1 = '''Prodhimi neto DOC, transporti dhe eksporti në oqean'''. }} Rajonet me prodhim domethënës DOC ({{lang|en|Dissolved organic carbon}}, karboni i tretur organik) neto (shigjetat e gjera) përfshijnë rajonet bregdetare dhe ekuatoriale ngjitëse që mbështesin shumë nga prodhimi i ri global. DOC transportohet drejtë dhe përreth gjiraqve subtropikale me qarkullimin sipërfaqësor të shtytur nga era. Eksporti zhvillohet nëse DOC i eksportueshëm (përqëndrime të larta tregohen nga fusha blu të errëta) është i pranishëm gjatë përmbysjes së kolonës ujore. Pararendës i formimit të masës së thellë dhe të ndërmjetme ujore. DOC eksportohet edhe me poshtvendosjen në gjira. Në rajonet kur ujërat subtropikale të pasura me DOC parandalohen nga sistemet frontale polare nga shërbyerja si një pararendës për qarkullimin përmbysës (si në sitet e formimit të ujërave fundore antarktike në Oqeanin Jugor) eksporti i DOC është një përbërës i dobët i pompës biologjike. Ujërave në jug të Frontit Polar Antarktik u mungon DOC domethënës i eksportueshëm (i paraqitur nga fushat blu të çelura) gjatë dimrit.<ref>{{cite journal|author1=D. A. Hansell|author2=A. C. Craig|title=Marine Dissolved Organic Matter and the Carbon Cycle|journal=Oceanography|date=2015|volume=14|issue=4|lang=en|doi=10.5670/oceanog.2001.05|pages=41–49}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> {{clear}} [[File:Importance of Antarctic krill in biogeochemical cycles.png|thumb|417px|{{center|'''Proçeset në pompën biologjike'''}} <small>Numrat e dhënë janë flukset e karbonit (Gt C v.−1) në kuti të bardha dhe masat e karbonit (Gt C) në kuti të errëta</small>]] ==Pompat biologjike== Fitoplanktoni shndërron {{CO2}}, që është tretur nga atmosfera në sipërfaqen e oqeaneve në karbon të grimcuar organik (POC) gjatë prodhimit parësor. Fitoplanktonet pastaj konsumohen nga krilli dhe [[zooplanktoni|zooplanktonet]] e vegjël, që nga ana tjetër hahen nga nivele më të larta trofike. Ndonjë fitoplankton i pakonsumuar formon agregate dhe bashkë me pelletet fekale të [[zooplanktoni]]ke, depozitohen me shpejtësi dhe eksportohen larg shtresës së përzier. Krilli, [[zooplanktoni dhe mikrobet gjuajnë fitoplanktone në sipërfaqen e oqeanit dhe duke i larguar grimcat detritale në thellësi, duke konsumuar dhe ajrosur këtë POC në {{CO2}} (karbon i tretur inorganik – dissolved inorganic carbon, DIC), vetëm një pjesë e vogël e karbonit të prodhuar në sipërfaqe zhytet në thellësinë oqeanike (d.m.th., thellësitë > 1000 m). Pasi krillët dhe zooplanktonet më të vogla ushqehen, ato gjithashtu e fragmentojnë grimcat në pjesë më të vogla, më të ngadalta ose që nuk zhyten (nëpërmjet ushqimit të përciptë, koprorheksi nëse feçet fragmentohen), duke e vonuar eksportimin e POC. Kjo çliron karbonin e tretur organik (DOC) ose drejtpërdrejtë nga qelizat ose indirekt nëpërmjet përthithjes bakteriale (rrethi i verdh rreth DOC). Bakteret pastaj mund ta rimineralizojnë DOC në DIC ({{CO2}}, kopështaria mikrobike). Krilli Diel duke mërguar vertikalisht, zooplanktonet dhe peshqit mund ta transportojnë aktivisht karbonin në thellësi duke konsumuar POC në shtresën sipërfaqësore natën dhe duke e metabolizuar atë gjatë ditës, në rezidencën e tyre mezopelagjike të thellësive. Varësisht nga historia jetësore e species, transporti aktiv mund të zhvillohet në një bazë stinore gjithashtu.<ref>{{cite journal|author=E. L. Cavan|author2=A. Belcher|author3=A. Atkinson|year=2019|author4=S. L. Hill|author5=S. Kawaguchi|author6=S. McCormack|author7=Meyer|author8=S. Nicol|lang=en|author9=L. Ratnarajah|author10=K. Schmidt|author11=D. K. Steinberg|title=The importance of Antarctic krill in biogeochemical cycles|journal=Nature communications|volume=10|issue=1|pages=1–13|doi=10.1038/s41467-019-12668-7}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> Pompa biologjike, në formën e saj më të thjeshtë, është depozitimi biologjikisht i karbonit të oqeanit nga atmosfera në brendësinë e oqeanit dhe sedimetet e shtratit oqeanik.<ref name="Sigman DM 2006. pp. 491-528">{{cite book|author1=D. M. Sigman|author2=G. H. Haug|date=2006|chapter=The biological pump in the past|title=Treatise on Geochemistry|volume=6|lang=en|publisher=Pergamon Press|pages=491–528}}</ref> Është pjesë e [[cikli karbonik detar|ciklit karbonik detar]] përgjegjës për qarkullimin e lëndës organike të formuar kryesisht nga fitoplanktonet gjatë [[fotosinteza|fotosintezës]] (pompa e indeve të buta), ashtu si dhe qarkullimi i karbonatit të kalciumit (CaCO<sub>3</sub>) të formuar nga disa organizma si [[planktoni|planktonet]] dhe [[molusqet]] (pompa e larbonatit).<ref name="Hain et al 2014 ToG">{{cite book|author1=M. P. Hain|chapter=The Biological Pump in the Past|author2=D. M. Sigman|lang=en|url=https://earth-system-biogeochemistry.net/wp-content/uploads/2021/05/Hain_et_al_2014_ToG.pdf|title=Treatise on Geochemistry|edition=i 2-të|year=2014|author3=G. H. Haug|volume=8|doi=10.1016/B978-0-08-095975-7.00618-5|isbn=978-008098300-4|pages=485–517}}</ref> {{multiple image | align = left | total_width = 567 | caption_align = center | image1 = CO2 pump hg.svg | caption1 = Pompa biologjike | image2 = WhalePump.jpg | caption2 = Pompa oqeanike balenore, kur balenat qarkullojnë ushqyesit përgjatë kolonës ujore }} Pompa biologjike mund të ndahet në tre faza të dallueshme,<ref name="Rocha CL 2006. pp. 83-111">De La Rocha CL. 2006. The Biological Pump. In: Treatise on Geochemistry; vol. 6, (ed.). Pergamon Press, pp. 83-111</ref> e para nga të cilat është prodhimi i karbonit të fiksuar nga fototrofet [[planktoni]]ke në rajonet me sipërfaqe eufotike (drita e diellit) të oqeanit. Në këto ujëra sipërfaqësore, fitoplanktoni përdor [[dioksidi i karbonit|dioksid karboni]] (CO<sub>2</sub>), [[azoti|azot]] (N), [[fosfori|fosfor]] (P) dhe gjurmë të tjera elementesh ([[bariumi]], [[hekuri]], [[zinku]], etj.) gjatë fotozintezës për të formuar [[karbohidratet]], [[lipidet]] dhe [[proteina]]t. Disa [[planktoni|planktone]], (p.sh.: coccolithophores dhe foraminifera) kombinojnë [[kalciumi]]n (Ca) dhe tresin karbonatet (acidi karbonik dhe [[acid karbonik-bikarbonat|bicarbonatet]]) për të formuar një mbulim mbrojtës karbonati kalciumi (CaCO<sub>3</sub>). Kur ky karbon ngulitet në indet e buta ose të forta, organizmat ose qëndrojnë në zonën eufotike për tu ricikluar si pjesë e ciklit ushqyes rigjenerativ ose kur ngordhin, vijojnë drejtë fazës së dytë të pompës biologjike duke nisur të zhyten në shtratin e oqeanit. Grimcat e zhytura shpesh do të formojnë agregate pasi ato zhyten, duek e rritur shumë raportin e zhytjes. Është ky agregim që u jep grimcave një shans më të mirë ti largohen ngrënies dhe dekompozimit në kolonën ujore dhe në vijim të formojnë atë në shtratin detar. Karboni i fiksuar që është ose i dekompozuar nga bakteret gjatë zhytjes ose kur vendosen në shtratin e detit, pastaj duke hyrë në fazën fundore të pompës duke u rimeneralizuar për tu përdorur prapë në prodhimin parësor. Grimcat që i shpëtojnë këtyre proçeseve tërësisht sekuestrohen në sedimente dhe mund të qëndrojnë aty për miliona vjetë. Është pikërisht ky karbon i sekuestruar që është përgjegjës për pakësimin e dioksidit të karbonit atmosferik.<ref>{{cite conference|author1=J. R. Brum|author2=J. J. Morris|author3=M. Décima|author4=M. R. Stukel|year=2014|title=Mortality in the oceans: Causes and consequences|chapter=2|conference=Eco-DAS IX Symposium Proceedings|publisher=Association for the Sciences of Limnology and Oceanography|lang=en|isbn=978-0-9845591-3-8|pages=16–48}}; * {{cite journal|author=M. D. Mateus|year=2017|title=Bridging the gap between knowing and modeling viruses in marine systems—An upcoming frontier|lang=en|journal=Frontiers in Marine Science|volume=3|issue=284|doi=10.3389/fmars.2016.00284}}; * {{cite journal|author1=S. J. Beckett|author2=J. S. Weitz|date=2017|title=Disentangling niche competition from grazing mortality in phytoplankton dilution experiments|journal=PLOS ONE|volume=12|issue=5|lang=en|page=e0177517|doi=10.1371/journal.pone.0177517}}</ref> ==Roli i mikroorganizmave== {{multiple image | align = center | direction = horizontal | total_width = 723 | header = DOM, POM dhe shpërndarja virale | header_align = center | image1 = Marine connections between the living and the nonliving.png | caption1 = Lidhjet mes pjesëve të ndryshme të mjediseve të gjalla (baktere/viruse dhe fito-/zoo-planktone) dhe jo të gjalla (DOM/POM dhe lënda inorganike)<ref>{{cite journal|author1=M. E. Heinrichs|author2=C. Mori|author3=L. Dlugosch|title=Complex Interactions Between Aquatic Organisms and Their Chemical Environment Elucidated from Different Perspectives|year=2020|journal=YOUMARES 9-The Oceans: Our Research, Our Future|publisher=Springer|lang=en|doi=10.1007/978-3-030-20389-4_15|pages=279–297}}</ref> | image2 = Viral shunt.jpg | caption2 = Rruga e shpërndarjes virale lehtëson rrjedhjen e lëndës së tretur organike (DOM) dhe lëndës së grimcuar organike (POM) përmes rrjetit ushqimor detar }} {{clear}} {{multiple image | align = right | direction = vertical | header = | caption_align = center | total_width = 258px | image1 = OceanCarbonCycle.jpg | caption1 = [[Cikli karbonik detar]]<ref name="Prentice_etal_2001">{{Cite web|author=I.C. Prentice|title=The carbon cycle and atmospheric carbon dioxide|url=http://ir.anet.ua.ac.be/irua/handle/10067/381670151162165141?show=full|publisher=Climate change 2001: the scientific basis: contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergouvernmental Panel on Climate Change|year=2001|lang=en|editor=J. T. Houghton|access-date=12 prill 2025|archive-date=27 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927203243/http://ir.anet.ua.ac.be/irua/handle/10067/381670151162165141?show=full|url-status=dead}}</ref> | image2 = Oxygen cycle.svg | caption2 = Cikli i oksigjenit }} ==Ciklet e karbonit, oksigjenit dhe hidrogjenit== {{see also|Cikli karbonik detar}} [[Cikli karbonik detar]] është i përbërë nga proçeset që e shkëmbejnë [[karboni]]n midis pellgjeve të ndryshme brenda oqeanit, ashtu si dhe midis atmosferës, brendësisë së Tokës dhe shtratit detar. Cikli karbonik është rezultat i shumë forcave ndërvepruese përgjatë kohëve të shumëfishta dhe shkallëve hapsinore, që qarkullon karbonin përreth planetit, duke siguruar që ai të jetë i disponueshëm globalisht. Cikli karbonik oqeanik është proçesi qëndror i ciklit karbonik rruzullor dhe përmban si karbon inorganik (karbon që s’është i lidhur me një gjë të gjallë, si [[dioksidi i karbonit]]), ashtu dhe karbon organik (karbon që është, ose ka qenë, i përfshirë në një gjë të gjallë). Pjesë të ciklit karbonik detar e shndërrojnë karbonin midis lëndës jetësore dhe asaj jo jetësore. Tre proçeset (ose pompat) kryesore që përbëjnë ciklin karbonik detar e sjellin [[dioksidi i karbonit|dioksidin karbonik]] atmosferik (CO<sub>2</sub>) në brendësinë e oqeanit dhe e shpërndajnë përmes oqeaneve. Këto tre pompa janë: (1) pompa e tretshmërisë, (2) pompa e karbonatit dhe (3) pompa biologjike. Rezervuari i përgjithshëm aktiv i karbonit në sipërfaqen e Tokës për kohëzgjatje më pak se 10,000 vjetë është afërsisht 40,000 gigatonë C (Gt C, një gigaton është 1 miliard tonë, ose sa pesha e afërsisht 6 milionë [[balena e kaltër|balena blu) dhe rreth 95% (~38,000 Gt C) depozitohet në oqean, kryesisht si karbon i tretur inorganik.<ref name="H. 2013"/><ref name="Falkowski 291–296"/> Diferencimi jonik i karbonit të tretur inorganik në ciklin karbonik detar është një kontrollor parësor i [[Acidet dhe Bazat|kiminë acide-baza]] në oqeane. {{clear}} {| class="wikitable collapsible" |- ! colspan=4| Format e karbonit<ref>{{cite web|title=CK-12 Biology|title=Biogeochemical Cycles|access-date=2 qershor 2020|url=https://www.ck12.org/book/cbse_biology_book_class_xii/section/18.7/|lang=en}}</ref> |- ! Forma e karbonit ! Formula kimike ! Gjendja ! Rezervuari kryesor |- | [[dioksidi i karbonit]] | CO<sub>2</sub> | i gaztë | atmosferë |- | [[acid karbonik-bikarbonat|acid karbonik]] | H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> | i lëngshëm | oqean |- | jon bikarbonati | HCO<sub>3</sub>− | i lëngshëm<br/>(jon i tretur) | oqean |- | kompozita organike | ''shembuj:''<br/>C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> ([[glukoza]])<br />CH<sub>4</sub> ([[metani]]) | i ngurtë<br />i gaztë | [[jeta detare|organizmat detare]]<br/>sedimentet organike<br/>([[lënda djegëse fosile]]) |- | kompozita të tjera korboni | ''shembuj:''<br/>CaCO<sub>3</sub> (karbonat kalciumi)<br/ >CaMg(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>< br/>(karbonat kalcium-magnez) | e ngurtë | guacka<br/>shkëmbinj sedimentarë |} {{clear}} [[File:Interactions between marine biogeochemical carbon, nitrogen and phosphorus cycles.pdf|thumb|upright=1.6|{{center|Ndërveprimet biogjeokimik detar mes cikleve të karbonit, azotit dhe fosforit}} <small>RDOC: recalcitrant dissolved organic carbon (karbon i tretur organik rikalçifikues)<br />DOM: dissolved organic material (lëndë organike e tretur)<br />POM: particulate organic material (lëndë e grimcuar organike)</small>]] ==Ciklet azotike dhe fosforike== Cikli i azotit është po aq i rëndësishëm në det, sa dhe në tokë. Ndërsa cikli i përgjithshëm është i ngjashëm në të dy rastet, ka faktorë dhe mënyra të ndryshme transferimi për [[azoti]]n në det.<ref name="Moulton 2016">{{cite journal|last1=Moulton|first1=Orissa M.|last2=Altabet|first2=Mark A.|last3=Beman|first3=J. Michael|last4=Deegan|first4=Linda A.|last5=Lloret|first5=Javier|last6=Lyons|first6=Meaghan K.|last7=Nelson|first7=James A.|last8=Pfister|first8=Catherine A.|title=Microbial associations with macrobiota in coastal ecosystems: patterns and implications for nitrogen cycling|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|date=maj 2016|lang=en|volume=14|issue=4|doi=10.1002/fee.1262|issn=1540-9295|hdl=1912/8083|hdl-access=free|pages=200–208}}</ref> Azoti hyn në oqean nëpërmjet precipitimit, rrjedhjeve, ose so N<sub>2</sub> nga [[atmosfera]]. Ai nuk mund të përdoret nga fitoplanktonet si N<sub>2</sub>, kështu që duhet të pësoi azotofiksimin, i cili kryehet më së shumti nga [[algat blu të gjelbra|cianobakteret]].<ref name="Miller 2008"/> Pa furnizimet e azotit të fiksuar që hyn në ciklin detar, azoti i fiksuar do të ishte përdorur në rreth 2000 vjetë.<ref name="Gruber2008">{{cite book|last=Gruber|first=Nicolas|lang=en|title=Nitrogen in the Marine Environment|year=2008|publisher=Elsevier|place=Burlington, MA|isbn=978-0-12-372522-6|pages=1–35}}</ref> Fitoplanktonet kanë nevojë për azot në forma biologjikisht të disponueshme për sintezën fillestare të lëndës organike. [[Amoniaku]] dhe [[urea]] çlirohen në ujë nga ekskrecionet nga [[planktoni|planktonet]]. Burimet e [[azoti]]t hiqen nga zona eufotike nga lëvizja zhytëse e lëndës organike. Kjo mund të ndodh nga zhytja e fitoplanktoneve, përzierja vertikale, ose zhytja e mbetjeve të mërgimtarëve vertikalë. Zhytja bënë që amoniaku të futet në thellësitë e mëdha, poshtë zonës eufotike. [[Bakteri]]et janë të afta ta shndërrojnë amoniakun në nitrit dhe [[nitrati|nitrat]], por ato pengohen nga drita, kështu që kjo duhet të ndodh poshtë zonës eufotike.<ref name="Miller 2008">{{cite book|last=Miller|first=Charles|title=Biological oceanography|url=https://archive.org/details/biologicaloceano0000mill|year=2008|publisher=Blackwell Publishing|lang=en|place=Malden, MA|isbn=978-0-632-05536-4|pages=[https://archive.org/details/biologicaloceano0000mill/page/60 60]–62}}</ref> Amoniakifikimi ose mineralizimi kryhet nga bakteret për ta shndërruar azotin organik në amoniak. Nitrifikimi mund të ndodh për të shndërruar [[amoniaku]]n në nitrit dhe nitrat.<ref name="Boyes2011">{{cite web|last=Boyes|first=Susan|lang=en|last2=Elliot|first2=Michael|title=Learning Unit: Nitrogen Cycle Marine Environment|url=http://www.chemgapedia.de/vsengine/vlu/vsc/en/ch/16/uc/vlus/nitrogenmarine.vlu.html|access-date=22 tetor 2011|url-status=dead|archive-date=15 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120415123617/http://www.chemgapedia.de/vsengine/vlu/vsc/en/ch/16/uc/vlus/nitrogenmarine.vlu.html}}</ref> [[Nitrati]] mund të rikthehet në zonën eufotike nëpërmjet përzierjes vertikale dhe proçesit të ngjitjes, ku ai mund të merret nga fitoplanktonet për ta vijuar ciklin. N<sub>2</sub> mund të rikthehet në atmosferë nëpërmjet denitrifikimit. [[File:Aquatic Dead Zones.jpg|thumb|upright=1.7|left|Zonat e vdekura në oqean, ku [[fosfori]] dhe [[azoti]] nga [[fertilizuesi]]t e rrjedhur nga toka, që shkakton tejrritje të mikro-organizmave, duke shteruar oksigjenin dhe shuar faunën. Zona të mëdha të vdekura gjenden në zonat bregdetare me dendësi të lartë popullsie njerëzore.<ref name="OpenStax"/>]] [[Amoniaku]] mendohet se është burimi i parapëlqyer i [[azoti]]t të fiksuar për fitoplanktonet, pasi përthithja e tij nuk përfshin një [[reaksionet redoks|reaksion redoks]] dhe kështu kërkon pak energji. [[Nitrati]] kërkon një [[reaksionet redoks|reaksion redoks]] për përthithjen, por është më me shumicë, kështu që shumica e fitoplanktoneve janë adaptuar për të pasur enzimat e nevojshme për të ndërmarrë këtë reaksion redoks (reaksioni i redoksit të nitratit). Ka pak përjashtime të shqura dhe mirënjohura që përfshijnë shumicën e ''prochlorococcus'' dhe disa ''synechococcus'', që mundin vetëm ta marrin azotin si amoniak.<ref name="Gruber2008"/> {{multiple image | align = right | direction = vertical | caption_align = center | total_width = 365px | image1 = Marine Nitrogen Cycle.jpg | caption1 = Cikli detar i azotit | image2 = Phosphorus cycle.png | caption2 = Cikli detar i fosforit }} [[Fosfori]] është një ushqyes thelbësor për bimët dhe kafshët. Ai është një faktor kufizues për organizmat ujore. Fosfori formon pjesë të rëndësishme të molekulave jetë-mbështetëse, që janë shumë të zakonshme në [[biosfera|biosferë]]. Ai hyn në atmosferë në sasi shumë të ulëta, kur pluhuri tretet në ujin e shiut dhe spërklat detare, por qëndron kryesisht në tokë, në shkëmbinj dhe dherat minerale. Tetëdhjetë përqind e fosforit të nxjerrë në miniera përdoret për të prodhuar fertilizues. Fosfatet nga fertilizatorët, ujërat e zeza dhe detergjentët mund të shkaktojnë ndotje në liqene dhe rrjedha. Tej pasurimi i fosfatit, si në ujërat e ëmbla ashtu dhe në ujërat bregdetare mund të çoi në rritje masive të algave, të cilat, kur shuhen dhe dekompozohen çojnë drejtë [[eutrofizimi]]t vetëm të ujërave të ëmbla. Studime të fundit sugjerojnë se ndotësi mbizotërues përgjegjës për mbizhvillimin e algave në ujin e kripur të grykëderdhjeve dhe habitatet bregdetare është [[azoti]].<ref>{{cite web|work=soils.org|lang=en|url=https://www.soils.org/discover-soils/soils-in-the-city/green-infrastructure/important-terms/eutrophication|title=Eutrophication - Soil Science Society of America|url-status=dead|archive-date=16 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140416123353/https://www.soils.org/discover-soils/soils-in-the-city/green-infrastructure/important-terms/eutrophication}}</ref> [[Fosfori]] gjendet më me shumicë në natyrë si pjesë e joneve të ortofosfatit (PO<sub>4</sub>)<sup>3−</sup>, të përbërë nga një atom P dhe 4 atome oksigjen. Në tokë shumica e fosforit gjendet në shkëmbinj dhe minerale. Depozita të pasura me fosfor janë formuar përgjithësisht në oqeane ose nga ekskrementet guano dhe përgjatë kohës, proçeset gjeologjike i sjellin sedimentet detare në tokë. [[Erozioni]] i shkëmbinjve dhe mineraleve çliron fosfor në një formë të tretshme, që merret nga bimët dhe shndërrohet në kompozita organike. Bimët mund pastaj, të konsumohen nga [[barngrënësit]] dhe [[fosfori]] në këtë mënyrë përfshihet në indet e tyre ose jashtëqitet. Pas ngordhjes, kafsha ose bima dekompozohet dhe fosfori rikthehet në dhe, ku një pjesë e madhe e tij shndërrohet në kompozita të patretshme. Rrjedhjet mund të bartin një pjesë të vogël të fosforit prapë në oqean.<ref>{{cite journal|author1=D. A. Peltzer|author2=D. A. Wardle|author3=V. J. Allison|author4=W. T. Baisden|author5=R. D. Bardgett|lang=en|author6=O. A. Chadwick|author7=L. M. Condron|author8=R. L. Parfitt|author9=S. Porder|author10=S. J. Richardson|author11=B. L. Turner|display-authors=6|title=Understanding ecosystem retrogression|journal=Ecological Monographs|date=nëntor 2010|volume=80|issue=4|doi=10.1890/09-1552.1|pages=509–29}}</ref> ==Cikli i ushqyesve == [[File:Nutrient cycle.jpg|thumb|left|upright=1.47|{{center|'''Rrjedhja e energjisë dhe qarkullimi i ushqyesve'''}} Vijat e gjelbra të errëta përfaqësojnë lëvizjen e ushqyesve, ndërsa vijat e ndërprera përfaqësojnë lëvizjen e energjisë. Ushqyesit qëndrojnë brenda sistemit, ndërsa energjia hyn nëpërmjet fotosintezës dhe e lë sistemin kryesisht si nxehtësi, një formë energjie e padobishme biologjikisht.<ref>{{cite book|author1=R. Bear|author2=D. Rintoul|chapter=Biogeochemical Cycles|year=2018|url=https://cnx.org/contents/24nI-KJ8@27.4:D-ygu4Ty@13/Biogeochemical-Cycles|editor1=R. Bear|editor2=D. Rintoul|lang=en|via=OpenStax|editor3=B. Snyder|editor4=M. Smith-Caldas|editor5=C. Herren|editor6=E. Horne|title=Principles of Biology}}</ref>]] Një cikël ushqyes është qarkullimi dhe shkëmbimi i lëndës organike dhe inorganike përsëri në prodhimin e lëndës. Proçesi rregullohet nëpërmjet rrugëve të disponueshme në rrjetet ushqimore detare, të cilat në fund e dekompozojnë prapë lëndën organike në ushqyes inorganikë. Ciklet e ushqyesve zhvillohen brenda ekosistemeve. Rrjedhja e energjisë ndjek një rrugë një drejtimëshe dhe jo ciklike, ndërsa lëvizja e ushqyesve mineralë është ciklike. Ciklet minerale përfshijnë ciklin e karbonit, të oksigjenit, azotit, fosforit dhe sulfurit, mes të tjerëve, që riciklohen vazhdimisht bashkë me ushqyesit mineralë në ushqimin prodhimtar ekologjik. Ka mbivendosje të konsiderueshme midis termave për ciklin biogjeokimik dhe ciklin e ushqyesve. Disa libra i integrojnë të dy dhe duket se i trajtojnë si terma sinonime.<ref name="Levin09">{{cite book|last1=Levin|first1=Simon A.|last2=Carpenter|first2=Stephen R.|last3=Godfray|first3=Charles J.|last4=Kinzig|first4=Ann P.|last5=Loreau|first5=Michel|last6=Losos|first6=Jonathan B.|last7=Walker|first7=Brian|last8=Wilcove|first8=David S.|title=The Princeton Guide to Ecology|publisher=Princeton University Press|date=27 korrik 2009|url=https://books.google.com/books?id=4MS-vfT89QMC&pg=PA330|isbn=978-0-691-12839-9|lang=en|page=330|display-editors=etal}}</ref> Gjithësesi, shpesh termat shfaqen të pavarur. Cikli ushqyes përdoret më shpesh në referencë të drejtpërdrejtë për idenë e një cikli ndër-sistemor, ndërsa një ekosistem funksionon si një njësi. Nga një këndvështrim praktik, nuk ka kuptim të pohosh një ekosistem tokësor duke e konsideruar kolonën e përgjithshme të ajrit mbi të ashtu dhe thellësitë e tokës poshtë tij. Ndërsa një ekosistem shpesh nuk ka kufij të qartë, si një model punimi është praktike të konsiderosh bashkësinë funksionale ku zhvillohet transferimi i pjesës më të madhe të lëndës dhe energjisë.<ref name="Bormann67">{{cite journal|author1=F. H. Bormann|author2=G. E. Likens|year=1967|title=Nutrient cycling|url=http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf|journal=Science|volume=155|issue=3761|doi=10.1126/science.155.3761.424|lang=en|pmid=17737551|bibcode=1967Sci...155..424B|s2cid=35880562|pages=424–429|url-status=dead|archive-date=27 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927182833/http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf}}</ref> cikli i ushqyesve zhvillohet në ekosisteme që marrin pjesë në "ciklet më të mëdha biogjeokimike të Tokës nëpërmjet një sistemi hyrjesh dhe daljesh".<ref>{{cite journal|author1=F. H. Bormann|author2=G. E. Likens|year=1967|url=http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf|title=Nutrient cycling|journal=Science|volume=155|issue=3761|lang=en|pmid=17737551|doi=10.1126/science.155.3761.424|bibcode=1967Sci...155..424B|s2cid=35880562|page=425|url-status=dead|archive-date=27 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927182833/http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf}}</ref> {{multiple image | align = right | total_width = 448 | image1 = Nutrient-cycle hg.png | caption1 = Cikli detar i ushqyesve | image2 = Nutrient flux.png | caption2 = Fluksi i ushqyesve detar }} ===Ushqyesit e tretur=== Ushqyesit e tretur në ujin e detit janë thelbësor për mbijetesën e [[jeta detare|jetës detare]]. Veçanërisht të rëndësishëm janë [[azoti]] dhe [[fosfori]]. Ata konsiderohen si ushqyes kufizues në shumë mjedise detare, pasi prodhuesit parësorë, si algat dhe bimët detare, nuk mund të rriten pa ta. Ata janë kritikë për stimulimin e prodhimit parësor detar nga fitoplanktonet. Ushqyes të tjerë të rëndësishëm janë [[silici]], [[hekuri]] dhe [[zinku]].<ref name="PenState-NASSA">{{cite book|chapter=Dissolved Nutrients|url=https://www.e-education.psu.edu/earth103/node/838|title=Earth in the Future|lang=en|publisher=PenState/NASSA|access-date=18 qershor 2020}}</ref> {{multiple image | align = left | total_width = 432 | header = Rrjedhjet tokësore i largojnë ushqyesit dhe ndotësit drejtë detit | header_align = center | image1 = Ocean drainage.png | caption1 = Baseni i largimit të oqeaneve dhe deteve kryesore janë shënuar nga ndarjet kontinentale. Zonat gri janë basenet endorreike që nuk shkarkohen në oqean. }} Proçesi ciklimit të ushqyesve në det, nis me pompimin biologjik, kur ushqyesit nxiren nga ujërt sipërfaqësore nga fitoplanktonet për tu bërë pjesë e formimit të tyre organik. Fitoplanktonet nga ana tjetër haen nga organizma të tjera, ose shuhen dhe zhyten si precipitim detar. Aty ato dekompozohen dhe rikthehen në gjendjen e tretur, por në thellësitë e mëdha të oqeanit. Pjelloria e oqeaneve varet nga bollëku i ushqyesve dhe matet nga prodhimi parësor detar, i cili është raporti i fiksimit të [[karboni]]t për njësi ujë për njësi kohe. "Prodhimi parësor shpesh hartografohet nga satelitët duke përdorur shpërndarjen e [[klorofili]]t, i cili është një pigment i prodhuar nga bimët që përthithin energji gjatë [[fotosinteza|fotosintezës]]. Shpërndarja e klorofilit tregohet në figurën e mësipërme. Siç mund të shihet, bollëku më i madh gjendet pranë vijës bregdetare, ku ushqyesit nga toka furnizohen nëpërmjet lumenjve. Vendndodhje të tjera ku nivelet e [[klorofili]]t janë të larta janë zonat e ngjitjes, ku ushqyesit sillen në sipërfaqen e oqeanit nga proçesi i ngjitjes..."<ref name="PenState-NASSA"/> [[File:Global_N-P_Ratio.gif|thumb|upright=1.74|right|Raporti i azotit me fosforin në sipërfaqen oqeanike. Ushqyesit janë të disponueshëm në tre rajonet HNLC ({{lang|en|High-nutrient, low-chlorophyll regions|high-nutrient, low-chlorophyll}}) në raportet Redfield për veprimtarinë biologjike.]] "Një tjetër element kritik për shëndetin e oqeaneve është përmbajtjaq e [[oksigjeni]]t të tretur. [[Oksigjeni]] në sipërfaqen e oqeanit shtohet vazhdimisht përgjatë ndërlidhjes ajër-det, ashtu si dhe nga [[fotosinteza]]; përdoret në frymëmarrjen e organizmave detare dhe gjatë dekompozimit ose [[oksidimi]]t të lëndës organike, që precipiton në oqean dhe dipozitohet në fundin oqeanik. Shumica e organizmave kërkojnë oksigjen, kështu që shterimi i tij ka efekte kundërvepruese ndaj jetës detare. Temperatura i ndikon gjithashtu nivelet e oksigjenit, pasi ujëraqt e ngrohta mund të mbajnë më pak oksigjen të tretur sesa ujërat e ftohta. Kjo marrëdhënie do të ketë ndikime të rëndësishme për të ardhmen e oqeaneve, ashtu siç mund të shihet... Vetia përfundimtare e ujit të detit mund të konsiderohet përmbajtja e [[dioksidi i karbonit|dioksidit karbonik]] të tretur. {{CO2}} është pothuajse i kundërt me oksigjenin në shumë proçese kimike dhe biologjike; ai përdoret nga [[planktoni|planktonet]] gjatë fotosintezës dhe nxirret gjatë frymëmarrjes ashtu si dhe gjatë oksidimit të lëndës organike. Siç do të shihet më vonë, përmbajtja e {{CO2}} ka rëndësi për studimin e moshës së ujërave të thella".<ref name="PenState-NASSA"/> {{clear}} ==Cikli sulfurik detar== [[File:Biogeochemical sulfur cycle of marine sediments.jpg|thumb|left|upright=1.6|{{center|'''Cikli biogjeokimik i sulfurit të sedimenteve detare'''}} Shigjetat tregojnë flukset dhe rrugët e proçeseve biologjike ose kimike]] Reduktimi mikrobik i sulfatit disimilator në sulfid është më së shumti rruga fundore e mineralizimit të lëndës orgaqnike në shtratin detar anoksik. Oksidimi kimik ose mikrobik i sulfidit të prodhuar vendos një rrjet të ndërlikuar rrugësh në ciklin sulfurik, duke çuar në lloje të ndërmjetme sulfurore dhe pjesërisht prapë në sulfat. Të ndërmjetmet përfshijnë sulfurin elementar, polisulfidet, thiosulfatin dhe sulfitin, që janë të gjitha substrate për oksidimin e mëtejshmë mikrobial, reduktimin ose shpërpjesëtimin. Zbulimet e reja [[mikrobiologjia|mikrobiologjike]], si transferimi në distancë të madhe i elektroneve nëpërmjet oksidimit të sulfidit të bakterieve kabëll, i shtohen ndërlikimit. Reaksionet e shkëmbimit të izotopeve luajnë një rol të rëndësishëm për gjeokiminë e qëndrueshme të izotopeve dhe për studimin eksperimental të shndërrimeve të sulfurit duke përdorur radio-gjurmues. Proçeset e katalizuara në mënyrë mikrobike janë pjesërisht të kthyeshëm ndërsa reaksioni prapësues ndikon interpretimin tonë të eksperimeteve radio-gjurmuese, duke mundësuar një mekanizëm për fraksionimin e izotopeve.<ref name="Jørgensen2019">{{cite journal|author1=B. B. Jørgensen|author2=A. J. Findlay|author3=A. Pellerin|year=2019|title=The biogeochemical sulfur cycle of marine sediments|journal=Frontiers in microbiology|volume=10|issue=849|lang=en|doi=10.3389/fmicb.2019.00849}}. [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> Reduktimi i sulfatit në shtratin detar përqëndrohet fortësisht afër sedimenteve sipërfaqësore me nivele të larta depozituese përgjatë skajeve oqeanike. Cikli detaro-bentonik i sulfurit është në këtë mënyrë i ndjeshëm ndaj ndikimit antropogjenik, si ngrohja oqeanike dhe rritja e ngarkesës ushqyese në detet e afërt. Kjo stimulon produktivitetin fotosintetik duke rezultuar në eksportin e intensifikuar të lëndës organike në shtratin detar, shpesh i kombinuar me përqëndrim të ulët oksigjenik në fundin e ujërave.<ref>Rabalais et al. - 2014; Breitburg et al - 2018</ref> Zonimi biogjeokimik, në këtë mënyrë, ngjeshet drejtë sipërfaqes sedimentare dhe baraspesha e mineralizimit të lëndës organike zhvendoset nga proçeset oksike dhe suboksike drejtë reduktimit të sulfatit dhe metanogjenezës.<ref>Middelburg & Levin - 2009</ref><ref name="Jørgensen2019"/> [[File:Sulfur cycle - English.jpg|thumb|upright=1.4| {{center|Cikli Sulfurik}}]] Cikli i squfurit në mjediset detare është studiuar mirë nëpërmjet mjeteve sistematikës së izotopeve të sulfurit të shprehur si δ<sup>34</sup>S. Oqeanet moderne kanë depozita squfuri prej 1.3 × 10<sup>21</sup> g,<ref>{{Cite book|author1=Peter Brimblecombe|title=Treatise on Geochemistry|publisher=Elsevier|year=2014|isbn=978-008098300-4|volume=10|place=Amsterdam|chapter=The global sulfur cycle|lang=en|doi=10.1016/B978-0-08-095975-7.00814-7|pages=559–591}}</ref> që haset kryesisht si sulfat me vlerë δ<sup>34</sup>S prej +21‰. [[Fluksi]] i përgjithshëm hyrës është 1.0 × 10<sup>14</sup> g/vit me kompozimin e izotopeve të [[sulfuri]]t prej ~3‰. [[Sulfat]]i lumor i dalë nga erozioni tokësor i mineraleve sulfide (δ<sup>34</sup>S = +6‰) është hyrja kryesore e sulfurit në oqeane. Burime të tjera janë çgazimi metamorfik e vullkanik si dhe veprimtaria hidrotermale (δ<sup>34</sup>S = 0‰), e cila lëshon lloje të reduktuara sulfuri (p.sh.: H<sub>2</sub>S dhe S<sup>0</sup>). Ka dy dalje kryesore të sulfurit nga oqeanet. Dalja e parë është groposja e [[sulfat]]it ose si avullime detare (p.sh.: [[gipsi]]) ose sulfati i lidhur me karbonat, që llogaritet nëpërmjet 6 × 10<sup>13</sup> g/vit (δ<sup>34</sup>S = +21‰). Dalja e dytë e sulfurit është groposja e piritit në sedimentet e shelfit ose sedimentet shtratit të thellë detar (4 × 10<sup>13</sup> g/vit; δ<sup>34</sup>S = -20‰).<ref>{{Cite journal|author=D. E. Canfield|date=2004|title=The evolution of the Earth surface sulfur reservoir|journal=American Journal of Science|lang=en|volume=304|issue=10|doi=10.2475/ajs.304.10.839|bibcode=2004AmJS..304..839C|doi-access=free|pages=839–861}}</ref> Dalja e përgjithshme e fluksit të sulfurit detar është 1.0 × 10<sup>14</sup> g/vit, që përputhet me flukset hyrëse, duke nënkuptuar gjendjen e qëndrueshme të buxhetit të sulfurit detar.<ref name="Fike_2015">{{Cite journal|last1=Fike|first1=David A.|date=2015|last2=Bradley|first2=Alexander S.|last3=Rose|first3=Catherine V.|title=Rethinking the Ancient Sulfur Cycle|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=43|issue=1|lang=en|doi=10.1146/annurev-earth-060313-054802|bibcode=2015AREPS..43..593F|s2cid=140644882|pages=593–622}}</ref> Koha e qëndrimit të sulfurit në oqeanet e tanishme është 13,000,000 vjetë.<ref>{{cite journal|author1=L. C. Kah|author2=T. W. Lyons|author3=T. D. Frank|title=Low marine sulphate and protracted oxygenation of the Proterozoic biosphere|journal=Nature|volume=431|date=tetor 2004|url=https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1098&context=geosciencefacpub|issue=7010|pmid=15483609|doi=10.1038/nature02974|s2cid=4404486|bibcode=2004Natur.431..834K|lang=en|pages=834–8}}</ref> Në oqeanet e tanishme, ''Hidrogjenovibrio krunoxhenusi'', ''Halothiobacillusi'' dhe ''Bexhatoa'' janë bakteret kryesore sulfur oksiduese,<ref name="Sievert_2008"/><ref>{{cite journal|author1=L. Jiang|author2=J. Lyu|author3=Z. Shao|year=2017|title=Sulfur metabolism of ''Hydrogenovibrio thermophilus'' strain s5 and its adaptations to deep-sea hydrothermal vent environment|journal=Frontiers in microbiology|volume=8|issue=2513|lang=en|doi=10.3389/fmicb.2017.02513}}</ref> duke formuar simbioza kimiosintetike me bujtinarët shtazorë.<ref>{{cite journal|author1=M. G. Klotz|date=2011|author2=D. A. Bryant|author3=T. E. Hanson|title=The microbial sulfur cycle|journal=Frontiers in Microbiology|volume=2|lang=en|page=241|pmid=22144979|doi=10.3389/fmicb.2011.00241|doi-access=free|pmc=3228992}}</ref> Bujtinari mundëson substratet metabolike (p.sh.: CO<sub>2</sub>, O<sub>2</sub>, H<sub>2</sub>O) për simbiotin, ndërsa simbioti gjeneron karbon organik për mbështetjne e veprimtarive metabolike të bujtinarit. Sulfati i prodhuar zakonisht kombinohet me jonet e rrjedhura të [[kalciumi]]t për të formuar [[gipsi|gips]], që mund të krijoi depozita të mëdha të shpërndara afër qendrave në zgjerim të mesit të oqeanit.<ref>{{cite journal|author1=R. B. Pedersen|author2=H. T. Rapp|author3=I. H. Thorseth|author4=M. D. Lilley|author5=F. J. Barriga|author6=T. Baumberger|author7=K. Flesland|author8=R. Fonseca|author9=G. L. Früh-Green|author10=S. L. Jorgensen|display-authors=6|title=Discovery of a black smoker vent field and vent fauna at the Arctic Mid-Ocean Ridge|journal=Nature Communications|volume=1|issue=8|date=nëntor 2010|lang=en|pmid=21119639|pmc=3060606|doi=10.1038/ncomms1124|bibcode=2010NatCo...1..126P|page=126}}</ref> [[File:Iron cycle7.png|alt=Iron cycle|thumb|upright=1.74|Cikli biogjeokimik i hekurit: hekuri qarkullon përmes atmosferës, litosferës dhe oqeaneve. Shigjetat e etiketuara tregojnë fluksin vjetor të hekurit në Tg.<ref name="osch">{{cite journal|author1=L. Nickelsen|author2=D. Keller|author3=A. Oschlies|date=12 maj 2015|title=A dynamic marine iron cycle module coupled to the University of Victoria Earth System Model: the Kiel Marine Biogeochemical Model 2 for UVic 2.9|journal=Geoscientific Model Development|volume=8|issue=5|doi=10.5194/gmd-8-1357-2015|bibcode=2015GMD.....8.1357N|doi-access=free|pages=1357–1381|lang=en}}</ref><ref name="Jickells_2005">{{cite journal|author1=T. D. Jickells|author2=Z. S. An|author3=K. K. Andersen|author4=A. R. Baker|author5=G. Bergametti|author6=N. Brooks|author7=J. J. Cao|author8=P. W. Boyd|author9=R. A. Duce|author10=K. A. Hunter|author11=H. Kawahata|author12=N. Kubilay|author13=J. laRoche|author14=P. S. Liss|author15=N. Mahowald|author16=J. M. Prospero|author17=A. J. Ridgwell|author18=I. Tegen|author19=R. Torres|display-authors=6|title=Global iron connections between desert dust, ocean biogeochemistry, and climate|journal=Science|volume=308|issue=5718|date=prill 2005|pmid=15802595|lang=en|s2cid=16985005|doi=10.1126/science.1105959|bibcode=2005Sci...308...67J|pages=67–71}}</ref><ref>{{cite journal|author1=R. Raiswell|author2=D. E. Canfield|date=2012|lang=en|title=The iron biogeochemical cycle past and present|url=https://www.geochemicalperspectives.org/wp-content/uploads/2011/12/GPv1n1_online.pdf|journal=Geochemical Perspectives|volume=1|issue=1|doi=10.7185/geochempersp.1.1|bibcode=2012GChP....1....1R|pages=1–232}}</ref><ref name ="Wang_2007">{{cite journal|author1=T. Wang|author2=D. B. Müller|author3=T. E. Graedel|date=1 korrik 2007|title=Forging the Anthropogenic Iron Cycle|journal=Environmental Science & Technology|volume=41|issue=14|lang=en|doi=10.1021/es062761t|pmid=17711233|bibcode=2007EnST...41.5120W|pages=5120–5129}}</ref>]] Burimet hidrotermale nxjerrin sulfid hidrogjeni që mbështet fiksimin e karbonit të bakterieve kimiolitotrofike që oksidon sulfidin e hidrogjenit me oksigjenin për të prodhuar sulfur elementar ose sulfat.<ref name="Sievert_2008">{{Cite book|last1=Sievert|first1=Stefan M.|last2=Hügler|first2=Michael|last3=Taylor|first3=Craig D.|last4=Wirsen|first4=Carl O.|title=Microbial Sulfur Metabolism|chapter=Sulfur Oxidation at Deep-Sea Hydrothermal Vents|date=2008|editor-last=Dahl|editor-first=Christiane|editor2-last=Friedrich|editor2-first=Cornelius G.|lang=en|publisher=Springer Berlin Heidelberg|doi=10.1007/978-3-540-72682-1_19|isbn=978-3-540-72679-1|pages=238–258}}</ref> ==Cikli i hekurit dhe pluhuri== {{see also|pluhuri}} Cikli i hekurit (Fe) është cikli biogjeokimik i [[hekuri]]t përgjaqtë atmosferës, [[hidrosfera|hidrosferës]], [[biosfera|biosferës]] dhe [[litosfera|litosferës]]. Ndërsa Fe është i shumtë në koren e Tokës,<ref>{{cite journal|author1=S. R. Taylor|date=1964|lang=en|title=Abundance of chemical elements in the continental crust: a new table|journal=Geochimica et Cosmochimica Acta|volume=28|issue=8|lang=en|doi=10.1016/0016-7037(64)90129-2|bibcode=1964GeCoA..28.1273T|pages=1273–1285}}</ref> është më pakë i zakonshëm në sipërfaqen e oksigjenuar të ujërave. Hekuri ëshë një mikronutrient kyç në produktivitetin parësor,<ref name ="Tagliabue_2017"/> dhe një ushqyes kufizues në Oqeanin Jugor, Paqësorin ekuatorial lindor dhe në Paqësorin Subarktik të referuara si rajone me ushqyes të shumtë dhe klorofil të paktë ({{lang|en|High-Nutrient, Low-Chlorophyll}}, HNLC) të oqeaneve.<ref name="Iron deficiency limits phytoplankto"/> [[File:Trichodesmium interact with bacteria to acquire iron from dust.webp|thumb|upright=1.8|left| {{center|'''Kolonitë detare të [[algat blu të gjelbra|cianobaktereve]] ''Trichodesmium'', ndërveprojnë me bakteret për të përfituar hekur nga pluhuri'''}}]] Hekuri oqeanik qarkullon midis [[planktoni|planktoneve]], grimcave të agreguara (hekur i padisponueshëm biologjikisht) dhe i tretur (hekur i disponueshëm biologjikisht), duke u bërë sediment nëpërmjet groposjes.<ref name="osch"/><ref>{{cite journal|author1=C. Völker|url=https://epic.awi.de/id/eprint/36980/1/Voelker14MC_preprint.pdf|author2=A. Tagliabue|title=Modeling organic iron-binding ligands in a three-dimensional biogeochemical ocean model|journal=Marine Chemistry|date=korrik 2015|volume=173|lang=en|bibcode=2015MarCh.173...67V|doi=10.1016/j.marchem.2014.11.008|pages=67–77}}</ref> Burimet hidrotermale çlirojnë hekur ferroz në oqean<ref>{{cite journal|author1=D. Emerson|title=The Irony of Iron - Biogenic Iron Oxides as an Iron Source to the Ocean|journal=Frontiers in Microbiology|volume=6|page=1502|date=2016|lang=en|pmid=26779157|pmc=4701967|doi=10.3389/fmicb.2015.01502|doi-access=free}}</ref> përveç hyrjeve oqeanik nga burimet tokësore. Hekuri nëpërmjet vullkanizmit arrin në atmosferë,<ref>{{cite journal|author1=N. Olgun|author2=S. Duggen|author3=P. L. Croot|author4=P. Delmelle|author5=H. Dietze|author6=U. Schacht|date=2011|author7=N. Oskarsson|author8=C. Siebe|author9=A. Auer|author10=D. GarbeSchnberg|display-authors=6|url=http://oceanrep.geomar.de/10133/1/2009GB003761.pdf|lang=en|title=Surface ocean iron fertilization: The role of airborne volcanic ash from subduction zone and hot spot volcanoes and related iron fluxes into the Pacific Ocean|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=25|issue=4|doi=10.1029/2009GB003761|bibcode=2011GBioC..25.4001O|s2cid=53356668}}</ref> [[Pluhuri]] eolik,<ref>{{cite journal|author1=Y. Gao|author2=Y. J. Kaufman|author3=D. Tanre|author4=D. Kolber|author5=P. G. Falkowski|date=1 janar 2001|title=Seasonal distributions of aeolian iron fluxes to the global ocean|lang=en|journal=Geophysical Research Letters|volume=28|issue=1|doi=10.1029/2000GL011926|s2cid=128762758|doi-access=free|bibcode=2001GeoRL..28...29G|pages=29–32}}</ref> dhe disa nëpërmjet djegies nga njerëzit. Gjatë [[Antropoceni]]t, [[hekuri]] është nxjerë nga minierat në kore dhe një pjesë është ridepozituar në vend-depozitimet e mbeturinave.<ref name="Wang_2007"/><ref name ="Matsui_2018">{{cite journal|author1=H. Matsui|author2=N. M. Mahowald|author3=N. Moteki|author4=D. S. Hamilton|author5=S. Ohata|author6=A. Yoshida|author7=M. Koike|date=prill 2018|author8=R. A. Scanza|author9=M. G. Flanner|title=Anthropogenic combustion iron as a complex climate forcer|journal=Nature Communications|volume=9|issue=1|pmid=29686300|pmc=5913250|doi=10.1038/s41467-018-03997-0|bibcode=2018NatCo...9.1593M|lang=en|page=1593}}</ref> [[File:Role of marine animals in the cycling of iron in the Southern Ocean.jpg|thumb|upright=1.9|Roli i kafshëve detare në qarkullimin e hekurit në Oqeanin Jugor.<ref name="Ratnarajah2018">{{cite journal|doi=10.3389/fmars.2018.00109|title=Pelagic Iron Recycling in the Southern Ocean: Exploring the Contribution of Marine Animals|year=2018|last1=Ratnarajah|first1=Lavenia|last2=Nicol|first2=Steve|last3=Bowie|first3=Andrew R.|journal=Frontiers in Marine Science|volume=5|s2cid=4376458|lang=en|doi-access=free}} [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref>]] Figura majtas tregon:</br>'''a.''' spp. ''Trichodesmium'' N<sub>2</sub>-fiksuese, që zakonisht hasen në ujëra tropikale dhe sub-tropikale. Këto specie kanë rëndësi të madhe mjedisore në fertilizimin oqeanik me ushqyes të rëndësishëm.<br/>'''b.''' ''Trichodesmium'' mund të krijoi lulëzime masive në rajonet e varfra oqeanike me depozitime të larta [[pluhuri]], pjesërisht për shkak të aftësisë së tyre unike për të kapur pluhurin, ta qëndërzojnë dhe në vijim për ta tretur atë.<br/>'''c.''' Rrugët e propozuara të lidhura përfitimin e pluhurit ferroz: baktere që qëndrojnë brenda kolonive prodhojnë siderofore (C-I), reagojnë me grimcat e pluhurit në bërthamën e kolonisë dhe gjenerojnë hekur të tretur (C-II). Ky hekur i tretur, i ndërlikuar nga sideroforet, pastaj merret si nga ''trichodesmium'' ashtu dhe bakteret e saj rezidente (C-III), duke rezultuar në përfitim të ndërsjelltë për të dy partnerët e konsociumit.<ref>{{cite journal|doi=10.1038/s42003-019-0534-z|title=Colonies of marine cyanobacteria Trichodesmium interact with associated bacteria to acquire iron from dust|year=2019|lang=en|last1=Basu|first1=Subhajit|last2=Gledhill|first2=Martha|last3=De Beer|first3=Dirk|last4=Prabhu Matondkar|first4=S. G.|last5=Shaked|first5=Yeala|journal=Communications Biology|volume=2|page=284|pmid=31396564|pmc=6677733}}; [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref> {{multiple image | align = left | header = Pluhuri global | caption_align = center | total_width = 579 | image1 = Dust2017.png | caption1 = Hartë e pluhurit në 2017 | image2 = DustDeposition.png | caption2 = Shpërndarja oqeanike e depozitimit të pluhurit }} [[Hekuri]] është një mikronutrient thelbësor për pothuajse çdo formë jete. Ai është një përbërës kyç i [[hemoglobina|hemoglobinës]], i rëndësishëm për fiksimin e [[azoti]]t si pjesë e familjes së enzimave nitrogjenaze dhe si pjesë e bërthamës hekur-sulfur të ferredoksinës duke lehtësuar transportin e elektroneve në [[kloroplasti|kloroplaste]], [[mitokondri]]të eukarjotike dhe [[bakteri]]e. Për shkak të reagueshmërisë së lartë të Fe<sup>2+</sup> me [[oksigjeni]]n dhe tretshmërisë së ulët të Fe<sup>3+</sup>, hekuri është një ushqyes kufizues në shumicën e rajoneve të botës. {{clear}} [[File:Carbonate-Silicate Cycle (Carbon Cycle focus).jpg|thumb|upright=1.8|Cikli karbonat-silikat (përqëndruar në ciklin karbonik)]] ==Ciklet e kalciumit dhe silicit== {{see also|acidifikimi i oqeanit}} Cikli i kalciumit është zhvendosja e kalciumit midis fazave të tretura dhe të ngurta. Ka një furnizim të vazhdueshëm të [[kalciumi|joneve të kalciumit]] në rrugët ujore nga [[shkëmbi|shkëmbinjtë]], [[organizmi|organizmat]] dhe [[dheu|dherat]].<ref name = ":23">{{Cite journal|author=R. A. Berner|date=1 maj 2004|title=A model for calcium, magnesium and sulfate in seawater over Phanerozoic time|journal=American Journal of Science|volume=304|issue=5|lang=en|issn=0002-9599|doi=10.2475/ajs.304.5.438|bibcode=2004AmJS..304..438B|doi-access=free|pages=438–453}}</ref> Jonet e kalciumit konsumohen dhe largohen nga mjediset ujore pasi reagojnë për të krijuar struktura të patretshme, si karbonati i kalciumit dhe silikati i kalciumit,<ref name="Walker1981"/><ref name=":8">{{Cite journal|last1=Ridgwell|first1=Andy|last2=Zeebe|first2=Richard E.|date=15 qershor 2005|title=The role of the global carbonate cycle in the regulation and evolution of the Earth system|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=234|issue=3–4|lang=en|doi=10.1016/j.epsl.2005.03.006|issn=0012-821X|pages=299–315}}</ref> që mund të depozitohet për të formuar sedimente ose [[ekzoskeleti|ekzoskelete]]t e [[organizmi|organizmave]]. Jonet e kalciumit mund të përdoren edhe biologjikisht, pasi [[kalciumi]] është thelbësor për funksionet biologjike si formimi i [[kocka]]ve dhe [[dhëmbi|dhëmbëve]] ose funksionet qelizore.<ref name="Nordin 1988"/><ref name="Calcium in Biological Systems"/> Cikli i kalciumit është një hallkë e zakonshme midis proçeseve tokësore, detare, gjeologjike dhe biologjike.<ref name=":62"/> Ai zhvendoset përmes këtyre proçeseve të ndryshme kur qarkullon përgjatë Tokës. Cikli detar i kalciumit ndikohet nga ndryshimi dioksidit karbonik të atmosferës, si pasojë e [[acidifikimi i oqeanit|acidifikimit oqeanik]].<ref name="Raisman2013"/> [[File:Equilibrium of carbonic acid in the oceans .png|thumb|upright=1.5|left|Ekuilibri i [[acid karbonik-bikarbonat|acidit karbonik]] në oqeane]] Karbonati i kalciumit biogjenik formohet kur [[jeta detare|organizmat detare]], si kokolitoforët, [[korali|koralet]], pteropodët dhe [[Molusqet|molusqe]] të tjera i shndërrojnë jonet e kalciumit dhe [[acid karbonik-bikarbonat|bikarbonatit]] në [[guaska]] dhe [[ekzoskeleti|ekzoskelete]] prej kalçiti ose aragoniti, të dy forma të karbonatit të kalciumit. Kjo është zhytja mbizotëruese për kalciumin e tretur në oqean.<ref name=":62">{{Cite journal|last1=Fantle|first1=Matthew S.|last2=Tipper|first2=Edward T.|journal=Earth-Science Reviews|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0012825213001700|date=2014|volume=131|lang=en|title=Calcium isotopes in the global biogeochemical Ca cycle: Implications for development of a Ca isotope proxyy|doi=10.1016/j.earscirev.2014.02.002|issn=0012-8252|via=Elsevier ScienceDirect|pages=148–177}}</ref> Organizmat e ngordhura zhyten në fundin oqeanik, duke depozituar shtresa [[guaska]]sh, të cilat përgjatë kohës çimentohen për të formuar gëlqerorët. Kjo është prejardhja e gëlqerorëve si detar ashtu dhe tokësorë.<ref name="Raisman2013"/> [[File:The carbonate cycle in the water environment.jpg|thumb|upright=1.7|Cikli i karbonatit në mjedisin ujor.<ref>{{cite journal|doi=10.1016/j.jprot.2013.09.016|title=Carbon acquisition and accumulation in microalgae Chlamydomonas: Insights from "omics" approaches|year=2013|last1=Winck|first1=Flavia Vischi|last2=Páez Melo|first2=David Orlando|last3=González Barrios|first3=Andrés Fernando|journal=Journal of Proteomics|volume=94|pmid=24120529|lang=en|pages=207–218}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.3390/w9110859|title=Effects of Climate Change on 2-Methylisoborneol Production in Two Cyanobacterial Species|year=2017|last1=Zhang|first1=Junzhi|last2=Li|first2=Luwei|last3=Qiu|first3=Lijia|last4=Wang|first4=Xiaoting|last5=Meng|first5=Xuanyi|last6=You|first6=Yu|last7=Yu|first7=Jianwei|last8=Ma|first8=Wenlin|journal=Water|lang=en|volume=9|issue=11|page=859|doi-access=free}}; [[File:CC-BY icon.svg|50px]]</ref>}}]] [[Kalciumi]] precipiton në karbonat kalciumi sipas ekuacionit vijues: Ca<sup>2+</sup> + 2HCO<sub>3</sub><sup>−</sup> → CO<sub>2</sub>+ H<sub>2</sub>O + CaCO<sub>3</sub><ref name=":23"/> Marrëdhënia midis kalciumit të tretur dhe karbonatit të kalciumit ndikohet shumë nga nivelet e [[dioksidi i karbonit|dioksidit karbonik]] (CO<sub>2</sub>) në atmosferë. Shtimi i dioksidit karbonik çdon në më shumë [[acid karbonik-bikarbonat|bikarbonat]] në oqean sipas ekuacionit vijues: CO<sub>2</sub> + CO<sub>3</sub><sup>2−</sup> + H<sub>2</sub>O → 2HCO<sub>3</sub><sup>−</sup><ref>{{Cite book|title=Ocean Acidification: Elements and Considerations|last1=Raisman|first1=Scott|last2=Murphy|first2=Daniel T.|publisher=Nova Science Publishers, Inc.|year=2013|lang=en|isbn=978-162948295-8|place=Hauppauge, Nju Jork}}</ref> [[File:Oceanic Silicon Cycle Budget.svg|thumb|upright=1.3|left|'''Cikli modern oqeanik i silicit'''; duke paraqitur rrjedhjet dhe magnitudat kryesore. <small>Flukset në T mol Si y<sup>−1</sup> = 28 milionë tonë silikon në vit</small>]] Me marrëdhënien e tij të ngushtë me ciklin e karbonit dhe efektet e gazeve serë, si cikli i kalciumit ashtu dhe ai i karbonit janë të parashikueshëm në vitet në vijim.<ref>{{Cite journal|author1=N. Komar|author2=R. E. Zeebe|date=janar 2016|title=Calcium and calcium isotope changes during carbon cycle perturbations at the end-Permian|lang=en|journal=Paleoceanography|volume=31|issue=1|doi=10.1002/2015pa002834|issn=0883-8305|bibcode=2016PalOc..31..115K|s2cid=15794552|doi-access=free|pages=115–130}}</ref> Gjurmimi i izotopeve të kalciumit mundëson parashikimin e ndryshimeve mjedisore, me shumë burime që sugjerojnë rritjen e temperaturave si në atmosferë ashtu dhe në mjedisin detar. Si pasojë, kjo do ta ndryshonte në mënyrë drastike thërrmimin e shkëmbinjve, pehazhi (pH) i oqeaneve dhe rrugëve ujore dhe në këtë mënyrë sedimentimin e kalciumit, duke bujtur një grup implikimesh në ciklin e kalciumit. [[File:Pterapod shell dissolved in seawater adjusted to an ocean chemistry projected for the year 2100.jpg|thumb|upright=1.7|Efektet e një oqeani acidik (me pH të projektuar për vitin 2100) në një guackë pteropodi të përbërë prej kalçiti – gucka tretet në mënyrë progresive në pH të ulët pasi kalciumi është hequr nga ajo]] Si rrjedhojë e ndërveprimeve të ndërlikuara të kalciumit me shumë aspekte të jetës, efektet e kushteve të ndryshuara mjedisore nuk ka gjasa të njihen deri sa të ndodhin. Parashikimet gjithësesi mund të tentohet të kryhen, bazuar në kërkime të bazuara në dëshmi. Nivelet e rritura të dioksidit të karbonit dhe ulja e pH oqeanik do ta ndryshojnë tretshmërinë e kalciumit, duke i penguar koralet dhe organizmat me guacka të zhvillojnë [[ekzoskeleti]]n e tyre me bazë kalciumi, duke i bërë në këtë mënyrë ata të prekshëm ose të paaftë për të mbijetuar.<ref>{{Cite web|work=pmel.noaa.gov|title=PMEL {{CO2}} - Carbon Dioxide Program|url=https://www.pmel.noaa.gov/co2/story/What+is+Ocean+Acidification|access-date=29 tetor 2018|lang=en|archive-date=29 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129094825/https://www.pmel.noaa.gov/co2|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://ocean.si.edu/ocean-life/invertebrates/ocean-acidification|title=Ocean Acidification|website=Smithsonian Ocean|date=30 prill 2018|lang=en|access-date=29 tetor 2018}}</ref> Shumica e prodhimit biologjik të silicit biogjenik në oqean kontrollohet nga diatometë, me kontribute të mëtejshme nga radiolarianët. Këto [[mikroorganizmi|mikroorganizmat]] nxjerin acid silicik të tretur nga sipërfaqja e ujërave gjatë rritjes dhe e rikthejnë atë duke e ricikluar përgjatë kolonës ujore, pasi ngordhin. Hyrjet e [[silici]]t në oqean nga lartë arrijnë nëpërmjet lumenjve dhe [[pluhuri|pluhurit eolik]], ndërsa ato nga poshtë përfshijnë riciklimin e sedimenteve të shtratit detar, [[erozioni]]n dhe veprimtarinë hidrotermale.<ref name="AAAS1">{{cite journal|author1=P. Treguer|year=1995|author2=D. M. Nelson|doi=10.1126/science.268.5209.375|lang=en|title=The Silica Balance in the World Ocean: A Reestimate|url=https://archive.org/details/sim_science_1995-04-21_268_5209/page/374|journal=Science|volume=268|issue=5209|author3=A. J. Van Bennekom|author4=D. J. Demaster|author5=A. Leynaert|author6=B. Queguiner|s2cid=5672525|pmid=17746543|bibcode=1995Sci...268..375T|pages=375–9}}</ref> {{clear}} ===Biomineralizimi=== [[File:LimestoneWithFossilUSGOV.jpg|thumb|left|Depozitim i organizmave/guackave kalçifikuese në shtratin oqeanik]] «''Veprimtaria Biologjike është një forcë mbizotëruese në formimin e strukturës kimike dhe evolucionin e mjedisit të sipërfaqes së Tokës. Prania e një atmosfere-hidrosfere të oksigjenuar rrethuese, një mjedis tepër reduktues i tokës së ngurtë është rrjedhoja më mbresëlënëse e ngritjes së jetës në Tokë. Evolucioni biologjik dhe funksionimi i ekosistemeve, nga ana tjetër, ja në një shkallë të madhe të kushtëzuara nga proçeset gjeofizike dhe gjeologjike. Kuptimi i ndërveprimeve midis organizmave dhe mjedisit të tyre abiotik, si dhe evolucioni e kombinuar rezultues i [[biosfera|biosferës]] dhe gjeosferës, është një temë qëndrore kërkimore në biogjeologji. Biogjeokimistët kontribuojnë në këtë kuptim duke studjuar shndërrimet dhe zhvendosjet e substateve kimike dhe produkteve të veprimtarisë biologjike në mjedis''».<ref name="VanCappellen2003">{{cite journal|author=P. Van Cappellen|date=2003|title=Biomineralization and global biogeochemical cycles|journal=Reviews in mineralogy and geochemistry|volume=54|issue=1|doi=10.2113/0540357|pages=357–381|lang=en}}</ref> "Që nga Shpërthimi Kambrian, pjesë të mineralizuara trupash janë sekretuar në sasi të mëdha nga biota. Si rrjedhojë e karbonatit të kalciumit, fosfatit të silicit dhe kalciumit janë fazat kryesore minerale që përbëjnë këto pjesë të forta. Biomineralizimi luan një rol të rëndësishëm në ciklet biogjeokimike të karbonit, kalciumit, silicit dhe fosforit".<ref name="VanCappellen2003"/> {{clear}} [[File:Reservoirs and fluxes of carbon in deep Earth.png|thumb|upright=1.8|Karboni i thellësisë së Tokës]] ==Qarkullimi i thellë== Qarkullimi i thellë përfshin shkëmbimin e materialeve me mantelin e Tokës. Cikli ujor i thellësisë përfshin shkëmbimin e ujit me mantelin, me ujin e bartur poshtë nga nën-vendosja e pllakave oqeanike dhe rikthehet nëpërmjet veprimtarisë [[vullkani]]ke, i veçuar nga proçesi i ciklit ujor, që zhvillohet sipër dhe në sipërfaqen e Tokës. Një pjesë e ujit arrin deri në mantelin e poshtëm të Tokës, dhe mund të arrijë bërthamën e jashtme të Tokës. Në këndvështrimin tradicional të ciklit ujor (i njohur edhe si ''cikli hidrologjik''), uji zhvendoset midis rezervuarëve në [[Atmosfera e Tokës|atmosferë]] dhe sipërfaqen e Tokës ose afër sipërfaqes (duke përfshirë oqeanet, lumenjtë dhe liqenet, [[akullnaja]]t dhe shtresën e akullit polar, [[biosfera|biosferën]] dhe [[ujërat nëntokësorë]]). Gjithësesi, përveç ciklit sipërfaqësor, uji luan gjithashtu një rol të rëndësishëm në proçeset gjeologjike, duke arritur poshtë në [[korja (gjeologji)|koren]] dhe mantelin e Tokës. përmbajtja e ujit në [[magma|magmë]] përcakton se sa shpërthyes një vullkan është; ujëri i nxehtë është bartësi kryesore për mineralet e rëndësishme ekonomikisht për tu përqëndruar në depozitat minerale hidrotermale; gjithashtu uji luan një rol të rëndësishëm në formimin dhe zhvendosjen e [[nafta e papërpunuar|naftës]].<ref name="Bodnar">{{cite book|author1=R. J. Bodnar|author2=T. Azbej|author3=S. P. Becker|author4=C. Cannatelli|author5=A. Fall|author6=M. J. Severs|chapter=Whole Earth geohydrologic cycle, from the clouds to the core: The distribution of water in the dynamic Earth system|doi=10.1130/2013.2500(13)|chapter-url=https://gsa.confex.com/gsa/2013AM/webprogram/Handout/Paper219836/2013_Bodnar_GSA_125th.pdf|editor1=M. E. Bickford|lang=en|title=The Web of Geological Sciences: Advances, Impacts, and Interactions: Geological Society of America Special Paper 500|publisher=The Geological Society of America|date=2013|isbn=978-081372500-0|access-date=19 prill 2019|pages=431–461}}</ref> Nafta është një [[lënda djegëse fosile|lëndë djegëse fosile]] e rrjedhur nga lëndët e vjetra organike të [[fosilet|fosilizuara]], si [[zooplanktoni|zoo-planktonet]] dhe algat.<ref>{{cite journal|author=Keith A. Kvenvolden|lang=en|title=Organic geochemistry – A retrospective of its first 70 years|doi=10.1016/j.orggeochem.2005.09.001|year=2006|url=https://zenodo.org/record/1000677|journal=Organic Geochemistry|volume=37|issue=1|bibcode=2006OrGeo..37....1K|s2cid=95305299|pages=1–11}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|author=Harold H. Schobert|year=2013|title=Chemistry of fossil fuels and biofuels|url=https://archive.org/details/chemistryoffossi0000scho|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|oclc=795763460|isbn=978-0-521-11400-4|place=Kembrixh|pages=[https://archive.org/details/chemistryoffossi0000scho/page/n126 103]–130}}</ref> Uji nuk është thjesht i pranishëm si një fazë e veçuar në tokë. Uji i detit filtron në koren oqeanike dhe hidraton shkëmbinjtë magmatikë si olivinë dhe piroksenë, duke i shndërruar ata në minerale hidroze si serpentinat, talku dhe bruciti.<ref>{{cite journal|last1=Peacock|first1=Simon M.|last2=Hyndman|first2=Roy D.|title=Hydrous minerals in the mantle wedge and the maximum depth of subduction thrust earthquakes|lang=en|journal=Geophysical Research Letters|volume=26|issue=16|doi=10.1029/1999GL900558|date=15 gusht 1999|bibcode=1999GeoRL..26.2517P|s2cid=128800787|doi-access=free|pages=2517–2520}}</ref> Në këtë formë, uji bartet poshtë në mantel. Në mantelin e sipërm, nxehtësia dhe trysnia i dehidraton këto minerale, duke çliruar shumë nga ai në pykën e sipërme të mantelit, duke shkaktuar shkrirjen e shkëmbit që ngjitet për të formuar harqet vullkanike.<ref name="Rupke2004">{{cite journal|date=qershor 2004|author1=L. Rüpke|last2=Morgan|first2=Jason Phipps|last3=Hort|first3=Matthias|last4=Connolly|first4=James A. D.|lang=en|title=Serpentine and the subduction zone water cycle|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=223|issue=1–2|doi=10.1016/j.epsl.2004.04.018|bibcode=2004E&PSL.223...17R|pages=17–34}}</ref> Megjithatë, disa nga "mineralet nominalisht anhidroze" që janë të qëndrueshme më thellë në mantel mund të depozitojnë përqëndrime të vogla uji në formë hidroksili (OH<sup>−</sup>),<ref name="Bell">{{cite journal|author1=D. R. Bell|author2=G. R. Rossman|title=Water in Earth's Mantle: The Role of Nominally Anhydrous Minerals|journal=Science|date=13 mars 1992|url=https://www.researchgate.net/publication/6039715|volume=255|issue=5050|lang=en|doi=10.1126/science.255.5050.1391|pmid=17801227|access-date=23 prill 2019|bibcode=1992Sci...255.1391B|s2cid=26482929|pages=1391–1397}}</ref> dhe se ata zënë volume të mëdha të Tokës, janë të aftë të depozitojnë të paktën po aq sa oqeanet.<ref name="Bodnar"/> [[File:Carbon Outgassing (Dasgupta 2011).png|thumb|upright=2.1|left|Proçeset e nxjerrjes së karbonit të gaztë<ref>{{Cite conference|last=Dasgupta|first=Rajdeep|date=10 dhjetor 2011|url=http://www.deep-earth.org/postAGU2011/Dasgupta-cider-agu2011.ppt|conference=Post-AGU 2011 CIDER Workshop|title=The Influence of Magma Ocean Processes on the Present-day Inventory of Deep Earth Carbon|lang=en|access-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424031155/http://www.deep-earth.org/postAGU2011/Dasgupta-cider-agu2011.ppt|archive-date=24 prill 2016}}</ref>}}]] Këndvështrimi tradicional i origjinës së oqeaneve është se ata u mbushën nga dalja e gaztë nga manteli në Eonin e hershëm Arkean dhe manteli, që atëherë, ka ngelur i dehidratuar.<ref name="KepplerP22">{{cite book|first=Hans|last=Keppler|chapter=Volatiles under high pressure|editor-last=Karato|editor-first=Shun'ichirō|title=Physics and chemistry of the deep Earth|date=2013|publisher=John Wiley & Sons|doi=10.1002/9781118529492.ch1|isbn=978-047065914-4|lang=en|pages=22–23}}</ref> Gjithësesi, nënvendosja bart ujë poshtë në një nivel që do ta zbrazte oqeanin në 1–2 miliardë vjetë. Megjithatë, ndryshimet në nivelin global të deteve përgjatë 3–4 miliardë vjetëve të shkuara ka qenë vetëm pak qindra metra, shumë më pak sesa thellësia mesatare oqeanike prej 4 kilometrash. Kështu, flukset hyrëse dhe dalëse të ujit në mantel pritet të jenë pak a shumë të barazpeshuara dhe përmbajtja e ujit të mantelit e qëndrueshme. Uji i bartur në mantel në vijim kthehet në sipërfaqe nga shpërthimet e kurrizeve mes-oqeanike dhe pikat e nxehta.<ref name="Hirschmann2006">{{cite journal|last1=Hirschmann|first1=Marc M.|title=Water, melting, and the deep Earth H<sub>2</sub>O cycle|url=https://www.researchgate.net/publication/228364911|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=34|doi=10.1146/annurev.earth.34.031405.125211|date=2006|lang=en|bibcode=2006AREPS..34..629H|pages=629–653}}</ref> Vlerësimet e sasisë së ujit në mantel variojnë nga {{frac|4}} deri në 4 fishin e ujit në oqean.<ref>{{cite journal|last1=Hirschmann|first1=Marc M.|title=Water, melting, and the deep Earth H<sub>2</sub>O cycle|url=https://www.researchgate.net/publication/228364911|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=34|doi=10.1146/annurev.earth.34.031405.125211|date=2006|lang=en|bibcode=2006AREPS..34..629H|pages=630–634}}</ref> Cikli i thellë i karbonit është qarkullimi i [[karboni]]t përgjatë mantelit dhe bërthamës së Tokës. Ai bënë pjesë në ciklin e karbonit dhe është i lidhur ngushtësisht me qarkullimin e karbonit në sipërfaqen e Tokës dhe atmosferë. Duke e rikthyer karbonin në thellësinë e Tokës, ai luan një rol kritik në ruajtjen e kushteve të nevojshme tokësore për ekzistencën e jetës. Pa të, karboni do të grumbullohej në atmosferë, duke arritur përqëndrime skajshmërisht të larta përgjatë periudhave të mëdha kohore.<ref>{{Cite web|url=https://deepcarbon.net/feature/deep-carbon-cycle-and-our-habitable-planet|title=The Deep Carbon Cycle and our Habitable Planet|website=Deep Carbon Observatory|date=3 dhjetor 2015|lang=en|access-date=19 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727084309/https://deepcarbon.net/feature/deep-carbon-cycle-and-our-habitable-planet|url-status=dead|archive-date=27 korrik 2020}}</ref> [[File:Rock cycle nps.PNG|thumb|358px|Cikli shkëmbor dhe pllakat tektonike]] ==Cikli shkëmbor== ==Lëndët fosile== {{see also|Lënda djegëse fosile}} Fitoplanktonet dhe [[zooplanktoni|zooplanktonet]] ujore që ngordhin dhe sedimentohen në sasi të mëdha nën kushte anoksike miliona vjetë më parë fillojnë të formojnë naftë dhe gaz natyror, si pasojë e dekompozimit anaerobik (në dallim, bimët tokësore priren të formojnë [[qymyri|qymyr]] dhe [[metani|metan]]). Përgjatë [[Historia gjeologjike e Tokës|kohës gjeologjike]] kjo lëndë organike, përzihet me baltë, pasi groposet nën shtresa të tjera të rënda sedimentesh inorganike. [[Temperatura]]t e larta rezultuese dhe [[trysnia]] shkaktojnë që lënda organike ndryshoi kimikisht, në fillim në një material të dylltë të njohur si kerogjen, e cila gjendet në shistet bituminoze dhe pastaj me më shumë nxehtësi në [[hidrokarburet|hidrokarbure]] të lëngshme dhe të gazta në një proçes të njohur si katagjenezë. Këto organizma dhe [[lënda djegëse fosile|lënda e tyre fosile]] në mënyrë tipike kanë një moshë prej miliona vjetësh, bile ndonjëherë më shumë se 650 milionë vjetë,<ref>{{cite book|author1=Paul Mann|author2=Lisa Gahagan|author3=Mark B. Gordon|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=mrghwzjeU-AC&pg=PA50|chapter=Tectonic setting of the world's giant oil and gas fields|editor=Michel T. Halbouty|title=Giant Oil and Gas Fields of the Decade, 1990–1999|publisher=American Association of Petroleum Geologists|place=Tulsa, Okla|page=50}}</ref> energjia e çliruar në djegie është akoma fotosintetike në origjinë.<ref name="thermochemistry of formation">{{cite web|title=thermochemistry of fossil fuel formation|url=http://www.geochemsoc.org/files/6214/1261/1770/SP-2_271-284_Sato.pdf|work=geochemsoc.org|lang=en|access-date=12 prill 2025|archive-date=20 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150920172448/http://www.geochemsoc.org/files/6214/1261/1770/SP-2_271-284_Sato.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Cikle të tjera== Gjurmë të tilla mineralesh, mikronutrientësh, ciklet e nxitura nga njeriu për kompozitat sintetike si poliklorinati bifenil (PCB). <gallery mode=packed heights=180px> File:Lead Cycle.jpg|Cikli i plumbit File:MercuryFoodChain.svg|Cikli i Merkurit </gallery> {{clear}} == Shiko edhe == * [[Kimia detare]] * [[Acidifikimi i oqeanit]] * [[Biologjia detare]] * [[Oqeanografia fizike]] * [[Oqeanografia biologjike]] * [[Kalçifikimi biogjenik detar]] * [[Cikli karbonik detar]] * [[Ç'oksigjenimi oqeanik]] * [[Gjeologjia detare]] == Referime == ===Shpjegime=== <references group=Shpjegim/> === Referime === <references/> ==Bibliografia== * {{cite journal|last1=Basu|first1=Subhajit|last2=Gledhill|first2=Martha|year=2019|doi=10.1038/s42003-019-0534-z|last3=De Beer|first3=Dirk|title=Colonies of marine cyanobacteria Trichodesmium interact with associated bacteria to acquire iron from dust|lang=en|last4=Prabhu Matondkar|first4=S. G.|last5=Shaked|first5=Yeala|journal=Communications Biology|volume=2|page=284|pmid=31396564|pmc=6677733}} * {{cite book|author1=R. Bear|author2=D. Rintoul|year=2018|lang=en|via=OpenStax|url=https://cnx.org/contents/24nI-KJ8@27.4:D-ygu4Ty@13/Biogeochemical-Cycles|chapter=Biogeochemical Cycles|editor1=R. Bear|editor2=D. Rintoul|editor3=B. Snyder|editor4=M. Smith-Caldas|editor5=C. Herren|editor6=E. Horne|title=Principles of Biology}} * {{cite journal|author1=S. J. Beckett|author2=J. S. Weitz|year=2017|title=Disentangling niche competition from grazing mortality in phytoplankton dilution experiments|journal=PLOS ONE|volume=12|issue=5|lang=en|page=e0177517|doi=10.1371/journal.pone.0177517}} * {{cite journal|author1=D. R. Bell|author2=G. R. Rossman|title=Water in Earth's Mantle: The Role of Nominally Anhydrous Minerals|journal=Science|lang=en|date=13 mars 1992|url=https://www.researchgate.net/publication/6039715|volume=255|issue=5050|access-date=23 prill 2019|doi=10.1126/science.255.5050.1391|pmid=17801227|s2cid=26482929|bibcode=1992Sci...255.1391B|pages=1391–1397}} * {{Cite journal|author=R. A. Berner|date=1 maj 2004|title=A model for calcium, magnesium and sulfate in seawater over Phanerozoic time|journal=American Journal of Science|volume=304|issue=5|doi=10.2475/ajs.304.5.438|bibcode=2004AmJS..304..438B|lang=en|issn=0002-9599|doi-access=free|pages=438–453}} * {{cite book|author=Thomas S. Bianchi|year=2007|title=Biogeochemistry of Estuaries|url=https://books.google.com/books?id=3no8DwAAQBAJ|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-019516082-6}} * {{cite journal|author1=M. J. Bickle|author2=J. C. Alt|author3=D. A. Teagle|date=1994|title=Sulfur transport and sulphur isotope fractionations in ocean floor hydrothermal systems|journal=Mineralogical Magazine|doi=10.1180/minmag.1994.58A.1.49|volume=58A|issue=1|lang=en|bibcode=1994MinM...58...88B|pages=88–89}} * {{cite book|author1=R. J. Bodnar|author2=T. Azbej|author3=S. P. Becker|author4=C. Cannatelli|author5=A. Fall|author6=M. J. Severs|chapter=Whole Earth geohydrologic cycle, from the clouds to the core: The distribution of water in the dynamic Earth system|chapter-url=https://gsa.confex.com/gsa/2013AM/webprogram/Handout/Paper219836/2013_Bodnar_GSA_125th.pdf|doi=10.1130/2013.2500(13)|editor1=M. E. Bickford|lang=en|title=The Web of Geological Sciences: Advances, Impacts, and Interactions: Geological Society of America Special Paper 500|publisher=The Geological Society of America|date=2013|isbn=978-081372500-0|access-date=19 prill 2019|pages=431–461}} * {{cite journal|author1=F. H. Bormann|author2=G. E. Likens|year=1967|lang=en|url=http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf|title=Nutrient cycling|journal=Science|volume=155|issue=3761|pmid=17737551|doi=10.1126/science.155.3761.424|bibcode=1967Sci...155..424B|s2cid=35880562|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927182833/http://www.biology.duke.edu/upe302/pdf%20files/Emily_BormannLikens1967.pdf|url-status=dead|archive-date=27 shtator 2011}} * {{Cite book|author1=Peter Brimblecombe|title=Treatise on Geochemistry|publisher=Elsevier|year=2014|isbn=978-008098300-4|volume=10|place=Amsterdam|chapter=The global sulfur cycle|lang=en|doi=10.1016/B978-0-08-095975-7.00814-7|pages=559–591}} * {{cite conference|author1=J. R. Brum|author2=J. J. Morris|author3=M. Décima|author4=M. R. Stukel|year=2014|title=Mortality in the oceans: Causes and consequences|chapter=2|conference=Eco-DAS IX Symposium Proceedings|publisher=Association for the Sciences of Limnology and Oceanography|lang=en|isbn=978-0-9845591-3-8|pages=16–48}} * {{cite journal|author=A. G. Cameron|year=1973|lang=en|volume=15|issue=1|journal=Space Science Reviews|doi=10.1007/BF00172440|bibcode=1973SSRv...15..121C|issn=0038-6308|s2cid=120201972|title=Abundances of the elements in the solar system|page=121}} * {{Cite journal|author=D. E. Canfield|date=2004|title=The evolution of the Earth surface sulfur reservoir|journal=American Journal of Science|lang=en|volume=304|issue=10|doi=10.2475/ajs.304.10.839|bibcode=2004AmJS..304..839C|doi-access=free|pages=839–861}} * {{cite journal|author=P. Van Cappellen|date=2003|title=Biomineralization and global biogeochemical cycles|journal=Reviews in mineralogy and geochemistry|volume=54|issue=1|doi=10.2113/0540357|lang=en|pages=357–381}} * {{Cite book|author1=Steven B. Carroll|author2=Steven D. Salt|publisher=Timber Press|url=https://books.google.com/books?id=aM4W9e5nmsoC|lang=en|title=Ecology for gardeners|isbn=978-0-88192-611-8|year=2004}} * {{cite journal|author=E. L. Cavan|author2=A. Belcher|author3=A. Atkinson|author4=S. L. Hill|year=2019|author5=S. Kawaguchi|author6=S. McCormack|author7=Meyer|author8=S. Nicol|lang=en|author9=L. Ratnarajah|author10=K. Schmidt|author11=D. K. Steinberg|title=The importance of Antarctic krill in biogeochemical cycles|journal=Nature communications|volume=10|issue=1|doi=10.1038/s41467-019-12668-7|pages=1–13}} * {{cite book|author=Abha Chhabra|doi=10.13140/2.1.1081.8883|lang=en|year=2013|title=Climate Change 2013: The Physical Science Basis; Working Group I Contribution to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|chapter=Carbon and Other Biogeochemical Cycles|editor1=T. F. Stocker|editor2=D. Qin|editor3=G.-K. Plattner|editor4=M. Tignor|editor5=S. K. Allen|editor6=J. Boschung|editor7=A. Nauels|editor8=Y. Xia|editor9=V. Bex|editor10=P. M. Midgley|publisher=[[Cambridge University Press]]|pages=465–570}} * {{cite book|author=Angela Colling|year=2001|lang=en|title=Ocean circulation|url=https://books.google.com/books?id=tFJRLhSez_YC|publisher=Butterworth-Heinemann}} * {{cite book|author=J. C. Collins|year=1991|publisher=Molecular Presentations|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=Rm_wAAAAMAAJ|title=The Matrix of Life: A View of Natural Molecules from the Perspective of Environmental Water|ISBN=978-096297190-7}} * {{cite journal|last=Conley|first=Daniel J.|date=dhjetor 2002|title=Terrestrial ecosystems and the global biogeochemical silica cycle|lang=en|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=16|issue=4|doi=10.1029/2002gb001894|s2cid=128672790|bibcode=2002GBioC..16.1121C|doi-access=free|issn=0886-6236|pages=68–1, 68–8}} * {{Cite conference|last=Dasgupta|first=Rajdeep|date=10 dhjetor 2011|lang=en|url=http://www.deep-earth.org/postAGU2011/Dasgupta-cider-agu2011.ppt|conference=Post-AGU 2011 CIDER Workshop|title=The Influence of Magma Ocean Processes on the Present-day Inventory of Deep Earth Carbon|access-date=20 mars 2019|archive-date=24 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424031155/http://www.deep-earth.org/postAGU2011/Dasgupta-cider-agu2011.ppt}} * {{cite journal|author1=Marc J. Defant|author2=Mark S. Drummond|date=tetor 1990|title=Derivation of some modern arc magmas by melting of young subducted lithosphere|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1990-10-18_347_6294/page/662|journal=Nature|volume=347|issue=6294|doi=10.1038/347662a0|lang=en|s2cid=4267494|bibcode=1990Natur.347..662D|issn=0028-0836|pages=662–665}} * {{cite journal|author1=D. Emerson|title=The Irony of Iron - Biogenic Iron Oxides as an Iron Source to the Ocean|journal=Frontiers in Microbiology|volume=6|date=2016|lang=en|pmid=26779157|pmc=4701967|doi=10.3389/fmicb.2015.01502|doi-access=free|page=1502}} * {{cite journal|author1=R. J. Van Der Ent|year=2017|author2=O. A. Tuinenburg|title=The residence time of water in the atmosphere revisited|journal=Hydrology and Earth System Sciences|volume=21|issue=2|lang=en|doi=10.5194/hess-21-779-2017|pages=779–790}} * {{Cite journal|last1=Falkowski|first1=P.|last2=Scholes|first2=R. J.|last3=Boyle|date=13 tetor 2000|first3=E.|last4=Canadell|first4=J.|last5=Canfield|first5=D.|last6=Elser|first6=J.|last7=Gruber|first7=N.|last8=Hibbard|first8=K.|last9=Högberg|first9=P.|title=The Global Carbon Cycle: A Test of Our Knowledge of Earth as a System|url=https://archive.org/details/sim_science_2000-10-13_290_5490/page/290|journal=Science|lang=en|volume=290|issue=5490|doi=10.1126/science.290.5490.291|issn=0036-8075|pmid=11030643|bibcode=2000Sci...290..291F|pages=291–296}} * {{Cite journal|last1=Fantle|first1=Matthew S.|last2=Tipper|first2=Edward T.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0012825213001700|journal=Earth-Science Reviews|date=2014|volume=131|lang=en|title=Calcium isotopes in the global biogeochemical Ca cycle: Implications for development of a Ca isotope proxyy|doi=10.1016/j.earscirev.2014.02.002|issn=0012-8252|via=Elsevier ScienceDirect|pages=148–177}} * {{Cite journal|last1=Fike|first1=David A.|date=2015|last2=Bradley|first2=Alexander S.|last3=Rose|first3=Catherine V.|title=Rethinking the Ancient Sulfur Cycle|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=43|issue=1|lang=en|doi=10.1146/annurev-earth-060313-054802|bibcode=2015AREPS..43..593F|s2cid=140644882|pages=593–622}} * {{cite book|editor=M. R. Fisher|year=2019|title=Environmental Biology|lang=en|url=https://openoregon.pressbooks.pub/envirobiology/chapter/3-2-biogeochemical-cycles/|chapter=3.2. Biogeochemical Cycles|via=OpenStax}} * {{cite journal|author1=J. N. Galloway|title=Nitrogen cycles: past, present, and future generations|journal=Biogeochemistry|volume=70|issue=2|year=2004|lang=en|doi=10.1007/s10533-004-0370-0|s2cid=98109580|display-authors=etal|pages=153–226}} * {{cite journal|author1=Y. Gao|author2=Y. J. Kaufman|author3=D. Tanre|date=1 janar 2001|author4=D. Kolber|author5=P. G. Falkowski|title=Seasonal distributions of aeolian iron fluxes to the global ocean|lang=en|journal=Geophysical Research Letters|volume=28|issue=1|doi=10.1029/2000GL011926|s2cid=128762758|bibcode=2001GeoRL..28...29G|doi-access=free|pages=29–32}} * {{cite book|author=Nicolas Gruber|year=2008|lang=en|title=Nitrogen in the Marine Environment|publisher=Elsevier|isbn=978-0-12-372522-6|place=Burlington, MA|pages=1–35}} * {{Cite journal|author1=Baojing Gu|last2=Ge|first2=Ying|lang=en|last3=Ren|first3=Yuan|last4=Xu|first4=Bin|last5=Luo|first5=Weidong|last6=Jiang|first6=Hong|last7=Gu|first7=Binhe|last8=Chang|first8=Jie|title=Atmospheric Reactive Nitrogen in China: Sources, Recent Trends, and Damage Costs|journal=Environmental Science & Technology|doi=10.1021/es301446g|bibcode=2012EnST...46.9420G|volume=46|issue=17|date=17 gusht 2012|issn=0013-936X|pmid=22852755|pages=9420–9427}} * {{cite book|author1=M. P. Hain|chapter=The Biological Pump in the Past|author2=D. M. Sigman|year=2014|lang=en|url=https://earth-system-biogeochemistry.net/wp-content/uploads/2021/05/Hain_et_al_2014_ToG.pdf|title=Treatise on Geochemistry|edition=i 2-të|author3=G. H. Haug|volume=8|doi=10.1016/B978-0-08-095975-7.00618-5|isbn=978-008098300-4|pages=485–517}} * {{cite journal|author1=D. A. Hansell|author2=A. C. Craig|title=Marine Dissolved Organic Matter and the Carbon Cycle|journal=Oceanography|date=2015|volume=14|issue=4|doi=10.5670/oceanog.2001.05|lang=en|pages=41–49}} * {{cite journal|author1=M. E. Heinrichs|author2=C. Mori|author3=L. Dlugosch|title=Complex Interactions Between Aquatic Organisms and Their Chemical Environment Elucidated from Different Perspectives|year=2020|journal=YOUMARES 9-The Oceans: Our Research, Our Future|publisher=Springer|lang=en|doi=10.1007/978-3-030-20389-4_15|pages=279–297}} * {{cite journal|last1=Hirschmann|first1=Marc M.|title=Water, melting, and the deep Earth H<sub>2</sub>O cycle|url=https://www.researchgate.net/publication/228364911|journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences|volume=34|date=2006|lang=en|doi=10.1146/annurev.earth.34.031405.125211|bibcode=2006AREPS..34..629H|pages=629–653}} * {{cite journal|author1=J. W. Hunt|author2=A. P. Dean|author3=R. E. Webster|author4=G. N. Johnson|author5=A. R. Ennos|date=2008|title=A Novel Mechanism by which Silica Defends Grasses Against Herbivory|journal=Annals of Botany|volume=102|issue=4|issn=1095-8290|doi=10.1093/aob/mcn130|pmid=18697757|pmc=2701777|lang=en|pages=653–656}} * {{cite book|author=Rachael James|year=2005|title=Marine Biogeochemical Cycles|url=https://books.google.com/books?id=jiQ6Gjdn_7oC|publisher=Open University; Butterworth-Heinemann|lang=en|isbn=978-075066793-7}} * {{cite journal|author1=L. Jiang|author2=J. Lyu|author3=Z. Shao|year=2017|title=Sulfur metabolism of ''Hydrogenovibrio thermophilus'' strain s5 and its adaptations to deep-sea hydrothermal vent environment|journal=Frontiers in microbiology|volume=8|issue=2513|lang=en|doi=10.3389/fmicb.2017.02513}} * {{cite journal|author1=T. D. Jickells|author2=Z. S. An|author3=K. K. Andersen|author4=A. R. Baker|author5=G. Bergametti|author6=N. Brooks|author7=J. J. Cao|author8=P. W. Boyd|author9=R. A. Duce|author10=K. A. Hunter|author11=H. Kawahata|author12=N. Kubilay|author13=J. laRoche|author14=P. S. Liss|author15=N. Mahowald|author16=J. M. Prospero|author17=A. J. Ridgwell|author18=I. Tegen|author19=R. Torres|title=Global iron connections between desert dust, ocean biogeochemistry, and climate|journal=Science|volume=308|issue=5718|date=prill 2005|pmid=15802595|lang=en|s2cid=16985005|doi=10.1126/science.1105959|bibcode=2005Sci...308...67J|pages=67–71}} * {{cite journal|author1=B. B. Jørgensen|author2=A. J. Findlay|author3=A. Pellerin|year=2019|title=The biogeochemical sulfur cycle of marine sediments|journal=Frontiers in microbiology|volume=10|issue=849|lang=en|doi=10.3389/fmicb.2019.00849}} * {{cite journal|author1=L. C. Kah|author2=T. W. Lyons|author3=T. D. Frank|title=Low marine sulphate and protracted oxygenation of the Proterozoic biosphere|journal=Nature|url=https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1098&context=geosciencefacpub|volume=431|date=tetor 2004|issue=7010|pmid=15483609|doi=10.1038/nature02974|s2cid=4404486|bibcode=2004Natur.431..834K|lang=en|pages=834–8}} * {{cite journal|author1=Selvaraj Kandasamy|doi=10.3389/fmars.2016.00259|lang=en|title=Perspectives on the Terrestrial Organic Matter Transport and Burial along the Land-Deep Sea Continuum: Caveats in Our Understanding of Biogeochemical Processes and Future Needs|year=2016|last2=Nagender Nath|first2=Bejugam|journal=Frontiers in Marine Science|volume=3|s2cid=30408500|doi-access=free}} * {{cite journal|author1=Andreas Kappler|author2=Kristina L. Straub|lang=en|date=1 janar 2005|title=Geomicrobiological Cycling of Iron|doi=10.2138/rmg.2005.59.5|journal=Reviews in Mineralogy and Geochemistry|volume=59|issue=1|issn=1529-6466|pages=85–108}} * {{cite book|author=Hans Keppler|chapter=Volatiles under high pressure|editor-last=Karato|editor-first=Shun'ichirō|title=Physics and chemistry of the deep Earth|lang=en|date=2013|publisher=John Wiley & Sons|doi=10.1002/9781118529492.ch1|isbn=978-047065914-4|pages=22–23}} * {{Cite journal|author1=Haryun Kim|last2=Lee|first2=Kitack|last3=Lim|first3=Dhong-Il|lang=en|author4=Seung-Il Nam|author5=Tae-Wook Kim|last6=Yang|first6=Jin-Yu T.|last7=Ko|first7=Young Ho|last8=Shin|first8=Kyung-Hoon|last9=Lee|first9=Eunil|date=11 maj 2017|title=Widespread Anthropogenic Nitrogen in Northwestern Pacific Ocean Sediment|journal=Environmental Science & Technology|pmid=28462990|lang=en|issn=0013-936X|doi=10.1021/acs.est.6b05316|bibcode=2017EnST...51.6044K|volume=51|issue=11|pages=6044–6052}} * {{cite journal|author1=M. G. Klotz|date=2011|author2=D. A. Bryant|author3=T. E. Hanson|title=The microbial sulfur cycle|journal=Frontiers in Microbiology|volume=2|lang=en|page=241|pmid=22144979|doi=10.3389/fmicb.2011.00241|doi-access=free|pmc=3228992}} * {{cite book|author1=Andrew H. Knoll|year=2012|author2=Donald E. Canfield|author3=Kurt Konhauser|title=Fundamentals of geobiology|url=https://archive.org/details/fundamentalsofge0000unse_y0a3|isbn=978-1-118-28087-4|publisher=John Wiley & Sons|chapter=7|lang=en|oclc=793103985|place=Chichester, West Sussex|pages=[https://archive.org/details/fundamentalsofge0000unse_y0a3/page/n108 93]–104}} * {{Cite journal|author1=N. Komar|author2=R. E. Zeebe|date=janar 2016|title=Calcium and calcium isotope changes during carbon cycle perturbations at the end-Permian|lang=en|journal=Paleoceanography|volume=31|issue=1|doi=10.1002/2015pa002834|issn=0883-8305|bibcode=2016PalOc..31..115K|s2cid=15794552|doi-access=free|pages=115–130}} * {{cite journal|author1=M. M. M. Kuypers|author2=H. K. Marchant|last3=Kartal|first3=B.|title=The Microbial Nitrogen-Cycling Network|journal=Nature Reviews Microbiology|volume=1|issue=1|year=2011|pmid=29398704|lang=en|doi=10.1038/nrmicro.2018.9|hdl=21.11116/0000-0003-B828-1|hdl-access=free|s2cid=3948918|pages=1–14}} * {{cite journal|author=Keith A. Kvenvolden|lang=en|title=Organic geochemistry – A retrospective of its first 70 years|doi=10.1016/j.orggeochem.2005.09.001|year=2006|url=https://zenodo.org/record/1000677|journal=Organic Geochemistry|volume=37|issue=1|bibcode=2006OrGeo..37....1K|s2cid=95305299|pages=1–11}} * {{cite book|last1=Levin|first1=Simon A.|last2=Carpenter|first2=Stephen R.|last3=Godfray|first3=Charles J.|last4=Kinzig|first4=Ann P.|last5=Loreau|first5=Michel|last6=Losos|first6=Jonathan B.|last7=Walker|first7=Brian|last8=Wilcove|first8=David S.|title=The Princeton Guide to Ecology|publisher=Princeton University Press|date=27 korrik 2009|url=https://books.google.com/books?id=4MS-vfT89QMC&pg=PA330|isbn=978-0-691-12839-9|lang=en|page=330|display-editors=etal}} * {{Cite book|editor1=Zev Levin|title=Aerosol Pollution Impact on Precipitation|lang=en|doi=10.1007/978-1-4020-8690-8|editor-last2=Cotton|editor-first2=William R.|year=2009|isbn=978-1-4020-8689-2}} * {{cite book|author=M. T. Madigan|title=Brock Biology of Microorganisms|url=https://archive.org/details/brockbiologyofmi0011madi|author2=J. M. Martino|year=2006|edition=i 11-të|lang=en|isbn=978-0-13-196893-6|publisher=Pearson}} * {{cite book|author1=Paul Mann|author2=Lisa Gahagan|author3=Mark B. Gordon|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=mrghwzjeU-AC|chapter=Tectonic setting of the world's giant oil and gas fields|editor=Michel T. Halbouty|title=Giant Oil and Gas Fields of the Decade, 1990–1999|publisher=American Association of Petroleum Geologists|place=Tulsa, Okla}} * {{cite journal|author1=J. H. Martin|date=1988|author2=S. E. Fitzwater|title=Iron deficiency limits phytoplankton growth in the north-east Pacific subarctic|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1988-01-28_331_6154/page/340|s2cid=4325562|lang=en|doi=10.1038/331341a0|volume=331|issue=6154|bibcode=1988Natur.331..341M|journal=Nature|pages=341–343}} * {{cite journal|author=M. D. Mateus|year=2017|title=Bridging the gap between knowing and modeling viruses in marine systems—An upcoming frontier|lang=en|journal=Frontiers in Marine Science|volume=3|issue=284|doi=10.3389/fmars.2016.00284}} * {{cite journal|author1=H. Matsui|author2=N. M. Mahowald|author3=N. Moteki|author4=D. S. Hamilton|author5=S. Ohata|author6=A. Yoshida|author7=M. Koike|date=prill 2018|author8=R. A. Scanza|author9=M. G. Flanner|title=Anthropogenic combustion iron as a complex climate forcer|journal=Nature Communications|volume=9|issue=1|pmid=29686300|pmc=5913250|doi=10.1038/s41467-018-03997-0|bibcode=2018NatCo...9.1593M|lang=en|page=1593}} * {{cite journal|author1=E. D. Melton|author2=E. D. Swanner|author3=S. Behrens|author4=C. Schmidt|author5=A. Kappler|title=The interplay of microbially mediated and abiotic reactions in the biogeochemical Fe cycle|journal=Nature Reviews. Microbiology|lang=en|volume=12|issue=12|date=dhjetor 2014|pmid=25329406|doi=10.1038/nrmicro3347|s2cid=24058676|pages=797–808}} * {{cite book|author=J. J. Middelburg|year=2019|title=Marine carbon biogeochemistry: a primer for earth system scientists|publisher=Springer Nature|isbn=978-303010822-9|lang=en|doi=10.1007/978-3-030-10822-9}} * {{cite book|last=Miller|first=Charles|title=Biological oceanography|url=https://archive.org/details/biologicaloceano0000mill|year=2008|publisher=Blackwell Publishing|lang=en|place=Malden, MA|isbn=978-0-632-05536-4|pages=[https://archive.org/details/biologicaloceano0000mill/page/60 60]–62}} * {{cite journal|author1=P. Monroy|year=2017|author2=E. Hernández-García|author3=V. Rossi|author4=C. López|title=Modeling the dynamical sinking of biogenic particles in oceanic flow|journal=Nonlinear Processes in Geophysics|volume=24|issue=2|doi=10.5194/npg-24-293-2017|lang=en|pages=293–305}} * {{cite journal|last1=Moulton|first1=Orissa M.|last2=Altabet|first2=Mark A.|last3=Beman|first3=J. Michael|last4=Deegan|first4=Linda A.|last5=Lloret|first5=Javier|last6=Lyons|first6=Meaghan K.|last7=Nelson|first7=James A.|last8=Pfister|first8=Catherine A.|title=Microbial associations with macrobiota in coastal ecosystems: patterns and implications for nitrogen cycling|journal=Frontiers in Ecology and the Environment|date=maj 2016|lang=en|volume=14|issue=4|doi=10.1002/fee.1262|issn=1540-9295|hdl=1912/8083|hdl-access=free|pages=200–208}} * {{cite journal|author1=L. Nickelsen|author2=D. Keller|author3=A. Oschlies|date=12 maj 2015|title=A dynamic marine iron cycle module coupled to the University of Victoria Earth System Model: the Kiel Marine Biogeochemical Model 2 for UVic 2.9|journal=Geoscientific Model Development|volume=8|issue=5|doi=10.5194/gmd-8-1357-2015|bibcode=2015GMD.....8.1357N|doi-access=free|pages=1357–1381|lang=en}} * {{Cite book|author=B. E. C. Nordin|date=1988|lang=en|title=Calcium in Human Biology|publisher=Springer London|isbn=978-144711437-6|oclc=853268074|doi=10.1007/978-1-4471-1437-6|s2cid=9765195|series=ILSI Human Nutrition Reviews|place=Londër}} * {{cite journal|author1=N. Olgun|author2=S. Duggen|author3=P. L. Croot|author4=P. Delmelle|author5=H. Dietze|author6=U. Schacht|date=2011|author7=N. Oskarsson|author8=C. Siebe|author9=A. Auer|author10=D. GarbeSchnberg|s2cid=53356668|lang=en|url=http://oceanrep.geomar.de/10133/1/2009GB003761.pdf|title=Surface ocean iron fertilization: The role of airborne volcanic ash from subduction zone and hot spot volcanoes and related iron fluxes into the Pacific Ocean|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=25|issue=4|doi=10.1029/2009GB003761|bibcode=2011GBioC..25.4001O}} * {{cite journal|author1=T. Pagano|author2=M. Bida|year=2014|lang=en|author3=J. E. Kenny|title=Trends in levels of allochthonous dissolved organic carbon in natural water: a review of potential mechanisms under a changing climate|journal=Water|volume=6|issue=10|doi=10.3390/w6102862|pages=2862–2897}} * {{cite journal|last1=Peacock|first1=Simon M.|last2=Hyndman|first2=Roy D.|title=Hydrous minerals in the mantle wedge and the maximum depth of subduction thrust earthquakes|lang=en|journal=Geophysical Research Letters|volume=26|issue=16|doi=10.1029/1999GL900558|date=15 gusht 1999|bibcode=1999GeoRL..26.2517P|s2cid=128800787|doi-access=free|pages=2517–2520}} * {{cite book|author=S. T. Petsch|chapter=The Global Oxygen Cycle|year=2014|lang=en|doi=10.1016/b978-0-08-095975-7.00811-1|title=Treatise on Geochemistry|isbn=978-0-08-098300-4|publisher=Elsevier|pages=437–473}} * {{cite journal|author1=R. B. Pedersen|author2=H. T. Rapp|author3=I. H. Thorseth|author4=M. D. Lilley|author5=F. J. Barriga|author6=T. Baumberger|author7=K. Flesland|author8=R. Fonseca|author9=G. L. Früh-Green|author10=S. L. Jorgensen|display-authors=6|title=Discovery of a black smoker vent field and vent fauna at the Arctic Mid-Ocean Ridge|journal=Nature Communications|volume=1|issue=8|date=nëntor 2010|lang=en|pmid=21119639|pmc=3060606|doi=10.1038/ncomms1124|bibcode=2010NatCo...1..126P|page=126}} * {{cite journal|author1=D. A. Peltzer|author2=D. A. Wardle|author3=V. J. Allison|author4=W. T. Baisden|author5=R. D. Bardgett|author6=O. A. Chadwick|author7=L. M. Condron|author8=R. L. Parfitt|author9=S. Porder|author10=S. J. Richardson|author11=B. L. Turner|display-authors=6|title=Understanding ecosystem retrogression|journal=Ecological Monographs|date=nëntor 2010|volume=80|issue=4|doi=10.1890/09-1552.1|pages=509–29|lang=en}} * {{Cite book|author=M. Pidwirny|date=2006|via=PhysicalGeography.net|lang=en|edition=i 2-të|chapter-url=http://www.physicalgeography.net/fundamentals/8b.html|chapter=Chapter 8: Introduction to the Hydrosphere|title=Fundamentals of Physical Geography|at=8(b) The Hydrologic Cycle|url-status=live|archive-date=26 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126072955/http://www.physicalgeography.net/fundamentals/8b.html}} * {{Cite book|last1=Raisman|first1=Scott|last2=Murphy|first2=Daniel T.|title=Ocean Acidification: Elements and Considerations|publisher=Nova Science Publishers, Inc.|year=2013|lang=en|isbn=978-162948295-8|place=Hauppauge, Nju Jork}} * {{cite journal|author1=R. Raiswell|author2=D. E. Canfield|date=2012|lang=en|title=The iron biogeochemical cycle past and present|url=https://www.geochemicalperspectives.org/wp-content/uploads/2011/12/GPv1n1_online.pdf|journal=Geochemical Perspectives|volume=1|issue=1|doi=10.7185/geochempersp.1.1|bibcode=2012GChP....1....1R|pages=1–232|access-date=12 prill 2025|archive-date=22 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180722005611/http://www.geochemicalperspectives.org/wp-content/uploads/2011/12/GPv1n1_online.pdf|url-status=dead}} * {{cite journal|last1=Ratnarajah|first1=Lavenia|last2=Nicol|first2=Steve|year=2018|doi=10.3389/fmars.2018.00109|title=Pelagic Iron Recycling in the Southern Ocean: Exploring the Contribution of Marine Animals|last3=Bowie|first3=Andrew R.|journal=Frontiers in Marine Science|volume=5|s2cid=4376458|lang=en|doi-access=free}} * {{Cite book|author=Jane B. Reece|title=Campbell Biology|lang=en|date=31 tetor 2013|publisher=Pearson Education|isbn=978-032177565-8|edition=i 10-të}} * {{cite journal|last1=Reche|first1=Isabel|last2=D’Orta|first2=Gaetano|lang=en|date=29 janar 2018|last3=Mladenov|first3=Natalie|last4=Winget|first4=Danielle M.|last5=Suttle|first5=Curtis A.|title=Deposition rates of viruses and bacteria above the atmospheric boundary layer|journal=ISME Journal|volume=12|issue=4|doi=10.1038/s41396-017-0042-4|pmid=29379178|pmc=5864199|pages=1154–1162}} * {{Cite journal|author1=Stefan Reis|last2=Bekunda|first2=Mateete|last3=Howard|first3=Clare M.|last4=Karanja|first4=Nancy|last5=Winiwarter|first5=Wilfried|date=1 dhjetor 2016|last6=Yan|first6=Xiaoyuan|last7=Bleeker|first7=Albert|last8=Sutton|first8=Mark A|title=Synthesis and review: Tackling the nitrogen management challenge: from global to local scales|doi=10.1088/1748-9326/11/12/120205|journal=Environmental Research Letters|volume=11|issue=12|issn=1748-9326|lang=en|bibcode=2016ERL....11l0205R|doi-access=free|page=120205}} * {{Cite journal|last1=Ridgwell|first1=Andy|last2=Zeebe|first2=Richard E.|date=15 qershor 2005|title=The role of the global carbonate cycle in the regulation and evolution of the Earth system|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=234|issue=3–4|lang=en|doi=10.1016/j.epsl.2005.03.006|issn=0012-821X|pages=299–315}} * {{cite book|author=C. L. De La Rocha|year=2006|chapter=The Biological Pump|title=Treatise on Geochemistry|volume=6|publisher=Pergamon Press|lang=en|pages=83-111}} * {{Cite book|author1=Ronald P. Rubin|title=Calcium in Biological Systems|date=11 nëntor 2013|url=https://books.google.com/books?id=gdrTBwAAQBAJ|lang=en|author2=George B. Weiss|last3=Putney|first3=James W. Jr.|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-146132377-8}} * {{cite journal|author1=L. Rüpke|last2=Morgan|first2=Jason Phipps|last3=Hort|first3=Matthias|last4=Connolly|first4=James A. D.|lang=en|title=Serpentine and the subduction zone water cycle|journal=Earth and Planetary Science Letters|volume=223|issue=1–2|doi=10.1016/j.epsl.2004.04.018|bibcode=2004E&PSL.223...17R|date=qershor 2004|pages=17–34}} * {{cite journal|author1=Jorge L. Sarmiento|doi=10.1063/1.1510279|year=2002|title=Sinks for Anthropogenic Carbon|last2=Gruber|first2=Nicolas|journal=Physics Today|volume=55|issue=8|lang=en|bibcode=2002PhT....55h..30S|s2cid=128553441|doi-access=free|pages=30–36}} * {{cite journal|author=Jorge L. Sarmiento|author2=J. R. Toggweiler|year=1984|title=A new model for the role of the oceans in determining atmospheric P CO 2|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1984-04-12_308_5960/page/620|journal=Nature|volume=308|issue=5960|doi=10.1038/308621a0|bibcode=1984Natur.308..621S|s2cid=4312683|lang=en|pages=621–24}} * {{cite book|author=William H. Schlesinger|year=1991|title=Biogeochemistry: An analysis of global change|url=https://archive.org/details/biogeochemistrya0000schl|lang=en}} * {{Cite book|last=Schlesinger|first=William H.|title=Biogeochemistry: an analysis of global change|url=https://archive.org/details/isbn_2900123858749|last2=Bernhardt|first2=Emily S.|date=2013|lang=en|publisher=Academic Press|edition=i 3-të|isbn=978-012385874-0|place=Ualtham|oclc=827935936}} * {{cite journal|author1=C. Schmidt|date=2010|author2=S. Behrens|author3=A. Kappler|title=Ecosystem functioning from a geomicrobiological perspective – a conceptual framework for biogeochemical iron cycling|lang=en|journal=Environmental Chemistry|volume=7|issue=5|page=399|doi-access=free|doi=10.1071/EN10040}} * {{Cite book|author=Harold H. Schobert|year=2013|title=Chemistry of fossil fuels and biofuels|url=https://archive.org/details/chemistryoffossi0000scho|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|oclc=795763460|isbn=978-0-521-11400-4|place=Kembrixh}} * {{Cite book|last1=Sievert|first1=Stefan M.|last2=Hügler|first2=Michael|last3=Taylor|first3=Craig D.|last4=Wirsen|first4=Carl O.|title=Microbial Sulfur Metabolism|chapter=Sulfur Oxidation at Deep-Sea Hydrothermal Vents|date=2008|editor-last=Dahl|editor-first=Christiane|editor2-last=Friedrich|editor2-first=Cornelius G.|lang=en|publisher=Springer Berlin Heidelberg|doi=10.1007/978-3-540-72682-1_19|isbn=978-3-540-72679-1|pages=238–258}} * {{cite book|author1=D. M. Sigman|author2=G. H. Haug|date=2006|chapter=The biological pump in the past|title=Treatise on Geochemistry|volume=6|lang=en|publisher=Pergamon Press|pages=491–528}} * {{cite journal|author1=M. Simon|author2=H. Grossart|year=2002|lang=en|author3=B. Schweitzer|author4=H. Ploug|journal=Aquatic microbial ecology|title=Microbial ecology of organic aggregates in aquatic ecosystems|doi=10.3354/ame028175|volume=28|pages=175–211}} * {{cite journal|author1=S. Sundby|author2=T. Kristiansen|year=2015|title=The principles of buoyancy in marine fish eggs and their vertical distributions across the world oceans|journal=PLOS ONE|volume=10|issue=10|lang=en|doi=10.1371/journal.pone.0138821|page=e0138821}} * {{cite journal|author1=A. Tagliabue|author2=A. R. Bowie|s2cid=2897283|lang=en|author3=P. W. Boyd|author4=K. N. Buck|author5=K. S. Johnson|author6=M. A. Saito|title=The integral role of iron in ocean biogeochemistry|journal=Nature|pmid=28252066|date=mars 2017|url=https://eprints.utas.edu.au/24469/2/115577%20-%20postprint.pdf|volume=543|issue=7643|bibcode=2017Natur.543...51T|doi=10.1038/nature21058|pages=51–59}} * {{cite journal|author1=S. R. Taylor|date=1964|lang=en|title=Abundance of chemical elements in the continental crust: a new table|journal=Geochimica et Cosmochimica Acta|volume=28|issue=8|lang=en|doi=10.1016/0016-7037(64)90129-2|bibcode=1964GeCoA..28.1273T|pages=1273–1285}} * {{cite book|author1=Matthias Tomczak|year=2001|lang=en|author2=J. Stuart Godfrey|url=http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf|title=Regional Oceanography: an Introduction|isbn=81-7035-306-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20090914120630/http://www.es.flinders.edu.au/~mattom/regoc/pdffiles/colour/double/04P-Ekman-left.pdf|archive-date=14 shtator 2009}} * {{cite journal|author1=P. Treguer|year=1995|author2=D. M. Nelson|lang=en|doi=10.1126/science.268.5209.375|title=The Silica Balance in the World Ocean: A Reestimate|url=https://archive.org/details/sim_science_1995-04-21_268_5209/page/374|journal=Science|volume=268|issue=5209|author3=A. J. Van Bennekom|author4=D. J. Demaster|author5=A. Leynaert|author6=B. Queguiner|s2cid=5672525|pmid=17746543|bibcode=1995Sci...268..375T|pages=375–9}} * {{cite journal|author1=T. Wang|author2=D. B. Müller|author3=T. E. Graedel|date=1 korrik 2007|title=Forging the Anthropogenic Iron Cycle|journal=Environmental Science & Technology|volume=41|issue=14|doi=10.1021/es062761t|pmid=17711233|bibcode=2007EnST...41.5120W|lang=en|pages=5120–5129}} * {{Cite journal|last1=Walker|first1=James C. G.|last2=Hays|first2=P. B.|date=1981|last3=Kasting|first3=J. F.|title=A negative feedback mechanism for the long-term stabilization of Earth's surface temperature|lang=en|journal=Journal of Geophysical Research|volume=86|issue=C10|doi=10.1029/jc086ic10p09776|bibcode=1981JGR....86.9776W|issn=0148-0227|page=9776}} * {{cite journal|author1=C. Völker|author2=A. Tagliabue|title=Modeling organic iron-binding ligands in a three-dimensional biogeochemical ocean model|journal=Marine Chemistry|url=https://epic.awi.de/id/eprint/36980/1/Voelker14MC_preprint.pdf|date=korrik 2015|volume=173|bibcode=2015MarCh.173...67V|doi=10.1016/j.marchem.2014.11.008|lang=en|pages=67–77}} * {{cite journal|last1=Zhang|first1=Junzhi|last2=Li|first2=Luwei|last3=Qiu|first3=Lijia|doi=10.3390/w9110859|title=Effects of Climate Change on 2-Methylisoborneol Production in Two Cyanobacterial Species|year=2017|last4=Wang|first4=Xiaoting|last5=Meng|first5=Xuanyi|last6=You|first6=Yu|last7=Yu|first7=Jianwei|last8=Ma|first8=Wenlin|journal=Water|volume=9|issue=11|lang=en|page=859|doi-access=free}} [[Kategoria:Oqeanografi]] [[Kategoria:Biokimi]] [[Kategoria:Ekologji]] [[Kategoria:Gjeologji]] [[Kategoria:Shkenca detare]] [[Kategoria:Mjedise]] [[Kategoria:Biologji]] [[Kategoria:Gjeokimi]] [[Kategoria:Procese biologjike]] [[Kategoria:Procese kimike]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] kqilxzhvqfoafmig99ufechn05w1iec Murgu që mposhti Apokalipsin 0 377921 2982213 2796302 2026-05-19T08:47:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982213 wikitext text/x-wiki '''''Murgu që mposhti Apokalipsin'''' (Il Monaco che vinse l'Apocalisse), është një [[Filmi|film]] i 2024 regjisor Jordan River. '' 30 Mars 1202 pas Krishtit. Joakimi zgjohet nga një ëndërr apokaliptike. Në malet e ashpra, ai themelon manastirin e tij mbi shpresën, duke e quajtur atë "Fiore" (Lule). Ai shkruan në pergamenë profecinë e "Epokës së Tretë". Ai shpjegon kuptimin e Dragoit me 7 Koka. Joakimi kthehet në malet me dëborë për udhëtimin e tij të ri, i vetëdijshëm për faktin se "Lulja nuk është ende fryt", por "është shpresa e frutave". Filmi është frymëzuar lirisht nga vizionet e apokalipsit të përshkruara nga [[Joakimi i Fiores]]. === Shpërndarja e filmit === Filmi u publikua në Itali më 5 dhjetor 2024.<ref>[https://cinecittanews.it/il-monaco-che-vinse-lapocalisse-il-trailer-ufficiale/ ''Cinecittà: la data d’uscita''].</ref> Premiera në SHBA u zhvillua më 26 shkurt 2025 në Teatrin Kinez TCL në Hollywood, një përzgjedhje zyrtare në edicionin e 20-të të Festivalit të Filmit në Los Angeles.</ref> == Mirënjohje == * Best Script Awards (London, UK) ** 2024 - Best Script Award<ref>{{article|langue=en|nom1=Señal News|titre=The screenplay of the film "Joachim and the Apocalypse" triumphs in England|url=https://senalnews.com/en/content/the-screenplay-of-the-film-joachim-and-the-apocalypse-triumphs-in-england|périodique=senalnews.com|consulté le=5 décembre 2024}}</ref> * Global Music Awards (Los Angeles, USA) ** 2024 - Gold Medal Original Score<ref>{{article|langue=it|nom1=Redazione|titre=La colonna sonora del film "Il Monaco che vinse l'Apocalisse" trionfa in USA al Global Music Awards|url=https://www.colonnesonore.net/news/premi-e-concorsi/9822-la-colonna-sonora-del-film-il-monaco-che-vinse-l-apocalisse-trionfa-in-usa-al-global-music-awards.html|périodique=www.colonnesonore.net|consulté le=5 décembre 2024}}</ref> * Accolade Global Film Competition (Los Angeles, USA) ** 2024 - Award of Excellence Original Score * Your Way International Film Festival (Malta) ** 2024 - Best Original Score * Tracks Music Awards (Los Angeles, USA) ** 2024 - Best Original Score * Septimius Awards (Amsterdam, Netherlands) ** 2024 - Nomination Best Costume Design ** 2024 - Nomination Best Soundtrack ** 2024 - Nomination Best Makeup & Hairstyling ** 2024 - Nomination Best European Actor<ref>[https://filmitalia.org/it/film/157223/ ''Filmitalia, premi e festival''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250429125123/https://filmitalia.org/it/film/157223/ |date=29 prill 2025 }}.</ref>. * Terni International Film Festival<ref>[https://www.ilmessaggero.it/umbria/terni_film_festival_si_conclusa_la_notte_premi_miglior_film_monaco_vinse_apocalisse_di_river-8506784.html.]{{Lidhje e vdekur}}</ref>. ** 2024 - Best Film ** 2024 - Best Photography ** 2024 - Best Scenography ** 2024 - Best VFX * 78° Festival internazionale del cinema di Salerno ** 2024 - Best Film<ref>[https://www.paroladivita.org/Cultura/Il-film-su-Gioacchino-da-Fiore-conquista-Salerno.]</ref>. == Shënim == <references /> == Linqe te jashtme == * {{IMDb title|14824880}} * {{lien web|titre=Joachim and the Apocalypse |url=https://joachim-and-the-apocalypse.com/ |website=Official Website}} m6xzkq216dkm0m10zbjgll78incdyjv Diskutim:Murgu që mposhti Apokalipsin 1 378631 2982214 2796303 2026-05-19T08:47:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982214 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Murgu që mposhti Apokalipsin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796302 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.ilmessaggero.it/umbria/terni_film_festival_si_conclusa_la_notte_premi_miglior_film_monaco_vinse_apocalisse_di_river-8506784.html.. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2025 00:44 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Murgu që mposhti Apokalipsin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982213 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250429125123/https://filmitalia.org/it/film/157223/ për lidhjen https://filmitalia.org/it/film/157223/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 10:47 (CEST) 0720gn162iea6w4nsqrvyo468avoog5 Transeksual 0 378789 2981941 2971327 2026-05-18T17:08:22Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981941 wikitext text/x-wiki [[Skeda:TransgenreatParis2005.JPG|parapamje| Gruaja transeksuale July Schultz duke shfaqur pëllëmbën e dorës me shkronjat " XY " të shkruara në të në një demonstrim në natyrë.<ref>{{Cite news|last=Darmanin|first=Jules|date=12 korrik 2017|title=Les retrouvailles très émouvantes entre Chelsea Manning et une femme qui l'a inspirée|language=fr|work=[[Buzzfeed News]]|url=https://www.buzzfeed.com/fr/julesdarmanin/retrouvailles-tres-emouvantes-entre-chelsea-manning-et-une|access-date=27 nëntor 2020|quote=Dans un entretien par téléphone avec BuzzFeed News, elle développe: «Ça se passait dans un contexte particulier, juste après une chirurgie de réassignation que j'ai été faire en Thaïlande. Il se trouve que j'avais déjà été interviewée par des médias, et que j'avais une image qui passait plutôt bien.» À travers les lettres XY marquées sur sa main, July voulait «clairement expliciter [sa] situation en tant que transsexuelle.}}</ref>]] '''Transeksual''' është një person që përjeton një [[Identiteti gjinor|identitet gjinor]] që nuk përputhet me seksin e caktuar në lindje, dhe dëshiron të kalojë në mënyrë të përhershme drejt seksit apo gjinisë me të cilën identifikohet. Zakonisht, kjo përfshin kërkimin e ndihmës mjekësore, përfshirë terapitë e afirmimit gjinor si terapia e zëvendësimit hormonal dhe ndërhyrjet kirurgjikale të afirmimit gjinor, për të ndihmuar në përshtatjen e trupit me gjininë e identifikuar. Termi ''transeksual'' është një nënkategori e ''[[Transgjinor|termit transgjinor]]'',<ref name="Bevan">{{Cite book|last=Bevan|first=Thomas E.|title=The psychobiology of transsexualism and transgenderism : a new view based on scientific evidence|date=2015|isbn=978-1-4408-3126-3|publication-place=Santa Barbara, California|page=42|oclc=881721443|quote=The term transsexual was introduced by Cauldwell (1949) and popularized by Harry Benjamin (1966) ... . The term transgender was coined by John Oliven (1965) and popularized by various transgender people who pioneered the concept and practice of transgenderism. It is sometimes said that Virginia Prince (1976) popularized the term, but history shows that many transgender people advocated the use of this term much more than Prince. The adjective ''transgendered'' should not be used ... . Transsexuals constitute a subset of transgender people.}}</ref><ref name="Alegria">{{Cite journal|last=Alegria|first=Christine Aramburu|date=22 mars 2011|title=Transgender identity and health care: Implications for psychosocial and physical evaluation|journal=Journal of the American Academy of Nurse Practitioners|publisher=Wiley|volume=23|issue=4|pages=175–182|doi=10.1111/j.1745-7599.2010.00595.x|issn=1041-2972|pmid=21489011|quote=Transgender, Umbrella term for persons who do not conform to gender norms in their identity and/or behavior (Meyerowitz, 2002). Transsexual, Subset of transgenderism; persons who feel discordance between natal sex and identity (Meyerowitz, 2002).}}</ref> por disa persona transseksualë e refuzojnë etiketimin si transgjinor.<ref name="Stryker">{{Cite book|last=Stryker|first=Susan|title=The Transgender Studies Reader|last2=Whittle|first2=Stephen|date=2006|publisher=Routledge|isbn=0-415-94708-1|publication-place=New York|pages=1–17|oclc=62782200|author-link=Susan Stryker|author-link2=Stephen Whittle}}</ref><ref>{{Cite book|last=Winters|first=Kelley|title=Gender Madness in American Psychiatry: Essays From the Struggle for Dignity|url=https://archive.org/details/gendermadnessina0000kell|last2=Karasic|first2=Dan|date=2008|publisher=GID Reform Advocates|isbn=978-1-4392-2388-8|publication-place=Dillon, CO|page=[https://archive.org/details/gendermadnessina0000kell/page/198 198]|oclc=367582287|quote=Some Transsexual individuals also identify with the broader transgender community; others do not.}}</ref><ref>{{Cite web|date=mars 2014|title=Transsexualism|url=http://www.gendercentre.org.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090430/http://www.gendercentre.org.au/resources/fact-sheets/transsexualism.htm|archive-date=2016-03-04|access-date=2016-07-05|website=Gender Centre|quote=Transsexualism is often included within the broader term 'transgender', which is generally considered an umbrella term for people who do not conform to typically accepted gender roles for the sex they were assigned at birth. The term 'transgender' is a word employed by activists to encompass as many groups of gender diverse people as possible. However, many of these groups individually don't identify with the term. Many health clinics and services set up to serve gender variant communities employ the term, however most of the people using these services again don't identify with this term. The rejection of this political category by those that it is designed to cover clearly illustrates the difference between self-identification and categories that are imposed by observers to understand other people.}}</ref><ref name="Valentine">{{Cite book|last=Valentine|first=David|title=Imagining Transgender|url=https://archive.org/details/imaginingtransge0000vale|date=30 gusht 2007|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-9021-3|doi=10.2307/j.ctv125jv36}}</ref>Një diagnozë mjekësore e disforisë gjinore (gender dysphoria) mund të bëhet nëse një person përjeton mospërputhje të dukshme dhe të qëndrueshme midis identitetit të tij gjinor dhe seksit të caktuar në lindje.<ref name=":2b">{{Cite web|title=ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics|url=https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http://id.who.int/icd/entity/90875286|access-date=2022-10-27|website=icd.who.int|archive-date=1 gusht 2018|archive-url=https://archive.today/20180801205234/https://icd.who.int/browse11/l-m/en%23/http://id.who.int/icd/entity/294762853#/http://id.who.int/icd/entity/90875286|url-status=dead}}</ref> Kuptimi i personave transseksualë është zhvilluar me shpejtësi në shekullin XXI; shumë prej besimeve dhe praktikave mjekësore të shekullit XX që lidhen me personat transseksualë tashmë konsiderohen të vjetruara. Dikur, personat transseksualë klasifikoheshin si të sëmurë mendorë dhe iu nënshtroheshin kontrolleve të rrepta dhe kufizimeve nga sistemi mjekësor (i njohur si gatekeeping), dhe në shumë vende të botës kjo situatë vazhdon ende sot.<ref name=":1">{{Cite news|last=Kacala|first=Alexander|date=18 qershor 2018|title=Being Trans Is (Finally) No Longer Classified as a Mental Disorder by the WHO|publisher=Hornet|url=https://hornet.com/stories/transgender-mental-disorder/|url-status=dead|access-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619035935/https://hornet.com/stories/transgender-mental-disorder/|archive-date=19 qershor 2018}}</ref><ref name="WPATH web">{{Cite web|date=2011-09-25|title=World Professional Association for Transgender Health|url=http://wpath.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110822232617/http://www.wpath.org/|archive-date=2011-08-22|access-date=2012-02-23|publisher=WPATH}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gatekeeping|url=https://www.transhub.org.au/gatekeeping|access-date=2022-10-27|website=TransHub|language=en-AU}}</ref>  == Terminologjia == Termi transseksual ka pasur kuptime të ndryshme gjatë kohës. Në përdorimin modern, ai i referohet “një personi që dëshiron ose që ka modifikuar trupin e tij për të kaluar nga një gjini ose seks në një tjetër përmes teknologjive mjekësore si hormonet ose ndërhyrjet kirurgjikale”. Brenda komunitetit transgjinor, ky term është objekt debati, dhe nganjëherë konsiderohet si i vjetëruar apo ofendues. Termat më të preferuar dhe të përdorur gjerësisht sot janë transgjinor (transgender) ose forma e shkurtuar trans. Megjithatë, për shkak të përdorimit historik, përdorimit të vazhdueshëm në fushën mjekësore, si dhe identifikimit vetjak të disa personave me këtë term, “transseksual” vazhdon të përdoret edhe në gjuhën e sotme.<ref name=":3ency">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M94aEAAAQBAJ|title=Encyclopedia of Sex and Sexuality: Understanding Biology, Psychology, and Culture|date=2021|publisher=Greenwood Publishing Group|others=Heather L. Armstrong|isbn=978-1-61069-875-7|location=Santa Barbara, California|oclc=1161996063}}</ref> === Origjina === Norman Haire raportoi se në vitin 1921, Dora Richter nga Gjermania nisi një tranzicion kirurgjikal, nën kujdesin e Magnus Hirschfeld, i cili përfundoi në vitin 1930 me një kirurgji të suksesshme për përshtatjen e organeve gjenitale (GRS).<ref>{{Cite web|last=Haire|first=Norman|author-link=Norman Haire|year=1934|title=Encyclopaedia of Sexual Knowledge|url=http://www.transgenderzone.com/features/sex_change.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071120005734/http://www.transgenderzone.com/features/sex_change.htm|archive-date=20 nëntor 2007|via=Transgenderzone.com}}</ref> Në vitin 1930, Hirschfeld mbikëqyri edhe rastin e Lili Elbe nga Danimarka, që u bë rasti i dytë i ndërhyrjes kirurgjikale për përshtatje gjinore që u raportua me hollësi në një revistë shkencore me shqyrtim nga kolegët. Në vitin 1923, Hirschfeld prezantoi termin gjerman "Transsexualismus" ndërsa më vonë, në vitet 1949 dhe 1950, David Oliver Cauldwell e prezantoi në anglisht termat “transsexualism” dhe “transsexual”.<ref>{{Cite journal|last=Cauldwell, David Oliver|author-link=D. O. Cauldwell|year=1949|title=Psychopathia Transexualis|url=http://www.wpath.org/journal/www.iiav.nl/ezines/web/IJT/97-03/numbers/symposion/cauldwell_02.htm|url-status=dead|journal=Sexology: Sex Science Magazine|volume=16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930040613/http://www.wpath.org/journal/www.iiav.nl/ezines/web/IJT/97-03/numbers/symposion/cauldwell_02.htm|archive-date=2011-09-30}}. See also the neo-Latin term "psychopathia transexualis".</ref><ref>{{Cite book|last=Cauldwell|first=David O.|url=http://www.wpath.org/journal/www.iiav.nl/ezines/web/IJT/97-03/numbers/symposion/cauldwell_04.htm|title=Questions and answers on the sex life and sexual problems of trans-sexuals: trans-sexuals are individuals who are physically of one sex and apparently psychologically of the opposite sex : trans-sexuals include heterosexuals, homosexuals, bisexuals and others : a large element of transvestites have trans-sexual leanings|publisher=Haldeman-Julius Publications|year=1950|series=Big blue book|author-link=David Oliver Cauldwell|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619084919/http://www.wpath.org/journal/www.iiav.nl/ezines/web/IJT/97-03/numbers/symposion/cauldwell_04.htm|archive-date=19 qershor 2010|url-status=dead}}</ref> David Oliver Cauldwell duket se ishte i pari që përdori termin “transseksual” për t’iu referuar personave që dëshironin të ndryshonin seksin e tyre fiziologjik. Në vitin 1969, Harry Benjamin pretendoi se ai ishte i pari që e përdori publikisht këtë term gjatë një ligjërate në dhjetor të vitit 1953. Më pas, ai e popullarizoi termin në librin e tij të vitit 1966, The Transsexual Phenomenon, ku përshkroi personat transseksualë sipas një shkalle intensiteti (e njohur më vonë si “shkalla e Benjamin”):Transseksual (jo-kirurgjikal), Transseksual (intensitet i moderuar), Transseksual (intensitet i lartë).<ref name="benjaminscale">{{Harvnb|Benjamin|1966}}</ref><ref name="Ts-Si_Gaughan">{{Cite web|last=Gaughan|first=Sharon|date=2006-08-19|title=What About Non-op Transsexuals? A No-op Notion|url=http://ts-si.org/content/view/1409/995/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081220064044/http://ts-si.org/content/view/1409/995/|archive-date=2008-12-20|access-date=30 shtator 2008|publisher=TS-SI}}</ref> == Referime == {{Reflist|2}} [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në frëngjisht]] [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në gjermanisht]] [[Kategoria:LGBTQ]] 6zrm2f4a6u29hw0h1yj58nh2fgfangv Gjinia në shoqërinë Bugis 0 378817 2981976 2971332 2026-05-18T17:42:56Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981976 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Puang_Matoa_2004.JPG|parapamje| Në shoqërinë Bugis, {{Lang|bug|bissu}} androgjene janë priftërinj, shamanë, magjistarë ose mediumë.]] '''Bugis''' si popullsi është është grupi etnik më i madh ndër 3 grupet kryesore etnike të Sulawesit Jugor në [[Indonezia|Indonezi]],<ref>{{Cite book|last=Peletz|first=Michael G.|title=Gender Pluralism: Southeast Asia Since Early Modern Times|publisher=Routledge|year=2009|isbn=978-0-415-93161-8|language=en|oclc=351812201}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pelras|first=Christian|date=1996|title=The Bugis (abstract)|url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-southeast-asian-studies/article/bugis-by-christian-pelras-oxford-blackwell-1996-ppxiii-386-maps-bibliography-index/209A651A9FDEBBE3A751BEBA48EA9822|journal=Journal of Southeast Asian Studies|language=en|publisher=Blackwell|volume=30|issue=2|page=xiii, 386}}</ref> me rreth 3 milionë banorë. Shumica e Bugisëve janë myslimanë, por shumë rite paraislame vazhdojnë të respektohen në kulturën e tyre, përfshirë edhe këndvështrimin se gjinia ekziston në një spektër.<ref>{{Cite web|last=Davies|first=Sharyn Graham|date=17 qershor 2016|title=What we can learn from an Indonesian ethnicity that recognizes five genders|url=https://theconversation.com/what-we-can-learn-from-an-indonesian-ethnicity-that-recognizes-five-genders-60775|access-date=27 shkurt 2019|website=The Conversation|language=en}}</ref> Shumica e Bugisëve u konvertuan nga animizmi në Islam në fillim të shekullit të 17-të;<ref>{{Cite book|last=Pelras|first=Christian|url=https://books.google.com/books?id=hw-CQgAACAAJ|title=The Bugis|publisher=John Wiley & Sons|year=1997|isbn=978-0-631-17231-4|pages=4|language=en}}</ref> një numër i vogël është konvertuar në krishterim, por ndikimi i Islamit mbetet shumë i theksuar në shoqërinë e tyre.<ref>{{Cite web|last=June|first=Karlana|date=23 shkurt 2015|title=The Bugis Five Genders and Belief in a Harmonious World|url=https://prezi.com/yhh0sdzysou5/the-bugis-five-genders-and-belief-in-a-harmonious-world/|access-date=27 shkurt 2019|website=Prezi|language=en}}</ref> Në kontrast me binarin gjinor, shoqëria Bugis njeh pesë gjini: ''makunrai'', ''oroané'', ''bisu'', k''alabai'' dhe k''alalai''.<ref>{{Cite book|last=Graham Davies|first=Sharyn|title=Challenging Gender Norms: Five Genders Among Bugis in Indonesia|url=https://archive.org/details/challenginggende0000davi|publisher=Thomson Wadsworth|year=2006|isbn=978-0-495-09280-3|series=Case Studies in Cultural Anthropology|page=xi|language=en|oclc=476076313}}</ref> Sipas antropologes Sharyn Graham Davies, koncepti i pesë gjinive ka qenë një pjesë thelbësore e kulturës së tyre për të paktën gjashtë shekuj, duke përmendur tradita të ngjashme edhe në [[Tajlanda|Tajlandë]], [[Malajzia|Malajzi]], [[India|Indi]] dhe [[Bangladeshi|Bangladesh]].<ref>{{Cite news|last=Ibrahim|first=Farid M|date=27 shkurt 2019|title=Homophobia and rising Islamic intolerance push Indonesia's intersex bissu priests to the brink|language=en|publisher=Australian Broadcasting Corporation News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|url-status=live|access-date=27 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227045350/https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|archive-date=27 shkurt 2019}}</ref> Oroané krahasohen në mënyrë të përafërt me burrat cisgjinorë, makkunrai me gratë cisgjinore, calalai me burrat transgjinorë dhe calabai me gratë transgjinore,<ref>{{Cite book|last=Graham Davies|first=Sharyn|title=Challenging Gender Norms: Five Genders Among Bugis in Indonesia|url=https://archive.org/details/challenginggende0000davi|publisher=Thomson Wadsworth|year=2006|isbn=978-0-495-09280-3|series=Case Studies in Cultural Anthropology|page=xi|language=en|oclc=476076313}}</ref> ndërsa bisutë krahasohen me persona androgjenë ose interseks dhe janë të nderuar si shamanë apo priftërinj të komunitetit.<ref>{{Cite news|last=Ibrahim|first=Farid M|date=27 shkurt 2019|title=Homophobia and rising Islamic intolerance push Indonesia's intersex bissu priests to the brink|language=en|publisher=Australian Broadcasting Corporation News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|url-status=live|access-date=27 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227045350/https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|archive-date=27 shkurt 2019}}</ref> Klasifikimi i calabai, calalai dhe bissu si gjini të treta është subjekt debatesh. Këto role shihen gjithashtu si thirrje thelbësore profesionale dhe shpirtërore, të cilat nuk lidhen drejtpërdrejt me ndarjen gjinore mashkull-femër.<ref name="Boellstorff">{{Cite book|last=Boellstorff|first=Tom|title=The Gay Archipelago: Sexuality and Nation in Indonesia|url=https://archive.org/details/gayarchipelagose0000boel|publisher=Princeton University Press|year=2005|pages=[https://archive.org/details/gayarchipelagose0000boel/page/n57 38]–40|language=en}}</ref><ref name="NII">{{Cite book|last=Idrus|first=Nurul Ilmi|title=Gender Relations in an Indonesian Society|publisher=Brill|year=2016|pages=32–35|language=en}}</ref> Në jetën e përditshme shoqërore, bisutë, calabai dhe calalai mund të hyjnë si në banesat ashtu edhe në fshatrat e burrave dhe grave. == Bisutë == ''Bisutë'' janë një nga 5 gjinitë e bugive. Ka teori të ndryshme në lidhje me origjinën e tyre përfundimtare.<ref>{{Cite web|title=Sex, Gender, and Priests in South Sulawesi, Indonesia|url=http://www.iias.nl/iiasn/29/IIASNL29_27.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721074825/http://www.iias.nl/iiasn/29/IIASNL29_27.pdf|archive-date=21 korrik 2011|access-date=2011-07-25|publisher=[[International Institute for Asian Studies]]|language=en}}</ref> Që dikush të konsiderohet bisu, të gjitha aspektet e gjinisë duhet të ndërthuren për të formuar një tërësi. Besohet se lind me prirjen për t’u bërë bissu, gjë që zbulohet tek një foshnjë me gjenitali të paqartë. Këto gjenitali të paqarta nuk kanë pse të jenë të dukshme; një mashkull normativ që bëhet bissu besohet të jetë femër nga brenda. Kjo ndërthurje e gjinive mundëson shfaqjen e një identiteti "meta-gjinor". Megjithatë, vetëm gjenitalet e paqarta nuk mjaftojnë për të qenë bisu.<ref>{{Cite journal|title=Sulawesi's fifth gender|url=http://www.insideindonesia.org/edition-66/sulawesi-s-fifth-gender-3007484|journal=[[Inside Indonesia]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728104208/http://www.insideindonesia.org/edition-66-apr-jun-2001/sulawesi-s-fifth-gender-3007484|archive-date=28 korrik 2012|access-date=2011-07-25}}</ref> Personi duhet gjithashtu të mësojë gjuhën, këngët dhe magjitë tradicionale dhe të ketë dhunti për të dhënë bekime. Për t’u konsideruar një bisu i “vërtetë”, individi duhet të kalojë nëpër rituale të nisjes dhe të ketë mentorim nga një bissu tjetër, por kjo praktikë është në rënie për shkak të pakësimit të njerëzve që marrin këtë rol.<ref>{{Cite book|last=Andaya|first=Leonard|title=Other Pasts: Women, Gender and History in Early Modern Southeast Asia|publisher=Univ of Hawaii at Manoa|year=2001|pages=35–44|language=en}}</ref> Pritet që bisutë të qëndrojnë të celibatarë dhe të veshin rroba konservatore.<ref name="ABC">{{Cite news|last=Ibrahim|first=Farid M|date=27 shkurt 2019|title=Homophobia and rising Islamic intolerance push Indonesia's intersex bissu priests to the brink|language=en|publisher=Australian Broadcasting Corporation News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|url-status=live|access-date=27 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227045350/https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|archive-date=27 shkurt 2019}}</ref> Në praktikë, shumë bissu përfshihen në marrëdhënie seksuale (veçanërisht me oroané), por kjo nuk pranohet hapur dhe njohja publike e këtyre marrëdhënieve shihet si rrënuese për fuqinë shpirtërore të bisusë.<ref>{{Cite book|last=Nanda|first=Serena|title=Gender Diversity: Crosscultural Variations|url=https://archive.org/details/genderdiversityc00nand_0|publisher=Waveland Press|year=1999|pages=[https://archive.org/details/genderdiversityc00nand_0/page/n101 92]–94|language=en}}</ref> Në kulturën bugis paraislamike, bisutë shiheshin si ndërmjetës midis njerëzve dhe perëndive, sipas antropologut indonezian, profesorit Halilintar Lathief. Bisutë lidhen ngushtë me perëndeshën e hënës, e cila është një figurë femërore, por androgjene, dhe konsiderohen si pasardhës shpirtërorë.<ref>{{Cite book|last=Andaya|first=Leonard|title=Other Pasts: Women, Gender and History in Early Modern Southeast Asia|publisher=Univ of Hawaii at Manoa|year=2001|pages=35–44|language=en}}</ref> Deri në vitet 1940, bisutë kishin ende një rol qendror në ruajtjen e riteve të lashta të pallateve mbretërore, përfshirë kurorëzimet e mbretërve dhe mbretëreshave.<ref>{{Cite news|last=Ibrahim|first=Farid M|date=27 shkurt 2019|title=Homophobia and rising Islamic intolerance push Indonesia's intersex bissu priests to the brink|language=en|publisher=Australian Broadcasting Corporation News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|url-status=live|access-date=27 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227045350/https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|archive-date=27 shkurt 2019}}</ref> Historikisht, bisutë kanë pasur një rol të rëndësishëm edhe në ceremoni të tjera, veçanërisht në dasma dhe lindje. Vetë kategoria e bisuve, ka nënkategori me role të ndryshme, ashtu siç përshkruhen në poemat tradicionale si La Galigo. Njëra prej tyre përfshin ata që rrjedhin drejtpërdrejt nga perënditë dhe që kanë lidhje të ngushta me oborret mbretërore dhe fisnikërinë. Kategoria e dytë përfshin bisutë që janë pronarë tokash, por që nuk marrin pjesë në role shpirtërore. Kategoria e fundit përbëhet nga bisutë që kanë rol kryesor në drejtimin e riteve fetare. === Persekutimi === Shoqëria bugi ka një besim kulturor se të pesë gjinitë duhet të bashkëjetojnë në harmoni,<ref>{{Cite web|last=June|first=Karlana|date=23 shkurt 2015|title=The Bugis Five Genders and Belief in a Harmonious World|url=https://prezi.com/yhh0sdzysou5/the-bugis-five-genders-and-belief-in-a-harmonious-world/|access-date=27 shkurt 2019|website=Prezi|language=en}}</ref> por deri në vitin 2019, numri i bisuve kishte rënë ndjeshëm, pas viteve me përndjekje në rritje dhe zbehjes së traditës që i nderonte ata si priftërinj tradicionalë të komunitetit. Bisutë kanë arritur të mbijetojnë kryesisht duke marrë pjesë në dasma si “nuse nderi” (''maids of honour''), duke punuar si fermerë, si dhe duke ushtruar rolet e tyre kulturore si priftërinj. Grupet islamike radikale, policia dhe politikanët kanë kontribuar në shtimin e ngacmimeve dhe diskriminimit ndaj personave joheteroseksualë në Indonezi. Gjatë sundimit kolonial holandez, toleranca ndaj bisusë ishte e përzier. Qeveria koloniale lejonte disa struktura shoqërore vendase të qëndronin në fuqi për të ruajtur produktivitetin bujqësor dhe sepse i shihte traditat vendase si një mjet për të frenuar përhapjen e islamizmit.<ref>{{Cite journal|last=Thamrin|first=Umar|date=nëntor 2015|title=How Economy Matters to Indigenous Identity of Bissu, Transgender Priests of South Sulawesi, Indonesia|journal=Asia Research Institute|language=en|volume=Working Paper Series|issue=241}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pelras|first=Christian|date=1994|title=Religion, Tradition, and the Dynamics of Islamization in South Sulawesi|url=https://archive.org/details/sim_indonesia_1994-04_57/page/n140|journal=Indonesia|language=en|volume=57|issue=57|pages=133–154|doi=10.2307/3351245|jstor=3351245|hdl-access=free}}</ref> Megjithatë, kolonët holandezë kontribuan në krijimin e një mjedisi armiqësor ndaj praktikave dhe identiteteve seksuale që i konsideronin si “amorale”, duke i përdorur këto dallime për të theksuar distancën nga popullsia vendase.<ref>{{Cite book|last=Gouda|first=Frances|title=Dutch Culture Overseas: Colonial Practice in the Netherlands Indies, 1900-1942|publisher=Amsterdam University Press|year=1995|language=en}}</ref> Pas pavarësisë në vitin 1949, mbretëritë e lashta bugi u përfshinë në republikën e re dhe roli i bisusë u shty gjithnjë e më shumë në periferi për shkak të lidhjeve të tyre me fisnikërinë bugi. Edhe pse traditat e tyre bashkëjetuan për një kohë të gjatë me idealet islame para pavarësisë, një rebelim islamik rajonal në Sulawesi Jugore (i njohur si ''Operasi Tobat'', pjesë e kryengritjes së Darul Islam) çoi në një shtim të përndjekjes. Me përkeqësimin e klimës ndaj personave joheteroseksualë, gjithnjë e më pak njerëz ishin të gatshëm të merrnin rolin e bisusë.<ref>{{Cite news|last=Ibrahim|first=Farid M|date=27 shkurt 2019|title=Homophobia and rising Islamic intolerance push Indonesia's intersex bissu priests to the brink|language=en|publisher=Australian Broadcasting Corporation News|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|url-status=live|access-date=27 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227045350/https://www.abc.net.au/news/2019-02-27/indonesia-fifth-gender-might-soon-disappear/10846570|archive-date=27 shkurt 2019}}</ref> Me ardhjen në pushtet të regjimit të Rendit të Ri të Suhartos, bisutë u margjinalizuan duke u trajtuar si elementë devijantë dhe jo-islamikë në shoqërinë indoneziane. Ata u shënjestruan gjithashtu për shkak të lidhjeve të supozuara me Partinë Komuniste të Indonezisë.<ref>{{Cite book|last=Boellstorff|first=Tom|title=The Gay Archipelago: Sexuality and Nation in Indonesia|url=https://archive.org/details/gayarchipelagose0000boel|publisher=Princeton University Press|year=2005|pages=[https://archive.org/details/gayarchipelagose0000boel/page/n57 38]–40|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Lathief|first=Halilintar|title=Bissu: pergulatan dan peranannya di masyarakat Bugis|publisher=Desantara|year=2004|language=id}}</ref> Përndjekja përfshinte ndalimin e praktikave të bisuve, shkatërrimin e objekteve me rëndësi shpirtërore, asimilimin e detyruar në role mashkullore dhe ekzekutimin e shumë individëve bisu. Në periudhën pas-Suharto, janë bërë përpjekje për të ringjallur praktikat tradicionale të bisuve ku shumë elemente të zakonit të tyre janë ndërthurur me traditën islame. Bisutë mund të gjenden duke dhënë bekime për pelegrinët që shkojnë në Haxh dhe madje duke marrë vetë pjesë në pelegrinazh.<ref>{{Cite book|last=Nanda|first=Serena|title=Gender Diversity: Crosscultural Variations|url=https://archive.org/details/genderdiversityc00nand_0|publisher=Waveland Press|year=1999|pages=[https://archive.org/details/genderdiversityc00nand_0/page/n101 92]–94|language=en}}</ref> Megjithatë, kjo ringjallje ka bërë që zakonet e bissu të shihen gjithnjë e më shumë si atraksione për turistët, çka i redukton ato në argëtim dhe shpërfill sfondin shpirtëror mbi të cilin janë ndërtuar. Bisutë përjetojnë më shumë pranim dhe respekt shoqëror kur shihen duke përmbushur rolet e tyre shpirtërore, por në rastet kur nuk e bëjnë këtë, shpesh pritet që të përshtaten me rolet më të ngurta mashkull/femër. Megjithëse bissu janë shpirtërisht të veçantë nga personat jobinare apo interseks, kjo ndarje po bëhet gjithnjë e më e paqartë. Sot, shumë bisu janë angazhuar në profesione që lidhen më ngushtë me rolet varia, si për shembull grimi i nuseve. Edhe brenda vetë shoqërisë bugi, roli i bissu kohët e fundit është ngatërruar me ato të calalai dhe calabai. Për shkak të rënies së numrit të bisuve, disa rite kanë filluar të zëvendësojnë bisutë me kalalai dhe kalabai.<ref>{{Cite book|last=Andaya|first=Leonard|title=Other Pasts: Women, Gender and History in Early Modern Southeast Asia|publisher=Univ of Hawaii at Manoa|year=2001|pages=35–44|language=en}}</ref> == Kalabai == Sipas sistemit gjinor të bugive, kalabai janë njerëzit të cilët lindin me gjini mashkull, por marrin rolin shoqëror të grave heteroseksuale. Veshja dhe shprehja e tyre gjinore janë dukshëm femërore, por nuk përputhen drejtpërdrejt me ato të grave “tipike” heteroseksuale. Veçanërisht në epokën moderne, moda e kalabait është e ndikuar edhe nga stile jashtë kulturës tradicionale bugi, si nga burime islame apo të krishtera. Roli tipik kalabai përfshin organizimin e dasmave dhe parukerinë.[[Skeda:Indonesian_dancer,_Wanita_di_Indonesia_p109_(Charles_Breyer).jpg|parapamje| Balerinë Calabai, 1953]] == Kalalai == Kalalai janë persona që lindin me gjini femër, por marrin rolet shoqërore të burrave heteroseksualë. Ata paraqiten si burra, kryejnë punë burrash dhe jetojnë me partnere femra, me të cilat adoptojnë fëmijë. Edhe pse zakonisht vishen në mënyrë mashkullore, shumë kalalai përfshijnë elementë të veçantë që tregojnë identitetin e tyre unik, si për shembull vendosja e një vathi vetëm në veshin e djathtë (ndryshe nga oroané që e vendosin në të majtë dhe makunrai që i vendosin në të dy veshët). Kalalai janë një përzierje të virtyteve femërore dhe mashkullore, si përkushtimi dhe trimëria. Ata mund të shfaqin sjellje si mashkullore ashtu edhe femërore, dhe kjo shprehje është shpesh fluide, në varësi të rastit apo kontekstit. Numri i kalalave është më i vogël edhe në krahasim me bisutë apo kalabai, pasi shumë persona shkurajohen të identifikohen si kalalai. Në përgjithësi, ekziston një nivel më i lartë diskriminimi ndaj personave që lindin femra dhe heqin dorë nga roli tradicional i nënës dhe bashkëshortes, pasi shpesh stereotipizohen si dembele. Gjithashtu, puna e tyre është më pak e dukshme për publikun, pasi shpesh përqendrohet në bujqësi, ndryshe nga kalabai, që shihen më shpesh në role si kuzhinierë, parukierë dhe organizatorë dasmash, një ndryshim që mund të ushqejë më tej këto stereotipe. == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=K9VmLJ3niVo|title=Five Genders?|date=21 tetor 2008|type=video|language=en|publisher=[[National Geographic Channel]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250120030940/https://www.youtube.com/watch?v=K9VmLJ3niVo|archive-date=20 janar 2025|url-status=dead|via=YouTube|access-date=13 maj 2025}} * {{Cite journal|last=Perkins|first=Roberta|date=nëntor 1994|editor-last=Skinner|editor-first=Craig|title=Soft Minded Men: South-East Asian Gender Crossing|url=http://www.gendercentre.org.au/resources/polare-archive/archived-articles/soft-minded-men.htm|url-status=dead|journal=Polare|language=en|issue=5|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927132638/http://www.gendercentre.org.au/resources/polare-archive/archived-articles/soft-minded-men.htm|archive-date=27 shtator 2013}} [[Kategoria:LGBTQ dhe Islami]] [[Kategoria:LGBTQ]] fps2wmlxabgtk8oia8bt0mv005ypb4s Armada Spanjolle 0 379392 2981978 2978468 2026-05-18T17:47:12Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981978 wikitext text/x-wiki {{Short description|Flota spanjolle që luftoi kundër Anglisë në vitin 1588}} {{Infobox military conflict | conflict = Armada Spanjolle | width = 339px | partof = Lufta Anglo-Spanjolle (1585–1604) dhe Lufta 80 Vjeçare | image = Armadaroute.jpg | image_size = 334px | caption = Rruga e Armadës Spanjolle | date = Korrik–gusht 1588 | place = [[Kanali i la Manshit]] dhe [[Deti i Veriut]] | coordinates = | result = Fitorja anglo-holandeze<ref>{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n420 401]}}: "Humbja e Armadës Spanjolle ishte me të vërtetë vendimtare"</ref><ref>{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|lang=en|publisher=Manchester University Press|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n28 5]}}: "një katastrofë e pa zbutur"</ref><ref>{{cite book|author=Milan N. Vego|year=2003|title=Naval Strategy and Operations in Narrow Seas|publisher=Routledge|lang=en|isbn=978-113631794-1|page=148}}: "Mundja vendimtare e Armadës Spanjolle"</ref> | combatants_header = Ndërluftuesit | combatant1 = {{plainlist| * {{flagicon image|Flag of England (bordered).png|link=Mbretëria e Anglisë}} [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] * {{flag|Holanda|pri}}}} | combatant2 = {{plainlist| * {{flagdeco|Spanja|1506}} [[Perandoria Spanjolle|Spanja]] * {{flagdeco|Portugalia|1578}} [[Portugalia]] }} | commander1 = {{plainlist| * {{flagicon image|Flag of England (bordered).png|link=Mbretëria e Anglisë}} Charles Howard * {{flagicon image|Flag of England (bordered).png|link=Mbretëria e Anglisë}} [[Francis Drake]] * {{flagicon image|Flag of England (bordered).png|link=Mbretëria e Anglisë}} [[John Hawkins]] * {{flagicon|Holanda|pri}} Justinus van Nassau }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon|Spanja|1506}} Alonso Pérez de Guzmán, duka i VII-të i Medina Sidonias * {{flagicon|Spanja|1506}} Juan de Recalde, vrarë * {{flagicon|Spanja|1506}} Miguel de Oquendo, vrarë * {{flagicon|Spanja|1506}} Diego de Medrano, vrarë * {{flagicon|Spanja|1506}} Pedro de Valdés, dorëzuar }} | strength1 = {{plainlist| * 34 luftanije<ref name="MP40">{{cite book|author1=Colin Martin|year=1999|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n63 40]}}</ref> * 163 anije të armatosura tregtare<br/>(30 mbi 200 tonë)<ref name="MP40"/> * 30 flajbote '''Totale''' * 197 anije<ref name="MP65">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n88 65]}}</ref> * 16,000 veta<ref name="MP65"/>}} | strength2 = {{plainlist|'''Armada''' * 24 luftanije<ref name="Soto117">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|lang=en|publisher=Barnes & Noble|isbn=038920955-4|page=117}}</ref> * 44 anije tretare të armatosura<ref name="Soto117"/> * 38 anije ndihmëse<ref name="Soto117"/> * 31 anije furnizuese<ref name="Soto117"/> * 2,431 pjesë artilerie<ref>{{cite book|last1=Kinard|first1=Jeff|title=Artillery: An Illustrated History of Its Impact|url=https://books.google.al/books?id=CVbDEAAAQBAJ|publisher=Bloomsbury Academic|year=2007|lang=en|page=92}}</ref><ref>{{cite book|last1=Burke|first1=Peter|title=The New Cambridge Modern History|year=1998|volume=13, Companion Volume|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en}}</ref> * 10,138 detarë * 19,315 ushtarë<ref name="60MP63">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n83 60]–63}}</ref> (90% spanjollë, 10% portugezë)<ref>{{cite book|last1=Kamen|first1=Henry|title=Spain, 1469–1714: A Society of Conflict|url=https://archive.org/details/spain14691714soc0000kame|year=2014|lang=en|publisher=Routledge|page=[https://archive.org/details/spain14691714soc0000kame/page/n140 123]}}</ref> '''Vendet e Ulta Spanjolle''' * 31,800 ushtarë * 170 anije<ref name="MP94">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|year=1999|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n117 94]}}</ref> '''Totale''' * 55,000 veta * 137 anije}} | casualties1 = '''Aksionet e Kanalit të la Manshit'''{{plainlist| * asnjë anije e humbur }} '''Beteja e Gravelines:'''{{plainlist| * 50–100 të vrarë<ref name="Lewis184">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=184}}</ref> * 400 të plagosur * 8 anije zjarri të djegura<ref>{{cite book|author=John Knox Laughton|title=State Papers Relating to the Defeat of the Spanish Armada, Anno 1588|publisher=Navy Records Society|year=1895|volume=2|lang=en|pages=8–9|quote=Wynter te Walsyngham-i: tregon se anijet e përdorura si anije zjarri u tërhoqën nga ato të zotëruara në flotë dhe jo anije të mëdha të pamanovrueshme nga Doveri.}}</ref>}} '''Sëmundjet:''' 2,000–3,000 të vdekur<ref name="Bicheno262">{{cite book|author=Hugh Bicheno|year=2012|title=Elizabeth's Sea Dogs: How England's Mariners Became the Scourge of the Seas|url=https://archive.org/details/elizabethsseadog0000hugh|publisher=Conway|lang=en|isbn=978-184486174-3|page=[https://archive.org/details/elizabethsseadog0000hugh/page/262 262]}}</ref> | casualties2 = '''Aksionet e Kanalit të la Manshit'''{{plainlist| * 2 galeonë të kapur * 397 veta të kapur}} '''Beteja e Gravelines:'''{{plainlist| * Më shumë se 600 të vrarë * 800 të plagosur<ref name="Lewis183">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=182}}</ref> * Pesë anije të fundosura ose të kapura<ref>{{cite journal|year=1985|author1=Aubrey N. Newman|author2=David T. Johnson|author3=P. M. Jones|lang=en|title=The Eighteenth Century|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-8314.1985.tb00698.x|journal=Annual Bulletin of Historical Literature|doi=10.1111/j.1467-8314.1985.tb00698.x|volume=69|issue=1|pages=108 (93-109)}}</ref>}} '''Totale:'''{{plainlist| * rreth 44 anije të humbura<ref name="Soto122">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=122}}</ref><ref name="Mattingly426">{{cite book|author=Garret Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n445 426]}}</ref>(10 të fundosura)<ref name="Lewis208">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=208}}</ref> * 11,000<ref>{{cite book|author=Manuel Gracia Rivas|year=1991|chapter=The Medical Services of the Gran Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the ''Gran Armada'', 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=212}}</ref>–20,000<ref name="208Lewis209">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|pages=208–09}}</ref><ref name="Hanson563">{{cite book|author=Neil Hanson|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=563}}</ref> të vrarë}} }} '''Armada Spanjolle''' (shpesh e njohur si {{lang|es|Invencible Armada}}, '''Armada e Pamposhtshme''', zyrtarisht {{lang|es|Grande y Felicísima Armada|lit=Marina e Madhe dhe Fortlumtur}}) ishte një flotë e [[Perandoria Spanjolle|Spanjës Habsburge]] që lundroi nga [[Lisbona]] në fundin e [[maji]]t [[1588]], e komanduar nga Alonso de Guzmán, duka i Medina Sidonias, një fisnik pa përvojë të mëparshme navale i caktuar nga [[Filipi II i Spanjës]]. Urdhërat e tij ishin të lundrohej përgjatë [[Kanali i la Manshit|Kanalit të la Manshit]], të bashkohej me Alesandro Farnezen, dukën e Parmës në [[Flandra|Flandër]], dhe të shoqëronte një forcë pushtuese që do të zbarkonte në [[Mbretëria e Anglisë|Angli]] dhe do të përmbyste [[Elizabeta I|Elizabetën I]]. Synimi i saj ishte të rivendoste [[Kisha Katolike|Katolicizmin]] në Angli, ti jepte fund mbështetjes për [[Holanda|Republikën Holandeze]], dhe të parandalonte sulmet nga [[korsari|korsarët]] anglezë dhe holandezë kundër interesave spanjolle në [[Amerika|Amerikë]]. Spanjollëve iu kundërvu një flotë angleze me bazë në Plajmuth. Anijet e saj, më të shpejta dhe më të manovrueshme sesa [[galeoni|galeonët]] më të mëdhenj spanjollë, qenë të afta ta sulmonin Armadën ndërsa lundronte përgjatë Kanalit la Mansh. Mjaft vartës e paralajmëruan dukën e Medina Sidonias të ankoronte në Solent dhe të pushtonte Ishullin e Uajtit, por ai refuzoi të shmangej nga udhëzimet e tij për tu bashkuar me dukën e Parmës. Megjithëse Armada arriti në Kale, gjerësisht e padëmtuar, ndërsa priste komunikime nga duka i Parmës, ai u sulmua natën nga anijet angleze të zjarrit dhe u detyruan të shpërndaheshin. Armada pësoi humbje të mëtejshme në Betejën pasuese të Gravelines dhe rrezikohej të ngecej në cektinat e brigjeve holandeze, kur era ndryshoi, duke e lejuar atë të largohej në [[Deti i Veriut|Detin e Veriut]]. Të detyruara nga anglezët, anijet spanjolle u kthyen në atdhe nëpërmjet [[Skocia|Skocisë]] dhe [[Irlanda|Irlandës]]. Deri në 24 anije u mbytën përgjatë rrugës, para se, pjesa e mbetur, të mbërrinin në atdhe. Mes faktorëve që kontribuan në mundjen dhe tërheqjen e Armadës ishte kushtet e këqia të motit dhe përdorimi më i mirë i [[topi (armë)|topave navalë]] dhe taktikave navale të anglezëve. Ekspedita qe angazhimi më i madh i Luftës së padeklaruar Anglo-Spanjolle ([[1585]]–[[1604]]). Vitin tjetër, [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] organizoi një fushatë të ngjashme në shkallë të gjerë kundër Spanjës, të njohur si "''Armada Angleze''", ndonjëherë e quajtur "''Kundër-Armada'' e vitit [[1589]]", që dështoi. Kundër Anglisë dhe Irlandës u dërguan tre Armada të tjera Spanjolle në vitin [[1596]], [[1597]] dhe [[1601]],<ref name="258Graham261">{{cite book|author=Winston Graham|year=1972|title=The Spanish Armadas|url=https://archive.org/details/spanisharmadas00grah_0|publisher=Collins|lang=en|isbn=978-000221842-9|pages=[https://archive.org/details/spanisharmadas00grah_0/page/n261 258]-61}}</ref> por edhe këto do të përfundonin ngjashmërisht në dështim. ==Etimologjia== Fjala ''armada'' vjen nga {{lang|es|armada}}, që është e lidhur me fjalën ''armatë''. Fillimisht rrjedh nga {{lang|la|armāta}}, pjesorja e shkuar e {{lang|la|armāre|lit=të armatosesh}}, e përdorur në [[gjuhët neolatine]] si një emër për ''forcat e armatosura'', ''armata'', ''ushtria'', ''marina'' dhe ''flota''.<ref>''[[Oxford English Dictionary]]'', 'armada'</ref> {{lang|es|Armada Española}} përdoret akoma si termi spanjoll për Marinën moderne Spanjolle. ==Sfondi== [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] kishte qenë në mënyrë strategjike në aleancë me Spanjën për shumë dekada para se të hynin në luftë me njëra-tjetrën. Në mesin e [[shekulli XV|shekullit të XV]], [[Mbretëria e Francës|Franca]] nën Luigjin e XI ishte fuqia më e fortë në Evropën Perëndimore. Anglia kishte akoma zotërime në atë që sot quhet Franca Veriore dhe Spanja ishte nën kërcënim të vazhdueshëm. Henri VII i Anglisë, në këtë mënyrë formoi një marrëdhënie strategjike me [[Ferdinandi II i Aragonës|Ferdinandin e II]] të Spanjës. Ndërsa kërcënimi nga [[Franca]] mbetej, [[Anglia]] dhe [[Spanja]] gëzuan shumë dekada paqeje, që përfshinte disa martesa strategjike për ruajtur aleancën. Kishte shumë shkaqe zilie midis dy dyerëve mbretërore përgjatë viteve, por Lufta Fetare Franceze qe shkaku kryesor i thyerjes së aleancës midis [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II]] dhe [[Elizabeta I|Elizabetës së I]], dhe kjo çoi në luftë midis dy vendeve. Nga mesi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] [[Perandoria Spanjolle|Spanja Habsburge]] nën [[Filipi II i Spanjës|mbretin Filipi II]] ishte një fuqi mbizotëruese politike dhe ushtarake në Europë, me një [[Perandoria Spanjolle|perandori globale]], që u bë burimi i pasurisë së saj. Ajo mbronte kauzën [[Kisha Katolike|Katolike]] dhe zotërimet e saj globale shtriheshin nga [[Evropa]], [[Kolonizimi spanjoll i Amerikës|Amerikë]] dhe [[Filipinet|Filipine]]. Kjo u zgjerua më tej në vitin [[1580]], kur [[Portugalia]] u aneksua, duke formuar kështu Bashkimin Iberik, duke e shtrirë edhe më shumë perandorinë. Filipi u bë monarku i parë që sundonte mbi një ''perandori mbi të cilën dielli nuk perëndonte'', që e drejtonte nga dhomat e tij në pallatin [[El Escorial|El Escorial]] nëpërmjet komunikimeve të shkruara.<ref>{{Cite book|year=2002|last=Parker|first=Geoffrey|title=Success is never final|url=https://archive.org/details/successisneverfi0000park|publisher=Basic Books|lang=en|isbn=0-465-05477-3|page=[https://archive.org/details/successisneverfi0000park/page/n20 3]}}</ref> Në krahasim, [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] ishte vetëm një fuqi dytësore evropiane pa perandori, që mund të ushtronte pak ndikim jashtë brigjeve të saja – megjithatë, në aleancë me Spanjën, ajo kishte shkuar në luftë tre herë kundër [[Mbretëria e Francës|Francës]] gjatë mbretërimit të [[Henri VIII|Henrit të VIII]]. I fundit nga këta konflikte ishte Rrethimi i Bulonjës. Mbreti [[Henri VIII]] filloi Reformimin Anglez si një ushtrim politik për dëshirën e tij për të divorcuar gruan e tij të parë, Katerinën e Aragonës. Përgjatë kohës, Anglia u rreshtua gjithmonë e më shumë me [[Reformimi Protestant|Reformimin Protestant]] duke zënë vend në Evropë, veçanërisht gjatë mbretërimit të djalit të Henrit, Eduardi VI. Eduardi vdiq pa fëmijë dhe gjysmë-motra e tij [[Mary I e Anglisë|Maria Tudor]] u ngjit në fron në vitin [[1553]]. Tre vjet më vonë Maria u martua me [[Filipi II i Spanjës|Filipin e II]], duke u bërë mbretëresha bashkëshorte e Spanjës dhe filloi të ringrinte ndikimin e [[Kisha Katolike|Katolicizmit Roman]] mbi punët e kishës. Përpjekjet e saj çuan më shumë se 260 veta në vdekje me djegie në turrën e druve, duke marrë epitetin "Maria Gjakatare".<ref name="wall115">{{Cite book|last=Waller|first=Maureen|year=2006|url=https://archive.org/details/sovereignladiess00wall/|title=Sovereign Ladies: The Six Reigning Queens of England|publisher=St. Martin's Press|lang=en|isbn=978-031233801-5|page=[https://archive.org/details/sovereignladiess00wall/page/115 115]}}</ref> Filipi, në këtë kohë e bindi Marien të hynte në një luftë shkatërrimtare kundër [[Mbretëria e Francës|Francës]]. [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] zbarkoi forca në [[Vendet e Ulëta]] dhe në mungesë të mbështetjes së Spanjës, fitoi Betejën e Sankt Kuentinit. Megjithëse kjo solli fitoren për Spanjën, Anglia i kishte lënë pas dore mbrojtjet e saj franceze, dhe [[Mbretëria e Francës|Franca]] mori Kalenë angleze në Rrethimin e Kalesë ([[1558]]). Në këtë mënyrë Anglia e humbi zotërimin e saj të fundit në Francë, që ishte mbajtur për më shumë se 500 vjetë. Kjo ishte një goditje e madhe për prestigjin e Marisë, që thuhet se ka thënë se «''Kur të kem vdekur dhe të hapem, do të gjeni ''Calais'' duke qëndruar në zemrën time''». Pasuria e Anglisë vuajti më shumë, jo vetëm nga kostoja e luftës, por edhe nga pakësimi i të ardhurave nga alumi dhe tregtia e veshjeve të [[Antverpi]]t, të shkaktuar nga humbja e portit. Mbretëria e Spanjës e kishte forcuar ndikimin e saj në [[Vendet e Ulëta]], duke dobësuar Francën pa dëme për veten, por me kosto të mëdha për Anglinë. Pak para vdekjes së Marisë, [[Filipi II i Spanjës|Filipi]] dhe [[Elizabeta I|Elizabeta]] kërkuan të vendosnin një aleancë dhe pajtim midis Anglisë dhe Spanjës, dhe ka të dhëna se u pa edhe mundësia e martesës midis Filipit dhe Elizabetës, por çështja e besimit dhe marrëdhënia e pabarabartë midis dy mbretërive e bëri këtë tepër të pagjasë. Deri atëherë, [[Spanja]] dhe Anglia kishin qëndruar në aleancë – që kishte zgjatur për mbi 70 vjetë. Vdekja e [[Mary I e Anglisë|Maries]] në vitin [[1558]], çoi gjysmë-motrën e saj, [[Elizabeta I|Elizabeta]] në marjen e fronit. Ndryshe nga Maria, Elizabeta ishte vendosmërisht në anën [[Reformimi Protestant|reformiste]] dhe me shpejtësi rivendosi shumë nga reformat e Eduardit. [[Filipi II i Spanjës|Filipi]], duke mos qenë më bashkë-monark, e konsideroi Elizabetën një [[Herezia|heretike]] dhe sunduese ilegjitime të [[Mbretëria e Anglisë|Anglisë]]. Në sytë e [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]], Henri nuk ishte divorcuar kurrë nga Katerina, duke e bërë Elizabetën ilegjitime. Filipi mbështeti komplote për të rrëzuar Elizabetën në favor të kushërirës së saj katolike, dhe të konsideruar trashëgimtare, [[Maria Stuart|Maria, mbretëresha e skocezëve]]. Këto plane u shmangën, kur Elizabeta e burgosi Marinë në vitin [[1567]]. Maria u detyrua të abdikonte nga kurora e Skocisë në favor të djalit të saj [[Xhejmsi VI i Skocisë dhe I i Anglisë|Xhejmsi VI]]. Sugjerimi i parë i dokumentuar e asaj që quhej ''Ndërmarrja e Anglisë'' u shfaq në vetën e vitit [[1583]], kur i mbushur me krenarinë e fitores së tij në [[Ishujt Azore|Azore]], Álvaro de Bazán, markezi i Santa Kruzit, i bëri Filipit II sugjerimin të shfrytëzonte rastin për të sulmuar [[Mbretëria e Anglisë|Anglinë]].<ref name="157Brugge158">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=157-58}}</ref> [[Elizabeta I|Elizabeta]] në fund e kishte ekzekutuar [[Maria Stuart|Marien]] në shkurt [[1587]], si rrjedhojë e komploteve të vazhdueshme kundër mbretëreshës, të zhvilluara në emër të Maries. Elizabeta gjithashtu u hakmorr kundër Filipit, duke mbështetur Revoltën Holandeze kundër Spanjës, ashtu si dhe financimin e [[korsari]]së për të sulmuar anijet spanjolle përgjatë [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]]. Ajo negocioi gjithashtu një aleancë të gjatë tregtare dhe politike me [[Maroku]]n. {| class="wikitable floatleft" style="max-width: 28%;" |+ style="background:#b0c4de;"|Monarkët kundërshtarë |- | [[File:Philip II, King of Spain from NPG.jpg|210px]] | [[File:Marcus Gheeraerts the Younger Elizabeth I Trinity College Cambridge.jpg|226px]] |- |[[Filipi II i Spanjës]] rr. v. [[1580]], National Portrait Gallery, [[Londra|Londër]] || [[Elizabeta I]] rr. v. [[1585]], Trinity College, [[Kembrixhi|Kembrixh]] |} Si shpagim, Filipi planifikoi një ekspeditë për pushtimin e Anglisë për të rrëzuar Elizabetën dhe, nëse Armada nuk do të ishte tërësisht e suksesshme, të paktën të negocionte lirinë e besimit për katolikët dhe kompensimin financiar për luftën në [[Vendet e Ulëta]].<ref name="Pendrill">{{cite book|last=Pendrill|first=Colin|title=Spain 1474–1700: The Triumphs and Tribulations of Empire|url=https://archive.org/details/spain14741700tri0000pend|publisher=Heinemann|year=2002|lang=en|isbn=978-043532733-0|page=[https://archive.org/details/spain14741700tri0000pend/page/n291 286]}} – "''Nëse Armada nuk është e suksesshme siç shpresojmë, por gjithësesi jo tërësisht e mundur, atëherë mund ti ofroni Anglisë paqe mbi termat vijues. I pari është që në Angli të ushtrohet dhe përdoret lirisht besimi ynë i shenjtë katolik për të gjithë katolikët, vendas dhe të huaj, si dhe që ata që janë në ekzil duhet të lejohen të kthehen. I dyti është që i gjithë vendi në Holndën time, që mbajnë anglezët duhet të më rikthehet dhe i treti që ata duhet të më dëmshpërblejnë për dëmet që më kanë bërë mua, zotërimeve të mia dhe subjekteve të mia, që do të arrijë një shumë skajshmërisht të madhe. Në lidhje me ushtrimin e lirë të [[Kisha Katolike|Katolicizmit]], duhet tu vini në dukje se, meqë liria e besimit u lejohet [[hygenotët|hygenotëve]] të [[Franca|Francës]], nuk do të ketë dëmtim dinjiteti në lejimin e të njëjtit privilegj për katolikët në Angli''." — Prill [[1588]], Filipi II për dukën e Parmës.</ref> Nëpërmjet kësaj orvatjeje, mbështetja materiale për Provincat e Bashkuara, pjesa e Vendeve të Ulta që kishin arritur të shkëputeshin nga sundimi spanjoll, dhe sulmet angleze mbi tregtinë dhe vendbanimet spanjolle<ref name="Hart 28-32">{{cite book|author=Francis Rußel Hart|year=1922|title=Admirals of the Caribbean|url=https://archive.org/details/cu31924020337477|publisher=Houghton Mifflin Co.|lang=en|pages=[https://archive.org/details/cu31924020337477/page/n53 28]–32}} përshkruan një flotë të madhe [[korsari|korsarësh]], prej 25 anijesh të komanduara nga [[Francis Drake]] në vitin [[1585]], që do të sulmonte kolonitë spanjolle të Karaibeve.</ref> në [[Bota e Re|Botën e Re]] do të përfundonte. Filipi mbështetej nga papa [[Siksti V]], që e trajtoi pushtimin si një [[kryqëzatat|kryqëzatë]], me premtimin e një subvencioni finaciar për zbarkimin e Armadës.<ref>{{Cite encyclopedia|last=Pollen|first=John Hungerford|title=Spanish Armada|volume=1. Aachen – Assize|url=https://archive.org/details/catholicencyclop01herbuoft/page/727|year=1913|editor=Charles George Herbermann|encyclopedia=The Catholic encyclopedia|publisher=The Encyclopedia Press, inc.|lang=en|pages=727-29}} – "''...vujtjet e përhapura dhe irritimi i shkaktuar nga luftërat fetare që Elizabeta nxiti, dhe indinjimi i shkaktuar nga persekutimi i saj fetar, si dhe ekzekutimi i [[Maria Stuart]], i bënë katolikët kudo të simpatizoheshin me Spanjën dhe ta konsideronin Armadën si një kryqëzatë kundër armikut më të rrezikshëm të besimit''", dhe "''Papa [[Siksti V]] pranoi të rinovonte shkishërimin e mbretëreshës, dhe të jepte një subvencion të madh për Armadën, por, duke parë kohën e nevojshme për përgatitjet dhe lundrimin faktik të flotës, nuk do të jepte asgjë deri sa ekspedita të zbarkonte në Angli. Në këtë mënyrë, ai në vijim kurseu miliona korona, dhe nuk ndërmori ndonjë masë kundër mbretëreshës heretike.''"</ref> Mbështetje thelbësore për pushtimin pritej gjithashtu nga katolikët anglezë, duke përfshirë fisnikët dhe tregtarët e pasur dhe me ndikim.<ref>{{cite web|author=Robert Hutchinson|url=https://www.historyextra.com/period/elizabethan/spanish-armada-facts-elizabeth-i-medina-sidonia-catholic-philip-ii/|title=10 things you (probably) didn't know about the Spanish Armada|date=prill 2005|publisher=BBC History Extra|lang=en|access-date=5 prill 2020}}</ref> Një sulm në [[Cádiz]], i drejtuar nga [[korsari]] anglez [[Francis Drake]] në prill [[1587]], kishte kapur ose shkatërruar rreth 30 anije dhe sasi të mëdha furnizimesh, të përgatitura në një vit.<ref name="Wagner">{{cite book|last=Wagner|first=John|year=1999|title=Historical Dictionary of the Elizabethan World; Britain, Ireland, Europe, and America|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=zjfwNlN1sWYC&pg=PA45|lang=en|isbn=978-157958269-2|page=45}}</ref><ref name="Shepherd">{{cite web|last1=Shepherd|first1=Andrew|url=https://www.bhsportugal.org/library/articles/the-spanish-armada-in-lisbon-preparing-to-invade-england|title=The Spanish Armada in Lisbon: preparing to invade England|website=British Historical Society of Portugal|lang=en|access-date=10 shtator 2021}}</ref> Ka gjithashtu të dhëna se një letër nga shefi i sigurisë dhe kryespiuni i Elizabetës, Sir Francis Walsingham, dërguar ambasdadorit të saj në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], William Harborne, kërkonte në nxiste [[Marina Osmane|Flotën Osmane]] fillimin e manovrave për të ngacmuar spanjollët,<ref>{{cite news|author=John Ezard|date=1 qershor 2004|url=https://www.theguardian.com/uk/2004/jun/01/artsandhumanities.arts|title=Why we must thank the Turks, not Drake, for defeating the Armada|newspaper=[[The Guardian]]|lang=en|access-date=5 prill 2020}}</ref> por nuk ka të dhëna për suksesin e atij plani. Princi i [[Parma|Parmës]] fillimisht u këshillua nga [[Filipi II i Spanjës|Filipi II]] në vitin [[1583]].<ref name="157Brugge158"/> Alessandro Farnese theksonte se tre kushte do të kishin nevojë të përmbusheshin me sukses; fshehtësia e plotë, zotimi dhe mbrojtja e sigurtë e provincave holandeze, dhe mbajtja e largë nga marrëveshja e paqes ose nga mbjellja e përçarjes midis Lidhjes Katolike dhe [[Hygenotët|hygenotëve]].<ref name="161BruggeIII162">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=3|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868875965-5|pages=161–62}}</ref><ref name="165BruggeV166">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|year=2020|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=165–66}}</ref> Fshehtësia nuk mund të ruhej, gjë që e bëri ndërmarrjen shumë më të ndërlikuar. Filipi në fund kombinoi planin e dukës së Parmës me atë të Santa Kruzit, duke zhvilluar fillimisht një sulm të trefishtë, duke nisur me një sulm diversiv mbi [[Skocia|Skocinë]], ndërsa Armada kryesore do të zaptonte ose Ishullin e Uajtit ose Sauthemptonin për të vendosur një vend të sigurt ankorimi në Solent. Farnese atëherë do të vijonte me një ushtri të madhe nga [[Vendet e Ulëta]] duke kapërcyer [[Kanali i la Manshit|Kanalin e la Manshit]]. Komandanti i caktuar i forcave navale të Armadës ishte markezi me shumë përvojë i Santa Kruzit, ndërsa Alessaandro Farnese do të ishte në komandën e forcave pushtuese.<ref name="BruggeV170">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=170}}</ref> Fatkeqësisht, markezi i Santa Kruzit vdiq në shkurt [[1588]] dhe duka i Medina Sidonias, një oborrtar i lartë, mori vendin e tij. Ndërsa ishte një ushtarak kompetent, dhe administrator i dalluar, Medina Sidonia nuk kishte përvojë navale. Ai i shkroi Filipit, duke shprehur dyshime të rënda rreth fushatës së planifikuar, por mesazhi i tij u pengua për të arritur te mbreti nga oborrtarët me arsyetimin se Zoti do ti siguronte Armadës suksesin.<ref name="Coote">{{cite book|last=Coote|first=Stephen|title=Drake, The Life and Legend of an Elizabethan Hero|url=https://books.google.com/books?id=pn1APgAACAAJ|year=2003|publisher=Simon & Schuster UK Ltd.|lang=en|isbn=978-074322007-1|pages=248–52}}</ref> ==Zbatimi i planit== Para ndërmarrjes, papa [[Siksti V]] e lejoi Filipin të mblidhte taksa [[kryqëzatat|kryqëzate]] dhe i dha njerëzve të tij [[indulgjenca]]. Bekimi i flamurit të Armadës më 25 prill [[1588]], ishte i ngjashëm me ceremoninë e përdorur para [[Beteja e Lepantos|Betejës së Lepantos]] në vitin [[1571]]. Më 21 korrik [[1588]], Armada nisi lundrimin nga [[Lisbona]] drejtë [[Kanali i la Manshit|Kanalit të la Manshit]]. Kur u largua nga Lisbona, flota përbëhej nga 141 anije,<ref name="113Soto117">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|pages=113–17}}</ref> me 10,138 detarë dhe 19,315 ushtarë. Kishte gjithashtu 1,545 veta, personel jo-luftues (vullnetarë, shërbëtorë oficerësh, fretërish, artilierësh etj.)<ref name="87Lewis91">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|pages=87-91}}</ref> Flota bartëte 1,500 [[topi (armë)|topa]] [[tunxhi]] dhe 1,000 topa [[hekuri]].<ref name="60MP63"/> Masës së plotë të flotës iu deshën dy ditë për ta lënë [[porti]]n. Armada u vonua nga moti i keq. Stuhitë në [[Gjiri i Biskajës|Gjirin e Biskajës]] përgjatë brigjeve [[Galicia (Spanjë)|galiciane]] i detyruan katër [[galera]] të komanduara nga [[kapiteni i anijes|kapiteni]] Diego de Medrano dhe një [[galeoni|galeon]] të ktheheshin mbrapa dhe anije të tjera u desh të vendoseshin në [[Provinca A Coruña|A Coruña]] për ripairime, duke mbetur 137 anije që lundruan drejtë [[Kanali i la Manshit|Kanalit Anglez]].<ref name="Soto116">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=116}}</ref> Afërsisht gjysma e anijeve nuk ishin ndërtuar si [[luftanija|luftanije]], por përdoreshin për detyra si zbulimi dhe dërgesat, ose për të bartur furnizime, kafshë dhe trupa. Ajo përfshinte 24 luftanije të mirëfillta, 44 anije tregtare të armatosura, 38 anije ndihmëse dhe 34 anije furnizuese.<ref name="Soto117"/><ref name="matt12">{{cite book|author=Garrett Mattingly|publisher=Cornell University Press|year=1963|url=https://www.questia.com/read/3907270/the-invincible-armada-and-elizabethan-england|title=The Invincible Armada and Elizabethan England|lang=en|pages=12–13|access-date=24 maj 2025|archive-date=24 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024095542/https://www.questia.com/read/3907270/the-invincible-armada-and-elizabethan-england|url-status=dead}}</ref> Në Holandën Spanjolle, Alessandro Farnese kishte grumbulluar 30,000 ushtarë dhe kishte porositur qindra flajbote të ndërtuar për ti bartur ata përgjatë kanalit,<ref name="MP94"/><ref group="Shpjegimi">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|publisher=Manchester University Press|lang=en|page=96}} jep 30,500 dhe grumbullimi i 30,000 këmbësorëve dhe 2,000 kalorësve. Gjithashtu, dokumenti mashtrues {{cite book|title=The English Mercurie: published by Authoritie for the prevention of false reports|publisher=Chriss Barker, Her Highnesse's Printer|date=23 korrik 1588|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=OMVktwAACAAJ|volume=50|pages=1-3}}, përndryshe pohon mjaft përpikmërisht: "''të gjitha trupat spanjolle në Holandë, dhe përbëhen prej tridhjetë mijë këmbësorësh dhe njëmijë e tetëqind kalorësisht.''"</ref> ndërsa priste mbërritjen e Armadës. Meqë elementi i befasisë kishte dështuar prej kohësh,<ref name="164,67BruggeV199-200">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=164, 167, 199–200}}</ref> plani i ri ishte të përdorej mbulimi i luftanijeve për të bartur ushtrinë në anije në një vend afër [[Londra|Londrës]]. Në tërësi, duhet të jenë grumbulluar 55,000 veta, një ushtri tepër e madhe për atë kohë. Në ditën që Armada u nis, ambasadori i Elizabetës në Holandë, Valentine Dale, takoi përfaqësuesit e Farnezes në negociata paqeje.<ref name="206BruggeV207">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=206–07}}</ref> Anglezët bënë një përpjekje të kotë për ta ndalur Armadën në [[Gjiri i Biskajës|Gjirin e Biskajës]]. Më 6 korrik, negociatat u braktisën,<ref name="BruggeV225">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=225}}</ref> dhe flota angleze qëndroi e përgatitur, nëse e keq-furnizuar, në Plajmuth, duke pritur lajme të lëvizjeve spanjolle. Vetëm 122 anije nga flota spanjolle hynë në Kanal; katër [[galera]], një [[nau]] ose [[karraka|karrakë]], pesë pataçe dhe 10 [[karavela]] portugeze e kishin lënë flotën para përplasjes së parë me flotën angleze. Pesë pataçe të tjera, të dërguara për të shpurë mesazhe te Farnese, duhet të llogariten se shpienë numrin e anijeve spanjolle në 117, që do të përballeshin me afërsisht flotën angleze të përbërë prej 226 anijesh.<ref name="114Soto116">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|pages=114–16}}</ref> Flota spanjolle kishte më shumë topa se flota angleze, me 50% më shumë fuqi zjarri të disponueshme se ajo angleze. Flota angleze përbëhej nga 34 anije të Flotës Mbretërore, 21 prej të cilave ishin [[galeoni|galeonë]] prej 200 deri në 400 tonësh, dhe 163 anije të tjera, 30 prej të cilave ishin 200 deri në 400 tonë dhe bartnin deri në 42 [[topi (armë)|topa]] secila. Dymbëdhjetë prej anijeve ishin [[korsari|korsare]] të zotëruara nga Lord Charles Howard i Efingamit, [[John Hawkins]] dhe Sir [[Francis Drake]].<ref name="MP185">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n208 185]}}</ref> Në fillim të [[qershori]]t, Alessandro Farnese dërgoi kapitenin Moresin me disa pilotë te Admiral Sedonia. Deri në kthimin e Moresin-it më 22 qershor, raporti që ai i dërgoi Farnese-s i shkaktoi shqetësime. Medina Sedonia ishte nën përshtypjen se Farnese thjeshtë mund të lundronte në kanal me anijet e tij të mbushura me trupa.<ref name="218BruggeV219">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=218–19}}</ref> Alessandro Farnese e kishte informuar vazhdimisht mbretin se kalimi i tij në kanal ishte i bllokuar nga anijet angleze dhe holandeze dhe rruga e vetme që ai mund ti dërgonte anijet e tija ishte nëse Armada çante [[bllokada|bllokadën]].<ref name="BruggeV220">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=220}}</ref> Flota u pa në Angli më 29 korrik, kur u shfaq pranë Lizardit në Kornuoll. Lajmi u dërgua në Londër nëpërmjet një sistemi lajmërimesh që ishte ndërtuar përgjatë brigjeve jugore. Po atë ditë, flota angleze kishte ngecur në [[limani]]n e Plajmuthit nga vërshimi i baticës. Spanjollët mblodhën një këshill lufte, ku u propozua të lundrohej drejtë limanit gjatë baticës dhe ti paaftësonin anijet mbrojtëse të ankoruara. Nga limani i Plajmuthit, Armada Spanjolle do të sulmonte [[Mbretëria e Anglisë|Anglinë]], por [[Filipi II i Spanjës|Filipi]] e kishte ndaluar shprehimisht Medina Sidonian nga angazhimi, duke e lënë Armadën të vijonte lundrimin në lindje drejtë Ishullit të Uaitit. Pasi nisi zbatica, 55 anije angleze u nisën për tu përleshur me Armadën nga Plajmuthi nën komandën e Lord Howard-it të Efingamit, me Sir [[Francis Drake]] si nën-admiral. Kundër-admirali ishte [[John Hawkins]]. ===Aksioni i Plajmuthit=== Më 30 korrik, flota angleze ishte pranë Shkëmbinjve Edistonë me Armadën në perëndim me erën në favor. Për të kryer sulmin e saj, flota angleze lundroi kundër erës drejtë Armadës, duke fituar kështu një pozicion domethënës avantazhi. Në agimin e 31 korrikut, flota angleze u përplas me Armadën pranë Plajmuthit afër Shkëmbinjve Edistonë. Armada ishte një një formacion mbrojtës në formë harku, e mysët drejtë lindjes. [[Galeoni|Galeonët]] dhe anijet e mëdha ishin përqëndruar në qendër dhe në skajet e cepave të harkut, duke mbuluar anijet e transportit dhe furnizimit ndërmjet. Përballë tyre, anglezet ishin vendosur në dy seksione, me [[Francis Drake|Drejkun]] në veri, në anijen ''Revenge'' me 11 anije, ndërsa Hoëard-i në jug, në anijen ''Ark Royal'' me pjesën kryeosre të flotës. Duke parë përparësinë spanjolle në luftimin e afërt, anglezët qëndruan përtej rrezes së ganxhave dhe i bombarduan anijet spanjolle nga një distancë me zjarrin e topave. Largësia ishte tepër e madhe që manovrimi të ishte efektiv dhe, në fund të ditës së parë të luftimit asnjë flotë nuk humbi ndonjë anije në aksion. Anglezët e kapën flotën spanjolle pas një dite lundrimi. <gallery mode="packed" class="center" heights="234"> File:The Spanish fleet off the coast of Cornwall on 29 July 1588 RMG D3291.tiff|Flota Spanjolle pranë bregut të Kornuollit më 29 korrik 1588 File:The Spanish and English fleets near Plymouth on 30 - 31 July 1588 RMG F8040.tiff|Flotat spanjolle dhe angleze afër Plajmuthit më 30–31 korrik 1588 File:The English engage the Spanish fleet near Plymouth on 31 July 1588 RMG D3293.tiff|Anglezët sulmojnë flotën spanjolle afër Plajmuthit më 31 korrik 1588 File:The English pursue the Spanish fleet east of Plymouth on 31 July - 1 August 1588 RMG D3294.tiff|Anglezët ndkjekin flotën spanjolle në lindje të Plajmuthit më 31 korrik – 1 gusht 1588 </gallery> [[File:Valdés surrenders to Francis Drake aboard Revenge.jpg|thumb|389px|''Dorëzimi i Pedro de Valdés'' (komandanti i skuadrës së Andaluzisë) te [[Francis Drake]], në bordin e galeonit ''Revenge'' gjatë sulmit të Armadës Spanjolle, 1588, pikt. e John Seymour Lucas]] ===Aksionet e Kepit Portland dhe Ishullit Uajt=== Flota angleze dhe Armada u përplasën prapë më 1 gusht, pranë Ishullit të Portlandit. Një ndryshim i erës i dha spanjollëve pozicionin avantazhues, dhe ata u përpoqën tu jepnin fund anglezëve, por u mbështollën nga anije më të vogal, me më shumë manovrueshmëri. Ndërsa qendra spanjolle manovroi për të mbështetur anijen {{lang|es|Santa Ana}}, anija ''Nuestra Señora del Rosario'' u përplas me disa anije, duke humbur bompresin e saj dhe duke vënë në lëvizje një seri fatkeqësish. Ajo filloi të rrëshkiste, dhe u tërhoq nga rryma në drejtim të kundërt me flotën dhe më afër anglezëve. [[Francis Drake]] në [[galeoni]]n ''Revenge'' lundroi drejtë anijes {{lang|es|Nuestra Senñora del Rosario}} gjatë natës dhe e mori në aksion; admirali Pedro de Valdés (komandanti i skuadrës së [[Andaluzia|Andaluzisë]]) u dorëzua bashkë me gjithë ekuipazhin e tij. Në bord, anglezët kapën furnizime shumë të nevojshme [[baruti]] dhe 50,000 dukate ari.<ref name="Konstam150">{{cite book|author=Angus Konstam|year=2009|title=The Spanish Armada: The Great Enterprise against England 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmadagre0000kons|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-184603496-1|page=[https://archive.org/details/spanisharmadagre0000kons/page/n153 150]}}</ref> Drejku po e drejtonte flotën angleze nëpërmjet një feneri, që ai e fiku kur po iu afrohej anijeve spanjolle, duke bërë që pjesa tjetër e flotës së tij, në agim të ishte e shpërndarë dhe e ç'organizuar. Në një pikë, Howard-i i formoi anijet e tij në një linjë beteje për të sulmuar në distancë të afërt, duke grumbulluar të gjitë topat e tij, por arriti pak gjë nëpërmjet manovrës. Gjatë një qetësie në betejë, magazina e [[baruti]]t të anijes {{lang|es|San Salvador}} shpërtheu, duke ndriçuar një pjesë të anijes në flakë. Spanjollët u orvatën ta fundosnin anijen, por kjo dështoi kur mbërriti [[galeoni]] ''[[Golden Hind]]''. Spanjollët e braktisën anijen dhe ''Golden Hind'' e kapi atë menjëherë.<ref name="Konstam151">{{cite book|year=2009|author=Angus Konstam|title=The Spanish Armada: The Great Enterprise against England 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmadagre0000kons|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-184603496-1|page=[https://archive.org/details/spanisharmadagre0000kons/page/n154 151]}}</ref> Nëse Armada mund të krijonte një bazë të përkohshme në ujërat e mbrojtura të Solentit, ngushtica që ndante Ishullin e Uaitit nga toka kryesore angleze, ajo do të duhet të priste për njoftime nga ushtria e Farnese-s; Farnese nuk mori njoftime për këtë deri më 6 gusht.<ref name="BruggeV223">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=223}}</ref> Megjithatë, në një sulm në shkallë të plotë, flota angleze u nda në katër grupe me Martin Frobisherin me anijen ''Aid'' që iu dha komanda e një skuadre, ndërsa [[Francis Drake]] që vinte me një forcë të madhe nga jugu. Medina Sidonia dërgoi përforcime në jug dhe e urdhëroi Armadën të tërhiqej në det të hapur për të shmangur cektinat Auers.<ref>{{cite book|last=Mcdermott|title=England and the Spanish Armada|url=https://archive.org/details/englandspanishar0000mcde|publisher=Yale University Press|year=2005|lang=en|page=[https://archive.org/details/englandspanishar0000mcde/page/n287 260]}}</ref> nuk kishte limane të tjera të sigurta më tej në lindje të brigjeve jugore të Anglisë, kështu që Armada u detyrua të drejtohej për në Kale, pa qenë e aftë të priste për njoftime nga ushtria e Farnese-s. Duke nisur më 1 gusht, Sidonia filloi ti dërgonte Farnese-s njoftime, duke përcaktuar me hollësi pozicionin dhe lëvizjet e tij. Alessandro Farnese nuk e mori dot raportin e parë nga [[admirali]] deri ditën pasuese.<ref name="BruggeV221">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=221}}</ref> <gallery mode="packed" class="center" heights="237"> File:The English and Spanish fleets on 1 - 2 August 1588 RMG F8043.tiff|Flotat angleze dhe spanjolle më 1–2 gusht 1588 File:The English and Spanish fleets between Portland Bill and the Isle of Wight on 2 - 3 August 1588 RMG D3296.tiff|Flotat angleze dhe spanjolle midis Kepit të Portlandit dhe Ishullit të Uajtit më 2–3 gusht 1588 File:The battle off the Isle of Wight on 4 August 1588 RMG F8045.tiff|Beteja pranë Ishullit të Uajtit më 4 gusht 1588 </gallery> [[File:Justinus van Nassau 1559-1631.jpg|upright|thumb|Justinus van Nassau]] ===Anijet e zjarrit në Kale=== Më 7 gusht, Armada u ankorua në Kale në një formacion mbrojtës shumë të gjeshur harkor,<ref>{{cite book|author=N. A. M. Rodgers|year=2004|title=The Safeguard of the Sea: A Naval History of Britain, 660–1649|publisher=Penguin|lang=en|pages=263–69}}</ref> jo largë nga [[Dunkirk|Dankërku]] (Farnese mësoi për këtë po atë mbasdite),<ref name="BruggeV224">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=224}}</ref> ku ushtria e Farnese-s, e pakësuar nga semundjet në 16,000 ushtarë, pritej të ishte duke pritur, gati për tiu bashkuar flotës në anijet e dërguara nga portet përgjatë brigjeve flamande. Një element themelor i planit të pushtimit, siç ai u zbatua në vijim, ishte transportimi i një pjese të madhe të Ushtrisë së Flandrës së Farnese-s, pasi forca kryesore pushtuese në anije të paarmatosura të kapërcenin [[Kanali i la Manshit|Kanalin Anglez]]. Këto anije do të mbroheshin nga anijet e mëdha të Armadës. Megjithatë, për të shkuar te Armada, ata duhet të kapërcenin zonën e mbizotëruar nga Marina holandeze, kur Armada nuk mund të shkonte, si rrjedhojë e Luftës në vazhdim Tetëdhjetë Vjeçare me Republikën Holandeze. Ky problem duket se është nënvlerësuar nga komandantët e Armadës, por ai ishte i pakapërcyeshëm. Komunikimi ishte më i vështirë sesa parashikohej, dhe njoftimet që ushtria e Farnese-s kishte nevojë të pajisej me mjete të mjaftueshme transporti, ose për tu grumbulluar në port, një proçes që do të merrte të paktën gjashtë ditë, erdhën shumë vonë.<ref name="BruggeV225"/> Pasi Medina Sidonia priti në ankorim, [[Dunkirk|Dankërku]] u vendos nën [[bllokada|bllokadë]] nga një flotë holandeze prej 30 flajbotesh nën zëvendës-admiralin Justinus van Nassau.<ref>{{cite book|first=Patrick Fraser|last=Tytler|title=Life of Sir Walter Raleigh|url=https://archive.org/details/lifeofsirwalterr00tytlrich|year=1833|publisher=Oliver & Boyd|lang=en|oclc=3656130|ol=6949907M}}</ref> Flajbotet holandeze operonin kryesisht në ujëra të cekta pranë [[Zeeland (provincë)|Zilandës]] dhe [[Flandra|Flandrës]], ku luftanijet më të mëdha, me një kalatë më të thellë, si [[galeoni|galeonët]] spanjollë dhe anglezë, nuk mund të hynin në siguri. Farnese priste që Armada të dërgonte pataçet e saj të lehta për të larguar holandezët, por Medina Sidonia nuk do ti dërgonte ato si pasojë e frikës se do ti nevojiteshin këto anije për mbrojtjen e vetë. Nuk kishte një port me ujëra të thella ku flota mund të strehohej, gjë që është konsideruar si vështirësia kryesore për ekspeditën, dhe spanjollët e gjetën veten të brishtë pasi do të binte nata. [[Holandezët]] gëzonin një [[Komanda e Deteve|përparësi navale të pasfiduar]] në këto ujëra, megjithëse marina e tyre ishte inferiore në armatimin naval. Për shkak të mos përpjekjes së Medina Sidonias për ta çarë bllokadën holandeze dhe mos rrezikimit të Farnese-s për të kryer një kalim pa eskortë, Ushtria e Flandrës ia mbathi nga gracka që Van Nassau kishte në mendje për ta.<ref>{{cite book|author1=J. I. Israel|author2=G. Parker|year=1991|chapter=Of Providence and Protestant Winds: the Spanish Armada of 1588 and the Dutch armada of 1688|title=The Anglo-Dutch moment. Essays on the Glorious Revolution and its world impact|url=https://archive.org/details/anglodutchmoment0000unse|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|isbn=052139075-3|pages=[https://archive.org/details/anglodutchmoment0000unse/page/n368 349]–51}}</ref><ref>{{cite book|first=John Lothrop|last=Motley|title=History of the United Netherlands from the Death of William the Silent to the Synod of Dort|lang=en|url=https://archive.org/details/historyofunitedn00motl/page/501|chapter=XVII. 1587|year=1872|publisher=Jacs. G. Robbers|page=501}}</ref> Vonë, më 7 gusht, Howard po përforcohej nga një skuadër nën drejtimin e Lord Edward Seymour dhe William Wynter, që ishte vendosur në ''The Downs'', si një përforcim pë [[holandezët]] nëse Farnese bënte ndonjë lëvizje të pavarur. Mbërritja e tyre i dha Howard-it një tërësi prej 140 anijesh.<ref>{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=166}}</ref> Ai mori gjithashtu një sasi të vogël [[baruti]] dhe fishekësh, që konti i Suseksit kishte mbledhur nga fortesat dhe garnizonet në brigjet jugore, dhe disa ushqime.<ref>{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=164}}</ref> [[Era]] dhe [[rryma oqeanike|rrymat]] ishin të favorshme për një përpjekje për të thyer formacionin e Armadës duke dërguar anije zjarri kundër saj. Walsingham tashmë kishte dhënë urdhëra te Doveri, që barkat e peshkimit dhe lundrat dhe zifti të grumbulloheshin për këtë qëllim.<ref>{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=168}}</ref> Megjithatë, komandantët anglezë ndjenë se ata nuk mund të prisnin anije të mirëfillta zjarri dhe kështu flijuan tetë nga luftanijet e tyre. [[Francis Drake]], që ishte një zotërues thelbësor anijesh, ofroi një nga anijet e tij, 200-tonëshen "Thomas". [[John Hawkins]] ofroi gjithashtu një nga anijet e tij, 150-tonëshen "Bark Bond". Gjashtë anije të tjera, midis 90 dhe 200 tonëve, u dhanë vullnetarisht. Këto anije u mbushën çfarëdo me zift, [[sulfuri|sulfur]] dhe [[katrani|katran]] që ishte i disponueshëm menjëherë. Për shkak të nxitimit, [[topi (armë)|topat]] e mbushur dhe depot u lanë në bord.<ref>{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=169}}</ref> Më mesin e natës midis 7–8 [[gushti]]t, [[anglezët]] u vunë zjarrin anijeve dhe i lëshuan ato ti shtynte era mes anijeve të ankoruara ngjeshur të Armadës. Spanjollët u friksuan se këto anije të mëdha zjarri ishin "hellburners",<ref name="Drizzle">{{cite web|last=Swanger|first=William Jherek|url=http://www.drizzle.com/~celyn/jherek/16thMilSci.pdf|year=2003|lang=en|title=Military Science in Western Europe in the Sixteenth Century|work=drizzle.com|archive-date=28 shkurt 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070228130758/http://www.drizzle.com/~celyn/jherek/16thMilSci.pdf|url-status=dead}}</ref> anije zjarri të speciale, të mbushura me ngarkesa të mëdha [[baruti]] që u përdorën me një efekt vdekjeprurës në Rrethimin e Antverpenit. Tre u ndaluan nga pataçet dhe u larguan,<ref name="Soto119">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=119}}</ref> por pjesa tjetër çau drejtë flotës. Anija flamurtare e Medina Sidonias dhe [[luftanija|luftanijet]] kryesore mbajtën pozicionet e tyre, por pjesa tjetër e flotës i këputën litrër e ankorimit dhe u shpërndanë në konfuzion. Asnjë anije spanjolle nuk u dogj, por formacioni në formë harku u prish dhe flota e gjeti veten shumë largë, me erën e Kalesë nga mbrapa në erën që po ngrihej drejtë jug-perëndimit për të rikuperuar pozicionin e saj. Anglezët u bashkuan për betejë. Farnese mësoi për këtë ditën tjetër.<ref name="226BruggeV227">{{cite book|author=André Marek y Villarino de Brugge|year=2020|volume=5|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|publisher=MJV Enterprises, ltd.|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=226–27}}</ref> <gallery mode="packed" class="center" heights="224"> File:The pursuit to Calais, 4 - 6 August 1588 RMG D3298.tiff|Ndjekja e Kalesë, 4–6 gusht 1588 File:The fireship attack on the Spanish Armada, 7 August 1588 RMG D3299.tiff|Anijet e zjarrit sulmojnë Armadën Spanjolle, 7 gusht 1588 File:Spanish Armada fireships.jpg|Anijet angleze të zjarrit lëshohen drejtë Armadës Spanjolle pranë Kalesë File:The battle off Gravelines, 8 August 1588 RMG F8048.tiff|Beteja pranë Gravelines, 8 gusht 1588 </gallery> [[File:Loutherbourg-Spanish Armada.jpg|thumb|389px|''Mundja e Armadës Spanjolle, 8 gusht 1588'', pikturuar nga Philip James de Loutherbourg (1796)]] ===Beteja e Gravelines=== Porti i vogël i Gravelines ishte pjesë e [[Flandra|Flandrës]] në Vendet e Ulta Spanjolle, pranë kufirit me [[Mbretëria e Francës|Francën]] dhe ishte territori spanjoll më afër me [[Anglia|Anglinë]]. Para agimit të 8 [[gushti]]t, Medina Sidonia u përpoq të ribashkonte flotën e tij, pasi anijet e zjarrit e shpërndanë atë, dhe re nuk dëshironte të lundronte më në lindje se Gravelines, duke e ditur rrezikun e ngecjes në cektinat e Flandrës, nga të cilat armiqtë e tij holandezë i kishin hequr shënjat detare. Anglezët mësuan për dobësinë e Armadës gjatë përleshjeve në [[Kanali i la Manshit|Kanalin Anlez]], dhe konkluduan se ishte e mundur ta afroheshin brenda {{convert|100|yard|m|-1}}, për të qenë të aftë të depërtonin trupat prej lisi të luftanijeve spanjolle. Ata kishin shpenzuar shumicën e [[baruti]]t të tyre në përplasjen e parë dhe, pas Ishullit të Uajtit, kishin qenë të detyruar ti kursenin topat e rëndë dhe barutin për një sulm të nxituar afër Gravelines. Gjatë të gjitha përplasjeve, topat e rëndë spanjollë nuk mund të rimbusheshin lehtësisht, si pasojë e hapsirës së tyre të ngushtë dhe sasisë së furnizimeve të grumbulluara midis kuvertave, siç e kishte zbuluar [[Francis Drake]] gjatë kapjes së anijes {{lang|es|Nuestra Señora del Rosario}} në Kanal.<ref>{{cite book|last=Coote|first=Stephen|publisher=Simon & Schuster|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=pY5QPcDfjdkC|title=Drake: The Life and Legend of an Elizabethan Hero|year=2003|isbn=978-074322007-1|page=259}}</ref> Në fakt, topçinjtë spanjoll, shtinin një herë dhe pastaj transferoheshin në detyrën e tyre kryesore, që ishte të [[abordazhi|abordonin]] anijet armike, siç ishte praktikuar në luftimet navale të kohës. Dëshmi nga anijet e mbytura të Armadës në [[Irlanda|Irlandë]] tregojnë se shumë nga municionet e flotës ishin të papërdorura.<ref name="189MP190">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n212 189]–90}}</ref> Vendosmëria e tyre për të luftuar duke aborduar, në vend të përdorimit të zjarrit të topave në largësi, u provua një mangësi për spanjollët. Manovra kishte qenë efektive në betejat e [[Beteja e Lepantos|Lepantos]] dhe ''Ponta Delgadas'’ më herën gjatë dekadës, por anglezët ishin të vëmendshëm për të dhe u përpoqën ta shmangnin atë duke qëndruar në largësi. Ndërsa Medina Sidonia po grumbullonte anijet e Armadës bashkë në formacionin e tyre tradicional në formë gjysmë-hëne, flota angleze u afrua dhe në agim, anija flamurtare me katër anije të tjera e gjetën veten duke u përballur me gjithë flotën angleze.<ref name="190MP191">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|year=1999|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n213 190]–91}}</ref><ref name="Soto119"/> Anglezët provokuan zjarrin spanjoll, ndërsa qëndronin largë rrezes. Pastaj ata u afruan zjarrin, duke dëmtuar anët e gjera të anijeve të armikut, e gjitha duke mbajtur pozicionin e erës, kështu trupat e anijeve të anuara të Armadës ishin të ekspozuar ndaj dëmtimit poshtë vijës së ujit, kur ato ndryshuan kurs më vonë. [[File:La batalla de Gravelinas, por Nicholas Hilliard.jpg|upright=1.84|left|thumb|''Elizabeta I dhe Armada Spanjolle''; pikturë e ''Apothecaries'', më parë atribuar Nicholas Hilliard.<ref>{{cite web|author=Nicholas Hilliard|title=The Battle of Gravelines|work=BBC History|url=https://www.bbc.co.uk/history/british/tudors/armada_gallery_05.shtml|lang=en}}</ref> Një paraqitje e stilizuar e elementeve kyç të historisë së armadës: sinjalizimet e alarmit, Elizabeta në Tilburi dhe beteja detare e Gravelines.<ref name="Hearn">{{Cite journal|last=Hearn|first=Karen|date=2005|journal=Transactions of the Royal Historical Society|volume=14|url=https://books.google.com/books?id=pZXcviUTeM8C&pg=PA129|title=Elizabeth I and the Spanish Armada: A Painting and its Afterlife|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|isbn=978-052184995-1|page=129}}</ref>]] Shumë prej topçinjve spanjollë u vranë ose u plagosën në anët e gjera angleze, dhe detyra e menaxhimit të [[topi (armë)|topave]] shpesh u mbeti këmbësorëve, që nuk dinin si ti operonin ata. Anijet ishin afër mjaftueshëm për lundërtarët në kuvertat e sipërme të anijeve angleze dhe spanjolle për të shkëmbyer të shtëna [[musketa|muketash]]. Disa prej orëve në betejë, pak më shumë luftanijet e Armadës u afruan për të formuar krahët në secilën anë të pesë anijeve, tashmë nën sulm.<ref name="MP188">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|year=1999|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n211 188]}}</ref> Pas tetë orësh, anijet angleze filluan të mbeteshin pa municione, dhe disa topçinj filluan ti mbushnin topat me objekte si zinxhira. Rreth orës 4 mbasdite, anglezët shtinë goditjet e tyre të fundit dhe u tërhoqën.<ref>{{cite episode|last1=Snow|first1=Peter|last2=Snow|first2=Dan|date=27 gusht 2004|network=[[BBC]]|url=https://www.imdb.com/title/tt0941067/?ref_=ttep_ep_4|title=Episode 4, "The Battle Against the Spanish Armada"|series=Battlefield Britain|language=en-UK|type=Dokumentar televiziv|minutes=60|station=BBC Two}}</ref> Pesë anije spanjolle dhe portugeze ishin humbur: [[karraka]] 605 tonë {{lang|es|Maria Juan}}, që kishte qenë pjesë e skuadrës së Kastiljes së Don Diego Flores de Valdes, që ishte përpjekur ti dorëzohej kapitenit Robert Crosse të anijes ''Hope'', u fundos pranë Blankenbergut me humbjen e 275 vetave – spanjollët arritën të shpëtojnë vetëm një varkë të mushur me të mbijetuar.<ref name="Hanson453">{{cite book|author=Neil Hanson|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|year=2011|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=453}}</ref> Galeasa {{lang|es|San Lorenzo}}, anija flamurtare e Don Hugo de Moncada, që kishte qenë çarë poshtë vijës së ujit, u detyrua të ngecte në cektinë në Kale, për të shmangur fundosjen. Me të parë këtë, Howard urdhëroi një flotilje varka anijesh për ta bartur atë duke e aborduar. Moncada u vra gjatë një shkëmbimi zjarri armësh të lehta, një goditje në kokë nga një arkibuz. Anija pastaj u mor pas një luftimi vdekjeprurës midis ekuipazhit, galerës së skllevërve dhe anglezëve. [[Francezët]], ndërkohë mund të bënin pak përveç se të sodisnin anijen duke u plaçkitur, por ata hapën zajarr për të larguar anglezët që u larguan me shpejtësi për tu bashkuar me pjesën tjetër të luftës.<ref name="328Mattingly329">{{cite book|year=2005|author=Garrett Mattingly|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|pages=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n347 328]–29}}</ref> Ditën tjetër, [[galeoni]] i gjymtuar rëndë {{lang|es|San Mateo}} ngeci në cektinë midis [[Sluis]]it dhe Ostendit; u mor nga një kombinim anijesh holandeze dhe trupa angleze të drejtuara nga Francis Vere.<ref name="Stedall41">{{cite book|author=Robert Stedall|year=2022|title=Elizabeth I's Final Years: Her Favourites and Her Fighting Men|publisher=Pen and Sword|lang=en|isbn=978-139908318-8|page=41}}</ref> [[Kapiteni i anijes|Kapiteni]] Don Diego Pimmental, u dorëzua bashkë me të mbijetuarit i ekuipazhit të tij. Më vonë, atë ditë, anija njëlloj e gjymtuar {{lang|es|San Felipe}}, e komanduar nga Maestre de Campo Don Fransico de Toledo, rrëshkiti pasi ajo u fundos dhe ngeci në cektinën e ishullit Valçeren. Trupat angleze kryen një inkursion nga [[Flessinga|Vlisingeni]] në anijen e shkatërruar, e sulmuan atë dhe zunë ekuipazhin rob. Një forcë holandeze me flajbote, e drejtuar nga Justinus van Nassau, pastaj e mori në zotërim anijen. Një ''pinacë'' gjithashtu u ngec në cektinë nga ekuipazhi i saj për të shmangur fundosjen.<ref name="190MP191"/> Shumë nga anijet e tjera spanjolle u dëmtuan rëndë, veçanërisht portugeze dhe disa [[galeoni|galeonë]] spanjolë të klasit Atlantik, duke përfshirë disa [[galera]] [[Mbretëria e Napolit|napolitane]], që bartën shenjat e luftimit gjatë orëve të para të betejës:<ref name="Soto120">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and the 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=120}}</ref> anijet spanjolle {{lang|es|Nuestra Señora del Rosario}}, {{lang|es|San Salvador}} dhe {{lang|es|La María Juan}}; anija [[napoli]]tane {{lang|it|San Lorenzo}}; dhe anijet portugeze {{lang|pt|São Mateus}} dhe {{lang|pt|São Filipe}}. Plani spanjoll për tu bashkuar me ushtrinë e Alessandro Farnese-s ishte prishur. [[File:Elizabeth I (Armada Portrait).jpg|thumb|upright=1.3|Mbretëresha [[Elizabeta I]], Portreti i Armadës në ''Woburn Abbey'', Bedfordshajër]] ===Fjalimi i Elizabetës në Tilburi=== Për shkak të pushtimit potencial nga [[Holanda]], Robert Dudley, konti i Leisterit grumbulloi një forcë prej 4,500 ushtarësh në Tilburin Perëndimor, Eseks, për të mbrojtur [[delta lumore|grykëderdhjen]] e [[Tamizi]]t kundër çdo inkursioni përgjatë lumit drejtë [[Londra|Londrës]]. Rezultati i sulmit anglez me anije zjarri dhe Betejës Detare të Gravelines nuk kishin mbërritur akoma në [[Mbretëria e Anglisë|Angli]], kështu që [[Elizabeta I|Elizabeta]] shkoi në Tilburi më 18 gusht për të kontrolluar forcat e saj, duke mbërritur mbi kal në armaturë ceremoniale për të nënkuptuar ushtrinë që ajo ishte përgatitur tu drejtohej në betejën në vijim.<ref name="Mattingly349">{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n368 349]|quote="''Një vrojtues objektiv do të kishte parë se një lëneshë e lodhur, mjaft e thatë, në të mesin e të pesëdhjetave e hipur mbi një kalë të bardhë të shëndosh, dhembët e saj të zinj, parukja e saj e kuqe lehtësisht e anuar, duke ngritur një shpatë lodër dhe duke veshur një pjesë të vogël absurde armature parade si diçka nga një kuti teatrore''"}}</ref> Ajo u mbajti atyre një fjalim mbretëror, që mbijeton në të paktën gjashtë versione lehtësisht të ndryshme.<ref>{{cite book|author=John Guy|url=https://books.google.al/books?id=8Z5gCwAAQBAJ&pg=PP144|title=Elizabeth: The Forgotten Years|year=2016|publisher=Viking|lang=en|page=119}}</ref> Një version është si vijon: «''Populli im i dashur, ne kemi qenë bindur nga disa që janë të kujdesshëm për sigurinë tonë, për ti kushtuar vëmendje se si ia besojmë veten turmave të armatosura nga frika e tradhëtisë; por, unë iu sigurojë ju, se nuk dëshirojë të jetojë për të mos ti besuar popullit tim besnik dhe të dashur. Le të kenë frikë tiranën, unë jam sjellë gjithmonë kështu, që nën Zotin kam vendosur forcën time kryesore dhe sigurinë në zemrat mbretërore dhe vullnetin e mirë të nënshtetasve të mi; dhe, prandaj, kam ardhur mes jush siç e shihni në këtë kohë, jo për zbavitjen dhe argëmin tim, por duke qenë e vendosur, në mesin dhe afshin e betejës, për të jetuar ose vdekur mes juve të gjithve – të shuhem për Zotin tim dhe për mbretëritë e mia dhe për popullin tim, nderin tim dhe gjakun tim madje në pluhur. E di që kam një trup të dobët dhe të brishtë gruaje; por kam zemrën dhe stomakun e një mbreti – dhe një mbret i Anglisë gjithashtu, dhe mendoj se përçmimi i marrë i [[Parma|Parmës]] ose [[Perandoria Spanjolle|Spanjës]], ose ndonjë princi të Evropës, do të guxojë të pushtoi kufijtë e mbretërisë sime; të cilën, më shumë se ndonjë ç'nderim që do të pësoja, Unë vetë do të marrë armët – unë vetë do të jem gjenerali juaj, gjykatsi dhe shpërblyesi i secilit nga virtytet tuaja në fushëbetejë. E di tashmë, për gadishmërinë tuaj, ju keni merituar shpërblime dhe kurora dhe, ne ju sigurojmë ju, me fjalën e një princi, ata do tu shpaguajnë ju në mënyrë të përshtatshme. Ndërkohë, zv. gjenerali im do të jetë në vendin tim, subjekt më fisnik ose të vlefshëm se i cili, asnjë princ nuk komandoi ndonjëherë; mos dyshoni, por bindjuni gjeneralit tim, me mirëkuptimin tuaj në kamp dhe trimërinë tuaj në fushëbetejë, ne pas pak do të kemi një fitore të famshme mbi armiqtë e Zotit tim, mbretërisë time dhe popullit tim.''» — [[Elizabeta I]]<ref>{{cite book|author=David Damrosh|year=2006|title=The Longman Anthology of British Literature|others=e të tjerë|volume=1B: ''The Early Modern Period''|publisher=Pearson Longman|lang=en}}</ref> ===Armada në Skoci dhe Irlandë=== Gjatë ditës pas betejës në Gravelines, flota e ç'organizuar dhe e pamanovrueshme spanjolle ishte në rrezik të ngecej në cektinat ranore të [[Zeeland (provincë)|Zilandës]], si pasojë e erës mbizotëruese. [[Era]] pastaj ndryshoi nga jugu, duke i mundësuar flotës të lundronte në veri. Anijet angleze nën komandën e Howard-it i ndoqën për ti penguar të kryenin ndonjë zbarkim në tokën angleze, megjithëse në këtë kohë anijet e saj ishin pothuajse pa municione. Më 12 gusht, Howard bëri një ndalesë në ndjekjen rreth [[gjerësia gjeografike|gjerësisë]] së Firthit të Forthit pranë [[Skocia|Skocisë]]. Mundësia e vetme e mbetur për anijet spanjolle ishte të ktheheshin në [[Spanja|Spanjë]], duke lundruar përreth veriut të Skocisë dhe të ktheheshin nëpërmjet [[Oqeani Atlantik|Atlantikut]] ose [[Deti i Irlandës|Detit Irlandez]]. Pasi flota spanjolle iu rrotullua Skocisë më 20 gusht, ajo përbëhej nga 110 anije dhe shumica e tyre u rrutulluan.<ref name="Soto120"/> Anija {{lang|es|San Juan de Sicilia}}, e dëmtuar rëndë gjatë përplasjeve në Gravelines, ishte përpjekur në veri dhe u takua në Gjirin Tobermori në Ishullin e Mjulit më 23 shtator, por më vonë u shkatërrua nga një agjent anglez i dërguar nga Francis Walsingham, me shumicën e ekuipazhit në bord.<ref name="MP244">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n267 244]}}</ref> Anijet spanjolle po tregonin degradim nga udhëtimi i gjatë, ndërsa disa mbaheshin bashkë duke përforcuar trupat e tyre të dëmtuara me litarë. Furnizimi me ushqime dhe ujë ishte i pakët. Synimi do kishte qenë të vazhdohej drejtë perëndimit të brigjeve skoceze dhe irlandeze, duke kërkuar sigurinë relative të detit të hapur. Nuk kishte mënyrë të përpiktë për të matur [[gjatësia gjeografike|gjatësinë]], spanjollët nuk ishin të vetëdijshëm se [[Rryma e Golfit]] po i bartëte ata në veri dhe lindje, pasi u orvatën të zhvendoseshin në perëndim dhe në vijim u kthyen në jug shumë më afër bregut sesa mendonin. Pranë [[Skocia|Skocisë]] dhe [[Irlanda|Irlandës]], flota hasi në një seri erërash të fuqishme perëndimore, që i shtynë shumë nga anijet e dëmtuara më tej drejtë bregut. Si pasojë, aq shumë [[spiranca]] janë braktisur gjatë arratisë nga anijet angleze të zjarrit pranë Kalesë, shumë anije ishin të paafta të siguronin strehim pasi flota arriti bregun e Irlandës dhe u shtynë drejtë shkëmbinjve; anijet do të plaçkiteshin nga banorët vendas. Fundi i [[shekulli XVI|shekullit të XVI]] dhe veçanërisht viti [[1588]], u shënua nga stuhi jashtëzakonisht të forta në Atlantikun Verior, ndoshta të lidhura me një grumbullim të madh të akullit polar pranë brigjeve të [[Groenlanda|Groenlandës]], një veçaori e "Epokës së Vogël të Akullnajave".<ref>{{cite book|author=Brian Brian Fagan|year=2000|title=The Little Ice Age: How Climate Made History 1300–1850|url=https://archive.org/details/littleiceagehowc0000faga_p6g1|publisher=Basic Books|lang=en}}</ref> Më shumë anije dhe lundërtarë u zhdukën në motin e ftohtë dhe me stuhi, sesa nga luftimi i drejtpërdrejtë. Shumica e 28 anijeve humbën nga stuhitë përgjatë shkrepave të shkëmbinjëve të lartë të brigjeve perëndimore të Irlandës.<ref name="Soto120"/> Rreth 5,000 veta vdiqën të mbytur, nga uria dhe vrasja nga banorët vendas, pasi anijet e tyre u shtynë në breg përgjatë brigjeve pererëndimore të [[Skocia|Skocisë]] dhe [[Irlanda|Irlandës]]. Lordi anglez William FitzWilliam i urdhëroi ushtarët anglez në Irlandë të vrisnin çdo rob spanjoll, që u kryen në shumë raste në vend të kërkimit të një shpërblimi për lirimin siç ishte e zakonshme gjatë asaj periudhe.<ref name="Mattingly369">{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n388 369]}}</ref> Raportet e kalimit të pjesë së mbetur të Armadës Spanjolle përreth Irlandës janë të mbushura me rrëfimet e vështirësive dhe mbijetesën.<ref>{{cite book|author=Winston S. Churchill|chapter=The New World|volume=3|title=A History of the English-Speaking Peoples|year=1956|publisher=Dodd, Mead & Co.|lang=en|page=130}}</ref> Një nga anijet më të shtrenjta të shkatërruara ishte ai i galeasës {{lang|es|La Girona}}, që u nxor në Pikën Lakada në kontenë e Antrimit në natën e 26 tetorit. Nga 1,300 vetat me llogaritur në bord, pati vetëm nëntë të mbijetuar. 260 trupa dolën në breg, duke përfshirë Alonso Martínez de Leiva, kalorës dhe anëtar i Këshillit të Trembëdhjetëve ({{lang|es|trece}}) i Urdhërit të Santiagos. Kapiteni Francisco de Cuéllar u shkatërrua në brigjet e Irlandës, që bëri një rrëfim të shquar për përvojën e tij në flotë, përgjatë Irlandës, mundjes së një ushtrie angleze që rrethonte Kështjellën Roskloger, luftën përmes [[Skocia|Skocisë]], duke i mbijetuar një tjetër mbytjeje dhe kthimin përfundimtar në Spanjë.<ref name="255FA263">{{cite book|author=Felipe Fernández-Armesto|year=1988|title=The Spanish Armada: The Experience of War in 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmada00feli|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=019822926-7|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00feli/page/n274 255]–63}}</ref><ref>{{cite book|author1=Allingham Hugh|date=1897|lang=en|url=https://archive.org/details/captaincuellarsa00alli/|title=Captain Cuellar's Adventures in Connacht & Ulster, A.D. 1588. A Picture of the Times, Drawn from Contemporary Sources & An Introduction and Complete Translation of Captain Cuellar's Narrative of the Spanish Armada and His Adventures in Ireland|author2=Francisco de Cuellar|editor=Robert Crawford|publisher=Elliot Stock|access-date=1 nëntor 2022}}</ref> [[File:Destrucción de la Armada Invencible, de José Gartner de la Peña (1892).jpg|center|thumb|778px|''Shkatërrimi i Armadës Invencible'' nga piktori spanjoll, Jose Gartner (1892)]] ===Kthimi në Spanjë=== Evropa kontinentale kishte qenë duke pritur në ankth lajme të Armadës gjithë verës. Drejtuesi i postës spanjolle dhe agjentët spanjollë në [[Roma|Romë]] promovuan raporte të fitores spanjolle me shpresë se do të bindnin papa [[Siksti V|Sikstin e V]] të realizonte premtimin e tij për një milion dukate për zbarkimin e trupave. Në [[Mbretëria e Francës|Francë]], ambasadorët spanjollë dhe anglezë promovuan rrëfime kundërthënëse në shtyp, dhe një fitore spanjolle gabimisht u kremtuar në [[Parisi|Paris]], [[Praga|Pragë]] dhe [[Venecia|Venecie]]. Raporte të besueshme të mundjes spanjolle nuk arritën në qytetet kryesore deri në fund të [[gushti]]t, që u besuan gjerësisht.<ref>{{cite book|author=Andrew Pettegree|title=The Invention of News|url=https://archive.org/details/inventionofnewsh00andr|publisher=Yale University Press|year=2015|lang=en|isbn=978-030021276-1|pages=[https://archive.org/details/inventionofnewsh00andr/page/152 153]–54}}</ref> Zhurmat e para të një dështimi për Armadën filluan të mbërrinin në Spanjë, kur u morën lajmet e anijeve angleze të zjarrit shpërbënë formacionin spanjoll në Kale, por kjo nuk u besua. Mbreti vërejti: "''Shpresojë se Zoti nuk do të lejojë ka shumë ligësi''". Asgjë nuk u dëgjua për afërsisht dy javë dhe nuk qe veçse deri më 21 shtator që anijet e para të Armadës filluan të mbërrinin në Spanjë – e para nga tetë anijet që hynë në Coruña, përfshinyr anijen e Medina Sidonias {{lang|es|San Martin}}. Përgjatë pak ditëve në vazhdim Diego Flores solli 22 të tjera në [[limani]]n e [[Laredo, Cantabria|Laredos]] dhe Miguel de Oquendo solli pesë të tjera në portin e [[Provinca Gipuzkoa|Guipuzkoas]].<ref name="MP239">{{cite book|year=1999|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n262 239]}}</ref> Pasi Medina Sidonia hyri në Coruña dhe duke pasuar vdekjen e admiralit Miguel de Oquendo, kapiteni Diego de Medrano u caktuar përkohësisht admiral për të komanduar pjesën e mbetur të Armadës të kthehej në Spanjë.<ref>{{Cite book|author1=José Ignacio González-Aller Hierro|url=https://www.fragata-librosnauticos.com/libro/la-batalla-del-mar-oceano-vol-iv-tomo-i/|author2=Marcelino de Dueñas Fontán|author3=Jorge Calvar Gross|author4=María del Campo Mérida Valverde|title=Libro La Batalla del Mar Oceano: (16 febrero 1588-1604), ejecución de la Empresa de Inglaterra de 1588|volume=4, Tomo I|publisher=Ministerio de Defensa; Armada española; Instituto de historia y cultura naval|lang=es|isbn=978-84-9781-891-9|access-date=30 shtator 2024}}</ref> Nga mesi i [[tetori]]t po bëhej gjithmonë e më e dukshme për spanjollët se pak, nëse ndonjë tjetër nga anijet e mbetura që mungonin nga Armada do të ktheheshin. Madje në nëntor, tre muaj pas betejave përgjatë [[Kanali i la Manshit|Kanalit Anglez]], pak anije spanjolle ishin akoma duke u përpjekur të ktheheshin në atdhe.<ref name="Barrat172">{{cite book|author=John Barratt|year=2006|title=Armada 1588: The Spanish Assault on England|publisher=Pen & Sword Books|lang=en|isbn=978-178159703-3|page=172}}</ref> Një nga të fundit, anija spanjolle spital {{lang|es|San Pedro El Mayor}}, që bartëte rreth 200 të sëmurë dhe të plagosur të mbijetuar, shkoi në Hope Cove të [[Devon (Angli)|Devonit]] më 7 nëntor, komandanti po përpiqej të gjente një vend të përshtatshëm për tu vendosur. Ekuipazhi u ka rob dhe të sëmurët u trajtuan në Bodmin dhe Plajmpton.<ref name="Hanson494">{{cite book|author=Neil Hanson|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=494}}</ref><ref>{{cite web|series=Historic England Research Records|url=https://www.heritagegateway.org.uk/Gateway/Results_Single.aspx?uid=5496302f-1db2-40fb-8480-d798a5bcd2be&resourceID=19191|title=Third Action of The Armada South of the Isle of Wight 1588|website=Heritage Gateway|lang=en|access-date=12 nëntor 2022}}</ref> [[File:Routes of the Spanish Armada.gif|thumb|Rruga e ndjekur nga Armada Spanjolle]] ==Rrjedhojat== Pasi duka i Parmës ishte i sigurt se Armada kishte lundruar nga brigjet e [[Flandra|Flandrës]] dhe pjesëmarrja e tij në projektin e pushtimit nuk ishte më i realizueshëm, ai i urdhëroi ushtarët e tij të zbarkonin, në mënyrë që të shmangnin një sëmundje epikemike.<ref>{{cite book|last1=Marek y Villarino de Brugge|first1=André|year=2020|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|publisher=MJV Enterprises|lang=en|isbn=979-868956039-7|page=229}}</ref> Ai pastaj mblodhi këshillin e tij të luftës për të diskutuar se çfarë përpjekjesh mund të bënin forcat e tij përpara ardhjes së [[dimri]]t. Në fundin e [[shtatori]]t, ai i ndau ato në tre grupe; një u dërgua në [[Lumi i Rinit|Rin]], një do të qëndronte në rajonin bregdetar dhe njëra, e drejtuar nga vetë Farnese do të luftonte kundër [[Bergen op Zoom]]-it. Aty, në nëntor, ai u smbraps me humbje të rënda nga garnizoni Anglo-Holandez, që, i kombinuar me motin e keq, e detyruan atë ta braktiste rrethimin.<ref name="Black111">{{cite book|author=Jeremy Black|year=2005|title=European Warfare, 1494–1660 Warfare and History|publisher=Routledge|lang=en|isbn=978-113447708-1|page=111}}</ref><ref name="Marek">{{cite book|last1=Marek y Villarino de Brugge|first1=André|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|year=2020|publisher=MJV Enterprises|lang=en|isbn=979-868956039-7|pages=242–43}}</ref> Një orvatje për të marrë ishullin e mbajtur nga holandezët të [[Tholen]]it gjithashtu u smbraps. Nga fushat ae Armadës në Bergen, forcat e Farnese-s kishin humbur rreth 10,000 veta të vrarë ose të vdekur nga sëmundjet.<ref name="Wernham48">{{cite book|author=R. B. Wernham|year=1984|title=After the Armada: Elizabethan England and the Struggle for Western Europe: 1588–1595|url=https://archive.org/details/afterarmadaeliza0000wern|publisher=Clarendon Press|lang=en|isbn=978-019822753-3|page=[https://archive.org/details/afterarmadaeliza0000wern/page/n73 48]}}</ref> ===Anglia dhe Holanda=== Megjithëse Armada Spanjolle kishte dështuar ta pushtonte [[Mbretëria e Anglisë|Anglinë]], ajo kishte treguar realizueshmërinë e saj dhe kishte treguar se [[Britania e Madhe|Ishujt Britanikë]] në përgjithësi ishin të prekshëm ndaj sulmit.<ref name="268FA269">{{cite book|author=Felipe Fernández-Armesto|title=The Spanish Armada: The Experience of War in 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmada00feli|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1988|lang=en|isbn=019822926-7|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00feli/page/n287 268]–69}}</ref> Ditën pas fjalimit të Tilburit, [[Elizabeta I|Elizabeta]] e urdhëroi ushtrinë të shpërndahej, kampi në Tilburi u shpërbë pesë ditë më vonë, pastaj çmobilizoi marinën, duke i dërguar ata në shtëpi pa pagesë.<ref name="215Hutchinson216">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n262 215]–16}}</ref> E gjitha ndërkohë që kostot e kësaj përpjekjeje mbrojtjeje arrin – totali ishte afërsisht £400,000 [[paund sterlina|paund]]<ref name="MP254">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-1901341140|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n277 254]}}</ref> – dhe masat u vunë në lëvizje për ta zbutur atë. [[Tifo]]ja, skorbuti dhe dizenteria vërshuan përmes ekuipazheve dhe shumë vdiqën nga sëmundjet dhe uria pas zbarkimit në Margejt. Për shembull, nga ekuipazhi i anijes ''Bonaventure'' prej 500 vetash, më shumë se 200 kishin vdekur,<ref name="Mattingly216">{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n235 216]}}</ref> ndërsa nga anija ''Elizabeth Jonas'' kishte mbijetuar vetëm një anëtar ekuipazhi.<ref name="Hutchinson216">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|page=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n263 216]}}</ref> Howard i shkroi Burghley-t se: "''Do të trishtonte çdo zemër njeriu të shikonte se ka shërbyer kaq trimërisht, duke vdekur kaq mjerisht''".<ref>{{cite book|author=Laughton John Knox|title=State papers relating to the defeat of the Spanish Armada, anno 1588|volume=2|year=1894|publisher=Navy Records Society|lang=en|page=96}}</ref> [[John Hawkins]] gjithashtu vlerësonte dhe akuzonte Burghley-n "se me vdekjen, duke i shkarkuar të sëmurët dhe në mënyrë të ngjashme, mund të kursehej disi në pagesën e përgjithshme".<ref>{{cite book|author=Laughton John Knox|title=State papers relating to the defeat of the Spanish Armada, anno 1588|volume=2|publisher=Navy Records Society|year=1894|lang=en|page=163}}</ref> Njerëzit duhet të mbështeteshin te bamirësia e oficerëve të tyre dhe Howard-i vendosi një shembull duke kryer atë që ai mundëte me kuletën e tij për të ndihmuar detarët. Gjithësesi, mbi 3,000 vdiqën.<ref name="Bicheno262"/><ref name="144Guy148">{{cite book|author=John Guy|year=2016|title=Elizabeth: The Forgotten Years|url=https://archive.org/details/elizabethforgott0000guyj_s6d8|publisher=Penguin Books ltd.|lang=en|isbn=978-024196364-7|pages=[https://archive.org/details/elizabethforgott0000guyj_s6d8/page/144 144]–48}}</ref> Si rrjedhojë, u themelua ''Chatham Chest'', me qëllimin për të ndihmuar në pagimin e pensioneve ndaj detarëve e invalidizuar.<ref name="Mattingly259">{{cite book|author=Garrett Mattingly|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|year=2005|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n278 259]}}</ref><ref name="MP254"/> U desh ca kohë për tu kuptuar shkalla e fitores së pasi lajmi filloi të depërtonte nga fundi i [[gushti]]t dhe fillimi i [[shtatori]]t.<ref name="MP237">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n260 237]}}</ref> Si rrjedhojë, u zhvilluan një numër meshash falenderuese në katedralet dhe kishat e gjithë Anglisë. Në Katedralen e Shën Palit në [[Londra|Londër]] u zhvilluan një seri meshash falenderimi, e para më 30 gusht, ku u mbajt një predikim, i ndjekur nga një tjetër më 18 shtator. Pasi lajmi i katastrofës në shkallë të plotë u kuptua si dhe lajmet e fitores angleze kundër Farnese-s në [[Bergen op Zoom]], më 29 nëntor u zhvilluan një shërbim kombëtar falenderimi.<ref name="526Hanson527">{{cite book|author=Neil Hanson|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|pages=526–27}}</ref> Një falenderim i dytë dhe i fundit u zhvillua pesë ditë më vonë, që pa një proçesion mbretëror të mbretëreshës në një karrocë përmes rrugëve të Londrës.<ref name="Hadfield198">{{cite book|author=Alice Mary Hadfield|year=1964|title=Time to Finish the Game: The English and the Armada|url=https://archive.org/details/timetofinishgame0000amha|publisher=Phoenix House|lang=en|isbn=978-724000971-0|page=[https://archive.org/details/timetofinishgame0000amha/page/n211 198]}}</ref> Dymbëdhjetë standarde spanjolle (flamuj beteje) dhe trofe të tjerë, që ishin kapur nga anijet e Armadës dokoruan korin e Katedrales së Shën Palit gjatë meshës së stërmadhe.<ref name="MP38">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n61 38]}}</ref> Kapja e [[galeoni|galeonëve]] spanjollë {{lang|es|Nuestra Señora del Rosario}} {{lang|es|San Salvador}} u studiuan gjithashtu nga anglezët. Galeoni {{lang|es|San Salvador}} u bë i njohur si "Great Spaniard", por humbi në një mbytje në nëntor [[1588]] pranë Studlandit. Ndërsa galeoni {{lang|es|Nuestra Señora del Rosario}} u soll në Dartmuth. 397 anëtarët e ekuipazhit u çuan te Torre Abbey afër Torquay-t, ku u mbajtën në burg në një haur (tashmë i quajtur ''Hauri Spanjoll'') dhe të kursyer nga ekzekutimi.<ref name="Martin38">{{cite book|author=Paula Martin|year=1988|title=Spanish Armada Prisoners: The Story of the Nuestra Señora del Rosario and Her Crew, and of Other Prisoners in England, 1587–97|url=https://archive.org/details/spanisharmadapri0000mart|publisher=University of Exeter|lang=en|isbn=978-085989305-3|page=[https://archive.org/details/spanisharmadapri0000mart/page/n53 38]}}</ref> Më vonë {{lang|es|Nuestra Señora del Rosario}} u dërgua në Çatam, ku vendos në dokun e thatë dhe në vijim u fundos për të mbështetur një skelë.<ref name="Martin36">{{cite book|author=Paula Martin|year=1988|title=Spanish Armada Prisoners: The Story of the Nuestra Señora del Rosario and Her Crew, and of Other Prisoners in England, 1587–97|url=https://archive.org/details/spanisharmadapri0000mart|publisher=University of Exeter|lang=en|isbn=978-085989305-3|page=[https://archive.org/details/spanisharmadapri0000mart/page/n51 36]}}</ref> Pedro de Valdés u mbajt i burgosur në Kullën e Londrës për pesë vjetë, deri sa shpërblimi i lirimit u pagua nga familja e tij për kthimin e tij në Spanjë. Ai nuk u fajësua për humbjen e anijes së tij dhe do të caktohej guvernator kolonial i [[Kuba|Kubës]] nga viti [[1602]] deri në vitin [[1608]].<ref name="87MP92">{{cite book|year=1999|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n110 87]–92}}</ref> [[Holandezët]] e kremtuan gjithashtu fitoren dhe artistët e tyre ishin të shpejtë të krijuar medalje përkujtimore dhe piktura, që shpejtë do të qarkullonin brenda vitit. [[Galeoni|Galeonët]] spanjollë të shkatërruar, {{lang|es|San Mateo}} dhe {{lang|es|San Felipe}}, që kishin ngecur në cektina u gjetën të dy të çarë me vrima gjylesh, që i kishin goditur poshtë vijës së ujit. Të dy anijet ishin tepër të dëmtuara për tu shpëtuar dhe kështu u shkatërruan; [[topi (armë)|topat]] u përdorën nga holandezët në fortesat e afërta. Flamuri i direkut kryesor nga galeoni {{lang|es|San Matteo}}, pjesë e të cilit paraqet Krishtin në Kryq, u mor, u var dhe u ekspozua në korin e Kishës së Shën Pjetrit në [[Leiden]]. Ai tani gjendet në Muzeun ''De Lakenhal''.<ref name="Hanson454">{{cite book|author=Neil Hanson|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|year=2011|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=454}}</ref> ===Spanja=== Lajmi i katastrofës shkaktoi tronditje dhe dëshpërim, ndërsa kombi u vu në zi.<ref>{{cite book|last1=Motley|first1=John Lothrop|title=History of the United Netherlands: from the Death of William the Silent to the Twelve Years' Truce – 1609|volume=1|date=1888|url=https://books.google.com/books?id=6iowAAAAYAAJ|publisher=Harper & Brothers|lang=en|pages=534–36}}</ref> Mundja e Spanjës ishte edhe më shkatërruese, si rrjedhojë e shpresave të suksesit të saj ishin ushqyer nga thashethemet e gënjeshtërta. Ato përfshinin kapjen rob të [[Francis Drake]] dhe Howard-it, pushtimin e Ishullit të Uajtit dhe Plajmuthit nga ushtria e Farnese-s, madje afrimin ndaj [[Londra|Londrës]].<ref name="Hutchinson205">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|page=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n244 205]}}</ref> Mbreti u trondit nga lajmi dhe u mbyll i vetëm për ditë të tëra. Punët e përditshme të qeverisjes patën gjithashtu një ndërprerje të befasishme. Mbreti është pohuar se tha: "''Unë e dërgova Armadën kundër njerëzve, jo erëra dhe dallgëve të Zotit''".<ref>[http://www.sparknotes.com/biography/elizabeth/section8.rhtml "Queen Elizabeth – Against the Spanish Armada"]. ''SparkNotes''.</ref> Lajmi i humbjes së anijes ''La Girona'' barti më shumë dëshpërim për [[Filipi II i Spanjës|Filipin]]: jo vetëm De Leiva, por edhe ndjekësit e tij nga pothuajse çdo shtëpi fisnike në [[Spanja|Spanjë]] ishin mbytur me të.<ref name="Hanson480">{{cite book|author=Neil Hanson|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=480}}</ref> Numri i anijeve të humbura është debatuar. Një studim i hollësishëm nga historiani naval spanjoll Cesáreo Fernández Duro në mesin e viteve [[1880]], pohoi se në total kishin humbur 63 anije.<ref name="FD140">{{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|year=1884|title=La Armada Invencible|url=https://archive.org/details/laarmadainvenci00durogoog/page/n9/|volume=1|publisher=Est. tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra"|lang=es|page=140}}</ref> [[Historiani]] spanjoll José Luis Casado Soto shqyrtoi fatin e secilës anije, duke krijuar dosje. Ai pohoi se anijet e humbura ishin 35.<ref name="120Soto122">{{cite book|author=José L. Casado Soto|year=1991|chapter=Atlantic shipping in sixteenth-century Spain and 1588 Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|title=England, Spain and the Gran Armada 1585–1604|editor2=Simon Adams|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|pages=120–22}}</ref> Gjithashtu u vrejt se nga 122 anijet e Armadës që hynë në [[Kanali i la Manshit|Kanalin Anglez]], 87 u kthyen nga udhëtimi i tyre përmes kanalit dhe rreth [[Britania e Madhe|Ishujve Britanikë]].<ref>{{cite book|author=M. J. Rodríguez-Salgado|chapter=Pilots, navigation and strategy in the Gran Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada, 1585–1604|year=1991|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=161}}</ref> Këto shifra nuk përfshijnë tetë anije që nuk ishin llogaritur.<ref>{{cite journal|last1=Rodríguez-Salgado|first1=M. J.|url=http://www.jstor.org/stable/2639468|date=1990|title=The Spanish Story of the 1588 Armada Reassessed|journal=The Historical Journal|volume=33|issue=2|jstor=2639468|s2cid=161344071|lang=en|doi=10.1017/S0018246X00013431|access-date=7 janar 2023|pages=461–78}}</ref> Historianë të tjerë kanë kryer studime të mëtejshme; Neil Hanson, Robert Hutchinson, Colin Martin dhe Geoffrey Parker, të gjithë studiuan anijet e Armadës që ishin kthyer, duke mbërritur në të njëjtin përfundim, se në tërësi ishin humbur midis 44 dhe 51 anije, me përshkrime më të hollësishme të ndryshimit në numrin e anijeve që u nisën bashkë me fatin e tyre.<ref name="276Hutchinson288">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n323 276]–88}}</ref><ref name="228Lewis230">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|pages=228–30}}</ref> Kjo shifër përfaqëson fundosjen, kapjen, shkatërrimin ose vetëfundosjen e një të tretës së flotës.<ref name="258MP259">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n281 258]–59}}</ref> [[Historiani]] amerikan Garrett Mattingly vërejti se vetëm 66 anije u kthyen në Spanjë, me një tjetër që u kthye më vonë atë vit.<ref name="Mattingly367">{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n386 367]}}</ref> Humbjen nuk përfshijnë anijet e vogla të brishta si pataçet dhe ''zarbat'',<ref name="202Hutchinson276-88">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n241 202], 276–88}}</ref> nga të cilat u humbën rreth shtatëmbëdhjetë.<ref name="RS474">{{cite journal|author=M. J. Rodríguez-Salgado|title=The Spanish Story of the 1588 Armada Reassessed|url=https://archive.org/details/sim_historical-journal_1990-06_33_2/page/474|journal=The Historical Journal|volume=33|issue=2|date=1990|jstor=2639468|S2CID=161344071|doi=10.1017/S0018246X00013431|lang=en|page=474}}</ref> Megjithëse shumica e anijeve ishin kthyer, shumë prej tyre ishin dëmtuar rëndë ose nga stuhitë ose nga zjarri anglez. Një ''hulk'', {{lang|es|Doncella}}, u fundos pasi ata kishin hedhur spirancën në [[Santander, Spanjë|Santander]] dhe {{lang|es|Santa Anna}} u dogj askidentalisht brenda pak ditësh nga hyrjes së San Sebastianit.<ref name="Lewis230">{{cite book|author=Michael Lewis|year=1960|title=Spanish Armada|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9|page=230}}</ref> Gjithashtu [[galeoni|galeonët]] e dëmtuar, {{lang|es|San Marcos}} dhe {{lang|es|San Francisco}} u shkatërruan, duke ia shitur [[topi (armë)|topat]] dhe drurin. Deri në gjysma e flotës ishte e papërshtatshme për shërbim të mëtejshëm dhe si pasojë disa u vetë-fundosën, shkatërruan ose u lanë të kalbeshin.<ref name="Mattingly333">{{cite book|author=Garrett Mattingly|year=2005|title=The Armada|url=https://archive.org/details/armada00matt_0|publisher=Houghton Mifflin|lang=en|isbn=978-061856591-7|page=[https://archive.org/details/armada00matt_0/page/n352 333]}}</ref> Për më tepër, burimet spanjolle pohojnë se vdiqën jo më shumë se 11,000 veta.<ref>{{Cite book|last=Gracia Rivas|first=Manuel|title=La sanidad en la jornada de Inglaterra (1587–1588)|publisher=Editorial Naval|year=1988|lang=es|isbn=847341039-4|page=320}}</ref><ref name="Santos138">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|year=2018|lang=en|isbn=978-135001699-6|page=246}}</ref><ref name="FD138">{{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|year=1884|title=La Armada Invencible|volume=1|lang=es|url=https://archive.org/details/laarmadainvenci00durogoog/page/n9/|publisher=Est. tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra"|page=138}}</ref> Administratorët, burokratët dhe sekretaritë e [[Filipi II i Spanjës|Filipit]], dokumentuan, datuan dhe arkivuan gjithçka që ndodhi në të gjitha këndet e [[Perandoria Spanjolle|Perandorisë Spanjolle]] dhe të gjitha ato rregjistrime mbahen akoma në Arkivat Kombëtare të Spanjës dhe në pallatin ''El Escorial''. Numri i njerëzve të humbur u nxor nga listat e shpërndarjes së pagesave.<ref name="137FD138">{{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|title=La Armada Invencible|year=1884|volume=1|lang=es|url=https://archive.org/details/laarmadainvenci00durogoog/page/n9/|publisher=Est. tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra"|pages=137–38}}</ref> Një analizë e hollësishme e kostos njerëzore të fushatës tregon se nga Coruña u nisën 25,696 veta dhe u kthyen 13,399.<ref>{{cite book|author=Manuel Gracia Rivas|year=1991|chapter=The Medical Services of the ''Gran Armada''|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada, 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=212}} Vlerësimi më i ulët është 9,000 të vdekur.</ref> Edhe pas mbërritjes njerëzit ishin gati të vdekur nga sëmundjet, pasi kushtet ishin shumë të ngjeshura dhe shumica e anijeve kishin mbetur pa ushqim dhe ujë. Disa prej të mbijetuarve të Armadës do të vdisnin më pas në Spanjë, ose në anijet-spital në limanet spanjolle, nga sëmundje të mara gjatë udhëtimit. Një numër i madh komandantësh të shquar spanjollë gjithashtu vdiqën, shumë pasi kishin mbërritur në port. Nën-admirali i flotës dhe komandanti i Skuadrës së Guipuzkoas, Miguel de Oquendo, që vuajti nga plagët e betejës dhe ethet, vdiq në Coruña dy ditë pasi mbërriti. Një tjetër ishte komandanti i skuadrës Biskajene, Juan Martínez de Recalde, që pësoi të njëjtin fat.<ref name="Hardy168">{{cite book|author=Evelyn Hardy|year=1966|title=Survivors of the Armada|url=https://archive.org/details/survivorsofarmad0000evel|publisher=Constable|lang=en|isbn=978-724000972-7|page=[https://archive.org/details/survivorsofarmad0000evel/page/n195 168]}}</ref> Duka i Medina Sidonias gjithashtu u sëmur gjatë kthimit të tij dhe pothuajse vdiq; ai nuk u fajësua nga [[Filipi II i Spanjës|Filipi]], që e lejoi të kthehej në shtëpi për pushime. Hutchinson pohon se numri i të mbijetuarve ishte pak mbi 50%, por kjo shifër nuk përfshin [[portugezët]], [[napoli]]tanët dhe skllevërit e [[galera]]ve;<ref name="203Hutchinson204">{{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n242 203]–04}}</ref> ndërsa Hanson pohon se më pak se 10,000 veta (38%) i mbijetuan ekspeditës.<ref>{{cite book|author=Neil Hanson|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6|page=563}} – "''Në fund dy të tretat e përbërjes fillestare të Armadës, prej 30,000 vetash, vdiqën dhe për çdo të vrarë në betejë ose të vdekur nga plagët, gjashtë ose tetë të tjerë vdiqën jo nga luftimi''".</ref> ===Kundër-Armada Angleze=== Vitin pasues, forcat angleze dhe holandeze nisën një Kundër-Armadë nën drejtimin e Sir [[Francis Drake]] Sir John Norris me tre detyra: * Të shkatërronin flotën e dobësuar spanjolle të Atlantikut, që po riparohej në portet e Spanjës veriore. * Të zbarkonin në [[Lisbona|Lisbonë]] të [[Portugalia|Portugalisë]] dhe të ngrinin një revoltë kundër mbretit [[Filipi II i Spanjës|Filipi II i Spanjës]] (Filipi I i Portugalisë) duke vendosur në fronin portugez pretenduesin Dom António, Priori i Kratos. * Të merrnin [[Ishujt Azore|Azoret]] nëse ishte e mundur, në mënyrë që të vendosnin një bazë të përhershme. Asnjë nga objektivat nuk u arrit.<ref name="245Santos246">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|year=2018|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-135001699-6|pages=245–46}}</ref><ref name="BK145">{{cite book|author1=R. O. Bucholz|author2=Newton Key|year=2009|title=Early modern England 1485–1714: a narrative history|url=https://archive.org/details/earlymodernengla02edbuch|publisher=John Wiley and Sons|lang=en|isbn=978-140516275-3|page=[https://archive.org/details/earlymodernengla02edbuch/page/n162 145]}}</ref><ref name="Hampden254">{{cite book|author=John Hampden|year=1972|title=Francis Drake, privateer: contemporary narrative and documents|publisher=Taylor & Francis|lang=en|isbn=978-081735703-0|page=254}}</ref><ref>{{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|year=1972|title=Armada Española desde la Unión de los Reinos de Castilla y Aragón|publisher=Naval Museum of Madrid; Instituto de Historia y Cultura Naval|lang=es|volume=3|chapter=3|page=51}}</ref> Përpjekja për rikthimin e Kurorës Portugeze nga Spanja qe e pasuksesshme dhe mundësia për të dhënë një goditje vendimtare kundër Marinës së dobësuar Spanjolle dështoi. Ekspedita i shteroi burimet financiare të thesarit të Anglisë, që kishte qenë mbledhur me kujdes gjatë mbretërimit të gjatë të [[Elizabeta I|Elizabetës së I]]. Përmes kësaj mundësie të humbur, fuqia navale e [[Filipi II i Spanjës|Filipit të II]] shënoi një ripërtëritje përgjatë dekadës pasuese.<ref name="Elliot333">{{cite book|author=J. H. Elliott|year=1982|title=Europe Divided (1559–1598)|publisher=Cornell University Press|lang=en|isbn=978-848432669-4|page=333}}</ref> Vitin tjetër ai dërgoi 37 anije me 6,420 veta në [[Bretanja|Bretanjë]], ku ata vendosën një bazë operacionesh në lumin Blavet. Përfundimisht, [[anglezët]] dhe [[holandezët]] dështuan ti pengonin flotat e ndryshme të Indive, megjithë numrin e madh të personelit ushtarak të mobilizuar çdo vit. ===Ecuria e luftës=== Gjatë zhvillimit të luftës, spanjollët u orvatën të mernin kontrollin e [[Kanali i la Manshit|Kanalit Anglez]] ose të ndalonin ndërhyrjen angleze në [[Flandra|Flandër]], apo sulmet transatlantike të [[korsari|korsarëve]] anglezë. Nga baza e tyre në [[Bretanja|Bretanjë]], korsarët spanjollë kryen mjaft inkursione në brigjet angleze duke plaçkitur anijet angleze dhe holandeze.<ref name="Santos253">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|year=2018|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-135001699-6|page=253}}</ref> Spanjollët nisën disa sulme në shkallë të vogël si ai i Gjirit Maunt në Kornuoll, më 26 korrik [[1595]], kur përgjatë dy ditëve, Penzansi, Njulini, Mauzëli dhe Pauli do të sulmoheshin dhe digjeshin. Një tjetër sulm më i vogël në Gjirin Kausand, gjithashtu në Kornuoll, u zhvillua vitin tjetër, por përfundoi në dështim.<ref name="258Santos259">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|year=2018|lang=en|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|isbn=978-135001699-6|pages=258–59}}</ref> Në qershor [[1596]], [[Mbretëria e Anglisë|Anglia]] dhe Provincat e Bashkuara Holandeze dërguan një flotë të dytë në Spanjë, ku zaptuan dhe mbajtën [[Cádiz]]-in për dy javë, duke shkaktuar humbje ekonomike, por dështuan të kapnin flotën e thesarit. Pas kësaj, [[Spanja]] do të dërgonte tre Armada të tjera – e dyta e dërguar në vitin [[1596]] (126–140 anije) u shpërnda nga një stuhi, ashtu si dhe e treta e dërguar vitin tjetër (140 anije), me një numër anijesh të kapura ose fundosura nga flota angleze. Armada e fundit (33 anije) u dërgua në tetor [[1601]] në [[Irlanda|Irlandë]], përfundoi me dorëzim në Kinsale, tre muaj më vonë.<ref name="855Tenace882">{{cite journal|author=Tenace|year=2003|title=A Strategy of Reaction: The Armadas of 1596 and 1597 and the Spanish Struggle for European Hegemony|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_2003-09_118_478/page/n7|journal=English Historical Review|volume=118|issue=478|doi=10.1093/ehr/118.478.855|lang=en|pages=855–82}}</ref> Konflikti në vazhdim do të qetësohej me pakësimin e aksioneve ushtarake, dhe në fund përfundoi me nënshkrimin e Traktatit të Londrës në gusht [[1604]]. ==Revolucioni teknologjik== [[File:Vroom Hendrick Cornelisz Battle between England and Spain 1601.jpg|thumb|389px|''Dita e shtatë e betejës me Armadën, 7 gusht 1588'', pikturë e Hendrick Cornelisz Vroom, 1601]] Spanjollët kishin 117 anije për tu përballuar kundër më shumë se 200 anijeve angleze. Forcat luftuese kishin përvoja stilesh tërësisht të ndryshme luftimi. Stili spanjoll mund të studiohet nga [[Beteja e Lepantos]]. Taktikat e tyre ishin të shtinin një batare topash, ti godisnin me dash, ti kapnin me ganxha dhe të [[abordazhi|abordonin]] në anijet armike, pastaj të përfshiheshin në luftimin trup më trup. Në dallim, stili anglez ishte të shfrytëzonte përparësinë e erës ("pozicionin avantazhues") dhe zjarrin linjë më linjë të topave në drejtimin e erës, që i ekspozonte anijet kundërshtare si shënjestra. Gjithashtu përfshirja e përdorimit të artilerisë navale për të dëmtuar anijet e armikut pa patur nevojë të abordonin. Deri atëherë, [[topi (armë)|topi]] kishte luajtur një rol mbështetës ndaj taktikës kryesore të përplasjes me dash dhe [[abordazhi]]t të anijeve armike.<ref name="MP201">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|page=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n224 201]}}</ref> Dështimi i Armadës Spanjolle e shpërbleu strategjinë angleze dhe shkaktoi një revolucion në taktikat navale. Anglezët kishin përparësi edhe në luftimin e afërt në vend, kështu që ata mund të rifurnizoheshin lehtësisht dhe shpesh, në mënyrë që të mos ishin të rënduar, ashtu si anijet e Armadës, që ishin të ngarkuara me të gjitha sendet e nevojshme për forcën pushtuese, që do të zhvillonte një luftë tokësore. Gjithësesi, kur flotat në fakt u përplasën në Betejën e Gravelines, Armada ishte në epërsi numerike 10:1,<ref name="Soto117"/> dhe gjatë luftimit 8-orësh, anglezët arritën të fundosnin një [[karraka|karrakë]] dhe detyruan dy [[galeoni|galeonë]], një pinasë dhe një anijet të armatosur tregtare të ngeceshin në breg. Megjithë këtë inferioritet, Armada nuk u largua asnjëherë nga një luftim; çdo herë ajo e sfidoi flotën angleze, ndërsa kjo e fundit hapte velat për të ruajtur largësinë e saj.<ref name ="Santos27">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|year=2018|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-135001699-6|page=27}}</ref> Pas përplasjes së fundit me flotën angleze, flota spanjolle u largua, duke ruajtur aftësinë e saj për luftuar në mënyrë efektive.<ref name="213MP214">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n236 213]–14}}</ref> Shumica e historianëve ushtarakë mendojnë se Beteja e Gravelines pasqyron një ndryshim afatgjatë në baraspeshën e fuqisë navale në favor të Anglisë, pjesërisht si pasojë e diferencës në teknologjinë navale dhe armatimin e topave, që vijuan në shekullin pasues.<ref>{{cite journal|first1=Aubrey N.|last1=Newman|first2=David T.|last2=Johnson|first3=P. M.|last3=Jones|date=1985|title=The Eighteenth Century|journal=Annual Bulletin of Historical Literature|volume=69|issue=1|lang=en|doi=10.1111/j.1467-8314.1985.tb00698.x|pages=93–109}}</ref> Sipas fjalëve të historianit Geoffrey Parker, nga viti [[1588]], "anijet kryesore të marinës elizabetiane përbënin flotën më të fuqishme të luftës në lundrim gjithkund në botë".<ref name="Parker 1996">{{cite journal|author=Geoffrey Parker|lang=en|title=The 'Dreadnought' Revolution of Tudor England|journal=Mariner's Mirror|volume=82|issue=3|doi=10.1080/00253359.1996.10656603|date=gusht 1996|pages=269–300}}</ref> [[Kantieri detar|Kantieret navale]] angleze ishin prijëse në inovacionin teknik, ndërsa [[kapiteni i anijes|kapitenët]] e saj përcaktuan formacione dhe taktika të reja luftimi. Anijet me velaturë të plotë më të lëmuara dhe më të manovrueshme, me topa të gjerë, ishte një nga përparimet më të mëdha të shekullit, që e ndryshoi përgjithnjë luftën navale. [[Ndërtimtaria navale]] angleze futi dizajne të reja, së pari të paraqitura me anijen ''Foresight'' në vitin [[1570]] dhe anijen ''Dreadnought'' në vitin [[1573]], që i lejuan anijet të lundronin më shpejtë, të manovroheshin më mirë dhe të bartnin topa më të shumtë dhe më të rëndë.<ref name="Parker 1996"/> Ndërsa [[luftanija|luftanijet]] e mëparshme përpiqeshin të mbërtheheshin me njëra-tjetrën në mënyrë që ushtarët të [[abordazhi|abordonin]] në anijen armike, ato ishin të afta të qëndronin në distancë dhe të hapnin zjarr me topa nga ana e gjerë që të mund ti fundosnin. Anijet dhe [[detaria]] angleze e kishin ndalur pushtimin. [[Anglezët]] gjithashtu përfituan nga strategjia e pazbatueshme spanjolle që kërkonte bashkërendim midis flotës pushtuese dhe ushtrisë spanjolle në breg.<ref group="Shpjegimi">Megjithëse anglezët provuan të njëjtën taktikë në [[Portugalia|Portugali]] vitin pasues, ushtria nën komandën e Norrisit duke marshuar drejtë [[Lisbona|Lisbonës]] priti që [[Francis Drake]] ta sulmonte njëkohësisht qytetin me anijet e tij. Dizajni i vjetëruar i topave spanjollë nënkuptonte se ata ishin më të ngadaltë në rimbushje në një betejë në rreze të afërt, duke i lejuar [[anglezët]] të mernin kontrollin. [[Spanja]] kishte megjithatë, flota më të mëdha numerikisht, por Anglia e tejkaloi.</ref><ref name="Santos123">{{cite book|author=Luis Gorrochategui Santos|year=2018|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-135001699-6|page=123}}</ref> Dizajni i vjetëruar i topave spanjollë nënkuptonte se ata ishin më të ngadaltë në rimbushje, në një betejë në afërsi, duke i lejuar anglezët të mernin kontrollin. [[Spanja]], megjithatë, kishte flota më të mëdha numerikisht, por Anglia po e tejkalonte.<ref>{{cite magazine|first=Geoffrey|last=Parker|title=Why the Armada Failed|date=maj 1988|magazine=History Today|volume=38|issue=5|lang=en|pages=26–33}}</ref> ==Trashëgimia== Në Angli, beteja u ndoq nëpërmjet shpërndarjes së fletushkave, pamfleteve, duke prerë medalje fitoreje dhe kremtime të shumta të gëzuara.<ref name="217Hutchinson224">{{cite book|author=Robert Hutchinson|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|year=2013|isbn=978-029786637-4|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc/page/n264 217]–24}}</ref><ref name="253MP254">{{cite book|author1=Colin Martin|author2=Geoffrey Parker|year=1999|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|publisher=Manchester University Press|lang=en|isbn=978-190134114-0|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0/page/n276 253]–54}}</ref><ref name="75Maltby87">{{cite book|author=William S. Maltby|year=1971|title=The Black Legend in England|url=https://books.google.al/books?id=3ilpAAAAMAAJ|publisher=Duke University Press|lang=en|isbn=978-082230250-6|pages=75–87}}</ref> Fitorja nxiti një propagandë të stërmadhe ofensive të "''Davidit dhe Golias",<ref name="Maltby75">{{cite book|author=William S. Maltby|year=1971|title=The Black Legend in England|publisher=Duke University Press|url=https://books.google.al/books?id=3ilpAAAAMAAJ|lang=en|isbn=978-082230250-6|page=75}}</ref> dhe shfrytëzimi i saj do të ushqente krenarinë kombëtare, që zgjati për vite. Legjenda e [[Elizabeta I|Elizabetës]] vazhdoi dhe u zhvillua kohë pas vdekjes së saj. Ajo gjithashtu mund ti ketë dhënë zemër kauzës [[Protestantizmi|Protestante]] përgjatë Evropës dhe besimit se Zoti mbështeste protestantët.<ref name="Holmes68">{{cite book|author=Richard Holmes|year=2006|title=A Guide to Battles Decisive Conflicts in History|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=978-019150117-3|page=68}} – "''Fushata e vitit [[1588]] ishte një fitore e rëndësishme propagandistike e Anglisë, por në terma strategjikë ishte thelbësisht jo vendimtare''".</ref> Kjo u tregua nga prerja e medaljeve përkujtuese, që bartnin variacione në mbishkrime, "''1588''". {{lang|la|Flavit Jehovah et Dissipati Sunt}} – me [[JHVH|"Jehovain" me shkronja hebraike]] (''Zoti fryu, dhe ata u shpërndanë''), ose {{lang|en|He blew with His winds, and they were scattered}}. U prenë edhe më tepër medalje gazmendi, si ato me lojën e fjalëve të [[Jul Çezari]]t {{lang|la|Veni, vidi, vici}} (''Erdha, pashë, fitova''): të shndërruara në {{lang|la|Venit, Vidit, Fugit}} (''Erdhi, pa, ia mbathi''). Era që shpërndau Armadën është quajtur ''Era Protestante'',<ref>{{cite web|title=Europe|lang=en|publisher=MSN Encarta|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761570768_10/Europe.html|access-date=8 prill 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028103407/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761570768_10/Europe.html|archive-date=28 tetor 2009}}</ref> një frazë e përdorur edhe për pushtimet e mëvonshme të dështuara të [[Anglia|Anglisë]]. Kujtimi i fitores ndaj Armadës u evokua si gjatë [[Luftërat Napoleonike|Luftërave Napoleonike]] dhe [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], kur [[Mbretëria e Bashkuar|Britania e Madhe]] u përball me një rrezik thelbësor pushtimi të huaj. Gjatë [[Beteja e Britanisë|Betejës së Britanisë]] pilotët e avionëve luftues të {{lang|en|Royal Air Force}} tërhoqën vëmendjen botërore si "''elizabetianët e rinj''".<ref>{{cite book|author=G. Campion|publisher=Palgrave Macmillan|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=3_JZCwAAQBAJ|title=The Good Fight Battle of Britain Propaganda and The Few|date=2016|isbn=978-023029164-5|page=7}}</ref> Përmendorja e Armadës në Plajmuth u ndërtua në vitin [[1888]] për të kremtuar treqint-vjetorin e mundjes së Armadës Spanjolle.<ref>{{cite book|last1=Worth|first1=Richard|title=History of Plymouth: From the Earliest Period to the Present Time|lang=en|url=https://archive.org/details/historyplymouth02wortgoog|publisher=W. Benden|date=1890|pages=[https://archive.org/details/historyplymouth02wortgoog/page/n71 51]–54}}</ref> Një nga zbulimet më të mëdha të Armadës Spanjolle ishin mbetjet e anijes së mbytur ''La Girona'', të gjetur nga një skuadër zhytësish [[Belgjika|belgë]] pranë brigjeve të Portballintraes në vitin [[1968]]. Ai ishte thesari më i madh i zbuluar deri në atë kohë.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-40045580|title=Girona gold: How a diver discovered 400-year-old treasure|date=27 maj 2017|access-date=1 nëntor 2021|publisher=BBC|lang=en}}</ref> Monedha ari dhe argjendi, xhevahire, armatime dhe sende të tjera janë në ekspozim të përhershëm në Muzeun e Ulsterit (pjesë e muzeve kombëtarë të [[Irlanda Veriore|Irlandës së Veriut]]) në Stranmillis të [[Belfast]]it. <gallery mode="packed" class="center" heights="224"> File:Armada Medal.jpg|Medalje e Armadës, që bart mbishkrimin {{lang|la|Flavit Jehovah et Dissipati Sunt}} File:The Spanish Barn, Torquay.jpg|''Hauri Spanjoll'' në Torre Abbey – ai mban një pllakatë blu që shënon se ai mbajti 397 robër spanjollë lufte për 14 ditë gjatë fushatës së Armadës File:GironaCannon.JPG|Top ''saker'' prej [[bronzi]] mbi karro dhe armatime të tjera nga anija e Armadës Spanjolle, ''La Girona'', Muzeu i Ulsterit, [[Belfast]] File:Leiden - Wimpel van het galjoen San Mateo van de Spaanse armada 20200815.jpg|Flamur nga [[galeoni]] spanjoll ''San Mateo'', Muzeu ''De Lakenhal'', [[Leiden]] </gallery> ==Historiografia== Për 150 vjetë, shkrimtarët u mbështetën gjerësisht te përkthimi i Augustine Rytherit të ''Expeditionis Hispaniorum in Angliam vera Descriptio'' të Petruccio Ubaldinit ([[1590]]),<ref>{{cite book|author=Petruccio Ubaldini|title=A discourse concerninge the Spanishe fleete inuadinge Englande in the yeare 1588|year=1590|publisher=A. Hatfield|url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A14164.0001.001?rgn=main;view=fulltext|translator=Augustine Ryther|lang=en}}</ref> që argumenton se Zoti mbështeti në mënyrë vendimtare kauzën protestante. Në [[shekulli XVII|shekullin e XVII]], William Camden theksoi elementet e nacionalizmit anglez dhe sipërmarrjen private të të ashtuquajturve ''qenë të detit''. Ai theksoi gjithashtu edhe se duka i Medina Sidonias ishte një detar inkompetent. Në [[shekulli XVIII|shekullin e XVIII]], [[David Hume]] lavdëroi udhëheqjen e [[Elizabeta I|mbretëreshës Elizabeta]]. Megjithatë, historianët vig, të udhëhequr nga James Anthony Froude, e refuzuan interpretimin e Hjumit dhe argumentuan se Elizabeta po lëkundej dhe pothuajse e humbi konfliktin nga mungesa e saj e vullnetit për të shpenzuar mjaftueshëm për të mirëmbajtur dhe furnizuar flotën e anijeve të Marinës Mbretërore ({{lang|en|Royal Navy}}). [[Historiografia]] moderne shkencore do të përfshihej me publikimin e dy volumeve të dokumenteve parësore nga John Knox Laughton në vitin [[1894]].<ref>{{cite book|last=Laughton|first=John K.|date=1894|title=State papers relating to the defeat of the Spanish Armada|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100320844|publisher=Navy Records Society|lang=en}}</ref> Kjo i mundësoi studiuesit kryesor të sotëm naval, Julian Corbett, ta hidhte poshtë pikëpamjen vige dhe ta kthente vëmendjen profesionalizimi i ''Royal Navy-t'' si një faktor kyç. Historianët e [[shekulli XX|shekullit të XX]] janë përqëndruar në çështjet teknike, si krahasimi i fuqisë së artilerisë navale angleze dhe spanjolle dhe shkallën e meritës për taktikat e luftës navale që i detyrhet [[Francis Drake]] dhe Charles Howard-it. Moti i keq në [[Kanali i la Manshit|Kanalin Anglez]] dhe në oqean në atë kohë është përmendur gjithmonë si një faktor kryesor në rezultat. Historiani Douglas Knerr i ka rishikuar prirjet kryesore të [[historiografia|historiografisë]] përgjatë pesë shekujve.<ref>{{cite journal|author=Douglas Knerr|title=Through the "Golden Mist": A Brief Overview of Armada Historiography|journal=American Neptune|year=1989|volume=49|issue=1|lang=en|pages=5–13}}</ref> ==Pjesëmarrës të shquar== * William Adams shërbeu në anijen ''Richarde Dyffylde'', një anije furnizimi gjatë fushatës. Në vitin [[1600]], ai qe anglezi i parë që mbërriti (dhe u vendos) [[Japonia|Japan]] nëpërmjet [[Komapnia Holandeze e Indisë Lindore|Komapanisë së Bashkuar të Indisë Lindore (VOC)]], duke u bërë një nga perëndimorët e parë të paktë [[samurai]].<ref>{{cite web|last1=Ridgway|first1=Claire|title=The real 'John Blackthorne' of ''Shōgun''|lang=en|url=https://www.tudorsociety.com/16-may-the-real-john-blackthorne-of-shogun/|website=The Tudor Society|date=16 maj 2020|access-date=24 dhjetor 2022}}</ref> * [[Lope de Vega]], një nga figurat kyç të Epokës së Artë Spanjolle të letërsisë baroke dhe një nga shkrimtarët më prodhimtarë në historinë e letërsisë, shërbeu në anijen ''San Juan'', gjatë Armadws Spanjolle. ==Në kulturën popullore== Armada është paraqitur shpesh në rrëfime fikshionale të mbretërimit të [[Elizabeta I|Elizabetës I]]. Shembujt përfshijnë: * Beteja e Gravelines dhe ndjekja pasuese përreth brigjeve veriore të Skocisë nga kulmi i romanit të Charles Kingsley të vitin [[1855]], ''Westward Ho!'', që në vitin [[1925]] u bë romani i parë që u përshtat në një radio-dramë nga [[BBC]]-ja.<ref>{{cite book|last=Briggs|first=Asa|title=The BBC: The First Fifty Years|url=https://archive.org/details/bbcfirstfiftyyea00brig|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1985|lang=en|page=[https://archive.org/details/bbcfirstfiftyyea00brig/page/n82 63]}}</ref> * Romani fantastiko shkencor i vitit [[1962]], i John Brunner-it ''Times Without Number'' paraqet një histori alternative, ku Armada Spanjolle triumfon kundër [[Mbretëria e Anglisë|Anglisë]], duke c[uar në një ''Perandori Globale Spanjolle''. * Episodi i pestë i serisë së [[BBC]]-së ''Elizabeth R'' ([[1971]]) është një rrëfim i mposhtjes së Armadës. * Filmi i vitit [[2007]] ''Elizabeth: The Golden Age'' përmban një ritregim tepër fantastik të Armadës Spanjolle dhe Betejës së Gravelines. ==Shiko edhe== {{div col|colwidth=12em|gap=1em|style=column-count:3}} * [[Francis Drake]] * [[Golden Hind]] * [[John Hawkins]] * [[Zhvillimi Naval Iberik 1400-1600]] * [[Hartografia Iberike 1400-1600]] * [[Inditë Lindore Spanjolle]] * [[Galeonët e Manilës]] * [[Galeoni]] * [[Lundrimi përreth botës]] * [[Epoka e Lundrimit me Vela]] * [[Perandoria Spanjolle]] * [[Kolonizimi Spanjoll i Amerikës]] * [[Perandoria Britanike]] * [[Perandoria Portugeze]] * [[Zbulimi portugez i rrugës detare të Indisë]] * [[Armadat Portugeze të Indisë]] * [[Perandoria Koloniale Holandeze]] * [[Filipi II i Spanjës]] * [[Elizabeta I]] * [[Epoka e Lundrimit me Vela]] * [[Epoka e zbulimeve]] * [[Thalasokracia]] * [[Fuqia Detare]] * [[Komanda e Deteve]] * [[Historia Detare]] * [[Republikat Detare]] * [[Historia e detarisë së lashtë]] * [[Peripli]] * [[Marinat dhe anijet e lashta]] * [[Portolanët]] {{div col end}} == Shpjegime== <references group=Shpjegimi/> == Referime == <References/> ==Bibliography== {{Refbegin|2}} * {{cite book|author=John Barratt|year=2006|title=Armada 1588: The Spanish Assault on England|publisher=Pen & Sword Books|lang=en|isbn=978-178159703-3}} * {{cite book|last=Bicheno|first=Hugh|title=Elizabeth's Sea Dogs: How England's Mariners Became the Scourge of the Seas|url=https://archive.org/details/elizabethsseadog0000hugh|year=2012|publisher=Conway|lang=en|isbn=978-184486174-3}} * {{cite book|author=Jeremy Black|year=2005|title=European Warfare, 1494–1660 Warfare and History|publisher=Routledge|lang=en|isbn=978-113447708-1}} * {{cite book|last=Briggs|first=Asa|title=The BBC: The First Fifty Years|url=https://archive.org/details/bbcfirstfiftyyea00brig|lang=en|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1985|location=Oksford}} * {{cite book|last=Marek y Villarino de Brugge|first=André|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=3|date=2020|lang=en|publisher=MJV Enterprises, ltd., inc.|location=Los Angeles|isbn=979-868875965-5}} * {{cite book|last=Marek y Villarino de Brugge|first=André|title=Alessandro Farnese: Prince of Parma: Governor-General of the Netherlands (1545–1592)|volume=5|year=2020|lang=en|publisher=MJV Enterprises, ltd., inc.|location=Los Angeles|isbn=979-868956039-7}} * {{cite book|author1=R. O. Bucholz|first2=Newton|last2=Key|title=Early modern England 1485–1714: a narrative history|url=https://archive.org/details/earlymodernengla02edbuch|publisher=John Wiley and Sons|year=2009|lang=en|isbn=978-140516275-3}} * {{cite book|editor=Peter Burke|title=The New Cambridge Modern History|lang=en|volume=13, Companion Volume|year=1998|publisher=[[Cambridge University Press]]|orig-year=1979|url=https://books.google.al/books?id=6voJOw4V0KoC|isbn=978-0-521-22128-3}} * {{cite book|author=G. Campion|title=The Good Fight Battle of Britain Propaganda and The Few|date=2016|url=https://books.google.com/books?id=3_JZCwAAQBAJ|publisher=Palgrave Macmillan|lang=en|isbn=978-023029164-5}} * {{cite book|author=Winston S. Churchill|chapter=The New World|volume=3|title=A History of the English-Speaking Peoples|year=1956|publisher=Dodd, Mead & Co.|lang=en|place=Nju Jork|page=130}} * {{cite book|last=Coote|first=Stephen|title=Drake: The Life and Legend of an Elizabethan Hero|url=https://books.google.com/books?id=pn1APgAACAAJ|year=2003|publisher=Simon & Schuster UK Ltd.|lang=en|isbn=978-074322007-1|location=Londër}} * {{cite book|author=Julian Stafford Corbett|title=Drake and the Tudor Navy. With A History of the Rise of England as a Maritime Power|url=https://archive.org/details/drakeandtudorna01corbgoog/|year=1898|volume=1|publisher=Longmans, Greeen & co.|lang=en}} * {{cite book|author=Julian S. Corbett|title=Drake and the Tudor Navy. With A History of the Rise of England as a Maritime Power|url=https://archive.org/details/drakeandtudorna00corbgoog/|year=1898|volume=2|publisher=Longmans, Green & co.|lang=en}} * {{cite book|author=Dan Cruikshank|title=Invasion: Defending Britain from Attack|url=https://archive.org/details/invasiondefendin0000crui|publisher=Boxtree Ltd.|year=2002|lang=en|isbn=075222029-2}} * {{cite book|author=David Damrosh|year=2006|title=The Longman Anthology of British Literature|others=e të tjerë|volume=1B: ''The Early Modern Period''|publisher=Pearson Longman|lang=en|edition=i 3-të|place=Nju Jork}} * {{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|year=1884|title=La Armada Invencible|volume=1|lang=es|url=https://archive.org/details/laarmadainvenci00durogoog/|publisher=Est. tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra"|place=Madrid}} * {{cite book|last=Fernández Duro|first=Cesáreo|year=1885|title=La Armada invencible|url=https://archive.org/details/laarmadainvenci01durogoog/|volume=2|publisher=Est. tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra"|lang=es|location=Madrid}} * {{cite book|author=Cesáreo Fernández Duro|year=1972|title=Armada Española desde la Unión de los Reinos de Castilla y Aragón|publisher=Naval Museum of Madrid; Instituto de Historia y Cultura Naval|lang=es|volume=3|chapter=3|place=Madrid|page=51}} * {{cite book|author=J. H. Elliott|year=1982|title=Europe Divided (1559–1598)|publisher=Cornell University Press|lang=en|isbn=978-848432669-4}} * {{cite book|author=Brian Brian Fagan|year=2000|title=The Little Ice Age: How Climate Made History 1300–1850|url=https://archive.org/details/littleiceagehowc0000faga_p6g1|publisher=Basic Books|lang=en|place=Nju Jork}} * {{cite book|last1=Fernández-Armesto|first1=Felipe|date=1988|title=The Spanish Armada: The Experience of War in 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmada00feli|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=019822926-7}} * {{cite book|author=Felipe Fernández-Armesto|year=1988|title=The Spanish Armada: The Experience of War in 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmada00feli|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=019822926-7|pages=[https://archive.org/details/spanisharmada00feli/page/n274 255]–63}} * {{Cite book|last=Feros|first=Antonio|publisher=Marcial Pons Historia|year=2002|url=https://books.google.com/books?id=yvGGVviZiSIC|title=El Duque de Lerma: realeza y privanza en la España de Felipe III|isbn=978-849537939-9|language=es}} * {{cite book|author=James Anthony Froude|title=The Spanish Story of the Armada, and Other Essays|url=https://archive.org/details/spanishstoryarm00frougoog|year=1899|lang=en}} * {{cite book|first=Patrick Fraser|last=Tytler|title=Life of Sir Walter Raleigh|url=https://archive.org/details/lifeofsirwalterr00tytlrich|lang=en|year=1833|publisher=Oliver & Boyd|oclc=3656130|ol=6949907M|location=Edinburgh}} * {{cite book|author=Winston Graham|year=1972|title=The Spanish Armadas|url=https://archive.org/details/spanisharmadas00grah_0|publisher=Collins|lang=en|isbn=978-000221842-9}} * {{cite book|author=John Guy|title=Elizabeth: The Forgotten Years|year=2016|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=8Z5gCwAAQBAJ|publisher=Penguin Books Ltd.|isbn=978-024196364-7}} * {{cite book|last1=Hadfield|first1=Alice Mary|title=Time to Finish the Game: The English and the Armada|url=https://archive.org/details/timetofinishgame0000amha|date=1964|publisher=Phoenix House|lang=en|isbn=978-724000971-0}} * {{cite book|author=John Hampden|year=1972|title=Francis Drake, privateer: contemporary narrative and documents|url=https://archive.org/details/switzerlandeurop0000sali|publisher=Taylor & Francis|lang=en|isbn=978-081735703-0}} * {{cite book|last=Hanson|first=Neil|year=2011|title=The Confident Hope of a Miracle: The True History of the Spanish Armada'|publisher=Random House|lang=en|isbn=978-144642322-6}} * {{cite book|author=Evelyn Hardy|year=1966|title=Survivors of the Armada|url=https://archive.org/details/survivorsofarmad0000evel|publisher=Constable|lang=en|isbn=978-724000972-7}} * {{cite book|author=Francis Rußel Hart|title=Admirals of the Caribbean|url=https://archive.org/details/cu31924020337477|publisher=Houghton Mifflin Co.|year=1922|lang=en}} * {{Cite journal|last=Hearn|first=Karen|journal=Transactions of the Royal Historical Society|url=https://books.google.com/books?id=pZXcviUTeM8C&pg=PA129|title=Elizabeth I and the Spanish Armada: A Painting and its Afterlife|publisher=[[Cambridge University Press]]|date=2005|lang=en|isbn=978-052184995-1|volume=14|series=Sixth Series|page=129}} * {{Cite book|author1=José Ignacio González-Aller Hierro|volume=4, Tomo I|lang=es|url=https://www.fragata-librosnauticos.com/libro/la-batalla-del-mar-oceano-vol-iv-tomo-i/|author2=Marcelino de Dueñas Fontán|author3=Jorge Calvar Gross|author4=María del Campo Mérida Valverde|title=Libro La Batalla del Mar Oceano: (16 febrero 1588-1604), ejecución de la Empresa de Inglaterra de 1588|publisher=Ministerio de Defensa; Armada española; Instituto de historia y cultura naval|isbn=978-84-9781-891-9|access-date=30 shtator 2024}} * {{cite book|last=Holmes|first=Richard|date=2006|title=A Guide to Battles Decisive Conflicts in History|publisher=[[Oxford University Press]]|lang=en|isbn=978-019150117-3|place=Oksford}} * {{cite book|author=David Armine Howarth|title=The Voyage of the Armada: The Spanish Story|url=https://books.google.al/books?id=7MYgAAAAMAAJ|year=1981|publisher=Collins|lang=en|ISBN=978-000211575-9}} * {{cite book|author1=Allingham Hugh|author2=Francisco de Cuellar|year=1897|url=https://archive.org/details/captaincuellarsa00alli/|title=Captain Cuellar's Adventures in Connacht & Ulster, A.D. 1588. A Picture of the Times, Drawn from Contemporary Sources & An Introduction and Complete Translation of Captain Cuellar's Narrative of the Spanish Armada and His Adventures in Ireland|editor=Robert Crawford|publisher=Elliot Stock|lang=en|access-date=1 nëntor 2022}} * {{cite book|author=Robert Hutchinson|year=2013|title=The Spanish Armada|url=https://archive.org/details/spanisharmada0000hutc|publisher=Weidenfeld & Nicolson|lang=en|isbn=978-029786637-4}} * {{cite book|author1=J. I. Israel|author2=G. Parker|year=1991|chapter=Of Providence and Protestant Winds: the Spanish Armada of 1588 and the Dutch armada of 1688|title=The Anglo-Dutch moment. Essays on the Glorious Revolution and its world impact|url=https://archive.org/details/anglodutchmoment0000unse|publisher=[[Cambridge University Press]]|lang=en|isbn=052139075-3|pages=[https://archive.org/details/anglodutchmoment0000unse/page/n368 349]–51}} * {{cite book|last1=Kamen|first1=Henry|title=Spain, 1469–1714: A Society of Conflict|url=https://archive.org/details/spain14691714soc0000kame|year=2014|publisher=Routledge|lang=en|page=[https://archive.org/details/spain14691714soc0000kame/page/n140 123]}} * {{cite book|author=T. P. Kilfeather|title=Ireland: Graveyard of the Spanish Armada|publisher=Anvil Books Ltd.|year=1967|lang=en}} * {{cite book|last1=Kinard|first1=Jeff|title=Artillery: An Illustrated History of Its Impact|url=https://books.google.al/books?id=CVbDEAAAQBAJ|year=2007|publisher=Bloomsbury Academic|lang=en|isbn=978-185109556-8}} * {{cite journal|author=Douglas Knerr|title=Through the "Golden Mist": A Brief Overview of Armada Historiography|journal=American Neptune|date=1989|volume=49|issue=1|lang=en|ISSN=0003-0155|pages=5–13}} * {{cite book|author=Laughton John Knox|title=State papers relating to the defeat of the Spanish Armada, anno 1588|volume=2|publisher=Navy Records Society|year=1894|lang=en|location=Londër}} * {{cite book|last1=Konstam|first1=Angus|title=The Spanish Armada: The Great Enterprise against England 1588|url=https://archive.org/details/spanisharmadagre0000kons|year=2009|publisher=Bloomsbury|lang=en|isbn=978-184603496-1}} * {{cite book|last1=Lambert|first1=Andrew|editor1-last=McKeown|editor1-first=Simon|title=The International Emblem From Incunabula to the Internet: Selected Proceedings of the Eighth International Conference of the Society for Emblem Studies, 28th July–1st August, 2008, Winchester College|date=2010|publisher=Cambridge Scholars Publisher|lang=en|isbn=978-144382006-6|chapter=2. The Defeat of the Spanish Armada 1588. Prose Epic of the modern English nation}} * {{cite book|last=Laughton|first=John K.|date=1894|title=State papers relating to the defeat of the Spanish Armada|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100320844|publisher=Navy Records Society|lang=en|series=Publications of the Navy Records Society; v. 1–2}} * {{cite book|author=John Knox Laughton|title=State Papers Relating to the Defeat of the Spanish Armada, Anno 1588|publisher=Navy Records Society|year=1895|volume=2|lang=en}} * {{cite book|last1=Lewis|first1=Michael|title=Spanish Armada|year=1960|publisher=Batsford|lang=en|isbn=978-724000978-9}} * {{cite book|author=William S. Maltby|title=The Black Legend in England|publisher=Duke University Press|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=3ilpAAAAMAAJ|lang=en|isbn=978-082230250-6|place=Durham}} * {{cite book|author=Colin Martin|others=me apendikse nga Sydney Wignall|title=Full Fathom Five: Wrecks of the Spanish Armada|url=https://archive.org/details/fullfathomfivewr00mart|publisher=Viking|year=1975|lang=en}} * {{cite book|last1=Martin|first1=Colin|last2=Parker|first2=Geoffrey|title=The Spanish Armada (Revised)|url=https://archive.org/details/spanisharmada00mart_0|year=1999|lang=en|publisher=Manchester University Press|isbn=978-190134114-0}} * {{cite book|author=Paula Martin|year=1988|title=Spanish Armada Prisoners: The Story of the Nuestra Señora del Rosario and Her Crew, and of Other Prisoners in England, 1587–97|url=https://archive.org/details/spanisharmadapri0000mart|publisher=University of Exeter|lang=en|isbn=978-085989305-3}} * {{cite book|author=Garrett Mattingly|title=The Defeat of the Spanish Armada|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=hmcOAQAAIAAJ|year=1959|publisher=J. Cape|isbn=978-022460478-9}} * {{cite book|author=Garrett Mattingly|lang=en|title=The Invincible Armada and Elizabethan England|url=https://books.google.al/books?id=q0pnAAAAMAAJ|year=1963|publisher=Folger Shakespeare Library, Cornell University Press|isbn=978-091801611-9|place=Itaka, Nju Jork}} * {{cite book|last1=Mattingly|first1=Garrett|title=The Armada|year=2005|lang=en|url=https://books.google.al/books?id=T0ld6FcKu38C|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-618-56591-7|place=Boston, Nju Jork}} * {{Cite book|first=James|last=Mcdermott|year=2005|title=England and the Spanish Armada: The Necessary Quarrel|url=https://archive.org/details/englandspanishar0000mcde|publisher=Yale University Press|lang=en|location=New Haven, CT|isbn=978-030010698-5}} * {{cite book|author=Alexander McKee|title=From Merciless Invaders: The Defeat of the Spanish Armada|url=https://archive.org/details/frommercilessinv0000mcke_l9c0|orig-year=1963|edition=i 2-të|publisher=Grafton Books|year=1988|lang=en|place=Londër}} * {{cite book|first=John Lothrop|last=Motley|title=History of the United Netherlands from the Death of William the Silent to the Synod of Dort|chapter=XVII. 1587|year=1872|url=https://archive.org/details/historyofunitedn00motl/page/481|publisher=Jacs. G. Robbers|lang=en|location=Roterdam|page=481–519}} * {{cite book|last1=Motley|first1=John Lothrop|title=History of the United Netherlands: from the Death of William the Silent to the Twelve Years' Truce – 1609|volume=1|date=1888|url=https://books.google.com/books?id=6iowAAAAYAAJ|publisher=Harper & Brothers|lang=en}} * {{cite journal|author1=Aubrey N. Newman|author2=David T. Johnson|date=1985|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-8314.1985.tb00698.x|author3=P. M. Jones|title=The Eighteenth Century|journal=Annual Bulletin of Historical Literature|doi=10.1111/j.1467-8314.1985.tb00698.x|lang=en|volume=69|issue=1|pages=93-109}} * {{cite book|author=Peter Padfield|title=Armada: A Celebration of the Four Hundredth Anniversary of the Defeat of the Spanish Armada, 1588–1988|url=https://archive.org/details/armadacelebratio0000padf_n8g3|publisher=Gollancz|year=1988|lang=en|ISBN=057503729-6}} * {{cite journal|author=Geoffrey Parker|title=Why the Armada Failed|journal=History Today|date=maj 1988|volume=38|issue=5|lang=en|ISSN=0018-2753|pages=26–33}} * {{cite journal|author=Geoffrey Parker|title=The 'Dreadnought' Revolution of Tudor England|doi=10.1080/00253359.1996.10656603|journal=Mariner's Mirror|volume=82|issue=3|lang=en|date=gusht 1996|pages=269–300}} * {{Cite book|last=Parker|first=Geoffrey|year=2002|title=Success is never final|url=https://archive.org/details/successisneverfi0000park|publisher=Basic Books|lang=en|isbn=0-465-05477-3|location=Nju Jork}} * {{cite book|last=Pendrill|first=Colin|year=2002|title=Spain 1474–1700: The Triumphs and Tribulations of Empire|url=https://archive.org/details/spain14741700tri0000pend|publisher=Heinemann|lang=en|isbn=978-043532733-0|location=Bristol}} * {{cite book|author=Andrew Pettegree|title=The Invention of News|url=https://archive.org/details/inventionofnewsh00andr|year=2015|publisher=Yale University Press|lang=en|isbn=978-030021276-1}} * {{cite book|author=Peter Pierson|title=Commander of the Armada: The Seventh Duke of Medina Sidonia|url=https://books.google.al/books?id=JZ0_EAAAQBAJ|year=1989|lang=en|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-04408-9|place=Nju Haven, Londër}} * {{Cite encyclopedia|last=Pollen|first=John Hungerford|title=Spanish Armada|volume=1. Aachen – Assize|url=https://archive.org/details/catholicencyclop01herbuoft/page/727|year=1913|editor=Charles George Herbermann|encyclopedia=The Catholic encyclopedia: An International Work of Reference on the constitution, doctrine, discipline, and history of the Catholic Church|publisher=The Encyclopedia Press, inc.|lang=en|pages=727-29}} * {{cite book|author=Eugene L. Rasor|title=The Spanish Armada of 1588: Historiography and Annotated Bibliography|url=https://books.google.al/books?id=P1JnAAAAMAAJ|publisher=Bloomsbury Academic|year=1993|lang=en|isbn=978-031328303-1}} * {{cite book|last1=Regan|first1=Geoffrey|title=The Guinness Book of Military Anecdotes|url=https://archive.org/details/guinnessbookofmi0000rega|year=1992|lang=en|publisher=Canopy Books|isbn=978-155859441-8|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Gracia Rivas|first=Manuel|title=La sanidad en la jornada de Inglaterra (1587–1588)|publisher=Editorial Naval|year=1988|lang=es|isbn=847341039-4|location=Madrid}} * {{cite book|author=Manuel Gracia Rivas|year=1991|chapter=The Medical Services of the Gran Armada|editor1=M. J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the ''Gran Armada'', 1585–1604|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=212}} * {{cite book|author=N. A. M. Rodger|year=1999|title=The Safeguard of the Sea: A Naval History of Britain 660–1649|url=https://www.amazon.com/dp/0393319601|publisher=Penguin|lang=en|volume=1}} * {{cite journal|last1=Rodríguez-Salgado|first1=M. J.|journal=The Historical Journal|url=http://www.jstor.org/stable/2639468|date=1990|title=The Spanish Story of the 1588 Armada Reassessed|volume=33|issue=2|jstor=2639468|s2cid=161344071|lang=en|doi=10.1017/S0018246X00013431|access-date=7 janar 2023|pages=461–78}} * {{cite book|author=Mía J. Rodríguez-Salgado|chapter=5. Pilots, navigation and strategy in the Gran Armada|url=https://books.google.al/books?id=aWVnAAAAMAAJ|editor1=Mía J. Rodríguez-Salgado|editor2=Simon Adams|title=England, Spain and the Gran Armada, 1585–1604|year=1991|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=038920955-4|page=134-72}} * {{Cite book|last=Gorrochategui Santos|first=Luis|title=English Armada: The Greatest Naval Disaster in English History|publisher=Bloomsbury|year=2018|isbn=978-135001699-6|language=en|location=Oksford}} * {{cite episode|last1=Snow|first1=Peter|last2=Snow|first2=Dan|date=27 gusht 2004|url=https://www.imdb.com/title/tt0941067/?ref_=ttep_ep_4|title=Episode 4, "The Battle Against the Spanish Armada"|series=Battlefield Britain|language=en-UK|type=Dokumentar televiziv|minutes=60|network=[[BBC]]|station=BBC Two}} * {{cite book|author=José L. Casado Soto|editor1=Mía J. Rodriguez-Salgado|chapter=4. Atlantic Shipping in Sixteenth-Century Spain and The 1588 Armada|title=England, Spain, and the Gran Armada, 1585–1604: Essays from the Anglo-Spanish Conferences, London and Madrid|url=https://books.google.al/books?id=aWVnAAAAMAAJ|editor2=Simon Adams|year=1991|publisher=Barnes & Noble|lang=en|isbn=978-085976300-4|pages=95-133}} * {{cite book|author=Robert Stedall|title=Elizabeth I's Final Years: Her Favourites and Her Fighting Men|publisher=Pen and Sword|year=2022|lang=en|isbn=978-139908318-8}} * {{Cite journal|last=Tenace|first=Edward|title=A Strategy of Reaction: The Armadas of 1596 and 1597 and the Spanish Struggle for European Hegemony|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_2003-09_118_478/page/n7|journal=English Historical Review|year=2003|volume=118|number=478|doi=10.1093/ehr/118.478.855|lang=en|pages=855–82}} * {{cite journal|author=I. A. A. Thompson|title=The Appointment of the Duke of Medina Sidonia to the Command of the Spanish Armada|journal=The Historical Journal|volume=12|url=https://www.jstor.org/stable/2637801|JSTOR=2637801|issue=2|date=1969|lang=en|pages=197–216}} * {{cite book|author=Petruccio Ubaldini|title=A discourse concerninge the Spanishe fleete inuadinge Englande in the yeare 1588|year=1590|publisher=A. Hatfield|lang=en|url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A14164.0001.001?rgn=main;view=fulltext|translator=Augustine Ryther}} * {{cite book|last=Wagner|first=John|title=Historical Dictionary of the Elizabethan World; Britain, Ireland, Europe, and America|year=1999|publisher=Routledge|lang=en|url=https://books.google.com/books?id=zjfwNlN1sWYC|isbn=978-157958269-2|location=Oksford dhe Nju Jork}} * {{Cite book|last=Waller|first=Maureen|publisher=St. Martin's Press|year=2006|lang=en|url=https://archive.org/details/sovereignladiess00wall/|title=Sovereign Ladies: The Six Reigning Queens of England|isbn=978-031233801-5|location=Nju Jork}} * {{cite book|last=Wernham|first=Richard Bruce|title=After the Armada: Elizabethan England and the Struggle for Western Europe: 1588–1595|year=1984|publisher=Clarendon Press|url=https://books.google.al/books?id=V2tnAAAAMAAJ|lang=en|isbn=978-019822753-3}} * {{cite book|author=Richard Bruce Wernham|title=The Return of the Armadas: the Later Years of the Elizabethan War against Spain, 1595–1603|publisher=Claredon Press|year=1994|url=https://books.google.al/books?id=WFNnAAAAMAAJ|lang=en|ISBN=978-019820443-5}} * {{cite book|author=J. R. S. Whiting|year=1995|title=The Enterprise of England: The Spanish Armada|orig-year=1988|publisher=Sutton Publishing|lang=en|isbn=086299476-4}} * {{cite book|last1=Worth|first1=Richard|title=History of Plymouth: From the Earliest Period to the Present Time|url=https://archive.org/details/historyplymouth02wortgoog|date=1890|publisher=W. Benden|lang=en|location=Plajmuth}} * {{cite book|last1=Vego|first1=Milan N.|title=Naval Strategy and Operations in Narrow Seas|year=2013|publisher=Routledge|lang=en|isbn=978-113631794-1}} * {{cite book|author=José N. Alcalá-Zamora|year=2004|title=La empresa de Inglaterra: (la "Armada invencible": fabulación y realidad|publisher=Taravilla: Real Academia de la Historia|lang=es|ISBN=978-849598337-4}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|category:Spanish Armada|Armada Spanjolle}} * [https://web.archive.org/web/20170211155914/https://www.scottishhistory.org/articles/spanish-gold-in-tobermory-bay.htm The Story of the Tobermory Spanish Galleon] * [http://www.ucc.ie/celt/published/T108200/index.html English translation of Francisco de Cuellar's account of his service in the Armada and on the run in Ireland] * [http://www.bl.uk/learning/histcitizen/uk/armada/intro.html Elizabeth I and the Spanish Armada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219212725/http://www.bl.uk/learning/histcitizen/uk/armada/intro.html |date=19 February 2020 }} – a learning resource and teachers notes from the British Library * [http://www.awesomestories.com/flicks/elizabeth-I/the-armada-sails The story of the Armada battles with pictures from the House of Lords tapestries] [[Kategoria:Luftanije]] [[Kategoria:Lundrim]] [[Kategoria:Kolonializmi historik evropian]] [[Kategoria:Histori detare]] [[Kategoria:Historia e Spanjës]] [[Kategoria:Perandoria Spanjolle]] [[Kategoria:Taktika lufte detare]] [[Kategoria:Beteja detare]] [[Kategoria:Forcë detare]] [[Kategoria:Transport detar]] [[Kategoria:Perandoria Britanike]] [[Kategoria:Perandoria Koloniale Hollandeze]] [[Kategoria:Historia e Evropës]] [[Kategoria:Shekulli XVI]] lnyabpg97ss0buikc4ahifu1oo91p2t Diskutim:TCG Anadolu/Arkivi 1 1 381120 2982175 2844170 2026-05-19T04:25:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:TCG Anadolu]] 2982175 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2642080 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402163355/http://worldmaritimenews.com/archives/101354/navantia-and-sedef-join-forces-to-construct-lhd-and-lcms-for-turkish-navy/ për lidhjen http://worldmaritimenews.com/archives/101354/navantia-and-sedef-join-forces-to-construct-lhd-and-lcms-for-turkish-navy/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shkurt 2024 10:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2658323 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230628114532/https://www.thedrive.com/the-war-zone/turkeys-drone-carrier-amphibious-assault-ship-enters-service për lidhjen https://www.thedrive.com/the-war-zone/turkeys-drone-carrier-amphibious-assault-ship-enters-service. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 prill 2024 22:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2666863 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230411135025/https://www.navyrecognition.com/index.php/focus-analysis/naval-technology/2692-turkish-navy-future-lhd-model-showcased-with-f-35b-stovl-aircraft-at-idef-2015.html për lidhjen http://www.navyrecognition.com/index.php/focus-analysis/naval-technology/2692-turkish-navy-future-lhd-model-showcased-with-f-35b-stovl-aircraft-at-idef-2015.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 maj 2024 01:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2808265 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211230115750/http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/year-2013-news/december-2013-navy-naval-forces-maritime-industry-technology-security-global-news/1450-turkey-selects-navantias-juan-carlos-lhd-design-as-winner-of-its-lpd-tender.html për lidhjen http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/year-2013-news/december-2013-navy-naval-forces-maritime-industry-technology-security-global-news/1450-turkey-selects-navantias-juan-carlos-lhd-design-as-winner-of-its-lpd-tender.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2025 17:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819031 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240418082732/https://static.daktilo.com/sites/1363/uploads/2023/05/02/canakkalekopru1.jpg për lidhjen https://static.daktilo.com/sites/1363/uploads/2023/05/02/canakkalekopru1.jpg. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2025 11:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2837469 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200110191850/http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/2016/may-2016-navy-naval-forces-defense-industry-technology-maritime-security-global-news/3907-turkey-started-the-construction-of-its-future-lhd-tcg-anadolu.html për lidhjen http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/2016/may-2016-navy-naval-forces-defense-industry-technology-maritime-security-global-news/3907-turkey-started-the-construction-of-its-future-lhd-tcg-anadolu.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231028191245/https://www.trtworld.com/video/strait-talk/turkish-navy-officially-welcomes-its-new-flagship-tcg-anadolu/64356f5e9d32a80017b0933d për lidhjen https://www.trtworld.com/video/strait-talk/turkish-navy-officially-welcomes-its-new-flagship-tcg-anadolu/64356f5e9d32a80017b0933d. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210210000412/http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/year-2015-news/january-2015-navy-naval-forces-defense-industry-technology-maritime-security-global-news/2304-turkeys-future-lhd-could-be-modified-as-an-qaircraft-carrierq-to-deploy-f-35b-jets.html për lidhjen http://www.navyrecognition.com/index.php/news/defence-news/year-2015-news/january-2015-navy-naval-forces-defense-industry-technology-maritime-security-global-news/2304-turkeys-future-lhd-could-be-modified-as-an-qaircraft-carrierq-to-deploy-f-35b-jets.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2025 17:44 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[TCG Anadolu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977094 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210512060334/https://www.leonardocompany.com/en/products/spn-720 për lidhjen https://www.leonardocompany.com/en/products/spn-720. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 09:46 (CEST) i1oe5e5t6l9p4oeo2fbebtro1ijxcxj Karlsruher SC 0 381169 2981893 2848089 2026-05-18T14:57:28Z Makenzis 95633 2981893 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | header color = #004C93 | writing color = #FFFFFF | clubname = Karlsruher SC | fullname = Karlsruher Sport-Club<br>Mühlburg-Phönix e. V. | image = Karlsruher SC Logo 2.svg | clubcolors = [[Figura:600px KSC on dark blue.png|20px]] | nickname = KSC, Eurofighter | current = 2024–25 Karlsruher SC season | founded = {{Start date and age|1894|6|6|df=yes}} | ground = [[Wildparkstadion|BBBank Wildpark]] | capacity = 34,302 | chairman = {{Flagicon|Germany}} Holger Siegmund-Schultze | chrtitle = President | mgrtitle = Head coach | manager = {{Flagicon|Germany}} [[Christian Eichner]] | league = [[2. Bundesliga]] | season = 2025/26 | position = 10. | pattern_la1 = _karlsruhe2425h | pattern_b1 = _karlsruhe2425h | pattern_ra1 = _karlsruhe2425h | pattern_sh1 = _karlsruhe2425h | pattern_so1 = _whitetop | leftarm1 = 002e7e | body1 = 0000FF | rightarm1 = 002e7e | shorts1 = 002e7e | socks1 = 002e7e | pattern_la2 = _karlsruhe2425a | pattern_b2 = _karlsruhe2425a | pattern_ra2 = _karlsruhe2425a | pattern_sh2 = _karlsruhe2425a | pattern_so2 = _toponwhitel | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _karlsruhe2425t | pattern_b3 = _karlsruhe2425t | pattern_ra3 = _karlsruhe2425t | pattern_sh3 = _karlsruhe2425t | pattern_so3 = _toponblackl | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = ffcb57 | website = {{URL|https://www.ksc.de/|ksc.de}} }} '''Karlsruher Sport-Club Mühlburg-Phönix e. V.''', i njohur më mirë si '''Karlsruher SC''', është një klub futbolli gjerman me seli në [[Karlsruhe]], [[Baden-Württemberg]] që aktualisht luan në [[2. Bundesliga]], niveli i dytë i futbollit gjerman. Brenda vendit, klubi u kurorëzua kampion gjerman në vitin 1909 dhe fitoi [[DFB-Pokal]] në vitet 1955 dhe 1956. Në Evropë, KSC fitoi [[UEFA Kupa Intertoto]] në vitin 1996, i cili mbetet nderi i fundit i madh i klubit. I formuar si Karlsruher Fussball Club Phönix në vitin 1894, forma moderne e klubit u formua si rezultat i disa bashkimeve në vitin 1952, dhe suksesi i tij i hershëm i dha KSC një vend në sezonin e parë të Bundesligës 1963-64 në vitin 1963. == Ekipi aktual == == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Futboll-cung}} [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] 51rm2taheaa4kmjkt1sgkofkzh7c6jo 1. FC Nürnberg 0 381172 2981894 2848091 2026-05-18T15:12:49Z Makenzis 95633 2981894 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | header color = #ad1732 | writing color = #FFFFFF | clubname = 1. FC Nürnberg | fullname = 1. Fußball-Club Nürnberg Verein für Leibesübungen e. V. | image = 1. FC Nürnberg logo.svg | clubcolors = [[Figura:600px_1fcn_on_red.png|20px]] | nickname = ''Der Club'' <br>''Die Legende'' <br>''Der Ruhmreiche'' <br />''Der Altmeister'' | short name = 1. FCN, FCN | founded = {{Start date and age|df=yes|1900|5|4}} | ground = [[Max-Morlock-Stadion]] | capacity = 50,000 | chrtitle = Board member | chairman = {{Flagicon|Germany}} Niels Rossow | mgrtitle = Head coach | manager = {{Flagicon|Germany}} [[Miroslav Klose]] | league = [[2. Bundesliga]] | season = 2025/26 | position = 8. | pattern_la1 = _nuremberg2425h | pattern_b1 = _nuremberg2425h | pattern_ra1 = _nuremberg2425h | pattern_sh1 = _nuremberg2425h | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 000000 | body1 = 900000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _nuremberg2425a | pattern_b2 = _nuremberg2425a | pattern_ra2 = _nuremberg2425a | pattern_sh2 = _nuremberg2425a | pattern_so2 = _nuremberg2425al | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _nuremberg2425t | pattern_b3 = _nuremberg2425t | pattern_ra3 = _nuremberg2425t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 | website = {{URL|https://www.fcn.de/|fcn.de}} | current = 2024–25 1. FC Nürnberg season }} '''1. FC Nürnberg''' është një ekip futbolli nga [[Nürnberg]] që luan në [[2. Bundesliga]]. Ngjyrat e ekipit janë e kuqja, e bardha dhe e zeza. Klubi u themelua në [[1900]]. == Ekipi aktual == == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Futboll-cung}} [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani|Nürnberg]] 0nnco92aksb2mqyvxv2adh7399kuw55 Diskutim:Triumf Riza/Arkivi 1 1 382054 2982135 2813317 2026-05-19T04:16:27Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Triumf Riza]] 2982135 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Propozim grisjeje == Subjekti i këtij artikulli nuk është aq i rëndësishëm sa të ekzistojë artikulli për të në enciklopedi. Në këtë artikull më shumë flitet për krimin që është kryer se sa për vetë subjektin e tij. Ndoshta ky artikull duhet të quhet "Vrasja e Triumf Rizës", mirëpo me sa e shoh unë, as kjo nuk do të mund ta shpëtonte artikullin. Ndodhin shumë vrasje, por nuk mund t'i gjes në encikplopedi. Fakti që shumica popullit Kosovar janë të njoftuar me këtë rast nuk mjafton që të krijohet artikulli për të. Prandaj propozoj që ky artikull të griset. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 30 Gusht 2008 23:38 (CEST) ::Une jam per grisej, vet Triumf Riza nuk eshte per enciklopedi,a i nuk ka pasur kur nje ndikim as edhe personalitet i njohur nuk ka qen para vrasjes, keshtu qe edhe me vrasjen e tij meritat nuk rriten as personaliteti i tij. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 11 Shtator 2008 19:45 (CEST) Triumfi ka qene truperoje e William Walkerit te OSBEse ne vitin 98, dhe ka cene njeri besnik i tij, ka bashkpunuar me njesitin special GROM te Polonise ce ne ate kohe vepronin ne Kosove, dhe per me teper ky artikull meriton te qendroje sepse vrasja e Triumfit shenon edhe diten kur hapur ka filluar lufta e njemendet e popullit kunder krimineleve, tradhetareve, shpijuneve te ketij populli. -- [[Përdoruesi:161.51.11.2|161.51.11.2]] == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Triumf Riza]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977151 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/3987/ për lidhjen http://www.birn.eu.com/en/101/15/3987/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/4968/ për lidhjen http://www.birn.eu.com/en/104/15/4968/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 13:35 (CEST) no8nymuqzwqvg65uonsvfyebgynjg51 Eintracht Braunschweig 0 382382 2981880 2848081 2026-05-18T14:08:08Z Makenzis 95633 2981880 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | header color = #fede03 | writing color = #0063a6 | clubname = Eintracht Braunschweig | fullname = Braunschweiger Turn- und<br />Sportverein Eintracht von 1895 e.V. | current = 2025–26 Eintracht Braunschweig season | image = 600px Giallo e Blu con stemma Eintracht Braunschweig.png | clubcolors = [[Figura:600px Giallo e Blu con stemma Eintracht Braunschweig.png|20px]] | upright = 0.9 | nickname = ''Die Löwen'' (Luanët) | founded = {{Start date and age|1895|12|15|df=yes}} | ground = [[Eintracht-Stadion]] | capacity = 23,325 | chairman = Nicole Kumpis | chrtitle = President | mgrtitle = Head coach | manager = [[Heiner Backhaus]] | league = [[2. Bundesliga]] | season = 2025/26 | position = 15. | website = {{URL|https://www.eintracht.com/|eintracht.com}} | pattern_la1 = _braun2425h | pattern_b1 = _braun2425h | pattern_ra1 = _braun2425h | pattern_sh1 = _braun2324h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFDD00 | body1 = FFDD00 | rightarm1 = FFDD00 | shorts1 = 0044FF | socks1 = FFDD00 | pattern_la2 = _braun2425a | pattern_b2 = _braun2425a | pattern_ra2 = _braun2425a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 0044FF | body2 = 0044FF | rightarm2 = 0044FF | shorts2 = FFDD00 | socks2 = 0044FF |pattern_la3 = |pattern_b3 = |pattern_ra3 = |pattern_sh3 = |pattern_so3 = |leftarm3 = |body3 = |rightarm3 = |shorts3 = |socks3 = }} '''Braunschweiger Turn- und Sportverein Eintracht von 1895 e.V.''', e njohur zakonisht si '''Eintracht Braunschweig''',është një klub futbolli gjerman me seli në [[Braunschweig]] që garon në [[2. Bundesliga]], divizioni i dytë i ligës gjermane të futbollit. == Lojtarët == == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.herthabsc.com Faqja zyrtare] [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] 7wj9q08no199aipzf9kgaivt31quvov Diskutim:Studimet Detare/Arkivi 1 1 382902 2982181 2959577 2026-05-19T04:26:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Studimet Detare]] 2982181 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2769002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230922043828/https://www.plymouth.ac.uk/courses/undergraduate/fdsc-navigation-and-maritime-science për lidhjen https://www.plymouth.ac.uk/courses/undergraduate/fdsc-navigation-and-maritime-science. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230424220615/https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/Documents/courses_of_study/course_of_study_no_certs.pdf për lidhjen https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/documents/courses_of_study/course_of_study_no_certs.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210301111513/https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement për lidhjen https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231005143723/https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/ për lidhjen https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201204105400/https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/ për lidhjen https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines për lidhjen https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/ për lidhjen https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2025 09:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796721 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2025 19:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2816763 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250315193648/https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/maritime-technology-operations për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/maritime-technology-operations. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250228050857/https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/naval-science për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/academicsundergraduate-programs/naval-science. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.maptanger.ma/fr/larache-la-cpmm-et-litpm-examinent-les-perspectives-de-partenariat-dans-le-domaine-de-formation/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240710083423/https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241130071907/https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina për lidhjen https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 korrik 2025 03:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819024 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150222215030/http://www.edumaritime.com/new-york/suny-maritime-new-york për lidhjen http://www.edumaritime.com/new-york/suny-maritime-new-york. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2025 09:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2837413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230409102703/http://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html për lidhjen https://www.kbcc.cuny.edu/academicdepartments/maritime/maritime.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220626042508/https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/ për lidhjen https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250326042104/https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html për lidhjen https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2025 13:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2896420 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235402/https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html për lidhjen https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shkurt 2026 05:19 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2903538 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235357/https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/ për lidhjen https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 shkurt 2026 22:21 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2922308 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dco.uscg.mil/Mid-Atlantic-Maritime-Academy-Course/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2026 06:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Studimet Detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977086 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 08:59 (CEST) sybwr79632moqf4t25qvvau2g1hpn6m Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit 0 385369 2982169 2972004 2026-05-19T04:24:11Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982169 wikitext text/x-wiki [[Shqipëria]] dhe [[Irani]] aktualisht nuk kanë marrëdhënie diplomatike. Në vitin 2013, [[Organizata e Muxhahedinëve të Popullit të Iranit]] (MEK) zhvendosi bazën e saj në Shqipëri, gjë që tensionoi marrëdhëniet diplomatike.<ref name=":2">{{Cite web|last=Motamedi|first=Maziar|title=Pse u bastis një grup disidentësh iranianë në Evropë?|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/6/21/why-was-this-iran-dissident-group-raided-in-europe|access-date=2024-10-11|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> Kryeministri shqiptar [[Edi Rama]] njoftoi më 7 shtator 2022 se Shqipëria do të ndërpresë marrëdhëniet diplomatike me Iranin si kundërpërgjigje ndaj një [[sulmi kibernetik]] madhor nga Irani ndaj vendit. I gjithë stafi në ambasadën iraniane në Tiranë u urdhërua të largohej nga Shqipëria.<ref>{{cite news|last1=Gritten|first1=David|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet diplomatike me Iranin për shkak të sulmeve kibernetike|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-62821757|access-date=7 shtator 2022|work=[[BBC]]|date=7 shtator 2022}}</ref> Më 1 shkurt 2024, Shqipëria akuzoi një grup hakerësh “të mbështetur” nga qeveria iraniane për një sulm ndaj Institutit të Statistikave të vendit.<ref>{{cite news|title=Autoritetet shqiptare akuzojnë hakerët e mbështetur nga Irani për sulm kibernetik ndaj Institutit të Statistikave|url=https://apnews.com/article/albania-iran-hackers-cyberattack-statistics-e80780e2d927394589c3d8903e36d066|access-date=12 dhjetor 2024|work=APNEWS|date=14 shkurt 2024}}</ref> == Historia == Shqipëria dhe Irani janë të dy vende indoevropiane me ngjashmëri të ndryshme kulturore, marrëdhëniet kulturore të të cilëve datojnë që nga popujt e lashtë [[Ilirët|ilirë]] dhe iranianë. Ilirët ishin të përfshirë kryesisht në mbrojtjen ushtarake të Greqisë kundër [[Perandorisë Ahemenide]], ndërsa ruanin shkëmbime kulturore me grekët.<ref>Campbell, Duncan R. J. (2009). The so-called Galatae, Celts, and Gauls in the Early Hellenistic Balkans and the Attack on Delphi in 280–279 BC (Tezë). University of Leicester.</ref> === Irani i Pahlavive dhe Shqipëria komuniste === Për shkak të largësisë mes dy vendeve, nuk është e qartë kur u vendosën për herë të parë marrëdhëniet mes tyre, ndonëse me shumë gjasa ato nisën pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], kur [[Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë|Shqipëria u bë shtet komunist]] dhe Irani ishte nën [[Dinastia Pahlavi|dinastinë Pahlavi]].<ref name="beshku">{{cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/265796329|title=Shqipëria dhe Lindja e Mesme|website=www.researchgate.net|access-date=22 tetor 2020}}</ref> Shqipëria ishte një shtet komunist dhe u rreshtua me [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]],<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10918309/ Analiza e marrëdhënieve diplomatike të Shqipërisë me Bashkimin Sovjetik gjatë viteve 1948-1959] ''Biblioteka Kombëtare e Mjekësisë''</ref> ndërsa Irani i Pahlavive u aleua me [[Shtetet e Bashkuara]] gjatë fazës së hershme të [[Lufta e Ftohtë|Luftës së Ftohtë]]. === Republika Islamike e Iranit dhe Shqipëria komuniste === Pas [[Revolucioni Iranian|vendosjes së teokracisë islame në Iran]] në vitin 1979, Shqipëria, duke qenë shtet komunist, u rreshtua me sovjetikët kundër Iranit në [[Lufta Iran–Irak|Luftën Iran-Irak]].<ref name="beshku" /> === Lufta e Kosovës === Fillimisht, Irani kërkoi të fitonte mbështetje nga shqiptarët duke luftuar në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Kishte raporte për luftëtarë iranianë në Kosovë, si dhe media iraniane që ndanin lajme mbi shqiptarët që shprehnin mirënjohje për mbështetjen e Iranit dhe interes për krijimin e një shteti teokratik të ngjashëm. Ky qasje ishte e ngjashme me mënyrën si Irani fitoi mbështetje nga [[Boshnjakët]] gjatë [[Lufta e Bosnjës|Luftës së Bosnjës]].<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/iranian-attitudes-toward-the-kosovo-crisis|title=Qëndrimet iraniane ndaj krizës së Kosovës|website=www.washingtoninstitute.org}}</ref> Presidenti iranian [[Muhammad Khatami]] kundërshtoi ashpër [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|bombardimet e NATO-s mbi Jugosllavinë]] në vitin 1999 dhe i dënoi ato rëndë.<ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/1090964.html|title=Irani: Teherani i drejtohet Moskës në krizën e Kosovës|publisher=[[RadioFreeEurope/RadioLiberty]]}}</ref> Lidhjet e ngushta të Shqipërisë me Shtetet e Bashkuara filluan të tensiononin marrëdhënien e saj me Iranin. Në vitin 2002, Irani themeloi “''Fondacionin e Kuranit të Kosovës''” me qëllim që t’i nxisë shqiptarët si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë të braktisin sekularizmin dhe të mbështesin një teokraci shiite, por nuk pati sukses; policia shqiptare madje nisi aksione ndaj fondacionit.<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonexaminer.com/weekly-standard/iranian-propagandists-in-kosovo|title=Propagandistë iranianë në Kosovë|date=19 mars 2015|publisher=[[Washington Examiner]]}}</ref> Që nga viti 2008 Irani ka refuzuar të njohë pavarësinë e [[Kosova|Kosovës]]. === Muxhahedinët e Popullit të Iranit === Vendimi i Shqipërisë për të pranuar në vend [[Muxhahedinët e Popullit të Iranit]] (MEK) solli tensione të shtuara midis Shqipërisë dhe Iranit.<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/news/2018/nov/09/mek-iran-revolution-regime-trump-rajavi|title=Terroristë, sektarë – apo kampionë të demokracisë iraniane? Historia e egër e MEK-ut|date=9 nëntor 2018|work=[[The Guardian]]}}</ref> MEK-u ka qenë në konflikt me qeverinë e Republikës Islamike që nga fillimi i viteve 1980,<ref>{{cite book|first=Ervand|last=Abrahamian|author-link=Ervand Abrahamian|title=Islami radikal: Muxhahedinët iranianë|year=1989|publisher=[[I. B. Tauris]]|isbn=978-1-85043-077-3}}</ref> dhe konsiderohet një organizatë terroriste atje.<ref name=":2" /> Më 27 mars 2025, një grup dypartiak senatorësh amerikanë prezantuan Rezolutën 145 për të mbështetur refugjatët politikë iranianë në Ashraf-3, Shqipëri.<ref>{{cite news|title=S.Res.145 - Një rezolutë për mbrojtjen e refugjatëve politikë iranianë, përfshirë ish-të burgosurat politike femra, në Ashraf-3 në Shqipëri.|url=https://www.congress.gov/bill/119th-congress/senate-resolution/145/text|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Iranianët reagojnë ndaj fermës së trollëve të MEK-ut: #JuJeniBote - Al-Monitor: Mbulesë e pavarur dhe e besueshme e Lindjes së Mesme|url=https://www.al-monitor.com/originals/2018/09/iran-mek-twitter-troll-farm-al-jazeera-zarif-criticism-jack.html|access-date=14 nëntor 2022|work=www.al-monitor.com|language=en}}</ref> Në vitin 2021, Facebook deklaroi se kishte fshirë mbi 300 llogari nga një rrjet i lidhur me MEK-un.<ref>{{cite web|title=Raporti i Marsit 2021 mbi Sjelljen e Pakoordinuar dhe të Pasinqertë|url=https://about.fb.com/wp-content/uploads/2021/04/March-2021-CIB-Report.pdf|website=Facebook|access-date=14 nëntor 2022}}</ref> Grupi mohoi ekzistencën e një ferme trollësh në Shqipëri të lidhur me MEK-un.<ref name=":1">{{Cite web|date=2021-04-20|title=Facebook heq llogaritë e lidhura me grupin e mërguar iranian|url=https://apnews.com/article/europe-albania-iran-media-misinformation-8afcd143546fada00b88ff09ac810b31|access-date=2022-11-16|website=AP NEWS|language=en}}</ref> Presidenti shqiptar [[Ilir Meta]] hodhi poshtë pretendimin iranian dhe dënoi qeverinë iraniane.<ref name="tirana" /><ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/albanian-leaders-dismiss-khamenei-s-purported-sinister-smear/30368335.html|title=Udhëheqësit shqiptarë hedhin poshtë fyerjen e supozuar “të ligë” të Khameneit|publisher=[[RadioFreeEurope/RadioLiberty]]}}</ref> Shqipëria akuzoi Iranin për komplot për sulme terroriste në vend gjatë [[Kualifikimet e Kupës së Botës 2018 (UEFA)|kualifikimeve për Kupën e Botës 2018]], dhe dëboi diplomatët iranianë si kundërpërgjigje, përfshirë ambasadorin iranian.<ref name="sabah">{{Cite web|url=https://www.dailysabah.com/balkans/2018/12/21/tensions-increase-between-us-iran-after-albania-expels-diplomats|title=Tensionet rriten mes SHBA-së dhe Iranit pasi Shqipëria dëbon diplomatët|date=21 dhjetor 2018|website=[[Daily Sabah]]}}</ref> Irani, në përgjigje, akuzoi Shqipërinë për trillime nën presionin amerikan dhe izraelit.<ref name="sabah" /> Në janar 2020, pas [[Vrasja e Qasem Soleimanit|vrasjes]] së gjeneralit iranian [[Qasem Soleimani]], udhëheqësi suprem iranian [[Ali Hamenei|Ali Khamenei]] dhe presidenti iranian [[Hasan Ruhani|Hassan Rouhani]] mbajtën fjalime duke sharë “një vend të vogël e të lig” që përpiqej të rrëzonte regjimin islamik në Iran, që besohej se i referohej Shqipërisë për shkak të statusit të MEK-ut si refugjat.<ref name="tirana">{{Cite web|url=https://www.tiranatimes.com/?p=143836|title=Udhëheqësi i Iranit shënjestron Shqipërinë mes konfliktit në rritje SHBA-Iran|date=10 janar 2020}}</ref> Kryeministri shqiptar [[Edi Rama]] haptazi mbështeti një sulm ndaj Iranit nga SHBA në përgjigje të kritikave iraniane kundër Shqipërisë.<ref name="tirana" /> === Sulmi kibernetik dhe ndërprerja e marrëdhënieve === Më 15 korrik 2022 Shqipëria pësoi një sulm të rëndë kibernetik,<ref>{{cite web|date=7 shtator 2022|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet me Iranin mes akuzave për sulm kibernetik|url=https://p.dw.com/p/4GWRZ|publisher=[[Deutsche Welle|DW]]|agency=Reuters, Agence France-Presse}}</ref> i cili përkohësisht bllokoi një numër shërbimesh dhe faqesh digjitale qeveritare shqiptare.<ref>{{cite news|date=7 shtator 2022|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet diplomatike me Iranin për sulmin kibernetik të korrikut|url=https://www.nbcnews.com/tech/security/albania-cuts-diplomatic-ties-iran-july-cyberattack-rcna46626|publisher=[[NBC News]]|website=[[NBCNews.com]]|author=[[Associated Press]]}}</ref> Qeveria shqiptare bëri të ditur se qëllimi i sulmit ishte “ta shkatërronte, të paralizonte shërbimet publike dhe të hidhte në dorë të dhëna e komunikime elektronike nga sistemet qeveritare”, por në fund sulmi dështoi.<ref>{{cite web|date=7 shtator 2022|title=SHBA fajëson Iranin për sulmin kibernetik ndaj Shqipërisë|publisher=[[The Irish Times]]|last1=Wall|first1=Martin|location=[[Washington, D.C.]]|url=https://www.irishtimes.com/world/us/2022/09/07/us-blames-iran-for-cyber-attack-on-albania/}}</ref> Sulmi u identifikua nga kompania e sigurisë kibernetike [[Mandiant]] si i kryer nga agjentë që më parë kishin vepruar në emër të Iranit. Irani publikisht mohoi përgjegjësinë e sulmeve, duke i paraqitur ato si “anti-iraniane” dhe duke pretenduar se “palë të treta” kishin shpifur kundër Iranit duke fabrikuar akuza për hakera iranianë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-62821757|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet diplomatike me Iranin për sulmin kibernetik|last1=Gritten|first1=David|publisher=[[BBC News]]|date=7 shtator 2022|access-date=7 shtator 2022}}</ref> Qeveria shqiptare reagoi duke njoftuar se po punonte me [[Microsoft]] dhe [[Byroja Federale e Hetimit|FBI]] në hetimin e sulmit kibernetik.<ref>{{cite web|date=7 shtator 2022|last1=Semini|first1=Llazar|url=https://abcnews.go.com/Business/wireStory/albania-cuts-diplomatic-ties-iran-july-cyberattack-89451296|publisher=[[ABC News (United States)|ABC News]]|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet diplomatike me Iranin për sulmin kibernetik të korrikut}}</ref> Më 7 shtator 2022, kryeministri shqiptar [[Edi Rama]] shpalli se Shqipëria do të prishë marrëdhëniet me Republikën Islamike të Iranit si përgjigje ndaj një sulmi kibernetik të kryer nga Irani kundër shtetit shqiptar.<ref name=":0">{{cite web|date=7 shtator 2022|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet me Iranin për sulmin kibernetik, SHBA premton veprime të tjera|url=https://www.reuters.com/world/albania-cuts-iran-ties-orders-diplomats-go-after-cyber-attack-pm-says-2022-09-07/|access-date=7 shtator 2022|publisher=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{cite web|date=8 shtator 2022|language=de|url=https://www.nzz.ch/international/nach-cyber-angriff-albanien-bricht-beziehungen-zu-iran-ab-ld.1701735?reduced=true|title=Pse luftëtarët kibernetikë iranianë shënjestrojnë Shqipërinë, dhe pse Tirana reagon kaq ashpër?|publisher=[[Neue Zürcher Zeitung|NZZ]]|location=[[Istanbul]]|last1=Pabst|first1=Volker}}</ref> Më 7 shtator 2022, Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin si kundërpërgjigje ndaj një sulmi kibernetik të gjerë, për të cilin u fajësua Irani.<ref>{{Cite news|title=Shqipëria ndërpret marrëdhëniet me Iranin pas sulmit kibernetik|url=https://www.dw.com/en/albania-cuts-ties-with-iran-over-cyberattack/a-63051792|website=Deutsche Welle|date=7 shtator 2022|access-date=11 tetor 2024}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Qeveria shqiptare urdhëroi mbylljen e ambasadës iraniane në Tiranë dhe dëbimin e stafit diplomatik iranian. Më 1 shkurt 2024, autoritetet shqiptare deklaruan se një grup hakerësh të mbështetur nga qeveria iraniane kishte kryer një sulm kibernetik ndaj [[Instituti i Statistikave të Shqipërisë|Institutit të Statistikave]]. Ky ishte një rast tjetër që pasqyronte tensionet e thella mes dy vendeve në fushën e sigurisë digjitale.<ref>{{cite news|title=Autoritetet shqiptare akuzojnë hakerët e mbështetur nga Irani për sulm kibernetik ndaj Institutit të Statistikave|url=https://apnews.com/article/albania-iran-hackers-cyberattack-statistics-e80780e2d927394589c3d8903e36d066|access-date=12 dhjetor 2024|work=APNEWS|date=14 shkurt 2024}}</ref> Më 7 shtator 2022, kryeministri shqiptar Edi Rama njoftoi se Shqipëria do të ndërpresë marrëdhëniet me Republikën Islamike të Iranit në përgjigje të një sulmi kibernetik të kryer nga Irani kundër shtetit shqiptar. I gjithë stafi i ambasadës, përfshirë personelin diplomatik dhe të sigurisë, u urdhërua të largohej nga Shqipëria brenda 24 orësh, në një notë të dërguar në ambasadën iraniane në Tiranë.<ref>{{Cite web|title=Albania cuts diplomatic ties with Iran over cyberattack|url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/7/albania-cuts-diplomatic-ties-with-iran-over-cyberattack|access-date=2025-08-27|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> Shtetet e Bashkuara menjëherë pas kësaj deklaruan se do të ndërmarrin "veprime të mëtejshme" në përgjigje të sulmit ndaj një aleati të NATO-s.<ref>{{Cite news|date=2022-09-07|title=Albania cuts Iran ties over cyberattack, U.S. vows further action|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/albania-cuts-iran-ties-orders-diplomats-go-after-cyber-attack-pm-says-2022-09-07/|access-date=2025-08-27}}</ref> Shirin Nariman, një mbështetëse iraniano-amerikane e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit, i përcaktuar më parë si grup terrorist nga Shtetet e Bashkuara, vlerësoi veprimet e Shqipërisë dhe shprehu dëshirën që më shumë vende të ndiqnin shembullin. Turqia, përmes ambasadës së saj në Teheran, aktualisht përfaqëson interesin e Shqipërisë në Iran.<ref>{{Cite web|date=2023-06-30|title=Families Of Iranians In MKO Captivity Rally To Thank Albania For Raiding Terror Base - Iran Front Page|url=https://ifpnews.com/families-iranians-mko-captivity-albania-raiding-terror-base/|access-date=2025-08-27|language=en-US|archive-date=23 gusht 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250823083110/https://ifpnews.com/families-iranians-mko-captivity-albania-raiding-terror-base/|url-status=dead}}</ref> Më 1 shkurt 2024, Shqipëria pësoi një raund tjetër sulmesh kibernetike nga Irani, me raundin e fundit të sulmeve kibernetike që synonin INSTAT-in, aparatin e mbledhjes së statistikave të Shqipërisë. == Shih edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] * [[Marrëdhëniet e jashtme të Iranit]] == Lidhje të jashtme == * [https://punetejashtme.gov.al/ Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë] * [https://en.mfa.ir/ Ministria e Punëve të Jashtme e Iranit] == Shiko edhe == *[[Lufta kibernetike dhe Irani]] *[[Ushtria Kibernetike Iraniane]] == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Iranit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit]] q5wk21ivlcbstgh5itts9hbjtbazcpx Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit 1 386257 2982170 2832163 2026-05-19T04:24:11Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982170 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2832162 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dw.com/en/albania-cuts-ties-with-iran-over-cyberattack/a-63051792. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 shtator 2025 15:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982169 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250823083110/https://ifpnews.com/families-iranians-mko-captivity-albania-raiding-terror-base/ për lidhjen https://ifpnews.com/families-iranians-mko-captivity-albania-raiding-terror-base/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:24 (CEST) qamupcbrtf216xfw6gf2nd2tr3v5why Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias 0 388143 2982187 2972327 2026-05-19T04:48:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982187 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Zambi | party1 = Shqipëria | party2 = Zambia | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Zambia]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 8 korrik 1969.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me Zambian|url=https://www.qmksh.al/en/8-korrik-1969-u-vendosen-marredheniet-diplomatike-me-republiken-e-zambias/?amp=1|publisher=QMKSH|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga vendosja e marrëdhënieve diplomatike, delegatë të jashtëm shqiptarë e zambianë kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Gjatë viteve 1980-2010, janë zhvilluar shumë ndërveprime politike nga delegatë shqiptarë e zambianë, me ndërmjetësues politikanin britanik Sean Melbourne, i cili ka vepruar në disa vende me qëllim bashkëpunimin politik të disa vendeve përkatëse, si misionar politik, dhe ndër këto vende që Melbourne ka ndërvepruar kanë qënë edhe Shqipëria dhe Zambia. Nga ndërmjetësimet e Melbourne, Shqipëria dhe Zambia kanë bashkëpunuar në aktivitete e veprimtari të ndryshme politike, në periudhën e viteve 1980-2010, ku kanë ndërvepruar me shkëmbime delegatësh e misionarësh politikë, pjesëmarrje në disa konferenca e samite të ndryshme në organizata të ndryshme ku të dy vendet bëjnë pjesë si dhe mbështetje politike e financiare në aktivitete e nisma të ndryshme të të dy vendeve.<ref>{{Cito web|title=Sean Melbourne & misionet diplomatike në Shqipëri e Zambi|url=https://www.gov.uk/government/people/sean-melbourne|publisher=UK Parliament website|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> Në një përpilim të zhvillimeve politike të Shqipërisë gjatë viteve 1992-1997, të publikuar nga faqja Research Gate, është përmendur edhe bashkëpunimi me vendet afrikane gjatë fillim viteve të demokracisë në Shqipëri, ku ndër vendet që Shqipëria ka bashkëpunuar gjatë kësaj periudhe, është edhe Zambia. Në përpilimin e zhvillimeve politike gjatë viteve 1992-1997, flitet për bashkëpunim politik mes Shqipërisë dhe Zambisë, ku tregohet për ndërmjetësim të konsiderueshëm dyanësh dhe dypalësh nga delegatë të të dy vendeve për veprimtaritë e ndryshme shoqërore në të dy vendet si dhe ndihmesë të të dy vendeve për përparim në zhvillimet politike, ekonomike e kulturore.<ref>{{Cito web|title=Strategjia e Politikës së Jashtme të Republikës së Shqipërisë 1992 – 1997|url=https://www.researchgate.net/publication/276846838_Foreign_Policy_Strategy_of_the_Republic_of_Albania_1992_-_1997|publisher=ResearchGate|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> Në muajin tetor të vitit 2011, u zhvillua një konferencë nga Organizata e Programit të Zhvillimit të OKB-së, ku u diskutua për luftën ndaj korrupsionit në sektorin e shëndetësisë dhe në temë ishte metodat, mjetet dhe praktikat e mira për të luftuar korrupsionin në sektorin e shëndetësisë. Në konferencë morrën pjesë edhe delegatë të jashtëm nga Shqipëria dhe Zambia dhe diskutuan me njëri tjetrin se si të dy vendet duhet të bëjnë më shumë për të luftuar korrupsionin në sektorin e shëndetësisë, për të pasur siguri në fushën e shëndetësisë, që është një fushë e nevojshme për të zhvilluar përpara njerëzit dhe mirëqënien qytetare. Po ashtu, delegatë nga Shqipëria dhe Zambia diskutuan në konferencën e Organizatës së Programit të Zhvillimit të OKB-së për bashkëpunim të të dy vendeve në fushën e shëndetësisë, si dhe ndihmesë e përkrahje të të dy vendeve në nisma të ndryshme në fushën e shëndetësisë.<ref>{{Cito web|title=Luftimi i korrupsionit në sektorin e shëndetësisë - metoda, mjete dhe praktika të mira|url=https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/Anticorruption_Methods_and_Tools_in_Health_Lo_Res_final.pdf|access-date=5 tetor 2025|publisher=UNDP|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2015, u zhvillua një raport nga Fondacioni Gjerman për Bashkëpunim Ligjor Ndërkombëtar - Fondacioni IRZ, nga e cila zhvillohet raport i përvitshëm mes disa vendeve që bashkëpunojnë në disa organizata të ndryshme me Gjermaninë, dhe në Fondacionin Gjerman për Bashkëpunim Ligjor Ndërkombëtar, ku bëjnë pjesë Gjermania, Shqipëria si dhe disa vende të tjera, përfshirë edhe Zambia, tregohet se Shqipëria, Zambia dhe vendet e tjera pjesëmarrëse në organizatë kanë bashkëpunuar thellësisht me njëri tjetrin dhe me Gjermaninë në aktivitete e nisma të ndryshme në këtë organizatë, kanë dhënë kontribute për njëri tjetrin në veprimtari të ndryshme në këtë organizatë, si dhe kanë përkrahur e ndihmuar njëri tjetrin në këtë organizatë, që nga themelimi i saj e në vazhdim.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria - raporti vjetor 2015|url=https://www.irz.de/index.php/en/?view=article&id=855:albania-annual-report-2015&catid=18|publisher=IRZ Deutschland|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> Më 22 mars 2022, në një publikim të bërë nga faqja e Qeverisë Britanike, u diskutua një temë rreth zhvillimeve, funksioneve dhe veprimtarive të shteteve të ndryshme në botë, ku në temë ishin nga "A" Shqipëria (Albania) tek "Z" (Zambia) dhe në artikull u fol rreth veprimtarive të ndryshme politike të vendeve të ndryshme. Në artikull gjithashtu u fol se si Shqipëria dhe Zambia kanë pasur marrëdhënie të ngushta me njëri tjetrin ndër vite, zhvillimet politike të të dy vendeve si dhe bashkëpunimin me dy vendeve. Në artikull u diskutua posaçërisht për Shqipërinë dhe Zambinë, duke qënë se në listën e vendeve të përzgjedhura nga faqja e Qeverisë Britanike për veprimtaritë e ndryshme politike në botë mes vendeve të ndryshme historikisht e deri në ditët e sotme, Shqipëria ishte vendi i parë që fillonte me "A" që kishte bërë bujë në zhvillimet historike dhe politike në botë, ndërsa Zambia ishte vendi i fundit që fillonte me "Z" që kishte bërë bujë në zhvillimet historike dhe politike në botë, ndaj Shqipëria u rëndit e para në artikull, Zambia u rendit e fundit në artikull, si dhe u përmenden marrëdhëniet e ndërsjellta mes vendit të parë në artikull dhe vendit të fundit në artikull, në listën e vendeve që kanë bërë bujë në histori e zhvillime politike në botë, vetëm dhe me njëri tjetrin.<ref>{{Cito web|title=Rubrikë speciale: Nga Shqipëria në Zambi - Departamenti i Aktuarit Qeveritar (GAD) nga A deri në Zh të punës botërore|url=https://www.gov.uk/government/news/enews-special-feature-from-albania-to-zambia-gads-a-to-z-of-world-work|publisher=UK Parliament website|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> Më 27 korrik 2024, në një takim zyrtar mes ambasadores së Zambisë në Itali, e akredituar në Shqipëri në bazë jo-rezidente, znj. Patricia Chisanga dhe presidentit Bajram Begaj, u diskutua rreth forcimit të marrëdhënieve dhe bashkëpunimit mes Shqipërisë dhe Zambisë. Në temë diskutimi u përmend se Zambia dhe Shqipëria kanë hartuar plane për të forcuar marrëdhëniet e tyre politike dhe ekonomike përmes kornizave të reja ligjore. Njoftimi u bë gjatë prezantimit të kredencialeve nga ambasadorja e Zambisë Patricia Chisanga Kondolo te Presidenti i Shqipërisë Bajram Begaj. Presidenti Begaj shprehu optimizëm në lidhje me potencialin për bashkëpunim të zgjeruar nën mandatin e ambasadores Kondolo. Ai propozoi formalizimin e dialogut politik përmes marrëveshjeve ligjore për të forcuar lidhjet si në sferat politike ashtu edhe në ato ekonomike. Udhëheqësi shqiptar gjithashtu sugjeroi fillimin e heqjes së vizave për personelin diplomatik dhe të shërbimit si një hap i parë drejt udhëtimit pa viza për qytetarët e zakonshëm. Ambasadorja Kondolo përsëriti optimizmin e Presidentit, duke përcjellë përshëndetjet e ngrohta nga Presidenti i Zambisë Hakainde Hichilema. Ajo identifikoi bujqësinë, turizmin dhe energjinë si fusha kyçe për bashkëpunim, veçanërisht në dritën e krizës aktuale të thatësirës në Zambi. Presidentja Begaj u pajtua, duke theksuar potencialin për bashkëpunim në bujqësi dhe energji, ndërsa theksoi nevojën për një përgjigje kolektive globale ndaj ndryshimeve klimatike. Përtej takimit të nivelit të lartë, ambasadorja Kondolo u angazhua me zyrtarë nga Ministria e Evropës dhe Punëve të Jashtme e Shqipërisë për të eksploruar rrugët për bashkëpunim dypalësh dhe shumëpalësh. Të dyja palët ranë dakord të ringjallin draft-marrëveshjet mbi heqjen e vizave, taksimin, mbrojtjen e investimeve dhe bashkëpunimin ekonomik. E dërguara e Zambisë diskutoi gjithashtu sfidat energjetike të Zambisë me zyrtarët shqiptarë, duke eksploruar bashkëpunimin e mundshëm në projektet e energjisë diellore, biokarburantit dhe erës. Në një takim të veçantë, ambasadorja Kondolo u takua me Marin Gjonaj, Kryetar të Grupit Gjonaj, i cili ka lidhje ekzistuese biznesi me shoqërinë aksionare Zamtel të Zambisë. Grupi shprehu interes për të zgjeruar investimet e tij në Zambi, veçanërisht në sektorin e energjisë. Ambasadorja e Zambisë premtoi mbështetje për të lehtësuar rritjen e tregtisë dhe investimeve mes dy vendeve.<ref>{{Cito web|title=Zambia dhe Shqipëria zotohen për lidhje më të thella|url=https://theafricadailypost.com/316856/diplomacy/zambia-albania-pledge-deeper-ties/|publisher=The Africa Daily Post|access-date=5 tetor 2025|language=en|archive-date=11 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251011110607/https://theafricadailypost.com/316856/diplomacy/zambia-albania-pledge-deeper-ties/|url-status=dead}}</ref> Më 29 janar 2025, në një mbledhje parlamentarë në Zvicër, u njoftua se Qeveria zvicerane po ndërpret programet dypalëshe të zhvillimit për Shqipërinë, Bangladeshin dhe Zambian, vende të cilat Zvicra ka kontribuar në programe zhvillimi për secilin nga këto shtete. Sipas deklaratave të Këshilltarëve Federalë të Zvicrës, Presidentes të Zvicrës, deputetëve dhe ministrave zviceranë, arsyeja për këtë ndërprerje të programeve dypalëshe të zhvillimit të Zvicrës për këto vende është se në dhjetor të vitit 2024, Parlamenti vuri në dispozicion më pak para për ndihmë të huaj sesa kishte kërkuar Këshilli Federal. Parlamenti shkurtoi 110 milionë franga zvicerane për bashkëpunim ndërkombëtar në buxhetin e vitit 2025 dhe 321 milionë franga zvicerane në planin financiar për vitet 2026 deri në vitin 2028. Sipas një njoftimi për shtyp, kjo ndikon në uljen e bashkëpunimit dypalësh, ekonomik dhe tematik, si dhe në uljen e bashkëpunimit në organizatat shumëpalëshe. Këshilli Federal u informua për shkurtimet në bashkëpunimin ndërkombëtar në këtë datë, më 29 janar 2025. Ndër të tjera, u nënvizua fakti që Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) do të ndërpresë programet e saj dypalëshe të zhvillimit me Shqipërinë, Bangladeshin dhe Zambian deri në fund të vitit 2028. Për periudhën 2025 deri në 2028, shkurtimet ndërsektoriale do të jenë gjithashtu të nevojshme në programet dhe organizatat e Zvicrës dhe ato tematike. Në temë diskutimi u përmend se nuk do të bëhen shkurtime për ndihmën humanitare, ndërtimin e paqes dhe ndihmën për Ukrainën.<ref>{{Cito web|title=Programet për Shqipërinë, Bangladeshin dhe Zambian do të ndërpriten|url=https://www.bluewin.ch/en/news/international/programs-for-albania-bangladesh-and-zambia-to-be-discontinued-2539700.html|publisher=blue News Switzerland|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile si dhe industrinë inerte.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Zambia|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/zmb|publisher=OEC World|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Zambia / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/zmb/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione nga marrëdhëniet diplomatike == === Një karrierë globale, nga Shqipëria në Zambi === Stephen M. Feeney, Shkolla e Biznesit Robert H. Smith, Universiteti i Merilendit Stephen M. Feeney, në vitin '70, e dinte vendin e tij në botë si një bankier në Nju Jork. "Unë punoja për subjekte të ndryshme financiare në një bllok katror të përcaktuar ngushtësisht, të kufizuar nga Rruga e 42-të, Rruga e 59-të, Avenuja e Tretë dhe Broadway në Manhattan", thotë ai. Horizontet e Feeney-t u zgjeruan në vitin 1997 kur ai u bashkua me Korporatën e Investimeve Private të Jashtme, një agjenci qeveritare amerikane e vetëqëndrueshme që ndihmon bizneset amerikane të investojnë në tregjet në zhvillim. Që atëherë, ai ka mbledhur miliarda dollarë në transaksione kredie për spitale, termocentrale, sisteme pastrimi uji dhe projekte të tjera në më shumë se 100 vende nga Shqipëria në Zambi. Një kredi e kohëve të fundit nga OPIC financoi ndërtimin e apartamenteve dhe shkollave me të ardhura të ulëta dhe të mesme në Afrikën e Jugut. Si drejtor menaxhues i tregjeve të kapitalit për OPIC, Feeney bën pjesën më të madhe të punës së tij në Uashington, D.C. Por ai udhëtoi për në Johanesburg dhe Cape Town për të parë këto projekte nga afër. "Mund t'i shihnim fëmijët duke shkuar në një shkollë krejt të re", thotë Feeney, i cili u diplomua nga Shkolla e Biznesit Robert H. Smith e Universitetit të Maryland në vitin 1970. "Ia vlente sigurisht bileta e avionit vajtje-ardhje për të parë atë shkollë, ata fëmijë dhe çfarë domethënie kishte ky projekt për atë komunitet në Afrikën e Jugut." Feeney ia atribuon progresin mendësisë globale, e cila përfshin njohuritë e mjediseve të biznesit dhe faktorëve nxitës të rritjes në vende të ndryshme. Ai thotë se kompanitë që i drejtohen OPIC për financim janë në gjendje të lidhin pikat dhe të njohin interesat politike dhe ekonomike që mbivendosen në të gjithë botën. "Rajone të globit që më parë ishin të shpërndara janë bërë të ndërthurura", thotë ai. Zgjuarsia globale në biznes do të thotë gjithashtu menaxhim i qëndrueshëm i burimeve, në mënyrë që OPIC të mund të vazhdojë të funksionojë. Çdo vit që nga krijimi i tij, OPIC ka nxjerrë fitim dhe ka paguar një divident në Thesarin e SHBA-së. "Ne operojmë pa asnjë kosto për taksapaguesin e SHBA-së", thotë Feeney. "Dhe ne japim një kontribut të vogël drejt reduktimit të deficitit." Feeney thotë se agjencia i shqyrton aplikimet për kredi me të njëjtin kujdes si bankat e Nju Jorkut, duke marrë parasysh gjithashtu ndikimet mjedisore, sociale dhe ekonomike. "Përtej konsideratave të kreditit, ne kemi misionin zhvillimor të agjencisë", thotë ai.<ref>{{Cito web|title=Një karrierë globale nga Shqipëria në Zambi|url=https://www.rhsmith.umd.edu/smith-profiles/global-career-albania-zambia|publisher=Robert H. Smith School of Business, University of Maryland|access-date=5 tetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Shqipërisë]] e3uea066gmt13q3trquuhneu3makeko Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Burkina Fasos 0 388266 2982140 2972342 2026-05-19T04:17:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982140 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Burkina Faso | party1 = Shqipëria | party2 = Burkina Faso | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Burkina Faso]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 15 janar 1977.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me Burkina Fason|url=https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2016/11/international-regulatory-co-operation_g1g72ad7/9789264244047-en.pdf|publisher=OECD|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga vendosja e marrëdhënieve diplomatike, delegatë nga Shqipëria dhe Burkina Faso kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore si dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Në vitet 1959-1999, para dhe pas vendosjeve të marrëdhënieve diplomatike, delegatë të jashtëm nga Shqipëria, Burkina Faso dhe vende të tjera janë bërë pjesë e disa traktateve bilaterale të investimeve, të miratuara nga OKB. Të dy vendet si dhe vende të tjera i kanë nënshkruad dhe miratuar këto traktate. Nëpërmjet marrëveshjeve të këtyre traktateve investimet e investitorëve nga vende të ndryshme do të njiheshin në vendet përkatëse që do të bëheshin investimet si dhe do të kishte lehtësira në investime mes palëve të ndryshme. Zyrtarë e delegatë nga Shqipëria dhe Burkina Faso kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin në fushën e investimeve gjatë këtyre periudhave.<ref>{{Cito web|title=Traktatet Dypalëshe të Investimeve 1959-1999|url=https://unctad.org/system/files/official-document/poiteiiad2.en.pdf|publisher=UN Trade and Development (UNCTAD)|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitet 1994-1997, u zhvilluan disa traktate të ndryshme të nismuara nga OKB, me qëllim krijimin e vendosjen e marrëveshjeve të ndryshme ndërlidhëse politike, ekonomike e kulturore mes vendeve të ndryshme, si dhe bashkëpunimin e ndërsjelltë mes vendeve dhe parandalimin e mosmarrëveshjeve mes vendeve. Në zhvillimin e miratimin e këtyre traktateve morrën pjesë delegatë nga vende të ndryshme, përfshirë edhe delegatë nga Shqipëria dhe Burkina Faso, ku delegatë shqiptarë e burkinabë, ku ndërlidhën më shumë marrëdhëniet politike, ekonomike e kulturore dhe thelluan bashkëpunimin e ndërsjelltë, nëpërmjet marrëveshjeve të këtyre traktateve.<ref>{{Cito web|title=Traktate të shumëfishta mes vendeve të ndryshme|url=https://www.iaea.org/sites/default/files/annex_14.pdf|publisher=IAEA|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 1998, u zhvillua një tematikë nga Instituti Ndërkombëtar për Unifikimin e së Drejtës Private, rreth çështjeve me interes të përbashkët për unifikimin e pronave dhe të drejtave private të vendeve të ndryshme si dhe bashkëpunimin mes vendeve të ndryshme për të promovuar zhvillime private të individëve të ndryshëm në vende të ndryshme. Në raportin e tematikës doli në pah se Shqipëria dhe Burkina Faso kishin bashkëpunuar gjatë viteve në sektorët e pronave dhe çështjeve private, duke zhvilluar aktivitete të ndryshme me bazë pronësie në të dy vendet dhe zhvillime të ndryshme çështjesh private në të dy vendet.<ref>{{Cito web|title=Çështje me interes të përbashkët për unifikimin e pronave dhe të drejtave private|url=https://www.unidroit.org/english/documents/1998/cd77-02-e.pdf|publisher=Unidroit|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitet 1999-2009, u zhvilluan disa traktate të ndryshme bashkëpunimi mes vendeve të Bashkimit Evropian, vendeve të tjera të Evropës, Kinës, dhe disa vendeve Afrikane, si dhe shumë vendeve të tjera të ndryshme në botë, të nismuara nga OKB, me qëllim vendosjen e normalizimit të situatave politike dhe përmirësimit të marrëdhënieve të ndryshme mes vendeve të ndryshme në botë. Në zhvillimin dhe miratimin e traktateve të ndryshme morrën pjesë edhe delegatë të jashtëm nga Shqipëria dhe Burkina Faso, ku forcuan marrëdhëniet politike, ekonomike e kulturore dhe bashkëpunimin e ndërsjelltë, nëpërmjet nënshkrimit të këtyre traktateve.<ref>{{Cito web|title=Traktate të shumëfishta Bashkimi Evropian - Vende të tjera evropiane - Kinë - Afrikë|url=https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/print/?cid=29|publisher=HCCH|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 2010, u zhvillua një amendament nga Qeveria Britanike, në lidhje me ratifikimet, aderimet dhe tërheqjet e traktateve ndërmjet vendeve të ndryshme në botë, nga organizata të ndryshme botërore. Në konkluzionet e amendamentit doli në pah se Shqipëria dhe Burkina Faso kishin zhvilluar traktate të ndryshme dhe kishin bashkëpunuar me njëri tjetrin në zhvillimin e marrëveshjeve të këtyre traktateve, kishin zhvilluar aktivitete me interes të përbashkët në lidhje me konkluzionet e këtyre traktateve si dhe në raportin e amendamentit të Qeverisë Britanike për traktate të ndryshme të zhvilluara dhe miratuara nga vende të ndryshme në organizata të ndryshme doli në pah se Shqipëria dhe Burkina Faso kishin bashkëpunuar në shumicën e traktateve dhe në raport të ngushtë me njëri tjetrin, duke i krahasuar bashkëpunimet e të dy vendeve me nivel të lartë, në krahasim me bashkëpunimet e disa vendeve të tjera në traktate të ndryshme të organizatave të ndryshme në botë, që kanë qënë bashkëpunime të ulëta.<ref>{{Cito web|title=Lista Plotësuese – Ratifikimet, Anëtarësimet, Tërheqjet e Traktateve, etj. – Nr. 2; me Indeksin e Traktateve të vitit 2010 [Në vazhdim të Serisë së Traktateve Nr. 20 (2010), Cm 7952]|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a7cc4f2ed915d63cc65cbdb/8063.pdf|publisher=UK Parliament website|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 2015, në Gjykatën Ndërkombëtare të Hagës u zhvillua një çështje gjyqësore ndërmjet disa misionarëve fetarë italianë, ku secila palë kërkonte pretendime pushteti në zhvillimin e riteve fetare dhe përhapjen e seksioneve fetare në Itali dhe vende të tjera të Evropës dhe Afrikës. Në këtë çështje gjyqësore morrën pjesë edhe zyrtarë juridikë nga Shqipëria dhe Burkina Faso, ku në një diskutim zyrtarësh shqiptarë e burkinabë, se kë do të përkrahnin dhe do të lobonin për një palë në fitimin e gjyqit, palë nga Shqipëria dhe Burkina Faso përkrahën dhe lobuan për misionin Agnostika kundër misionit Reverentia, i cili ishte misioni fetar në Itali që kishte bërë punën më dinjitoze në promovimin e tematikave dhe zhvillimeve rituale fetare, në krahasim me misionin Reverentia, që kishte bërë pak për promovimin e tematikave dhe zhvillimeve rituale fetare dhe kishte punuar jo mirë në këto drejtime. Gjyqi u fitua nga misioni Agnostika, për të cilën Shqipëria dhe Burkina Faso lobuan dhe e përkrahën atë.<ref>{{Cito web|title=Çështja që ka të bëjë me shkëputjen dhe aneksimin e agnostikës lindore – Republika Federale e Agnostikës ‐ Aplikanti kundër Republikës së Reverentias, Memorial për aplikantin – Gjykata simuluese e së drejtës ndërkombëtare – Philip C. Jessup, 2015|url=https://www.ilsa.org/Jessup/Jessup15/142A.pdf|access-date=7 tetor 2025|publisher=ILSA|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 15 maj 2024, Shqipëria, Burkina Faso dhe disa vende të tjera u bënë pjesë e një bashkësie për eleminimin e pajisjeve mjekësore që përmbanin mërkur, në spitale e qendra shëndetësore në këto vende dhe vende të tjera në botë, si një element i dëmshëm për zhvillimin e shëndetësisë dhe përparimin e mjekësisë si dhe punës së mjekëve. Nga bashkëpunimi i Shqipërisë, Burkina Fasos dhe disa vendeve të tjera në fushën e shëndetësisë me qëllim eleminimin e mërkurit nga pajisjet mjekësore në këto vende dhe vende të tjera në botë, u bë e mundur të eleminohej ky element nga këto pajisje, duke eleminuar rrezikun e përdorimit të elementit të dëmshëm mërkur për pacientët dhe duke shënuar një hap përpara drejt zhvillimit të mëtejshëm të mjekësisë në këto vende dhe vende të tjera në botë.<ref>{{Cito web|title=Kombet bashkohen për të eliminuar pajisjet mjekësore që përmbajnë merkur|url=https://www.who.int/news/item/15-05-2024-nations-unite-to-eliminate-mercury-containing-medical-devices|publisher=World Health Organization|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> Më 28 mars 2025, Komiteti i OKB-së për të Drejtat e Njeriut publikoi gjetjet për Shqipërinë, Burkina Fason, Mongolinë, Malin e Zi dhe Zimbabvenë, në lidhje me zbatimin e të drejtave të njeriut në këto vende. Në raportin e Komitetit të OKB-së për të Drejtat e Njeriut në këto vende, u dallua se këto vende kishin bërë përparësi në respektimin e të drejtave të njeriut, respektimin e barazisë gjinore si dhe respektimin e parimeve të ndryshme të mirëqënies njerëzore.<ref>{{Cito web|title=Komiteti i OKB-së për të Drejtat e Njeriut publikon gjetjet për Shqipërinë, Burkina Fason, Mongolinë, Malin e Zi dhe Zimbabvenë|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/03/un-human-rights-committee-publishes-findings-albania-burkina-faso-mongolia|publisher=OHCHR|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile si dhe industrinë inerte.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Burkina Faso|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/bfa|publisher=OEC World|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Burkina Faso / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/bfa/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione nga marrëdhëniet diplomatike == Në vitin 2014, në një artikull të publikuar nga autori Ernest Harsch në faqen e publikimeve online dokumen.pub, flitet rreth historisë së Burkina Fasos, fuqisë së shtetit, protestave pro qeveritare dhe anti qeveritare si dhe revolucionet në shtet. Në artikull përmenden edhe marrëdhëniet ndër vite të Shqipërisë me Burkina Fason, roli i Shqipërisë në marrëdhëniet me Burkina Fason, pozita e Shqipërisë në zhvillimet politike me Burkina Fason dhe detaje të tjera të ndryshme rreth çështjeve me interes të përbashkët në marrëdhëniet Shqipëri-Burkina Faso. Nga konkluzioni i artikullit del në pah se Shqipëria dhe Burkina Faso kanë pasur historikisht marrëdhënie të ngushta politike, kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin në zhvillime të ndryshme politike në të dy vendet si dhe kanë përkrahur njëri tjetrin në nisma e aktivitete të ndryshme politike, ekonomike e kulturore.<ref>{{Cito web|title=Burkina Faso: Një histori pushteti, proteste dhe revolucioni|url=https://dokumen.pub/burkina-faso-a-history-of-power-protest-and-revolution-9781350218802-9781786991355.html|publisher=Dokumen.pub|access-date=7 tetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] s4jqrvuywap89fhl6vc330imgz28g9e Sistemi i Londrës 0 388738 2981946 2972419 2026-05-18T17:11:24Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981946 wikitext text/x-wiki {{Infobox hapje shahu |openingname = London System |image = {{Chess diagram|| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |pl| |bl| | | | |pl|bl|pl|nl| | |pl|pl| |nl| |pl|pl|pl |rl| | |ql|kl| | |rl | Struktura e Sistemit të Londrës }} | moves = d4, Kf3, Of4, e3, Od3, Kbd2, c3 | birth = [[James Mason (shahist)|James Mason]] | nameorigin = 1922 London tournament | parentopening = [[Loja e Ushtarit të Mbretëreshës]] | ECO = D02, A46, A48 }} '''Sistemi i Londrës''' është një sistem hapjeje në [[shah]] i karakterizuar nga lëvizjet (me çdo lëvizje të parë nga i Ziu): :1. d4 :2. Of4 Përveç këtyre lëvizjeve, në sistemin standard, i Bardhi mbështet ushtarin d dhe oficerin me një ushtar në e3, oficeri tjetër zhvillohet në d3, kuajt zhvillohen në f3 dhe d2, dhe ushtarin d përforcohet përsëri nga c3. Megjithatë, ekzistojnë disa variacione; për shembull, Kc3 mund të luhet në vend të c3, duke hyrë në Sistemin Rapport-Jobava (ose ''Jobava London''). Sistemi mund të përdoret kundër pothuajse çdo përgjigjeje të të Ziut (megjithëse më i popullarizuari kundër 1...d5) dhe kështu përfshin një trup më të vogël të teorisë së hapjes sesa shumë hapje të tjera. Përgjigja më e zakonshme e të Ziut ndaj sistemit përfshin luajtjen e c5 dhe Db6 (duke bërë presion mbi ushtarin e të Bardhës tani të pambrojtur). I Bardhi gjithashtu ka fleksibilitet të madh në rendin e lëvizjeve (2.Kf3 dhe pastaj 3.Of4 është i zakonshëm), dhe sistemi ka shumë mundësi transpozicionale. Për shembull, i Bardhi mund të transpozojë në [[Gambiti i Mbretëreshës|Gambitin e Mbretëreshës]] me c4 (në vend të c3 ose Kc3), dhe i Ziu mund të transpozojë në [[Mbrojtja Caro-Kann|Mbrojtjen Caro-Kann]] me ...cxd4 exd4. Skema e të Bardhës shpesh rezulton në një lojë të mbyllur dhe shpesh përfshin një plan për të vendosur një kalin në e5, të mbështetur nga ushtari dhe oficeri. Edhe pse ka një reputacion si një hapje solide, Sistemi i Londrës është kritikuar për shkak se rezulton në lojëra përsëritëse dhe mungesë loje dinamike.<ref>{{cite book|last=Gallagher|first=Joe|author-link=Joseph Gallagher|title=Beating the Anti-King's Indians|url=https://archive.org/details/beatingantikings0000joeg|publisher=[[Batsford Books|Batsford]]|year=1996|pages=back cover, 149|language=en|quote=Some want to bore the pants off you with [...] the London System", "[...] a favourite amongst those who disregard opening theory or those who want to bore you out of your mind.|isbn=978-0713480122}}</ref><ref>{{cite book|last=Cox|first=John|author-link=John Cox (chess player)|title=Dealing with d4 Deviations|publisher=[[Everyman Chess]]|year=2005|page=8|language=en|quote=If someone wants to play the London System, you have to recognise that the game's going to be pretty quiet for a long time.|isbn=978-1857443998}}</ref><ref>{{cite book|last=Dembo|first=Yelena|author-link=Yelena Dembo|title=Fighting the Anti-King's Indians|url=https://archive.org/details/fightingantiking0000demb|publisher=[[Everyman Chess]]|year=2008|page=[https://archive.org/details/fightingantiking0000demb/page/84 84]|language=en|quote=White's play rather resembles some kind of solid and fairly unthreatening Slav!|isbn=978-1857445756}}</ref><ref>{{cite book|last=Avrukh|first=Boris|author-link=Boris Avrukh|title=Beating 1.d4 Sidelines|publisher=[[Quality Chess]]|year=2013|page=86|language=en|quote=a reputation for tedium [...] Black should not have much trouble equalizing.|isbn=978-1907982125}}</ref><ref>{{cite AV media|last=Radic|first=Antonio|author-link=Agadmator|title=Agadmator's Anti-London System|date=2021|publisher=Chessable.com|url=https://www.chessable.com/agadmators-anti-london-system/course/62565/|language=en|quote=[...] the typical, slow maneuvering London System games.}}</ref><ref>{{cite AV media|last=Sielecki|first=Christof|author-link=Christof Sielecki|title=Sielecki's Queen's Gambit Declined|date=2021|publisher=Chessable.com|url=https://www.chessable.com/short-sweet-sieleckis-queens-gambit-declined/course/95878/|language=en|quote=Due to [its] rather schematic approach, the London 'enjoys' the reputation of being a dull and unambitious opening: 'It's always the same, how boring!'}}</ref> I Bardhi mund të miratojë një qasje më fleksibile dhe teorike pas 2.Of4, në vend që të angazhohet në të njëjtat lëvizje fillestare pavarësisht nga përgjigja e të Ziut, duke rezultuar shpesh në një lojë më dinamike. Në ''[[Enciklopedia e Hapjeve të Shahut|Enciklopedinë e Hapjeve të Shahut]]'', hapjes nuk i caktohen kodet e veta unike, por shfaqet në rreshta brenda A46 (kundër 1...Kf6 pa g6), A48 (kundër 1...Kf6 me g6) dhe D02 (kundër 1...d5).<ref>{{cite web|url=https://sourceforge.net/p/scid/code/ci/master/tree/scid.eco|title=''ECO'' codes|website=sourceforge.net|language=en}}</ref> ==Historia== Irlandezo-amerikani [[James Mason (shahist)|James Mason]] ishte lojtari i parë në nivel mjeshtri që përdori rregullisht Sistemin e Londrës, duke përfshirë edhe Turneun e fortë të Vjenës të vitit 1882 (në të cilin ai përfundoi i treti) dhe më vonë në turne në Londër (1883) dhe Nju Jork (1889). Hapja nuk u përhap dhe pati paraqitje të kufizuara në lojën e mjeshtrave në dekadat pasuese. Megjithatë, u shfaq me njëfarë rregullsie në lojërat e disa mjeshtrave, duke përfshirë [[Francis Joseph Lee|F.J. Lee]], [[Joseph Henry Blackburne]], [[David Janowski]], dhe [[Akiba Rubinstein]]. Emri Sistemi i Londrës rrjedh nga rishfaqja e hapjes në shtatë raste në turneun shumë të fortë të Londrës të vitit 1922, duke përfshirë lojërat nga [[José Raúl Capablanca]], [[Alexander Alekhine]] dhe Akiba Rubinstein. Pas këtij turneu, hapja mbeti e rrallë në praktikën e mjeshtrave, por konfigurimi i Londrës shpejt u bë përgjigja standarde për të Ziun kundër [[Hapja Réti|Hapjes Réti]] (kjo linjë u quajt Variacioni i Nju Jorkut, pas përdorimit të saj në [[Richard Réti|Réti]]-Capablanca gjatë [[Turneu i shahut në Nju Jork 1924|turneut të Nju Jorkut të vitit 1924]]). Edhe pse Sistemi i Londrës mbetet i rrallë në turnetë e mjeshtrave të mëdhenj, ai është luajtur herë pas here nga lojtarë si [[Bent Larsen]], [[Tony Miles]], [[Teimour Radjabov]], [[Vladimir Kramnik]] dhe [[Fabiano Caruana]], dhe më shpesh nga lojtarë si [[Gata Kamsky]], [[Levon Aronian]] dhe [[Magnus Carlsen]]. Gjatë shekullit të 21-të, Sistemi i Londrës është bërë popullor në mesin e lojtarëve në nivel klubi për shkak të natyrës së tij të fortë, planeve të qarta dhe mungesës së përgjigjeve agresive nga të Zinjtë. Një nga lojërat më të famshme të shekullit të 21-të që përdori Sistemin e Londrës ishte raundi i 6-të i [[Kampionati Botëror i Shahut 2023|Kampionatit Botëror të Shahut 2023]] midis [[Ding Liren]] dhe [[Ian Nepomniachtchi]], në të cilin Ding e përdori atë për të fituar me figurat e bardha. ==Struktura e të Bardhit== Sistemi i Londrës përbëhet nga një përgatitje për të Bardhin që përdor lëvizjet e mëposhtme (të cilat mund të luhen në një sërë renditjesh lëvizjesh): d4, Kf3, Of4, e3, Od3, Kbd2, c3. Lëvizja h3 luhet shpesh gjithashtu, duke i mundësuar oficerit në f4 të bjerë përsëri në h2 nëse sulmohet, duke mbetur kështu në të njëjtën diagonale dhe duke vazhduar të ndikojë në e5. Pas botimit të veprës me ndikim të vitit 2005 ''Win with the London System'' nga Sverre Johnsen dhe [[Vlatko Kovačević]], është bërë e zakonshme që të Bardhit të preferojnë të zhvillojnë oficerin e mbretëreshës në f4 në lëvizjen 2 (në vend që të zgjedhin 2.Kf3 dhe pastaj 3.Of4, siç kishte qenë e zakonshme më parë). Johnsen dhe Kovačević vërejnë se, në rastin e 2.Kf3, nëse loja vazhdon 2...c5 3.Of4?!, atëherë 3...cxd4 4.Kxd4 Kd7 "mund të jetë tashmë më mirë për të Ziun". Ndërkohë, [[Kiril Georgiev]] vëren në ''Fighting the London System'' se "Ideja e vonimit të zhvillimit [Kf3] është të shmanget vija e famshme [1.d4 d5] 2.Kf3 Kf6 3.Of4 c5 4.e3 Kc6 5.c3 Db6 6.Db3 c4 7.Dc2 Of5, kur i Bardhi duhet ta tërheqë [mbretëreshën] pa lavdi në c1." Zhvillimi i shpejtë i oficerit me katror të errët në Sistemin e Londrës mund të krahasohet me [[Sistemi Colle|Sistemin Colle]], në të cilin oficeri i mbretëreshës zakonisht zhvillohet në b2 ose mbetet në c1 gjatë fazës hapëse të lojës. Gjithashtu bie në kontrast me [[Sulmi Trompowsky|Sulmin e Trompowsky]] (nëse i Ziu luan 1...Kf6) dhe [[Sulmi Hodgson|Sulmin Hodgson]] (nëse i Ziu luan 1...d5), ku i Bardhi e zhvillon oficerin në g5 në vend të f4. ==Përgjigjet e të Ziut== Planet e ardhshme të të Bardhit do të varen nga zgjedhja e formacionit të të Ziut. I ziu ka një gamë veçanërisht të gjerë mundësish në fazat e hershme pasi struktura londineze e të bardhëve ushtron pak ndikim në anën e të zinjve në tabelë. Prandaj, i ziu mund të zhvillohet lirisht. Opsionet e zakonshme përfshijnë: *'''Mbrojtja e tipit Gambiti i Mbretëreshës Refuzuar''': d5, e6, Kf6, c5, Kc6 (ose d7), Od6 (ose e7), 0-0. I ziu krijon pak hapësirë ​​në anën e mbretëreshës. Pozicioni ka të ngjarë të ngjajë me një [[Mbrojtja Sllave|Mbrojtje Sllave]] me ngjyra të përmbysura. I bardhi zakonisht do ta vendosë kalorësin e mbretit të tij në e5 dhe do të synojë një sulm në anën e mbretit. *'''Mbrojtja e tipit indian të Mbretëreshës''': Kf6, b6, Ob7, e6, d6, Oe7, Kbd7. I ziu miraton një mbrojtje [[Hipermodernizmi (shah)|hipermoderne]] fleksibile, duke parandaluar një inkursion të kalit në e5, dhe më pas pret të shohë se si do të vazhdojë i Bardhi përpara se të vendosë për vendosjen e pionëve qendrorë dhe në cilën anë të bëjë [[Rrokada|rrokadën]]. *'''Mbrojtja e tipit indian të Mbretit''': Kf6, g6, Og7, d6, 0-0. I ziu zakonisht do të synojë ose ...e5 (pas përgatitjes së përshtatshme me Kbd7 dhe Te8) ose ...c5 (në të cilin rast loja do të ngjajë me një [[Hapja Réti|Hapje Réti]] me ngjyra të përmbysura). I bardhi mund të preferojë të vendosë oficerin e mbretit në e2 në vend të d3 në këtë linjë, pasi struktura [[fianchetto]] e të Ziut do të thotë që një oficer në d3 do të kishte fushëveprim të kufizuar. *'''Mbrojtja Simetrike''': d5, Of5, Kf6, e6. I ziu pasqyron zhvillimin e të Bardhit. Përgjigja më e fortë e të bardhëve konsiderohet të jetë transpozimi në [[Gambiti i Mbretëreshës|Gambitin e Mbretëreshës]], ku ka një vijë të mprehtë që vazhdon me 4.e3 e6 5.c4 Oxb1 6.Dxb1 Ob4+ 7.Kd1, me të Bardhit që fitojnë çiftin e oficerëve me koston e të drejtave të rrokadës. Pa transpozim, vija tenton të jetë shumë e tërhequr. *Mundësi të tjera për të Ziun përfshijnë lojën e [[Mbrojtja e Hipopotamit|Mbrojtjes së Hipopotamit]] (g6, Og7, b6, Ob7, d6, e6, Ke7, Kd7), në të cilin rast i Bardhi ndoshta do të ketë pak mundësi përveçse të luajë e3–e4, duke humbur një tempo, dhe një kali në d2 mund të mos jetë i vendosur në mënyrë optimale. Mundësi të tjera për të Ziun përfshijnë strukturat e tipit Sllav (d5/c6), strukturat e tipit Grünfeld (Nf6/g6/Bg7/d5), Sulmin e përmbysur Torre (d5/Nf6/Bg4) dhe lojën e tipit Chigorin (d5/Nc6/Bg4). Një përgjigje popullore ndaj Sistemit të Londrës në nivele më të larta loje është një ...c5 e hershme, duke lejuar ...Qb6 (duke synuar pionin e dobët b2 të të Bardhëve, i cili nuk mbrohet më nga një peshkop në c1). Kjo synon të prishë sistemin e rehatshëm të zhvillimit të të Bardhëve. Vija 1.d4 Nf6 2.Bf4 c5 3.e3 Qb6 u konsiderua nga Johnsen dhe Kovačević si vija më kritike. ==Jobava London== {{Chess diagram small | tright | |rd| | |qd|kd|bd| |rd |pd|pd| | |pd|pd|pd|pd | | |nd| | |nd| | | | | |pd| |bd| | | | | |pl| |bl| | | | |nl| | | | | |pl|pl|pl|ql| |pl|pl|pl | | |kl|rl| |bl|nl|rl |Një linjë e thjeshtë e Rapport–Jobava London: 1.d4 Kf6 2.Of4 d5 3.e3 c5 4.Kc3 cxd4 5.exd4 Kc6 6.Dd2 Of5 7.0-0-0 }} '''Sistemi Rapport-Jobava''', një zhvillim modern i emëruar sipas mjeshtrave të mëdhenj [[Richard Rapport]] dhe [[Baadur Jobava]], më së shpeshti i quajtur '''Jobava London''', ka vlerë të konsiderueshme sulmuese. Ai kombinon Of4 me Kc3 (ky kali zakonisht do të zhvillohej në d2 në Sistemin standard të Londrës), duke krijuar kërcënime të mundshme kundër c7 të Ziut. Sistemi është veçanërisht i zakonshëm pas [[fianchetto]]-ve të Zi me g6 dhe Og7, pasi oficeri me fianchetto nuk mund të ndihmojë në mbrojtjen e c7. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Hapje të shahut|Londër, Sistem]] e0aimmjtser3qn3r8awmwr8xk30qv6l Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë 0 389026 2982133 2972449 2026-05-19T04:05:10Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982133 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Kinë–Serbi | party1 = Kina | party2 = Serbia | map = China Serbia Locator.png | filetype = png | mission1 = [[Ambasada e Kinës në Beograd|Embassy of China, Belgrade]] | mission2 = [[Ambasada e Serbisë në Pekin|Embassy of Serbia, Beijing]] | envoytitle1 = Ambasador | envoy1 = [[Li Ming (diplomat)|Li Ming]] | envoytitle2 = Ambasador | envoy2 = Maja Stefanović }} {{Use dmy dates|date=September 2025}} '''Kina dhe Serbia''' mbajnë marrëdhënie diplomatike të vendosura midis [[Kina|Republikës Popullore të Kinës]] dhe [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSF të Jugosllavisë]] në vitin 1955. Nga viti 1956 deri në vitin 2006, Kina mbajti marrëdhënie me Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ) dhe [[Serbia dhe Mali i Zi|Republikën Federale të Jugosllavisë]] (RFJ, më vonë [[Serbia dhe Mali i Zi]]), nga të cilat [[Serbia]] konsiderohet pasardhëse ligjore e përbashkët (RSFJ) ose e vetme (RFJ). Në dekadat e fundit, të dy vendet kanë mbajtur një marrëdhënie shumë të ngushtë duke e ngritur atë në nivelin e partneritetit strategjik që nga viti 2009.<ref>{{Cite web|date=2024-05-08|title=Serbia to Xi Jinping: No one reveres you like we do|url=https://www.politico.eu/article/xi-jinping-belgrade-serbia-china-aleksandar-vucic-investments/|access-date=2025-10-16|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Visiting Serbia, China's Xi boosts 'ironclad' relationship – DW – 05/08/2024|url=https://www.dw.com/en/visiting-serbia-chinas-xi-boosts-ironclad-relationship/a-69026385|access-date=2025-10-16|website=dw.com|language=en}}</ref> == Historia == Kina mbështeti Serbinë (atëherë pjesë e Republikës Federale të Jugosllavisë) gjatë [[Luftës së Kosovës]] dhe kundërshtoi [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|sulmet ajrore të NATO-s kundër objektivave në Serbi dhe Mal të Zi]]. Kina besonte se [[Millosheviç|Millosheviçi]] po vepronte për të parandaluar shkëputjen e Kosovës nga separatistët shqiptarë nga Serbia, dhe kështu mbështeti veprimet e tij si ruajtje të integritetit territorial të RFJ-së. Kina kundërshtoi ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë me arsyetimin se ajo vendosi një precedent të rrezikshëm që zyrtarët kinezë besonin se në të ardhmen mund ta prekte Kinën nëse do të ndodhnin trazira në Tibet ose Xinjiang dhe më pas do të rezultonin në bombardime. Kundërshtimi i Republikës Popullore të Kinës ndaj veprimeve të NATO-s u intensifikua pasi Shtetet e Bashkuara bombarduan ambasadën kineze në Beograd gjatë luftës. == Marrëdhëniet politike == Nën presidentin [[Aleksandar Vuçiq|Aleksandar Vuçiç]], Serbia ka kërkuar bashkëpunim më të ngushtë me Kinën. Pas takimit me Ministrin kinez të Punëve të Jashtme Wang Yi, ai siguroi ndihmën kineze në luftimin e [[COVID-19|pandemisë COVID-19]] në Serbi përmes shpërndarjes së dozave të PPE dhe vaksinës CoronaVac, të cilat kontribuan që Serbia të kryesonte normat e vaksinimit COVID-19 në Evropë.<ref>{{Cite web|date=2021-04-04|title=Vaccine tourists welcome as Serbians say 'no thanks' to jabs|url=https://www.france24.com/en/live-news/20210404-vaccine-tourists-welcome-as-serbians-say-no-thanks-to-jabs|access-date=2025-10-16|website=France 24|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Serbia is outpacing nearly every country in the EU at vaccination|work=The Economist|url=https://www.economist.com/europe/2021/04/03/serbia-is-outpacing-nearly-every-country-in-the-eu-at-vaccination|access-date=2025-10-16|issn=0013-0613}}</ref> Në vitin 2019, ambasadorët e 37 vendeve në OKB, përfshirë Serbinë, nënshkruan një letër të përbashkët drejtuar Këshillit të të Drejtave të Njeriut të Kombeve të Bashkuara duke mbrojtur persekutimin e ujgurëve nga Kina. Serbia ishte një nga 16 vendet që mbrojtën Kinën në vitin 2019, por nuk e bëri këtë në vitin 2020.<ref>{{Cite web|title=More countries join condemnation of China over Xinjiang abuses|url=https://www.axios.com/2020/10/08/un-statement-china-uighurs-xinjiang|language=sq}}</ref> Në vitin 2024, me rastin e 25-vjetorit të bombardimit të ambasadës kineze në [[Beogradi|Beograd]] nga [[Shtetet e Bashkuara]], udhëheqësi kinez Xi Jinping shkroi një artikull në gazetën serbe ''Politika'' në të cilën deklaroi: "Miqësia midis Kinës dhe Serbisë, e cila është e mbuluar me gjakun që dy popujt e derdhën së bashku, është bërë një kujtim i përbashkët i dy popujve dhe do t'i inkurajojë të dyja palët të bëjnë së bashku hapa të mëdhenj përpara". Në shtator 2025, Kina ratifikoi një traktat ekstradimi që nënshkroi me Serbinë në vitin 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/china/china-ratifies-extradition-treaty-with-serbia-2025-09-12/|language=sq}}</ref> == Qëndrimi i Kinës ndaj Kosovës == Kina mbështet qëndrimin e Serbisë në lidhje me [[Kosova|Kosovën]]. Ministria e Punëve të Jashtme e Kinës ka bërë një deklaratë duke theksuar se RP e Kinës "shpreh shqetësim të madh" për shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës. Vërejtjet e zëdhënësit Liu Jianchao vazhdojnë duke shtuar se "Zgjidhja e çështjes së Kosovës varet nga paqja dhe stabiliteti i rajonit të Ballkanit, normat themelore që rregullojnë marrëdhëniet ndërkombëtare, si dhe autoritetin dhe rolin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Kina gjithmonë beson se një plan i pranueshëm si për Serbinë ashtu edhe për Kosovën përmes negociatave është mënyra më e mirë për të zgjidhur këtë çështje. Lëvizja e njëanshme e ndërmarrë nga Kosova do të çojë në një sërë pasojash. Kina është thellësisht e shqetësuar për ndikimin e saj të rëndë dhe negativ në paqen dhe stabilitetin e rajonit të Ballkanit dhe qëllimin e krijimit të një shoqërie shumëetnike në Kosovë. Kina i bën thirrje Serbisë dhe Kosovës të vazhdojnë negociatat për një zgjidhje të duhur brenda kornizës së së drejtës ndërkombëtare dhe të punojnë së bashku për të mbrojtur paqen dhe stabilitetin e rajonit të Ballkanit. Komuniteti ndërkombëtar duhet të krijojë kushte të favorshme për këtë."<ref>{{Cite web|title=AFP: China 'deeply concerned' over Kosovo independence: govt|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5i3P7GRr55t2l7VZqxiWweagLgJqw|access-date=2025-10-16|website=afp.google.com|archive-date=29 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080329200305/http://afp.google.com/article/ALeqM5i3P7GRr55t2l7VZqxiWweagLgJqw|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Foreign Ministry Spokesperson Liu Jianchao's Remarks on Kosovo's Unilateral Declaration of Independence|url=http://www.mfa.gov.cn/eng/xwfw/s2510/t408032.htm|access-date=2025-10-16|website=www.mfa.gov.cn|archive-date=23 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723213339/http://www.mfa.gov.cn/eng/xwfw/s2510/t408032.htm|url-status=dead}}</ref> Zëvendëskryeministri serb [[Božidar Đelić]] u tha gazetarëve pas një takimi në prill 2009 në [[Pekini|Pekin]] me anëtarin e Byrosë Politike Liu Yandong se Kina përsëriti mbështetjen e saj për të ndihmuar Serbinë të ruajë integritetin e saj territorial. "Ashtu siç Serbia mbështet [[Një Kinë|politikën e një Kine]] të vetme, Kina mbështet Serbinë si mikun e saj më të mirë dhe më të qëndrueshëm në Evropën Juglindore.<ref>{{Cite web|title=B92 - News - Politics - "China reiterates support for Serbia"|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2009&mm=04&dd=07&nav_id=58365|access-date=2025-10-16|website=www.b92.net}}</ref>" Ambasadori i Kinës në Serbi, Wei Jinghua, deklaroi në vitin 2009 se "Kina respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Serbisë dhe e kupton shqetësimin e madh të Serbisë për çështjen e Kosovës. Ne mbështesim negociatat midis Beogradit dhe Prishtinës që do të sillnin një zgjidhje të pranueshme nga të dyja palët, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, [[Karta e Kombeve të Bashkuara|Kartën e OKB]]-së dhe rezolutat e OKB-së". == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet mes Rusisë dhe Serbisë]] == Referime == [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Serbisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Serbisë]] 1nl57b7k0f9yqxnm7mu4oveql4cedna Diskutim:Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë 1 390002 2982134 2866560 2026-05-19T04:05:11Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982134 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866559 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080329200305/http://afp.google.com/article/ALeqM5i3P7GRr55t2l7VZqxiWweagLgJqw për lidhjen http://afp.google.com/article/ALeqM5i3P7GRr55t2l7VZqxiWweagLgJqw. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2025 14:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kinës dhe Serbisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982133 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110723213339/http://www.mfa.gov.cn/eng/xwfw/s2510/t408032.htm për lidhjen http://www.mfa.gov.cn/eng/xwfw/s2510/t408032.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:05 (CEST) 0fs4kr72cfmvdk14l7x1p68r38vg24y Përdoruesi:Leutrim.P/Krijo artikuj që mungojnë 2 390313 2982100 2979331 2026-05-19T00:43:02Z Leutrim.P 113691 /* Artikuj parësorë */ 2982100 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Giovanni Ferrero]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero] * [[Jensen Huang]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang] * [[Klaus-Michael Kühne]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne] * [[Michael Platt (financier)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier)] * [[Steve Ballmer]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer] * [[Vladimir Potanin]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin] * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Keqinformimi i qëllimshëm]] https://en.wikipedia.org/wiki/Malinformation * [[Pjesa e tregut]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share] * [[Fondi i investimit]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund] * [[Fondi i përbashkët]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund] * [[Numri gjurmues]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number] * [[Siguria fizike]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security] * [[Thithja e ajrit]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation] * [[Nxjerrja e ajrit]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation] * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation] * [[Kanceri i prostatës]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer] * [[Amortizatori]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Shock_absorber https://en.wikipedia.org/wiki/Shock_absorber] * [[Blloku i betonit]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block] * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block] * [[Gërmimi]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Digging https://en.wikipedia.org/wiki/Digging] * [[Gërryerja]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving] * [[Mprehtësia (prerje)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting)] == Ligje, standarde dhe rregullore == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj politikë == * [[Ndërhyrshmëria]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interventionism_(politics) * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States * [[Lufta Ruso-Japoneze]] https://en.wikipedia.org/wiki/Russo-Japanese_War * [[Lufta Austro-Prusiane]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Austro-Prussian_War https://en.wikipedia.org/wiki/Austro-Prussian_War] * [[Revolucionet gjermane të 1848-1849]] [https://en.wikipedia.org/wiki/German_revolutions_of_1848%E2%80%931849 https://en.wikipedia.org/wiki/German_revolutions_of_1848%E2%80%931849] * [[Revolucioni gjerman i viteve 1918-1919]] [https://en.wikipedia.org/wiki/German_revolution_of_1918%E2%80%931919 https://en.wikipedia.org/wiki/German_revolution_of_1918%E2%80%931919] * [[Traktati mbi Zgjidhjen Përfundimtare për Gjermaninë]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_on_the_Final_Settlement_with_Respect_to_Germany https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_on_the_Final_Settlement_with_Respect_to_Germany] == Artikuj ushtarakë == * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 * [[Zastava CZ99]] https://en.wikipedia.org/wiki/Zastava_CZ99 * [[M90 Stršljen]] https://en.wikipedia.org/wiki/M90_Str%C5%A1ljen * [[MATADOR]] https://en.wikipedia.org/wiki/MATADOR * [[9K32 Strela-2]] https://en.wikipedia.org/wiki/9K32_Strela-2 * [[9K38 Igla]] https://en.wikipedia.org/wiki/9K38_Igla == Video lojëra == * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">19.05.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> aiaki7380imd93a9c4uzbi58he8dgwl Mos maiorum 0 390344 2982209 2972575 2026-05-19T08:17:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982209 wikitext text/x-wiki {{Short description|Doket dhe traditat zakonore të Romës së Lashtë}} [[Skeda:Procession on the Ara Pacis (I).jpg|parapamje|upright=1.4|Reliev në Ara Pacis me priftërinj dhe dinjitarë perandorakë romakë.]] '''Mos maiorum''' (nga [[gjuha latine|latinishtja]] ''mōs maiōrum'', {{IPA|la-x-classic|ˈmoːs majˈjoːrʊ̃|lang|link=no}};që do të thotë «zakon, traditë e [[kulti i të parëve|të parëve]]»,<ref>Karl-J. Hölkeskamp, (Princeton University Press, 2010), [https://books.google.com/books?id=HT4jMgO0BI0C&q=%22ancestral+custom%22 ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research''] fq. 17</ref>) ose "mënyrëa e të parëve"; ishte kodi i pashkruar nga i cili romakët e lashtë nxirnin normat e tyre shoqërore. ishte koncepti bërthamor i tradicionalizmit romak, duke përfaqësuar thelbin e [[morali]]t tradicional të [[Roma e lashtë|qytetërimit romak]].<ref>[http://www.brillonline.nl/public/LOGIN?sessionid=075081815eff5d000d66c52e710d1f80&authstatuscode=400 ''Mos Maiorum'', Brill Online]{{Lidhje e vdekur}}.</ref> ''Mos maiorum'' ishin parimet e respektuara përgjatë historisë, modelet e sjelljeve dhe praktikat shoqërore që preknin jetën private, politike dhe ushtarake në Romën e Lashtë.<ref>Karl-J. Hölkeskamp, [https://books.google.al/books?id=HT4jMgO0BI0C ''Reconstructing the Roman Republic''], Princeton University Press, 2010, fq. 17–18.</ref> Termi ''mos''{{Efn|Forma e shumësit, ''mores'' ishte më e zakonshme.}}, e përkthyer me termin pakësues ''zakon'' në nivel studimor, është në të vërtetë një term [[gjuha latine|latin]] shumë më i pasur [[semantika|semantikisht]] dhe ka vlerë bashkarisht ideale dhe [[Pragmatizmi|pragmatike]], ndërsa përfshin sistemin e vlerave të një individi të veçantë apo të një shoqërie dhe, njëkohësisht, praktikën që rrjedh në mënyrë koherente. Nga ''mos'' dhe ''mores'' rrjedh fjala "moral".Ndërsa ''maiorum'' është shumësi i [[Rasa gjinore|ginores]] për "të mëdhenj" ose "të vjetër") Termi ''mores'' përdorej që në periudhën [[Protohistoria|protohistorike]] të tribuve të vendosura në territorin [[Lacio|lacial]], në referim të zakoneve të llojit [[magjia|magjiko]]-[[feja|fetar]]. Një përkufizim të tij e jep Sekst Pompe Festi: «''Mos est institutum patrium, id est memoria veterum pertinens maxime ad religiones caerimoniasque antiquorum''.<br> ''Tradita është zakoni i etërve, do me thënë kujtimi i të parëve në lidhje mbi të gjitha me ritet dhe cerimonitë e lashtësisë''.»<ref>[https://www.archive.org/stream/cu31924031242153#page/n119/ Sesto Pompeo Festo 157], përthim te ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 29.</ref> Nga [[Monarkia romake|Periudha Monarkike]] në [[Perandoria Romake|Periudhën Perandorake]], ''mores'', do të identifikoheshin si një një trup parimesh dhe vlerash ekzemplare për bashkësinë romake të asaj periudhe dhe në ato pasuese. Kushdo që nuk respektonte "Mos maiorum" thyente kodin e mësimeve etike dhe morale të [[Roma e lashtë|romake]]. == Historia == === Protohistoria: nga shekulli X – mesi shekullit VIII p.e.s. === {{See also|Themelimi i Romës|Origjina e Romës|Remi dhe Romuli|Mitologjia romake}} [[Skeda:Ripa - area sacra di s Omobono 00915-6.JPG|parapamje|majtas|upright=1.5|Zona "e shenjtë" e Sant'Omobonos, ku u zhvilluan gërmimet dhe studimi i dëshmive mbi popujt latinë para [[shekulli VIII p.e.s.|shekullit të VIII p.e.s.]]]] Për këtë periudhë nuk kemi ndonjë burim të shkruar bashkëkohor,<ref>Në këtë periudhë përdorimi i shkrimit nuk ishte futur akoma.</ref> apo nga autorë vijues; prandaj, për të vendosur se kusht ishin traditat, mënyra e vetme është të përdoret hulumtimi arkeologjik. Bëhet fjalë për popullsi të vendosura në territoret ku pastaj do të [[Themelimi i Romës|themelohej Roma]] dhe nëpërmjet zbulimeve mortore kërkohet të deduktohen zakonet, traditat dhe struktura e shoqërisë së asaj periudhe të hershme. Sipas veprave historiko-juridike të Gaius dhe Sekst Pomponiusit<ref>Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 1; Gaius, ''Istituzioni di Gaio'', I, 1.</ref> ''mores'', janë zakone dhe doke të tribuve që u bashkuan dhe themeluan qytetin e [[Roma e lashtë|Romës]].<ref>''Roma arcaica e le ultime scoperte archeologiche. Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica''.</ref> Në këtë fazë të parë iishin vetëm ''mores'' që identifikoheshin me [[e drejta romake|të drejtën romake]], duke formuar modelin mbi të cilin anëtarët e bashkësisë rregullonin sjelljen e tyre: modele të tilla rridhnin nga shekuj zakonesht të mëparshme, që i përkisnin ''pagi''.<ref>Mario Amelotti, ''Lineamenti di storia del diritto romano'', fq. 45.</ref> Studiuesit mendojnë se para periudhës monarkike, do me thënë përgjatë fazës para-qytetare, ''mores'' bazoheshin mbi sjelljen e ''familiae'', dhe, në vijim, duke nisur nga mesi i [[shekulli VIII p.e.s.]], edhe të ''gentes'', përkundrejtë forcave natyrore, sipas interpretimit të priftërinjve, që, hap pas hapi i mblidhnin duke i përcjellë gojarisht dhe duke i ruajtur në arkivat priftërore sekrete. Një kohë të parë ''mores'' nuk përbënin ligje faktike, por mbi të gjitha në Romën paraqytetare, ishin parime unanimisht të ndara nga bashkësia. Rreth [[shekulli X p.e.s.|shekullit të X p.e.s.]] priftërinjtë mblidhnin në formën gojore dhe me gjasa edhe të shkruar, zakone të tilla. Në këtë periudhë ishin mbajtësit e vetëm të njohurive juridike dhe një nga detyrat e tyre ishte tia zbulonin këto zakone, gjithmonë në mënyrë sekrete, subjektit që i kërkonte apo apo më saktë i interpretonte në mënyrë që konsideronte më të përshtatshme. Në vijim i këshillonin kërkuesit një sjellje për të ndjekur një interes të vetin legjitim apo për tu mbrojtur korrektësisht nga një e drejtë e tjetërkujt. Kjo pasi në të drejtën e periudhës ishte krijuar një komponent i fortë moral, që duhej të respektohej, duke ndjekur rituale të caktuara në deklarata, në sjellje dhe në përgjithësi në sjelljen shoqërore, si publike ashtu dhe private. Modalitete të tilla vijuan të funskiononin qoftë në periudhën mbretërore, ashtu dhe në një pjesë të madhe të asaj republikane. Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] interpretimi iu besua rex-it dhe ''pontifex maximus'', ndonjëherë edhe bashkarisht. ==== Në strukturën familjare ==== Para së gjithash, mbi bazën e proce[sioneve mortore të zbuluara përgjatë gërmimeve arkeologjike, është hamendësuar ekzistenca e një dallimi midis veprimtarive midis meshkujve, që i kushtohej mbledhje-kultivimit, gjuetisë, duke u gjetur në një zonë pyjore dhe luftës,<ref>Bëhet fjalë kështu për një fshatar-ushtar, ndoshta pararendës i qytetarit-ushtar të formuar më vonë në periudhën romulike.</ref> dhe femrave, që i kushtoheshin endjes dhe punëve shtëpiake. Në këtë periudhë ekzistonte vetëm struktura familjare e ''familia,'' akoma jo ajo e ''gens''. ''Familiae'' karakterizoheshin gjithmonë nga pushteti patriarkal, ku ''pater'' ka pushtet absolut, duke përfshirë atë të interpretimit të riteve në brendësi të familjes, duke qenë ''genus'' i saj. Ngulimet e para janë të llojit ngushtësisht familjar, do me thënë grupe gjysmë-nomade apo sedentare të vendosura mbi një kodër është një familje apo megjithatë një bërthamë e bashkuar nga lidhje fisnore. Duke qenë se janë zbuluar proçesione mortore me nivele të ndryshme cilësore, d.m.th. funerale më të pasur dhe më të varfër, është e mundur të konsiderohet se tashmë kishte një dallim në nivelin ekonomik midis familjeve të ndryshme, por nuk mund të thuhet nëse ekzistonin klasa të ndryshme shoqërore. [[Skeda:Palazzo Braschi - Vestale 1020774.JPG|parapamje|Vestale (Romë, Palazzo Braschi)]] ==== Në ritet fetare ==== Feja e kësaj periudhe dallohet nga përballja me kulturat më primitive të ditëve të sotme. Në veçanti, disa studiues bëjnë analogji midis popullsisë maleze, që besonte në ndërhyrjen e forcave të mbinatyrshme në jetën e përditshme; kjo do të provohej nga fakti se disa burime flasin për ''numen'' apo ''numena, "''forca", sipas besimeve të popujve më të lashtë, të vendosura në këto territore të identifikuara si hyjni, por si "forca individuale", secila prej të cilave zotëronte një detyrë të vetën, "forca" që rrethonin tekstualisht ''familjen,'' dhe në kuptim më të gjerë ''comunitas,'' të afta për të ndërhyrë në jetën e përditshme. Për këto popullsi, çdo "forcë", në të vërtetë vepron në brendësi të një konteksti shumë të ngushtë, për shembull përmendet forca që vë në lëvizje një lum, apo ajo që shkakton shiun, etj. .. etj. .. Për të ndihmuar veprimin e këtyre forcave, priftërinjtë e kohës, kishin kodifikuar ndjekjen e riteve specifike, priftërinj që, në këtë periudhë nuk ishin tjetër veç se të moshuarit e grupit gjysmë-nomad. Nuk dimë asgjë për ritet e ndjekura, përveç njërit të përdorur edhe në periudhën historike, apo Riti i Septimontiumit, një proçesion që bashkonte të gjitha popullsitë e vendosura në kodrat romake apo të afërta që nisej nga Kodra Palatine dhe përshkonte shumë kodra të afërta. Ky rit kolektiv tregon ngjashmërinë fetare të të gjitha këtyre popullsive, por kjo do të shërbente edhe për të përtëritur paqen midis popullsive të ndryshme: riti kremtohej më 11 dhjetor. Ritet e kësaj periudhe, të paktën pjesa më e madhe, përdornin si dhurim ndaj forcave legumet. Në veçanti ky ritual është identifikuar falë gërmimeve arkeologjike, por edhe sipas asaj që tregonte [[Plini Plaku|Plini]] mbi përdorimin në rite të [[Bathët|bathëve]]. Para Periudhës Mbretërore bënë pjesë edhe kulti i Vestës dhe vestaleve që duhet të ruanin zjarrin e Vestës. Në fillim duhet të kënë qenë vetëm dy, vestala e parë për të cilën ka njohuri është nëna e [[Romulus|Romulit]], Rea Silvia, që ka ekzistuar me siguri, para [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore të Romës]]. ==== Në ritet mortore ==== Rituali paraprirës në [[shekulli X p.e.s.|shekullin e X p.e.s.]], kremimi i trupit mbi një turrë drushë, për një periudhë të zgjatur<ref>Kjo është menduar nga fakti se, gjatë gërmimeve të ndryshme arkeologjike, janë gjetur eshtra të zhuritura.</ref> pas të cilit zjarri shuhej, me shumë gjasa me qumësht, pastaj eshtrat e mbledhura në një vazo të quajtur ''ossuarium'', të vendosur në një vazo më të madhe të quajtur ''dolium,'' të cilës i vihej pranë korredi mortor i objekteve në miniaturë, të konsideruara të dobishme për jetën e përtejme. Nga rite të tilla sjelljeje është menduar se popullsitë e asaj kohe besonin në ekzistencën e një jete pas vdekjes. Deri rreth vitit [[830 p.e.s.]], vërehen tre lloje ritualesh të ndryshme: ai i kremimit, tashmë i përmendur, ai në të cilin vazoja me mbetjet groposej në një gropë të quajtur pus, ose i treti ku gërmohej një gropë drejtëkëndore për të groposur kufomën në një pozicion supin. Periudha pasuese deri në vitin [[770 p.e.s.]], pa ritualin më të përdorur të gropës drejtëkëndore me kufomën supine, disa herë përdorej kremimi, ndërsa korredi mortor karakterizohej, jo më nga objekte reale në miniaturë, por nga objekte të vërteta, për shembull groposeshin përkrahë kufomave, armët e vërteta, gjeradanët, etj. Në vijim, deri në vitin [[730 p.e.s.]], gjejmë metodën me gropë me korred, apo përdorimin e [[Sarkofagu|sarkofagëve]] prej terrakote të ngjashme me një arkëmorti. Nga viti 730 deri në vitin [[630 p.e.s.]], varrimi i të vdekurve kryehej jashtë zonës së banuar, përveç për fëmijët, të varrosur afër ose poshtë kasolleve, të vendosur horizontalisht në një gropë ose në dolium. ==== Në ndarjen e punës ==== Zokonet e këtyre popullsive parashikonin që burri të shkonte për të bërë luftë ose për të kultivuar ose korrur, ndërsa gruaja merej me endjen dhe punët shtëpiake dhe priftërinjtë (personat më të moshuar të grupit) me ritet fetare. [[Skeda:LupaCapitolina.png|parapamje|345px|Ulkonja kapitoline, duke mëndur [[Remi dhe Romuli|Remin dhe Romulin]].]] === Nga viti 753 p.e.s. deri në shekullin II të e.s. === ==== Periudha Mbretërore ==== {{See also|Monarkia romake|Historia e Romës|Historia e Kushtetutës romake|Kushtetuta e Mbretërisë Romake}} Asnjë burim i përcjellë deri në ditët tona nuk saktëson asgjë në lidhje me ''mores'' në periudhën primitive të Romës dhe se si do të evoluonin me kalimin e kohës. Vetëm Sekst Pomponiusi<ref>Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 5.</ref> tregonte se, me mbretërit e parë, qe e nevojshme të caktoheshin norma të shkruara, sa të prodhohej akti normativ i ''leges regiae''. Falë edhe burimeve të tjera, midis të cilëve edhe [[Plutarku]], [[Ciceroni]], Sekst Pomponiusi, dimë për këto norma të nxjera nga mbretërit, edhe nëpërmjet ndërhyrjes së pontifex maximus. Historianët kanë hamendësuar se mund te ketë patur një lidhje të thellë midis "''leges regiae"'' dhe ''mores'', duke parë se edhe pontifeksi zotëronte autoritetin për ti nxjerë. Nga disa konsiderohet se akte të tilla, me ndonjë modifikim, nuk ishin gjë tjetër veç zakoneve të kthyera në ligje. Sipas traditës, pikërisht në këtë periudhë do të formoheshin ligjet e shkruara, megjithëse i pari nuk qe [[Romulus|Romuli]], që i nxori në formë gojore<ref>Megjithëse [[Dionisi i Halikarnasit]] na informon se disa prej tyre u kthyen në formë të shkruar sipas vullnetit të vetë Romolit.</ref><ref name=":0" />, përkundrazi hartimi i parë i shkruar, që humbet në legjendë, do të ishte libri fantazmagorik ''Liber Numae'' i Numa Pompiliusit, që gjithësesi nuk na ka arritur: në këtë libër, në fakt, duhet të ishin mbledhur normat e vendosura si nga [[Romulus|Romuli]] ashtu dhe nga Numa Pompiliusi, në mënyrë të spikatur ritet priftërore{{Efn|Nuk e dimë nëse përbënin një vepër autonome apo një seksion të ''Liber.''}} me siguri të rrjedhura nga ''mores''.<ref name=":0">Shiko Leges regiae e paricidas, fq. 18-19.</ref> Nga shkrime të tilla u frymëzuan edhe mbretërit pasues, duke krijuar ''leges'' të reja dhe, me gjasa edhe ''mores'' të reja, pjesërisht të vazhduara ose të zhvilluara nga mores të atribuara Numës. Tradita e më vonshme flet edhe për vepra të tjera, si ''Commentarius i Servius Tullius'' dhe Libri sibillini, që Tarkuin Kryelarti do të merte nga nimfa sibila, ku qenë mbledhur disa rite fetare.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 31, 8. L. Pisoni ap. [[Plini Plaku|Plini]] 28, 4, 14,; Gennaro Franciosi, fq. XVII-XVIII; [[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 60, 4.</ref> Të gjithë aktet normative të periudhës mbretërore, megjithatë kanë humbur, për shkak të zjarrit që goditi Romën në vitin [[390 p.e.s.]]<ref>Shiko ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 33.</ref> nga [[galët]] e Brenit. Megjithatë, si praktikat tradicionale, ashtu dhe ritualet arkaike, i kanë rrënjët e tyre në zakonet kolektive. Por në njëfarë pike ''mores'' nuk qenë më të mjaftueshme, pas populli romak kërkonte një të drejtë më të sigurtë dhe jo të paqartë, siç dëshmon Enchiridion-i i Sekst Pomponiusit: {{Lang|la|Iniquae initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit:omniaque manu a regibus gubernabantur}}.<br> «''Dhe me siguri populli në fillim të qytetit tonë (Roma) vendosi të vepronte pa ligje të vendosura, pa të drejtë stabile: gjithëçka qeverisej nga mbretërit me pushtetin e tyre''.» — ''Sekst Pomponiusi'', Enchiridion<ref>Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 1, rreshti 3.</ref> pastaj, më tej, na flet për ligjet mbretërore, të nxjera nga tradita: {{Lang|la|Et ita lege quasdam et ipse curiatas ad populum tulit: tulerunt et sequentes reges. Quae omnes conscriptae ex stant in libro Sexti Papirii, qui fuit illis temporibus, quibus Superbus Demarati Corinthii filius ex principalibus viris.}}<br> «''Kështu ai (Romuli) i propozoi popullit disa ligje kuriate (d.m.th. leges regie sipas studiuesve): të tjera do të propozonin mbretërit pasues. Të gjitha këto ligje gjendet të shkruara bashkë në librin e Sekst Papirit, që jetoi në të njëjtën periudhë kur jetoi biri krenar i Demaratit të Korintit, (për të përmendur njërin) mes njerëzve të shquar.''» —Sekst Pomponiusi'', Enchiridion<ref>Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 2, rreshti 10.</ref> Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] edhe rex-i ishte në dijeni të ''mores'' të interpretuara dhe mund ti paraqiste. Nga ana tjetër edhe pontifex maximus kontribuonte në nxjerjen e leges regiae, prandaj disa studiues mendojnë se disa nga këto ligje në të vërtetë janë ''mores'' të nxjera me një akt normativ mbretëror, ose të paktën pjesërisht. Për pasojë akte të tilla do të bëheshin një mënyrë e mëtejshme për nxjerjen e ''mores'' (megjithëse në mënyrë të padrejtpërdrejtë), ''mores'' dhe ligjesh për periudhës së heshme. Që në Periudhën Mbretërore konsideroheshin të rëndësishme disa vlera, por nuk kemi informacione të shkruara që të tregojnë në ç'mënyrë, por dimë se Numa Pompilius ndërtoi një tempull të vogël në nder të ''fides'' të hyjnizuar. Me siguri edhe vlera të tjera patën të njëjtin fat, mbi të gjitha ato të konsideruara si themelore. ==== Periudha Republikane (509-27 p.e.s.) ==== [[Skeda:Wnętrze Kurii Forum Romanum.jpg|parapamje|majtas|upright=1.5|Brendësia e Kuries, selia e vjetër e [[Senati Romak|Senatit Romak]].]] {{See also|Republika Romake|Dymbëdhjetë Tabelat|Kushtetuta e Republikës Romake }} Me dëbimin e tarkuinëve u përmbyll [[Monarkia romake|Periudha Mbretërore]] dhe e drejta e rikthehet të jenë vetëm zbulimet dhe interpretimet të moreve nga pontifeksët. Por në këtë periudhë, që do të zgjaste rreth 50 vjetë, plebejtë fillojnë të dyshonin se pontifeksët interpretonin vetëm në favor të klasës shoqërore të cilës i përkisnin, patricëve, në kurriz të vetë plebejve. Në gjysmën e parë të [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] u arrit në një pikë thyerjeje. Disa burime, midis të cilave [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]], tregojnë se duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]] u krijua një lëvizje plebeje, qëllimi i të cilës ishte një legjislacion i shkruar, legjislacion të cilin e arritën në vitin [[450 p.e.s.]] falë një decemviri legibus scribundis që do të zgjaste dy vjetë, komision që kishte detyrën të përpunonte maksimalisht të drejtën ekzistuese deri atëherë, në shumicë ''mores.''{{Efn|Sipas disa studiuesve edhe nëpërmjet leges regiae, që kishin pasur funksionin të 'memorizonin' moret.}} Në vijim, nga pika kur këto ligje nuk ishin të lehta për tu lexuar, interpretimi i tyre ju la megjithatë pontifeksëve dhe ndërkohë të mbajtur akoma të fshehta, prandaj konsiderohet si interpretim ''moresh,'' të pakën deri kur Tiberius Korunkaniusi nuk do ta bënte publike nëpërmjet një interpretimi laik dhe duke krijuar të drejtë të mirëfilltë, apo të ''ius civile''. Por, nga ana tjetër, [[Dymbëdhjetë Tabelat]] ishin një vepër që nuk mund të konsiderohej dhe nuk kishte të bënte me të gjitha degët e të drejtës, prandaj aty ku nuk arrinin [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelat]] përdoreshin dhe zbuloheshin moret.<ref>Istituzioni di diritto romano, fq. 32-33</ref> Gjithmonë sipas Sekst Pomponiusit, vepra e parë në lidhje me moret{{Efn|Gjithmonë jo drejtpërdrejtë përsa kishin të bënin leges regiae.}} të periudhës republikane sipas traditës përfaqësohej nga ''ius papirianum'' e Sekst Papiriusit,{{Efn|Sipas disave Gaius Papiriusi, pontifex maximus në vitin [[509 p.e.s.]]}} një përmbledhje e të gjitha "''leges regiae"'' që i përkisnin Periudhës Mbretërore: edhe kjo vepër humbet në kthinat e traditës dhe nuk e dimë nëse ka ekzistuar me të vërtetë. Pesëdhjetë-vjeçari i parë i [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] karakterizohej nga rregullime të moreve në formë maksimash, por nga [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]] na tregohet se, duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]], plebejtë, duke u ndërgjegjësuar se pontifeksët i nxirnin moret vetëm në favor të tyre ose të patricëve, filluan të kërkonin një vepër të shkruar që të përmblidhte thelbin e moreve në mënyrë të tillë që ta ndërprisnin monopolin e pontefiksëve mbi këto rregullore gojore, të përcjella vetëm nga priftërinjtë. Kështu me decemviratin legjislativ që do të zgjaste disa vite{{Efn|Burimet janë në kundërshtim mbi këtë.}} në vitin [[450 p.e.s.]] u nxor [[Dymbëdhjetë Tabelat|ligji i XII tabelave]]. Bëhej fjalë për një përmbledhje të moreve që ekzistonin deri atëherë. Duke qenë se vepra rezultoi e vështirë për tu interpretuar, iu besua pontifeksëve, që ruajtën kështu monopolin interpretues, ku XII Tabelat nuk ndiqnin norma të caktuara. E gjithë kjo ndryshoi me Tiberius Korunkaniusin, pontefiksi i parë plebe: ai zbuloi ritualet dhe si nxireshin XII Tabelat dhe nga kush ndiqej prania e juristëve të parë laikë. Burime të dobimshme mund të ishin edhe ''ius usucapionis''.{{Efn|Nga [[Appius Claudius Caecus]].}} dhe Ius Flavianum.{{Efn|Nga Gne Flavio.}} [[Juristi]] i parë{{Efn|Ose më mirë të thuhet, studiuesi i vërtetë i të drejtës.}} mund të konsiderohet Sekst Elius, i bërë pastaj edhe konsull, i cili në vitin [[198 p.e.s.]] hartoi një vepër analizuese të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] dhe të interpretimit pontifikal, përveç ''legis actiones,'' e quajtur tripartite (lat. ''tripertita''). Edhe kjo vepër nuk na ka mbërritur, por me siguri mund të jetë me interes të madh ndihma për të kuptuar lidhjet ''mores''-XII Tabela dhe ''mores''-''legis actiones''. Moret duhet megjithatë të ishin akoma shumë të ndjekura në [[shekulli I p.e.s.|shekullin e I p.e.s.]] Juristi [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] na tregon për një edikt censure të nxjerë në vitin [[92 p.e.s.]] që i konsideronte ''mores'' si norma të cilat duhet të rregullonin të gjitha zakonet{{Efn|[[Svetoni|Gaius Svetoni Trankuili]] flet për risi ndosht duke iu referuar edhe ligjeve, në njëfarë mase.}} duhet të përputheshin, në rast të kundërt do të konsideroheshin të pavlefshme. Para shekullit të III nuk kemi asnjë dokument që të dëshmoi për vlerat morale të romakëve, por, gati me siguri ka pasur, edhe në këtë periudhë, përveç ndonjë vepre edhe një vendi kulti. Në tërësi Periudha Republikane, në nderin e tyre, dallohet edhe një pasuri më e madhe e tempujve, përkundrejtë Periudhës Mbretërore. Por siç do të shohim, ka shumë autorë që në shekujt pasues do ti kushtonin, kush më shumë e kush më pak, veprat e tyre moreve, le të shohim ndonjë dhe evoluimin e tyre përgjatë kohës: Figura e [[Appius Claudius Caecus]] për vlerat nuk është aq i rëndësishëm, pasi nuk kemi të dhëna për vepra të lidhura me vlerat romake. Edhe pse ndërmarrjet e tij janë pjesërisht legjendare,<ref>D.m.th. si qytetar i mirë romak i marë si shembull nga pasuesit.</ref> në fakt qe orator shumë i zoti, madje gjeni i [[retorika|retorikës]], duke hyrë pikërisht nga përtacia e ''bonus civis''. Për të mos u harruar edhe ''Sententiae'' të tij. Konsiderohet një pararendës i Mark Porcius Katon Uticensit, d.m.th. paraprirës në shumë aspekte i figurës së Katon Censorit. Aftësia për të ruajtur një ndjenjë fortësisht të përqëndruar identiteti, ndërsa ajo u përshtatej ndryshimit të rrethanave lejoi ekspansionin që e çoi Romën nga një qytet-shtet në një fuqi botërore.<ref>Shiko p.sh. referimin e Hölkeskamp për "kapacitetin për vetë-rregulim" të republikës, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 18. Erich S. Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'' (University of California Press, 1974), fq. 535.</ref> Ruajtja e ''mos maiorum'' varej nga konsensusi dhe moderimi mes elitës sunduese, konkurimi i të cilës për pushtet dhe status e kërcënonte atë.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 29, 41–42 ''et passim''.</ref> Politikat demokratike, të shtyra nga propozimet karizmatike të individëve ''(populares)'' ndaj [[SPQR|popullit romak ''(populus)'']], potencialisht e dobësuan parimin konservator të ''mos-it''.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 42.</ref> Për shkak se [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake|magjistratëve të lartë]] dhe kleri ishin fillimisht prerogativë e patricëve, përpjekjet e plebejve (''plebs'') për akses mund të konsideroheshin si një kërcënim për traditën. Reforma u përmbush nëpërmjet legjislacionit dhe ligji i shkruar e zëvendësoi konsensusin.<ref>Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'', fq. 258, 498, 507–508.</ref> Neviusi ([[shekulli III p.e.s.]]) në veprat e tij na përcjellë ideologjinë heroike; në ''cothurnatae'' të tij përcillen disa vlera në lidhje me luftën dhe ushtarët. Në fragmente të ndryshme të ''Bellum Poenicum'' paraqiten vlera si ''virtus'', ''gloria'', ''honorus'' të ushtarit: {{Lang|la|Seseque ei perire mavolunt ibidem quam cum stupro redire ad suos popularis.}}<br>«Dhe ata parapëlqejnë të vdesin aty në vend, që të mos kthehen me turp pranë bashkë-qytetarëve''.» — ''Gneu Nevius''<ref>Pasazh i përkthyer nga ''Bellum Poenicus'' i Neviusit.</ref> Është vepra e parë që na ka mbërritur dhe na përcjellë vlerat e romakëve të lashtë; këtu ndalet mbi luftëtarin romak. Nuk e dimë nëse më parë viheshin në pah vlerat romake, por nga këtu do të niste evoluimi i tyre në lidhje me ''mos maiorum''. Kur plebejtë fituan pranimin pothuajse në të gjitha postet e larta, përveç pak posteve të vjetra priftërore, interesat e familjeve plebeje e ngjitura në krye filluan të rreshtohen me ato të patricëve, duke krijua''nobiles'' të Romës, një status shoqëror elitar me përcaktim të mjegullt gjatë [[Republika Romake|Republikës Romake]].<ref>Lufta e Dytë Samnite ishte një periudhë kyçe në formimin e kësaj elite të re; shiko E.T. Salmon, ''Samnium and the Samnites'' ([[Cambridge University Press]], 1967), fq. 217; dhe Erich S. Gruen, ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'', University of California Press, [https://books.google.com/books?id=EkdCokrrp4gC&dq=%22mos+maiorum%22+inauthor%3Agruen&pg=PA163 "''Patrocinium'' and ''Clientela''"], 1984, fq. 163</ref> ''Plebs'' dhe mbështetja e tyre ndaj politikanëve popullorë vijoi si një kërcënim për ''mos-in'' dhe konsensusin e elitës në Republikën e vonë, siç vërehet në retorikën e [[Ciceroni]]t.<ref>T. P. Wiseman, ''Clio's Cosmetics'' (Leicester University Press, 1979), fq. 67–69, 85, ''et passim''.</ref> Në vijim të skenës së Eniusit, që te ''Annales,'' si në veprën e tij epike, përveç gjesteve të heronjve, flitet edhe për vlera drejtë ideologjisë aristokratike duke përkujtuar historinë e Romës, të bërë të mundur falë ''virtus'' të individëve të veçantë: more të mëdha, si doket dhe traditat dhe fisnikët dhe magjistratët që i sollën begatinë Romës, si Kuint Maksimi. Përshkrimi i këtyre vlerave të përshkruara nga Eniusi del në dritë falë portreve të prijësve dhe burrave të fuqishëm; në një varg pohon madje se: {{Lang|la|Moribus antiquis res stat Romana virisque.}}<br>«''Shteti romak bazohet mbi doke dhe tradita të lashta dhe mbi burra të mëdhenj''.» — ''[[Kuint Eni]]usi''<ref>Pasazh i përkthyer nga ''Annales'' të [[Kuint Eni]]usit.</ref> Në këtë varg mund të vërejmë kohezionin dhe lidhjen midis zakoneve të lashta, d.m.th. moreve si doke dhe tradita dhe moreve si vlera të ''romanitetit të hershëm'', sipas [[Kuint Eni]]iusit elemente themelore të qytetërimit romak. Por në këtë periudhë diçka ndryshon, autori pasues nga i cili kemi të dhëna që na përcjellë vlerat helenike është [[Plautus|Tit Macius Plauti]], i cili ëshë i rëndësishëm, pasi është një lloj mjeshtri i Terencit, ndaj të cilit ndërmjetëson [[Plautus|Plauti]], Cecilius Stazius. Në fakt Terenci, si mjeshtër, frymëzohet në veprat e tij teatrore nga vlerat helenike në vargjet e mjeshtrore, por në këtë rast ai i shton edhe ato morale<ref>Përveç faktit të futjes së institute dhe vlerave tipikisht romake si ''Urbanitas''.</ref> gjë që përkundrazi [[Plautus|Plauti]] nuk e bënte, falë pikërisht këtyre tre autorëve. Përveç Rrethit të Shipionit, kultura greke me etikën dhe modelet e saj do të jenë ndërmjetës të depërtimit të kulturës helenike në atë romake, edhe falë [[Mark Pakuvi|Pakuvit]], Aciusit ''poetae novi'' dhe satirës së Luciliusit, deri te [[Lukreci]] në [[shekulli I p.e.s.]] që i përcjellë plebejve dokrinën [[Epikuri|epikuriane]]. Me rëndësi jo më të pakët është Katuli dhe carmen të tij të karakterizuara nga kërkimi i dashurisë dhe të ''voluptas'', duke u shmangur nga detyrat dhe interesat përkatëse të ''civis romanus'' dhe ku marin rëndësi ndjenjat personale dhe jo interesi dhe mirëqënia e bashkësisë. Një tjetër figurë në hullinë e Katulit është Properci, që bashkë me të tjerë e refuzon ''mos maiorum'' dhe vlerat e ''civitas,'' duke parapëlqyer një ekzistencë kushtuar dashurisë duke përdorur ''[[elegjia|elegjinë]]''. [[Skeda:Marco Porcio Caton Major.jpg|parapamje|Portret që pretendohet të jetë Mark Porcius Katoni.]] Pika e kthesës do të niste kur romakët do të kishin kontakte më të mëdha dhe do të pushtonin terriore në gadishullin helenik. Roma qe gjithmonë e ndikuar, edhe pse në mënyrë të kufizuar, nga kultura greke gjatë zhvillimit të saj, por kur kontaktuan më tepër me kulturën greke, studjuesit romakë mësuan lëndë të reja diturie, si [[dialektika]], [[filozofia]], [[logjika]] dhe këto u zbatuan në te e drejta, një e drejtë që tashmë falë ndikimit grek, po shndërrohej hap pas hapi nga tradicionaliste, me ritet dhe zakonet romake, në të arsyetuar dhe praktike: lindja e degëve të larmishme si ''ius civile'', ''ius gentium'', ''ius honorarium'' të lindura nga studimi i juristëve dhe nga mendimet e tyre mbi çështje konkrete të cilat rrjedhin nga e drejta më praktike, por kurrë nuk u largua nga tradita. Në këtë mjedis helenixhant, kundërvihet figura e Katon Censorit, i cili nga viti [[184 p.e.s.]] paraqitet si kampion i virtyteve të vjetra romake kundër zvetënimit të zakoneve dhe manive të protagonizmit të frymëzuara nga mendimi grek.<ref>''Storia e testi della letteratura latina vol. 1'' fq. 205</ref> Katoni, në favor të vlerave të lashta romake, do të shkruante vepra të ndryshme që theksoni karakteristikat: ''De agri cultura'' ku jepen parimet për sjelljen e drejtë të një pronari toke (pater familias), nga një anë si veprimtari e sigurtë, ndërsa nga ana tjetër si veprimtari ushtari, ku paraqet karakteristikat që duhet të kishte një qytetar i mirë ushtar, që duhet të mbështetej te virtyte si ''kursimi'', ''përshtatshmëria'' dhe ''punëtoria'', vlera tipike edhe të parimeve të ''mores maiorum'' të kohës pasuese, ''Praecepta ad Marcum filium'': {{Lang|la|Vir bonus, Marce fili, colendi peritus, cuius ferramenta splendent.}}<br>«''Burri i mirë, Mark biri im, është ekspert bujk, mjetet e të cilit shkëlqejnë''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.<ref name="trad">Frazë e përkthyer nga ''Praecepta ad filium'' e Katon Censorit.</ref> {{Lang|la|Orator est, Marce fili, vir bonus dicendi peritus.}}<br/>«''Oratori është, Mark, biri im, një fisnik ekspert në të folur''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.<ref name="trad" /> ''Carmen de moribus'' që nuk na ka mbërritur, por që na kanë mbetur vetëm dy fragmente nga ''Noctes atticae'' e Aulus Gellius: {{Lang|la|"Vestiri" inquit "in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, "crassator" vocabatur".}}<br>«''Thotë: në forum ishte zakon të visheshin në mënyrë dekoruese, në shtëpi (visheshin) sa mjaftonte. Blinin kuaj me çmime më të shtrenjta se kuzhinierët. Nuk kishin nder në bërjen e poezive dhe nëse dikush meresh (me poezi) apo merte pjesë në mënyrë të vazhdueshme në bankete quhej parazit''.» — ''Katon Censori''<ref name="ReferenceA">Frazë e përkthyer nga Noctes Atticae e Aulus Gellius 11,5.</ref> {{Lang|la|Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: "Nam vita" inquit "humana prope uti ferrum est. Si exerceas, conteritur; si non exerceas, tamen robigo interficit. Item homines exercendo videmus conteri; si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitio".}}<br>«''Nga i njëjti libër nxiren edhe shprehje me të vërteta mëse të qarta: «Në fakt jeta njerëzore është gati si hekuri. Nëse e ushtron. Nëse nuk e ushtron, gjithësesi, ndryshku e shkatërron. Njëlloj shikojmë burra që konsumohen duke e ushtruar''.» — Katon Censori.<ref name="ReferenceA"/> Në këto vepra objektivi i Katonit është lufta kundër Rrethit të Shipionëve, jo aq për të luftuar kundër kulturës greke në vetëvete, por për t’iu kundërvënë elementeve të saj iluminste të kritikës dhe të mendimit mbi vlerat; në fakt për Katonin, dy kulturat, romake dhe greke, mund të kishin bashkëjetuar, por e para nuk duhet të kishte guxuar të korruptonte bazat e saj etiko-shoqërore të përbëra nga moret, nga veprimi i kritikës së të dytës. Edhe pse gradualisht pashmangshmërisht kultura greke do të vërshonte në atë romake. Në pak fragmentet që na kanë mbërritur nga vepra satirike e Luciliusit, përcillet teknika e tij satirike dhe vajtuese përkundrejtë politikës dhe kushteve shoqërore<ref>Edhe pse pjesërisht qe ndikuar nga rryma helenike.</ref> të kohës së tij, por jo vetëm, nga fragmentet e mbijetuara na përcjellë edhe një vlerë të rëndësishme, si ''Urbanitas''. Figurë emblematike në vazhdën e Katonit dhe të Panetiusit, nga i cili mer shumë mendime, është ajo e [[Ciceroni|Mark Tullius Ciceronit]], që, nëpërmjet [[Ligjëratat e Ciceronit|oracioneve]] dhe veprave të tij filozofike, do të jap një ideal themelor, etik, politik të marë nga tradita e ''mos maiorum'' e klasës mbizotëruese, por duke lejuar asimilimin e kulturës greke, pa i eliminuar vlerat themelore romake, si ''otium'' dhe ''humanitas''. Midis veprave më domethënëse dëshmuese të kësaj vije mendimi janë ''De oratore'', ndonjë ''sentenziae'' e ''Pro Sestio''. ''Humanitas'' klasifikohej si kod i sjelljeve të mira, përveç kësaj [[Ciceroni]] i kundërvihej [[epikuri]]zmit, d.m.th. ç‘interesimit për politikën, gjë që [[Ciceroni]] nuk mund ta duronte, pasi një burrë romak duhet të interesohej për politikën dhe jetën publike. [[Ciceroni]] në veprën e tij ''Cato Maior de senectute'' e idealizon Katonin si simbol të pleqërisë, i parë si vlerë dhe nga ana tjetër vepra, ''Laelius de amicitia'', flet për mikun e tij, Lelius dhe themelet e miqësisë, të kuptuara si vlerë. Jo më pak e rëndësishme është ''De officiis,'' vepër themelore mbi [[stoicizmi]]n e Panetiusit për të formuluar një moral kundër mosangazhimit politik të epikurizmit duke ilustruar vlera si ''honestum'', ''utile'', ''beneficentia'', ''magnitudo animi'', ''decorum'' dhe ''galateo''. Edhe [[Varroni|Mark Terencius Varroni]] u mor me zakonet dhe u ndërgjegjësua, si paraardhësit e tij, të zvetënimit të tyre dhe flet në veprën satirike ''Saturae Menippeae.'' Emblematike është ''Sexagensis'' që tregon për një djalosh që duke u përgjumur u zgjua pas gjashtëdhjetë vjetësh dhe vërejti se Roma ka ndryshuar për keq. Në vijim [[Kornel Nepoti]] shkruan një vepër mbi argumentin e vlerave romake; por në rastin e tij, me ''[[Nepotis Vitae|De viris illustribus]]'' ndalet mbi karakteret origjinale të [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]], të traditës së saj dhe të vlerave të saj, por duke i krahasuar me traditat e popujve të tjerë dhe duke bërë një analizë mbi popujt, sipas tij, këta dalloheshin të gjithë nga të tjerët me ''maiorum instituta'' të tyre, por pa kritikuar siç bëjnë Mark Portius Katoni apo [[Ciceroni]]. Salusti me veprën e tij si për shembull ''Bellum Catilinae'', rrëfeu për personazhe të ndryshme të periudhës në të cilën jetoi Katilina, midis të cilëve Katoni dhe [[Jul Çezari|Çezari]] duke i ballafaquar dhe të cilëve do tu vishte vlera të mirëpërcaktuara:<ref>Jo pa e modifikuar realtetin e disa fakteve.</ref> Një Katon i karakterizuar nga ''integritas'', ''severitas'', ''innocentia'' dhe ''magnitudo animi'' dhe një Çezar me ''munificentia'', ''misericordia'', edhe ai me ''magnitudo animi,'' duke pohuar se të dy ishin pozitivisht të rëndësishëm për shtetin romak. Nëpërmjet këtyre veprave-portrete, Katoni do të paraqiste vlerat tipike të romakëve të vjetër, që, sipas tij karakterizonin disa personazhe të historisë. Përveç kësaj zhvillon një përsiatje mbi përhapjen e zakoneve të këqija, që gjithmonë sipas mendimit të tij ndodh për shkak të luftërave të vazhdueshme midis fraksioneve të ndryshme. Në lidhje me [[Jul Çezari|Gaius Julius Çezarin]], të rëndësishme për ''mos maiorum'' dhe analizën e tij, janë veprat ''[[Mbi luftën Gale|De bello Gallico]]'', ku tregohet për fushatën e tij ushtarake në Gali, por pa u ndalur në kronikën e thjeshtë të luftës, por duke analizuar ''mos gallicus'' dhe strukturën politike gale, me në krye figurat e [[Druidët|druidëve]]. Kjo vepër zbulon se struktura politike-juridike e Romës më të vjetër me priftërinjtë e saj dhe kolegjin e pontifeksëve nuk ishte shumë e ndryshme nga ajo galike. Te ''[[Mbi luftën civile|De bello civili]]'', përveç luftës civile, [[Jul Çezari|Gai Jul Çezari]] ndalet mbi vlerat si ''pax'' dhe ''clementia''. Por kthesa e vërtetë në komentarët e tij gjendet te lartësimi i nderit dhe trimërisë së ushtarëve, elozh që konfigurohet si një shembull i parë promovimi i vlerave të [[romanitas|romanitetit të vjetër]], siç do të bënin pastaj [[Augusti]] dhe [[Mark Aureli]], dhe jo thjeshtësisht studimin filozofik apo protestën kundër zvetënimit të zakoneve, të ndodhur që atëherë. ==== Në jetën politike ==== Pjesëmarrja në jetën publike ishte pjesë mbizotëruese e jetës qytetare të burrave në [[Roma e lashtë|Romën e lashtë]]. Jeta publike përfshinte politikën, ushtrinë, legjislacionin si dhe pritërinë. Në politikë, ''cursus honorum'' do të bëhej proçedura standard e dhënies së detyrave politike. Ndjekja e këtij rrugëtimit konsiderohej konvencional; megjithatë kishte edhe shmangje nga ''cursus''. Lucius Apuleius Saturnini dhe Gaius Servilius Glaucia, në bashkëpunim me [[Gaius Marius]], legjislacioni dhe zgjedhjet e tij i thyen traditat duke kërkuar pëlqimin e tribunëve të plebejve. Mariusi vetë hoqi dorë nga pranimi elitës tradicionale romake. [[Gaius Marius]] nuk qe vetëm një ''[[novus homo]]'' me sukses të madh, por u zgjodh 7 herë konsull, gjë e pa ndodhur më parë. Këto figura kontrastojnë fotësisht me karrierën e [[Ciceroni]]t, që ndoqi rreptësisht ''cursus honorum'' dhe ruajti një koherencë të madhe në mbrojtjen e iteresave të aristokracisë dhe vlerat stërgjyshërore të ruajtura nga ajo. [[Ciceroni]] e arriti shumë nga fama e tij nga aftësia e tij oratorike, duke punuar si mbrojtës dhe ministër publik në oborre. Ligji ishte ngushtësisht i lidhur me cursus honorum dhe me magjistraturat që një qytetar mund të shpresonte të merte. Anëtarët e klasës së lartë, duke patur një njohuri më të madhe të ligjit dhe të artit të oratorisë (duke qenë se ishin të zakonshme në arsimimin e tyre), përmbushnin rolet e prokurorëve, mbrojtësve dhe deri të gjykatësit. Këto role ishin detyra tradicionale për klasën e lartë, që mund të merte përgjegjësinë. Megjithëse shumë përgjegjësi i përkisnin sferës së jetës civile, siç ishte e zakonshme në periudhën e lashtë, nga romakët pritej edhe që të shërbenin në ushtri. ==== Në kontekstin ushtarak ==== {{See also|Legjioni romak}} Në fillim të Periudhës Mbretërore është emblematike figura e qytetarit-ushtar, që deri në 40 vjeç i kushtohej vetëm dy veprimtarive, të kultivonte tokën dhe të luftonte. Në vijim moret e luftëtarit vendosnin se ushtarët qytetarë detyroheshin të angazhoheshin në rast kërcënimesh ndaj të gjithë shtetit, por pas [[Gaius Marius]]it hynë në fuqi ushtarët profesionistë, besnikë të gjeneralëve të tyre. [[Ushtria Romake]] fillimisht përbëhej nga persona të klasës së lartë, pasi ata ishin anëtarët e vetëm të shoqërisë që mund ti lejonin vetes kostot ekonomike të armëve dhe mungesave nga puna e përditshme. Shpresa e burrave romakë ishte ti bashkoheshin ushtrisë dhe të arrinin lavdinë në shërbim të shtetit dhe kur nuk ishin të angazhuar në beteja ose luftëra, i linin armët dhe i kushtoheshin jetës civile. Megjithatë, [[Gaius Marius]]i e reformoi ushtrinë për të përfshirë ''capite censi'' dhe t'ia nënshtronte trupat kontrollit të tij akoma para atij të shtetit. ==== Në traditën fetare ==== {{See also|Feja romake}} Ndryshe nga fetë moderne perëndimore, romakët e lashtë nuk i ndanin praktikat fetare nga shërbimi ndaj shtetit. Por ruajtën zakonin e paraardhësve të tyre indo-evropianë të një kleri të lidhur me shtetin. Për shembull, Kolegji i Pontifeksëve ishte kujdestar i kulteve të ndryshme, kolegj në majë të të cilit emërohej një prift që mundëte edhe të ishte në zotërim të një detyre politike dhe/odr ushtarake. Romakët e lashtë praktikonin rregullisht edhe kultin e parëve, të Di Penates, hyjni mbrojtëse të shtëpisë private dhe të brendësisë së saj,<ref>"Penates," O.C.D., fq. 1135.</ref> Lares, të zakonshëm në besimin privat romak, përveç figurave antropomorfe hyjnore romake. Larët ishin shpirtëra mbrojtës, të larmishëm në paraqitjet e tyre sipas roleve që mbulonin: si për shembull, Larët Augustë, shpirtëra mbrojtës të perandorit. Më zakonisht përmenden Larët Compitales, rojtarë të kryqëzimeve dhe Larët Familjarë, ruajtës të shtëpisë. Pa harruar gjithë perënditë e paganëve, në vijim të asimiluara dhe të modifikuara nga pushtimet e ndryshme, shumë prej të cilëve, për shembull mernin emra të hyjnive greke. [[Skeda:CaesarAugustusPontiusMaximus.jpg|parapamje|[[Augusti]] në veshjen e ''pontifex maximus'']] === Periudha Perandorake === {{See also|Perandoria Romake|Perandori romak|Principati (Roma)|Dominati (Roma)|Kushtetuta e Perandorisë Romake|Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake}} Me fillimin e perandorëve romakë, është e mundur që ''mores'' të jenë vendosur gjithmonë nga këta të fundit nëpërmjet kushtetutave të ndryshme që përcaktonin kufijtë. Informacionet e fundit që kemi mbi moret si rregullore i përkasin [[shekulli II|shekullit të II]], falë juristit Salvius Julian, nga i cili dimë se moret duhet të ndiqeshin vetëm nëse nuk kishte ligje kundërvënëse. Për periudhat pasuese nuk ka informacione, por mendohet se të paktën në pikëpamjen fetare [[Paganizmi|pagane]] diçka do të mbijetonte: një shembull do të ishin flijimet e kryera nga [[Senati Romak|senati]] mbi altarin e fitores për augur të mbarë në luftëra, në vijim i shfuqizuar në vitin [[382]] nëpërmjet vullnetit perandorak, afër vitit [[380]], kur përkundrazi Edikti i Selanikut e shpallte [[Krishterimi]]n fe shtetërore. Prapë ritet e kryera nga ''rex sacrorum'' i shfuqizuar si figurë institucionale vetëm në vitin [[390]]. Zbulesat e pontifeksëve për sa i përket moreve marin me kalimin e kohës gjithmonë e më pak rëndësi, pasi në shumë kontekste do të zëvendësoheshin nga mbikëqyrjen e ''leges'' dhe njëkohësisht gjithmonë e më shumë rëndësi mer tradita, tashmë e zbatuar në brendësi të sistemit gjyqësor, si p.sh.: "pignoris capio" për të cilin Gaius na informon se përfaqëson një "legis actio" i strukturuar në disa pika sipas moreve. Nëse pastaj ''iudex'' (gjykatësi) është i pavendosur mbi një çështje kundërthënëse, duke qenë ai diskutim i rregulluar nga moret apo rregullat e njohura vetëm nga pontifeksët mund të kërkonte të ndërhynte pontifeksi si arbitër i kundërthënies. Nga ana tjetër me hyrjen e periudhës perandorake janë vetë perandorët që i kufizojnë kontekstet e përdorimit të këtyre me kushtetutat e tyre dhe kemi informacione nga juristët. Fillimisht me [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] që tregon se për një edikt censure të vitit [[92 p.e.s.]], deklaronte: «''Të gjitha risitë e bëra në kundërshtim me zakonin dhe traditat e paraardhësve tanë, nuk duhet të konsiderohen të drejta''.» — [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]], De Claris Rhetoribus<ref>[[Svetoni|Gaius Sveton Trankuli]],'' ''De Claris Rhetoribus'','' i.</ref> Në fund me Jiulianin ([[shekulli II]]) sipas të cilit moret do të përdoreshin vetëm nëse nuk ishin parashikuar ligje në një kontekst të caktuar. Pas [[shekulli II|shekullit të II]] nuk gjenden më informacione, po duket se e kanë humbur gati plotësisht rëndësinë e tyre si akte juridike, të vlefshme akoma për ndonjë rit pagan{{Efn|Rite të Rex sacrorum, Arvali, etj. të paktën deri në periudhën e [[Teodosi I|Teodosit të I]], në vitin [[390]].}} si festivali Lupercalia që do të mbijetonte deri në vitin [[495]], ose ndoshta pak më tej. Në kalimin nga [[Republika Romake|Republika]] në ''[[Principati (Roma)|principat]]'', qendrore qenë figurat e [[Augusti]]t dhe Mecenatit dhe veprimtaria e tyre propagandistike të vlerave romake, si bashkim i komunitetit romak, zbatimi i të cilave për mirëqenien e bashkësisë. Do të formohej një përpjekje për rikthimin e vlerave të vjetra pas krizës së vazhdueshme dhe moszbatimi i tyre në periudhën e mëparshme, për shkak të përhapjes së krizës, në të gjitha kontekstet dhe në të gjithë perandorinë. Poetët më të mëdhenj, edhe pse të lidhur me Mecenatin, nuk ndihen në të vërtetë të detyruar për të rikthyer vlerat romake në veprat e tyre, pasi i ndjejnë edhe ata të rëndësishme dhe idetë e tyre përkojnë me ato propagandistike të [[Augusti]]t. Por shikojmë si i përgjigjen kësaj kërkese të propagandës autorë të ndryshëm: Nëse Teokriti vë në pah mënyrën pastorale në thjeshtësinë e saj me poezinë e tij, [[Virgjili]] e imiton, por e bënë të tijin në rininë e hershme dhe si rezultat krijon ''Bukoliket''. Më tej do të shkruante një vepër, ''[[Gjeorgjiket]],'' dukshëm të frymëzuar, për shkak të krizës, nga një program augustik për rikthimin e mënyrës bujqësore, nga e cila nuk kishte mbetur asnjë gjurmë. Përkundrazi kapet lidhja midis [[Virgjili]]t dhe ''propagandës ideologjike augustike,'' ku lartësohen traditat kombëtare të Italisë katundare dhe luftëtare, të kulminuar në luftën kundër Antonit, ku Virgjili ndjek mitin kombëtar të bashkimit italik, nëpërmjet traditës, ndërsa për të hyjnizuar ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' do të shkruhej edhe vepra e [[Eneida|Eneidës]]. [[Horaci|Kuint Oratius Flaku]], në dallim nga autorët e tjerë, vendos të analizoi, nëpërmjet statirës veset në vend të vlerave. Vese si teprimet, marrëzitë, ambiciet, lakminë, paqëndrueshmërinë, gjithçka e kthyer jo drejtë ndryshimit të botës, por vetëm të gjente një zgjidhje të krizës, që pak mund të përshkojnë. Me kalimin e kohës ''zëri i tij satirik'' bëhet më pak i rëndësishëm, për shkak të kritikave të forta të mara. Në kohën e [[Neroni]]t qe [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]] që na ilustroi vlerat si ''beneficentia'' dhe ''clementia,'' nëpërmjet realizimit të ''de beneficiis'' dhe ''de clementia'': Në të parën na ilustron raportin midis bamirësit dhe përfituesit, te e dyta i ilustron [[Neroni]]t si sillet një perandor i mirë, vlera maksimale e të cilit duhet të ishte ''clementia''. Ai besonte se me filozofinë e tij një perandor i udhëzuar mirë mund të bëhej një perandor i mirë, ndoshta ishte kjo përgjigjja e tij ndaj krizës. Në Periudhën Flavie, i lodhur nga realiteti i korruptuar e Romës dhe nga virtytet fallse këmbëngulëse por jo të praktikuara, [[Juvenali]], nëpërmjet satirës së tij, mer në shënjestër personazhet e periudhës së tij, duke denoncuar korrupsionin; përshkruan dëshirat e tij, një qytet të Romës të kthyer në fillimet pastorale, që, sipas tij është periudha historike më e mirë e jetuar ndonjëherë nga banorët e qytetit. Nëpërmjet veprave të [[Caecilius Statius|Staciusit]] perandorët e Periudhës Flavie do të pretendojnë të ushtrojnë kontroll mbi kulturën, si në të vërtetë kërkoi të bënte edhe [[Neroni]], duke u përpjekur për një program përtëritjeje si qytetare ashtu dhe morale. Staciusi me ''Silvae'' dhe [[retorika|retorikën]] e tij të bërë me ''celeritas,'' analizonte vlerat tipike të asaj periudhe perandorake. Midis tyre përmend ''simplicitas'', tashmë e rimarë nga [[Ovidi|Publius Ovidius Nasoni]] te ''Epistulae,'' dhe akoma më herët nga [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Pastaj mer disa ide të [[Ciceroni]]t, por do të përdorej edhe nga autorë të mëvonshëm, si [[Plini i Riu]] dhe [[Mark Valerio Marciali|Marciali]]. Një figurë e veçantë është [[Mark Fab Kuintiliani|Kuintiliani]], i cili e sheh Romën tërësisht të zvetënuar me krizën e [[retorika|elokuencës]]. Veprat e tij ndalen mbi virtytet dhe vlerat që duhet të zotërojë një mësues dhe orator i mirë, duke analizuar në mënyrë të përpiktë artin e retorikës dhe kurat për të dalë si nga kriza ashtu dhe nga korrupsioni i ortarisë dhe elokuencës. Më vonë edhe me [[Taciti]]n njohim vlerat: një shembull është në veprën ''De vita et moribus Iulii Agricolae'', ku lartëson vjehrrin Gneu Julius Agrikolën për pushtimin e Britanisë. Në këtë vepër na përcjellë pikërisht virtytin luftëtar: ''virtus''. Jo vetëm lartëson figurën e vjehrrit, edhe kur ishte nën një perandor të keq, si Domiciani, por edhe ''besnikërinë'', ''përmbajtjen'' dhe ''punëtorinë'' e tij. Kur tashmë dukej se ndikimi aleksandrin e kishte mbizotëruar kulturën dhe traditën romake, ja ku vërejmë prodhimin e një vepre eulogjike.<ref>Zakonisht e përdorur për të lartësuar vlerat greke, përveç në rastin e [[Juvenali]]t.</ref> Kemi një lartësim të Veprave të Augustit, por nën shtysën përshkruese të traditës romake, por jo helenike, në kohën e perandorit-filozof, [[Mark Aureli]] dhe mes perandorëve propagandistë të vlerave të vjetra romake. Por në dallim nga të tjerët, nuk kufizohet thjeshtësisht ta propagandojë nëpërmjet intelektualëve të kohës në veprat e tyre, por duke pohuar bindjen e tij, edhe në veprën e tij të pleqërisë, "''[[Meditime|Kujtime ose Bisedë me vetëveten]]''", ku paraqet, sipas tij, cilat janë vlerat autentike të [[romanitas|romanitetit]]. Në këtë këndvështrim janë ndriçuese fjalët e [[Mark Aureli]]t: «''Mendo në çdo çast se je një romak dhe një njeri dhe që duhet të zbatosh atë që ke në dorë me ndërgjegje dinjitoze dhe të sinqertë, me dashamirësi dhe liri dhe drejtësi.''» Këtu përcillen idealet e vjetra romake të ''virtus'', ''gravitas'' dhe të ''[[justitia]]''. [[Mark Aureli]] ndjente detyrën ti vinte të gjitha energjitë e tij në shërbim të të gjithëve, të nënshtronte çdo ndjenjë dhe veprim të tijin ndaj interesit të të gjithëve. [[Skeda:Digesto 02.jpg|parapamje|Botim i ''Digesta'' ([[shekulli XVI]]), pjesë e ''[[Kodeksi i Justinianit|Corpus Iuris Civilis]]'' të [[Justiniani I|Justinianit]].]] ==== Kriza e shekullit të III dhe periudha e vonë perandorake, deri te Justiniani ==== {{See also|Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Krishtërimi i hershëm|Perandoria Bizantine}} Aul Gelliusi me ''Noctes Atticae'' është një vrojtues i vëmendshëm dhe i përpiktë i periudhëave të mëparshme dhe mbi të gjitha të mendimit të tyre. Edhe në këtë vepër gjejmë vlera tipike romake të rimara nga autorë të tjerë më të vjetër; Aul Gelliusi i rimer dhe i bënë të tijat duke lartësuar disa [[Personalitete romake|personalitete të së shkuarës]] dhe idetë e tyre. Një tjetër, një nga të fundit, është historiani [[Eutropi|Eutropius]], një nga inovatorët e fundit të kulturës së vlerave dhe moralit romak me përmbledhjen e tij, ''Breviarium ab Urbe condita''. Duke ripërshkuar mbetjet e historianëve të mëparshëm, te Aul Gelliusi përcillet nostalgjia, si për të shkuarën dhe jetën pastorale, ashtu dhe për periudhën e madhe monarkike. Nga [[shekulli I]] do të përhapej ngadalë [[Krishtërimi i hershëm|feja e krishterë]] e luftuar me këmbëngulje nga perandorët, pasi të krishterët nuk njihnin si perëndi figurën e perandorit dhe përndiqen deri në fund të [[shekulli III|shekullit të III]]. Por në fillim të [[shekulli IV|shekullit të IV]] [[Krishtërimi]] përhapet në kulturën romake. Me krizën e fetare, krishtërimi, shumë ngadalë, por në mënyrë të pandalshme, e zëvendëson [[feja romake|fenë romake]], pavarësisht luftërave të vazhdueshme nga ana e përfaqësuesve të kësaj të fundit. Ndikimi i krishtërimit në kulturën romake është edhe më i fortë përkundrejtë kulturës helenike; dalë ngadalë mënyrat e të menduarit ndryshojnë, vlerat e vjetra romake do të zëvendësosheshin nga vlerat kristiane të lirisë dhe barazisë së subjekteve të konsideruara vëllezër njëri me tjetrin. Me ediktet e ndryshme të para krishtërimi lejohet<ref>[[Edikti i Milanos]]</ref> pastaj bëhet feja e vetme shtetërore dhe cilësohet si ''katolike''<ref>Edikti i Selanikut.</ref>, prandaj i njëjti konceptim i jetës ndryshon përkundrejtë vlerave të traditës. Ppr këto do të kujtoheshin megjithatë në shkrime, si pjesë e një kulture. Siç u tha, vlerat e [[romanitas|romanitetit]] do të zëvendësoheshin nga ato të krishtërimit, megjithatë, në kohën e [[Justiniani I|Justinianit]] formalizohet, nëpërmjet një studimi të ''juuristëve klasikë'', një përmbledhje e ideve të tyre dhe për pasojë edhe të vlerave ku besonin: është rasti i veprës ''Digest'', ku përmblidhen në një vepër të vetme frytet e prodhimtarisë shekullare të jurisprudencës romake. Gjatë kalimit në Perandorinë e Krishterë, Kuint Aurelius Simaku argumentoi se begatia e vazhdueshme e Romës dhe qëndrueshmëria vareshin nga ruajtja e ''mos maiorum'', ndërsa poeti [[krishtërimi i hershëm|i hershëm kristian]], Prudencius, e refuzonte ndjekjen e traditave të vjetra romake si "besëtytënia e gjyshërve të vjetër" ''([[feja romake|superstitio]] veterum avorum)'' dhe inferiore ndaj zbulim të ri të të vërtetës së [[Krishtërimi]]t.<ref>Clifford Ando, "The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire," ''Phoenix'' 55 (2001), fq. 388.</ref> Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Perëndimore Romake]] në vitin [[476]] të erës sonë dhe ngjitjes së [[Mbretëritë Barbare|mbretërive të ndryshme barbare]], moret e vjetra romake pastaj ose u zëvendësuan nga, ose u sintetizuan me traditat e [[Lista e fiseve të hershme gjermanike|elitën gjermanike]] dhe në vijim me vlerat [[feudalizmi|feudale]]. == ''Mores'' si tradita dhe zakone == ''Mores'' janë parime normative të pranuara nga e gjithë bashkësia, pasi janë të veshura me një ''auctoritas''.{{Efn|Të rrjedhura nga fakti se ndiqeshin dhe përcilleshin nga ''patres'', qoftë edhe se paraqiteshin nga [[prifti|përftërinjtë]].}} Këto ''mores'' janë një zakon jo vetëm i veshur me [[shenjtëria|shenjtëri]], por përfaqësojnë një kornizë '[[Kushtetuta Romke|kushtetutë]]' për të gjithë bashkësinë romake të detyruar për ti ndjekur. Në fakt konsiderohej mbi të gjitha në periudhën monarkike, se respekti i parimeve të tilla{{Efn|Dikur të veshur me një vlerë qoftë [[feja romake|fetare]], qoftë [[Magjia|magjike]].}} mbronte nga forcat e okulte, si shprehje e [[e mbinatyrshmja|të mbinatyrshmes]] dhe e vullnetit [[shenjtëria|hyjnor]]. ''Mores'', si sistem besimi dhe vlerash të përgjithshme të njohura dhe njëzëri të ndara në brendësi të qytetërimit romak, formonin në vetvete, sjelljen publike dhe private të individit. Nuk është e sigurtë kur u formuan, por është e mundur që ato të jenë formuar nëpërmjet funksionit të krijimit të një precedenti normativ. == Burimi i moreve == Fillimisht, në periudhën protostorike, burimet e moreve nuk ishin tjetër veç sjelljes së "''patres''", të konsideruar "''geni"'' në brendësi të familjes së tyre, grupe fisnore të vendosura në kodra, ku më të moshuarit ishin priftërinj. Ka të ngjarë që këta të kenë mbledhur kultet e ndjekur në atë periudhë, në vijim të "''gentes"'', me gjasa para fillimit të Periudhës Mbretërore, u mblodhën nga priftërinjtë që i memorizonin dhe i përcillnin gojarisht, prandaj burimet e moreve ishin vetë priftërinjtë dhe interpretimet e tyre. Në mes të [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore]] moret u redaktuan në formë të shkruar ose të shpallura nga mbretërit, pastaj me fundin e Periudhës Mbretërore, burimi i vetëm i moreve mbetën priftërinjtë, me zbulesat dhe traditat e tyre. == ''Mores'' të shkruara apo të pa shkruara? == Është një aspekt shumë i debatuar nga studiuesit e historisë së Romës së Lashtë. Në vijë të përgjithshme mund të identifikohen tre rryma: * ''në të parën'', për disa, mbi bazën e disa burimeve, moret përfaqësonin një rregullim të pashkruar, siç na informojnë në fillim të veprave të tyre, si Sekst Pomponiusi me Enchiridion-in,{{Efn|Do të përkufizohej si ''ius incertum''.}} ashtu dhe Gaiusi me institucionet e tij.{{Efn|Përshkruan zakone që në fillim ndiqte çdo popull.}} * ''rryma e dytë'' e mendimin, përkundrazi, pohon se thelbi i moreve është i vërtet vetëm pjesërisht. Në fakt fillimisht, ka të ngjarë që ato nxireshin dhe mblidheshin gojarisht{{Efn|Edhe pse nga disa rindërtime arkeologjike të periudhës, rezultojnë raporte me [[Qytetërimi mikenas|mikenasit]], që në atë kohë zbatonin shkrimin e tye dhe [[Latinët në Itali|latinët]], në një periudhë formuese e shkrimit në zonën laciale të rrjedhur nga këto ndikime.}} duke nisur nga [[shekulli X p.e.s.|shekulli i X]] dhe [[shekulli IX p.e.s.|i IX p.e.s.]] Burimet, megjithatë fillojnë të përmenden duke nisur nga [[shekulli VIII p.e.s.]], shumë nga të cilat në lidhje me ''mores''{{Efn|Përveç marrëdhënieve të rëndësishme midis grekëve dhe romakëve që kanë një periudhë futjeje të shkrimit shumë të afërt me këtë periudhë.}} dhe leges regiae, për të cilët librat libri pontificii, libri augurales, dhe libri regii etj, të sjella nga autorë si [[Ciceroni]], që mbulonte edhe rolin e [[auguri|priftit augural]], prandaj kishte akses të lirë edhe në vetë libri augurales.{{Efn|Edhe pse disa historianë mendojnë, me gjasa mbi bazën e tregimeve të [[Tit Livi]]t që na flet te Ab Urbe Condita për humbjen e shumë dokumenteve të rishkruara në vijim nga priftërinjtë për shkak të plaçkitjes së Romës në vitin [[390 p.e.s.]] se këto vepra janë të hartuar më mbrapa rreth [[shekulli IV p.e.s.|shekullit të IV]]-[[shekulli III p.e.s.|të III p.e.s.]]}} Disa vepra të [[Plutarku]]t, janë përmendur si burim i moreve, por ka shumë të tjera, duke parë të përcaktohet një arkiv pontifik, ku mblidhen të gjitha të mëparshmet dhe veprimtaritë e kryera nga priftërinjtë, duke dalluar, përkatësisht me ''libri'' për të parët, dhe ''commentarii'' për të dytët. * Në fund ka një ''rrymë të tretë'' mendimi, e tipit induktiv, ku priftërinjtë konsideroheshin redaktorët e teksteve memoriale të moreve, me gjasa të arritur deri te ne nëpërmjet informacioneve indirekte të disa historianëve romakë dhe grekë, që na ilustrojnë ''leges regiae'' ngushtësisht të lidhura me ''mores''. Disa ide, në këtë kuadër, konsiderojnë se është pikërisht nga këto redaktime të shkruara që do të lindnin [[Dymbëdhjetë Tabelat]]. Por, përtej përpunimit të historianëve të lashtë, që me siguri i rimorën normat në të ashtuquajturat ''citime të tyre tekstuale'' duke hequr shumë arkaizma, struktura e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] është tepër e ndërlikuar për ta patur origjinën nga decemvirati legjislativ ''ex novo,'' nga ligje të pa shkruara dhe të kujtuara nga mendja, në të vërtetë vetë ''leges regiae'' dhe disa memorialë të priftërinjve të përdorur si lidhje midis moreve dhe redaktimi i [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]], prandaj, shumë studiues mendojnë se ka ekzistuar, si rrjedhojë e gjërave, ndonjë dokumenti të shkruar në lidhje me ''mores''.<ref>Përveç dokumenteve të lidhur me ''leges regiae''.</ref> == Kategori moresh == Disa nga këto tradita marin emra të ndryshëm dhe edhe nëse jo, identifikohen thjeshtësisht me termin ''mos'', njiheshin mosët vijues: * ''Mores maiorum'' që identifikonin zakonet më të lashta apo të karakterizuara nga ''auctoritas'' më të madh të ''maiorum''.<ref>Nga personat më me ndikim, ata që konsideroheshin personat më të mirë të romakërisë.</ref> * ''Mores regionis'' të vlefshme vetëm në një rajon të caktuar. * ''Mores sacer''<ref>Të emërtuara si ''lex sacra'' nga burimet apo edhe si ''sacra gentiles''.</ref> ato të lidhura me kultin. * ''Mores familiae'', apo ''gentes'', të vlefshme në mënyrë të kufizuar me atë grup të posatshëm familjar apo atë ''gens'', përveç se të llojit fetar, si ''sacra gentiles'', mund ti përkisnin edhe konteksteve të tjera, si të mbikëqyrej [[Veshjet në Romën e lashtë|stili i një veshjeje]], apo i një kulti të caktuar etj. * ''Mores iudiciorum'', zakone që rregullonin zhvillimin e veprimtarive proçesuale, kontekste në të cilat respektohej një formë e caktuar. * ''Mores militum'': zakone dhe tradita luftarake. Mendohet se figura e qytetarit-ushtar që ndahet midis tokave dhe luftës dhe kënaqet, nga një me lavdinë, ndërsa nga ana tjetër me thjeshtësinë. == ''Mores'' si formë e të drejtës (të pashkruar) == {{See also|E drejta romake}} Moret fillimisht, duke qenë rregullorja e vetme ekzistuese disiplinonte ''legis actiones'' më të lashta, domethënë ''"legis actio sacramentum in rem'', ''manus iniectio'', ''pignoris capio"'' dhe të tjera që nuk i njohim nga burimet. ''"Legis actio sacramentum in rem"'', duhet të rregullohej vetëm nga moret, pasi ishte akti i vetëm normativ dhe marja e gjësë ''in iure''<ref>Që nga latinishtja përkthehet "''sipas ligjit''".</ref> përpara gjykatësit nuk duhet të ishte vetëm simbolike, por nga disa studiues hamendësohet se, në periudhën më arkaike, ndodhte nëpërmjet një kontestimi material, në një kohë të dytë e kthyer në më simbolike dhe e ndjekur pastaj nga një betim me ''satisdatio''.<ref>Përkufizim nga Enciclopedia Treccani:<br> '''''Satisdatio''''' – Është një lloj ''stipulatio praetoria'', d.m.th. ai premtim solemn që qytetari romak mund të ishte i shtrënguar të kryente përpara gjykatës së magjistratit apo për të përforcuar një detyrim juridik ekzistues apo për të krijuar një detyrim të ri në mbrojtje të një interesi të pa mbrojtshëm ndryshe. Kur ''stipulatio'' konsistonte vetëm në premtimin e atij që detyrohej, ajo merte emrin teknik ''repromissio''; kur ndërhynin garantë, ajo quhej ''satisdatio'': ''repromissio'' dhe ''satisdatio'' pastaj tregohen përgjithësisht me emrin ''cautio''. Shembuj ''satisdatio'' janë ato ku dhënësi mund të mbahej për të kryer ekzekutimin e dënimit: ''cautio pro praede litis et vindiciarum'' dhe ''cautio iudicatum solvi''. Duke parë pamundësinë e një shtrëngimi material, parashikoheshin mjete shtrëngimi indirekte: kështu i interesuari me aksion real, nëse nuk paraqet ''satisdatio pro praede litis et vindiciarum'' apo ''satisdatio iudicatum solvi'', privohej nga zotërimi dhe kjo bënë që ai nga i betuar të bëhet aktor dhe përpiqet të zbatoi provën. P. F. Girard, ''Manuel de droit romain'', 8ª ed. a cura di F. Senn, Parigi 1919; V. Arangio-Ruiz, ''Istituzioni di diritto romano'', 3ª ed., Napoli 1934.</ref> Të gjitha këto aspekte duhet të rregulloheshin nga moret dhe të futura në sistemin institucional të kohës, nga e cila pastaj do të lindnin ligjet. Për ''manus iniectio'' nuk e dimë mirë si zhvillohej proçedura, pasi nuk ka shumë informacione, por, në vija të përgjithshme shërbente për të patur një lloj ''potestas'' mbi skllavin apo gruan e tij, duke shqiptuar fjalë të caktuara, nëpërmjet gjesteve të caktuara, si në rastin e ''legis actio sacramentum in rem,'' kur aktori vendoste festukën mbi personin që pretendonte si skllavin e tij. Në rastin e ''pignoris capio,'' që, me sa thotë Gaius, ishte akoma në fuqi në periudhën e tij, dhe pak e modifikuar përkundrejtë periudhës së vjetër, ndërsa shumë aspekte rregulloheshin nga moret, edhe pse nuk është zbuluar kurrë në cilën mënyrë specifike. Përveç kësaj, edhe ''sponsio'' duhet të rregullohej nga moret, edhe pse në rit përmendet ''Ius Quiritium,'' fortësisht i lidhur me moret. Nga kjo analizë kuptohet se ''mores'' rregullonin ''legis actio'' nëpërmjet fjalëve të posaçme, ashtu dhe nëpërmjet gjesteve të caktuara. Në këtë mënyrë gjesti apo/dhe fjala e zbatuar konvencionalisht i jepnin aktit atë të drejtë vlefshmërie të nevojshme dhe të mjaftueshme për të arritur rezultatin, saktësisht siç parashikonte e drejta e asaj kohe, por edhe<ref>Kjo vlen për periudhën më të vjetër mbi të gjitha.</ref> për tu mbrojtur nga ndërhyrja e forcave okulte që do të mund të ndikonin negativisht. Përveç rregullimit të disa pikave të ''legis actionis'', moret rregullonin edhe disa ''marrëveshje''<ref>"''Në kuptimin e traktateve"''</ref> mbi të gjitha më të vjetrat, si ''mancipio'' dhe trasferimi i res mancipi nëpërmjet ritit të peshimit të bronzit të papërpunuar. Pastaj, hap pas hapi, erdhi formimi i institutit, deri në reduktimin në dukje të thjeshtë, pasi kostoja e res paguhej me monedhë. ''Nuncupatio''<ref>Përkufizimi nga Enciclopedia Treccani:<br> '''Nuncupatio''' – Në latinishten e vjetër ''nuncupare'' donte të thoshte të shpreheshe me zë, solemnisht dhe fjala kthehet prapë në të njëjtin kuptim, për ndikim elegance, në kushtetutat e kohës së [[Kostandini i Madh|Kostandinit]] deri te [[Justiniani I|Justinianit]]. Nga një domethënie tekniko-juridik u arrit nëpërmjet një vargu të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] (VI, 1), që, në lidhje me mancipatio dhe të marrëveshjeve të tjera për tu përmbushur me peshimin e bronzit të pa prerë në staderë (''per aes et libram''), dispononte: "cum nexum faciet mancipiumque, uti lingua nuncupassit, ita ius esto". Nëse përkthimi është i lehtë ("quando taluno faccia un ''nexum'' apo një ''mancipatio'', si gjuha [e tij] e ka shqiptuar, ashtu është e drejtë [midis palëve]"), interpretimi është i paqartë: pavarësisht mendimit të dikujt që mendon se norma kishte lejuar të bëhej pa peshimin (mendim i gabuar, sepse deri në shekullin e III të e.s. riti i peshimit mbeti), ka që e konsiderojnë karakterin marrëveshjeve formalist, në kuptimin që efektet e formulës së shenjtë, të shqiptuar nga kusht blen gjënë apo të drejtën në prani të transmetuesit dhe të dëshmitarëve, zhvilloheshin në mënyrë të pavarur nga çdo kërkim rreth vullnetit real të palëve; dhe ka nga ana tjetër kush konsideron se XII Tabelat kishin dashur ti lejonin ti shtonte formulës së shenjtë fjalë të tjera, apo ta bënte ti paraprinte deklarave të transmetuesit, në formë që ti kufizonte apo trasformonte synimet origjinale të bisedimeve (p.sh., në kuptimin që prona ti kthehej trasmetuesit në rast oferte më të mirë brenda njëfarë afati, apo që fondi i shitur i mbetej shfrytëzuesit, apo që gjithë tregtia të shërbente për të garantuar një kredit, etj.). Ky interpretim i fundit është konfirmuar nga terminologjia konstante në temën e testamentit ''per aes et libram''. Këtu formula e shenjtë e blerjes shqiptohej nga një mik, që luante rolin e blerjes së trashëgimisë, por funksioni i vërtetë i aktit rezultonte nga një deklaratë paraprake e testametarit, e shoqëruar nga dorëzimi i dokumentit ku ishin shkruar parashikimet. Tashmë është pikërisht ndaj deklaratës së testamentarit, kurrë e asaj të blerësit pretendues, që mer emrin ''nuncupatio''. Siç shihet, nuncupatio nuk i parasheh që testamenti të shkruhet: gjithësesi më vonë do të zhvillohej një terminologji që dallon midis një testamenti ''per scripturam'' dhe një ''per nuncupationem'', duke synuar që ky i fundit si fakt gojarisht; kështu në kushtetutat e perandorisë së vonë, ndoshta për interpretimin e gabuar të teksteve të jurisprudencës klasike që donte të thoshte gjë krejt tjetër. Dhe në këtë kuptim të fundit flasim edhe ne, qoftë për ti mohuar çdo vlerë juridike si testament nuncupatio. Bibl.: R. v. Jhering, ''Esprit du droit rom''., trad. Meulenaere, III, Bruxelles 1888, p. 237 segg.; E. Rabel, ''Nachgeformte Rechtsgeschäfte'', in ''Zeitschr. Savigny Stift''., XXIX (1908), p. 242 segg.; P. F. Girard e F. Senn, ''Manuel élém. de droit rom''., 8ª ed., Parigi 1929, p. 310; V. Arangio-Ruiz, ''Istituz. di dir. rom''., 3ª ed., Napoli 1934, pp. 328 e 502.</ref> sipas të cilës mund të modifikoheshin efektet e ''mancipatio'', duket se para se të nxiret një rregull i Dymbëshjetë Tabelave, kjo kishte qenë më parë një ''mos'', pastaj e përpunuar në brendësi të hartimit të XII Tabelave, si ''nuncupatio'' pati të njëjtin fakt të formimit të ''usus''.<ref>Domethënë usucapire një të mirë.</ref> Formimi i [[martesa në Romën e lashtë|martesa]] parashikohej me ''confarreatio'', shumë rite të llojit fetar me Lupercalia dhe [[auguri|augurët]] me auspici-t e tyre. === ''Mores'' e ''ius'' === {{See also|E drejta romake }} ;''Ius Quiritium'' Moret më të vjetra janë ngushtësisht të lidhura me Ius Quiritium, apo të drejtën e parë romake. Për këtë të drejtë kemi informacione nga Gaiusi, [[Ciceroni]] dhe të tjerë, pasi përmendet në disa ''[[aktet juridike|transaksione juridike]]'' që i kanë rrënjët e tyre në periudhën më të vjetër si te ''mancipatio''. Kjo e drejtë përqëndrohet mbi të gjitha në pushtetin familjar dhe shtëpiak apo padronal, dhe shkon nga [[shekulli VII p.e.s.]] deri në [[shekulli VI p.e.s.|shekullin e VI p.e.s.]], prandaj nuk ka të bëjë me sektorin e detyrimeve me ''oportere'', apo shërbimin trupor, i zhvilluar pas kësaj periudhe, prandaj ''Ius Quiritium'' është i karakterizuar thelbësisht nga ''mores'', ''leges regiae'' dhe ''foedera''. ;XII Tabelat {{See also|Dymbëdhjetë Tabelat}} Dymbëdhjetë Tabelat përmbledhin thelbësisht maksima të ''mores'', dhe në fakt, siç thonë autorë të ndryshëm të lashtë, lidhjet e përfshira janë të shumta, për shembull usucapio rrjedh nga ''mores'', para se të bëhej një rregull i tabelave, apo ''Traditio legis,'' shumë e vjetër edhe kjo, pastaj e shndërruar në ligj ''tabulara'', apo prapë mancipatio dhe shumë të tjera. ;''Ius civile'' ''Ius civile'', duke qenë rezultat i punës së arsyetuar të juristëve mbi [[Dymbëdhjetë Tabelat]], përfaqëson vetëm një evoluim të mëtejshëm të Dymbëdhjetë Tabelave, por edhe këtu, gjejmë analogji me morey: për shembull midis ''patronus'' (ose gens) dhe ''cliens'' dhe l'obsequium të cliens përkundrejtë patronus, por përveç se në të dretjën pozitive, ka shumë lidhje edhe në [[Gjyqi|të drejtën proçesuale]] që rrjedh gjithmonë nga Dymbëdhjetë Tabela dhe, të shndërruara me ''ius civile'' në formula: ''actio sacramentum in rem'', ''agere per sponsionem'' apo ''manus iniectio'', etj. === ''Ius gentium'' === Ndërsa për ''ius gentium'', duhet të bëhet një diskutim më kompleks, pasi rimer dhe asimilon, përveç intitutio të populsive të ndryshme, edhe institutio romake. Rezultantja është që rimeren për shembull gjithmonë ''Traditio legis'' dhe ''sponsio stipulatio'', të dyja të rrjedhura nga ''mores''. Në këtë lloj të ius-i, do të rimerej edhe ''fides,'' vlerën romake ''sin ad antico'' të rrjedhur nga ''mores'', mbi të cilën bazohen në ''ius gentium', mbi të gjitha shkëmbimet tregtare midis popullsive të ndryshme. === ''Ius honorarium'' === Për ''ius honorarium'' nuk me asnjë lidhje të drejtpërdrejtë, pasi lind nga ''iurisditio'' dhe nga ''imperium'' e [[pretori]]t, por hap pas hapi kur stabilizohet, rimer institutio nga ''ius civile'' duke i modifikuar, por nga ana tjetër, rimer edhe parimet e ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare në tregti; një shembull është në rastin kur, aktori dhe pranuesi, kanë arritur një marrëveshje sipas ''fides'' të ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare, për të cilën pretori, për të bërë të mundur që palët të respektojnë një fides të tillë, i jep pranuesit një ''exceptio doli''. Një tjetër është konçesioni i ''exceptio'' për mos respektimin e një premtimi me ''sponseo'', institutio tipik i lashtë që i përket moreve. Prandaj shikojmë që disa kontekste janë të ndërlidhur dhe se ''ius honorarium'' kërkon zgjidhje efikase të rrjedhura nga moret. === Titullari i të drejtave të rrjedhura nga ''mores'' === Titularët e të drejtave të rrjedhura nga moret ishin me të vërtetë pak, mbi të gjitha në periudhën më të vjetër. Në fakt në këtë periudhë mund të ishin titullarë veëm ata që ishin në qendër të situatave juridike subjektive, për shembull, ''pater familias'': në fakt këta mund të lidhnin martesë<ref>Me ''manus'' mbi gruan.</ref> apo të kishin ''cliens'', d.m.th ''patronus'', apo ''patres'' përkundrejtë bashkanëtarëve të familjes, ''alieni iuris'', apo ushtarakët: për shembull ''celeres'', edhe këta në qendër të riteve të caktuara, apo priftërinjtë etj. Gjithmonë në kohën e lashtë ata që nuk mund të ishin titullarë të të drejtave ishin me siguri ata që num mund të ishin titullarë të situatave juridike, ose ata që nuk zotëronin të paktën te kërkesa: lirinë, qytetarinë romake dhe pushtetin mbi personat ''alieni iuris'', d.m.th. statusin e ''pater familias''. Në periudhën paraklasike dhe klasike situata filloi të ndryshonte, me pushtetin e ''pater'' që bëhet gjithmonë e më pakë patrimonial dhe me krijimin e dallimit midis situatave prej kujdestari dhe interesave. Me shumë gjasa edhe ''filii familias''<ref>Përkthimi nga latinishtja "''bijtë dhe pasardhësit e tyre''".</ref> mund të ishin titullarë të të drejtave të rrjedhura nga ''mores''. === Sanksione në rast shkeljeje të ''mores'' === Zbatimi i moreve nga ana e një subjekti parashikonte pasoja të ndryshme. Gjithashtu, që çdo vendim ti nënshtrohej vlerave të përmbajtura në ''mores'' gjenerohej një preçedent gjyqësor. Në periudhën e paraqytetare dhe mbretërore, ishte vetë bashkësia që garantonte zbatimin e riteve: kështu nëse një subjekt, për shembull një ''pater familias'', duhet ti kërkonte tribut një tjetër subjekti nga i cili kishte pësuar një dëm, ai vihej në mundësi për të marë nga bashkësia e vetë.<ref>Për shembull fajtori i një krimi nuk mund ti bënte qëndresë dhe ta kundërshtonte dënimit pasues, pasi vetë bashkësia i pamundësonte të vepronte.</ref> Duke qenë se moret përkufizoheshin, sipas të lashtëve, si shprehje korrekte e vizionit të jetës, duhet konsideruar e mundur që për moret, mbi të gjitha të veshura me një ''auctoritas'' më të madh, duhet të kishte pasoja të ngjashme me turpërimi, poshtërimi apo e dhe dënimi kapital. Nëse ''mos'' kishte të bënte me shfrytëzimin e një të drejte apo shmangjen e një marrëveshje, kjo nuk konsiderohej e vlefshme.<ref>Edhe nës kishte një gabim të thjeshtë gjestesh ap fjalësh: për shemulli Gaius na thotë se si në një rast të një subjekti që do të thoshte ''vites'' në vend të ''arbores'' siç parashikohej, edhe ky gabim i thjeshtë e kthente marrëveshjen në nul.</ref> Kur ''mos-i'' kishte të bënte me veprime të caktuara kriminale si vrasja apo tradhëtia bashkëshortore, fajtori në pjesën më të madhe të rasteve, përballej me një dënim të tipit fetaro, si ti flijohej një hyjnie (sacertas), ''supplicium more maiorum'', apo ''poena cullei'', apo i nënshtrohej lidhjes trupore të të dëmtuarit,<ref>Ose më mirë le të themi se kush kishte pasur të drejtën, d.m.th. pater familias.</ref> pastaj i evoluar në oportere.<ref>Nga latinishtja përkthehet "''të bësh atë që është e përshtatshme''"</ref> Edhe aksione si të tërhiqje syrin e keq mbi dikë, nëse në një kohë të parë nuk dënohej, në periudhën e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabulae]] goditeshin nga sanksione të rënda.<ref>"''Qui malum carmen incantassit...''", Tabula VIII. (përkthyer në shqip: "''Hedh një magji''")</ref> === Diferenca mes ''mos'' e ''consuetudo'' === Në studimet mbi të drejtën romake, deri në [[shekulli XX|shekullin e XX]], përgjithësisht termat ''mos'' dhe ''consuetudo'' konsideroheshin sinonime, aspekt i konfermuar edhe nga disa burime të periudhës romake. Por së fundmi historianët në gjurmë të burimesh të tjera, priren të mos i konsiderojnë dy termat si sinonime, duke idendifikuar dallime, të vogal por jo tërësisht të neglizhueshme. ''Mores'', në të vërtetë, janë doke dhe tradita<ref>Dhe për disa aspekte edhe zakone.</ref> që synojnë të arrijnë të mirën e gjithë bashkësisë dhe të karakterizuara nga elemente magjiko-fetare, pastaj nga ndërhyrja priftërore: priftërinjtë, me zbulesat e moreve, u jepnin këtyre karakterin klasik juridiko-fetar. Ndërsa ''consuetudines'' janë doke dhe tradita që populli ndjek si zakon, jo të shënuara nga një karakter 'i shenjtë', as të ruajtura ose të vëna në jetë nga urdhërat priftërore: bëhet fjalë, pra, për sjellje dhe parime jo të rrjedhura nga zakone stërgjyshore apo të lashta, por me formim më të ri, ku mungon komponenti fetar dhe ndërhyrja priftërore. ==Familja dhe shoqëria== {{See also|Martesa në Romën e lashtë}} Familja romake (''[[Wikt:familia#Latin|familia]]'', e përkthyer më saktësisht si "njerëzit dhe zotërimet e shtëpisë" sesa si "familje") ishte hierarkike, siç ishte dhe shoqëria romake. Këto hierarki ishin tradicionale dhe mbështesnin dhe mbështeteshin nga ''mos maiorum''. ''Pater familias'', ose kreu i shtëpisë, zotëronte autoritet absolut mbi ''familia'' e tij, e cila ishte gjithashtu një entitet autonom brenda shoqërisë dhe një model për rendin shoqëror,<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33.</ref> por ai pritej ta ushtronte këtë pushtet me përmbajtje dhe të vepronte përgjegjshëm në emër të familjes së tij. Rreziku dhe trysnia e censurës shoqërore nëse ai dështonte të plotësonte pritshmëritë ishte gjithashtu një formë e ''mos''. Moret vendosnin edhe strukturën familjare, do me thënë kufizoheshin ti jepnin potestas të pater familias mbi anëtarët e tjerë, si dhe strukturën e ''gentes'', por me siguri moret në këtë kuadër kufizoheshin vetëm të jepnin strukturën e drejtë dhe ndonjë rregullore tjetër por që nuk prekte pushtetin e pater, përkundrejtë atij që kishte një borxh apo një krim ndaj një bashkanëtari apo vetë ai, d.m.th. i ashtuquajturi formim i ''lidhjes trupore'' pastaj e evoluar në ''dare o oportere'' deri në mbërritjen e një dukje të lidhjes juridike. Marrëdhënia dalluese shoqërore romake ishte ajo midis ''patronus'' dhe ''cliens'' (padron e klient). Megjithëse detyrimet e kësaj marrëdhënieje ishin të ndërsjellta, ato ishin edhe hierarkike. Marrëdhënia nuk ishte një njësi, por një rrjet (''clientela''), pasi një ''patronus'' mundëte vetë të ishte i detyruar ndaj dikujt me status ose pushtet më të madh dhe një ''cliens'' mund të kishte më shumë se një patronus, interesat e të cilëve mund të ishin në përplasje. Nëse ''familia'' ishte njësi e shoqërisë, këto rrjete ndërlidhjesh bazoheshin në atë autonomi dhe krijonin lidhjet që bënin të mundur një shoqëri komplekse.<ref>Carlin A. Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans: The Gladiator and the Monster'' (Princeton University Press, 1993), fq. 176–177.</ref> Megjithëse një nga fushat kryesore të veprimtarisë brenda marrëdhënieve patronus-cliens ishte ligji i gjykatave, patronazhi nuk ishte vetë një kontratë ligjore; trysnitë për të zbatuar detyrimet e dikujt ishin morale, të bazuara te cilësia e ''fides'', "besimit" (shiko vlerat e Mos maiorum më poshtë) dhe ''mos-it''.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33–35.</ref> Patronazhi shërbente si një model,<ref>[[Ciceroni]], ''De officiis'' 1.35.</ref> kur pushtuesit ose guvernatorët romakë jashtë vendosnin lidhje personale si patronus për të gjitha bashkësitë, lidhje që pastaj mund të vijoheshin si detyrim familjar. Në këtë kuptim, ''mos'' bëhet më pak një çështje e traditës së pandryshueshme sesa një preçedent.<ref>Erich S. Gruen, "''Patrocinium'' and ''clientela''," te ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'' (University of California Press, 1986), vol. 1, fq. 162–163.</ref> Është raporti i verifikuar në mënyrë më të zakonshme midis patricëve dhe plebejëve, ku në shkëmbim të tutelës së patronus (patrici), cliens (plebeu) ofronte shërbime deri kur borxhi nuk ishte kthyer. Më vonë në historinë romake, pas emërimit ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' të [[Augusti]]t, pjesa më e madhe e popullsisë u bë cliens e perandorit, deri sa, në fund do të bëheshin të gjithë. == ''Mores'' si vlera të romanitetit == Nëse nga një anë kemi moret që identifikojnë doke dhe tradita, nga ana tjetër moret bëhen instrumente bartëse të vlerave. Në të kuadër, moret marin një karakteristikë ideologjike, mbi të gjitha në periudhën perandorake, d.m.th. përfaqësojnë një kuptim të gjerë, jo më doke individuale për tu ndjekur, por shikohen në kompleksin e tyre si përfaqësuese të ''virtytit'' që duhet të zotërohet për ti bërë mirë bashkësisë romake. Në këtë këndvështrim pohohet se themeli i ''mores'' ''maiorum'' bazohej mbi pesë virtyte themelore që ishin pikërisht: # '''''Fides''''': besnikëria, ndershmëria, besimi, besimi i ndërsjelltë midis qytetarëve # '''''Pietas''''': përkushtimi, patriotizmi, realizimi i detyrimeve # '''''Maiestas''''': ndjesi superioriteti e përkatësisë në një popull të qytetëruar # '''''Virtus''''': cilësi të veçanta të qytetarëve romakë, kurajoja, trimëria, veprimtaria politike dhe ushtarake # '''''Gravitas''''': të gjitha rregullat e sjelljes së romakut tradicional, përkundrejtë traditës, serioziteti, dinjiteti, autoriteti, dhe pse kishte vlera të shumëfishta të rrjedhura nga moret. Të gjitha aspektet e jetës, duke përfshirë kuadret e ndryshme të të drejtës publike dhe private, kanë qenë ndikuar jashtëzakonisht nga tradita, e formuar përgjatë shekujve. Disa nga përbërësit e saj meritojnë vëmendje të veçantë për shkak të rëndësisë së tyre në kuadrin e ''mores maiorum'' kryesore. Këto komponente të traditës përfaqësojnë një klasë vlerash që dallonin ''vir bonus''<ref>Qytetari i mirë romak.</ref> nga të tjerët dhe disa nga këto do të fillonin të mernin një rëndësi të tillë në kulturën romake sa madje të hyjnizoheshin dhe të antropomorfizoheshin nën formën e objekteve ose kafshëve: === Fides === [[Skeda:ELAGABALUS RIC IV 345-757146.jpg|parapamje|majtas|Majtas: bust i [[Elagabali]]t drejtuar nga e djathta me kurorë dafinash, bust me tunikë<ref>Roman Imperial Coinage, IV, 69-70.</ref> me legjendën: IMP CAES [[Elagabali|M AUR ANTONINUS]] AVG; djathtas: hyjnesha ''Fides'' mes dy aquila të [[Ushtria Romake|Ushtrisë Romake]] me legjendën Fides EXERCITVS ("besnikëria e ushtrisë").]] Fjala latine ''fides'' ka shumë kuptime; megjithatë, ato bazohen në parime të ngjashme: e vërteta, feja, ndershmëria, besnikëria dhe besueshmëria.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 34.</ref> Mund të shihet në përdorim me fjalë të tjera për të krijuar terma si ''bonae fidei''<ref>nga latinishtja "''në mirëbesim"''. “Bona fides,” Berger. fq. 374.</ref> apo ''fidem habere''.<ref>nga latinishtja ''"për të qenë të besueshëm", apo më tekstualisht "të kesh besim"''</ref> Në të drejtën romake, koncepti i ''fides'' kishte një rol të rëndësishëm. Si në të gjitha kulturat e lashta, kontratat verbale ishin shumë të zakonshme në jetën e përditshme romake dhe kështu mirëbesimi lejonte transaksione tregtare të bëra me më shumë besim. Fides haset edhe në raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens'', midis bashkë-shortërve, etj. Nëse mirëbesimi tradhëtohej, personi i dëmtuar mund të ndërmerte një proçes kundër personit që e kishte tradhëtuar. Si hyjni romake, Fides përfaqësonte një kult shumë të vjetër. Tempulli i parë në nder të saj i përket Numa Pompiliusit,<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita'', I, 21, 4.</ref> i ndërtuar në qytetin e Romës. Ishte hyjnesha e mirëbesimit dhe kujdesej për kontratat verbale.<ref>Adkins. fq. 78</ref> Përshkruhet si një grua e moshuar, e konsideruar plaka e Jupiterit. Tempulli i saj daton rreth vitit [[254 p.e.s.]] dhe gjendet në Kodrën Kapitoline të Romës, pranë Tempullit të Jupiterit.<ref>Ziolkowski, “Temples”</ref> [[Tit Livi|Livi]] futet në hollësitë e kultit të Fides dhe në historinë e tij të Romës. Ritualet e saj praktikoheshin nga ''flamines maiores'', priftërinjtë më të rëndësishëm, pas pontifeksit, të paraardhësve. Këta përiftërinj propozuan, që në vendin e kremtimit, krijimi i shenjtërores së Fides në një karro të hapur, të tërhequr nga një çift kuajsh. Nga këndvështri që konsiderohej se Fides qëndronte në krahun e djathtë të një burri; ajo paraqitet, gjatë periudhës historike të Perandorisë Romake, në monedha me një palë duar të mbuluara, për të simbolizuar besueshmërinë e legjioneve dhe të perandorit. Mbulimi i duarve pasqyron kultin e Fides, ku njeriu ndjek flijimin për të mbuluar duart me gjishta për të ruajtur besimin e mirë fetar. [[Skeda:Antoninus Pius Coin pieta.jpg|parapamje|372px|Majtas: busti i [[Antonin Piu]]t drejtuar nga e djathta: Æ Sestertius<ref>Roman Imperial Coinage, II 1083a (Adriano); Banti 270.</ref>, me legjendën IMP [[Antonin Piu|AELISU CAE-SAR ANTONINUS]]; djathtas: hyjnesha ''Pietas'' në këmbë përballë me kokën e kthyer nga e majta, mban një kuti temjani në dorën e majtë duke përhapur temjan me të djathtën mbi një altar të ndezur.]] === Pietas === ''Pietas'' nuk është e barasvlefshme me kuptimin "mëshirë". ''Pietas'' ishte sjellja romake si detyrë përkundrejtë perëndive, atdheut, prindërve dhe të afërmve të tjerë.<ref>Adkins. fq. 180</ref> Në fillim i referohej familjes dhe besimit si dhe respektit midis bashkë-shortëve, pastaj, konceptimi i raportit u shtri midis njeriut dhe hyjnisë: në të vërtetë, nuk duhet të flitet vetëm për respekt, por edhe të lidhjes sentimentale dhe afektive; studjuesit e përkufizojnë si ''dashuri e detyrimeve''. Përdorimi i termit përfshinte edhe një kuptim të detyrës morale, jo vetëm ndjekja e thjeshtë e riteve.<ref>Term i cili përfshihet është ''cultus''.</ref> Si pasojë, ''pietas'' kërkonte ruajtjen e marëdhënieve të mira nga pak me të gjithë, në këndvështrimin e respektueshmërisë dhe moralitetit. [[Skeda:Terracotta Aeneas MAN Naples 110338.jpg|parapamje|majtas|upright=1.1|[[Enea Ankiziadi|Enea]] që bart në supe të atin, [[Ankizi]]n, ndërsa për dore mban birin e vogël, Iulo; u kthye në një ikonë e ''pietas''. Terrakotë, Museo archeologico di Napoli]] Sipas [[Ciceroni]]t, "''pietas është drejtësia përkundrejtë perëndimve'',"<ref>{{Cite book|author=Mark Tulli Ciceronis|author-link=Ciceroni|title=DE NATURA DEORUM|url=http://dx.doi.org/10.1515/9783110969399.1|language=la|publisher=DE GRUYTER|pages=1-160}}</ref> dhe, si e tillë, kërkonte praninë, më shumë se të një vrojtues të ritualeve për flijimin dhe zbatimin e duhur të tyre, por edhe përkushtimin dhe drejtësinë e brendshme të personit. ''Pietas'' mund të vizualizohet në shumë mënyra. Për shembull, [[Augusti|Oktavian Augusti]] tregoi ''pietas'' gjatë jetës së tij, si duke filluar në vitin [[52 p.e.s.]], ashtu dhe duke i kushtuar në vitin [[48 p.e.s.]], pas Betejës së Farsalës, një tempull Venus Genitrix. Tempulli iu kushtua Venerës, si nëna e [[Enea Ankiziadi|Eneas]] dhe kështu paraardhëse e Iulii, ''gens'' e [[Jul Çezari]]t. [[Augusti]], pas vdekjes së [[Mark Antoni]]t dhe Mark Emilius Lepidit<ref>Këta dy burra janë cotriumviri të Augustit në triumviratin e dytë.</ref>, i ndërtoi një tempull Çezarit, me qëllim që të nderonte babain e tij birësues. Kështu, disa romakë, për shkak të rolit të tyre si qytetarë të përkushtuar, adoptuan ''cognomen'' Pius. Perandori [[Antonin Piu]], e mori këtë epitet të shtuar emrit të tij për shkak të rolit të tij në bindjen e të vjetërve të [[Senati Romak|Senatit]] të hyjnizonin babain e tij birësues në publik, perandorin [[Adriani|Adrian]], për ''pietas'' që tregoi kundrejtë babait të tij biologjik. E tillë ishte rëndësia e ''pietas'', që, në vitin [[181 p.e.s.]], në bazë të asaj që thotë [[Tit Livi]], do të ndërtohej një tempull kushtimor.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxxx. 34</ref> Analogjikisht me konceptet të tjera abstrakte në kulturën romake, ''pietas'' do të shfaqej shpesh në formë antropomorfe dhe ndonjëherë e shoqëruar me një kanjushë.<ref>Simboli i përkushtimit birësor.</ref> Do të adoptohej edhe nga [[Augusti]] si ''Pietas Augusta'', për të vizualizuar ''pietas'' e tijë, siç mund të shihet në monedha të periudhës. Por [[Ciceroni]], te ''De inventione''<ref>[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De inventione'', 2, 66.</ref>, na ilustron një ''pietas'' më të lartë, do me thënë për respektin qytetar përkundrejtë shtetit, që, te ''De re publica'',<ref>[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De re publica'', 6, 16.</ref> e përkufizon ''pietas maxima''; në vijim, me [[Virgjili]]n, te ''[[Eneida]]''<ref>[[Virgjili]], ''[[Eneida]]'', 9, 493.</ref>, ''pietas'' do të identifikohej me ''humanitas'' dhe ''misericordia'' dhe do të shndërrohej në formë të respektit për anëtarët e fisit në provimin e keqardhjes për vuajtjet e të tjerëve. === Maiestas === ''Maiestas'' tregonte dinjitetin e shtetit në Romën e Lashtë si përfaqësues i popullit. Pikërisht ky mandat nga ana, fillimishte e institucioneve republikane, pastaj me shndërrimin e qeverisë republikane në një të tillë perandorake, do të bënte që vetë perandori të vishej me këtë ''majestas'' dhe të përfaqësonte popullin. Nga këtu do të krijohej parimi i ''laesa maiestatis,'' apo krimi kundrejtë shtetit, i atyre individëve që përdhosnin veprat publike, ose përkundrejtë perandorit ose [[Senati Romak|Senatit Romak]], përfaqësues të ''majestas'' dhe që ndëshkoheshin rreptësisht, pasi krimi shihej si dëmtim i të gjithë bashkësisë që perandori dhe senati apo organet e qeverisë romake përfaqësonin. Por, maiestas ka një tjetër domethënie, atë që ka të bëjë me madhështinë në referim të popullit, do me thënë të qenit krenarë që ishe pjesëtarë i popullit romak si populli më i mirë, superior dhe më i mirë se popujt e tjerë të pushtuar, një lloj ndërgjegjeje gati e të qenit një popull ''i zgjedhur''. [[Skeda:GALERIUS RIC VI 66b-2300426.jpg|parapamje|379px|Majtas: bust i [[Galeriu]]sit drejtuar nga e majta me kurorë dafinash, me helmetë dhe parzmore. Mban heshtën ose një skeptër në supin e djathtë, mburojë në krahë;: Æ Follis<ref>Roman Imperial Coinage, VI 66b.</ref> IMP [[Galeriu|MAXIMIANUS]] P F AVG; djathtas: VIRTUS AVGG ET CAESS NOSTR, perandori [[Galeriu]]s, mburojë në krahun e majtë, duke kalëruar djathtas; çan një armik në tokë, ndërsa një armik i dytë është i shtrirë në tokë; AQ P(rima). Monedhë e prerë në vitet [[305]]-[[306]].]] === Virtus === Termi “''Virtus''” rrjedh nga fjala latine “''vir''” ("burrë") dhe tregon idealin e burrit të vërtetë romak. Aspektet e ''virtus'' janë të shumëfishta. Poeti Gaius Lucilius pohon se ''virtus'' për një burrë është të dijë atë që është e mirë, e keqe, e padobishme ose ç‘nderuese.<ref name="Ward. p. 57">''Ward''. fq. 57</ref> Në fillim përcaktonte trimërinë në betejë të heroit dhe luftëtarit. ''Virtus'' qe e tillë vetëm nëse nuk përdoret për qëllime personale, por për interesin e bashkësisë romake. Por nga [[shekulli I p.e.s.]] virtus nuk do të shihej më si në shërbim të shtetit, por do të ndahej nga ai ideal, për të marë një objektiv më praktik: të dalloheshe nga të tjerët. ''Virtus'' fillimisht përcillej nga babai te biri, në vijim, nga [[shekulli I p.e.s.]], koncepti i virtus ndryshon: nuk është më e trashëgueshme, por është e nevojshme ta arrish me angazhim, duke tejkaluar veprat e të parëve. Koncepti romak për lirinë (''libertas),'' për qytetarët meshkuj, parashikohej si pjesë e të drejtës për të ruajtur trupin e tij nga nënshtrimi fizik dhe kjo përkthehej në refuzimin për tu dominuar dhe një lloj "mendësie pushtimi" brenda burrërisë romake (''virtus'').<ref name="CantarellaxiSkinner11">Cantarella, ''Bisexuality in the Ancient World'', fq. xi; Marilyn B. Skinner, introduction to ''Roman Sexualities'' (Princeton University Press, 1997), fq. 11.</ref> Si zgjatim, ishte e pranueshme për meshkujt e lirë romakë të angazhoheshin në marrëdhëniet mashkull-mashkull vetëm nëse ai merte rolin aktiv depërtues (përndryshe ky ''virtus'' do të ishte në dyshim ose i përdhosej).<ref name=":1">Craig A. Williams, ''Roman Homosexuality'' ([[Oxford University Press]], 1999), fq. 18.</ref> Romakët i përshkruajnë të dyja, dominimin seksual dhe perandorak si dhunues të ''virtus'' të pësuesit.<ref>Davina C. Lopez, "Before Your Very Eyes: Roman Imperial Ideology, Gender Constructs and Paul's Inter-Nationalism," te ''Mapping Gender in Ancient Religious Discourses'' (Brill, 2007), fq. 135–138.</ref> Një nga rubrikat më të rëndësishme etike të Romës, moraliteti seksual, ishte në këtë mënyrë tepër i lidhur me ''virtus'' dhe implikimet e tij të ndryshme për meshkujt e lindur të lirë romakë.<ref name=":1" /><ref name="CantarellaxiSkinner11" /> === Gravitas === ''Gravitas'', nuk duhet ngatërruar me [[graviteti]]n modern, pasi përfaqësonte vlerën e dinjitetit dhe të vetëpërmbajtjes.<ref>Ward. fq. 58</ref> Përballë vështirësive, një romak "i mirë" duhet të kishte një fytyrë të paturbulluar. Miti dhe historia romake tregon histori figurash si Gaius Mucius Skevola, duke e përshkruar shembull të ''gravitas''.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. ii. 12</ref> Në themelimin e [[Republika Romake|Republikës]], mbreti etrusk Lars Porsena kishte rrethuar qytetin e Romës dhe, me qytetin në krizë, Skevola u përpoq ta vriste Porsenën. Sidoqoftë, Skevola u kap. Kur mbreti e kërcënoi Skevolën me tortura, nëse nuk do tu përgjigjej pyetjeve të tij mbi Romën, Skevola vendosi dorën e djathtë mbi një prushore dhe e mbajti me ''gravitas'' të madhe (vetëpërmbajtje). Tregohet se mbreti, duke parë vlerën e Skevolës, hoqi dorë nga Roma. ''Gravitas'' e Skevolës, jo vetëm i dha epitetin ''scevola'' ("mëngjarashi"), por kontribuoi gjithashtu në bindjen e Porsenës të mos i sulmonte romakët, i çoroditur nga vendosmëria e tyre. Pra ''gravitas'' nënkupton një sjellje serioze, të përllogaritur, siç kërkojnë rrethanat, pa asnjë teprim. Kjo vlen për periudhën arkaike dhe pjesërisht republikane. Ndërsa për periudhën perandorake ''gravitas'' paraqitet shumë më pak në shkrime dhe, aty ku flitet, koncepti ka ndryshuar përkundrejtë periudhës pararendëse, ku tashmë do të përkufizohej si një sjellje false duke luajtur, i sjellshëm dhe i ëmbël, do me thënë aftësia për tu përshtatur e oborrtarit ose e ''cliens'', që bën çdo gjë për të marë favorin e padronit ose të princit. === Vlera të tjera romake === Përveç vlerave themelore të ''mores'', perandorët me vendimet e tyre përcaktonin se cilat vlera duhet të respektoheshin për ta bërë bashkësinë më të mirë. Nga ana tjetër autorët latinë<ref>[[retorika|Retorë]], historianë, eruditë, juristë, etj.</ref> mbështesnin vlerat e tyre dhe zakonet e mira, duke u bazuar te tradita e periudhave të mëparshme, pa lënë pas dore realtitetin e ri të ''civitas'' ku jetonin. Do me thënë, krijonin një identikit të ''bonus civis'' dhe duke identifikuar vlerat e shumta që duheshin ndjekur, ngushtësishtë të lidhur njëra me tjetër: ;''Amicitia'' ''Amicitia'' në idealistikën romake nuk nënkupton thjeshtë konceptin tonë të miqësisë, por në kuptim më të gjerë lidhjen e aleancës që mund të kishte midis dy kombeve apo raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens''. ''Amicitia'' shihej nga romakët e lashtë si vlerë që kishte të bënte me ndjekjen e interesave të përbashkëta, e përfaqësuar edhe nga një perëndi. Por, termi ''amicitia'' i afrohej edhe konceptit të tanishëm të miqësisë, mbi të gjitha në [[shekulli II|shekullin e II të e.s.]], e lidhur me fjalët ''amicus'' dhe ''amor''. Vetë ''cliens'' i ''patronus'' përkufizohej si mik, edhe pse kishte dallim trajtimi midis klientëve më intimë dhe ata që konsideroheshin "më pak miqësorë"; në fakt ekzistonin kategori të ndryshme "miqësie", në këtë rast, në të vërtetë, të quaje ''amicus'' ''cliens'' ishte thjeshtë një fenomen kortezie, që mund shumë mirë të imponohej. ;''Ambitiosa morte'' Vlera e vetëvrasjes: romakët e konsideronin një formë vdekjeje fisnike, më shumë se jeta e jetuar pa dinjitet. Është një gjest i konsideruar shumë i rëndësishëm, si politikisht ashtu dhe publikisht, që e shkundëte mjaft aprovimin në kulturën romake. Në periudhën perandorake pastaj, kjo sjellje do të bëhej shumë e rëndësishme, gati në modë, për të protestuar kundër tiranëve perandorakë. Arketipi i vetëvrasësit paraqitet nga Katon Uticensi, në protestë ndj mbipushtetit të [[Jul Çezari|Çezarit]], apo vetëvrasja e [[Petroniu]]sit, që vdiq duke diskutuar me miqtë, gati se ishte duke rënë në gjumë, apo edhe vetëvrasja e [[Lucius Annaeus Seneca|Senekës]], por historia e lashtë romake përkujton edhe shumë të tjerë. ;''Abstinentia'' Çinteresimi, ndershmëria, integriteti moral. Përcakton sjelljen e ç‘interesuar, veçanërisht e administratorit përkundrejtë gjësë publike. ;''Aequitas'' Është ndjenja që frymëzon barazinë dhe drejtësinë, mbi të gjitha në kuadrin juridik; shembuj jep Ulpiani, duke përshkruar drejtësinë e vërtetë. ;''Auctoritas'' [[Skeda:Giovanni Bellini - Continence of Scipio (detail, half-left part) - WGA1766.jpg|parapamje|majtas|upright=1.6|''Continetia Scipionis'', e [[Giovanni Bellini]]-t ([[1508]])]] '''Auctoritas''' është vlera e prestigjit dhe e besimit që një burrë, në zotërim të kësaj vlere jep, në fillim e lidhur me fenë nënkuptonte të rrisje, ndihmoje të tjerët. Në një periudhë të dytë, kur do të bëhej një vlerë tipike laike, përckatoi besueshmërinë, ndikueshmërinë, do me thënë aftësinë për të ndikuar të tjerët.<ref>Mbi të gjitha në kuadrin oratorik.</ref> Kjo e dyta konsiston në një ekuilibër midis pushtetit politik dhe prestigjit shoqëor, besueshmërisë, përgjegjshmërisë personale.<ref>''Ward''. fq. 58</ref> Ndërsa [[Ciceroni]] e konsideron një bashkësi e ''Dignitas'' dhe ''Virtus''. Auctoritas në të rast është një formë shumë e lartë pushteti, që nuk lidhet domosdoshmërisht me pushtetin politik, por ushtronte shtrëngimin ose komandën nëpërmjet forcës së bindjes, falë karizmës së vetë. Auctoritas nënkupton një seri të drejtash dhe detyrash nga kush është në zotërim, për shembull atribuimi i detyrave publike apo ti besosh angazhimeve që mereshin. Figura që historikisht i afrohet është [[Augusti|Oktavian Augusti]] që e ushtroi autoritetin e tij, jo aq nëpërmjet kompetencave që zotëronte, por duke ditur të jipte një urdhër pa e imponuar, duke i bindur vartësit e tij dhe duke patur respekt për institucionet publike. [[Skeda:Arco di costantino, rilievo aureliano, 05.jpg|parapamje|''Submissio ose Clementia'' (nënshtrimi i një kreu barbar): Perandori [[Kostandini i Madh|Kostandini I]]-[[Mark Aureli]], me Pompeianin në shpinë, është në një podium të lartë para ushtarëve dhe ''aquiliferi'' me ''signa'' dhe me një gjest mëshire liron një princ barbar, që mbron të birin tepër të ri me një krahë mbi shpatull (Harku i Kostandinit).]] ;''Benignitas'' Mirësi, dashamirësi e lidhur si me ''Humanitas'', ashtu dhe me ''Clementia'' ;''Clementia'' ''Clementia'' është vlera që priret ta moderojë shpirtin përkundrejtë të mundurve, pa u hakmarrë, ose në ëmbëlsinë e superiorit vëren gabimet e inferiorit dhe ndjen keqardhje. Është e ndërlidhur me ''benevolentia'' ose ''Magnitudo animi''. Është sjellja e një burri që mban pushtetin në një situatë të caktuar, por nuk mbizotërohet nga zemërimi dhe dhe mizoria, por nga dashamirësia, duke i mbizotëruar impulset negative: raporti, për shembull i ''paterfamilias'' të mirë përkundrejtë bijve ''alieni iuris'' ose të romakut të mirë përkundrejtë të mundurve. Megjithatë duhet bërë një saktësim, pasi sipas [[Ciceroni]]t, duhet të ishe i mëshirshëm kundër atij që dorëzohej dhe nënshtrohej, por të pamëshirshëm me atë që rrebelohej: ''hostes''. Kjo është një karakteristikë që vërehet nga romakët përkundrejtë popullsive të mundura, mbi të gjitha kur perandoria shtrihej në masë më të madhe, duke u dhënë edhe të huajve pozicione të rëndësishme në politikën romake. ;''Concordia'' Concordia, marrëveshja, mirëkuptimi, harmonia; në fillim konsiderohej jashtë fushës politike, por pastaj, me ndikimin grek do të merte rëndësi, si për fushën politike, ashtu dhe për atë filozofike. ;''Consilium'' Dituria, gjykimi, urtësia, aftësia për të vendosur. Fjala, e pasur me kuptime, duket si një nga vlerat më të lashta të [[Gjuha latine|latinitetit]] dhe tregon reflektimin e sjelljes me qetësi dhe në pavarësi të plotë gjykimi. ;''Constantia'' Qëndrueshmëria, kostanca, këmbëngulja, forca shpirtërore, koherenca.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxii. 58. Shiko edhe Commentary on Livy 1-5 të Ogilvie.</ref> Fjala në vetëvete përcakton këmbënguljen e fortë, qëndrueshshmërinë e një sjelljeje dhe të një virtyti etiko-politik, tipikisht romak. Kjo vlerë, e çiftëzuar me gravitas, ka zhvilluar një rol të madh në historinë dhe suksesin e popullit romak. Constantia u lejonte romakëve të qëndronin të përqëndruar dhe aktivë në kohët e turbullirave të mëdha dhe humbjeve shkatërruese, si për shembul fushata e [[Hanibali|Hanibal Barkës]], me ak fjalë vlera e të mos dorëzuarit kurrë. ;''Cultus'' Ishte ndjekja aktive dhe zbatimi korrekt i ritualeve për sa i përket hyjnisë.<ref>Adkins. fq. 55</ref> Pratikat fetare romake orientoheshin drejtë zbatimit korrekt të riteve, jo drejtë etikës dhe moralit të personit. Perënditë ishin të kënaqur nëse ritet do të zhvilloheshin me vëmendje nga romakët, prandaj ata shpresonin të arrinin mbështetjen e tyre nëpërmjet zhvillimit të flijimeve dhe formulave të tjera rituale, nëse kryheshin korrektësisht. ;''Religio'' {{See also|Feja romake}} Nuk ishte "fe" në kuptimin modern të fjalës. ''Religio'' është e lidhur me foljen latine religare, që ka kuptimin "të lidhesh". Në mendjen e romakëve të vjetër, ''religio'' përfaqësonte një lidhje midis hyjnores dhe vdekatarëve. Kjo lidhje është më shumë respekti dhe detyrimi për tu nënshtruar dhe të besëtytënisë, të lidhur me praktika fetare dhe zakone të romakëve të lashtë: si burrat, ashtu dhe gratë duhet të ishin të vetëdijshëm për këto lidhje për të nderuar perëndinë nëpërmjet praktikave fetare,<ref>Adkins. fq. 190</ref> në përpjekje për të ruajtur një ''pax deorum''.<ref>nga latinishtja "''Paqja e zotave''"</ref> Në përputhje me emrin, mbiemri ''religiosus'' përfaqëson lartësimin e praktikës fetare, deri në pikën e prekjes së besëtytënisë. Sipas romakëve ''religio'' konsiderohej si një pjesë e nevojshme e jetës, në mënyrë që të ruhej rendi dhe tradita në bashkësi apo në masë më të madhe, në botë. Motivimi në bazë të këtyre besimeve, nuk është moralisht e themeluar mbi vlerat moderne judaiko-kristiane, por mbi kënaqjen e zotave dhe pritshmëria e shpërblimeve. Për të garantuar një fitor, i premtohej një tempull një perëndie, ose, me shpresën e lehtësimit të vështirësive, anëtarët e bashkësisë kryenin flijime. [[Tit Livi]] e nënkupton këtë nevojë në përshkrimin e tij të kapjes së shtatores së perëndeshës Junona nga Veio. Zbulon se eshte kundër religio-s së [[Etruskët|etruskëve]] nëse preket shtatorja, përveç nëse nuk je një anëtarë i priftërinjve apo bëheshe nëpërmjet trashëgimisë. Ushtarët romakë, nga ana e tyre, janë të pastër, nëse nuk nderojnë perëndeshën. Kjo nuk është e lidhur me ''pietas'' dhe moralitetin e saj të ndërlidhur, por ishte e ndërlidhur me konceptin e ''cultus''. ;''Decorum'' Zbukurim, përshtatshmëri, ajo që përputhet me një person të caktuar në disa aspekte e ngjashme me ''Nobilitas''. ;''Dignitas'' ''Dignitas'' është vlera e [[dinjiteti]]t dhe prestigjit të një qytetari romak dhe nën këtë konsiderim, nga ana e të tjerëve. Por kjo kishte të bënte me pjesën sipërfaqësore të prestigjit, do me thënë respekti i të tjerëve në kuptimin sipërfaqësor dhe jo të plotë, si ''auctoritas''. ''Dignitas'' është një nga rezultatet fundore që synonin të vizualizonin vlerat e idealit romak dhe shërbimin e shtetit në forma primati, pozicioni ushtarak dhe magjistrature. ''Dignitas'' qe vlera e reputacionit, e nderit dhe e vlerësimit. Kështu, një romak që u tregonte atyre ''gravitas, constantia, fides, pietas'' dhe vlera të tjera, do të bëhej një romak në zotërim të ''dignitas'' midis bashkë-moshatarëve të tij. Në të njëjtën mënyrë, nëpërmjet këtij rrugëtimi, një romak mund të fitonte ''auctoritas'', "prestigj dhe respekt". ;''Disciplina'' Disciplina, edukata, formimi civil dhe ushtarak i qytetarit. Disciplina ishte për romakët baza e patjetërsueshme e shtetit, e dukshme nëpërmjet disiplinës ushtarake dhe në të gjitha fushat e jetës. ;''Exemplum'' Shembulli, modeli. Është vlera e përbërë nga një veprim i lavdishëm i kryer nga një paraardhës, në detyrim për tu imituar dhe shumëfishuar. ;''Gingillatio'' Vlerë që u afermuar në latinitetin e vonë, termi përkufizon një kërkim të përmbajtur të kënaqësisë pa iu dhënë në mënyrë të shfrenuar, por duke respektuar vetëveten dhe idealin e ''enkràteia'' (moderimit, vetëpërmbajtjes). Disa studjues mbështesin mendimin se kjo vlerë u fut në brendësi të ''mos maiorum'' falë afermimit gjithmonë e më të madh të [[krishtërimi]]t.<ref>C. Edwards, ''The Politics of Immorality in Ancient Rome'', [[Cambridge University Press]], 2002, fq. 36</ref> ;''Gloria'' ''Gloria'' është fama që arrihet pasi ke përmbushur veprime me vlera, prandaj është ngushtësisht e lidhur me ''virtus'', për mos të qenë inferior ndaj të parëve. Elementi që karakterizon shoqërinë aristokratike në fillim të e ndjekur edhe nga ''civis novum''. Mund të shprehet edhe si njohje dhe lavdërim nga ana e bashkësisë. Edhe ''gloria'' në një kohë të parë konsiderohej e trashëgueshme nga ati te biri dhe vetëm më vonë konsiderohej për tu arritur me veprat e veta. ;''Honor'' Nderi, do me thënë pozicioni honorifik pas një gjesti të caktuar të lidhur me ''virtus'' dhe ''gloria''. ;''Riesumatio'' Nderi që u rezervohej trupave të të vdekurve tashmë të varrosur, që përbëhej nga ofrimi të vdekurve ushqime dhe pije, si të ishin të gjallë, për të favorizuar dekompozizimin dhe ushqimin e jetës në Had. ;''Humanitas'' Ishte vlera që na dallon nga kafshët dhe bishat e egra dhe nga qeniet primitive, do me thënë nga mirëkuptimi dhe dashamirësia e kulturës së shijes dhe elegancës. Humanitas në këtë rast nuk është e lidhur me rolin e qytetarit apo ushtarit, por ka të bëjë me vetë personin, individin. Humanitas në një farë pike do të bëhej gjithmonë e më elitare, do me thënë zotërim përjashtimor i rretheve aristokratike, që, me arsimin e tyre superior përpiqeshin vazhdimisht përpunonin: disponibiliteti, indulgjenca, butësia, ëmbëlsia, moderimi. Në periudhën perandorake kjo vlerë do të shmangej, pasi konsiderohej një sjellje e aristokracisë dhe e arsimimit superior. Në këtë mënyrë do të identifikohej në periudhën perandorake një ''nuova Humanitas popolare'' që tregonte besueshmëri, sjellshmëri dhe karakter të mirë pa nënkuptuar arsimimin superior. ;''Industria'' Veprimtaria, të qenit punëtorë. Termi përkufizon vlerën që e shtyn njeriun politik në bashkëpunimin e zellshëm në kuadrin e shtetit. ;''Libertas'' Liria, sjellje e lirshme jashtë nga artificat e afta për tu përballur me qëndrueshmëri me çdo situatë të jashtme. Tipike e aristokracisë romake. ;''Magnitudo animi'' Shpirtmadhësia, shpirtgjerësia, përcakton sjelljen e shkëputur dhe madhështore me të cilën qytetari, mbi të gjitha fisniku, sillet në raport me të tjerët. ;''Nobilitas'' Përfaqëson një kuptim abstrakt, frymëzimin për të qenë të denjë për virtytet e të parëve. ;''Otium'' Nëse për modelin e qytetarit arkaik Otium donte të thoshte mungesa e punimit nga ana e qytetarit-ushtar që ose kultivonte ose luftonte, në përiudhën republikane do të identifikohej, në vija të gjera nga [[Ciceroni]], me mungesën e veprimtarisë. Por ndikimi grek, e shihte otium si pushim i veprimtarive të përditshme përkundrejtë shtetit, me synimin e studimit intelektual: nga kjo do të lindëte në një kohë të dytë sfocoja e Ciceronit për ta parë otium si veprimtari pozitive,<ref>Pasi romakët kishin një traditë si popull punëtor.</ref> me dallime nga ai grek. Në fakt në rastin romak shihej si qetësia e ekzistencës private, kushtuar veprimtarive intelektuale, të llojit të letërsisë dhe filozofisë. [[Ciceroni]] e shihte otium si veprimtari edhe politike me synim përmirësimin e qytetit. Në republikën e vonë dallohen dy otium: ''otium luxuriosum'' kushtuar veprimtarish pa asnjë dobi apo të turpshme dhe ''otium tranquillum,'' qetësia dhe kthjelltësia e pashqetësuar e të urtit që punon në mënyrë intelektuale. [[Skeda:VESPASIANUS RIC II 437-151705.jpg|parapamje|372px|Majtas: [[Vespaziani]]: sesterc<ref>Roman Imperial Coinage ''Vespasianus'', II, 437; BMCRE 555; Cohen 327.</ref> IMP CAES [[Vespaziani|VESPAS]] AUG PM TRP PP COS III, kokë e kurorëzuar me dafina drejtuar djathtas; djathtas: [[Pax romana|PAX AUGUSTI]], hyjnesha e ''Paqes'' në këmbë drejtë të majtës, mban një degë dhe një ''cornucopia''; S C.]] ;''Pax'' {{See also|Pax romana}} Ekzistonin në periudhën romake dy vlera të lidhura me ''Pax'': ''Pax animi,'' do me thënë kthjelltësia dhe qetësia e individit të veçantë dhe Pax e shtetit. Vlera e dytë ishte më e ndërlikuar, në fakt vihej në pah vetëm duke nisur nga periudha augustiane, pasi vërehet se nëpërmjet ''pax'' prodhohet edhe mirëqenie dhe zhvillimi i mirë i shtetit, që, me luftërat nuk ishte. Nga këtu do të konceptohej si vlerë, pasi nga pax rridhte perandoria dhe situata e sikurisë së qytetarit individual që nuk shihet më i kërcënuar nga luftëra dhe mund të jetoi i qetë. Që në kohën e [[Jul Çezari|Çezarit]] i ishin kushtuar tempuj hyjneshës së Paqes në vitin [[49 p.e.s.]], pasi ishin ndërgjegjësuar për rëndësinë për një popull të të qenit në paqe; kjo filozofi pastaj u ndoq nga [[Augusti]] që do ta fuste kultin në Romë me ''Ara Pacis,'' një altar kushtuar perëndeshës së Paqes, me synim që fushatat ushtarake në [[Hispania]], në fund, vetë perandori [[Vespaziani|Tit Flavio Vespasiani]] do të ndërtonte Tempullin e Paqes. Në të vërtetë edhe më i hershëm se Periudha Mbretërore merte njëfarë rëndësie: vetë Numa Pompilius dëshironte që tempulli i [[Janusi|Janit]] të ishte i hapur në periudhën e luftës dhe i mbyllur në atë të paqes. Shumë poetë këmbëngulnin mbi paqen si prurëse e pjellorisë, mirëqenies dhe vlerave gjithmonë pozitive. ;''Pudor'' Droja, turpshmëria, moraliteti i përkufizon drojën e qytetarit romak që parapëlqen të flas për gjëra të caktuara privatisht në vend se në publik, përveç përcaktimit të dëlirësisë dhe dinjitetit, në ndërlidhje edhe me modestia. ;''Simplicitas'' Është koncepti i të jetuarit sipas orgjinave në mënyrë të thjeshtë, tipike e Periudhës Mbretërore, në Periudhën Republikane do të merte një vlerë të konsiderueshme, pasi ajo do të shihej edhe si tu ekspozoheshin rreziqeve të mëdha, pasi e vendoste subjektin që të mos u kushtonte vëmendje rreziqeve, mbi të gjitha gjatë Periudhës së Perandorake, plotë me lojëra pushteti dhe personazhesh hipokrite, siç pohon [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Kështu në periudhën perandorake vlera e ''simplicitas'' do të merte një vlerë të re sjelljeje spontane, të lirshme, por duke e ushtruar me masë, do me thënë duke iu përshtatur periudhës së re, ku simplicitas nuk mjaftonte më nëse nuk doje të pësoje ofendim dhe përçmim. Vetë [[Mark Valerio Marciali|Marciali]] flet për ''prudens simplicitas'' pasi nuk është më e përshtashme në kohët perandorake plotë me lojëra. ;''Urbanitas'' e ''rusticitas'' ''Urbanitas'' tregon shijen e mirë dhe shpirtin natyror pa teprimet e njeriut elegant, një lloj ''bon ton'' romak. Në vijim do ti kundërvihej vlerave të vjetra romake për shkak të ndikimit grek, pasi do të përcaktonte rafinimin në kërkim të luksit dhe të kujt donte të dukej detyrimisht në modë në kundërvënie ndaj ''Rusticitas'' dhe ndaj ''Industria'', do me thënë kujt kënaqej me jetën e thjeshtë fshatare të fushës kushtuar punës. ==Shiko edhe== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * ''[[O tempora, o mores!]]'' * [[Romanitas]] * [[E drejta romake]] * [[Feja romake]] * [[Mitologjia romake]] * [[Kulti i të parëve]] * [[Appius Claudius Caecus]] * [[Gaius Marius]] * [[Martesa në Romën e lashtë]] * [[Kanuni]] * [[Manusmriti]] * [[E drejta morale]] * [[Vlera kulturore]] * [[Kodi i nderit]] * [[Justitia]] * [[Zakoni]] * [[Morali]] * [[Tabu]] * [[Hamurabi]] * [[Juvenali]] * [[Gjeorgjiket]] * [[Horaci]] * [[Lucius Annaeus Seneca]] * [[Mark Fabius Kuintiliani]] * [[Edukimi i oratorit]] * [[Caecilius Statius]] * [[Publius Papinius Statius]] * [[Mark Valerio Marciali]] * [[Letrat e Ciceronit]] * [[Ligjëratat e Ciceronit]] * [[Varroni]] * [[Kornel Nepoti]] * [[Nepotis Vitae]] * [[Turma (njësi ushtarake)]] * [[Albaniana (fortesë romake)]] * [[Alba Longa]] * [[Albanët (latinë)]] * [[Albaniana (fortesë romake)]] * [[Appius Claudius Caecus]] * [[Arsimi në Romën e lashtë]] * [[Arti romak]] * [[Auguri]] * [[Braccae]] * [[Bujqësia në Romën e lashtë]] * [[Castra]] * [[Censori]] * [[Ciceroni]] * [[Curia Calabra]] * [[Di Manes]] * [[Diktatori romak]] * [[Dominati (Roma)]] * [[Dymbëdhjetë Tabelat]] * [[Ekonomia Romake]] * [[Enea Ankiziadi]] * [[Eneida]] * [[Fasti Ostienses]] * [[Fëmijëria në Romën e lashtë]] * [[Filozofia e lashtë romake]] * [[Gjeografia e Strabonit]] * [[Historia e Kushtetutës romake]] * [[Horaci]] * [[Iliro-romakët]] * [[Institucionet politike të Romës së lashtë]] * [[Jus trium liberorum]] * [[Kalendari Romak]] * [[Kalendat]] * [[Këshilli i Plebejve]] * [[Kodeksi i Justinianit]] * [[Kodeksi i Theodosit]] * [[Kohorta (njësi ushtarake)]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Kuvendi i Kuriatit]] * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Kuzhina antike romake]] * [[Latinët në Itali]] * [[Letërsia e vjetër greke e romake]] * [[Ludi]] * [[Lustrum]] * [[Lustratio]] * [[Legjioni romak]] * [[Magjistratët romakë]] * [[Martesa në Romën e lashtë]] * [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]] * [[Monarkia romake]] * [[Monti Albani]] * [[Notitia Dignitatum]] * [[Novus homo]] * [[Panem et circenses]] * [[Pax Romana]] * [[Perandoria Romake]] * [[Principati (Roma)]] * [[Pretori]] * [[Remi dhe Romuli]] * [[Republika Romake]] * [[Roma e lashtë]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Sabinët]] * [[Sabelianët]] * [[Senati Romak]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Spektaklet Romake]] * [[SPQR]] * [[Teknologjia në Romën e lashtë]] * [[Të Drejtat Latine]] * [[Themelimi i Romës]] * [[Tirones]] * [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]] * [[Ushtria Romake]] * [[Veshjet në Romën e lashtë]] * [[Virgjili]] {{Div col end}} == Shënime == {{Notelist|21em}} == Referime == {{Reflist|21em}} == Bibliografia == ;Burime antike {{Refbegin|40em}} * {{Cite book|title=Historia Augusta|title-link=Historia Augusta|language=la}} ([[Wikisource:la:Historia Augusta|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Oktavian Augusti|author-link=Augusti|title=Res gestae divi Augusti|language=la}} ([[Wikisource:la:Res gestae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Res Gestae Divi Augusti|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Dion Kasi|author-link=Dion Kasi|title=Romaike Historia|language=grc}} ([[Wikisource:el:Ρωμαϊκή Ιστορία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Dionisi i Halikarnasit|author-link=Dionisi i Halikarnasit|title=Antiquitatum Romanarum|title-link=Antiquitatum Romanarum|language=grc}} ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Eutropi|author-link=Eutropi|title=Breviarium ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Abridgement of Roman History|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Flavius Jozefi|author-link=Flavio Josefi|title=Ἰουδαϊκὴ ἀρχαιολογία|language=grc}} ([[wikisource:el:Ιουδαϊκή αρχαιολογία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[wikisource:en:The Antiquities of the Jews|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Herodiani|author-link=Herodiani|title=τῆς μετὰ Μάρκον βασιλείας ἱστορία|language=grc}} ([http://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/ përkthimi anglisht] e [[Wikisource:en:History of the Empire From the Death of Marcus|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|title=Corpus Inscriptionum Latinarum|author-link=Corpus Inscriptionum Latinarum|publisher=Berolini|url=http://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|author=C. I. L.|volume=XVII vol.|year=1863|language=la|access-date=2 nëntor 2025|archive-date=11 shtator 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250911123203/https://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Ab Urbe condita libri|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [https://en.wikisource.org/wiki/From_the_Founding_of_the_City versioni anglez] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Periochae ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita – Periochae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Amian Marcelini|author-link=Amian Marcelini|title=Rerum gestarum libri XXXI|language=la}} ([[Wikisource:la:Res Gestae Libri XXXI|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Ammian/home.html versioni anglisht]). * {{Cite book|author=Vellej Paterkuli|author-link=Vellej Paterkuli|title=Historiae Romanae ad M. Vinicium consulem libri duo|title-link=Paterculi Historiae Romanae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae Romanae Ad M. Vinicium Libri Duo|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Velleius_Paterculus/home.html përkthimi anglisht këtu] e [[Wikisource:en:Compendium of the History of Rome|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis historia|language=la}} ([[Wikisource:la:Naturalis Historia|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/home.html versioni anglez]). * {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Βίοι Παράλληλοι|language=grc}} ([[Wikisource:el:Βίοι Παράλληλοι|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|last=Pomponius|first=Sekst|title=Pomponii de origine iuris fragmentum, recogn. et adnotatione critica instruxit F. Osannus|year=1848|language=la}} * {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Annales|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab excessu divi Augusti (Annales)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}, [http://www.progettovidio.it/tacitoopere.asp përkthimi italisht] e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html?tw_p=twt përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Historiae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae (Tacitus)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [https://it.wikisource.org/wiki/Storie_(Tacito) përkthimi italisht] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [[Wikisource:en:The Histories (Tacitus)|përkthimi anglisht këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html këtu]). * {{Cite book|author=Gaius Svetoni Trankuili|author-link=Svetoni|title=De vita Caesarum libri VIII|language=la}} ([[Wikisource:la:De vita Caesarum libri VIII|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://www.progettovidio.it/svetonioopere.asp përkthimi italisht]). * {{Cite book|author=Mark Terencius Varroni|author-link=Varroni|title=De lingua Latina|language=la}} ([http://www.thelatinlibrary.com/varro.html teksti latin]). * {{Cite book|author=Zosimi|author-link=Zosimi (historian)|title=Ἱστορία Νέα, Historia nova|language=grc}} ([[Wikisource:it:Della Nuova Istoria|përkthimi italisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). {{Refend}} ;Burime historiografike moderne {{Refbegin|41em}} * Adkins, L. dhe Adkins, R. ''Dictionary of Roman Religion''. New York: [[Oxford University Press]], 2000. * {{Cite book|author=Ascanio Modena Altieri|title=Impero in Moneta. Simboli e allegorie nel conio romano da Augusto a Diocleziano|publisher=Arbor Sapientiae Editore|language=it|year=2025|location=Romë|isbn=979-12-81427-77-8}} * {{Cite book|last=Amelotti|first=Mario|others=Mario Talamanca|title=Lineamenti di storia del diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it|pages=VIII - 762|isbn=88-14-01823-5}} * Berger, Adolph. ''Encyclopedic Dictionary of Roman Law''. Philadelphia: The American Philosophical Society, 1991. * Pietro Bonfante, Istituzioni di diritto romano * {{Cite book|last=Campanini|author2=Carboni|title=NOMEN - Il nuovissimo Campanini Carboni. Latino Italiano - Italiano Latino|publisher=Paravia|language=it|location=Torino|year=2003}} * Huber Cancik dhe Helmuth Schneider (red.). ''Brill's New Pauly''. Antiquity volumes: Brill, 2008 Brill Online. * Gian Biagio Conte - Emilio Pianezzola, Storia e testi della letteratura latina, Le Monnier, 2003, 3 volumi. * {{Cite book|author=Hermann Dessau|title=Inscriptiones Latinae Selectae|volume=3 vol.|date=1892-1916|url=https://openlibrary.org/books/OL23306529M/Inscriptiones_latinae_selectae|via=Open Library|language=la}} * Federico D'Ippolito, Giuristi e sapienti in Roma arcaica - Roma [ecc.]: Laterza, 1986. - 121 fq. * Georges Dumezil / La religione romana arcaica; con una appendice su La religione degli etruschi; botimi italian dhe përkthimi nën kujdesin e Furio Jesi. - Milano: Rizzoli, c1977. - 614 fq. * {{Cite book|author=A. E.|title=L'Année épigraphique|publisher=Anneeepigraphique.msh-paris|date=1888-2024|url=http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/|language=fr|archive-date=16 shtator 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916093001/http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/}} * Carla Fayer, Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica - Roma: L'Erma di Bretschneider, 1982. - 317 fq. * De Francisci, Primordia civitatis * Gennaro Franciosi, Famiglia e persone in Roma antica: dall'eta arcaica al principato - 3. ed. - Torino: G. Giappichelli, 1995!. - 256 fq. * Fredericks, S. C. 1969. ''Mos maiorum in Juvenal and Tacitus.'' University of Pennsylvania Press. * Guarino, Antonio; Storia del diritto romano. * Guarino, Antonio; Le Origini quiritarie. * Hoffmann, Zsuzsanna. 1982. "The Parody of the Idea of mos maiorum in Plautus." ''Oikumene'', III, 217–223. * Hölkeskamp, Karl-Joachim. 2010. ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research (translated by Henry Heitmann-Gordon; revised, updated, and augmented by the author).'' Princeton/Oxford: Princeton University Press. * Kenty, Joanna. 2016. "Congenital Virtue: Mos Maiorum in Cicero's Orations." ''Classical Journal'' 111.4:429-462 * Bernhard Linke dhe Michael Stemmler, ''Mos maiorum: Untersuchungen zu den Formen der Identitätsstiftung und Stabilisierung in der Römischen Republik'', Shtutgart: F. Steiner, 2000, 219 faqe, ISBN 3-515-07660-3 * Bronislaw Malinowski / Diritto e costume nella societa primitiva; introduzione di Antonio Colajanni. - Roma: Newton Compton, 1972. - 166 fq. ill. * {{Cite book|last=Mario|first=Talamanca|title=Istituzioni di diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it}} * {{Cite book|last=Orestano|first=Riccardo|title=I fatti di normazione nell'esperienza romana arcaica|year=1967|language=it|location=Torino|page=280}} * {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia dhe Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|page=1057}} * {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia e Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano — sintesi|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|pages=VIII - 567}} * ''Oxford Classical Dictionary''. 3rd Revised Ed. New York: [[Oxford University Press]], 2003. * Hans Rech, ''Mos maiorum. Wesen und Wirkg der Tradition in Rom'', Lengerich i. W., 1936. * Roma arcaica e le recenti scoperte archeologiche: giornate di studio in onore di U. Coli, Firenze, 29-30 maggio 1979. - Milano: Giuffrè, 1980. - VIII, * Segal, Erich. 1976. “''O tempora, o mos maiorum''.” In ''The Conflict of Generations in Ancient Greece and Rome'', Edited by Bertman, Stephen S., 135–142. Amsterdam: Grüner. * Francesco Sini, Documenti sacerdotali di Roma antica - Sassari: Libreria Dessì editrice. * Stambaugh, John E. ''The Ancient Roman City''. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1988. * Tröster, Manuel. 2012. "Plutarch and ''mos maiorum'' in the ''Life of Aemilius Paullus''." ''Ancient Society'' 42, 219–254. * Ward, A., Heichelheim, F., Yeo, C. ''A History of the Roman People''. 4th Ed. New Jersey: Prentice Hall, 2003. {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commons category|Mos maiorum}} * {{cite web|title=Informazioni sul mos e mos maiorum e sulle sue caratteristiche|url=http://xoomer.virgilio.it/roberto_crosio/IPERTESTO_CA_FOSCARI/mos_maiorum.htm|work=xoomer.virgilio.it|language=it}} * {{cite web|title=Particolarità mos maiorum|work=Ariannaeditrice.it|language=it|url=http://www.ariannaeditrice.it/articolo.php?id_articolo=14508}} * {{cite web|title=I valori della Romanità|work=Romanoimpero.com|language=it|url=https://www.romanoimpero.com/2012/06/i-valori-della-romanita.html}} * {{Cite encyclopedia|title=Mos maiorum|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/topic/mos-majorum|language=en}} {{DEFAULTSORT:Mos Maiorum}} [[Kategoria:Etikë shoqërore]] [[Kategoria:Kultura Romake]] [[Kategoria:Moral]] [[Kategoria:Fjalë dhe shprehje latine]] [[Kategoria:Ligji romak]] [[Kategoria:Virtyt]] [[Kategoria:Kode të sjelljes]] 9812qzzhdyq4q53c02r5hkqm5144s13 Diskutim:Álvaro Recoba/Arkivi 1 1 390792 2982177 2893358 2026-05-19T04:25:48Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Álvaro Recoba]] 2982177 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2655581 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121026091123/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=713912&sec=europe&cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=713912&sec=europe&cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 prill 2024 08:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2664052 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323004122/https://www.calciosudamericano.it/uruguay-il-nacional-fa-sul-serio-placente-subito-boghossian-a-ore-crespo-e-il-sogno/ për lidhjen http://www.calciosudamericano.it/uruguay-il-nacional-fa-sul-serio-placente-subito-boghossian-a-ore-crespo-e-il-sogno/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 maj 2024 02:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2684314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323060944/http://www.decano.com/ultimo_partido/3001/nacional-3-penarol-2 për lidhjen http://www.decano.com/ultimo_partido/3001/nacional-3-penarol-2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2024 13:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715693 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180803163654/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/72260/adriano-e-recoba-sempre-di-moda.shtml për lidhjen http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/72260/adriano-e-recoba-sempre-di-moda.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180211071756/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/98085/spettacolo-recoba-gol-da-corner.shtml për lidhjen http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/98085/spettacolo-recoba-gol-da-corner.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2024 00:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2870891 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240322033924/http://www.danubio.org.uy/uc_148_1.html për lidhjen http://www.danubio.org.uy/uc_148_1.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 nëntor 2025 12:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2874481 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240324064037/https://nacional.uy/es/news/es-el-chino-recoba-es-el-nuevo-entrenador-de-nacional-2023-10-20/ për lidhjen https://nacional.uy/es/news/es-el-chino-recoba-es-el-nuevo-entrenador-de-nacional-2023-10-20. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2025 14:33 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2884597 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250222015915/https://www.transfermarkt.us/alvaro-recoba/leistungsdatendetails/spieler/5796/wettbewerb/UEFA për lidhjen https://www.transfermarkt.us/alvaro-recoba/leistungsdatendetails/spieler/5796/wettbewerb/UEFA. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2025 16:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2888917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323061731/https://www.serpentsofmadonnina.com/2016/4/8/11351932/el-chino-story-of-a-lazy-romantic-alvaro-recoba-retires për lidhjen https://www.serpentsofmadonnina.com/2016/4/8/11351932/el-chino-story-of-a-lazy-romantic-alvaro-recoba-retires. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2026 06:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977352 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.impre.com/deportes/futbol/2009/12/25/recoba-regresa-a-danubio-165401-1.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 02:19 (CEST) 4xm3v9dwd2lrc1mne50vztlnyuxrhhy Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias 1 391144 2982188 2872588 2026-05-19T04:48:17Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982188 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872587 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/Anticorruption_Methods_and_Tools_in_Health_Lo_Res_final.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2025 04:42 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982187 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251011110607/https://theafricadailypost.com/316856/diplomacy/zambia-albania-pledge-deeper-ties/ për lidhjen https://theafricadailypost.com/316856/diplomacy/zambia-albania-pledge-deeper-ties/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:48 (CEST) 0s67hzigs8gidyc912g2eg8fqcyusue Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi 2 3 391827 2982139 2979809 2026-05-19T04:17:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj]] 2982139 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 7 shkurt 2022 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 14 shkurt 2022 20:18 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 21 shkurt 2022 20:11 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 28 shkurt 2022 23:59 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 7 mars 2022 22:16 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 14 mars 2022 23:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 21 mars 2022 17:00 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 28 mars 2022 21:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 4 prill 2022 23:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 11 prill 2022 21:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 19 prill 2022 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 26 prill 2022 00:56 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 2 maj 2022 21:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 9 maj 2022 17:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 16 maj 2022 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 24 maj 2022 02:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 30 maj 2022 22:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 7 qershor 2022 04:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 13 qershor 2022 18:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20 qershor 2022 22:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 27 qershor 2022 22:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 4 korrik 2022 21:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 11 korrik 2022 21:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 19 korrik 2022 00:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 25 korrik 2022 21:27 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 1 gusht 2022 23:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 8 gusht 2022 21:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 15 gusht 2022 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 23 gusht 2022 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 30 gusht 2022 01:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 6 shtator 2022 01:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 13 shtator 2022 03:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 20 shtator 2022 00:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 shtator 2022 02:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 tetor 2022 02:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 10 tetor 2022 16:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 tetor 2022 23:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 tetor 2022 23:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 tetor 2022 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 nëntor 2022 01:31 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 nëntor 2022 22:54 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 nëntor 2022 00:21 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2022 21:02 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 dhjetor 2022 01:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 dhjetor 2022 00:34 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 dhjetor 2022 00:59 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 janar 2023 02:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 janar 2023 02:09 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 janar 2023 00:45 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 janar 2023 01:05 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 shkurt 2023 11:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 shkurt 2023 02:48 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 shkurt 2023 02:57 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 shkurt 2023 00:46 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 mars 2023 00:49 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 mars 2023 00:19 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 mars 2023 02:25 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 mars 2023 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 prill 2023 01:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 prill 2023 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 prill 2023 03:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 prill 2023 00:03 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 maj 2023 03:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 maj 2023 02:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 maj 2023 23:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 22 maj 2023 18:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 maj 2023 00:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 qershor 2023 00:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 qershor 2023 16:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 qershor 2023 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 qershor 2023 18:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 korrik 2023 00:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 korrik 2023 21:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 korrik 2023 01:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 korrik 2023 04:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 gusht 2023 01:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 gusht 2023 23:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 gusht 2023 07:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 21 gusht 2023 17:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 gusht 2023 15:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shtator 2023 01:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shtator 2023 23:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 shtator 2023 21:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shtator 2023 18:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 tetor 2023 03:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 tetor 2023 16:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 tetor 2023 01:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 tetor 2023 01:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 tetor 2023 00:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 nëntor 2023 22:04 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 nëntor 2023 00:51 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 nëntor 2023 01:54 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2023 00:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 dhjetor 2023 00:48 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 dhjetor 2023 03:11 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 dhjetor 2023 17:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 janar 2024 02:18 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 janar 2024 01:11 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 janar 2024 02:02 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 janar 2024 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shkurt 2024 20:21 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 shkurt 2024 06:47 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 shkurt 2024 16:35 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shkurt 2024 20:22 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2024 20:45 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 mars 2024 00:03 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2024 18:38 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mars 2024 19:54 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 prill 2024 05:34 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 prill 2024 01:35 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 prill 2024 01:27 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 prill 2024 22:26 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 prill 2024 05:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2024 18:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 maj 2024 01:57 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 maj 2024 01:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 maj 2024 02:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 qershor 2024 00:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2024 22:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 qershor 2024 01:47 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 qershor 2024 00:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 korrik 2024 01:57 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2024 23:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 korrik 2024 03:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 korrik 2024 02:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 korrik 2024 01:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2024 22:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 gusht 2024 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 gusht 2024 02:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2024 22:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 shtator 2024 03:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2024 20:50 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shtator 2024 02:00 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 shtator 2024 01:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 tetor 2024 00:17 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 tetor 2024 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 tetor 2024 23:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 tetor 2024 22:50 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 tetor 2024 21:54 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 nëntor 2024 21:48 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 nëntor 2024 01:05 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 nëntor 2024 02:58 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 nëntor 2024 23:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 dhjetor 2024 23:21 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 dhjetor 2024 23:14 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 dhjetor 2024 23:23 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 janar 2025 02:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 janar 2025 02:35 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 janar 2025 23:13 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 shkurt 2025 01:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shkurt 2025 01:10 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shkurt 2025 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 shkurt 2025 01:39 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2025 03:29 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mars 2025 00:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2025 00:47 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 mars 2025 23:41 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 prill 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 prill 2025 20:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 prill 2025 02:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 prill 2025 22:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 prill 2025 21:30 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2025 02:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 maj 2025 00:37 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 maj 2025 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 maj 2025 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 qershor 2025 01:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2025 03:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 qershor 2025 01:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 qershor 2025 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 korrik 2025 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 korrik 2025 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 korrik 2025 01:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 korrik 2025 02:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2025 05:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 gusht 2025 01:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 gusht 2025 02:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2025 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 shtator 2025 22:49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2025 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 shtator 2025 19:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shtator 2025 00:54 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 shtator 2025 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 tetor 2025 19:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2025 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 tetor 2025 21:35 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 tetor 2025 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nëntor 2025 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 nëntor 2025 21:37 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 nëntor 2025 18:26 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 nëntor 2025 16:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 dhjetor 2025 19:57 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 dhjetor 2025 18:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:02 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 dhjetor 2025 20:02 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 dhjetor 2025 22:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 janar 2026 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 janar 2026 21:29 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 janar 2026 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 shkurt 2026 18:43 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 shkurt 2026 00:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 shkurt 2026 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shkurt 2026 20:03 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mars 2026 18:51 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mars 2026 19:52 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mars 2026 20:35 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mars 2026 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mars 2026 21:25 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 prill 2026 18:19 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 prill 2026 17:18 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 prill 2026 17:00 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 prill 2026 20:06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 maj 2026 22:43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> 7xgql0ehveop57b7dmq22xpcy3bxop3 Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Tajvanit 0 392498 2982185 2880689 2026-05-19T04:42:58Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982185 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Tajvan | party1 = Shqipëria | party2 = Tajvani | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''Marrëdhëniet [[Shqipëri]]-[[Tajvan]]''' janë marrëdhëniet dypalëshe midis Shqipërisë (zyrtarisht Republika e Shqipërisë) dhe Tajvanit (zyrtarisht Republika e Kinës). Të dyja palët nuk mbajnë marrëdhënie diplomatike zyrtare, as nuk kanë zyra përfaqësuese me funksione ambasade në kryeqytetet e njëra-tjetrës. Çështjet që lidhen me Shqipërinë trajtohen nga Zyra Përfaqësuese e Tajpeit në Itali.<ref>{{Cito web|title=Zyra Përfaqësuese e Taipeit në Itali|url=https://www.roc-taiwan.org/it/|publisher=Ministry of Foreign Affairs (Taiwan)|access-date=14 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Historia == Shqipëria ishte një nga sponsorët kryesorë të Rezolutës 2758 të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në vitin 1971, e cila e njohu Republikën Popullore të Kinës si "përfaqësuesin e vetëm legjitim të Kinës në Kombet e Bashkuara" dhe e përjashtoi Republikën e Kinës (Tajvanin) nga kjo organizatë. Ky qëndrim e bëri Shqipërinë kundërshtare të fortë të Tajvanit gjatë gjithë periudhës së Luftës së Ftohtë.<ref>{{Cito web|title=Libri Diplomatik i Republikës së Kinës 1990, Kapitulli 3: Marrëdhëniet Sino (Republikës së Kinës; Tajvanit) - me Jashtë|url=http://multilingual.mofa.gov.tw/web/web_UTF-8/almanac/almanac2000/mofa_8.htm|publisher=Ministry of Foreign Affairs (Taiwan)|access-date=14 dhjetor 2025|language=zh|archive-date=30 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630013725/http://multilingual.mofa.gov.tw/web/web_UTF-8/almanac/almanac2000/mofa_8.htm|url-status=dead}}</ref> Më 25 tetor 1971, OKB-ja votoi për Rezolutën e Shqipërisë, të bashkësponsorizuar nga 23 vende, për të rivendosur të drejtat e Republikës Popullore të Kinës. Rezoluta u miratua me 76 vota pro, 35 kundër dhe 17 abstenime, duke çuar në miratimin e Rezolutës 2758 të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Delegacioni i Republikës Popullore të Kinës, i udhëhequr nga Ministri i Jashtëm Chow Shu-kai, u tërhoq nga OKB-ja para votimit.<ref>{{Cito web|title=Libri vjetor i Kombeve të Bashkuara 1971|url=https://www.un-ilibrary.org/content/books/9789210601986|publisher=United Nations-Library|access-date=14 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Më 12 maj 1999, një grup parlamentarësh shqiptarë themeluan "Shoqatën e Miqësisë Shqipëri-Tajvan", duke përfshirë anëtarë nga parti të shumta dhe akademikë, për të nxitur lidhje më të ngushta.<ref>{{Cito web|title=Shoqata e Miqësisë Shqipëri-Tajvan thotë se Shqipëria është në tërheqje litari për Tajvanin|url=https://www.taipeitimes.com/News/local/archives/1999/12/13/0000014715|publisher=Taipei Times|access-date=14 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 2015, kreu i parlamentit shqiptar, Dashamir Shehi, vizitoi Tajvanin.<ref>{{Cito web|title=Dr. Lucia S. Lin, Zëvendësministrja e Kryesisë Politike të Tajvanit, priti Nder. Dashamir Shehi, Anëtar i Komitetit Ekonomik dhe Financiar, i Parlamentit të Shqipërisë|url=https://english.moe.gov.tw/cp-117-22717-E7099-1.html|publisher=Ministry of Foreign Affairs (Taiwan)|access-date=14 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet tregtare == Në mars të vitit 1990, Tajvani hapi tregtinë e drejtpërdrejtë me Shqipërinë, e ndjekur nga liberalizimi i investimeve në prill të atij viti. Qeveria Ekzekutive Yuan miratoi gjithashtu masa mbi transaksionet financiare, komunikimet dhe lidhjet e transportit ajror.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria, Kina dhe Tajvani: Një histori marrëdhëniesh të ndërlikuara|url=https://international.thenewslens.com/article/186703#:~:text=What%20you%20need%20to%20know,similarly%20tagged%20%E2%80%9CTaiwan%20Pool.%E2%80%9D|publisher=The News Lens|access-date=14 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Tregtia dypalëshe ka luhatur gjatë viteve. Në vitin 2023, Tajvani eksportoi 17.4 milionë dollarë në Shqipëri. Eksportet kryesore nga Tajvani në Shqipëri janë polimere, reagentë diagnostikues, oriz, elementë fiksues çeliku, pjesë automobilash dhe telefona inteligjentë, dhe importet kryesore janë tekstile, trikotazh, këpucë lëkure, produkte peshku, kabllo elektrike dhe ujë i ambalazhuar nga Shqipëria në Tajvan.<ref>{{Cito web|title=Produktet kryesore të eksportuara nga Shqipëria dhe Tajvani në tregjet e Tajvanit dhe Shqipërisë|url=https://market.meettaiwan.com/taitraesource/AreaCountry/02/AL|publisher=The News Lens|access-date=14 dhjetor 2025|language=zh}}</ref> == Bursat == Në nëntor 2013, Këshilli i Zhvillimit të Tregtisë së Jashtme të Tajvanit (TAITRA) organizoi një delegacion për të marrë pjesë në panaire ndërkombëtare të mbajtura në Tiranë, ekspozita më e madhe gjithëpërfshirëse tregtare e Shqipërisë, e mbajtur në Ndërtesën e parlamentit shqiptar.<ref>{{Cito web|title=Bizneset tajvaneze marrin pjesë në ekspozitën shqiptare për herë të parë|url=https://www.chinatimes.com/realtimenews/20131126004133-260510?chdtv|publisher=Taipei Times (China Times)|access-date=14 dhjetor 2025|language=zh}}</ref> Në nëntor 2014, presidenti i Dhomës së Tregtisë së Shqipërisë vizitoi Tajvanin për herë të parë, duke u takuar me zyrtarë të TAITRA-s për të filluar dialogun ekonomik.<ref>{{Cito web|title=Dhoma e Tregtisë e Shqipërisë viziton Tajvanin për të zgjeruar shkëmbimet dypalëshe|url=https://www.trademag.org.tw/page/itemsd/?id=651767&no=49|publisher=Trade Mag Taiwan|access-date=14 dhjetor 2025|language=zh}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Tajvanit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Shqipërisë]] iqlc5rwy9amkxkt8a3tm1evz3btittb Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Indonezisë 0 392632 2982155 2881479 2026-05-19T04:21:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982155 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Indonezi | party1 = Shqipëria | party2 = Indonezia | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''Marrëdhëniet [[Shqipëri]]-[[Indonezi]]''' janë marrëdhëniet dypalëshe midis Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Indonezisë. Të dy vendet vendosën marrëdhënie zyrtare diplomatike më 18 gusht 1965. == Historia == Indonezia dhe Shqipëria vendosën zyrtarisht marrëdhënie diplomatike në vitin 1965 dhe me kalimin e kohës kanë ndërtuar bashkëpunim përmes platformave shumëpalëshe si Kombet e Bashkuara dhe Organizata e Bashkëpunimit Islamik. Një moment i rëndësishëm ndodhi në vitin 2014, kur, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, ata nënshkruan një marrëveshje për heqjen e vizave për diplomatët dhe zyrtarët, së bashku me Memorandumet e Mirëkuptimit që synojnë bashkëpunimin e zgjeruar në tregti, investime, turizëm, arsim dhe mbështetje të ndërsjellë në organizatat ndërkombëtare.<ref>{{Cito web|title=Marrëveshja për heqjen e vizave në Indonezi dhe Shqipëri për Diplomatët dhe Zyrtarët|url=https://bali.antaranews.com/berita/78970/indonesia-albania-ink-visa-waiver-agreement-for-diplomats-and-officials|publisher=Antara News – Bali|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Përfaqësimi diplomatik == Indonezia nuk ka ambasadë rezidente në Shqipëri; akreditimi i saj diplomatik në Shqipëri kryhet nëpërmjet Ambasadës së saj në Sofje, Bullgari. Në Tiranë, Indonezia shërbehet nga një Konsullatë Nderi e mbikëqyrur nga Ambasada në Sofje.<ref>{{Cito web|title=Konsullata e Nderit e Indonezisë në Tiranë|url=https://www.embassypages.com/indonesia-consulate-tirana-albania|publisher=Embassy Pages|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Shqipëria nuk ka një ambasadë në Indonezi, por emëroi një Konsullatë Nderi në Xhakarta në muajin qershor të vitit 2012. Konsullata ofron shërbime të ndryshme konsullore me takim paraprak.<ref>{{Cito web|title=Konsullata e Nderit e Shqipërisë në Indonezi|url=https://embassydetails.com/honorary-consulate-of-albania-in-jakarta-indonesia/|publisher=Embassy Details|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2024, Shqipëria njoftoi planet për të hapur një ambasadë të plotë në Xhakarta, si pjesë e zgjerimit të pranisë së saj diplomatike në nivel global.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria pritet të hapë tre ambasada të reja në Kenia, Indi dhe Indonezi|url=https://telegrafi.com/en/amp/Albania-is-expected-to-open-three-new-embassies-in-Kenya--India-and-Indonesia-2673662069|publisher=Telegrafi|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëveshjet dhe bashkëpunimi dypalësh == Në vitin 2014, Indonezia dhe Shqipëria nënshkruan: * Një marrëveshje për heqjen e vizave diplomatike (për diplomatët dhe zyrtarët). * Memorandume Mirëkuptimi për të nxitur bashkëpunimin në tregti, investime, arsim dhe turizëm. * Një marrëveshje për të emëruar një konsull nderi indonezian në Shqipëri. * Indonezia e sheh Shqipërinë si një pikë strategjike për zgjerim në Ballkan dhe të dy vendet u zotuan të mbështesin kandidaturat e njëri-tjetrit në organet ndërkombëtare, siç është përpjekja e Indonezisë për një vend jo të përhershëm në Këshillin e Sigurimit të OKB-së për periudhën 2019-2020. == Lidhjet tregtare dhe ekonomike == Tregtia e Indonezisë me Shqipërinë është relativisht e vogël, por tregon një trend rritës të importeve nga Shqipëria. Në vitin 2023, importet e Indonezisë nga Shqipëria u vlerësuan në 0.53 milionë dollarë, një rritje e konsiderueshme prej 89.29% krahasuar me vitin 2022. Eksportet kryesore të Shqipërisë në Indonezi përfshijnë këpucë, lëkurë kuajsh dhe gjedhi, si dhe enë letre. Indonezia gjithashtu eksporton mallra në Shqipëri, me eksportet në vitin 2023 që arritën në 13.21 milionë dollarë, duke përfshirë artikuj si yndyrna dhe vajra, përgatitje mishi dhe ushqimesh deti, si dhe mobilje.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Indonezia|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/idn|publisher=OEC World|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Indonezia / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/idn/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Arsimi dhe marrëdhëniet kulturore == Studentët shqiptarë kanë të drejtë të aplikojnë për bursa të qeverisë indoneziane nën programe të tilla si Darmasiswa dhe KNB (Kemitraan Negara Berkembang), duke nxitur shkëmbimin kulturor dhe arsimor. == Lidhje historike == Pas spastrimit antikomunist të viteve 1965–66 në Indonezi, Tirana u bë një qendër për anëtarët në mërgim të fraksionit pro-kinez të Partisë Komuniste të Indonezisë (PKI). Rreth 40 indonezianë jetuan në mërgim atje gjatë fillimit të viteve 1970, shumë prej të cilëve u organizuan në gazetën Persatuan Peladjar Indonesia, duke botuar media të shtypura dhe lokale "Indonezian Tribune" dhe "Api Pemuda Indonesia". Radio Tirana gjithashtu transmetoi në indonezisht deri rreth vitit 1991. == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Indonezisë]] o8dmvzxrwwwp09rivcs1yz7r3dwc8od Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane 0 392724 2982183 2886913 2026-05-19T04:37:49Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982183 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Republika Dominikane | party1 = Shqipëria | party2 = Republika Dominikane | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]] dhe [[Republika Dominikane]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 27 maj 2002.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me Republikën Dominikane|url=https://www.ilsa.org/Jessup/Jessup2025/Basic Materials/Tomuschat Commentary Article 36 of the ICJ-Statute OUP 2019.pdf|publisher=International Law Students Association|access-date=18 dhjetor 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, delegatë nga Shqipëria dhe Republika Dominikane kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Shqipëria ka bashkëpunuar me Republikën Dominikane në konferencat e përbashkëta mes OSBE, Këshillit të Evropës dhe Organizatës së Shteteve të Amerikës me Organizatën e Shteteve të Amerikës Qëndrore, ku delegatë nga të dy vendet kanë zhvilluar projekte në interes të përbashkët të të dy vendeve, bashkëpunim në zhvillimet e emigracionit, luftës ndaj korrupsionit, luftës ndaj krimit të organizuar, luftës ndaj trafikimit të qënieve njerëzore, stabilitetit politik në të dy vendet, stabilitetit ekonomik në të dy vendet, zhvillimet kulturore, promovimin e turizmit dhe promovimin e pasurive natyrore. Nga bashkëpunimi mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane ka pasur ecuri pozitive dhe shumë zhvillime politike, ekonomike e kulturore kanë ecur me ritëm të mbarë në të dy vendet.<ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet, bashkëpunimi dhe marrëveshjet ndërmjet Shqipërisë dhe Republikës Dominikane – Marrëdhëniet Shqipëri-Republika Dominikane nëpërmjet marrëdhënieve OSBE-KiE-OSHA-OSHAQ|url=https://www.fp7-frame.eu/wp-content/uploads/2017/03/Deliverable-14.2.pdf|publisher=FP7 Frame Europe|access-date=18 dhjetor 2025|language=en|archive-date=6 prill 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406061356/https://fp7-frame.eu/wp-content/uploads/2017/03/Deliverable-14.2.pdf|url-status=dead}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Republika Dominikane|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/dom|publisher=OEC World|access-date=18 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Republika Dominikane / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/dom/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=18 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane]] h2mi1oe7pl00luf70n8tcpm3x72iv8i Lidhja Latine 0 392917 2981962 2974635 2026-05-18T17:32:13Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981962 wikitext text/x-wiki {{Short description|Aleancë e lashtë italike për mbrojtjen e ndërsjelltë}} {{Infobox country | native_name = Foedus Latinum | conventional_long_name = Lidhja Latine | common_name = Lidhja Latine | era = | status = | status_text = | year_start = 793 p.e.s. | year_end = 338 p.e.s. | date_end = | event_pre = | date_pre = | p1 = Latinët e Lashtë | p2 = Alba Longa | s1 = Republika Romake | image_map = Ligue-latine-carte.png | image_map_size = 345 | image_map_caption = Harta e qyteteve kryesore të Lidhjes Latine | common_languages = [[Gjuha latine|Latinishtja]] | government_type = Konfederatë Tribale | | today = [[Italia]] }} '''Lidhja Latine''' ({{Rreth|[[shekulli VIII p.e.s.]]}} – [[338 p.e.s.]])<ref name="Stearns">{{Cite book|last=Stearns|first=Peter N.|title=The Encyclopedia of World History|url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo00stea|publisher=Houghton Mifflin|year=2001|language=en|ISBN=0-395-65237-5|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofwo00stea/page/76 76]–78}}</ref> ishte një konfederatë e lashtë e rreth 30 fshatrave dhe tribuve në rajonin e [[Latium]] afër [[Roma e Lashtë|qytetit të lashtë të Romës]], e organizuar nga [[Latinët e Lashtë|Latinëve]] për mbrojtje të ndërsjelltë nga [[Fiset Italike|fiset italike]]. Termi "Lidhje Latine" është sajuar nga historianët modernë pa patur një të barazvlefshëm të saktë latin.<ref>{{Cite book|author=Tim Cornell|year=1995|title=The Beginnings of Rome: Italy and Rome from the Bronze Age to the Punic Wars|url=https://archive.org/details/beginningsofrome0000corn|publisher=Routledge|language=en|page=[https://archive.org/details/beginningsofrome0000corn/page/292 293]}}</ref> ==Krijimi== Lidhja Latine fillimisht u krijua për mbrojtje kundër armiqve të zonave përreth ([[Etruskët]]) nën udhëheqjen e qytetit të [[Alba Longa]]s.<ref name="Stearns"/> Një fragment i paplotë i një mbishkrimi rregjistruar nga Kark Porcius Katoni pohon se dikur lidhja përfshinte Tusculum, Aricia, Lanuvium, Lavinium, Cora, Tibur, Pometia dje Ardea.<ref>{{Cite book|author=Tim Cornell|year=2000|chapter=The City-State in Latium|editor=Mogens Herman Hansen|title=A Comparative Study of Thirty City-state Cultures|publisher=Kgl. Danske Videnskabernes Selskab|language=en|page=213}}</ref> ==Udhëheqja romake e lidhjes== Gjatë mbretërimit të Tarkuinius Superbit, [[Latinët e Lashtë|latinët]] u bindën për të njohur udhëheqjen e Romës. Traktati me Romën u rinovua dhe u ra dakord që trupat e latinëve do të prisnin një ditë të caktuar për tu formuar një forcë e bashkuar ushtarake me trupat e Romës. Ajo do të kryhej dhe Tarkuini formoi njësi të kombinuara me trupa romake dhe latine.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab urbe condita'', 1.50–52</ref> [[Republika Romake|Republika e hershme Romake]] formoi një aleancë me Lidhjen Latine në vitin [[493 p.e.s.]]. Sipas traditës romake, traktati, ''Foedus Cassianum'',<ref name="Nelson">{{Cite book|last=Nelson|first=Eric|year=2001|title=The Complete Idiot's Guide to the Roman Empire|url=https://archive.org/details/completeidiotsgu0000nels_z7e5|publisher=Alpha Books|language=en|ISBN=0-02-864151-5|pages=[https://archive.org/details/completeidiotsgu0000nels_z7e5/page/76 76]–77}}</ref> pasoi një fitore romake mbi lidhjen në Betejën e Liqenit Regil. Ajo i mundësoi si Romës ashtu dhe Lidhjes Latine ndarjen e plaçkës së luftës nga pushtimet ushtarake (e cila më vonë do të ishte një nga arsyet për Luftën Latine ë viteve 341–338 p.e.s.) dhe se çdo fushatë ushtarake midis të dyja palëve do të drejtohej nga gjeneralët romakë. Aleancë ndihmoi në sprapsjen e sulmeve nga popuj të tillë si ekuit dh volskët, fise të [[Malet Apenine|Maleve Apenine]], që u penguan të pushtonin [[Latium]] ng përzierja e ushtrive.<ref name="Stearns"/> Është akoma e paqartë nëse latinët e kishin pranuar Romën si anëtare të lidhjes, apo nëse traktati ishte nënshkruar si midis Romës dhe Lidhjes Latine. ==Luftërat me Romën== Gjatë [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore]] dhe periudhës së hershme dhe të mesme [[Republika Romake|Republikane]] [[Luftërat Romako–Latine|grindjet]] midis Romës dhe Latinëve, të cilat do të çonin në disa luftërat midis Romës dhe qyteteve individuale latine dhe herë pas here gjithë lidhjes. Fuqia në rritje e Romës do të çonte gradualisht në mbizotërimin e lidhjes. Rinovimi i traktatit origjinal në vitin [[358 p.e.s.]] vendosi formalisht udhëheqjen romake dhe në vijim do të shkaktonte Luftën Latine të viteve 343–338 p.e.s..<ref name="Stearns"/> Pas fitores romake, lidhja do të shpërbëhej. Pas vitit [[338 p.e.s.]], pasi Lidhja Latine pushoi, Roma i riemërtoi qytetet ''[[Municipium|municipia]]'' dhe vendosi ''[[Kolonia Romake|coloniae]]'' brenda tyre. Kjo nënkuptonte se qytetet tani sundoheshin nga Roma dhe se banorët që jetonin aty konsideroheshin romakë.<ref name="Nelson"/> ==Shiko gjithashtu== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Fiset Italike]] * [[Lacio]] * [[Aleanca ushtarake]] * [[Pakti i mbrojtjes]] * [[Siguria kolektive]] * [[Liga Epirote]] * [[Liga amfiktionike]] * [[Hegjemonia]] * [[Aleanca]] * [[Traktati]] * [[Konfederata]] * [[Federata]] * [[Dinastia Argeade]] * [[Perandoria Akaemenide]] * [[Etruskët]] * [[Caput Mundi]] * [[Jus]] * [[E drejta romake]] * [[Amicitia]] * [[Hospitium]] * [[Civitas]] * [[Civitas libera]] * [[Civitas foederata]] * [[Civitas sine suffragio]] * [[Civitas stipendaria]] * [[Dediticii]] * [[Municipium]] * [[Peregrinus]] * [[Të Drejtat Latine]] * [[Alba Longa]] * [[Albanët (latinë)]] * [[Bovillae]] * [[Labici]] * [[Amfiteatri Romak]] * [[Anijet Romake]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Arkitektura e Teatrove Romake]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Besimet e lashta mesdhetare]] * [[Magjistratët romakë]] * [[Magjistratët e Perandorisë Romake]] * [[Dux]] * [[Cirku Romak]] * [[Clivus Palatinus]] * [[Cursus honorum]] * [[Çitadela]] * [[Dashuria Greke]] * [[Equites]] * [[Festivalet Romake]] * [[Gens]] * [[Gjeografia e Strabonit]] * [[Harku i Triumfit]] * [[Horacët dhe Kuriacët]] * [[Kalendari Romak]] * [[Këshilli i Plebejve]] * [[Kolona e Fitores]] * [[Kolonia Romake]] * [[Konsulli Romak]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Kuvendi i Kuriatit]] * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Larja në Romën e Lashtë]] * [[Latinët e Lashtë]] * [[Latinët në Itali]] * [[Latium]] * [[Limes Britannicus]] * [[Lista e kolonive romake]] * [[Llaçi romak]] * [[Luftërat Romako-Latine]] * [[Marrdhëniet Indiano-Romake]] * [[Marrdhëniet Sino-Romake]] * [[Marina Romake]] * [[Misteret greko-romake]] * [[Mjekësia Romake]] * [[Monarkia romake]] * [[Monti Albani]] * [[Mundus Cereris]] * [[Muri i Antoninit]] * [[Nikopoli i Epirit]] * [[Njësitë matëse romake]] * [[Optimates dhe populares]] * [[Patricët romakë]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Plebejtë]] * [[Pomerium]] * [[Republika Romake]] * [[Roma e Lashtë]] * [[Romanitas]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Sabinët]] * [[Samnitët]] * [[Shtatë Kodrat e Romës]] * [[Shtetësia Romake]] * [[Skulptura Romake]] * [[Spektaklet Romake]] * [[Tempulli Romak]] * [[Thermae]] * [[Traditat romake të emërtimit]] * [[Tregtia romake me Indinë]] * [[Triumfi Romak]] * [[Ujësjellësi Romak]] * [[Umbilicus urbis Romae]] * [[Ura e Trajanit]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] * [[Urbs]] * [[Ushtria Romake]] * [[Vila Romake]] * [[Zgjedhjet në Republikë Romake]] {{Div col end}} == Citime fundore == {{Reflist|39em}} ==Bibliografia== ===Burime të lashta=== {{Refbegin|41em|indent=yes}} * {{Cite book|author=Apiani i Aleksandrisë|author-link=Apiani|title=Historia Romana (Ῥωμαϊκά)|volume=VII e VIII|language=grc}} Versioni anglisht [http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html këtu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151120053128/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_0.html |data=20 nëntor 2015 }}. * {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor1=Niall Rudd|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=Fo37_E0HCBwC&lpg=PT6&pg=PT67|title=The Republic and The Laws|editor2=Jonathan Powell|isbn=978-0-19-283236-8|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]}} * {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|editor=George Long|year=1855|url=https://books.google.al/books?id=B9cLAAAAYAAJ&pg=PA380|title=M. Tullii Ciceronis Orationes: With A Commentary|volume=II|publisher=George Bell, Whitaker and co.|language=en}} * {{Cite book|author=Mark Tulius Ciceroni|author-link=Ciceroni|title=De officiis|editor=Walter Miller|url=https://archive.org/details/deoffiiciiswithen00ciceuoft/page/1/|publisher=William Heinemann ltd.|year=1928|language=en}} * [[Dion Kasi|Kasius Dion Koceiani]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html Historia Romana]; (Versioni anglisht) * [[Dionisi i Halikarnasit]], [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html Antiquitates Romana]. * [[Eutropi]], [[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|''Breviarium historiae romanae'' (teksti latin), I-X]]. * {{Cite book|author1=Mark Porcius Katoni|author2=Mark TerencVarroni|author2-link=Varroni|author3=Lucius Junius Moderat Kolumela|author-link=Lucio Giunio Moderato Columella|url=https://gallica.bnf/fr/ark:/12148/bpt6k2820632|author4=Rutilius Taur Emilian Paladi|title=Les Agronomes latins: Caton, Varron Columelle, Palladius|translator=Charles-François Saboureux de La Bonneterie|year=1864|via=Gallica|publisher=Firmin Didot Fréres|language=fr}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book|author1=Gaius Sallustius Krispi|author2=Jul Çezari|author2-link=Jul Çezari|url=https://archive.org/details/sallustejulesc00salluoft/page/|author3=Vellej Paterkuli|author3-link=Vellej Paterkuli|author4=Lucius Ane Flori|author4-link=Luc An Flori|title=Salluste, Jules César, C. Velléius Paterculus et A. Florus: œuvres completes avec la traduction en français|editor=Désiré Nisard|year=1850|publisher=Firmin Didot frères|language=fr, la}} * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1834|url=https://books.google.al/books?id=BLBmJCvaDokC|title=The History of Rome (Ab Urbe Condita)|editor=George Baker|volume=I|publisher=Jones & Co.|language=en}} * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|via=Google Books|year=1835|url=https://books.google.al/books?id=K-OCUOmiCNcC|title=Ab Urbe Condita|editor=George Baker|volume=II|publisher=Jones & Co.|language=en}} * {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis Historia|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:latinLit:phi0978.phi001.perseus-lat1:8.1|year=1906|publisher=Teubner|language=en|editor=Karl Friedrich Theodor Mayhoff}} * {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Plutarch’s Lives Translated from the Original Greek|url=https://archive.org/details/plutarchslives01plut_0/page/57/|editor1=John Langhorne|editor2=William Langhorne|volume=1|publisher=Harper & Brothers|year=1878|language=en}} * {{Cite book|author=Polibi|author-link=Polibi|editor=H. J. Edwards|title=The Histories|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/home.html|publisher=Harvard University Press|date=1922–1927|translator=William Roger Paton|language=en}} * {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|year=1998|url=https://archive.org/details/seneca.-lettere-a-lucilio-ocr-1995_202509/page/852/|title=Lettere a Lucilio|editor=Umberto Boella|publisher=Unione Tipografico-Editrice Torinese|language=it|isbn=88-02-02664-5}} * {{Cite book|author=Lucius Ane Seneka|author-link=Lucius Annaeus Seneca|url=https://archive.org/details/physicalsciencei00seneiala/|title=Phycical Science in the Time of Nero: Being a Translation of the Quaestiones Naturales of Seneca|editor=Archibald Geikie|translator=John Clarke|publisher=Macmillan and Co.|year=1910|language=en}} * {{Cite book|author=Straboni|author-link=Straboni|title=The Geography|date=1917–1932|url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html|language=en|translator=H. L. Jones|publisher=Harvard University Press}} * {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|editor=Moses Hadas|url=https://archive.org/details/church-and-brodribb-complete-works-1942-en/page/|title=The Complete Works of Tacitus: The Annals – The Hisstory – The Life of Cnaeus Julius Agricola – Germany and Its Tribes – A Dialogue on Oratory|translator1=Alfred John Church|translator2=William Jackson Brodribb|publisher=Random House|language=en|year=1942|isbn=978-039430953-8}} {{Refend}} ===Burime historiografike moderne=== {{Refbegin|41em|indent=yes}} * {{cite book|last=Abbott|first=Frank Frost|title=Municipal Administration in the Roman Empire|url=https://archive.org/stream/municipaladminis032553mbp#page/n27/|first2=Allan Chester|last2=Johnson|year=1926|location=Prinston|publisher=Princeton University Press|language=en}} * {{Cite book|last=B. Bahr|first=Ann Marie|year=2009|title=Christianity: Religions of the World|isbn=978-143810639-7|publisher=Infobase Publishing|language=en}} * {{Cite book|last=Beretta|first=Silvio|year=2017|title=Understanding China Today: An Exploration of Politics, Economics, Society, and International Relations|language=en|publisher=Springer|isbn=978-331929625-8|page=320}} * {{Cite book|author1=Maria Antonietta Lozzi Bonaventura|title=Roma antica. Viaggio nel tempo alla scoperta della location eterna|year=2009|publisher=Guide ITER|location=Subiaco|isbn=978-88-8177-143-1|language=it}} * {{Cite book|last=Brizzi|first=Giovanni|title=Storia di Roma. 1. Dalle origini ad Azio|year=1997|publisher=Pàtron|location=Bolonja|language=it}} * {{Cite book|author=Andrea Carandini|chapter=Palatino, Velia e Sacra via: paesaggi urbani attraverso il tempo|title=Workshop di Archeologia Classica|publisher=Quaderni|language=it|year=2004}} * Andrea Carandini, ''La nascita di Roma: dei, lari, eroi e uomini all'alba di una civiltà'', Torino, 1998. * {{cite book|author=Andrea Carandini|title=Roma il primo giorno|publisher=Laterza|year=2007|language=it|location=Romë, Bari}} * {{Cite book|editor=Andrea Carandini|title=Atlante di Roma antica|publisher=Mondadori Electa|language=it|location=Milano|year=2012|isbn=978-88-370-8510-0}} * {{Cite book|language=en|last=Cipolla|first=Carlo|title=European Culture and Overseas Expansion|publisher=Pelican|location=Londër|year=1970}} * {{Cite book|author=Tim Cornell|year=1995|title=The Beginnings of Rome: Italy and Rome from the Bronze Age to the Punic Wars|url=https://archive.org/details/beginningsofrome0000corn|publisher=Routledge|language=en}} * {{Cite book|author=Tim Cornell|year=2000|chapter=The City-State in Latium|editor=Mogens Herman Hansen|title=A Comparative Study of Thirty City-state Cultures|publisher=Kgl. Danske Videnskabernes Selskab|language=en|page=212-214}} * {{Cite book|editor=Mauro Cristofani|title=La grande Roma dei Tarquini|publisher=L'Erma di Bretschneider|language=it|location=Roma|year=1990|isbn=88-7062-684-9}} * {{Cite book|last=R. D'Agostino|first=Peter|title=Rome in America: Transnational Catholic Ideology from the Risorgimento to Fascism|url=https://archive.org/details/romeinamericatra0000dago|year=2005|isbn=978-080786341-1|publisher=University of North Carolina Press|language=en}} * {{Cite book|last1=Dillon|first1=Matthew|last2=Garland|first2=Lynda|title=Ancient Rome: From the Early Republic to the Assassination of Julius Caesar|year=2005|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-041522458-1}} * {{Cite book|last=Duncan-Jones|first=Richard|year=1974|title=The Economy of the Roman Empire|url=https://archive.org/details/economyofromanem0000dunc_f3v6|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=0-521-20165-9}} * {{Cite book|editor=Andrew Erskine|title=A Companion to Ancient History|publisher=John Wiley & Sons|language=en|year=2012|isbn=978-1-118-58153-7}} * {{Cite book|author=Emilio Gabba|title=Republican Rome: The Army and the Allies|year=1976|translator=P. J. Cuff|publisher=University of California Press|language=en}} * {{Cite book|author=Emilio Gabba|display-authors=et al.|title=Introduzione alla storia di Roma|year=1999|publisher=LED|location=Milano|isbn=88-7916-113-X|language=it}} * {{Cite web|last=Gentile|first=Antonio|date=26 prill 2019|title=Le strade portano tutte a Roma Capitale: "Caput Mundi"|url=https://www.ilpopolo.news/le-strade-portano-tutte-a-roma-capitale-caput-mundi/|access-date=20 maj 2023|website=IL POPOLO|language=it-IT}} * {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Roma Antica|year=2008|publisher=Editori Laterza|location=Roma-Bari|isbn=978-88-420-7658-2|language=it}} * {{Cite book|author=Andrea Giardina|title=Profili di storia antica e medievale|volume=1|year=2005|publisher=Laterza Edizioni Scolastiche|language=it}} * {{Cite book|author1=Marcel Le Glay|author2=Jean-Louis Voisin|author3=Yann Le Bohec|url=https://books.google.al/books?id=p4fVAAAACAAJ|title=Storia romana|year=2002|publisher=Il Mulino|language=it|isbn=978-88-1508779-9}} * {{Cite book|author=Erich S. Gruen|volume=1|title=The Hellenistic World and the Coming of Rome|publisher=University of California Press|year=1986|language=en}} * {{Cite book|author=Mogens Herman Hansen|year=2004|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://books.google.al/books?id=h7kRDAAAQBAJ|title=An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation|others=Danmarks Grundforskningsfond|language=en|isbn=978-0-19-814099-3}} * {{Cite book|author=Karl-J. Hölkeskamp|title=Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research|publisher=Princeton University Press|year=2010|language=en}} * {{Cite book|author=Michel Humbert|title=Le tribunat de la plèbe et le tribunal du peuple: remarques sur l'histoire de la provocatio ad populum|publisher=MEFRA|year=1988|language=fr}} * {{Cite book|author=Massimiliano Liverotti|title=Il grande libro dei misteri di Roma risolti e irrisolti|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-0894-3|language=it}} * {{Cite book|author=Ralph W. Mathisen|title=Ancient Roman Civilization: History and Sources, 753 BCE to 640 CE|url=https://books.google.al/books?id=UYT1twEACAAJ|year=2019|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-084960-3|location=[[Nju Jork Siti]], [[Nju Jork]]|oclc=1038024098}} * {{Cite book|author=Fergus Millar|chapter=The Political Character of the Classical Roman Republic, 200–151 B.C.|title=Rome, the Greek World, and the East: The Roman Republic and the Augustan Revolution|url=https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill|publisher=University of North Carolina Press|year=2002|language=en|pages=[https://archive.org/details/romegreekworldea0002mill/page/136 136]-138}} * {{Cite book|author=Theodor Mommsen|author-link=Theodor Mommsen|title=Storia di Roma antica|publisher=Sansoni|location=Firence|year=1972|language=it}} * {{Cite book|last=Moralee|first=Jason|title=Rome's Holy Mountain: The Capitoline Hill in Late Antiquity|url=https://doi.org/10.1093/oso/9780190492274.001.0001|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=1|doi=10.1093/oso/9780190492274.001.0001|language=en|year=2017|isbn=978-0-19-049229-8}} * {{Cite book|last=Murphy|first=Trevor|title=Pliny the Elder's Natural History: the Empire in the Encyclopedia|url=https://archive.org/details/plinyeldersnatur0000murp|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2004|language=en|isbn=0-19-926288-8}} * {{Cite book|author=Tina Najberg|title=The Severan Marble Plan|year=2022|language=en|url=https://formaurbis.stanford.edu/docs/FURmap.html|publisher=Stanford University Press|series=Digital Forma Urbis Romae Project}} * {{Cite book|last=Nelson|first=Eric|year=2001|title=The Complete Idiot's Guide to the Roman Empire|url=https://archive.org/details/completeidiotsgu0000nels_z7e5|publisher=Alpha Books|language=en|ISBN=0-02-864151-5}} * {{Cite book|author=John Nicols|title=Civic Patronage in the Roman Empire|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=TqBgAgAAQBAJ&lpg=PR1&pg=PA21|chapter=2. Civic Patronage in the Late Republic – 3. Augustus and Civic Patronage|publisher=Brill|language=en|location=Leiden|oclc=869672373|isbn=978-90-04-26171-6|pages=21–124}} * {{Cite book|last=Pallottino|first=Massimo|title=Origini e storia primitiva di Roma|year=1993|publisher=Rusconi|location=Milano|isbn=88-18-88033-0|language=it}} * Renato Peroni, ''Comunità e insediamento in Italia fra età del bronzo e prima età del ferro'', in ''Storia dei Greci e dei Romani'', vol. 13, Einaudi 2008. * {{cite journal|author=Samuel Ball Platner|title=The Septimontium and the Seven Hills|url=https://archive.org/details/classicalphilol02orggoog|date=janar 1906|journal=Classical Philology|volume=1|issue=1|publisher=University of Chicago Press|language=en|pages=[https://archive.org/details/classicalphilol02orggoog/page/n91 69]–80}} * {{Cite book|author=Gabriella Poma|title=Le istituzioni politiche del mondo romano|year=2009|url=https://books.google.al/books?id=nLUuAQAAIAAJ|publisher=Il Mulino|language=it|isbn=978-88-1513430-1}} * {{Cite book|author1=David Stone Potter|author2=D. J. Mattingly|year=1999|title=Life, Death, and Entertainment in the Roman Empire|url=https://archive.org/details/lifedeathenterta0000unse|publisher=University of Michigan Press|language=en|ISBN=0-472-08568-9}} * {{Cite book|last=Ramosino|first=Laura Cotta|title=Plinio il Vecchio e la tradizione storica di Roma nella Naturalis historia|publisher=Edizioni dell'Orso|language=en|location=Aleksandri|year=2004|isbn=88-7694-695-0}} * {{Cite book|author=Claudio Rendina|title=Roma ieri, oggi e domani|year=2007|publisher=Newton Compton Editori|location=Roma|ISBN=978-88-541-1025-0|language=it}} * {{Cite book|author=Giorgio Ruffolo|title=Quando l'Italia era una superpotenza|url=https://archive.org/details/quandolitaliaera0000ruff|publisher=Einaudi|year=2004|language=it}} * {{Cite book|author=Bernardo Santalucia|title=Studi di diritto penale romano|year=1994|url=https://books.google.it/books?id=KWLpABipSPsC|language=it|publisher=L'Erma di Bretschneider|location=Roma|isbn=88-7062-864-7}} * {{Cite book|author1=Walter Scheidel|author2=Ian Morris|author3=Richard P. Saller|url=https://www.vlebooks.com/vleweb/product/openreader?id=none&isbn=9781139054140|title=The Cambridge Economic History of the Greco-Roman World|year=2013|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-113905414-0|oclc=1277066427|access-date=7 qershor 2022|page=18}} * {{cite book|author=Tina Squadrilli|title=Vicende e monumenti di Roma|publisher=Staderini|year=1961|language=it}} * {{Cite book|last=Stearns|first=Peter N.|title=The Encyclopedia of World History|url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo00stea|publisher=Houghton Mifflin|year=2001|language=en|ISBN=0-395-65237-5}} * {{Cite book|author=T. P. Wiseman|title=Remus: A Roman Myth|url=https://archive.org/details/remusromanmyth0000wise|year=1995|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en}} {{Refend}} [[Kategoria:Shpërbërje shekulli IV p.e.s. në Evropë]] [[Kategoria:Vitet 330]] [[Kategoria:Marrëdhënie ndërkombëtare]] [[Kategoria:Traktate]] [[Kategoria:Themelime shekulli VIII p.e.s. në Evropë]] [[Kategoria:Luftëra të lashtësisë]] [[Kategoria:Aleanca të lashta ushtarake]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra në shekullin e IV p.e.s.]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Roma e Lashtë]] 7ckvzyje1kkw3i3yeatuu15pjbynv6a Mal Cfir 0 393448 2982119 2891270 2026-05-19T02:31:35Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982119 wikitext text/x-wiki {{geobox|Mountain <!-- *** Header *** -->|name=Cfir|native_name=|other_name=|category=Bungtod|etymology=<!-- *** Image *** -->|image=|image_caption=<!-- *** Administrative *** -->|country={{flag|Albanya}}|country_flag=|state=[[Qarku i Fierit]]|region=|district=|municipality=<!-- *** Mountain range *** -->|range=<!-- *** Position and height *** -->|location=|elevation=570|elevation_note=|prominence=|prominence_note=|lat_d=40.6358|lat_m=|lat_s=|lat_NS=|long_d=19.8017|long_m=|long_s=|long_EW=<!-- *** Properties *** -->|geology=|orogeny=|period=|biome=|plant=|animal=<!-- *** Access *** -->|public=|access=|ascent=|ascent_date=<!-- *** Free *** -->|free=|free_type=<!-- *** Maps *** -->|map=|map_caption=|map_locator_x=|map_locator_y=<!-- *** Notes *** -->|footnotes=|other_name1=|other_name2=Mali i Cfirit|state_type=Prepektura|coordinates_note={{efn|group=saysay|Itarong ang posisyon base sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}|height=24|width={{formatnum:0.21}}|width_unit=km|highest_elevation=594|timezone_label=Europe/Tirane|utc_offset=+1|utc_offset_DST=+2|timezone=[[Central European Time|CET]]|timezone_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|geonames=3185887}}'''Mali Cfir''' është një mal në Shqipëri. [1] Ndodhet në prefekturën e Qarkut të Fierit, në pjesën qendrore të vendit, 80 km në jug të kryeqytetit Tirana. Mali Cfir është 594 metra mbi nivelin e detit, [a] ose 24 metra mbi terrenin përreth [a]. Është rreth 0.21 km i gjerë në bazën e tij. [a] Terreni përreth Kodrës së Cfirit është kryesisht kodrinor. [a] Pika më e lartë në zonë është Mali i Shpiragut, 1,181 metra mbi nivelin e detit, 6.4 km në verilindje të Kodrës së Cfirit. [a] Qyteti më i afërt i madh është Berati, 14.9 km në verilindje të Kodrës së Cfirit. Në rajonin përreth Kodrës së Cfirit, kodrat janë mjaft të zakonshme. [a] Zona përreth Kodrës së Cfirit është pothuajse tërësisht e mbuluar me tokë bujqësore . [1] Me një dendësi popullsie prej 199 banorësh për kilometër katror, Kodra e Cfirit është relativisht e populluar. [2] Klima është mesdhetare . [3] Temperatura mesatare është 15 °C . Muaji më i ngrohtë është korriku, me 26 °C, dhe janari më i ftohtë, në 5 °C. [4] Reshjet mesatare vjetore 1,493 milimetra. Muaji më i lagësht është shkurti, me 194 milimetra shi, dhe më i thatë është gushti, me 37 milimetra. [5] {| |{{climate chart|Mal Cfir|2|8|172|1|10|194|5|16|130|8|19|123|12|24|138|16|28|50|19|34|37|18|33|37|14|27|98|11|21|158|6|14|176|2|8|180|float=left|clear=left|source=<ref name = "nasa"/>}} |} == Shenimet == <references group="saysay" /> == Burimet == <references> <ref name="vp">{{Cite web |date=2015-06-21 |title=Viewfinder Panoramas Digital elevation Model |url={{Viewfinderlink}} |format=}}</ref> <ref name="gn3185887">[{{Geonameslink|gnid=3185887|name=mal%20cfir}} Mal Cfir] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-11-14</ref> <ref name="nasapop">{{Cite web |title=NASA Earth Observations: Population Density |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |access-date=30 Enero 2016 |publisher=NASA/SEDAC |archive-date=9 shkurt 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |url-status=dead }}</ref> <ref name="koppen">{{Cite journal |last=Peel |first=M C |last2=Finlayson |first2=B L |date= |title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification |url=http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal=Hydrology and Earth System Sciences |publisher= |volume=11 |issue= |pages=1633-1644 |doi=10.5194/hess-11-1633-2007 |access-date=30 Enero 2016 |archive-date=10 shkurt 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="nasa">{{Cite web |title=NASA Earth Observations Data Set Index |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |access-date=30 Enero 2016 |publisher=NASA |archive-date=6 gusht 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806035941/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |url-status=dead }}</ref> <ref name="nasarain">{{Cite web |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |access-date=30 Enero 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |archive-date=11 maj 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |url-status=dead }}</ref> <ref name="nasalandcover">{{Cite web |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |url=http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |access-date=30 Enero 2016 |publisher=NASA/MODIS |archive-date=28 shkurt 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |url-status=dead }}</ref> </references> hmmxll02pg7sbd9i1ckjgz0wmjzvmsb Arti dhe arkitektura para-romanike 0 393453 2981950 2974761 2026-05-18T17:17:09Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981950 wikitext text/x-wiki {{Short description|Stil artistik i Evropës midis Rënies së Perandorisë Romake dhe shekullit të XI}} [[Skeda:Santa María del Naranco, Oviedo edited.jpg|parapamje|345px|Pallati Mbretëror, më vonë Kisha e Santa María del Naranco, një shembull i [[Arkitektura Asturiane|Arkitekturës Asturiane]] të Periudhës ''Ramirense'']] '''Arti dhe arkitektura para-romanike''' është emërtimi historiografik i periudhës së parë të madhe të Artit Mesjetar në Evropën Perëndimore, që përkon me Periudhën e Mesjetës së Hershme (shekujt e VI–X, ose që nga fund i shekullit të V deri në fillim të shekullit të XI). Emërtimi do të sajohej për herë të parë nga Jean Hubert në vitin 1938 (''L’Art préroman'')<ref>{{Cite encyclopedia|author=Christian Sapin|title=Pre-Romanesque Art|year=2000|volume=1|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&pg=PA1182&dq=pre-romanesque+art|encyclopedia=Encyclopedia of the Middle Ages|editor1=André Vauchez|editor2=Michael Lapidge|translator=Adrian Walford|others=Richard Barrie Dobson|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1|page=1182}}</ref> Periudha '''para-romanike''' në Artin Evropian shtrihet përgjatë viteve nga shfaqja e Dinastisë Merovinge rreth vitit [[500]] deri në fillimin e Periudhës [[Arti Romanik|Romanike]] në [[shekulli XI|shekullin XI]]. Ndërsa termi përdoret tipikisht për tiu referuar kryesisht arkitekturës dhe skulpturës monumentale, kjo periudhë përfshin të gjitha artet e tjera. Stilistikisht nuk përcakton një lëvizje artistike me forma artistike të mirë-përcaktuara, pasi është më shumë një shprehje përgjithësuese që përfshin prodhimtarinë artistike të Krishtërimit latin mes [[Arti paleokristian|Artit Paleokristian]] dhe Artit Romanik. Tema kryesore gjatë kësaj periudhe është futja dhe përvetësimi i formave klasike mesdhetare dhe [[Arti paleokristian|paleokristiane]] me [[Arti i Dyndjeve Barbare|Artin Gjermanik]], që futi forma të reja inovative. Kjo nga ana tjetër do të çonte në formimin e Artit Romanik në shekullin e XI. Në kronologjinë e [[Arti Mesjetar|Artit Mesjetar]] Arti Para-Romanik u parapri nga çfarë quhet zakonisht [[Arti i Dyndjeve Barbare]] i popujve "barbarë": Arti Hiberno-Sakson në Ishujt Britanikë dhe kryesisht [[Arti dhe Arkitektura Merovinge|Arti Meroving]] në Evropën Kontinentale. [[Skeda:PM 33256 P Lourosa.jpg|parapamje|majtas|372px|Brendësia e Kishës së São Pedro da Lourosa në Lurosa, Portugali]] Ndërsa në [[Perandoria Bizantine|Lindje]] vijimi i Perandorisë Romake do të lejonte zhvillimin e Artit Bizantin, në shumicën e Evropës Perëndimore, [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] dhe [[Dyndjet Barbare]] do të hapnin një periudhë paqëndrueshmërie të madhe politike dhe rënie kulturoe (të quajtur ''Periudha e Errët'') në të cilën [[Gjermanikët|popujt gjermanikë]] do të shkrinin artin.<ref>{{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|language=en|publisher=Courier Corporation|isbn=978-048642011-0}}</ref> Arti Para-Romanik ka karakteristika të caktuara të përbashkëta, si mungesa relative e programeve të mëdha arkitekturore (duke përfshirë ripërdorimin e ndërtesave të mëparshme dhe të elementeve të tyre arkitekturore), skarciteti i skulpturave me përmasa të mëdha, parapëlqimi i argjendarisë dhe dorëshkrimeve të ilustruara në miniaturë, dhe evoluimi formal drejtë thjeshtësisë, skematizimi dhe simbolizmi në artet figurative për të arritur një ekspresivitet më të madh, duke e braktisur realizmin dhe me shumësi të motiveve dekorative (gërshetime,<ref>{{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|year=1973|publisher=Dover Publications, inc.|language=en|isbn=0-486-22923-8}}</ref> funikular, të yjëzuar, etj.) që shkojnë deri te ''horror vacui''. Megjithatë, nuk ka identifikim të mjaftueshëm midis arteve të ndryshme vendore për të folur për një arti ndërkombëtar, si ata të Mesjetës së Vonë (Romanik dhe Gotik).<ref>{{Cite web|title=El arte prerománico|work=Artehistoria.jcyl.es|url-status=dead|url=http://www.artehistoria.jcyl.es/v2/contextos/928.htm|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512042521/http://www.artehistoria.jcyl.es/v2/contextos/928.htm|archive-date=12 maj 2014}}</ref> Ngulitja përfundimtare e pushtuesve barbarë, secili me bagazhin e tij kulturor me mbijetesën e pjesshme të kulturës klasike greko-romake të përzgjedhur dhe pajtuar me krishtërimin për institucione të reja (veçnërisht monasticizmi), imponoi një koncept të ri të përgjithshëm evropaian. Së secilin rajon ku ata do të vendoseshin, rrethanat e përkatësisë së tyre në romanitetin e krishterë ishin të ndryshme. Nga ana tjetër, mes shekujve të VII dhe të VIII hapsira mesdhetare do të ndahej nga [[ekspansioni islam|Ekspansioni Islamik]], që u vendos në brigjet jugore, nga [[Spanja]] deri në [[Siria|Siri]], ku do të zhvillohej [[arti islam]]ik.në tradita arkitekturore [[Arkitektura Romake|romake]] i mbijetoi [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Rënies së Perandorisë Romake Perëndimore]]. [[Frankët]] e Dinastisë Merovinge vijuan të ngrinin ndërtesa të mëdha guri si kishat [[Manastiri (ndërtesë)|manistire]] dhe pallatet. == Arkitektura Para-Romanike == [[Skeda:Kopčany kostol - sever.JPG|parapamje|347px|Kisha e Shën Margaretës së Antiokisë, Kopčany, Sllovaki, shekujt e IX–X]] Do të përdoreshin të dyja, bazilika dhe plani i qendërzuar. Çatitë ishin ose të sheshta prej druri (që mbulonin tavanet me trarë të strukturës trekëndore të çatisë), ose me volta në gurë (volta barrela në hapsira gjatësore [navatat], volta kryq, ose kupola në hapsirat katërkëndore, poligonale ose rrethore). Përmasat ishin të vogla (krahasuar me përmasat e jashtëzakonshme të artit romak perandorak ose me Aja Sofian në [[Kostandinopoja|Kostandinopjë]]); megjithatë, në disa raste, kombinimi i një plani të vogël dysheme me një lartësi modeste prodhonte hapsira të një stilizimi të veçantë. Kullat filluan të përdoren dhe disa façata dizenjoheshin sipas traditave të reja mesjetare të arkitekturës. Pallatet, katedralet dhe manastiret janë përkufizuar si ndërtesat më përfaqësuese.<ref>{{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|chapter=Arquitectura medieval|year=2003|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|language=es|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}}</ref><ref>{{Cite web|title=Romanesque Architecture by Periods – Pre-Romanesque Architecture|work=Cartage.org|language=en|url-status=dead|url=http://www.cartage.org.lb/en/themes/arts/architec/MiddleAgesArchitectural/RomanesqueArchitecture/RomanesquearchitecturebyPeriods/RomanesquearchitecturebyPeriods.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20131215023941/http://www.cartage.org.lb/en/themes/arts/architec/MiddleAgesArchitectural/RomanesqueArchitecture/RomanesquearchitecturebyPeriods/RomanesquearchitecturebyPeriods.htm|archive-date=15 dhjetor 2013}}</ref> == Arti i Periudhës së Dyndjeve Barbare == {{Shiko gjithashtu|Arti i Dyndjeve Barbare}} === Arti Meroving === {{Shiko gjithashtu|Arti dhe Arkitektura Merovinge}} Bashkimi i Mbretërisë Franke nën Klovisin e I ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[481]]-[[511]]) dhe pasuesit e tj përkon me një periudhë ndërtimi kishash dhe veçanërisht kisha manatire, pasi këto tani ishin shtëpitë e pushtetit të Kishës Merovinge. Dyqint manastire ekzistonin në jug të Luarës kur Shën Kolumbani, një misionar irlandez, mbërriti në Evropë në vitin [[585]]. Vetëm 100 vjet më vonë, nga fundi i [[shekulli VII|shekullit të VII]], mbi 400 manastire lulëzonin në vetëm në Mbretërinë Merovinge.<ref>{{Cite web|title=History of Art: Barbarian Art|url=http://www.all-art.org/history128-2.html|work=all-art.org|language=en}}</ref> Planet ndërtimore shpesh vazhdonin traditën romake të bazilikave. Shumë plane merovinge janë rindërtuar nga arkeologjia. Përshkrimi nga peshkopi Gregori i Tursit te ''Historia e Frankëve'' të Bazilikës së Shën Martinit, të ndërtuar në [[Tours]] nga Shën Perpeti (peshkop [[460]]–[[490]]) në fillim të periudhës dhe në atë kohë në skaj të territorit frank, jep shkas për keqardhje për zhdukjen e kësaj ndërtese, një nga kishat më të bukura merovinge, të cilën peshkop Gregori pohon se kishte 120 kolona mermeri, kulla në skajin lindor dhe mjaft mozaikë: "Shën Martini paraqiste theksimin vertikal dhe kombinimin e blloqeve të njësive që formonin një hapsirë të brendshme komplekse dhe përkonte me siluetën e pasur të jashtme, që do të ishte simboli i Romanikut".<ref>{{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|year=1985|page=48|ISBN=0-85331-487-X}}</ref> [[Dinastia Merovinge]] do t’i hapte rrugë [[Dinastia Karolinge|Dinastisë Karolinge]] në vitin [[752]], që do të zhvillonte [[Arkitektura Karolinge|Arkitekturën Karolinge]] nga viti [[780]] deri në vitin [[900]] dhe [[Arkitektura Otoniane|Arkitekturës Otoniane]] në Frankinë Lindore ([[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandoria e Shenjtë Gjermaniko-Romake]]) nga mesi i [[shekulli X|shekullit të X]] deri në mesin e [[shekulli XI|shekullit të XI]]. Këto dinasti pasuese franke ishin kontributore të mëdha për [[Arkitektura Romanike|Arkitekturën Romanike]]. [[Skeda:The Pillars of Faith - Vectorama HDR (10544261785).jpg|parapamje|291px|Pagëzimorja brenda Katedrales së Saint-Sauveur, kupola e rimodeluar sipas stilit rilindas, [[Aix-en-Provence]], Francë]] Shembuj të ndërtimeve që u ngritën ose elementet që ruhen ngaq kjo periudhë janë: * Pagëzimorja e Riezit e ndërtuar në shekujt e IV, të V dhe të shtatë. * Katedralja e Frejusit ({{Rreth}} [[450]]) * Kripta e Shën Lorencit në Grenoble ({{Rreth}} [[500]]) * Katedralja e Saint-Sauveur ([[Aix-en-Provence]]), pagëzimorja e ndërtuar nga merovingët ({{Rreth}} [[500]]) * Pagëzimorja e Shën Gjonit të Poitiersit ([[507]]) * Pagëzimorja e Saint-Germain-des-Prés ({{Rreth}} [[540]]) * Varri i Radegunda në Poitiers ([[587]]) * Abacia e Jouarre-s, kripta merovinge ([[630]]) === Ostrogotët === [[Skeda:Theodoric's Palace - Sant'Apollinare Nuovo - Ravenna 2016 (crop).jpg|parapamje|majtas|389px|Pallati i Teodorikut, në një mozaik të Basilica di San Apollinare Nuovo, Ravena, Itali]] Në Itali, mbizotërimi i shkurtër i [[Ostrogotët|ostrogotëve]] (ata do të shkatërroheshin nga [[Perandoria Bizantine]] në vitin [[535]]) lejoi vetëm pak shembuj të Artit Ostrogot: Mauzoleu i Teodorikut, Pallati i Teodorikut, Pagëzimorja Ariane. Të treja këto gjenden në Ravena, një qytet ku ndodhen shembuj shumë të shquar të Artit Bizantin nga Periudha e [[Justiniani i Madh|Justinianit të I]].<ref>{{Cite book|author=Deborah Mauskopf Deliyannis|title=Ravenna in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/ravennainlateant0000deli|year=2010|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=0-521-83672-7}}</ref> === Arkitektura Longobarde === Mbretëria e Longobardëve në Itali do të zhvillohej midis viteve [[568]] dhe [[774]] (me një vazhdim në Italinë Jugore deri në shekujt e X dhe të XI). Ato ishin vepra të porositura nga mbretërit dhe dukët longobardë. [[Skeda:Cividale del Friuli veduta 08.jpg|parapamje|381px|Tempullthi Longobard, Cividale del Friuli]] Ndërtesat e longobardëve në Italinë Veriore (Langobardia Maior) ka humbur si pasojë e rinovimeve ose rindërtimeve, shembujt e paktë përfshijnë Tempullthin Longobard (Tempietto longobardo) në Cividale del Friuli ose Kishën e Santa Maria foris portas në Castelseprio. Megjithatë, në Italinë Jugore (Langobardia Minor) disa ndërtesa kanë mbijetuar, veçanërisht në atë që ishte Dukati i Beneventos: muret e qytetit, Kisha e Santa Sofia-s dhe Rocca dei Rettori, një nga pak strukturat ushtarake të mbijetuara longobarde, ashtu si dhe site minore afër Beneventos dhe asaj që ishte Dukati i Spoletos. Ndërtesat kryesore longobarde të mbijetuara u shpallën [[vende të trashëgimisë botërore]] të [[UNESCO]]-s në vitin [[2011]],<ref>[http://whc.unesco.org/es/list/1318 Longobards in Italy – UNESCO World Heritage Centre]</ref> të emërtuara «''Qendra të pushtetit të longobardëve në Itali ([[568]]-[[774]]''», që përfshinin shtatë vende me vepra të shquara arkitekturore, artistike dhe skulpturore: * Cividale del Friuli: Kompleksi peshkopal i patriarkut Kalisto dhe Tempullthin Longobard (Tempietto longobardo) * [[Bresha]]: Kisha e San Salvatore-s dhe Manastiri i Santa Giulia-s * Castelseprio: Kisha e Santa Maria foris portas, Basilica di San Giovanni Evangelista dhe Manastirin e Torbas * Spoleto: Kisha e San Salvatore-s * [[Peruxhia]]: Tempullthi i Klitunos (Tempietto del Clitunno) * Benevento: Kisha e Santa Sofias * [[Monte Santanxhelo]], [[Gargano]]: Santuario di San Michele Arcangelo. === Ishujt Britanikë === Nga Periudha e braktisjes së Britanisë nga [[romakët]] rreth vitit [[400]] kanë mbijetuar pak mbetje, deri në ngjitjen në fron të mbretit Alfred në vitin [[871]], që do të jetë afërsisht koha e Para-Romanikut të parë në Ishujt Britanikë. Historiografikisht tani parapëlqehet të quhet ''Arti Insular'' ajo që më parë quhej ''Arti Hiberno-Sakson'': arti i prodhuar në Ishujt Britanikë të Irlandës dhe Britanisë së Madhe në [[Mesjeta e hershme|Mesjetën e Hershme]]. [[Skeda:San Juan de Baños.jpg|parapamje|372px|Kisha e San Juan de Baños, Baños de Cerrato, [[Palencia]].]] Megjithëse këto dy ishuj të mëdhenj ishin politikisht të ndarë, ato patën një bashkim të shquar kulturor bazuar në mbizotërimin e monasticizmit, i cili, me mbështetjen e krishtërimit, do të shkrinte mbetjet e trashëgimisë klasike greko-romake me kontributet nga popujt gjermanikë dhe karakteristika vendore të popujve vendas para-romakë, përgjithësisht të klasifikuar si keltë ose ''gaelic''.<ref>{{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|publisher=Macmillan|language=en|isbn=0-333-37185-2|pages=[https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9/page/244 244]-247}}</ref><ref>{{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|publisher=Harey Miller Publishers|year=1986|language=en|isbn=0-19-921060-8|pages=65-66}}</ref> Arti Ishullor në këtë mënyrë do të bashkonte teknikat anglo-saksone dhe motivet kelte. === Arkitektura Visigote === Pas shkatërrimit të pësuar nga [[Gadishulli Iberik]] në vitet e hershme të [[shekulli V|shekullit të V]] nga valët e [[vandalët|vandalëve]], alanëve, suebëve dhe [[Visigotët|visigotëve]] që e pushtuan, më në fund mbeti relativisht e qetë me mbizotërimin e të fundit nga viti [[507]] dhe edhe më shumë kur në vitin [[589]] [[visigotët]] arianë do të konvertoheshin në katolicizëm me Rekaredin, mbretin e tyre. Në mesin e shekullit të VI, legjionet perandorake nga [[Kostandinopoja]] mbërritën në [[Hispania]] në mënyrë që të ndihmonin afirmimin e mbretit Atanagild në fron dhe duke zaptuar disa vende përgjatë brigjeve të Levantes dhe Mediodía-s, ata do ti mbanin ato për më shumë se gjysmë shekulli ([[552]]–[[615]]) me shoqërimin e domosdoshëm nga artistë bizantinë, duke kontribuar kështu në përforcimin e elementeve orientale që tashmë ishin pjesë e pasurisë artistike të [[Gotët|gotëve]]. [[Skeda:SanPedroNave1.jpg|parapamje|majtas|372px|Kisha e San Pedro de la Nave, San Pedro de la Nave-Almendra, [[provinca Zamora]], Spanjë]] Ka të dhëna, nga dëshmi të besueshme të kohës, për ekzistencën e kishave madhështore në Spanjë, nga vitet e fundit të shekullit të VI deri në Pushtimin Saraçen. Kështu, për shembull, Shën Gregori i Tursit ([[shekulli VI]]) thotë për Kishën e Shën Martinit të Orenses, që ishte një gjë e admirueshme, ''miro opere expedita'', ndërsa [[Paul Diakoni]] (i [[Mérida, Spanjë|Mérida-s]], [[shekulli VIII]]) lavdëron Kishën e Santa Eulalia dhe pagëzimoren e San Juan de Mérida, e veshur me piktura. Pak mbetjet e ndërtimeve visigote që kanë mbijetuar tregojnë se Spanja Visigote kishte artin e saj, të paktën që nga koha e Rekaredit. Nuk ka dëshmi të ndërtesave visigote ose rrënojave të tyre para mbretërimit të tij. Monumenti visigot i ruajtur më mirë në Portugali është Kapela e San Fructuoso në [[Braga]]. Megjithatë, duhet vërejtur se, krahasuar me artin e popujve të tjerë gjermanikë, visigotët zhvilluan një një art më të ndërlikuar përgjatë kohës. == Faza e II e Para-Romanikut Evropian (800–1000) == Dinastia Merovinge do të zëvendësohej nga [[Dinastia Karolinge]] në vitin [[752]], që më vonë do të krijonte Arkitekturën [[Arkitektura Karolinge|Karolinge]] nga viti [[780]] deri në vitin [[900]] dhe Arkitekturën [[Arkitektura Otoniane|Otoniane]] gjatë [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Gjermanko-Romake]] nga mesi i [[shekulli X|shekullit të X]] deri në mesin e [[shekulli XI|shekullit të XI]]. Këto dinasti pasuese franke kontribuan mjaft në [[Arkitektura Romanike|Arkitekturën Romanike]]. === Arti Karoling === [[Skeda:Aachen-dom-oktogon-s1.jpg|parapamje|majtas|379px|Interiori i Kapelës Palatine në Aken, Gjermani]] Do të zhvillohej në [[Perandoria Karolinge|Perandorinë Franke]] për rreth 120 vjetë: nga rreth viti [[780]] deri në vitin [[900]]. Qe një periudhë e shkurtër, por me shumë ndikim. Njihet në mënyrë popullore si [[Rilindja Karolinge]]. Arti prodhohej nga dhe për rrethin e oborrit dhe një grup të rëndësishëm manastiresh nën patronazhin perandorak; shembujt që mbijetojnë jashtë këtij rrethi tregojnë rënie të konsiderueshme të cilësisë së zejtarisë dhe sofistikimit të dizajnit. [[Arti Karoling]] do të prodhohej në qendra të ndryshme në vende që sot përfshijnë [[Franca|Francën]], [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Austria|Austrinë]], [[Italia veriore|Italinë Veriore]] dhe [[Holanda gjatë Mesjetës së Hershme|Vendet e Ulta]], duke pasur ndikime të konsiderueshme, nëpërmjet qendrave misionare kontinentale, nga Arti Insular i Ishujve Britanikë, ashtu si nga një seri artizanësh bizantinë që duket se kanë qendruar në qendrat karolinge. [[Skeda:Corvey - 2017-09-23 - Westwerk (07).jpg|parapamje|281px|''Westwerk'' e Abacisë Princërore të Shën Stefanit dhe Vitit, Korvej]] Për herë të parë, në veri të Evropës u tentua ripërtëritja dhe imitimi i formave dhe stileve klasike të artit mesdhetar, që do ti hapnin rrugë një kombinimi të elementeve klasike dhe veriore në stilin madhështor dhe të dinjitifikuar, në veçanti futja e vetbesimit të paraqitjes së figurës njerëzore dhe krijimin e skenës për shfaqjen e [[Arti Romanik|Artit Romanik]] dhe në vijim [[Arti gotik|Artit Gotik]] në Perëndim. Periudha Karolinge është pjesë e Artit Mesjetar, ndonjëherë i quajtur Para-Romanik. Kishat Karolinge zakonisht kanë plane bazilikore, si kishat e krishtërimit të hershëm në Romë dhe zakonisht përfshinin një ''vepër perëndimore'' (Westwerks), që përbëheshin nga një zgjerim i ndërtesës në pjesën e saj perëndimore për të bujtur shkallët që të çojnë në tribunë.<ref>{{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|author4=Juan Haro Sabater|title=Historia del arte|year=1988|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6|page=75}}</ref> Është, pa dyshim, pararendësja e façatave perëndimore të katedraleve të mëvonshme mesjetare. Një ''westwerk'' origjinale që ka mbërritur në ditët tona është ajo e Abacisë Princërore të Korvejit, e ndërtuar në vitin [[885]]. Nga ndërtesat që në të gjitha anët, datojnë nga kjo periudhë, mund të përmendim: * Konventi benediktin i Shën Gjonit, [[780]], Müstair, Zvicër * Granusturm, kulla 20 metra e lartë e Akenit ([[788]]) * Abacia e Lorsch, porta ({{Rreth}} [[800]]) * Kapela Palatine (Aken, [[792]]–[[805]]) * Pallati Perandorak (Ingelheim, [[800]]) * Oratori i peshkopit Teodulf të Orlinsit në Germigny-des-Prés ([[806]]) * Kisha kolegj i Shën Ursmarit, në Lobbes, Belgjikë ([[819]]–[[823]]) * San Miguel (Fulda), rotonda dhe kripta ([[822]]) * Bazilika e Einhardit, Steinbach ([[827]]) * Kisha e Shën Justinit, Frankfurt-Höchst ([[830]]) * Schloss Broich, fortesa karolinge ([[883]]–[[884]]) * Kështjella e Broich, Muelheim i Ruhrit ([[884]]) * Abacia e Korvejit ([[885]]). === Arti Otonian === [[Skeda:St Michaels Church Hildesheim.jpg|parapamje|majtas|389px|Kisha e Shën Mikelit në Hildeshajm, një [[Vende të trashëgimisë botërore|sit i trashëgimisë botërore]] të [[UNESCO]]-s]] Pas një intervali mjaft kaotik që pasoi Periudhën Karolinge, Dinastia e re Otoniane e ripërtëriti artin perandorak duke nisur nga viti [[950]], duke ndërtuar mbi stilin karoling dhe duke e zhvilluar më vonë për ti hapur rrugë [[Arti Otonian|Artit Otonian]]. Do të zinte fill e ashtuquajtura [[Rilindja Otoniane]] ({{Rreth}} [[951]]–[[1024]]). Pa dyshim, stili as filloi, as mbaroi në mënyrë përkuese me sundimin e dinastisë. Do të shfaqej disa dekada më vonë, tashmë nën sundimin e dinastisë dhe do të vijonte përtej periudhës së perandorëve otonianë, në periudhën e hershme të Dinastisë Saliane, të cilës i mungoi një stil artistik me emrin e vet.<ref>Suckale-Redlefsen, fq. 524.</ref> Ashtu si [[Arti Karoling]] dhe ndryshe nga romaniku, ishte përgjithësisht një stil i kufizuar në pak qytete të vogla të kohës dhe në manastire të rëndësishme, ashtu si dhe në rrethet e oborit të perandorit dhe vasalëve të tij kryesorë. Në një ajri të ripërtëritjes së besimit në idenë e perandorisë dhe një kishe të reformuar, do të krijoheshin kryevepra që shkrinin traditat nga të cilat artistët otonianë frymëzoheshin: modelet origjinale të Antikitetit të Vonë, Karolinge dhe Bizantine. Shumë nga Arti Otonian pasqyron dëshirën e dinastisë për të krijuar një lidhje vizuale me sunduesit e krishterë të Antikitetit të Vonë, si [[Kostandini i Madh]], [[Teodoriku i Madh]] dhe [[Justiniani I]], ashtu si dhe paardhësit e tij karolingë, veçanërisht [[Karli i Madh]]. Stili përgjithësisht është madhështor dhe i matur dhe fillimisht më pak i sofistikuar se ekuivalentët e tij karolingë, me me pak ndikim të drejtpërdrejtë të Artit Bizantin dhe më pak përfshirje të modeleve të tij klasike. Por rreth vitit [[1000]] do të shfaqej një intensitet dhe ekspresivitet befasues në shumë vepra, si ''një monumentalitet solemn që do të kombinonte me një brendësi vibruese, një cilësi mondane dhe vizionare me një vëmendje të mprehtë ndaj realitetit, ndaj modeleve sipërfaqësore të vijave rrjedhëse dhe ngjyrave të ndezura me një emocionalizëm të pasionant''.<ref>{{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|publisher=Macmillan|language=en|isbn=0-333-37185-2|page=[https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9/page/276 277]}}</ref> Ndërtesa që, në tërësi, ose pjesërisht, do të krijoheshin në këtë periudhë janë: * Kori i Abacisë së Esenit (themeluar në vitin [[845]]) * Kisha e Shën Xhorxhit (Oberzell) në ishullin e Reichenau-t ([[888]]) * Kisha e Shën Gjonit ([[Majnci|Majnc]], [[910]]) * Abacia e Shën Filibertit të Tournus-it ([[950]]) * Kisha e Shën Kiriakut në Gernrode ( [[969]]) * Shën Mikeli i Hildeshajmit ([[1001]]–[[1031]]) * Ottmarsheim, abacia benediktine e themeluar në vitin [[1050]]. === Ishujt Britanikë === Në këtë fazë të dytë, në atë që do të ishte [[Anglia]], mund të flasim për një Art Anglo-Sakson, që do të lulëzonte gjatë mbretërimit të Alfredit të Madh ([[885]]), me përtëritjen e kulturës angleze pas fundit të sulmeve vikinge, deri në fillim të shekullit të XII, kur [[Arti Romanik]] do të bëhej lëvizja e re. Kisha e Shën Lorencit në Bredford on Avon, Uiltshajër, është një nga kishat e pakta të mbijetuara anglo-saksone në Angli, që nuk shfaq ndonjë ndryshim ose rindërtime të mëvonshme mesjetare. Kisha e Priorit të Marisë në Dirhërst, Glouçestershajër është gjerësisht anglo-saksone; ajo u ndërtuan në shekullin e VIII, kur Dirhërsti ishte pjesë e mbretërisë anglo-saksone të Mercias, megjithëse u restaurua dhe ndryshua në shekullin e X, u zgjerua dhe u modifikua në shekujt e mëvonshëm. Kullat saksone janë ruajtur, si ato të Kishës së Shën Pjetrit (Barton-upon-Humber). [[Skeda:Borgund Stave Church in Lærdalen, 2013 June.jpg|parapamje|281px|Pamje e kishës prej druri të Borgundit]] === Arti Viking === Në [[Vendet Nordike]] dhe zonat e tyre të ndikimit, gjatë [[Epoka e Vikingëve|Periudhës Vikinge]] ([[shekulli VIII]] deri në [[shekulli XII|shekullin e XII]]), u krijua një art që bënte pjesë në stilin zoomorfik gjermanik. Ai do të zhvillohej nga ndikimet nga [[Arti romak|Arti i vonë Romak]], Arti Kelt dhe motive nga popujt e stepave të Azisë.<ref>[https://tiposdearte.com/arte-vikingo-que-es/ Arte Vikingo], përkufizim në Tipos de Arte.</ref><ref>{{Cite web|author=Laura Prieto Fernández|title=Arte Vikingo|date=21 qershor 2013|url=https://arte.laguia2000.com/general/arte-vikingo|publisher=La Guía|work=Arte.laguia2000.com|language=es}}</ref> Ai do të zhvillohej në [[Skandinavia|Skandinavi]], jashtë sundimit të krishtërimit në periudhën e [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]]. Për sa i përket kishave, ato do të ndërtoheshin me dru, siç mund të shihet në Kishën e Borgundit. === Italia === Veriu i Gadishullit Apenin pati ndikime Karolinge. Në shekullin e X, në [[Lombardia|Lombardi]], filluan të shfaqen elemente që pararendnin Romanikun, si harqet dhe fashat vertikale, që janë quhen saktësisht ''fashat lombarde''. Shembuj ë Proto-Romanikut ose Romanikut të Hershëm<ref>{{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|year=1986|title=Historia del arte|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9|page=122}}</ref> janë kulla e Abacisë së Pompozës dhe Kisha-bazilikë e Shenjtëve Pjetër dhe Paul të Aljates në Karate, Brianza, gjithashtu në Lombardi. Italia Jugore, nga ana tjetër, përfitoi nga prania dhe ndikimi i kryqëzuar i bizantinëve, arabëve dhe normanëve. Tashmë në shekullin e XI, në bashkëjetesë me Romanikun e plotë, në Siçili do të zhvillohej Arti Arabo-Norman. === Kroacia === [[Skeda:Zadar2.jpg|parapamje|majtas|291px|Kisha Para-Romanike e Shën Donatit në [[Zara|Zarë]], [[shekulli IX|shek. IX]]]] Në shekullin e VII [[kroatët]], me [[sllavët|sllavë]] të tjerë dhe [[avarët]], mbërritën nga [[Evropa Veriore]] në rajonin e Evropës Jug-Lindore.<ref>{{Cite book|author=Valentin V. Sedov|year=1995|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|url-status=dead|archive-date=11 nëntor 2013}}</ref> Kishat e para kroate u ndërtuan si faltore mbretërore dhe ndikimi i Artit Romak ishte i fortë në [[Dalmacia|Dalmaci]], e cila ishte shumë më tepër e romanizuar. Gradualisht ai ndikim u braktis dhe filluan të shfaqeshin elemente origjinale sllave. Të gjitha këto kisha, një dyzinë të mëdha dhe njëqint të tjera me përmasa më të vogla, u ndërtuan në gurë të skalitur. Ato janë kisha me një ose navata, disa gjatësore, ndërsa të tjerat me një planimetri qendrore dysheme. Kisha e Shpëtimtarit Tonë në Cetinë (kroatisht: Crkva Sv. Spasa) në burimin e lumit të Cetinës u ndërtua në shekullin e IX, gjatë mbretërimit të Branimirit të Kroacisë; ajo është në këtë mënyrë një nga shembujt më të hershëm të arkitekturës fetare kroate. Një tjetër shembull është Kisha e Kryqit të Shenjtë në Nin, gjithashtu nga [[shekulli IX]] dhe me një planimetri qendrore. Kisha më e madhe dhe më e ndërlikuar kroate e shekullit të IX është Kisha e Zarës kushtuar Shën Donatit. Me një Plan dysheme rrethor, e kurorëzuar nga një kupolë e madhe 27 metra e lartë, e rrethuar nga një galeri që shtrihet përreth tre absidave në lindje. Të dyja, plani rrethor dhe stili i saj janë një përzierje e shfaqjeve të para të Artit Karoling dhe faltoreve bizantine. Si brenda, ashtu dhe jashtë, mund të vërehet përdorimi i materialeve të lashta nga forumi romak për themelet e mureve. == Para-Romaniku Spanjoll para vitit 711 == {{Shiko gjithashtu|Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike}} Trashëgimia visigote, bashkë-ekzistenca me Artin Andaluzian Islamik dhe kontaktet me pjesën tjetër të Krishtërimit Latin do të prodhonte forma artistike me interes të posaçëm në mbretëritë e krishtera të veriut të gadishullit: [[Arkitektura Asturiane|Arti Asturian]] dhe [[Arti dhe arkitektura mozarabe|Arti Mozarabik]] [[Skeda:Santa Maria del Naranco.jpg|parapamje|281px|Façata e Santa Maria del Naranco ([[842]]), një nga ndërtesat më të mirë-ruajtura para-romanike asturiane]] === Arti Asturian === Ky stil artistik u shfaq i lidhum me Mbretërinë e Asturias, mbretëria e parë e krishterë e krijuar në [[Gadishulli Iberik|Gadishullin Iberiak]] pas [[Pushtimi mysliman i Gadishullit Iberik|Pushtimit Mysliman]]. Zhvillimi i tij do të zinte vend në atë që tashmë njihet si [[Asturia|Principata e Asturias]] midis fundit të shekullit të VIII dhe fillimit të shekullit të X, kur u përvetësua nga [[Arti Romanik]] nga [[Franca]]. Gjatë kësaj periudhe, u kultivuan disiplina të tilla si [[piktura]], argjendaria ose [[arkitektura]], kjo e fundit me numrin e madh dhe ruajtjen e mirë të monumenteve që kanë mbijetuar deri në ditët tona, të cilat përbëjnë grupin më të plotë dhe homogjenë të arkitekturës së hershme mesjetare në Evropën Perëndimore.<ref>[https://www.centroprerromanicoasturiano.com/ Monumentos, El Centro del Prerrománico Asturiano]</ref> Uniciteti artistik dhe historik i këtyre ndërtesave është njohur nga [[UNESCO]], duke i shpallur gjashtë prej tyre si [[vende të trashëgimisë botërore]] nën emërtimin ''Monumentos de Oviedo y del Reino de Asturias.<ref>{{Cite web|title=Monumentos de Oviedo y del reino de Asturias|url=http://whc.unesco.org/es/list/312|publisher=Unesco|work=Whc.unesco.org|language=es, en}}</ref> Nga periudha e parë ([[737]] deri më [[791]]) është rregjistruar ekzistenca e dy kishave. Njëra, ajo e Kryqit të Shenjtë ([[737]]) në kryeqytetin e parë të mbretërisë, [[Cangas de Onís]], do të shkatërrohej në vitin [[1836]]. E dyta është Kisha e San Juan Apóstol y Evangelista (Santianes de Pravia). Ndërtimi i saj i detyrohet zhvendosjes së oborrit, nga [[Cangas de Onís]] në [[Pravia]]. Kisha, e ndërtuar midis viteve [[774]] dhe [[783]], tashmë shfaq një varg elementesh të Para-Romanikut Asturian, siç është façata lindore ose plani bazilikor. [[Skeda:Santa Cristina de Lena (33009507432).jpg|parapamje|majtas|379px|Kisha para-romanike e Santa Cristina de Lena, ndërtuar në vitin [[852]], ikonostasi që ndan kapelën në lartësi]] Periudha e dytë shtrihet nga viti [[791]] deri në vitin [[842]]. Alfonso II el Casto e zhvendosi kryeqytetin në [[Oviedo]] dhe qe ai që promovoi ndërtimin e shumicës së ndërtesave para-romanike: kishat e San Tirso in Oviedo, San Julián de los Prados, Santa María de Bendones dhe San Pedro de Nora, ashtu si dhe kompleksin palatin në Oviedo, tani të zhdukur, të formuar nga kishat e San Salvadorit, Santa Marías dhe pallatit të tij të bashkangjitur si dhe kapelës (sot Dhoma e Shenjtë në Katedralen e Oviedos, gjëja e vetme që ka mbetur), përmban relike si Arka e Shenjtë dhe xhevahiret, si Kryqi i Engjëjve, të cilin ai vetë ia dhuroi Kishës së San Salvadorit. Jashtë [[Asturia]]s, me legjendën e zbulimit të varrit të Apostullit Santiago në Galici, në një vend të njohur si ''campus stellae'' ([[Santiago de Compostela|Compostela]]), Alfonso II pati ndërtuar kishën e parë aty në nder të shenjtit (në vitin [[892]]). Periudha e tretë ([[842]]–[[866]]) përkon me mbretërimet e Ramiro I ([[842]]–[[850]]) dhe Ordoño I. Ajo gëzoi një kohë paqeje kundër armiqve tradicionalë, morëve, që e lejuan atë t’ia kushtonte veten përtëritjes së Arkitekturës Para-Romanike të mbretërisë së tij, duke krijuar atë që do të quhej Stili Ramirense i Artit Asturian. Nga kjo periudhë më e shquar është vepra e Artit Asturian, pallati (tani kishë) i Santa María del Naranco. Ai përfaqëson një rinovim domethënës stilistik të para-romanikut, duke i shtuar burime të rja. Pallati me një plan dysheme drejtëkëndor, ka dy nivele. Kisha e San Miguel de Lillo iu kushtua Ramiros I dhe gruas së tij Paterna në vitin [[848]]. Ajo ka një plan dysheme bazilikor, megjithëse vetëm gjysma perëndimore është ruajtur nga ajo kohë. Kisha e Santa Kristina de Lena ka një plan dysheme drejtëkëndor dhe ka një kapelë të lartë, të ndarë nga [[ikonostasi]]. Ky përparim në Arkitekturën Asturiane në kohën e Ramiros I do të zhvillohej falë një arkitekti që studioi krijimin e strukturave me volta të plota dhe zgjidhje shumë afër romanikeve të ardhshme. Ai e trajton skulpturën monumentale si një element thelbësor të arkitekturës, duke i ndriçuar muret anësore dhe duke u dhënë atyre ritëm, duke vendosur harkada. Pastaj kryehet ndarja në seksione dhe shoqërimi nga rafinimi arkitekturor. Kjo përvojë origjinale, e cila na çon në kufijtë e Artit Romanik, është ndryshe nga çdo gjë që ishte kryer për këtë mbret. Më vonë Kisha e Santiagos (Gobiendes), e vendosur afër Kolungës, midis detit dhe Sierra del Sueve, e fundit nga kishat e mëdha para-romanike dhe si e mëparshmja, ndjek modelin e ndërtesës së Santullanos; ajo është modifikuar në mesjetë. [[Skeda:Iglesia de Santiago de Peñalba - Puerta.jpg|parapamje|291px|Harqe patkua në Portën e kishës mozarabike të Santiago de Peãlba]] === Arti Mozarabik === {{Shiko gjithashtu|Arti dhe arkitektura mozarabe}} Arti Mozarabik është një shprehje e ndryshme artistike dhe hibride, që do të lulëzonte kryesisht në [[Al-Andalus]] dhe Mbretërinë e León-it gjatë shekullit të X. Ai karakterizohet nga një shkrirje e ndikimeve, veçanërisht andaluziane dhe paraqet një vazhdimësi klasiciste, ose në traditën vistoge të veriut, ose me [[Kalifati i Kordobës|Kalifatin e Kordobës]], me rrënjë bizantine.<ref>{{Cite journal|author=Alejandro Villa Castillo|title=Tallares escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado "Grupo Mozárabe Leonés"|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|issn=2386-5423|journal=Arqueología y Territorio Medieval|issue=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|language=es|date=27 nëntor 2017|access-date=7 janar 2024|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në rrafshinën leoneze, do të shfaqeshin ndërtime modeste, si kishat me një navatë të vetme me një majë drejtëkëndore, tipike e repoblácionit të hershëm, por gjithashtu komplekse monastike si San Cebrián de Mazote, Santa María de Wamba, San Salvador de Palat de Rey ose San Miguel de Escalada, ndër të tjera. [[Skeda:Monasterio de San Miguel de Escalada 56 by-dpc.jpg|parapamje|majtas|379px|Manastiri i San Miguel de Escalada ([[shekulli X]])]] Elitat leoneze ishin promovueset kryesore të këtij arti, nga figurat monarkike te civilet dhe kishtaret nga mjedisi mbretëror, si peshkopi San Genadio de Astorga ose fisniku galician Rosendo de Celanova. Megjithëse të krishterë nga veriu, ata ishin të ndikuar nga shijet andaluziane. Një rast i tillë ishte mbreti Alfonso III, i cili madje dërgoi djalin e tij në oborrin e Banu Qasi në [[Zaragoza]].<ref>{{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|issue=28|language=es|issn=1697-5804|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}}</ref> Arti Mozarabik shkrinte dy tradita, njëra e krishterë veriore, ndërsa tjetra jugore myslimane, e cila, megjithë dallimet e tyre, ndanin rrënjët klasike mesdhetare. Për njerëzit e asaj kohe, nuk kishte dallime konceptuale midis të dyjave, duke i konsideruar ato pjesë të një tradite të përbashkët. Ky art shquhej për larminë e tij të madhe të formave, duke qenë një stil sensual dhe origjinal në kontekstin e Para-Romanikut Evropian. Ndërtimet tregonin një përzjerje unike të stileve, duke qenë prodhimtar në eksperimentimin me strukturat me volta, [[kupola]], kapitele dhe relieve, si dhe në teknikat e pikturës murale ''a la romana'' me ndikime andaluziane.<ref>{{Cite journal|author=Javier Caballero Chica|date=13 dhjetor 2017|volume=XIV|language=es|url=https://buleria.unileon.es/bitstream/handle/10612/11602/Santiago%20de%20Pe%c3%b1alba%20y%20los%20influjos%20Hispano-musulmanes%2c%20ProMonumenta%20n%c2%ba14%2c%20diciembre%202017.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=Santiago de Peñalba y los influjos Hispano-Musulmanes|journal=ProMonumenta: Revista de la Asociación de Amigos del Patrimonio Cultural de León|access-date=7 janar 2024|pages=72-80}}</ref> Elementi më karakteristik në Arkitekturën Mozarabike është përdorimi i harkut patkua, më të mbyllur se ai visigot dhe me një ngritje të dy të tretave të rrezes. Ato zakonisht janë kisha të vogla. Ai do të zhvillohej në pjesë të ndryshme të Gadishullit Iberik: ==== Mozarabiku në Al-Andalus ==== Janë ruajtur dy shembuj arkitekturorë që mozarabët i ndërtuan në territorin mysliman: * Rrënojat e Kishës së Bobastros: tempulli shpellor në [[Ardales]] ([[Provinca Málaga|Malaga]]). * Kisha e Santa María de Melque: e vendosur në afërsi të [[La Puebla de Montalbán]] ([[Provinca Toledo|Toledo]]). ==== Mozarabiku në Mbretërinë e León-it ==== Mozarabiku i Leónit është i ruajtur më mirë dhe ansambli i sofistikuar i kësaj periudhe, pasqyron kontributet stilistike të [[Kalifati i Kordobës|Kalifatit të Kordobës]]. Këto ndikime paraqiten në harqet e përkryera patkua me alfiz, artikulimet e përpunuara hapsinore, parapëlqimi për kolonën si një element mbështetës ose pikturat e brendshme murale në stilin andaluzian.<ref>{{Cite journal|author=Alejandro Villa Castillo|date=27 nëntor 2017|title=Tallares escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado "Grupo Mozárabe Leonés|issue=24|url=https://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670/2976|journal=Arqueología y Territorio Medieval|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|language=es|issn=2386-5423|pages=151-184}}</ref> Shembujt më të rëndësishëm janë: * Santiago de Peñalba (León) * Manastiri i San Miguel de Escalada (León) * Santo Tomás de las Ollas (León) * San Cebrián de Mazote (Valladolid) * Santa María de Lebeña (Cantabria) * San Baudelio de Berlanga (Soria) * San Millán de Suso ( San Millán de la Cogolla, La Rioja) * Kapela e San Miguel de Celanova (Orense) * Eremitari i San Román de Moroso (Cantabria). ==== Zona Aragoneze ==== Në lindje të Gadishullit Iberik, i cili më vonë do të përkonte me Kurorën e Aragonës, ndërtesat më të shquara mozarabike janë: * San Juan de la Peña (Huesca) * Kisha e San Quirico de Pedret ([[Barcelona]]) * Santa Maria de Marquet ([[Barcelona]]) * San Julián de Boada (Girona). === Arti Karoling Katalanas === Ka mospërputhje historiografike se si të karakterizohet dhe emërtohet ai. Disa autorë vendas, si Puig Cadafalch, e quajnë arkitekturën e kësaj periudhe në kontetë katalanese si "''Romaniku i Parë''", ngushtësisht i lidhur me [[Romaniku i Parë|Romanikun Lombard]], që ndonjëherë konsiderohet Romaniku i Hershëm, ndërsa ndonjëherë si akoma si Para-Romanik. Sidoqoftë, kjo arkitekturë, nga ana tjetër ishte trashëgimtare e pjesshme e [[Arkitektura Longobarde|Arkitekturës Longobarde]].<ref>{{Cite book|author=Piero Adorno|chapter=L’Alto Medioevo|title=L’Arte Italiana|year=1992|volume=1.2|publisher=D’Anna|language=it|publication-place=Firence|pages=558–579}}</ref><ref>{{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es|page=328}}</ref> Në çdo rast, ka pak mbetje arkitekturore nga kjo periudhë në Katalonjë, në ndërtesa që më vonë janë modifikuar. Ato mund të gjenden kryesisht në [[Terrassa|Tarrasa]], të grupuara në asete me interes kulturor, brenda Trashëgimisë Historike të Spanjës, të quajtura Kompleksi Monumental i Kishave të San Pedro de Tarrasa, i cili përfshin kishat e Santa María, San Pedro dhe San Miguel. == Artet e çmuara para-romanike == [[Skeda:Haithabu Gewandfibel Borrestil.JPG|parapamje|281px|Kapsja e Hedebit, Suedi, me një krijesë me duar mbërthyese]] I përballur me mungesën e monumenteve të rëndësishme, argjendaria dhe artet dekorative ofruan mundësinë për zhvillimin e një arti në periudhën e dyndjeve, të cilat ishin veçanërisht të përshtatshme për shijet artistike dhe nevojat e klasave të reja sunduese. Përdorimi i arit, argjendit, fildishit dhe gurëve të rafinuar (jo domosdoshmërisht të çmuar) ishin veçanërisht të përshtatshme si xhevahire. Të gjitha llojet e objekteve liturgjike (kupat, relikuarët, kapakë librash), ashtu si dhe simbolet e pushtetit (kurorat, skeptrat, orbët), u kthyen në xhevahire dekorative. Një inovacion teknologjik do të përdorej: smalti.<ref>[http://www.arteguias.com/orfebreria-esmaltes.htm Origen y desarrollo de los esmates en el período prerománico] te Orfebrería y esmaltes románicos. Artes Suntuarias.</ref> Ata do të vendosnin kafshë në gërshetime, në vend të figurave njerëzore të [[Arti romak|Artit Romak]]. Ata do të prodhonin vepra origjinale arti të kufizuara pothuajse përjashtimisht në argjendari dhe punimin e metaleve, shumë nga të cilat janë gjetur në Nekropole. === Arti i Periudhës Gjermanike === Në Periudhën Merovinge ([[shekulli V]]-[[shekulli VIII|VIII]]) veprat e argjendarisë, si ato të Thesarit të Kilderikut, ishte i mbushur me sende të shumta të çmuara, duke përfshirë xhevahire ''cloisonné'' prej ari dhe smalte hojëza, monedha ari, një kokë e artë demi dhe një unazë me emrin e mbretit. Rreth 300 insekte me krahë të artë (zakonisht të konsideruara bletë ose gjinkalla) u gjetën gjithashtu mbi kreun e mbretit.<ref>{{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|title=The Long-Haired Kings|publisher=University of Toronte Press|language=en|year=1982|location=Toronto|isbn=0-8020-6500-7|page=162}}</ref> [[Skeda:Campana di san patrizio e il suo contenitore, da armagh, co. armagh, VI-VIII secolo, poi 1100 ca. 02.jpg|parapamje|281px|majtas|Shenjtërorja Kambanë e Shën Patrikut]] Nga artet e aplikuara visigote, dallohet argjendaria, me kurorat kushtimore si ajo e mbretit Rekesvint, që bënë pjesë në Thesarin e Guarrazarit (Toledo) i shekullit të VII. Ruhen gjithashtu fibula drejtëkëndore, me majë dhe akuliforme. Në thesare, ai i Guarrazarit dhe të tjerë si ai i Torredonjimeno-s, nuk ka vetën kurora, pa dyshim kryqe dhe objekte të tjera të çmuara. Falë këtyre thesareve dhe mbishkrimeve të së njëjtës periudhë, stërprovohet ndikim i artit verior dhe të atij bizantin në atë visigot. Janë gjetur gjithashtu punime në bronz si shtëma, pjata, kryqe, llampa dhe sende të tjera të përdorimit liturgjik.<ref>{{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|chapter=Las artes del metal|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|language=es|year=1998|publisher=Encuentro|isbn=978-84-7490488-8|pages=130–140}}</ref> Në Itali, vlen të përmendet thesari i Katedrales së Monzës, i ruajtur në Muzeun Serpero, ku ruhen sende të çmuara si Kurora e Hekurt ose e ashtuquajtura Kurora e Teodolindës, një kurorë kushtimore që shëmbullzon argjendarinë e hershme mesjetare, e cila mund të datohet midis shekujve të IV dhe të VIII. Për Karolingët, gjithashtu, argjendaria ishte me rëndësi të madhe. Mund të përmenden sende të çmuara nga kjo periudhë, si Altari i Shën Abrozit në Milano, Kupa e Tasilos (një kupë bronzi e praruar me argjend dhe ar, që daton nga [[shekulli VIII]], me dizajnë anglo-sakson dhe e mbajtur në Abacinë e Kremsmünster-it), kapaku i Librit të Ungjillit të Lindaut (tani në Morgan Library) ose imazhi i relikuarit të Shën Fojit në Conques. Në varrin e Sutton Hoo të periudhës së hershme anglo-saksone ({{Rreth}} [[625]]), u zbuluan sende nga Mesdheu Lindor, Galia Merovinge, [[Suedia]] dhe Rajoni i Rinit. === Faza e II e Para-Romanikut Evropian === Prodhimtaria artistike e vikingëve ([[shekulli IX|shekujt e IX]]–[[shekulli XI|XI]]) kufizohej në dekorime dhe zbukurime. Temat shtazore, të cilat shfaqen në shekullin e V, duke u bërë gjithmonë e më shumë skematike dhe abstrakte. Arti Viking kulminon me Anijen dhe sendet e Osebergut.<ref>{{Cite book|author=Peter Anker|author2=Aron Andersson|year=1968|title=L’art scandinave|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|translator=Norbert Vaillant|publisher=Zodiaque|series=La nuit des temps|language=fr|page=460}}</ref> [[Skeda:Kreuzmitdengroßen Senkschmelzen.jpg|parapamje|281px|Kryqi i Esenit me smalte të mëdha, me gurë të çmuar, senkschmelz, rreth v. [[1000]] (Arti Otonian)]] Arti i mbijetuar Otonian ([[919]]–[[1024]]) është më së shumti fetar, në formën e dorëshkrimeve të iluminuara, por ka gjithashtu sende të argjendarisë dhe punimit të metaleve, si altari i artë i Bazelit (në Musée de Cluny) ose i mirënjohuri Kryqi i Abateshës Matilda të Esenit. (Senkschmelzen-Kreuz), një kryq proçesional që ruhet në thesarin e Katedrales së Esenit dhe që u porosit nga Matilda, abatesha e Esenit. Ka edhe vepra të tjera, si manteli i Henrit të II, në Bamberg, i qëndisur me arë dhe mëndafsh mbi sfond të kaltër, me zodiakun dhe tema fetare. Bëhet fjalë për një prodhim për një numër të kufizuar personash, fisnikë dhe klerikë të shquar. Një shembull i Argjendarisë Anglo-Saksone (faza e dytë e Para-Romanikut në Ishujt Britanikë) do të ishte Xhevahiri i Alfredit, i ruajtur në Ashmolean Museum (Oksford). Ajo është një pjesë e bërë prej smalti dhe kuarci të inkasuar në arë. Ajo daton nga fundi i shekullit të IX, gjatë mbretërimit të Alfredit të Madh dhe bart mbishkrimin ''Aelfred Mec heht Gewyrcan'', i cili do të thotë ''Alfredi më porositi që të bëhesha''. Në Muzeun Kombëtar të Irlandës ruhet e ashtuquajturi Kambana Shenjtërore e Shën Patrikut; Është një relikuar në një stil shumë irlandez, me shpend të stilizuar dhe motive gërshetimesh. Është një shembull i rëndësishëm i Artit Kelt irlandez, tepër i ndikuar nga vikingët, me dekorime të ndërlikuara të stilit urnë në arë dhe argjend. Arti Viking ishte kryesisht një art i aplikuar, i pranishëm në sende të jetës së përditshme, si veglat, enët dhe xhevahiret, megjithëse përdorej gjithashtu në gurë runësh dhe më vonë në kisha. Shembuj të këtij arti ruhen në metale dhe gurë, por është i pranishëm edhe në drurë dhe veshje.<ref>[https://tiposdearte.com/arte-vikingo-que-es/ Arte Vikingo] përkufizimi i stilit të artit, Tipos de Arte.</ref> Brenda sendeve të përditshme me argjendari të dalluar qenë shpatat me butona fundore dhe, në qendër të dorezës, përfshiheshin dekorime unazash dhe kafshësh të stilizuara. Për sa i përket Gadishullit Iberik, pas pushtimit mysliman, u prodhuan pjesë të argjendarisë asturiane, siç ishin kryqet, si Kryqi i Engjëjve dhe Fitorja, me gurë të shumtë, smalte dhe filigranë, ashtu si dhe Kutia e Agates, të gjitha të ruajtura në Dhomën e Shenjtë të Oviedos. Gjithashtu mund të përmendet Kasa e San Genadios, e cila ruhet në muzeun e Katedrales së Astorgës, një relikuar nga fillimi i shekullit të VIII, i bërë prej druri të veshur me pllaka argjendi të praruara. Nga ana e tyre, mozarabët zhvilluan gjithashtu artet e aplikuara si punimi i metaleve, megjithëse pak vepra janë ruajtur. Kupa e Santo Domingo de Silos ({{Rreth}} [[1050]]); Arka e Peshkopit Arias ose Ariano (ose ''Kutia e Vogël e Arianit''), me mbishkrime në latinisht dhe arabisht ([[1073]]–[[1094]]), sot në Katedralen e Oviedos;<ref>{{Cite journal|author=Lara Nebreda Martín|journal=Boletín del Archivo Epigráfico|year=2018|language=es|url=https://www.academia.edu/36344573/AEHTAM_29_La_arqueta_del_obispo_Arias_de_la_catedral_de_Oviedo|title=AEHTAM 29: La arqueta del obispo Arias de la catedral de Oviedo|issue=1|volume=1|publisher=Archivo Epigráfico de Hispania|issn=2603-9117|pages=53-58}}</ref> Kryqi i Peñalbas, një kryq kushtimor dhënë në shekullin e X nga mbreti leonez Ramiro II Genadios, abatit të Manastirit të Santiago de Peñalbas, të zhdukur, i cili tashmë ndodhet në Muzeun e León-it; Kambana e Abatit Sansón ({{Rreth}} [[930]], sot në Muzeun Provincial Arkeologjik të Kordobës);<ref>{{Cite web|title=Las joyas del Museo Arquelógico Provincial de Córdoba: La Campana del Abad Sansón|work=artencocordoba.com|url=http://www.artencordoba.com/blog/las-joyas-del-museo-arqueologico-provincial-cordoba-la-campana-del-abad-sanson/|language=es}}</ref> ose, në Spanjën lindore, Altari i Bartshëm i San Pedro de Roda ([[shekulli X]]), sot pjesë e koleksionit permanent të Muzeut të Artit të Gironas. == Piktura Para-Romanike == [[Skeda:Meister der Reichenauer Schule 002.jpg|parapamje|347px|Ungjilli i Otonit të III, {{Rreth}} [[1000]],<ref>{{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|year=2005|publisher=Taschen|language=en|location=Këln}}</ref> Mynih]] E përballur me mungesën e programeve të mëdha murale (mozaikë dhe afreske të traditës së hershme kristiane, e cila vazhdoi të zhvillohej në Artin Bizantin) ose madje ikona, pjesa kryesore e pikturës Para-Romanike e ruajtur është ajo që u realizua në punishtet e miniaturës të lidhura me ''scriptoria'' të manastireve.<ref>{{Cite web|title=Pintura prerrománica, el arte de una encrucijada histórica|year=2012|url=http://www.lne.es/astruama/2012/12/12/pintura-prerromanica-arte-encrucijada-historica/1340152.html|work=Lne.es|language=es}}</ref> === Longobardët === {{Shiko gjithashtu|Piktura Longobarde}} '''Piktura Longobarde''' përbëhet nga bashkësia e veprave piktorike të realizuara në [[Italia|Itali]] gjatë Sundimit Longobard ([[568]]-[[774]]), me vijim në Italinë Jugore deri në [[shekulli X|shekujt e X]]-[[shekulli XI|XI]] (Langobardia Minor), pavarësisht nga origjina etnike (ndër të tjera, shpesh e pamundur për tu përcaktuar) të krijuesve të ndryshëm. Një bashkësi prej shtatë vendesh të dendura me dëshmi [[Arkitektura Longobarde|arkitektonike]], piktorike dhe [[Skulptura Longobarde|skulptorike]] të [[Arti Longobard|Artit Longobard]], përfshirë vargun e siteve ''Longobardët në Itali: vendet e pushtetit'' ("Longobardi in Italia: i luoghi del potere"), që është futur në listën e [[Vende të trashëgimisë botërore|vendeve të trashëgimisë botërore]] të [[UNESCO]]-s në qershor [[2011]]. [[Image:Olevano sul tusciano, grotta di san michele, battesimo di cristo, affresco IX secolo.jpg|parapamje|majtas|upright=1.4|''Pagëzimi i Krishtit'', afresk i ciklit të Grotta di San Michele, [[shekulli IX]]. Olevano sul Tusciano.]] Midis shembujve të rrallë të artit të Periudhës Longobarde të mbijetuara përgjatë shekujve, spikasin afresket e Kishës së Santa Maria foris portas në Castelseprio, në [[provinca e Varezes|provincës e Varezes]]. Edhe pse është e mundur origjina etnike longobarde e autorit, vepra e tij, e realizuar në [[shekulli VIII|shekullin e VIII]] ose të [[Shekulli IX|IX]], mbetet një shprehje e lartë dhe origjinale e artit të zhvilluan në sundimin longobard. Afresket, të zbuluar rastësisht në vitin [[1944]], paraqesin skena të fëmijërisë së [[Jezusi|Krishtit]] të frymëzuara, duket, mbi të gjitha nga ungjijë apokrifë. Mbresëlënëse ësthë teknika kompzuese, që lë të shfaqet një lloj skeme prospektike me prejardhje drejtpërdrejtë klasike, përveç një realizmi të qartë në paraqitjen e mjediseve, figurave njerëzore dhe kafshëve. Cikli i afreskëve dëshmon kështu vijimin, në periudhën e vonë longobarde, të elementeve artistike klasike të mbijetuar ndaj ndikimit të konceptimit gjermanik të artit, pa vëmendje ndaj aspekteve prospektike dhe natyraliste dhe më të përqëndruar mbi domethënien simbolike të paraqitjes.<ref>{{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firenze|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|page=578}}</ref> Edhe nga këndvështrimi i përmbajtjes simbolike, cikli shpreh një vizion të fesë përsosmërisht në përputhje me fazën e fundit të sundimit longobard; e eliminuar – të paktën nominalisht - konceptimi arian i Krishtit, ajo vënie në dritë i afreskeve të Castelseprio-s është veçanërisht [[Kisha katolike Romake|katolike]], pasi insiston në pohimin e homoousion të dy natyrave – njerëzore dhe hyjnore – të Birit të Zotit. Shembuj të ndryshëm pikturash të Periudhës Longobarde janë ruajtur edhe në ''Langobardia Minor''. Një dëshmi përbën cikle piktorik në kriptën e Manastirit të San Vincenzo al Volturno (i themeluar në fund të shekullit të VIII), që përkon me kohën e Abat Epifanit ([[824]]-[[842]]). Shembuj të tjerë pikture longobarde gjenden në Grotta di San Biagio në Castellammare di Stabia; në Kishën e Santi Rufo e Carponio në Kapua; në Grotta di San Michele në Olevano sul Tusciano; në kishat e Santa Maria de Lama, Sant'Andrea della Lama dhe San Pietro a Corte në Salerno; te Kisha e Santa Sofia,<ref>{{Cite book|author1-first=Pierluigi|author1-last=De Vecchi|author2-first=Elda|author2-last=Cerchiari Necchi|title=I tempi dell'arte|year=1999|volume=1|publisher=Bompiani|language=it|publication-place=Milano|isbn=88-451-7107-8|page=312}}</ref> në pseudokriptën e katedrales<ref>{{Cite book|author=G. Bertelli Buquicchio|title=Enciclopedia dell'Arte Medievale|chapter=Benevento|chapter-url=http://www.treccani.it/enciclopedia/benevento_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publication-place=Romë|year=1992|publisher=Treccani|language=it}}</ref> dhe te Kripta e San Marco dei Sabariani<ref>{{Cite conference|author=Luigina Tomay|title=Benevento longobarda: dinamiche insediative e processi di trasformazione|year=2009|editor1=Gabriella D'Henry|url=https://www.academia.edu/8586409/Benevento_longobarda_dinamiche_insediative_e_processi_di_trasformazione|editor2=Chiara Lambert|format=PDF|language=it|conference=Il popolo dei Longobardi meridionali: testimonianze storiche e monumentali|publisher=Gruppo Archeologico Salernitano|publication-place=Salerno|pages=119-151}}</ref> në Benevento; në Tempietto di Seppannibale në Fasano dhe në Kriptën e Peccato Originale në Matera.<ref>{{Cite web|title=La Cripta del Peccato Originale|language=it|url-status=dead|url=http://www.zetema.org/jahia/page755.html|archive-date=4 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504052204/http://www.zetema.org/jahia/page755.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=La Cappella Sistina della civiltà rupestre|work=lacittadelluomo.it|url=http://www.lacittadelluomo.it/pagina_sez03_06a.htm|language=it}}</ref> [[Skeda:Meister des Sakramentarium Gelasianum 001.jpg|parapamje|358px|Sakramenti Gelasian]] === Merovingët === Dorëshkrimet bëheshin me dekorime të stilit shtazor me motive nga Antikiteti i Vonë dhe kontribute të tjera nga [[Siria]] dhe [[Irlanda]]. Me përjashtime të rralla, miniatura merovinge që do të zhvilloheshin njëkohësisht me atë irlandeze dhe anglo-saksone, është vepër e manastireve ku ato qarkullonin, kopjoheshin, shndërroheshin dhe pastaj transmetoheshin në brezat pasues. Sitet kryesore prodhuese në Austrazi dhe Neustri ishin Korbi, [[Laon]]i, Chelles, Saint-Benoît-sur-Loire, [[Tours]] dhe Luxeuil në Burgundi. Me zhvillimin e monasticizmit në rajonet gjermanike, ''scriptoria'' do të shfaqeshin në Gjermani në Murbah, Reikenau, Sankt Gallen dhe në Bavari në Mondsee, [[Salcburgu|Salzburg]] dhe Kremsmynster. Këto konvente tërhoqën ilustratorë nga horizonte të ndryshme artistike dhe rrymat e mëdha do të bëheshin të zakonshme në shumë ''scriptoria''. Murgjit irlandez dhe anglo-sakson punuan në mbretërinë franke, aty ishin të pranishme modele italiane në shekullin e VII në Korbi dhe Luxeuil dhe ndikimet erdhën nga ishujt dhe [[Mesdheu]]. ''Scriptoria'' dekoronin kryesisht librat liturgjikë dhe teologjikë, Etërit e Kishës me [[Agostini|Shën Agustinin]] dhe Shën Gregorin. Në fund të Periudhës Merovinge, krijimi i inicialeve (gërma kapitale) të formuara nga figura njerëzore, kafshë, bimë dhe motive gjeometrike ishin thelbësore në pikën që do të bëhej një element dekorativ kryesor i miniaturës evropiane në Periudhën Romanike.<ref>{{Cite book|author=Carl Nordenfalk|year=1988|title=L’enluminure au Moyen-Âge|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}}</ref> === Ishujt Britanikë === [[Skeda:Lettrine historiée, Livre de Kells.jpg|parapamje|majtas|291px|Ilustrim nga dorëshkrimi në miniaturë ''Libri i Kellsit]] Mbeten mbi të gjitha dorëshkrime të iluminuara, si Libri i Darrout ({{Rreth}} [[650]]–[[700]]), Libri i Lindisfarnit ({{Rreth}}[[700]]), dhe mbi të gjitha, ai që ndoshta është më i famshmi, Libri i Kellsit ({{Rreth}}[[800]]). Ky stil, i ndërlikuar, me stilizime, më vonë do të ndikonte ''scriptoria'' mesjetare të kontinentit evropian, falë murgjëve misionarë irlandezë. Ilustrimet Ishullore mbi një repertor kelt dhe gjermanik u adoptua në fuksionet e reja dekorative dhe ndikimet e jashtme. Libri përmbante mesazhin shpirtëror të [[Krishtërimi]]t dhe dekorimi i tij varej drejtpërdrejtë nga ky mesazh, i cili nuk mbështetej në ndryshime të rastësishme. Aftësia e Artit Insular për të prodhuar miniaturat më të inovative në të gjithë Evropën para-karolinge është provë e gjallërisë së tij të lulëzuar. [[Skeda:Meister des Benedictionale des Heiligen Aethelwold 001.jpg|parapamje|321px|Sakramentari i Shën Etheluoldit, një dorëshkrim në miniaturë anglo-sakson, [[shekulli X|shek. X]]]] Me sulmet e [[vikingët|vikingëve]] në ishullin e Irlandës dhe në veri të asaj që më vonë do të bëhej [[Anglia]], ky art ishullor përgjithësisht do të pushonte së ekzistuari. Deri në pikturën nga Periudha Anglo-Saksone (në lidhje me fazën e dytë të Periudhës Para-Romanike në Ishujt Britanikë), dorëshkrimet prodhoheshin në shkollën e Uinçesterit, në të cilën Sakramenti i Shën Etheluoldit, tani në British Museum, është bashkangjitur. === Karolingët === Pas debatit të [[ikonoklastia|ikonoklastëve]], në vitin [[787]] kulti i imazheve u rivendos në [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]] dhe [[Karli i Madh]], i cili në atë kohë filloi ta paraqiste veten si një i barabart me perandorin, kishte caktuar Theodulfin të përgatiste një raport mbi të. Imazhi do të kishte një vlerë estetike dhe pedagogjike, por nuk duhet të adhurohej sikur një imazh të adhurohej për shkak se ishte shumë i bukur, por karakteri i tij i shenjtë duhet të gjykohej sipas talentit të artistit. Theodulfi e konsideronte tekstin superior ndaj imazhit, pasi njeriu mund të shpëtohej pa imazhe, por jo pa njohurinë e Zotit. [[Skeda:Germigny-des-Pres-21-gje.jpg|parapamje|majtas|396px|Mozaiku i Oratorit të Germigny-des-Prés, {{Rreth}} [[800]]]] Periudha Karolinge ishte një periudhë e madhe për stukon, por pak shembuj të këtyre dekorimeve të pakushtueshme dhe të shpejta, por të brishta kanë mbijetuar. Kishat Karolinge janë pikturuar me afreske të frymëzuara nga Bibla ose jetët e shenjtëve. Mozaikët bëheshin si Oratori i Germigny-des-Prés; pavarësisht të gjitha restaurimeve, ai ruan akoma disa pjesë që janë pa dyshim nga fillimi i shekullit të IX dhe me interes të madh ikonografik dhe teknik.<ref>{{Cite journal|author=H. E. del Medico|year=1943|title=La mosaïque de l’abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|language=fr|pages=81-84}}</ref> Ka piktura murale, të dëmtuara keqas në Manastirin e Shën Gjonit (Münstair), me histori nga [[Besëlidhja e Vjetër]] dhe [[Besëlidhja e Re|e Re]] të pikturuara rreth vitit [[830]]. Gjithashtu kripta e Abacisë së Saint Germain i Okser, një shembull posaçërisht i shquar i Arkitekturës Karolinge dhe një nga të ruajturit më mirë në Francë. Ai paraqet një cikël afreskesh absolutisht unikë që datojnë nga [[shekulli IX]], duke i bërë ata një nga më të vjetrit në Francë. Muret janë dekoruar me elemente kallpe arkitekturore brenda të cilave, janë pikturuar luneta me skena nga jetët e shenjtëve, një nga më të famshmet është vrasja me gurë e Shën Stefanit. Por ajo që qëndron mbi të gjitha është Miniatura Karolinge. Shumica e veprave të mbijetuara të Rilindjes Karolinge janë dorëshkrimet e iluminuara. Një seri e tërë dorëshkrimesh luksoze kanë mbijetuar, kryesisht libra ungjillorë, të dekoruar me një numër relativisht të vogël miniaturash faqesh të plota, shpesh duke përfshirë portretet e ungjilltarëve dhe panele luksoze kanonike, duke ndjekur Artin Insular në Ishujt Britanikë. Pak nga dorëshkrimet perandorake janë shkruar mbi pergamenë të purpurtë. [[Skeda:Sacramentaire de drogon BNF 9428 4e couv.jpg|parapamje|321px|Sakramentari i Drogos, pllakë fildishi]] Dorëshkrimet karolinge bëheshin kryesisht ose tërësisht nga kleri, në pak punishte përgjatë Perandorisë Karolinge, secila me stilin e vet bazuar te artistët dhe ndikimet e asaj kohe dhe vendi të veçantë.<ref>{{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|year=1993|language=en|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|publisher=Yale University Press|language=en|isbn=0-300-06493-4|page=52}}</ref> Shkolla më e vjetër ishte ajo Palatine (e njohur edhe si ''Shkolla e Adës''), të cilës i detyrohemi vepra si Libri i Ungjillit të Godescalco-s ([[781]]–[[783]]), Libri i Ungjillit të Lorsch ([[778]]–[[820]]); Libri i Ungjillit të Adës; Libri i Ungjijve të Soissons (''Évangéliaire de Saint-Médard de Soissons'') Kodex Aureus Harley ([[800]]–[[820]]); dhe Libri i Ungjillit të Kurorëzimit (Vienna). Ata ishin dorëshkrime të zbukuruar dhe luksozë dhe përkujtojnë mozaikët dhe mermeret e shekullit të IV në Ravena, në Itali. Pastaj, në fillim të shekullit të IX, ishte Shkolla e Reimsit, që u shndërrua në më me ndikim në Periudhën Karolinge. Ungjilli i Ebos ([[816]]–[[835]]) u pikturua me afreske dhe penelata të shpejta dhe vibrante, duke evokuar një frymëzim dhe energji të panjohur në format mesdhetare klasike. Libra të tjerë që lidhen me Shkollën e Reimsit janë Psalteri i Utrahtit, që do të ishte ndoshta më i rëndësishmi i të gjithë dorëshkrimet karolinge, dhe Physiologus i Bernës, botimi më i vjetër latin i ''Physiologus'', tekst alegorik kristian mbi kafshët. Stil tjetër u zhvillua në Manastirin e Shën Martinit të Tursit, ku u ilustruan bibla të mëdha me ilustrime biblike të Antikitetit të Vonë. Shembulli më i mirë i kësaj shkolle të [[Tours]]it janë biblat e bërë për Karl Tullacin ([[845]]/[[846]]). Dioqeza e Metzit qe një qendër tjetër e Artit Karoling. Midis viteve [[850]] dhe [[855]] u realizua një sakramentar për peshkopin Drogo, duke u quajtur Sakramentari i Drogos. Këto tradita do të vijonin në gjysmën e dytë të shekullit të IX. Në Francën Veriore do të shfaqej stili Franko-Sakson, duke integruar gërshetime hiberno-saksone. Karl Tullaci vendosi gjithashtu një shkollë palatine, të cilës i atribuohen Kodex Aureus i Shën Emeramit ([[870]]). Me vdekjen e Karl Tullacit, patronazhi i dorëshkrimeve do të binte, megjithëse disa vepra si Psalteri i Folchard-it ([[872]]) dhe Psalteri i Artë ([[883]]) në Abacinë e Shën Galit ([[872]]). <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Shembuj dorëshkrimesh karolinge"> Skeda:GodescalcGospels.jpg|Ungjilli i Godeskalkos Skeda:DrogoSacramentaryFol71vAscension.jpg|Sakramentari i Drogos Skeda:Saint Matthew2.jpg|Ungjilli i Ebos Skeda:Prima bibbia di carlo il calvo, scene della vita di san girolamo, 846 circa, Ms. Lat 1 f. 423 v. 37,50x49,5 cm, parigi, biblioteque nationale.jpg|Bibla e Parë e Karlit Tullac Skeda:2ndBibleCharlesBaldFol011rInitGen.jpg|Bibla e Dytë e Karlit Tullac </gallery> === Dinastia saksone === [[Skeda:Nürnberg — GNM 2013-09-07 Mattes (84).JPG|parapamje|291px|Kapaku i dorëshkrimit Codex Aureus i Ekternakut, Germanisches Nationalmuseum]] Dekorimi polikromik i mureve shoqërohej nga afreske me kompozime monuementale me personazhe të shumta, nga skena të jetës së Krishtit që gjenden në dorëshkrime në miniaturë me të njëjtin lloj ikonografie. Midis tyre shquhen afresket e Shën Xhorxhit të Oberzellit në Reichenau dhe në Goldbach. Manastiret otoniane do të prodhonin disa nga dorëshkrimet më madhështore mesjetare në miniaturë. Manastiret do të merrnin patronazhin e drejtpërdrejtë të perandorëve dhe peshkopëve, prandaj kishin talentet dhe mjetet më të mira. Meriton të përmendet Shkolla e Rajhenaut, me vepra si Codex Egberti (Biblioteka e Tririt) apo Ungjilli i Otonit të III, i lidhur me miniaturistin Lutard. Kishte qendra të tjera të prodhimit të dorëshkrimeve të iluminuara, si Korvej, Eshternah, Hildeshajm, [[Triri|Trir]] dhe [[Salcburgu|Salcburg]]. Manastiri i Saint-Bertin u shndërrua në një qendër të rëndësishme me abatin e saj, Odbertin ([[986]]–[[1007]]) i cili krijoi një stil të ri bazuar në format karolinge dhe anglo-saksone. Në Francën Jug-lindore Manastiri i Shën Marcialit në [[Limoges]] do të prodhonte dorëshkrime rreth vitit [[1000]], njëlloj si në [[Albi]], [[Figeac]], Saint-Sever-de-Rustan në Gaskonjë. Në Paris do të zhvillohej një stil në abacinë e Saint Germain-des-Prés. Në [[Normandia|Normandi]] do të zhvillohej një stil i ri duke nisur nga viti [[975]]. Në shekullin e X, Gjermania ishte fuqia më e rëndësishme e Evropës dhe, si perandorët e saj, Miniatura Otoniane ishte trashëgimtare e pararendëses karolinge. Të gjitha këto shkolla filluan duke bërë kopje pak a shumë besnike të dorëshkrimeve karolinge, por janë më pak të përshkuara nga fryma e Antikitetit Klasik dhe profane. Do të përjetonin ndikim më të madh bizantin. Do të pakësoheshin veprat që vlerësoheshin të denja për tu ilustruar. Biblat dhe Psalterët janë të rralla dhe [[Besëlidhja e Vjetër]] braktiset në favor të [[Besëlidhja e Re|Besëlidhjes së Re]]. Skenat e Ungjillit janë temat kryesore. Do të krijoheshin mesharë me miniatura dhe, në kapakë, relieve luksoze mermeri dhe gurësh të çmuar përdorin të gjitha mjetet e Artit Otonian. Manastiret do të prodhojnë libra luksozë të ngarkuar nga sovrani ose dokumente të çmuara, si nën mbretërimin e Otonit të Madh: dorëshkrimet e purpurta të shkruara me gërma të arta që i jepnin papës shtetet e Vatikanit ose pajën e princeshë Theofanisë, që erdhi nga Bizanti dhe u fejua me Otonin e II. Ky dokument i fundit synonte të provonte se [[Arti Otonian]] nuk është në asnjë këndvështrim inverior ndaj Artit Bizantin. Arti i hershëm Otonian do të zhvillonte një mënyrë origjinale në fushën dekorative dhe ekspresioniste, por nuk do të shkonte përtej modeleve të tij karolinge. Mjeshtri i Registrum, studjoi me vëmendje modelet më të rëndësishme të artit të shekullit të IV dhe krijoi një ndjesi të pazakontë të elementit hapsinor. Me Mjeshtrin e Registrum, Arti i Mesjetës së Hershme do të arrinte kulmin e konceptimit të tij piktorik, ku hapsira ndahet në plane të njëpasnjëshme, që duket se projektohen përballë shikuesit. Gjithëçka del nga një mjeshtri e kthjellët e formës me një ndjesi të përkryer të ngjyrës, ku mbizotëron bluja, duke rrezatuar një shkëlqim të veçantë. Ai do të ndikonte shkolla të tjera të perandorisë, duke përfshirë atë të Abacisë së Rajhnaut, që lulëzoi dhe u bë një nga të parat në Gjermani dhe madje në Evropë, rreth vitit [[1000]]. Veprat Otoniane, me një formë të plotë plastike dhe monumentale, janë veçanërisht të admiruara, studjuara dhe kopjuara nga pothuajse të gjitha shkollat. Përgjithësisht, shembulli i tij do të përfundonte duke e imponuar veten dhe nëse një tranzicion logjik duket se vepron midis Miniaturës Bavareze dhe asaj të Eshternahut rreth vitit [[1050]] dhe miniaturave të para romanike, kjo falë ndikimit të Mjeshtrit të Registrum.<ref>{{Cite book|year=1988|author=Carl Nordenfalk|title=L'enluminure au Moyen-Âge|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}}</ref> <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Shembuj miniaturash otoniane"> Skeda:Hildesheim Bernwardevangeliar Widmungsbild.jpg|Ungjilli i Bernwardit Skeda:Meister der Reichenauer Schule 003.jpg|Ungjilli i Otonit të III Skeda:Registrum gregorii, san gregorio magno ispirato dalla colomba, 983 miniatura, treviri stadtbiblithek, 19,8x27 cm.jpg|Registrum Gregorii de Tréveris Skeda:Meister des Codex Aureus Epternacensis 001.jpg|Codex Aureus Echternach </gallery> === Italia === Në jugun e Italisë, do të zhvillohej një arkitekturë në të cilën përzihen këta stile të veçanta. Normanët në Siçili do të zgjidhnin të porosisnin punishte bizantine për të dekoruar kishat e tyre, siç janë ato të katedraleve të Monreale-s dhe Cefalú-së, ku kishte programe ikonografike plotë me mozaikë që kanë mbijetuar deri në kohët moderne. Afreske dhe dorëshkrime të rëndësishme në miniaturë do të prodhoheshin. Ka afreske nga [[shekulli IX]] që tregojnë të njëtën përzierje bizantino-otoniane që shihet, për shembull, në skulpturë dhe artet e aplikuara në San Vicenzo al Volturno, në [[Provinca e Izernias|provincën e Izernias]]. === Gadishulli Iberik pas pushtimit mysliman === Mangësitë e pikturës së Artit Mozarabik nga León-i, disa shembuj të tempujve me dizajne të brendshme pikturore të ndikimit kordobas janë ruajtur, siç është rasti i jashtëzakonshëm i Santiago de Peñalba ose San Cebrián de Mazote. Mbrapa tyre, veçohet Eremitëria e San Baudelio de Berlanga, me një interior unik në llojin e tij. Por kontributi më i çmuar spanjoll në miniaturën mesjetare janë ''beatos''.<ref>{{Cite book|year=1988|author=Carl Nordenfalk|title=L'enluminure au Moyen-Âge|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}}</ref> Beato de Liébana shkroi librin e tij ''Comentarios al Apocalipsis de San Juan'' si një formë për të luftuar herezinë adoptoniste dhe përfundoi duke qenë teksti më i ilustruar e Spanjës mesjetare. Pushtimi i vendit nga arabët e ndau Spanjën nga pjesa tjetër e Evropës dhe, kur në shekullin e X, miniatura spanjolle filloi të lulëzonte, është më primitivja e kontinentit. Nuk pësuan ndikime të rilindjeve karolinge dhe otoniane, që i pengoi elementet popullore. Në fillim, miniatura mozarabike nuk ju nënshtrua ndikimit islamik, pushtuesit arabë në minorancë, nuk kishin mjetet për t’u imponuar kodet e tyre shumicës së popullsisë iberike të pa konvertuar. Më vonë, në vitin [[786]] shkrimet e Beato de Liébana janë zbukuruar me ilustrime besnike të traditave de Antikitetit të Vonë. Me ilustrimin e ''beatos'', arti i librit mozarabik nuk e shmangte tashmë elementin figurativ. Janë karakteristike ekspresiviteti dhe ngjyrimi, ashtu si dhe fantazia në paraqitjet e përbindshave. Do të ishte prurja mozarabike në ikonografinë romanike. Kopjet e Apocalipsis del Beato<ref>{{Cite book|author=Beatus|title=Commentaires sur l’Apocalypse|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10507217r/f5.image|year=2005|via=Gallica.bnf.fr|language=fr}}</ref> do të kryheshin deri në shekullin e XIII dhe jan të gjitha të ndryshme, megjithëse ka grupe me të njëjtat elemente ikonografike. ''Beatos'' të shquar janë ai i Morgan, Pierpoint ap i San Miguel de Escalada (i ilustruar për Magnusin apo Magiusin, midis viteve [[922]] dhe [[958]], The Morgan Library & Museum i [[Nju Jorku]]t), ai i Tábara-s (rreth vitit [[968]]/[[970]], Archivo Histórico Nacional i [[Madridi]]t), ai i Valcadvado-s ({{Rreth}}[[970]], Biblioteca de la Universidad de Valladolid) dhe ai i Geronas (Emeterio dhe piktara Ende apo Eude, [[975]], Catedral de Gerona). Biblia de León i vitit [[920]] e ruajtur në Katedralen e Leonit paraqet në faqen e saj të parë një kryq të quajtur të Oviedos, simbol për mozarabët të fitores së të krishterëve kundër myslimanëve. Bibla mozarabike e Leonit ([[960]]) haset në Archivo del Museo de la Colegiata de San Isidoro; ruahet jo vetëm një nga dorëshkrimet mesjetare më të rralla dhe më me vlerë, por se është edhe bibla mozarabike më mirë e dokumentuar që ekziston. Karakteri monumental i miniaturave është shumë i rëndësishëm, format dizenjohen si në miniaturat parakarolinge, trupat, në një pamje dypërmasore dizenjohen me një vijë të dyfishtë. Rreth viteve [[930]]–[940]], miniatura mozarabike haset me shkollën karolinge, inicialet janë më të mëdha, gërshetimet frymëzohen nga shkollat e Tursit apo franko-saksone, arabeskat nga ato islamike. Kalohet kështu nga një stil bizantino-meroving në atë islamiko-karoling. Nga kjo periudhë kishte edhe dorëshkrime të tjera, më domethënës historikisht për imazhet që paraqesin, si Codex Vigilano apo Albeldense ([[976]]), origjinali i të cilit ruhet në Biblioteca del Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial dhe një kopje e Codex Albeldense, që është Codex Emilianense, i përfunduar në vitin [[992]] dhe që ruhet gjithashtu në El Escorial. <gallery mode="packed" heights="200px" caption="Shembuj miniaturash hispanike"> Skeda:Johannes (Meister der Bibel von León von 920) 001.jpg|Biblia de León de 920 Skeda:Sanctio (Meister der Bibel von León von 960) 001.jpg|''Codex biblicus legionensis'' Skeda:Emetrius (Meister der Schule von Távara) 001.jpg|Beato de Tábara Skeda:Emetrius (Meister der Schule von Távara) 002.jpg|Beato de Gerona Skeda:B Pierpont 115v.jpg|Beato Morgan </gallery> == Skulptura Para-Romanike == Shembujt e skulpturës ekzistuese janë shumë të mangët (si Shtatorja Kalëruese e Karlit të Madh). Më me shumicë janë relievet që dekorojnë disa kisha (përjashtimore janë stukot e Tempullthit të Cividales<ref>{{Cite book|author=Piero Adorno|year=1992|chapter=L’Alto Medioevo|title=L’Arte Italiana|volume=1.2|publisher=D’Anna|language=it|pages=558-579}}</ref><ref>{{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|chapter=I Longobardi a Cividale|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7|pages=315-317}}</ref> apo kryqet kelte), ku do të nisnin modelet ikonografike të ''Ungjijve prej Guri'' të Romanikut të vonë.<ref>{{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|publisher=Hacker Art Book|language=en|isbn=978-087817043-2}}</ref> === Longobardët === {{Shiko gjithashtu|Skulptura Longobarde}} [[Skeda:Oratorio di San Michele alla Pusterla a Pavia - Pluteo.jpg|upright=1.8|parapamje|majtas|''Pluteo di Teodote'' me [[Grifini|grifonë]] të ardhur nga oratori i San Michele alla Pusterla, fillimi i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]]. Musei Civici di Pavia]] '''Skulptura Longobarde''' përfaqëson një nga shfaqjet më elegante të Artit të Mesjetës së Hershme. Tipike të skulpturës longobarde janë paraqitjet zoomorfe dhe me dizajne gjeometrike; mes shfaqjeve të tij të mbijetuara deri në ditët tona, përfshihen panele altarësh, burime pagëzimore dhe mbi të gjitha përmendore të shkëlqyera me basorelieve fitomorfe. Një grup prej shtatë vendesh me dëshmi të dendura [[Arkitektura Longobarde|arkitektonike]], [[Piktura Longobarde|piktorike]] dhe skulpturore e [[Arti Longobard|Artit Longobard]], duke të përfshira në vargun e siteve "Longobardi in Italia: i luoghi del potere", është pranuar në [[Vende të trashëgimisë botërore|Listën e trashëgimisë botërore të njerëzimit]] të [[UNESCO]]-s në qershor të vitit [[2011]]. ==== Relievi ==== Relievi në gurë, mermer apo stuko ka funksion mbi të gjitha dekorativ për elementet arkitekturorë si kapitelet, kornizat, kamaret. Mbi sipërfaqe paraqiten elemente vegjetale në brendësi të të cilave shfaqen figura zoomorfe. Figura njerëzore shfaqet rrallë, në forma pak a shumë natyrore dhe pak të ngritura nga fundi. Struktura e dekorimit artikulohet në gërshetime komplekse elementesh vegjetale (''spërdredhje''). [[Skeda:Cividale, museo cristiano, altare del duca rachis 01.JPG|upright=1.5|parapamje|''Altare del duca Rachis'', gur istrian, [[737]]-[[744]]. Cividale del Friuli, Museo Cristiano.]] ''Plutejtë e Teodotes'', të dy të ruajtur në Pavia, ishin pjesë e orendive liturgjike të oratorit të San Michele alla Pusterla në manastirin e Santa Maria Teodotes. I përkasin gjysmës së parë të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] dhe paraqesin, përkatësisht, [[Pema e jetës (Bibla)|Pemën e Jetës]] midis [[Grifini|dragonjsh detar me krahë]] dhe [[palloi|pallonjsh]] që pinë nga një burim i kryesuar nga [[Kryqi i krishterë|kryq]] (simbol i burimit të hirit hyjnor).<ref name="Devecchi311">{{Cite book|author-last=De Vecchi|author-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311}}</ref> Po në Pavia ruhet ''Pllaka e varrit të dukës Adaloaldo'', që i përket vitit [[718]] dhe mban një mbishkrim të gjatë të pasuruar nga basorelieve me subjekt vegjetal, ndërsa i admirueshëm është rafinimi i ekzekutimit të ''Pllakës së varrit të San Cumiano-s'', pranë muzeut të Abbazia di San Colombano të Bobios: që daton nga vitet e mbretërimit të Liutprandit, e cila bart edhe ajo një mbishkrim qendror, të vendosur midis një kornize të dyfishtë me motive gjeometrike (varg kryqesh) dhe fitomorfe (lastarë hardhie). Të shquara edhe, në brendësi ë bazilikës abaciale, një vaskë e vjetër pagëzimore me dekorime anësore (motive me thurje), ndërsa në kriptën e anëve të Varrit të Shën Kolumbanit, ndodhen dy pllaka varri (pluteus) të dy abatëve pasues të shenjtit irlandez Shën Atala dhe Shën Bertulfi; e para paraqet një Pemë të Jetës me dekorime kelte femërore dhe mashkulore të frutave të pemës, pluteu i dytë është më kompleks dhe etiketohet si ''Unaza e Jetës'' duke u përbërë nga dy rrathë të dekoruar që paraqesin jetën tokësore në të majtë të asaj të përtejme, në të djathtë të vendosura midis një rrethi të mëtejshëm në formë tete që simbolizon pafundësinë dhe universin dhe dekore të tjera longobardo-kelte. [[Skeda:Lastra con pavone2.jpg|upright=1.65|parapamje|majtas|''Pllakë me pallua'', gjysma e dytë e [[shekulli VIII|shek. VIII]], [[Bresha]], Museo di Santa Giulia.]] Midis veprave skulpturore të mbijetuara deri në ditët tona, spikat në Tempullthin Longobard të Cividale del Friuli, ''Altari i Rachis'', shembull tipik artistik i "Rilindjes Liutprandee": prirja, e njohur pikërisht duke nisur nga mbretërimi i Liutprandit, priret ta integroj Artin Longobard me ndikimet romake.<ref name="Devecchi311" /> Altari, i realizuar në gjysmën e parë të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], është i dekoruar me disa panele të skalitur me basorelieve që paraqesin skena nga jeta e [[Jezusi|Jezu Krishtit]]. Po në Cividale konservohet, pranë Museo archeologico nazionale, ''Fonte battesimale del patriarca Callisto'', edhe ai i datuar nga [[shekulli VIII]]; tetëkëndor, bart disa basorelieve elegante në pjesën e poshtme (kryqi, simbolet e [[Katër ungjilltarë|ungjilltarëve]]) dh i kryesuar nga një tegurio. Edhe ai tetëkëndor, ky i mbështetur nga kolona [[Rendi korintik|korintike]] dhe i ritmuar nga harqe të gjerë të plotë, të cilët janë zbukuruar nga mbishkrime dhe nga motive bimore, shtazore dhe gjeometrike.<ref>{{Cite book|author-last=De Vecchi|author-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|volume=1|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=316}}</ref> [[Skeda:Agnello.jpg|parapamje|347px|''Fragment i pluteut me kokë qengji,'' Musei civici di Pavia]] Midis shembujve më të mirë të ''Rilindjes Liutprandee'' është edhe ''fragmenti i pluteut me kokën e qengjit'' në aktin e zgjatimit drejtë një ''kantharosi'' të ardhur nga siti i ish Palazzo Reale të Corteolona-s (tashmë në Musei civici di Pavia), që karakterizohet përkundrejtë pjesës më të madhe të basorelieveve bashkëkohës për cilësinë e lartë: dalja e relieveve është shumë e thellë, sipërfaqet janë mjaft të lëmuara (edhe në pjesën e mbrapme) nëpërmjet limash dhe abrazivësh, sa që nuk dallohen shenja daltash, karakteristika të përhapura në skulpturën e vonë romake, por shumë të rralla në prodhimin e [[shekulli VIII|shekullit të VIII]].<ref>{{Cite book|author-first=Saverio|author-last=Lomartire|via=Academia.edu|language=it|access-date=28 maj 2021|url=https://www.academia.edu/6710091/Commacini_e_marmorarii_Temi_e_tecniche_della_scultura_nella_Langobardia_maior_tra_VII_e_VIII_secolo|title=Commacini e "marmorarii". Temi e tecniche della scultura nella Langobardia maior tra VII e VIII secolo}}</ref> Po në Musei Civici di Pavia ruhet një nga shembuj mëse të rrallë të bronzistikës së Periudhës Longobarde: ''Bronzeti që paraqet një luftëtar'' që daton nga [[shekulli VIII]]. Në San Giorgio di Valpolicella shënohen dekorimet e arkivoltave, ndërsa në Abacinë e San Pietro in Valle, qendër e rëndësishme fetare e Dukatit të Spoletos, ruhet ''Pllaka e Orso''. Në [[Bresha]], në Kishën e San Salvatores, në brendësi të itinerarit ekspozitiv të Museo di Santa Giulia, gjendet një ''Pllakë me pallua'' me gjasa e ardhur nga një ambon, një nga përfaqsueset dhe shembujt e rafinuar të Skulpturës Longobarde të gjysmës së dytë të shekullit të VIII.<ref>{{Cite book|author=Carlo Bertelli|chapter=I cicli pittorici e gli stucchi della basilica di San Salvatore|editor=Renata Stradiotti|title=San Salvatore - Santa Giulia a Brescia. Il monastero nella storia|publisher=Skira|language=it|location=Milano|year=2001|page=84}}</ref> === Merovingët === [[Skeda:Jouarre cryptes tombeau de saint Agilbert tétramorphe.jpg|parapamje|majtas|379px|Reliev i njërës nga faqet e sarkofagut të Shën Agilbertit, Kripta e Zhuares]] Skulptura qe një teknikë zbukurimi i sarkofagëve, altarëve dhe veprave kishtare. Hasen dekorime të realizuara në varret e të pasurve, pasi disa parapëlqenin varre shpesh në sarkofagë trapezoidalë të zbukuruar me kryqe dhe motive gjeometrike, deri në shekullin e VII dhe të veshur me gjethe bimore deri në fund të Periudhës Merovinge. Në Hipogjeun e Dunave, në një reliev shumë të sheshtë, ndodhet një dekorim gjethnajash, peshqish, një gërshet që përfundon në kokë gjarpri, figura me flatra, simbolet e ungjillëtarëve dhe personazhe të ngulitura në kryqe. Stili i këtyre skulpturave është i afërt me veprat visigote të [[shekulli VII|shekullit të VII]] ose me monumentet e Italisë Veriore. Ky grup paraqet shkallën e përzierjes kulturore të elitave merovinge midis një kulture klasike që ishte ushqyer nga elemente mesdhetare dhe artit të gërshetimeve që përcakton risitë plastike të Mesjetës së Hershme Perëndimore. Në Galinë Veriore, në shekullin e VII do të themeloheshin manastire të shumta. Kripta e Shën Paulit të Zhuares u themelua nga Agilberti, peshkopi i Parisit, rreth vitit [[673]]. Sarkofagu i tij është dekoruar me Krishtin me simbolet e ungjilltarëve dhe një skenë e madhe me personazhe në reliev të lartë që brohorasin Krishtin. === Visigotët === Si në pjesën tjetër të Evropës, skulptura përdorej kryesisht si dekorim i ndërtimeve, relieve të skalitur mbi porta, shtylla, altare ose kamare. Ka një masë të madhe vazhdimësie midis Antikitetit të Vonë dhe [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]]. Ngurtësia e kornizës, forma shumë e sheshtë dhe përmasat e tepruara të relievit, paraqitja e trupave si ballorë, ashtu dhe në profil, ashtu si dhe skematizimi i duarve ose hundës janë të gjitha veçori që lejojnë që këto skulptura të futen në korniza veprash të prodhimeve bashkëkohëse, nga dorëshkrimet irlandeze deri te relievet nga Italia Veriore. Kontributi i saj kryesor është përfshirja e skulpturës figurative. Ka punishte skulpturore në [[Kordova|Kordoba]], [[Mérida, Spanjë|Mérida]], Tarragona dhe Toledo. Në qytetin e fundit, temat ungjillore janë ruajtur në shtyllat e Kishës së El Salvadorit. Kisha e San Pedro de la Nave është karakteristike e formave fetare të Periudhës Visigote, me interiorin e saj të kompartizuar, lojën e saj të përmasave dhe aparatin e përdorur. Skulptura e kapiteleve me relievet e saj shpreh një univers klasik brenda një plasticiteti të ri. Në pjesën e jashtme të Santa María en Quintanilla de las Viñas, monotonia e mureve thyhet me fasha ku dekorimi përzien artin e Antikitetit të Vonë me elemente të shpeshta të Artit Sasanid, apo thurjet orientale. Në brendësi, programi skulpturor përfshin imazhet kristologjike që imponojnë një koherencë të përgjithshme.<ref>{{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X|page=318}}</ref> <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Shembuj relievesh visigote"> Skeda:Campillo, Iglesia de San Pedro de la Nave-PM 17885.jpg|Reliev nga Kisha e San Pedro de la Nave ndërtuar në fund të shekullit të VII Skeda:Campillo, Iglesia de San Pedro de la Nave-PM 17888.jpg|Reliev nga Kisha e San Pedro de la Nave ndërtuar në fund të shekullit të VII Skeda:San Pedro de la Nave (29893701970).jpg|Reliev nga Kisha e San Pedro de la Nave ndërtuar në fund të shekullit të VII Skeda:Campillo, Iglesia de San Pedro de la Nave-PM 17892.jpg|Reliev nga Kisha e San Pedro de la Nave ndërtuar në fund të shekullit të VII Skeda:Campillo, Iglesia de San Pedro de la Nave-PM 17891.jpg|Reliev nga Kisha e San Pedro de la Nave ndërtuar në fund të shekullit të VII Skeda:Campillo, Iglesia de San Pedro de la Nave-PM 17890.jpg|Reliv i Kishës së San Pedro de la Nave Skeda:Santa María. Quintanilla de las Viñas. Relieve 2.jpg|Eremitëria e Santa María (Quintanilla de las Viñas) Skeda:Toledo PM 079693 E.jpg|Shtyllë e El Salvador, Kisha e El Salvador (Toledo) </gallery> === Ishujt Britanikë === Në Ishujt Britanikë hasen, nga një anë, kryqe monumentale, ndërsa nga tjetra relieve në sipërfaqe të ndryshme. Kryqi i Ruthuellit, i përpunuar në gur, konsiderohet anglo-sakson, i shekullit të VIII,<ref>{{Cite book|author=David M. Wilson|publisher=Thames and Hudson|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|year=1984|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|language=en|isbn=0-87951-976-2|page=7}}</ref> kur Ruthuelli, në Skocinë e tanishme, do të formonte një pjës të mbretërisë së Northumbrias. Do të ishte skulptura monumentale anglo-saksone më e famshme dhe më e rafinuar. Fillimisht do të ngrihehsin në hapsirat e jashtme të shenjta dhe nëprmjet formave dhe mesazheve të tyre teologjike janë të ngjashme me krishtërimin lindor. Mund të hasen relieve në pllaka, stela dhe kryqe monumentale. Motivet janë gjeometrike, të lakuara, me spirale dhe të gërshetuara. Stelave me relieve relativisht të thjeshta do ti pasonin kryqe me një dekorim shumë kompleks. Fillimisht, kryqet dhe monumentet e tjera të skalitura ndanin të njëjtin repertor tematik, ikonografik dhe të njëjtin stil. Në shekullin e IX, dekorimi arkitekturor do të përshtatej strukturimit gjithmonë e më të madh të kishave dhe figura njerëzore do të merte një rol të ri. Tema si kryqëzimi me figurat e Krishtit me përmasa të mëdha do të shfaqeshin në shekullin e IX dhe do të përbënin një hap të parë drejtë shtatoreve të plota.<ref>{{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|year=1998|publisher=Pochothèque|language=fr|isbn=2-253-13056-7|page=480}}</ref> Skulptura e Periudhës Anglo-Saksone (faza e dytë e Para-Romanikut në Ishujt Britanikë) paraqet dekorim të stilizuar dhe skematik, me spirale. Në Ishullin e Irlandës do të ngriheshin gjithashtu kryqe të mëdhenj, me relieve të pasura, si Kryqi i Muiredach-ut (rreth shekullit të IX-X). Dallohen nga kishat për mbajtjen e një unaze përreth qendrës dhe të qenit skalitur dendur. <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Shembuj të skalitjeve britanike"> Skeda:-2017-10-28 The round bell tower and west elevation, Saint Mary’s church, Bessingham, Norfolk.jpg|Kulla e Besingamit Skeda:Inishmurray.jpg|Manastiri i Inishmurray Skeda:Cross of the Scriptures & O'Rourkes Tower.jpg|Manastiri i Clonmacnoise Skeda:Escombe Church.jpg|Kisha e Eskombit </gallery> === Karolingët === [[Skeda:Codexaureus 02.jpg|parapamje|291px|Codex Aureus i Lorshit. Kapak libri në mermer. Skena perandorake të Antikitetit të Vonë të përshtatura me tema të krishtera]] Haset një nga shtatoret e mangëta të plota të kësaj periudhe, Shtatorja Kalëruese e Karlit të Madh, e realizuar duke nisur nga veprat pararendëse. Skulptorët karolingë do të krijonin kapakë librash në mermer, duke paraqitur tema në përmasa të mëdha të frymëzuara nga pikturat e Antikitetit të Vonë. Për shembull, e para dhe e katërta e kapakëve të Ungjijve të Lorshit imitojnë triumfet perandorake dhe e përshtasin me Triumfin e Krishtit dhe të Virgjëreshës. [[Karli i Madh]] do e përtëriste artin e bronzit kur do të krijonte shkritore në Aken, ku do të realizoheshin portat e kapelës palatine, duke ndjekur modelin romak. Shembulli më i bukur i argjendarisë karolinge është Altari i Artë i Vovinit ([[824]]–[[859]]), i njohur edhe si Paliotto, që gjendet në Kishën e Shën Ambrozit në Milano. Katër faqet e altarit janë dekoruar me imazhe në reliev të praruar dhe argjend, me filigrana, gurë të çmuar dhe smalte. Por skulptura kryesore janë relievet me të cilat zbukurohen kishat. Kishat karolinge janë të dekoruar pasurisht me veshje në mermer dhe stuko, të kapiteleve dhe të balaustra të skalitura. Do të ripërdoreshin kolona dhe kapitele të ardhura nga [[Italia]] ose nga [[Provenca]], pasi punishtet pireneike ishin shkatërruar nga luftërat. Presbiteret që mbyllin korin e murgjëve apo kanokëve dhe ambonët, sipërfaqe prej guri të vendosur përballë besimtarëve, i referohen në veçanti skulpturës monumentale me dekorime gërshetimesh,<ref>{{Cite journal|author=Maurice Prou|url=http://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|title=Chancel carolingien orné d’entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|year=1914|journal=Mémoires de l’Institut national de France|volume=39|issue=1|language=fr|pages=123-138}}</ref> helikash dhe lastarësh hardhie.<ref>{{Cite book|author=Pierre Riché|year=1994|title=L'Empire carolingien. La vie quotidienne|publisher=Hachette|language=fr}}</ref> Skulpturat e periudhës karolinge janë të vetmet që e tejkalojnë riprodhimin me saktësi dhe rializëm të një kapiteli dhe frize të Periudhës Klasike. Këto arritje nderojnë më shumë aftësinë e artistit karoling, se sa ndjeshmërinë apo imagjinatën e tij, por me të do të merrte një vend të posaçëm brenda psikologjisë së artit. Do të kalonin shekuj para se të ktheheshin të kopjonin modelet e lashta.<ref>{{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|year=1968|publisher=Gallimard|language=fr|page=[https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub/page/280 280]}}</ref> === Dinastia saksone === Në ndërtimet otoniane, dekorimet e skalitura patën pak zhvillim dhe i detyrohet përpikmërisë dhe pastërtisë së mendimit arkitektonik dhe një lloj abstraksioni gjeometrik. Në Kishën e Shën Mikelit të Hildeshajmit, peshkopi Bernvard do të ndërtonte disa porta bronzi në të cilat Krijimi dhe mëkati fillestar i kundërvihen historisë së Mishërimit dhe Redencionit dhe një kolonë bronzi, një lloj monumenti triumfues i Krishtit,<ref>{{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X|page=436}}</ref> me relieve të vendosura në spirale. Gjithashtu ka disa shandanë prej argjendi me figura. Do të krijoheshin relikarë, imazhe të skalitura në dru me një bujtëse të relikeve, si Vergjëresha e Esenit. Disa kryqëzime të vona ({{Rreth}} [[1050]]–[[1070]]) do të arrinin përmasa të mëdha, si Virgjëresha e Imadit të Paderbornit (prej 1.17 m), Kryqëzimi i Geronit të Kolonisë (prej 1.87 m.), Krishti në dru i kishës së Ringelhajmit (prej 2.50 m) apo kryqëzimi i sakristisë së Shën Lucit të Esen-Verdenit. Mermeri do të punohej në [[Triri|Trir]] dhe [[Fulda (qytet)|Fulda]]. Teknikat dhe ikonografia që përdornin otonianët, si në mermer, ashtu dhe në bronz janë me frymëzim bizantin, por zotërojnë një ekspresionizëm tipik gjermanik. <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Shembuj nga Arti Otonian"> Skeda:Dom und Liebfrauen Trier.jpg|Katedralja e Tririt Skeda:Hildesheim Michaeliskirche 06.jpg|Kisha e Shën Mikelit të Hildeshajmit Skeda:R Oberzell 12.jpg|Kisha e Shën Xhorxhit në Oberzell në Rajhenau </gallery> === Italia === Për sa i përket arteve figurative të periudhës së dytë në Itali, do të shfaqet ndikimi si i Artit Otonian, ashtu dhe i atij bizantin. Kjo do të ndihej në veprat në mermer të përpunuara në [[Lombardia|Lombardi]] apo mbulimi në smalt i Ungjillit të Aribertos, i qajtur ashtu nga Ariberto da Intimiano, arkipeshkëvi i Milanos (i vd. në v. [[1045]]). Ruhet në Thesarin e Katedrales së Milanos dhe u porosit nga Ariberto për Katedralen e Santa Maria la Maggiore në vitet e para të peshkopatës së tij, midis viteve [[1018]] dhe [[1024]].<ref>[http://www.storiadimilano.it/Arte/arte_medievale.htm Storia di Milano]</ref> [[Skeda:Plutej iz Sv. Nediljice.jpg|parapamje|396px|Pluteu monumental nga Kisha e Shën Nediljicës, Zara, mesi i shek. të XI.<ref>{{Cite book|author=Ivo Petricioli|chapter=Sculpture from the 8th to the 12th Century|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|editor=Ivan Supičić|year=1999|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|language=en|isbn=085667499-0|pages=475–492}}</ref>]] === Kroacia === Edhe në këtë zonë skulptura para-romanike formohet nga relieve të ndërtesave. Motivet e saj janë marë nga [[Arti romak|Arti Romak]], megjithëse ndonjëherë shfaqen figura në dekorimet mbishkrimore glagolitike. === Skulptura Asturiane === [[Skeda:Oviedo - Santa María del Naranco - Capitel03.jpg|parapamje|majtas|347px|Reliev i Santa María del Naranco, Oviedo]] Nga këndvështrimi dekorativ, periudha e tretë e artit asturian ([[842]]–[[866]]) supozohet një kalim i shpejtë, në pasurimin e standardeve të zakonshme me elemente piktorike, të argjendarisë dhe të arteve tekstile. Shumë e dallueshme është dekorimi skulpturor në reliev i San Miguel de Lillo, veçanërisht ajo e këmbëve të portës hyrëse, me gjasa i frymëzuar nga një diptik konsullar bizantin i shekullit të VI, që i përkiste konsullit Areobindo, që ruhet në Muzen e Shën Petersburgut. Paraqet skena cirku me një akrobat që kryen nurma dhe një zbutës luanësh. Dekorimi skulpturor i fazës së parë të Santa María del Naranco organizohet rreth kapiteleve kontitike në formën e trungut të piramidës së përmbysur. Në faqet e lëmuara, gjenden një inkuadrim litarësh të përdredhur, me tema dekorative ose bimore, ose shtazore ose personazhesh. Dekorimi vazhdon duk imituar rroba të vëna mbi mure me motive rrethore ose drejtëkondëre të me inkruestacione të zbukuruara me kafshë dhe kalorës. Kapitelet, me ndikim bizantin, janë dekoruar me relieve të kufizuara me motive litarësh (të traditës vendore) në forma trapezoidale dhe trekëndore, brenda të cilëve janë skalitur forma shtazore dhe njerëzore. 32 medalionët e shpërndarë përreth ndërtesës janë të ngjashme në përmasa duke ndryshuar dekorimin e brendshëm (katërkëmbësh, shpendë, lastarë hardhie, kafshë fantastike), një stil i trashëguar nga Periudha Visigote, që nga ana e saj rrjedh nga tradita bizantine. [[Skeda:Oviedo - San Miguel de Lillo 4.jpg|parapamje|321px|Dritare e San Miguel de Lillo, [[shekulli IX]], Arti Asturian]] === Mozarabët === Skulptura e Artit Mozarabik karakterizohet për natyrshmërinë e lëmuar, përgjithësisht të skalitur në skaje, duke ndjekur teknika të përdorura në periudhat e mëparshme. Temat mbizotëruese janë zakonisht me natyrë bimore dhe gjeometrike, me shembuj të mangët të paraqitjes figurative. Kjo shfaqje artistike haset kryesisht në kapitele, vepra të shquara të cilësisë së lartë si ato në San Miguel de Escalada apo San Cebián de Mazote. [[Skeda:San Cebrián de Mazote bloque dintel siglo X ni.jpg|parapamje|majtas|358px|Bllok guri me origjinë nga San Cebrián de Mazote, [[shekulli X]]]] Një element dallues e kësaj periudhe është dekorimi i modilionëve prej guri ose druri që mbajnë strehët e çative në ndërtime të ndryshme. Këto modilione paraqesin motive dekorative përgjithësisht të përbërë nga figura gjeometrike të vendosura në lobule, duke kontribuar kështu në veçantinë stilistike të skulpturës mozarabike. Megjithatë, skulptura e mbijetuar e kësaj periudhe është e mangët, duke qenë i shquar një basoreliev i rrallë në San Cebrián de Mazote. Për më tepër, gjenden elemente skulpturore me prejardhje të San Millán de la Cogolla, si mermeret që përfshijnë krahët e një kryqi dhe një altari të bartshëm, duke theksuar ndikimin e artit kordoban kalifal. == Shiko gjithashtu == {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Arti paleokristian]] * [[Arkitektura Paleokristiane]] * [[Arti i Dyndjeve Barbare]] * [[Arti Ravenas]] * [[Monumentet paleokristiane të Ravenës]] * [[Arkitektura Mesjetare Skandinave]] * [[Periudhat në historinë e artit perëndimor]] * [[Dyndjet Barbare]] * [[Mbretëritë Barbare]] * [[Bizhuteritë e lashta romake]] * [[Arti Mesjetar]] * [[Arkitektura Mesjetare]] * [[Arti Anglo-Sakson]] * [[Arkitektura Anglo-Saksone]] * [[Arti dhe Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Merovinge]] * [[Arti dhe Arkitektura Visigote]] * [[Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike]] * [[Arkitektura Visigote]] * [[Arti dhe arkitektura mozarabe]] * [[Arti dhe Arkitektura e Repoblación]] * [[Arkitektura Asturiane]] * [[Arti Karoling]] * [[Arkitektura Karolinge]] * [[Rilindja Karolinge]] * [[Arti Viking]] * [[Arti Otonian]] * [[Arkitektura Otoniane]] * [[Rilindja Otoniane]] * [[Rilindja e shekullit të XI]] * [[Rilindja e shekullit të XII]] * [[Rilindjet Mesjetare]] * [[Arti Longobard]] * [[Arkitektura Longobarde]] * [[Skulptura Longobarde]] * [[Piktura Longobarde]] * [[Argjendaria Longobarde]] * [[Varangianët]] * [[Anijet Mesjetare]] * [[Luftërat Avaro-Bizantine]] * [[Romaniku i Parë]] * [[Arti Romanik]] * [[Arti gotik]] * [[Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake]] * [[Bota Greko-Romake]] * [[Arti mesjetar në Shqipëri]] * [[Gjermanikët]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Longobardët]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Gotët]] * [[Visigotët]] * [[Ostrogotët]] * [[Vandalët]] * [[Teutonët]] * [[Skithët]] * [[Arti romak]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Arti Romak Plebe]] * [[Arti romak]] * [[Beteja e Pyllit Teutoburg]] * [[Burgus]] * [[Cannaba]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Vardariotai]] * [[Domus]] * [[Goto-grekët]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Llaçi romak]] * [[Masakra e Latinëve]] * [[Plaçkitja Vandale e Romës]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Portretizimi Romak]] * [[Prokopi i Çezaresë]] * [[Romanitas]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Shtëpia Romake]] * [[Skulptura Romake]] * [[Tempulli Romak]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] {{Div col end}} == Citime fundore == {{Reflist|39em}} == Bibliografia == {{Refbegin|41em|indent=yes|small=yes}} * {{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firence|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|pages=558–579}} * {{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|language=es|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|chapter=Las artes del metal|year=1998|publisher=Encuentro|isbn=978-84-7490488-8|pages=130–140}} * {{Cite book|author-last=i Altet|author-first=Xavier Barral|editor-first=Carlo|editor-last=Bertelli|url=https://books.google.al/books?id=wAp05iuqVbwC|title=La pittura in Italia: Volume 9 – L'Altomedioevo|year=1994|publisher=Electa|language=it|publication-place=Milano|ISBN=978-88-435-3978-9}} * {{Cite book|author=Peter Anker|author2=Aron Andersson|year=1968|title=L’art scandinave|publisher=Zodiaque|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|translator=Norbert Vaillant|series=La nuit des temps|language=fr}} * {{Cite book|author=Maria Giovanna Arcamone|title=Magistra barbaritas, i barbari in Italia|publisher=Libri Scheiwiller|url=https://books.google.al/books?id=4jZBAQAAIAAJ|editor=Giovanni Pugliese Carratelli|publication-place=Milano|language=it|year=1984|isbn=978-88-7644018-2}} * {{Cite encyclopedia|author-first=E. A.|author-last=Arslan|title=Longobardi|year=1996|volume=7|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/longobardi_%28Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale%29/|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|publication-place=Romë}} * {{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|year=1985|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|ISBN=0-85331-487-X}} * {{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|year=1973|language=en|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|publisher=Dover Publications, inc.|isbn=0-486-22923-8}} * {{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|author4=Juan Haro Sabater|year=1988|title=Historia del arte|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6}} * {{Cite book|author=Beatus|title=Commentaires sur l’Apocalypse|via=Gallica.bnf.fr|language=fr|year=2005|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10507217r/f5.image}} * {{Cite book|author-link=Beda i Nderuari|author=Bede i Venerueshmi|editor=John Allen Gilles|volume=II|year=1843|url=https://archive.org/details/historicalëorkso02bede/page/82/|chapter=III. The Lives of the Holy Abbots of Wearmouth and Jarrow|title=The Bibliographical Writings and Letters of Venerable Bede|publisher=James Bohn|language=en|pages=83-102}} * {{Cite book|editor=Henry Adams Bellows|title=The Poetic Edda|year=1936|publisher=Princeton University Press|language=en}} * {{Cite book|author=Carlo Bertelli|chapter=I cicli pittorici e gli stucchi della basilica di San Salvatore|editor=Renata Stradiotti|title=San Salvatore - Santa Giulia a Brescia. Il monastero nella storia|publisher=Skira|language=it|location=Milano|year=2001|page=84}} * {{Cite encyclopedia|author=F. Betti|title=LIUTPRANDO|year=1996|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|language=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/liutprando_(Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}} * {{Cite book|editor-last=Boltin|editor-first=Lee|title=Treasures of Early Irish Art, 1500 B.C. to 1500 A.D.: From the Collections of the National Museum of Ireland|publisher=Royal Irish Academy, Trinity College, Dublin, Metropolitan Museum of Art|year=1977|language=en|ISBN=0-87099-164-7}} * {{Cite journal|author=A. C. Bouman|title=The Franks Casket|year=1965|journal=Neophilologus|volume=3|language=en|pages=241-249}} * {{Cite book|author1=Emma C. Bunker|author2=Bruce Chatwin|author3=Ann Elizabeth Farkas|url=https://books.google.al/books?id=xKZPAAAAMAAJ|title=Animal Style Art from East to West|year=1970|publisher=Asia Society|language=en}} * {{cite book|author-last=Bunker|author-first=Emma C.|title=Nomadic Art of the Eastern Eurasian Steppes: the Eugene V. Thaw and Other New York Collections|year=2002|publisher=The Metropolitan Museum of Art|language=en|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96120/rec/302|location=New York|isbn=978-030009688-0}} * {{Cite encyclopedia|author=G. Bertelli Buquicchio|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|title=Benevento|year=1992|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/benevento_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publication-place=Romë|publisher=Istituto Italiano dell'Enciclopedia|language=it}} * {{Cite journal|author=Alejandro Villa Castillo|title=Tallares escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado "Grupo Mozárabe Leonés"|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|journal=Arqueología y Territorio Medieval|issue=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|language=es|issn=2386-5423|date=27 nëntor 2017|access-date=7 janar 2024|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite journal|author=Javier Caballero Chica|date=13 dhjetor 2017|volume=XIV|language=es|url=https://buleria.unileon.es/bitstream/handle/10612/11602/Santiago%20de%20Pe%c3%b1alba%20y%20los%20influjos%20Hispano-musulmanes%2c%20ProMonumenta%20n%c2%ba14%2c%20diciembre%202017.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=Santiago de Peñalba y los influjos Hispano-Musulmanes|journal=ProMonumenta: Revista de la Asociación de Amigos del Patrimonio Cultural de León|access-date=7 janar 2024|pages=72-80}} * {{Cite book|author=Deborah Mauskopf Deliyannis|title=Ravenna in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/ravennainlateant0000deli|year=2010|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=0-521-83672-7}} * {{Cite book|author=Paul Diakoni|author-link=Paul Diakoni|title=Storia dei Longobardi|editor=Antonio Zanella|url=https://archive.org/details/paolo-diacono.-storia-dei-longobardi-ocr-2000/page/|others=Bruno Luiselli|publication-place=Milano|publisher=Biblioteca Universale Rizzoli|year=2000|language=it, la|isbn=88-17-16824-6}} * {{Cite book|author=Jerrilynn D. Dodds|title=Dictionary of the Middle Ages|chapter=VISIGOTHIC ART|publisher=Sons of Charles Scribner|year=1988|language=en|location=New York|isbn=978-068418278-0|pages=465–467|volume=12}} * {{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|language=en|year=1993|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-06493-4}} * {{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X}} * {{Cite book|author=Nancy Edwards|title=Life in Early Medieval Wales|year=2023|url=https://books.google.al/books?id=Cc3MEAAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-873321-8}} * {{Cite book|last1=Effros|first1=Bonnie|title=Uncovering the Germanic Past: Merovingian Archaeology in France, 1830–1914|date=14 qershor 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-969671-0}} * {{Cite book|author=Jacques Fontaine|year=1995|title=L'art pré-roman hispanique|series=Nuit des temps|publisher=Editions zodiaque|language=fr|ISBN=2-7369-0215-7}} * {{Cite encyclopedia|author=Joachim E. Gaehde|title=Pre-Romanesque Art|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|year=1989|language=en|ISBN=0-684-18276-9}} * {{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es|page=328}} * {{Cite journal|last1=González-García|first1=Antonio César|last2=Belmonte|first2=Juan Antonio|date=1 korrik 2015|title=The Orientation of Pre-Romanesque Churches in the Iberian Peninsula|journal=Nexus Network Journal|language=en|volume=17|issue=2|pages=353–377|doi=10.1007/s00004-014-0231-7|s2cid=253593505|issn=1522-4600|doi-access=free}} * {{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|issue=28|language=es|issn=1697-5804|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}} * {{Cite book|last=Gregory|first=Timothy|title=A History of Byzantium|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000greg_2ndedi|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|language=en|isbn=978-1-4051-8471-7}} * {{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X}} * {{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|publisher=Hacker Art Book|language=en|isbn=978-087817043-2}} * {{Cite book|author=Günther Haseloff|year=1979|title=Kunststile des frühen Mittelalters – Völkerwanderungs – und Merowingerzeit|publisher=Funden des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart Hrsg. vom Württembergischen Lendesmuseum|language=de}} * {{Cite book|author=Lotte Hedeager|editor1=Frans Theuws|editor2=Janet Laughland Nelson|year=2000|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=yZVeZnUXMiAC&pg=PA43|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|chapter=Migration Period Europe: The Formation of a Political Mentality|language=en|isbn=978-90-04-10902-5|pages=15-58}} * {{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|language=en|publisher=Macmillan|isbn=0-333-37185-2}} * {{cite book|editor-last1=Hourihane|editor-first1=Colum|year=2012|chapter=Visigothic art|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|volume=6. Stave to Zyvele|url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|location=Oksford|page=316-318|isbn=978-0-19-539536-5|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|year=1968|language=fr|publisher=Gallimard}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|author3=Wolfgang Fritz Volbach|url=https://books.google.al/books?Id=QZ7cHAAACAAJ|title=L'Europa delle invasioni barbariche|publication-place=Milano|publisher=Rizzoli editore|year=1980|language=it|isbn=978-881729012-8}} * {{Cite journal|author=Werner Jacobsen|volume=72|title=Saints' Tombs in Frankish Church Architecture|url=https://archive.org/details/sim_speculum_1997-10_72_4/page/1106|language=en|journal=Speculum|issue=4|date=tetor 1997|pages=1107–1143}} * {{Cite book|author-first=Saverio|author-last=Lomartire|language=it|via=Academia.edu|access-date=28 maj 2021|url=https://www.academia.edu/6710091/Commacini_e_marmorarii_Temi_e_tecniche_della_scultura_nella_Langobardia_maior_tra_VII_e_VIII_secolo|title=Commacini e "marmorarii". Temi e tecniche della scultura nella Langobardia maior tra VII e VIII secolo}} * {{Cite conference|last=Domingo Magaña|first=J. A.|publisher=L’Erma di Bretschneider|title=The Use of Marble in Hispanic Visigothic Architectural Decoration|url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/3070637|conference=Interdisciplinary Studies on Ancient Stone: ASMOSIA X: Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA, Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity, Rome, 21-26 May 2012|year=2015|language=en|pages=527–535}} * {{Cite book|editor1=John Manley|editor2=Stephen Grenter|editor3=Fiona Gale|year=1991|language=en|url=https://books.google.al/books?id=TnXCAAAACAAJ|title=The Archaeology of Clwyd|publisher=Clwyd County Council|isbn=978-090444942-6}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|year=2025|chapter=The Iberian Crucible: The Visigothic Legacy|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|title=The Iberian Chronicle|language=en|access-date=13 korrik 2025}} * Diego Marin, La Civilizacion Espanola, pp.&nbsp;34 –47, 1969, Holt, Rinehart and Winston, New York. * {{Cite journal|author=Lara Nebreda Martín|journal=Boletín del Archivo Epigráfico|year=2018|language=es|issn=2603-9117|url=https://www.academia.edu/36344573/AEHTAM_29_La_arqueta_del_obispo_Arias_de_la_catedral_de_Oviedo|title=AEHTAM 29: La arqueta del obispo Arias de la catedral de Oviedo|issue=1|volume=1|publisher=Archivo Epigráfico de Hispania|pages=53-58}} * {{Cite journal|author=H. E. del Medico|year=1943|title=La mosaïque de l’abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|language=fr|pages=81-84}} * {{Cite book|author1=John P. McKay|author2=Bennett D. Hill|author3=John Buckler|url=https://books.google.al/books?id=epbtAAAAMAAJ|title=A History of Western Society|year=2006|publisher=Houghton Mifflin|language=en|isbn=978-061852266-8}} * {{Cite book|author1=Gerli E. Michael|author2=David Raizman|chapter=Visigoths to the Muslim Invasion|title=Routledge Revivals: Medieval Iberia|year=2003|publisher=Routledge Encyclopedias of the Middle Ages|language=en|location=New York|isbn=978-0-203-95364-8|page=586–711}} * {{Cite book|author=Carl Nordenfalk|title=L’enluminure au Moyen-Âge|year=1988|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}} * {{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|year=1986|language=en|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|publisher=Harey Miller Publishers|isbn=0-19-921060-8}} * {{Cite book|author=Ivo Petricioli|chapter=Sculpture from the 8th to the 12th Century|editor=Ivan Supičić|language=en|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|year=1999|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|isbn=085667499-0|pages=475–492}} * {{Cite book|author=José Pijoan|title=History of Art|publisher=Odeon|language=en|place=Pragë|year=1978|series=World Art}} * {{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|language=en|publisher=Courier Corporation|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|isbn=978-048642011-0}} * {{Cite journal|author=Maurice Prou|year=1914|url=http://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|title=Chancel carolingien orné d’entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|journal=Mémoires de l’Institut national de France|volume=39|issue=1|language=fr|pages=123-138}} * {{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Pochothèque|year=1998|language=fr|isbn=2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|year=1994|title=L'Empire carolingien. La vie quotidienne|publisher=Hachette|language=fr}} * {{Cite journal|last1=Sánchez-Pardo|first1=José C.|last2=Blanco-Rotea|first2=Rebeca|last3=Sanjurjo-Sánchez|doi=10.15184/aqy.2017.83|first3=Jorge|date=gusht 2017|title=The Church of Santa Comba de Bande and Early Medieval Iberian Architecture: New Chronological Results|journal=Antiquity|language=en|volume=91|issue=358|s2cid=164322469|issn=0003-598X|doi-access=free|pages=1011–1026}} * {{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|title=Historia del arte|year=1986|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}} * {{Cite encyclopedia|author=Christian Sapin|title=Pre-Romanesque Art|year=2000|volume=1|editor1=André Vauchez|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&pg=PA1182&dq=pre-romanesque+art|encyclopedia=Encyclopedia of the Middle Ages|editor2=Michael Lapidge|translator=Adrian Walford|others=Richard Barrie Dobson|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1|page=1182}} * {{Cite book|author=Valentin V. Sedov|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|year=1995|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|archive-date=11 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Piotr Skubiszewski|title=L'art du Haut Moyen Âge: L'art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Livre de Poche|year=1998|language=fr|location=Paris|isbn=978-2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Bradley Smith|chapter=Spain: A History|title=Art|publisher=Doubleday & Company|year=1971|language=en|location=Garden City, NJ|pages=52–56}} * {{Cite book|last=Stowe|first=George B.|year=1995|editor-last1=Kibler|editor-first1=William|language=en|url=https://books.google.com/books?id=XkQrDwAAQBAJ&pg=PA576|title=Medieval France: An Encyclopedia|editor-last2=Zinn|editor-first2=Grover A.|publisher=Garland|isbn=978-082404444-2}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=ll Pavone del Museo Cristiano di Brescia|title=Miscellanea di Studi bresciani sull'Altomedioevo|publication-place=Bresha|publisher=Comitato bresciano per l'VIII Congresso Internazionale dell'arte dell'Altomedioevo|language=it|year=1959|pages=55-71}} * {{Cite book|author1=Amelio Tagliaferri|title=Arte Longobarda. La scultura figurativa su marmo e su metallo|author2=M. Brozzi|publisher=Cividale|year=1961|language=it|page=183}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=Aspetti e rapporti di scultura barbarica nei ducati longobardi del Friuli e della Lombardia|title=Memorie Storiche Forogiuliesi|volume=XLIV|publisher=Deputazione di Storia Patria per il Friuli|date=1960–1961|language=it|publication-place=Udine|pages=97-111}} * {{Cite book|author=Blas Taracena|title=Arte Romana, Arte Cristã Primitiva, Arte Visigótica, Arte Asturiana|language=en|chapter=Ars Hispaniae: Historia Universal del Arte Hispanico|year=1947|volume=2|publisher=Plus-Ultra|location=Madrid|pages=225–250}} * {{Cite book|last1=Tănase|first1=Daniela|date=23 nëntor 2020|chapter=7.2: Ornamental Styles and Decorative Motifs of Germanic Origin|title=Craftsmen and Jewelers in the Middle and Lower Danube Region (6th to 7th Centuries)|url=https://books.google.com/books?id=g2ULEAAAQBAJ|orig-date=2010|series=East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, volume 67|publication-place=Leiden|publisher=Brill|language=en|page=209|isbn=978-90-0443693-0|access-date=18 qershor 2025}} * {{Cite book|author1=Frans Theuws|author2=Janet L. Nelson|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://archive.org/details/ritualsofpowerfr0000unse|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-0410902-5}} * {{Cite book|author=Malcolm Todd|title=The Early Germans|year=1996|language=en|url=https://books.google.al/books?id=zID_bwDOCWAC|publisher=Wiley|isbn=978-063119904-5}} * {{Cite conference|author=Luigina Tomay|title=Benevento longobarda: dinamiche insediative e processi di trasformazione|url=https://www.academia.edu/8586409/Benevento_longobarda_dinamiche_insediative_e_processi_di_trasformazione|editor1=Gabriella D'Henry|editor2=Chiara Lambert|year=2009|format=PDF|language=it|conference=Il popolo dei Longobardi meridionali: testimonianze storiche e monumentali|publisher=Gruppo Archeologico Salernitano|publication-place=Salerno|pages=119-151}} * {{Cite book|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|title=Arte prerrománico hispano: El arte en la España cristiana de los siglos VI al XI|series=Summa Artis: Historia General del Arte|url=https://books.google.al/books?id=Pp20AQAACAAJ|volume=VIII|publisher=Espasa Calpe|year=2001|language=es|isbn=978-84-2398732-0}} * {{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|year=1982|title=The Long-Haired Kings|publisher=University of Toronte Press|location=Toronto|language=en|isbn=0-8020-6500-7}} * {{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|publisher=Taschen|language=en|year=2005|location=Këln}} * {{Cite encyclopedia|author=Martin Werner|title=Migration and Hiberno-Saxon Art|volume=8|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18274-2}} * {{Cite book|author=David M. Wilson|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|year=1984|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|publisher=Thames and Hudson|language=en|isbn=0-87951-976-2}} * {{Cite book|author-last=De Vecchi|author-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311-316}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|chapter=I Longobardi a Cividale|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7|pages=315-317}} * {{Cite journal|author=Carol L. Neuman De Vegvar|title=The Origin of the Genoels-Elderen Ivories|journal=Gesta|volume=29|year=1990|language=en|pages=8-24}} * {{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|language=es|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|year=2003|chapter=Arquitectura medieval|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}} * {{Cite encyclopedia|author1=Dudák Vladislav|author2=Pošva Rudolf|author3=Neškudla Bořek|year=2000|title=Vizigótska Architektura|encyclopedia=Encyklopedie světové architektury od menhiru k dekonstruktivismu|publisher=Baset|language=pl|isbn=80-86223-08-6|pages=981–982}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Pre-Romanesque art|Arti Para-Romanik}} * [http://www.circulo-romanico.com El Portal del Arte Románico Visigothic, Mozarabe and Romanesque art in Spain.] {{DEFAULTSORT:Arti dhe Arkitektura Para-Romanike}} [[Kategoria:Lëvizje artistike]] [[Kategoria:Historia e arkitekturës]] [[Kategoria:Arti mesjetar]] [[Kategoria:Histori e artit]] [[Kategoria:Evropa gjatë Mesjetës së Hershme]] [[Kategoria:Arti Perëndimor]] e5mim2wrsq3hu06rn3uxgm1jcf9f4qt Diskutim:Mal Cfir 1 393480 2982120 2891271 2026-05-19T02:31:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982120 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mal Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2886893 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 janar 2026 06:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mal Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2891270 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130806035941/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M për lidhjen http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2026 04:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mal Cfir]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982119 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:31 (CEST) 9fe2foquhwyz6um0k3quuy763oc57tf Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane 1 393484 2982184 2886914 2026-05-19T04:37:50Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982184 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2886913 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240406061356/https://fp7-frame.eu/wp-content/uploads/2017/03/Deliverable-14.2.pdf për lidhjen https://www.fp7-frame.eu/wp-content/uploads/2017/03/Deliverable-14.2.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 janar 2026 11:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Republikës Dominikane]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982183 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.ilsa.org/Jessup/Jessup2025/Basic. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:37 (CEST) 93kjbv2oecrwjn3hmqf5nqfjj20pza4 Arkitektura Mesjetare Skandinave 0 393497 2981918 2978048 2026-05-18T16:49:17Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981918 wikitext text/x-wiki {{Short description|Stil arkitekturor i Evropës Veriore në Mesjetë}} [[File:Borgund stavkirke.JPG|parapamje|281px|Kisha Borgund Stave, në Borgund, Lærdal, [[Norvegjia|Norvegji]], ndërtuar në shekullin e XII]] Aspektet kryesore të '''Arkitekturës Mesjetare Skandinave''' janë shtëpitë e anijeve, ndërtesat fetare (përpara dhe pasi [[Krishtërimi]] mbërriti në rajon) dhe ndërtesat e përgjithshme (si në qytete ashtu dhe jashtë tyre). == Shtëpitë e anijve == [[Skeda:Vikingtid naust avaldsnes.jpg|parapamje|majtas|379px|Shtëpi anijeje vikinge e rindërtuar në Bukkøy, Avaldsnes]] Shtëpitë e anijeve, të njohura në kulturën skandinave si "Nausts", janë ndërtesat e përdorura për të mbajtur anijet vikinge gjatë [[dimri]]t dhe ndonjë periudhe që ata nuk mund të lundrojnë dot. Ato ndërtoheshin zakonisht pak metra mbrapa vijës ujore duke e bërë të lehtë bartjen e tyre për në ujë dhe nga uji. Për ta lehtësuar transportin gërmoheshin hulli në tokë për të futur kallumën e anijes. Trarët e çatisë vinin të gjithë në tokë në një formë të lakuar që krijonte një strukturë vetë-mbajtëse. Ndërsa shumca e strukturave krijoheshin në këtë formë të përmbysur anijeje, kishte forma dhe stile të ndryshme shtëpi anijesh në varësi të zonës dhe përmasave të anijes që bujtej. Muret bëheshin prej druri me gurë të grumbulluar pjesën e poshtme dhe për themelet. Ndonjëherë trarët vertikalë ndërtoheshin përgjatë brendësisë së ndërtesës për të shtuar qëndrueshmëri shtesë. Për shkak të përmasave të anijeve (afërsisht 25–30&nbsp;m të gjatë, 15&nbsp;m të gjera, dhe 5&nbsp;m të larta) shtëpitë e anijeve duhet të ishin të mëdha mjaftueshëm për të bujtur anijet. Gjatë stinës së verës, kur shtëpitë e anijeve nuk ishin në përdorim, [[vikingët]] i përdornin këto struktura për gosti dhe madje me raste edhe festivale mbretërore. Për më tepër, anija dhe nausti i saj mund të përdoreshin për të paraqitur statusin shoqëror të pronarit. Secila mbante vetëm një anije, por shumë shtëpi anijesh mund të ndërtoheshin përkrahë njëra-tjetrës, nëse nevojitej të strehoheshin anije të shumta.<ref>{{Cite web|title=Leidangsnaust vikingskip vikinggarden avaldsnes krigsskip viking|url=https://avaldsnes.info/en/vikinggard/skipsnaust/|access-date=1 dhjetor 2023|website=Avaldsnes|language=en, no}}</ref> [[Skeda:Trelleborg Modell.JPG|parapamje|389px|Maket i një kështjelle unazë vikinge në Muzeun në qiell të hapur të Trelleborgut]] == Ndërtimet ushtarake == === Fortesat unaza vikinge === Ka pesë fortesa kryesore unaza në Danimarkë; ato datojnë nga mbretërimi i Harald "Blututhit" të Danimarkës (vdekur në v. [[986]]). Fortesat janë Trelleborg, Agersborg, Fyrkat, Nonebaken dhe Borgring. Nga këto pesë, Trelleborg ka qenë ruajtur më mirë dhe është unike pasi ajo përmbanë një rrethim të fortifikuar.<ref>{{Cite web|title=The Viking fortress Trelleborg has been added to UNESCO’s World Heritage List|language=en|url=https://en.natmus.dk/museums-and-palaces/trelleborg/unesco/|access-date=1 dhjetor 2023|website=National Museum of Denmark}}</ref> Fortesa përdorte gjeografinë e saj rrethuese për të ndihmuar forcimin e mbrojtjes. [[Skeda:Trelleborg airphoto.JPG|parapamje|majtas|396px|Pamje ajrore e rrënojave të Kështjellës së Trelleborgut]] Natyra dhe qëllimi i vërtetë i këtyre ndërtesave nuk janë kuptuar mirë pasi ka një mungesë dokumentimi në lidhje me ndërtesat. Teoria më e paranuar është se këto fortesa ishin ndërtuar nga Blututhi, jo vetëm për të treguar forcën e mbretërisë dhe pushtetin e tij sovran, por edhe si një përpjekje për të kombinuar dhe krijuar një mbretëri të vetën të bashkuar nën sundimin e tij. Kompleksiteti dhe përmasat e strukturës tregojnë se duhet të ishte një pushtet tepër i qendërzuar për ti ndërtuar ato dhe për ti mbajtur në funksionim. Megjithatë, për shkak të trazirave të periudhës kohore me luftëra të ndryshme për pushtet, këto struktura me shumë gjasa ishte e vështirë të mbaheshin, duke çuar në daljen e tyre jashtë përdorimit brenda vetëm një dekade.<ref>{{Cite web|title=Viking-Age Ring Fortresses|website=UNESCO World Heritage Centre|url=https://whc.unesco.org/en/list/1660/|language=en|access-date=1 dhjetor 2023}}</ref> Vetë strukturat janë ndërtuar në një mënyrë të posaçme gjeometrike për të siguruar aftësitë mbrojtëse dhe fortësi. Secila fortesë u ndërtua në një formë të saktë rrethore prej nga ka rrjedhur emërtimi "fortesa unaza". Kishin katër porta kryesore të vendosura në largësi të njëjtë nga njëra-tjetra me shkallë të vendosura në secilën prej tyre duke qenë të lidhura me rrugët. Kanë një rrugë kryesore rrethore që lidhet me këto rrugë aksiale. Brenda fortesës ndodhet një numër shtëpish të gjata, që janë renditur në përputhje me strukturën gjeometrike të fortesës unazë. Shkallët e jashtme ishin krijuar prej druri dhe dheu, dhe më e madhja e këtyre fortesave ishte Agersborgu.<ref>{{Cite web|last=Price|first=Michael|date=16 gusht 2017|title=Thousand-year-old Viking Fortress Reveals Technologically Advanced Society|url=https://www.science.org/content/article/thousand-year-old-viking-fortress-reveals-technologically-advanced-society|work=Science.org|language=en}}</ref> == Ndërtesat fetare == [[Skeda:Gol stavkirke.jpg|parapamje|291px|Kisha stave e Golit, ndërtuar mes v. [[1157]]–[[1216]], [[Gol (Norvegjia)|Gol]], [[Buskerud]], Norvegji]] === Shtëpitë rituale === Para se krishtërimit ti hapej rruga për vikingët dhe në Skandinavi, ishte një bashkësi kryesisht pagane. Kjo kërkonte shtëpi rituale që nuk ishin vetëm ndërtesa fetare, por në kohët më të hershme përdorej edhe si një mënyrë për të shfaqur armët e armiqve të mundur, duke treguar fuqinë e luftëtarëve dhe bashkësisë. Arkitektura e strukturave të hershme ishte mjaft e thjeshtë dhe e ngjashme me strukturat e tjera të bashkësisë. Me kalimin e kohës dizajni nisi të bëhet më shumë si ai i një kishe me çati të çuditshme dhe me shumë nivele. Hyrja për në shtëpitë rituale kishte dizajne zbukuruese. Ritualet kryheshin jashtë strukturës, pasi shpesh ajo përfshinte djegien dhe flijimin e kafshëve; për këtë arsye, [[vikingët]] do ti zhvillonin pjesën e jashtme të shtëpive rituale për të qenë të zbukuruare, sesa të përqëndroheshin në dekorimin e brendshëm. === Kishat Stave === [[File:Stave church Borgund interior.jpg|parapamje|majtas|354px|Brendësia e Kishës stave të Borgunit]] Kishat Stave ndërtoheshin për tu përdorur për mbledhjen e të krishterëve në rajonin nors pas kristianizimit të Skandinavisë. Çatitë shpesh ishin me nivele të shumta dhe zakonisht kishin një kullë ose majëz në mes të nivelit më të lartë të çatisë. Ato ndërtoheshin prej druri dhe kishin mure guri përrthe themeleve. Dizajni i kishave stave ka shumë të ngjarë të jetë zhvilluar nga shtëpitë rituale. Por brendësia ishte tepër e dekoruar me dizajne të ndërlikuara. Shumica e këtyre dizajneve paraqesin Jezusin, një kryq, ose dishepuj. Një nga kishat më popullore stave, pasi është njohur nga [[UNESCO]]-ja, është Kisha Stave e Urnes, e vendosur në Sognefjord të Norvegjisë, e cila është në përdorim edhe tani. Hapsira përdor stilin romanik në formën e drurit, në vend të materialeve të zaknoshme prej guri. Ajo përmban kolona gjysmë-të rrumbullakta dhe harqe të lakuara. Panelet e punuara me shirita të stilizuar paraqet traditën vikenge bashkë me gdhendjet në murë që paraqesin kafshë duke luftuar. Dekorimet janë një lidhje thelbësore midis traditave para-kristiane nordike dhe krishtërimit të mëvonshëm mesjetar ashtu si dhe paraqitjen e stilit artistik të kulturës skaninave.<ref>{{Cite web|title=Urnes Stave Church|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|url=https://whc.unesco.org/en/list/58/|access-date=1 dhjetor 2023}}</ref> == Ndërtesat e përgjithshme == === Rurale === Këto ndërtesa bëheshin prej druri, zakonisht trungje të ngjashme me “''Lincoln Logs''" ose trungje në stilin e kabinave. Çatitë mbuloheshin me dhe për të ruajtur nxehtësinë brenda shtëpisë, dhe në dheun e çatisë do të mbillej bar për ta ruajtur atë nga rrëshkitja. Këto ndërtesa bëheshin në fermat e ashpra dhe të pjerrta të fjordeve. Ndërtesat për fermat ndaheshin në dy pjesë, ''innhus'' dhe ''uthus''. Innhus ishte për depozitimin e ushqimit, fjetje dhe ndenjje. Uthus ishin ndërtesat e kafshëve, veglave dhe ushqimit të kafshëve, me fjalë të tjera, uthus ishin hajate dhe silos.<ref>{{Cite web|publisher=Norse Folkemuseum Oslo|title=The Countryside|url=http://www.norskfolkemuseum.no/en/Exhibits/The-Open-Air-Museum/The-Countyrside/|language=en|access-date=6 janar 2026|archive-date=1 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801192711/https://norskfolkemuseum.no/en/Exhibits/The-Open-Air-Museum/The-Countyrside/|url-status=dead}}</ref> [[Skeda:Landa - Viking house.JPG|parapamje|379px|Shtëpi e gjatë vikinge, rindërtim në nga muzeu i hapur i Landës, [[Sandnes]], Norvegji]] === Shtëpitë e gjata vikinge === Përgjatë tokave norse, njerëzit jetonin në shtëpi të gjata (''langhús''), të cilat ishin në mënyrë tipike {{convert|5|to|7|m|ft|sp=us}} të gjera dhe diku nga {{convert|15|to|75|m|ft|sp=us}} të gjata, në varësi të pasurisë dhe pozicionit shoqëror të pronarit. Në një pjesë të madhe të rajonit nors, shtëpitë e gjata ndërtoheshin përreth kornizave prej druri mbi themele të thjeshta prej guri. Muret ndërtoheshin me dërrasa, trungje, ose baltë dhe thupra. Muret ishin të lakuara nga brenda për të krijuar një formë si anije, të ngjashme me shtëpitë anije. Muret visheshin me baltë dhe hunjtë vertikalë rreshtoheshin brenda për të ndihmuar për të krijuar mbështetje. Hunj të shumtë të brendshëm ndërtoheshin për të krijuar mbështetje të mëtejshme. Çatitë ishin me kashtë dhe të pjerrëta. Brenda shtëpisë ndodhej një vatër zjarri dhe krevate të sheshtë për tu ndenjur ose për të fjetur. Nëse pronari nuk kishte stalla, kafshët strehoheshin në fund të shtëpisë, në një kthinë të veçuar. Mikpritja ishte një traditë e rëndësishme për vikingët dhe udhëtarët mund të futeshin në shtëpi të gjata. Banketet zhvilloheshin shpesh për të kremtuar festivale të ndryshme, ashtu si dhe martesat dhe funeralet. Gosti të veçanta zhvilloheshin për të mësuar sjelljen e përshtatshme ashtu si dhe promovimin e mikpritjes dhe se si pritësit duhet të silleshin kundrejtë mysafirëve të tyre.<ref>{{Cite web|title=Viking Homes|language=en|url=https://en.natmus.dk/historical-knowledge/denmark/prehistoric-period-until-1050-ad/the-viking-age/the-people/viking-homes/|access-date=1 dhjetor 2023|website=National Museum of Denmark}}</ref> ===Shtëpitë Islandeze prej torfe === [[Skeda:Glaumbaer9.JPG|parapamje|majtas|372px|Çatia prej torfe e një shtëpie në Glaumbær, Islandë]] Shtëpitë e zakonshme islandeze prej torfe do të kenë themele të mëdha prej gurësh të sheshtë; mbi këtë ndërtohet një strukturë druri, që do të mbajë peshën e torfës. Torfa pastaj do të përfshtatet përreth kornizës në blloqe shpesh me një shtresë të dytë, ose në stilin më në modë zigzake. Dera vendosej përgjatë anës gjatësore të shtëpisë dhe ishte hyrja e vetme. Druri i vetë i jashtëm do të ishte dera, e cila shpesh ishte dekorative; dera do të çonte në sallën në të cilën zakonisht do të gjendej një vatër e madhe zjarri. Një tjetër aspekt interesant i shtëpisë islandeze prej torfe ishte futja e banjave të bashkangjitura, që ishin të përbashkët dhe akti i shkuarjes në banjat e bashkangjitura shpesh bëhej në grupe të mëdha. Dyshemeja e shtëpisë prej torfe mund të mbulohej me dru, gurë ose dhe, në varësi të funksionit të ndërtesës. Ato shpesh kishin një vatër që do të ishte një qendrën shtëpisë duke e ngrohur dhe ndriçuar të gjithë shtëpinë. Përgjatë kohës, shtëpitë prej torfe do të ndryshonin në përmasa, të cilat lidheshin drejtpërdrejtë me funksionin e tyre dhe statusin e pronarit. Tradita e shtëpive prej torfe do të çohej në Islandë nga kolonët nordikë, pasi ishte krijuar në Evropën Veriore. Pak banorë e njohin akoma praktikën e ndërtimit me torfë deri më sot dhe origjina e vërtetë e zhvillimit të praktikës së ndërtimit me torfë është humbur me kalimin e kohës.<ref>{{Cite web|title=The Turf House Tradition|language=en|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5589/|access-date=1 dhjetor 2023|website=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> === Oslo === Deri në vitin [[1624]] [[Oslo]]ja ishte si çdo qytet tjetër nors (shumë ndërtime prej druri bashkë përdoreshin për qëllime të ndryshme), por në vitin [[1624]], një zjarr do ta digjte të gjithë Oslon. Për shkak të zjarreve, mbreti Kristiani IV e zhvendosi Oslon në perëndim dhe urdhëroi që të gjitha ndërtesat në qytet të ndërtoheshin prej guri ose tullash për të penguar zjarret. Gjithashtu për të penguar zjarret, rrugët do të ishin të gjera dhe do të priteshin në kënd të drejtë me rrugë të tjera. Pas një kohe, mbreti i lejoi banorët të “ndërtonin struktura përgjysmë prej druri," të cilat kishin korniza druri si brenda ashtu dhe jashtë ndërtesës.<ref>{{Cite web|url=http://www.norskfolkemuseum.no/en/Exhibits/The-Open-Air-Museum/The-Old-Town/|title=Norse Folkemuseum Oslo, The Old Town|access-date=6 janar 2026|archive-date=26 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240226101849/https://norskfolkemuseum.no/en/exhibits/The-Open-Air-Museum/The-Old-Town|url-status=dead}}</ref> == Shiko gjithashtu == {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Arti paleokristian]] * [[Arkitektura Paleokristiane]] * [[Arti i Dyndjeve Barbare]] * [[Fiset Nordike|Fiset Norse]] * [[Vikingët]] * [[Epoka e Vikingëve]] * [[Arti Viking]] * [[Garda Varangiane]] * [[Varangianët]] * [[Skandinavia]] * [[Gadishulli Skandinav]] * [[Historia e Suedisë]] * [[Hovgården]] * [[Historia e Danimarkës]] * [[Kultura e Islandës]] * [[Norvegjia]] * [[Arti Ravenas]] * [[Monumentet paleokristiane të Ravenës]] * [[Periudhat në historinë e artit perëndimor]] * [[Dyndjet Barbare]] * [[Mbretëritë Barbare]] * [[Bizhuteritë e lashta romake]] * [[Arti Mesjetar]] * [[Arkitektura Mesjetare]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti Anglo-Sakson]] * [[Arkitektura Anglo-Saksone]] * [[Arti dhe Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Merovinge]] * [[Arti dhe Arkitektura Visigote]] * [[Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike]] * [[Arkitektura Visigote]] * [[Arti dhe arkitektura mozarabe]] * [[Arti dhe Arkitektura e Repoblación]] * [[Arkitektura Asturiane]] * [[Arti Karoling]] * [[Arkitektura Karolinge]] * [[Rilindja Karolinge]] * [[Arti Otonian]] * [[Arkitektura Otoniane]] * [[Rilindja Otoniane]] * [[Rilindja e shekullit të XI]] * [[Rilindja e shekullit të XII]] * [[Rilindjet Mesjetare]] * [[Arti Longobard]] * [[Arkitektura Longobarde]] * [[Skulptura Longobarde]] * [[Piktura Longobarde]] * [[Argjendaria Longobarde]] * [[Varangianët]] * [[Anijet Mesjetare]] * [[Luftërat Avaro-Bizantine]] * [[Romaniku i Parë]] * [[Arti Romanik]] * [[Arti gotik]] * [[Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake]] * [[Bota Greko-Romake]] * [[Arti mesjetar në Shqipëri]] * [[Gjermanikët]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Longobardët]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Gotët]] * [[Visigotët]] * [[Ostrogotët]] * [[Vandalët]] * [[Teutonët]] * [[Skithët]] * [[Arti romak]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Arti Romak Plebe]] * [[Arti romak]] * [[Beteja e Pyllit Teutoburg]] * [[Burgus]] * [[Cannaba]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Vardariotai]] * [[Domus]] * [[Goto-grekët]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Llaçi romak]] * [[Masakra e Latinëve]] * [[Plaçkitja Vandale e Romës]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Portretizimi Romak]] * [[Prokopi i Çezaresë]] * [[Romanitas]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Shtëpia Romake]] * [[Skulptura Romake]] * [[Tempulli Romak]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] {{Div col end}} == Citime fundore == {{Reflist|39em}} == Bibliografia == {{Refbegin|41em|indent=yes|small=yes}} * {{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firence|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|pages=558–579}} * {{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|language=es|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|chapter=Las artes del metal|year=1998|publisher=Encuentro|isbn=978-84-7490488-8|pages=130–140}} * {{Cite book|author-last=i Altet|author-first=Xavier Barral|editor-first=Carlo|editor-last=Bertelli|url=https://books.google.al/books?id=wAp05iuqVbwC|title=La pittura in Italia: Volume 9 – L'Altomedioevo|year=1994|publisher=Electa|language=it|publication-place=Milano|ISBN=978-88-435-3978-9}} * {{Cite book|author=Peter Anker|author2=Aron Andersson|year=1968|title=L’art scandinave|publisher=Zodiaque|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|translator=Norbert Vaillant|series=La nuit des temps|language=fr}} * {{Cite book|author=Maria Giovanna Arcamone|title=Magistra barbaritas, i barbari in Italia|publisher=Libri Scheiwiller|url=https://books.google.al/books?id=4jZBAQAAIAAJ|editor=Giovanni Pugliese Carratelli|publication-place=Milano|language=it|year=1984|isbn=978-88-7644018-2}} * {{Cite encyclopedia|author-first=E. A.|author-last=Arslan|title=Longobardi|year=1996|volume=7|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/longobardi_%28Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale%29/|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|publication-place=Romë}} * {{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|year=1985|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|ISBN=0-85331-487-X}} * {{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|year=1973|language=en|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|publisher=Dover Publications, inc.|isbn=0-486-22923-8}} * {{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|author4=Juan Haro Sabater|year=1988|title=Historia del arte|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6}} * {{Cite book|author=Beatus|title=Commentaires sur l’Apocalypse|via=Gallica.bnf.fr|language=fr|year=2005|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10507217r/f5.image}} * {{Cite book|author-link=Beda i Nderuari|author=Bede i Venerueshmi|editor=John Allen Gilles|volume=II|year=1843|url=https://archive.org/details/historicalëorkso02bede/page/82/|chapter=III. The Lives of the Holy Abbots of Wearmouth and Jarrow|title=The Bibliographical Writings and Letters of Venerable Bede|publisher=James Bohn|language=en|pages=83-102}} * {{Cite book|editor=Henry Adams Bellows|title=The Poetic Edda|year=1936|publisher=Princeton University Press|language=en}} * {{Cite book|author=Carlo Bertelli|chapter=I cicli pittorici e gli stucchi della basilica di San Salvatore|editor=Renata Stradiotti|title=San Salvatore - Santa Giulia a Brescia. Il monastero nella storia|publisher=Skira|language=it|location=Milano|year=2001|page=84}} * {{Cite encyclopedia|author=F. Betti|title=LIUTPRANDO|year=1996|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|language=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/liutprando_(Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale)/|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana}} * {{Cite book|editor-last=Boltin|editor-first=Lee|title=Treasures of Early Irish Art, 1500 B.C. to 1500 A.D.: From the Collections of the National Museum of Ireland|publisher=Royal Irish Academy, Trinity College, Dublin, Metropolitan Museum of Art|year=1977|language=en|ISBN=0-87099-164-7}} * {{Cite journal|author=A. C. Bouman|title=The Franks Casket|year=1965|journal=Neophilologus|volume=3|language=en|pages=241-249}} * {{Cite book|author1=Emma C. Bunker|author2=Bruce Chatwin|author3=Ann Elizabeth Farkas|url=https://books.google.al/books?id=xKZPAAAAMAAJ|title=Animal Style Art from East to West|year=1970|publisher=Asia Society|language=en}} * {{cite book|author-last=Bunker|author-first=Emma C.|title=Nomadic Art of the Eastern Eurasian Steppes: the Eugene V. Thaw and Other New York Collections|year=2002|publisher=The Metropolitan Museum of Art|language=en|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96120/rec/302|location=New York|isbn=978-030009688-0}} * {{Cite encyclopedia|author=G. Bertelli Buquicchio|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|title=Benevento|year=1992|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/benevento_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|publication-place=Romë|publisher=Istituto Italiano dell'Enciclopedia|language=it}} * {{Cite journal|author=Alejandro Villa Castillo|title=Tallares escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado "Grupo Mozárabe Leonés"|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|journal=Arqueología y Territorio Medieval|issue=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|language=es|issn=2386-5423|date=27 nëntor 2017|access-date=7 janar 2024|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite journal|author=Javier Caballero Chica|date=13 dhjetor 2017|volume=XIV|language=es|url=https://buleria.unileon.es/bitstream/handle/10612/11602/Santiago%20de%20Pe%c3%b1alba%20y%20los%20influjos%20Hispano-musulmanes%2c%20ProMonumenta%20n%c2%ba14%2c%20diciembre%202017.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=Santiago de Peñalba y los influjos Hispano-Musulmanes|journal=ProMonumenta: Revista de la Asociación de Amigos del Patrimonio Cultural de León|access-date=7 janar 2024|pages=72-80}} * {{Cite book|author=Deborah Mauskopf Deliyannis|title=Ravenna in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/ravennainlateant0000deli|year=2010|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=0-521-83672-7}} * {{Cite book|author=Paul Diakoni|author-link=Paul Diakoni|title=Storia dei Longobardi|editor=Antonio Zanella|url=https://archive.org/details/paolo-diacono.-storia-dei-longobardi-ocr-2000/page/|others=Bruno Luiselli|publication-place=Milano|publisher=Biblioteca Universale Rizzoli|year=2000|language=it, la|isbn=88-17-16824-6}} * {{Cite book|author=Jerrilynn D. Dodds|title=Dictionary of the Middle Ages|chapter=VISIGOTHIC ART|publisher=Sons of Charles Scribner|year=1988|language=en|location=New York|isbn=978-068418278-0|pages=465–467|volume=12}} * {{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|language=en|year=1993|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-06493-4}} * {{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X}} * {{Cite book|author=Nancy Edwards|title=Life in Early Medieval Wales|year=2023|url=https://books.google.al/books?id=Cc3MEAAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-873321-8}} * {{Cite book|last1=Effros|first1=Bonnie|title=Uncovering the Germanic Past: Merovingian Archaeology in France, 1830–1914|date=14 qershor 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-969671-0}} * {{Cite book|author=Jacques Fontaine|year=1995|title=L'art pré-roman hispanique|series=Nuit des temps|publisher=Editions zodiaque|language=fr|ISBN=2-7369-0215-7}} * {{Cite encyclopedia|author=Joachim E. Gaehde|title=Pre-Romanesque Art|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|year=1989|language=en|ISBN=0-684-18276-9}} * {{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es|page=328}} * {{Cite journal|last1=González-García|first1=Antonio César|last2=Belmonte|first2=Juan Antonio|date=1 korrik 2015|title=The Orientation of Pre-Romanesque Churches in the Iberian Peninsula|journal=Nexus Network Journal|language=en|volume=17|issue=2|pages=353–377|doi=10.1007/s00004-014-0231-7|s2cid=253593505|issn=1522-4600|doi-access=free}} * {{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|issue=28|language=es|issn=1697-5804|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}} * {{Cite book|last=Gregory|first=Timothy|title=A History of Byzantium|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000greg_2ndedi|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|language=en|isbn=978-1-4051-8471-7}} * {{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X}} * {{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|publisher=Hacker Art Book|language=en|isbn=978-087817043-2}} * {{Cite book|author=Günther Haseloff|year=1979|title=Kunststile des frühen Mittelalters – Völkerwanderungs – und Merowingerzeit|publisher=Funden des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart Hrsg. vom Württembergischen Lendesmuseum|language=de}} * {{Cite book|author=Lotte Hedeager|editor1=Frans Theuws|editor2=Janet Laughland Nelson|year=2000|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=yZVeZnUXMiAC&pg=PA43|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|chapter=Migration Period Europe: The Formation of a Political Mentality|language=en|isbn=978-90-04-10902-5|pages=15-58}} * {{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|language=en|publisher=Macmillan|isbn=0-333-37185-2}} * {{cite book|editor-last1=Hourihane|editor-first1=Colum|year=2012|chapter=Visigothic art|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|volume=6. Stave to Zyvele|url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|location=Oksford|page=316-318|isbn=978-0-19-539536-5|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|year=1968|language=fr|publisher=Gallimard}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|author3=Wolfgang Fritz Volbach|url=https://books.google.al/books?Id=QZ7cHAAACAAJ|title=L'Europa delle invasioni barbariche|publication-place=Milano|publisher=Rizzoli editore|year=1980|language=it|isbn=978-881729012-8}} * {{Cite journal|author=Werner Jacobsen|volume=72|title=Saints' Tombs in Frankish Church Architecture|url=https://archive.org/details/sim_speculum_1997-10_72_4/page/1106|language=en|journal=Speculum|issue=4|date=tetor 1997|pages=1107–1143}} * {{Cite book|author-first=Saverio|author-last=Lomartire|language=it|via=Academia.edu|access-date=28 maj 2021|url=https://www.academia.edu/6710091/Commacini_e_marmorarii_Temi_e_tecniche_della_scultura_nella_Langobardia_maior_tra_VII_e_VIII_secolo|title=Commacini e "marmorarii". Temi e tecniche della scultura nella Langobardia maior tra VII e VIII secolo}} * {{Cite conference|last=Domingo Magaña|first=J. A.|publisher=L’Erma di Bretschneider|title=The Use of Marble in Hispanic Visigothic Architectural Decoration|url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/3070637|conference=Interdisciplinary Studies on Ancient Stone: ASMOSIA X: Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA, Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity, Rome, 21-26 May 2012|year=2015|language=en|pages=527–535}} * {{Cite book|editor1=John Manley|editor2=Stephen Grenter|editor3=Fiona Gale|year=1991|language=en|url=https://books.google.al/books?id=TnXCAAAACAAJ|title=The Archaeology of Clwyd|publisher=Clwyd County Council|isbn=978-090444942-6}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|year=2025|chapter=The Iberian Crucible: The Visigothic Legacy|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|title=The Iberian Chronicle|language=en|access-date=13 korrik 2025}} * Diego Marin, La Civilizacion Espanola, pp.&nbsp;34 –47, 1969, Holt, Rinehart and Winston, New York. * {{Cite journal|author=Lara Nebreda Martín|journal=Boletín del Archivo Epigráfico|year=2018|language=es|issn=2603-9117|url=https://www.academia.edu/36344573/AEHTAM_29_La_arqueta_del_obispo_Arias_de_la_catedral_de_Oviedo|title=AEHTAM 29: La arqueta del obispo Arias de la catedral de Oviedo|issue=1|volume=1|publisher=Archivo Epigráfico de Hispania|pages=53-58}} * {{Cite journal|author=H. E. del Medico|year=1943|title=La mosaïque de l’abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|language=fr|pages=81-84}} * {{Cite book|author1=John P. McKay|author2=Bennett D. Hill|author3=John Buckler|url=https://books.google.al/books?id=epbtAAAAMAAJ|title=A History of Western Society|year=2006|publisher=Houghton Mifflin|language=en|isbn=978-061852266-8}} * {{Cite book|author1=Gerli E. Michael|author2=David Raizman|chapter=Visigoths to the Muslim Invasion|title=Routledge Revivals: Medieval Iberia|year=2003|publisher=Routledge Encyclopedias of the Middle Ages|language=en|location=New York|isbn=978-0-203-95364-8|page=586–711}} * {{Cite book|author=Carl Nordenfalk|title=L’enluminure au Moyen-Âge|year=1988|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}} * {{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|year=1986|language=en|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|publisher=Harey Miller Publishers|isbn=0-19-921060-8}} * {{Cite book|author=Ivo Petricioli|chapter=Sculpture from the 8th to the 12th Century|editor=Ivan Supičić|language=en|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|year=1999|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|isbn=085667499-0|pages=475–492}} * {{Cite book|author=José Pijoan|title=History of Art|publisher=Odeon|language=en|place=Pragë|year=1978|series=World Art}} * {{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|language=en|publisher=Courier Corporation|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|isbn=978-048642011-0}} * {{Cite journal|author=Maurice Prou|year=1914|url=http://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|title=Chancel carolingien orné d’entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|journal=Mémoires de l’Institut national de France|volume=39|issue=1|language=fr|pages=123-138}} * {{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Pochothèque|year=1998|language=fr|isbn=2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|year=1994|title=L'Empire carolingien. La vie quotidienne|publisher=Hachette|language=fr}} * {{Cite journal|last1=Sánchez-Pardo|first1=José C.|last2=Blanco-Rotea|first2=Rebeca|last3=Sanjurjo-Sánchez|doi=10.15184/aqy.2017.83|first3=Jorge|date=gusht 2017|title=The Church of Santa Comba de Bande and Early Medieval Iberian Architecture: New Chronological Results|journal=Antiquity|language=en|volume=91|issue=358|s2cid=164322469|issn=0003-598X|doi-access=free|pages=1011–1026}} * {{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|title=Historia del arte|year=1986|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}} * {{Cite encyclopedia|author=Christian Sapin|title=Pre-Romanesque Art|year=2000|volume=1|editor1=André Vauchez|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&pg=PA1182&dq=pre-romanesque+art|encyclopedia=Encyclopedia of the Middle Ages|editor2=Michael Lapidge|translator=Adrian Walford|others=Richard Barrie Dobson|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1|page=1182}} * {{Cite book|author=Valentin V. Sedov|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|year=1995|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|archive-date=11 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Piotr Skubiszewski|title=L'art du Haut Moyen Âge: L'art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Livre de Poche|year=1998|language=fr|location=Paris|isbn=978-2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Bradley Smith|chapter=Spain: A History|title=Art|publisher=Doubleday & Company|year=1971|language=en|location=Garden City, NJ|pages=52–56}} * {{Cite book|last=Stowe|first=George B.|year=1995|editor-last1=Kibler|editor-first1=William|language=en|url=https://books.google.com/books?id=XkQrDwAAQBAJ&pg=PA576|title=Medieval France: An Encyclopedia|editor-last2=Zinn|editor-first2=Grover A.|publisher=Garland|isbn=978-082404444-2}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=ll Pavone del Museo Cristiano di Brescia|title=Miscellanea di Studi bresciani sull'Altomedioevo|publication-place=Bresha|publisher=Comitato bresciano per l'VIII Congresso Internazionale dell'arte dell'Altomedioevo|language=it|year=1959|pages=55-71}} * {{Cite book|author1=Amelio Tagliaferri|title=Arte Longobarda. La scultura figurativa su marmo e su metallo|author2=M. Brozzi|publisher=Cividale|year=1961|language=it|page=183}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=Aspetti e rapporti di scultura barbarica nei ducati longobardi del Friuli e della Lombardia|title=Memorie Storiche Forogiuliesi|volume=XLIV|publisher=Deputazione di Storia Patria per il Friuli|date=1960–1961|language=it|publication-place=Udine|pages=97-111}} * {{Cite book|author=Blas Taracena|title=Arte Romana, Arte Cristã Primitiva, Arte Visigótica, Arte Asturiana|language=en|chapter=Ars Hispaniae: Historia Universal del Arte Hispanico|year=1947|volume=2|publisher=Plus-Ultra|location=Madrid|pages=225–250}} * {{Cite book|last1=Tănase|first1=Daniela|date=23 nëntor 2020|chapter=7.2: Ornamental Styles and Decorative Motifs of Germanic Origin|title=Craftsmen and Jewelers in the Middle and Lower Danube Region (6th to 7th Centuries)|url=https://books.google.com/books?id=g2ULEAAAQBAJ|orig-date=2010|series=East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, volume 67|publication-place=Leiden|publisher=Brill|language=en|page=209|isbn=978-90-0443693-0|access-date=18 qershor 2025}} * {{Cite book|author1=Frans Theuws|author2=Janet L. Nelson|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://archive.org/details/ritualsofpowerfr0000unse|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-0410902-5}} * {{Cite book|author=Malcolm Todd|title=The Early Germans|year=1996|language=en|url=https://books.google.al/books?id=zID_bwDOCWAC|publisher=Wiley|isbn=978-063119904-5}} * {{Cite conference|author=Luigina Tomay|title=Benevento longobarda: dinamiche insediative e processi di trasformazione|url=https://www.academia.edu/8586409/Benevento_longobarda_dinamiche_insediative_e_processi_di_trasformazione|editor1=Gabriella D'Henry|editor2=Chiara Lambert|year=2009|format=PDF|language=it|conference=Il popolo dei Longobardi meridionali: testimonianze storiche e monumentali|publisher=Gruppo Archeologico Salernitano|publication-place=Salerno|pages=119-151}} * {{Cite book|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|title=Arte prerrománico hispano: El arte en la España cristiana de los siglos VI al XI|series=Summa Artis: Historia General del Arte|url=https://books.google.al/books?id=Pp20AQAACAAJ|volume=VIII|publisher=Espasa Calpe|year=2001|language=es|isbn=978-84-2398732-0}} * {{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|year=1982|title=The Long-Haired Kings|publisher=University of Toronte Press|location=Toronto|language=en|isbn=0-8020-6500-7}} * {{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|publisher=Taschen|language=en|year=2005|location=Këln}} * {{Cite encyclopedia|author=Martin Werner|title=Migration and Hiberno-Saxon Art|volume=8|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18274-2}} * {{Cite book|author=David M. Wilson|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|year=1984|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|publisher=Thames and Hudson|language=en|isbn=0-87951-976-2}} * {{Cite book|author-last=De Vecchi|author-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311-316}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|chapter=I Longobardi a Cividale|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7|pages=315-317}} * {{Cite journal|author=Carol L. Neuman De Vegvar|title=The Origin of the Genoels-Elderen Ivories|journal=Gesta|volume=29|year=1990|language=en|pages=8-24}} * {{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|language=es|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|year=2003|chapter=Arquitectura medieval|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}} * {{Cite encyclopedia|author1=Dudák Vladislav|author2=Pošva Rudolf|author3=Neškudla Bořek|year=2000|title=Vizigótska Architektura|encyclopedia=Encyklopedie světové architektury od menhiru k dekonstruktivismu|publisher=Baset|language=pl|isbn=80-86223-08-6|pages=981–982}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== * [http://scandinaviacityguide.com/the-stave-churches-in-norway/ The stave churches in Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160511031439/http://scandinaviacityguide.com/the-stave-churches-in-norway/ |date=11 maj 2016 }} {{DEFAULTSORT:Arkitektura Mesjetare Skandinave}} [[Kategoria:Lëvizje artistike]] [[Kategoria:Historia e arkitekturës]] [[Kategoria:Skandinavi]] [[Kategoria:Arti mesjetar]] [[Kategoria:Vikingë]] [[Kategoria:Kultura e Norvegjisë]] [[Kategoria:Historia e Suedisë]] [[Kategoria:Arti Perëndimor]] [[Kategoria:Mbretëri e Danimarkës]] [[Kategoria:Kultura e Islandës]] 70iqfwah777j9m01dbojdifgi5swh6t Monumentet paleokristiane të Ravenës 0 393612 2982206 2974571 2026-05-19T08:08:55Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 7) #IABot (v2.0.9.5 2982206 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | WHS = Monumentet Paleokristiane të Ravenës<!-- name as inscribed on the World Heritage List: use with the STAND-ALONE version of this template --> | Official_name = Early Christian Monuments of Ravenna <!-- name as inscribed on the World Heritage List: use ONLY with the embedded version of this template, if it doesn't match the name of the template it is in --> | image = Apse mosaic - Basilica of San Vitale (Ravenna).jpg | image_size = 347 | caption = Mozaik i absidës së Bazilikës së San Vitales | Part_of = <!-- optional: when the article subject is part of a WHS listing, not a full one, e.g. one church in a series of churches --> | Includes = <!-- optional: when a group of subjects together form this WHS; avoid long listings, in which case it is better to summarize or to omit the parameter altogether--> | Location = Ravena, Itali | Criteria = (i) (ii) (iii) (iv)<!-- Cultural, Natural or Mixed, plus roman numbers --> | ID = 788 | Coordinates = {{coord|44|24|58|N|12|12|06|E|type:city|display = inline, title}} | Year = 1996 | Session = 20 | Extension = <!-- optional --> | Danger = <!-- optional --> | Area = 1.32 ha | Buffer_zone = 65,86 ha | Website = <!-- optional --> | locmapin = <!-- optional --> | map_caption = <!-- optional --> | map_width = <!-- optional --> | relief = <!-- "1" for relief map - if available --> | child = <!-- optional; set to "yes" to embed this infobox within another infobox --> | embedded = <!-- optional; use to embed another infobox template within this one, e.g. {{Location map many}} --> }} '''Monumentet Paleokristiane të Ravenës''' janë një varg sites të futura nga [[UNESCO]]-ja në [[Vende të trashëgimisë botërore|listën e vendeve të trashëgimisë botërore]] nga 7 dhjetori [[1996]].<ref>{{Cite web|title=Ravenna città patrimonio mondiale dell’umanità|language=it|url=https://www.comune.ra.it/ravenna-citta-patrimonio-mondiale-dellumanita/|publisher=Comune di Ravenna|access-date=1 prill 2021}}</ref> Grupi përbëhet nga tetë monumente që i përkasin [[shekulli V|shekullit të V]] dhe [[shekulli VI|të VI]]: Mauzoleu i Gala Placidias, Pagëzimorja Neoniane, Pagëzimorja e Arianëve, Kapela Arkipeshkvnore, Bazilika e Sant'Apollinare Nuovo, Mauzoleu i Teodorikut, Bazilika e San Vitales dhe Bazilika e Sant'Apollinare in Classe.<ref name=":0">{{Cite web|title=Early Christian Monuments of Ravenna|url=http://whc.unesco.org/en/list/788/|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=en|access-date=19 mars 2021}}</ref> Futja e këtyre tetë monumenteve mes [[Vende të trashëgimisë botërore|vendeve të trashëgimisë botërore]] i detyrohet katër vlerësimeve: [[Arti Ravenas|cilësia e mozaikëve]] në ta (kriterii I), dëshmia që këtë ofrojnë për raportet artistike dhe fetare midis [[shekulli V|shekullit të V]] dhe [[shekulli VI|të VI]] midis perëndimit dhe lindjes (kriteri II), prania e mozaikëve të karakterizuar nga një përzjerje e stileve të traditës greko-romake dhe të ikonografisë së krishterë (kriteri III) dhe duke qenë se përbëjnë një kompleks artistik dhe arkitekturor fetar dhe mortor emblematik të [[shekulli VI|shekullit të VI]] (kriteri IV).<ref name=":0" /> == Historia == {{Multiple image | total_width = 412 | direction = vertical | image1 = Sanvitale03.jpg | image2 = Sanvitale04.jpg |align = left | caption_align = center | footer_align = center | footer = Mozaikët e perandorit [[Justiniani I]] (lart) dhe gruas së tij Teodora (poshtë) në Bazilikën e San Vitales }} Midis [[shekulli II|shekullit të II]] dhe [[shekulli III|të III]] porti i Ravenës, ndërtimi i të cili i detyrohet [[Perandori romak|perandorit]] [[Augusti|Oktavian August]], do të bëhej një bazë e rëndësishme ushtarake që i mundësoi qytetit ta ngrinte progresivisht statusin e tij.<ref>{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|year=1990|title=Il porto di Augusto|journal=Storia e Dossier|issue=44|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|pages=3-50}}</ref> Për ti ikur kërcënimeve të sovranit [[Visigotët|visigot]] Alariku I në vitin [[402]] [[Perandori romak|perandori]] Honorius e zhvendosi kryeqitin e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Perëndimore]] nga [[Milano|Mediolanum]] në Ravena, që nëpërmjet rëndësisë së saj do të pasurohej nga vepra të shumta monumentale, në fakt gjysmës së parë të [[shekulli V|shekullit të V]] i përkasin Mausoleu i Gala Placidias dhe Pagëzimorja Neoniane, por megjithë këtë, Ravena do të shkatërrohej nga luftërat e vazhdueshme për pushtet që do ta çonin në një varfërim të përgjithshëm progresiv. Përveç luftërave të brendshme, qytetit iu desh të përballonte edhe fenomenin natyror të fundosjes që do të shkaktonte uljen e lagunës, duke e kthyer zonën kënetore dhe portin e Klases të papërdoreshëm.<ref name=":1" /> Ravena mbeti kryeqytet i [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Perëndimore]] deri në vitin [[476]] kur mbreti i herulëve, Odoakri rrëzoi perandorin e ri Romul Augustulin, për ta mbajtur pushtetin deri në vitin [[493]], kur do të mbërrinte mbreti i [[Ostrogotët|ostrogotëve]], [[Teodoriku i Madh]].<ref name=":1">{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|journal=Storia e Dossier|title=Imperatori romani, re barbari, esarchi bizantini|issue=44|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|pages=3-50}}</ref> Duke u bërë kryeqyteti i Mbretërisë Ostrogote, Ravena do të njihte një periudhë zhvillimi të fortë, do të zgjeroheshin muret, do të bonifikoheshin kënetat, do të ristrukturohej infrastruktura e periudhës romake dhe do të ndërtoheshin shumë ndërtesa kulti, midis të cilave Pagëzimorja e Arianëve, Kapela Arkipeshkvnore, Basilika e Sant'Apollinare Nuovo dhe Mauzoleu i Teodorikut.<ref>{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|title=La città ostrogota|journal=Storia e Dissier|issue=44|language=it|publisher=Giunti Barbera Editore|pages=3-50}}</ref> [[Skeda:Volta centrale 1.jpg|parapamje|312px|Mozaikë të kupolës me simbolet e [[katër ungjilltarë]]ve, dhe lunetave me apostujt]] Me shpërthimin e Luftës Bizantino-Gotike në vitin [[540]] gjenerali bizantin [[Belisari]] për llogari të [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandorit]] [[Justiniani I]] do ta pushtonte Ravenën duke bërë menjëherë kryeqytet të Ekzarkatit të Italisë.<ref name=":2">{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|title=L'Esarcato|journal=Storia e Dossier|issue=44|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|pages=3-50}}</ref> Qyteti do të bëhej në këtë mënyrë një qendër e rëndësishme shkëmbimesh midis kulturës perëndimore dhe asaj lindore dhe, megjithë fundosjen e tokës dhe ç'rregullimet e rënda hidrogjeologjike të gjeneruara, porti i tij i vjetër do të mbahej në funksion.<ref>{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|title=Il dissesto idraulico|journal=Storia e Dossier|issue=44|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|pages=3-50}}</ref> Justiniani do të vendoste në selinë arkipeshkvnore (i pari në histori) Maksimianin, njeri besnik i tij që përgjatë mandatit të tij u shqetësua të bënte qytetin një qendër të rëndësishme kulturore kishtara njëlloj me [[Roma|Romën]] dhe [[Bizanti]]n, duke përuruar ndërtesa madhështore si Bazilika e San Vitales dhe Bazilika e Sant'Apollinare in Classe.<ref name=":2" /> Rëndësia në rritje dhe zgjerimi i Arkidioqezës së Ravenës, tashmë autoqefale dhe e dyta vetëm ndaj [[Dioqeza e Romës|Dioqezës së Romës]], do ta bindëte në vitin [[666]] [[Lista e Perandorëve Bizantinë|perandor]] [[Konstansi II|Konstancin e II]] të nxirte një privilegj që i garantonte arkipeshkvisë juridiksionin e plotë mbi [[Emilia-Romanja|Emilia-Romanjën]].<ref>{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|title=L’autocefalia|journal=Storia e Dossier|issue=44|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|pages=3-50}}</ref> Pavarësia dhe fuqia e Arkidioqezës së Ravenës do të ishin disa herë objekt përplasjeje me papatin, sa që në vitin [[680]] arkipeshkvi Teodor do të vendoste ta braktiste autoqefalinë duke shkaktuar një varg rrebelishem dhe një dobësim progresiv të pushtetit arkipeshkvnor, që pastaj do të pushohej nga rënia e Ekzarkatit të Italisë në vitin [[751]] dhe mbërritjes së mbretit longobard Astulf.<ref>{{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|date=tetor 1990|title=Verso il declino|journal=Storia e Dossier|publisher=Giunti Barbera Editore|issue=44|language=it|pages=3-50}}</ref> == Monumentet == === Mauzoleu i Gala Placidias === [[Skeda: Mausoleo di Galla Placidia (prima metà del V° secolo). - panoramio.jpg|parapamje|majtas|381px|Mauzoleu i Gala Placidias]] Mauzoleu u porosit në gjysmën e parë të [[shekulli V|shekullit të V]] nga Gala Placidia, motra e perandorit Honorius dhe regjente për llogari të birit të [[Valentiniani III|Valentinianit]]. Ndërtesa, më parë e lidhur me Kishën e Santa Croce-s, me gjasa ishte një shenjtërore (''sacellum'') kushtuar Shën Lorencit që edhe pse e ndërtuar me funksionin e mauzoleut nuk do ti bujtëte kurrë mbetjet fundore të perandoreshës, pasi ajo do të vdiste dhe varrosej në Romë. Plani i ndërtesës ishte sipas kryqit latin në qendër të të cilit është e pranishme një kupolë e mbajtur nga katër penakë dhe e përfshirë në një kulëz katërkëndore.<ref name=":3">{{Cite web|title=Mausoleo di Galla Placidia|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162085|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|language=it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Edhe këtu si në monumentet e tjera ravenase, fundosja e ka ulur shumë strukturën origjinale, që sot shfaqet me tavanin e krahëve më pak se dy metra nga toka, por më parë ishin mjaft të larta. Brendësia është e dekoruar pasurisht nga një cikël mozaikësh që, megjithëse të restuaruar periodikisht shekull pas shekulli, tani gjendet i plotë. [[Skeda:Mausoleo di galla placidia, int., cervi alla fonte di sx 01.JPG|parapamje|389px|Mozaikë të lunetës së drerëve, Mauzoleu i Gala Placidias]] [[Kupola]] qendrore e mbizotëron ndërtesën, dhe ka anash katër luneta, ndërsa tre luneta të tjera gjenden në skajin e krahëve, ndërsa voltat barrelë të krahëve janë mbuluar nga një tapet i stilizuar në sfond të kaltër me ndikim iraniko-sasanid. Në qendër të kupolës gjendet kryqi në një tapet yjesh në sfond të kaltër, ndërsa në katër këndet gjenden simbolet e [[Katër ungjilltarë|ungjilltarëve]]. Lunetat e kupolës paraqesin çifte shenjtorësh dhe apostujsh, me krahët të ngritur në adhurim drejtë qendrës ideale të ndërtesës, kryqit.<ref name=":3"/> [[Skeda:Ravenna — The Good Shepherd mosaic.jpg|parapamje|majtas|389px|Mozaiku i Bariut të Mirë, Mauzoleu i Gala Placidias]] Te krahët spikasin lunetat e viriut dhe të jugut, me Shën Lorencin dhe me të famshmin ''Bari të Mirë'', do me thënë Krishtin, të paraqitur pa mjekërr, i ulur mbi një shkëmb dhe i rrethuar nga dhëntë që drejtohen nga ai. Luneta perëndimore është dekoruar nga drerë midis degë pemësh që krijojnë një krua (të mbështetura në një pasazh të [[Psalteri|Psalmeve]] ''ashtu si një dre kërkon ujë, ashtu dhe shpirti kërkon Zotin''). Paraqitja, e pasur me ngjyra, tregon përsëri aftësinë për të krijuar volume dhe organizimin realist në hapsirë të trupave, me figura në plan të parë dhe të dytë, sipas një stili akoma të lidhur me [[Arti romak|artin e lashtë]]. Nuk mungojnë referimet ndaj simboleve kristiane, si pëllumbat që pinë në burim (simbol i shpirtrave të krishtera që pijnë nga hiri hyjnor) dhe drerë.<ref name=":3"/> [[Skeda:Interno dalla porta d'ingresso.JPG|parapamje|321px|Pamje e Pagëzimores Neoniane, me burimin pagëzues përpara]] === Pagëzimorja Neoniane === E vendosur pranw Katedrales sw Ravenws dhe pak a a shumë bashkwkohëse me Mauzoleun e Gala Placidias, Pagëzimorja Neoniane ia detyron emrin e saj peshkopit Neon, që rreth vitit [[458]] do ta dekoronte me mozaikë) apo ''Pagëzimorja e Ortodoksëve'' dhe Pagëzimorja e San Giovanni in Fonte (për ta dalluar nga Pagëzimorja pasuese e Arianëve).<ref name=":4" /> [[Skeda:Ravenna 300 01.jpg|parapamje|majtas|291px|Pagëzorimorja Neoniane]] Nëpërmjet fundosjes tipike të Ravenës sot është groposur me rreth 2 metra; në planimetri paraqet formë tetëkëndore, së jashtmi ka një veshje të thjeshtë në tulla me lezena dhe harkada të verbëra që i përkasin ndërtimit origjinal dhe do të rimereshin nga modele veriore (p.sh.: Bazilika Palatine e Kostandinit në [[Triri|Trir]] apo Bazilika e San Simpliciano-s në [[Milano]]), çatia me një kupolë është tërësisht e dekoruar me mozaikë sipas tre unazave. Unaza e jashtme paraqet një varg arkitekturash fiktive me tre pjesë në qendër të të cilave gjenden tetë altarë, nga të cilët katër me ungjijë të hapur, fasha e dytë paraqet dymbëdhjetë apostujt në sfond të kaltër me [[Toga (veshje)|toga]] dhe pallium, në fund në rrethin qendror, mbi sfond të artë gjendet skena e pagëzimit të Jezusit me [[Gjon Pagëzori]]n në aktin e dhënies së sakramentit Krishtit të futur në Jordan deri në mes. Edhe faqet e mureve të pagëzimores paraqesin një dekorim të pasur me stuko, afreske, mozaikë dhe mermerë polikromikë.<ref name=":4">{{Cite web|title=Battistero della Cattedrale o Battistero Neoniano|language=it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162158|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Çatia, fillimisht e sheshtë, do të zëvendësohej me një kupolë (e lehtësuar nga tuba balte) rreth vitit [[458]] nga peshkopi Neon, i cili do të mundësonte edhe dekorimin me mozaikë. Në veçanti në tavan, midis tre unazash paraqiten subjekte të ndryshme: Unaza e jashtme, me sfond të kaltër, paraqet një vargë arkitekturash fiktive tripjesëshe, që krijojnë një efekt alternues midis të lugtave dhe të mystave; në qendër të kamareve gjenden tetë altare, nga të cilët katër me ungjijë të hapur të ungjilltarëve të alternuar me katër frone me simbole të Krishtit (''hetomasia''). [[Skeda:Interno soffitto vista.jpg|parapamje|468px|Pamje e brendshme e kupolës së Pagëzimores Neoniane]] Unaza e dytë është më interesantja dhe paraqet dymbëdhjetë apostujt në sfond të kaltër, me veshje ([[toga]] dhe pallium) të alternuara në ngjyra të bardha dhe të arta. Dhjetë apostuj kanë një kurorë mes duarve, ndërsa Pjetri çelësat dhe Pali rrotullën e ligjit. Imazhet paraqesin gjithësesi një konsistencë plastike dhe një ndjesi lëvizjeje, që dëshmojnë raportet e pandërprera me mjedisin romak; njëkohësisht tregues i raporteve me botën [[Kostandinopoja|bizantine]] janë polikromia e gjallë, monumentaliteti dhe hieracitetit i figurave. Apostujt nuk paraqesin brerore dhe ndahen nga intervale shandanësh, që simbolizojnë Pasionin e Krishtit. [[Skeda:Baptneo01.jpg|parapamje|majtas|273px|Mozaiku qendror i kupolës së Pagëzimores Neoniane]] Në rrethin qendror, në sfond të artë, gjendet skena e [[Pagëzimi]]t të Jezusit me [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzorin]] në aktin e dhënies së sakramentit Krishtit të zhytur deri në mes në Jordan; nga lumi shfaqet edhe një personifikim në të djathtë, i nëvizuar nga shkrimi ''Iordañ'', ndërsa mbi Krishtin qëndron pëllumbi i Shpirtit të Shenjtë. Fytyrat e Jezusit dhe të Pagëzorit do të rimodeloheshin në [[shekulli XVIII|shekullin e XVIII]] nga restauratori roman Felice Kibel, prandaj pjesa qendrore e skenës, me konture të dukshme, nuk është më ajo origjinale. Në veçanti pagëzimi kryhej nëpërmjet zhytjes siç mund të vërehet në Pagëzimoren e Arianëve. Edhe faqet e mureve të pagëzimores paraqesin një dekorim të pasur me stuko, afreske, mozaikë dhe mermerë polikromikë, që ka referime të tjera krahasuese në monumentet ravenase të [[Arti paleokristian|Artit Paleokristian]]. [[Skeda:Ravenna — Arian Baptistry — Ceiling mosaic.jpg|parapamje|upright=1.35|Pagëzimorja e Arianëve, mozaiku i kupolës]] === Pagëzimorja e Arianëve === [[Teodoriku i Madh]], edhe pse vetë ishte me besim arian, vendosi ti bënte të bashkëjetonin paqësisht [[gotët]] (pikërisht të besimit arian) dhe latinët ("ortodoksë", në kuptimin që ishin ndjekës doktrinës kanonike), por duke i mbajtur dy etnitë të ndara. Kjo zgjedhje do të bënte që të krijoheshin lagje të veçuara dhe ndërtesa të dyfishta kulti në qytet. Pallati i ''Regio Caesaris'' do të zgjerohej dhe do të ndërtohej një bazilikë për arianët (Kisha e tanishme e Santo Spiritos), dhe një pagëzimore, tani e quajtur Pagëzimorja e Arianëve, për ta dalluar nga Pagëzimorja Neoniane. [[Skeda:Battistero degli Ariani da Via degli Ariani.JPG|parapamje|majtas|372px|Pamje e jashtme e Pagëzimores së Arianëve]] E ndërtuar në gjysmën e parë të shekullit të VI. Me ardhjen e bizantinëve pagëzimorja do të shndërrohej në kultin kanonik në vitin [[561]], duke u kthyer në orator kushtuar Virgjëreshës, megjithëse i ruajti të paprekura dekorimet dhe simbologjinë ariane.<ref name=":5" /> Edhe ajo ka plan tetëkëndor por me sipërfaqje më të vogël përkundrejtë mozaikëve të pagëzimores tjetër, prandaj unazët koncentrike janë vetëm dy, me një dekorim të ngjashëm me tjetrën. Në unazën e jashtme paraqiten dymbëdhjetë [[Apostujt në Testamentin e Ri|apostujt]] në aktin e ofrimit të kurorave dhe rrobave të ndarë nga palma{{Efn|Edhe palma, si shandani, kishte një simbologji të lidhur me [[Psalteri|Psalmet]], ku mund të lexohet se ''siç lulëzon palma, ashtu do të bëjë i drejti'', do me thënë lulëzon kur duket se tashmë është tharë, si martirët që do ta kenë shpërblimin e tyre në [[parajsa|parajsë]].}} në vend të shandanëve, froni i zbrazur i hetimasisë. Ndërsa në qendër paraqitet Pagëzimi i Krishtit me [[Gjon Pagëzori|Shën Gjon Pagëzorin]], personifikimin e Jordanit dhe pëllumbi i Shpirtit të Shenjtë) por e thjeshtëzuar, me figura më statike dhe përsëritëse në pamje, me veshje më të thjeshta (vetëm toga të bardha), volume të sheshta dhe kaligrafike (palosjet duken vetëm të vizatuara).<ref name=":5">{{Cite web|title=Battistero degli Ariani|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|language=it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162094|access-date=1 prill 2021|archive-date=13 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220813220623/https://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162094|url-status=dead}}</ref> [[Skeda:Baptism of Christ. Mosaic in Arian Baptistry. Ravenna, Italy.jpg|parapamje|273px|Mozaiku qendror i kupolës së Pagëzimores së Arianëve]] Spikat gjithashtu pohimi tashmë mbizotërues i fundit të artë, që po imponohej në të gjithë botën mesdhetare, si mjet për të paraqitje më abstrakte dhe simbolike, të përmbytur nga një dritë të botës së përtejme, në përputhje me konceptimin filozofik të [[Plotini]]t, sipas të cilit bukuria estetike duhet ta ngrinte në shpirtin intelektual, që i tejkalon format e përmasave mondane duke i zbutur kontrastet, duke nxitur soditjen [[asketizmi|asketike]] të Njëshit.<ref name="Grabar">{{Cite book|author=André Grabar|year=2001|chapter=Plotino e le origini dell'estetica medievale|title=Le origini dell'estetica medievale|publisher=Jaka Book|language=it|publication-place=Milano|pages=29-35}}</ref><ref name="Argan">{{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|year=1988|title=Storia dell'arte italiana: dall'antichità a Duccio|url=https://archive.org/details/storiadellarteit0000arga|publisher=Sansoni|language=it|page=[https://archive.org/details/storiadellarteit0000arga/page/210 211]}}</ref><ref name="Farneti">{{Cite book|author=Manuela Farneti|title=Glossario tecnico-storico del mosaico: con una breve storia del mosaico|publisher=Longo|year=1993|language=it|page=40}}</ref> === Kapela Arkipeshkvnore === ''Kapela e Pallatit Arkipeshkvnor'' të Ravenës është një kapelë e vendosur në katin e parë të Pallatit Arkipeshkvnor (tashmë seli e Museo Arcivescovile di Ravenna). [[Skeda:Cappella Arcivescovile (Dettaglio 3).jpg|parapamje|majtas|422px|Mozaiku i Krishtit Luftëtar të Kapelës Arkipeshkvnore]] Kapela është futur që nga viti [[1996]] në [[Vende të trashëgimisë botërore|listën e vendeve italiane të trashëgimisë botërore]] nga [[UNESCO]], në brendësi të vargut të vendeve të quajtura "[[Monumentet paleokristiane të Ravenës]]". Monumenti i vetëm me natyrë ortodokse që u ndërtua gjatë mbretërimit të [[Teodoriku i Madh|Teodorikut]], Kapela Arkipeshkvore, e njohur edhe si Cappella di Sant'Andrea, është oratori i lashtë i peshkopit ravenas, e urdhëruar nga peshkopi Pjetri II dhe kushtuar [[Pjetri Fjalëarti|Shën Pjetër Fjalartit]], [[kryepeshkopi|arkipeshkvi]] i Ravenës nga viti [[433]] deri në vitin [[450]]. Kapela do të përurohej në vitin [[495]].<ref name=":6" /> Kapela Arkipeshkvnore vezake paraqitet me një plan në formë kryqi, të pajisur me një vestibul tërësisht prej mermeri në pjesën e poshtme dhe të pasur me mozaikë me veçori të jashtëzakonshme në atë të sipërme.<ref name=":6">{{Cite web|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162157|title=Cappella Arcivescovile o Oratorio di Sant'Andrea|language=it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> [[Skeda:Ravenna Museo Arcivescovile Cappella Arcivescovile Traversata 1.jpg|parapamje|309px|Mozaik i voltës me katër kryeengjëjt dhe simbolet e ungjilltarëve, në Kapelën Arkipeshkvnore]] Shumë i dukshëm është mesazhi anti-arian i përmbajtur në punimin në mozaik të atriumit, që paraqet Jezusin Luftëtar, me kryqin në sup, në aktin e dëbimit të bishave të [[Herezia|herezisë]], akt shpagimi ideologjik kundër mbizotërimit të qeverisë së atëhershme ariane të Teodorikut.<ref name=":6"/> Në voltën me vela imazhet e katër [[Kryeengjëlli|kryeengjëjve]] të traditës biblike më të vjetër – Mihaili, Gabrieli, Rafaeli dhe Urieli – që mbajnë një klipe me monogramën kristologjike, të zhytur në degnaja të banuara (do me thënë të populluara nga kafshë, në këtë rast zogj të vegjël, simbol i kontekstit parajsor), ndërsa në hapsira rezultuese futen simbolet e katër [[Katër ungjilltarë|ungjilltarëve]], të përfaqësuar nga librat e tyre përkatës të ungjijve, për të nënvizuar që besimi autentik i krishter është ai i krishtërimit kryesor zyrtar.<ref name=":6"/> Në fund, nën harqe paraqitet busti i Krishtit, i gjashtë shenjtëve (djathtas) dhe gjashtë shenjtoreve (majtas) të kohës së martirëve, mesazh i mëtejshëm që thekson natyrën ortodokse të këtij monumenti, kaq domethënës për Artin Ravenas të Periudhës Teodorikiane.<ref name=":6"/> === Bazilika e Sant'Apollinare Nuovo === [[Skeda:Basilica Sant'Apollinare Ravenna.jpg|parapamje|majtas|389px|Navata e Bazilikës së Sant'Apollinare, Ravenë]] Afër pallatit do të ndërtohej Bazilika e Sant'Apollinare Nuovo (fillimi i shekullit të VI), e përdorur me gjasa si kishë palatine. Bazilika ka tre navata me plan gjatësor dhe me dritare si në kleristor ashtu dhe në katin përdhe, sipas tipologjisë së zakonshme ravenase. Dymbëdhjetë kolonat që ndajnë navatat, janë prej mermeri prokones dhe me kapitele korintike të skalitur në [[Bizanti|Bizant]], të kryesuara nga pulvinë. Dekorimi me mozaikë është i pasur dhe megjithëse kanë humbur në absidë, janë të ruajtura mirë tre fashat gjatësore që shtrihen mbi harkadat që ndajnë navatat, edhe pse vetëm ato të sipërmet dhe një pjesë e atyre të poshtme i përkasin Periudhës së Teodorikut (pjesa tjetër do të zëvendësohej një shekull më vonë nga të dërguarit e [[Justiniani I|Justinianit]]). [[Skeda:Basilica di Sant'Apollinare Nuovo 02.jpg|parapamje|379px|Bazilika e Sant'Apollinare Nuovo]] Fasha më e lartë dekorohet nga një varg kuadresh më intervale me motive alegorike të një pavijoni me dy pëllumba. Kuadret paraqesin skena nga jeta e Krishtit dhe janë veçanërisht të përpiktë në hollësi, edhe pse në lashtësi gjendeshin akoma më lartë (për shkak të fundosjes) dhe kështu leximi i tyre ishte përgjithësisht i kufizuar. Disa skena lejojnë të dallohen disa evoluime të artit të mozaikut në Periudhën e Teodorikut: skena e ''Krishtit që ndan dhëntë nga dhitë'' përngjason me atë të Bariut të Mirë të Mauzoleut të Gala Placidias, por dallimet janë të konsiderueshme (ka kaluar pak më pak se një shekull): figurat nuk janë më të organizuara në një hapsirë në thellësi, por paraqiten të shtypura njëra mbi tjetrën, me shumë thjeshtëzime (disa kafshë nuk kanë as këmbët). Paraqitja e ngurtë ballore dhe humbja e volumit te Krishti dhe te engjëllit mbreson një ndjenjë të panohueshme hiratike. Në skenën e ''Darkës së Fundit'' Krishti dhe apostujt janë paraqitur ngjashmërisht me paraqitjet romake paleokristiane, dhe përmasat hierarkike (Krishti më i madh se figurat e tjera) duke hyrë në stilin e Artit të Antikitetit të Vonë "provincial" dhe "[[Arti Romak Plebe|plebe]]". [[Skeda:Transenna dell'altare maggiore.jpg|parapamje|majtas|422px|Reliev i altarit kryesor të Bazilikës së Sant’Apollinare Nuovo]] Themelorë mbeten mozaikët që zbukurojnë navatën kryesore. Dekorimi është i ndarë në të dy krahët, në tre radhë: lartë, me intervale kamaresh të kryesuara nga pëllumba dhe kurora, janë paraqitur në panele drejtkëndore, skena të Pasionit dhe me Mrekulli dhe Parabola të Krishttit; në pjesën qendrore, midis dritareve ka figura profetësh; në atë të poshtme, djathtas, një varg i gjatë shenjtësh martirë, të drejtuar nga Shën Martini dhe që drejtohet nga Krishti i ulur në fron midis katër engjëjsh; majtas, një varg analog shenjtoresh virgjëresha. Fasha më e ulët, më e madhja, është edhe ajo e modifikuar më tepër nga bizantinët, pasuesit e Teodorikut. [[Skeda:Theodoric's Palace - Sant'Apollinare Nuovo - Ravenna 2016 (crop).jpg|parapamje|upright=1.5|''Palatium'' i Teodorikut, Sant'Apollinare Nuovo]] Me gjasa përmbante skena të lidhura me kultin arian që do të fshiheshin tërësisht nga restauratorët e orodoksisë. Megjithatë, nga periudha e parë mbeten skenat e famshme të paraqitjes së Portit të Klases dhe të ''Palatium'' teodorikian në Ravena, të vendosura në pjesën më të afër hyrjes së kishës në mënyrë pasqyrore në të dy anët (e para majtas, e dyta djathtas duke parë nga altari). Në të parën vërehet një këndvështrim i pazakontë "në fluturim zogu", për të theksuar gjerësinë që paraqet një stilizim të shquar, edhe në shtëpitë e qytetit të dalin nga muret; edhe e dyta shfaq një paraqitje jo natyrorore, pa interes në paraqitjen realiste të pamjes së ndërtesës. Në të dyja paraqitjet do të fshiheshin për njëfarë ''damnatio memoriae'' të gjitha figurat njerëzore (me shumë gjasa vetë Teodoriku dhe anëtarët e oborrit të tij): vërehen pjesë të mëdha ngjyrash letësisht të ndryshme (si provë e një rindërtimi të ndodhur në një kohë të dytë) qoftë në muret e Klase, qoftë në harkadat e pallatit, ku tashmë shfaqen tenda. Për më tepër mbi kolonat e bardha të pallatit kanë mbetur gjurmë të shumta të pakundërshtueshme të duarve që dalin aty këtu. {{Panorama | image = Sant Apollinare Nuovo North Wall Panorama 01.jpg | height = 217 | caption = Pamje e përgjithshme e mozaikëve të krahun të majtë të navatës së San Apollinare Nuovo | align = center }} Për sa i përket Bazilikës së Sant'Apollinare Nuovo, peshkopi Agnello do ta ridekoronte rreth viteve [[560]]-[[570]] duke e pajtuar me kultin e krishtërimit zyrtar, duke i pastruar imazhet apo duke e rindërtuar nga e para. Qe në këtë periudhë që do të fshiheshin personazhet në fashën e poshtme të kishës (në ''Palatium'' dhe në portin e Klases) dhe që do të shtoheshin vargjet e famshme të ''Shenjtoreve Virgjëresha'' dhe ''Shenjtët Martirë'': të parat gjenden në të majtë duke parë drejtë altarit dhe janë të drejtuara nga Mbretërit Magë drejtë ''Shën Mërisë me Fëmijën''; të dytët, në të djathtë, ecin drejtë Krishtit në fron të udhëhequr nga engjëjt. {{Panorama | image = Sant Apollinare Nuovo South Wall Panorama.jpg | height = 217 | caption = Pamje e përgjithshme e mozaikëve të krahut të djathtë të navatës së San Apollinare Nuovo | align = center }} Stili i mozaikëve do të evoluonte më tej drejtë një solemniteti më të madh dhe statike hieratike, në të njëjtën mënyrë me artin bashkohës bizantinë, me përsëritjen e motiveve (të dekorimit dhe të vetë figurave) në një fund verbues të praruar. Veshjet janë të pasura por të gjitha njëlloj, të konturuara në fund.<ref>{{Cite web|title=Sant'Apollinare Nuovo|language=it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162089|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> [[Skeda:Front view - Mausoleum of Theodoric - Ravenna 2016.jpg|parapamje|347px|Mauzoleu i Teodorikut]] === Mauzoleu i Teodorikut === {{Shiko gjithashtu|Teodoriku i Madh|Ostrogotët}} Jashtë qytetit, pranë nekropolit rezervuar gotëve, Teodoriku do të ndërtonte rreth vitit [[520]] mauzoleun e vetë, që gjendet e dhe sot i izoluar në afërsi të qendrës së Ravenës. Mbi të gjitha dallonte nga të gjitha ndërtesat e tjera të Ravenës për faktin se nuk është ndërtuar me tulla, por me blloqe gurësh të Istrisë. Ka plan qendror, duke rimarë tipologjinë e mauzoleve të tjerë romakë, dhe karakterizohet nga dy rende: i pari është së jashtmi dekagonal me kamare për secilën faqe, të mbuluara nga harqe solide të plota, ndërsa në brendësi është kryqiformë; i dyti është i vogël dhe më parë ishte i rrethuar nga një deambulator, nga i cili kanë mbetur vetëm gjurmë në bashkangjitjen e harqeve me faqet dhe ka formë decagonale së jashtmi dhe rrethor së brendshmi, ku ishte vendosur sarkofagu me mbetjet e Teodorikut. Karakteristikat më mbresëlënëse të ndërtesës përbëhen nga çatia, ku ndodhet një monolit i vetëm në formë kapuçi, i bartur nëpërmjet detit dhe i vendosur mbi ndërtesë me dymbëdhjetë doreza, dhe ku gjendet një fashë dekorative me një motiv "në formë dare", dëshmia e vetme në Ravena i një dekorimi të huazuar nga argjendaria barbare më shumë se nga repertori romako/bizantin.<ref>{{Cite web|title=Mausoleo di Teodorico|language=it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162091|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> [[Skeda:Ravenna 600 19.jpg|parapamje|318px|Pamje e brendshme e Bazilikës së San Vitales, Ravena]] === Bazilika e San Vitales === Por kantieri më i rëndësishëm i Periudhës Bizantine do të ishte Bazilika e San Vitales, e realizuar duke nisur që kur Teodoriku ishte akoma në jetë, midis viteve [[522]] dhe [[547]], në zonën veri-lindore të qytetit, afër kompleksit monumental që përfshinte edhe Mauzoleun e Gala Placidias. [[Skeda:Basilica di San Vitale, Ravenna, Italia (1).JPG|parapamje|majtas|347px|Bazilika e San Vitales]] E nisur ndoshta në periudhën e peshkop Eklesios, do të përfundohej nga Maksimiani, falë dhurimit të madh të bankierit Giuliano l'Argentario që do ti ofronte 26.000 soldë (për kët do të paraqitej në një mozaik pranë perandorit Justinian). Kisha shënoi një shkëputje nga bazilikat tipike gjatësore të Ravenës dhe, në planin me bazë qendror (në këtë rast tetëkëndor), përgjanson Kishën e Shenjtëve Shirgj dhe Bak në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], prej pak vitesh më e hershme, apo ''martirionë'' të tjerë bashkëkohës. Brendësia e kishës paraqet një deambulator që vërtitet përreth një bërthame qendrore me plan rrethor, me shtylla dhe kolona mbi dy rende (në katin përdhes dhe në matroneum). [[Kupola]] me tamburin është me ngritje më të madhe nga kishat e ngjashme lindore. [[Skeda:Basilica of San Vitale - Lamb of God mosaic.jpg|parapamje|358px|Mozaikë të tavanit të Bazilikës së San Vitales]] Brendësia është e famshme për mozaikët e shquar, por është i çmuar edhe dekorimi me mermerë polikromikë dhe stuko, kapitelet e skalitur në Bizant me një dekorim të pasur çpime dhe të pajisura me pulvin me figura zoomorfe dhe kryq. Balaustrat e matroneut janë të çpuara në mënyrë të rafinuar. Luksi i theksuar nga plani i posaçëm që ka nevojë të përshkohet për të përjetuar pamjet e panumërta, krijon një efekt shkëlqimi që duket se e zhduk peshën e ndërtimit në një përmasë të mbinatyrshme. Kjo qe tipike e oborrit perandorak bizantin, ndërsa elemente të tjera, si [[kupola]] e lehtësuar nga tuba balte, janë fryt i përvojës italiane, për të cilën mendohet se në bazilikë do të punonin mjeshtri vendore bashkë me ato të ardhura nga bizanti. [[Skeda:Ravenna - Basilica of San Vitale - capitel2.jpg|parapamje|majtas|345px|Dekorim i kapiteleve të Bazilikës së San Vitales]] Pika qendrore është vendosur në absidë, ku dy engjëj në mozaikë mbajnë simbolin e kryqit. Mozaikët më të famshëm janë të vendosur në krahët e altarit dhe paraqesin dy panele të shquara në pozicion pasqyror të perandorit [[Justiniani I|Justinian]] dhe të Teodorës të rrethuar nga oboreth përkatëse në gjithë luksin që kërkonte statusi i tyre politik dhe fetar. Figurat janë paraqitur ballas, sipas një hierarkie të ngurtë të oborrit, me në qendër ''augustët'', të rrethuar nga dinjitarë dhe nga roje. Pranë Justinianit është i pranishëm arkipeshkvi i parë i Ravenës, Maksimiani, i vetmi i etiketuar me mbishkrim, prandaj mund të ketë qenë edhe mbikëqyrësi i punimeve. Ngurtësia hieratike e [[Justiniani I|Justinianit]] dhe Teodorës pasqyron çezaropapizmin bizantin. [[Skeda:Ravenna, basilica di San Vitale (091).jpg|parapamje|354px|Derkorime të kapiteleve të Bazilikës së San Vitales]] Trupat janë absolutisht dypërmasorë dhe të stereotipuar, megjithëse vetëm në dy fytyrat mbretërore vërehet një pasuri drejtë realizmit, pavarësisht rolit të idealizuar gjysmë-hyjnor të theksuar nga breroret. Nuk ekziston prespektiva hapsinore, sa që personazhet e ndryshme janë në një plan të vetëm, kanë cepat e veshjeve të sheshta dhe duket se shkelin këmbët e njëri-tjetrit. Dy panele të tjera, më lartë, me ''Flijimin e Abrahamit'' dhe ''peshkop Eklesion që dhuron një model të bazilikës'' në fakt i përkasin akoma Periudhës Ostrogote dhe paraqesin njëfarë vetëdije hapsinore.<ref>{{Cite web|title=Basilica di San Vitale|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|language=it|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162090|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Bazilika e Sant'Apollinare in Classe === [[Skeda:Sant'Apollinare in Classe Ravenna 03.JPG|parapamje|majtas|345px|Pamje nga jashtë e absidës së Bazilikës së Sant'Apollinare in Classe]] Po peshkopi Maksimian do të shenjtëronte në vitin [[547]] një bazilikë afër portit të afërt të Klases, të quajtur Sant'Apollinare in Classe. Plani është tipik i bazilikave gjatësore paleokristiane, dhe të dekorimit të pasur me mozaikë ka shpëtuar vetëm këndi absidal. [[Skeda:The concession of privileges mosaic.jpg|parapamje|318px|Mozaiku i dhënies së privilegjeve, Justiniani II ose [[Konstansi II]] i jep autoqefalinë arkipeshkvit Mauro të Ravenës, Basilika e San Apollinare in Classe, shek. VII]] Në këta mozaikë, që paraqesin stadin e fundit të Artit Ravenas, shihet se si simboli tashmë ka marrë mbizotërimin mbi paraqitjen natyrore realiste në trajtimin e temës ungjillore të Shndërrimit në Malin Tabor. Në qendër gjendet ''Sanctus Apolenaris'', i veshur në mënyrë madhështore me palliumin peshkoal dhe stolën, i mban krahët ngritur drejtë kryqit gjigant të të çmuar që mbizotëron brendësinë e një rrethi në një fushë të kaltër të spërkatur me yje. Dymbëdhjetë delet, saktësisht të njëjta dhe të sheshta përfaqësojnë besimtarët e dioqezës ravenase dhe mbushin fashën më të ulët. Në një lëndinë të pasur me bimë dhe minerale në stil kaligrafik dhe pa ndonjë zvogëlim perspektive, gjenden tre dele të tjera (njëra majtas dhe dy djathtas) që shohin nga kryqi, ndërsa në qiell shfaqen nga retë [[Moisiu]] dhe [[Elia]], përveç dorës hyjnore në krye. [[Skeda:Ravenna - Basilica di Sant'Apollinare in Classe - 2025-09-01 15-57-45 001.jpg|parapamje|majtas|379px|Pamje e brendshme e Bazilikës së Sant'Apollinare in Classe]] Zgjedhja e temës është ngushtësisht e lidhur me luftën kundër arianizmit, pasi ripohon natyrën njerëzore dhe hyjnore të Jezu Krishtit, kjo e fundit e mohuar nga arianët. Për më tepër paraqitja e Apollinarit midis figurave të apostujve ishte një legjitimim për Maksimianin si arkipeshkv i parë i një dioqeze drejtpërdrejtë e lidhur me ndjekësit e Krishtit, duke qenë Apollinari, sipas legjendës, dishepull i [[Pjetri|Shën Pjetrit]]. Restaurimet kanë mundësuar të zbulohet një sinopia nën mozaikë, duke zbuluar si tema dekorative, tashmë me lule, fruta dhe cupa me zogj, do të ndryshohej tërësisht pikërisht nga nevoja për të kremtuar arritjen e rangut të arkidioqezës.<ref>{{Cite web|title=Sant'Apollinare in Classe|url=http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162159|work=Bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it|language=it|access-date=1 prill 2021}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> <gallery mode="packed" heights="224px" caption="Punime të ndryshme artistike ravenase"> Skeda:Duomo di Ravenna. Ambone in marmo donato dal vescono Agnello (557-570) alla Cattedrale. - panoramio.jpg|Amboni prej mermeri i Katedrales së Ravenës, shek. VI Skeda:Ambo - Museo Arcivescovile - Ravenna 2016.jpg|Amboni i shenjtëve Gjon dhe Pal, shek. VI, Museo Arcivescovile i Ravenës Skeda:Throne of Maximian (52992740592) (cropped).jpg|Froni prej fildishi i arkipeshkvit Maksimian, mes v. [[500]]-[[550]], Museo Arcivescovile Skeda:Fattura forse egiziana, coperta di evangeliario detta dittico di murano, avorio, 500-550 ca. 01.jpg|Diptiku i Muranos, fildish, mes v. [[500]]-[[550]], Museo Nazionale i Ravenës Skeda:Sant'apollinare in classe, interno, altare di s. felicola con ciborio di s. eleucadio (810 ca.).jpg|enda e Shën Eleukadiusit, Bazilika e Sant’Apollinare in Classe Skeda:San vitale, ravenna, int., presbiterio 01 mosaico.JPG|Mozaik i dyshemesë së Bazilikës së San Vitales Skeda:Mausoleo di teodorico, interno, camera superiore, sarcofago di teodorico, in porfido, 520 dc ca. 04.jpg|Vaska e prej porfiri e Teodorikut, {{Rreth}} [[520]], Mauzoleu i Teodorikut Skeda:Capital - Main altar - Sant'Apollinare Nuovo - Ravenna 2016 (2).jpg|Kapitel në absidën e Sant'Apollinare Nuovo Skeda:Sant'apollinare in classe, interno 02 capitello bizantino.jpg|Kapitel bizantin në Bazilikën e Sant’Apollinare in Classe Skeda:Area costantinopolitana, capitello imposta a paniere, VI secolo (ravenna, museo nazionale) 01.jpg|Kapitel bizantin si shportë, [[shekulli VI]], Museo Nazionale di Ravenna Skeda:Area costantinopolitana, capitello imposta a paniere, VI secolo (ravenna, museo nazionale) 01.jpg|Tjetër kapitel bizantin shportë, shek. VI, Museo Nazionale Skeda:Museo Arcivescovile - 54030825222.jpg|Relikuar i shekullit të VI, Museo Arcivescovile, Ravena </gallery> <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Sarkofagë Ravenas"> Skeda:Calco del sarcofago ravennate dell'arcivescovo teodoro, 01.jpg|Sarkofagu i arkipeshkvit Teodor, Bazilika e Sant’Apollinare in Classe Skeda:Sant'apollinare in classe, interno, sarcofagi ravennati del V secolo ca. 11 croce, agnelli e palme.jpg|Sarkofag në Bazilikën e Sant’Apollinare in Classe Skeda:Ravenna, San Vitale - 12521062913.jpg|Sarkofag në Bazilikën e San Vitales Skeda:Peacock Sarcophagus, Basilica of San Vitale, Ravenna (6094775009).jpg|Sarkofag në Bazilikën e San Vitales Skeda:Sant'apollinare in classe, interno, sarcofagi ravennati 02, VI-VII secolo ca.jpg|Sarkofag i shek. VI-VII, Sant’Apollinare in Classe Skeda:Calco del sarcofago ravennate dell'arcivescovo teodoro, 03.jpg|Pamje anësore e sarkofagut të arkipeshkvit Teodor, Sant’Apollinare in Classe Skeda:Tomb of Dante 07.jpg|Një sarkofag mermeri i shek. V në Ravena Skeda:Museo nazionale (Ravenna) - sarcofago con scena di traditio legis.jpg|Sarkofag i shek. V me skenën e ''Traditio legis'', Museo Nazionale di Ravenna Skeda:Ravenna, "Mausoleum" of Galla Placidia - 12536045983.jpg|Sarkofagu i Valentinianit III, Mauzoleu i Gala Placidias Skeda:Basilica di Sant'Apollinare in Classe WLM23 030.jpg|Sarkofagu me apostujt, shekulli V, Bazilika e Sant’Apollinare in Classe, Skeda:Sant'apollinare in classe, interno, sarcofagi ravennati del V secolo ca. 05 gesù tra gli apostoli 2.jpg|Pamje anësore e sarkofagut me apostujt, shek. V Skeda:Sant'apollinare in classe, interno, sarcofagi ravennati 01, VI-VII secolo ca.jpg|Sarkofag që paraqet në mënyrë alegorike kalimin në botën tjetër si rënien e perdes së skenës, shek. VI-VII Skeda:Ravenna, basilica di Sant'Apollinare in Classe (131).jpg|Sarkofag i shek. VI, Bazilika e Sant’Apollinare in Classe Skeda:Ravenna, (18).jpg|Sarkofag në Bazilikën e Shën Françeskut në Ravena Skeda:Duomo di ravenna, cappella della madonna del sudore, sarcofago di san barbaziano, V sec. 01.JPG|Sarkofagu i Shën Barbationit, shek. V, Katedralja e Ravenës Skeda:Ravenna, s. francesco, int., sarcofago dei filosofi, III sec, 04.JPG|Sarkofagu i filozofëve, shekulli III, Bazilika e Shën Françeskut, Ravena </gallery> == Shiko gjithashtu == {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Arti Ravenas]] * [[Provinca e Ravenës]] * [[Emilia-Romanja]] * [[Arti paleokristian]] * [[Arkitektura Paleokristiane]] * [[Arbëria nën Perandorinë Bizantine]] * [[Arkitektura bizantine në Shqipëri]] * [[Shkëputja nga Bizanti dhe ekspansioni serb në trevat shqiptare]] * [[Arti dhe Arkitektura Visigote]] * [[Arti i Dyndjeve Barbare]] * [[Arkitektura Mesjetare Skandinave]] * [[Periudhat në historinë e artit perëndimor]] * [[Dyndjet Barbare]] * [[Mbretëritë Barbare]] * [[Bizhuteritë e lashta romake]] * [[Arti Mesjetar]] * [[Arkitektura Mesjetare]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti Anglo-Sakson]] * [[Arkitektura Anglo-Saksone]] * [[Arti dhe Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike]] * [[Arkitektura Visigote]] * [[Arti dhe arkitektura mozarabe]] * [[Arti dhe Arkitektura e Repoblación]] * [[Arkitektura Asturiane]] * [[Arti Karoling]] * [[Arkitektura Karolinge]] * [[Rilindja Karolinge]] * [[Arti Viking]] * [[Arti Otonian]] * [[Arkitektura Otoniane]] * [[Rilindja Otoniane]] * [[Rilindja e shekullit të XI]] * [[Rilindja e shekullit të XII]] * [[Rilindjet Mesjetare]] * [[Arti Longobard]] * [[Arkitektura Longobarde]] * [[Skulptura Longobarde]] * [[Piktura Longobarde]] * [[Argjendaria Longobarde]] * [[Varangianët]] * [[Kleisoura (distrikt bizantin)]] * [[Anijet Mesjetare]] * [[Luftërat Avaro-Bizantine]] * [[Romaniku i Parë]] * [[Arti Romanik]] * [[Arti gotik]] * [[Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake]] * [[Bota Greko-Romake]] * [[Arti mesjetar në Shqipëri]] * [[Thema e Durrësit]] * [[Thema e Nikopojës]] * [[Thema e Delmacisë]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Gotët]] * [[Visigotët]] * [[Ostrogotët]] * [[Vandalët]] * [[Teutonët]] * [[Skithët]] * [[Arti romak]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Arti Romak Plebe]] * [[Arti romak]] * [[Beteja e Pyllit Teutoburg]] * [[Burgus]] * [[Cannaba]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Vardariotai]] * [[Domus]] * [[Goto-grekët]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Llaçi romak]] * [[Masakra e Latinëve]] * [[Plaçkitja Vandale e Romës]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Portretizimi Romak]] * [[Prokopi i Çezaresë]] * [[Romanitas]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Shtëpia Romake]] * [[Skulptura Romake]] * [[Tempulli Romak]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] {{Div col end}} == Shënime == <references group="lower-alpha"/> == Citime fundore == {{Reflist|39em}} ==Bibliografia== {{Refbegin|41em|indent=yes|small=yes}} * {{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firence|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|pages=558–579}} * {{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|chapter=Las artes del metal|year=1998|publisher=Encuentro|language=es|isbn=978-84-7490488-8|pages=130–140}} * {{Cite book|author-last=i Altet|author-first=Xavier Barral|editor-first=Carlo|editor-last=Bertelli|url=https://books.google.al/books?id=wAp05iuqVbwC|title=La pittura in Italia: Volume 9 – L'Altomedioevo|year=1994|publisher=Electa|language=it|publication-place=Milano|ISBN=978-88-435-3978-9}} * {{Cite book|author=Peter Anker|author2=Aron Andersson|year=1968|title=L’art scandinave|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|translator=Norbert Vaillant|publisher=Zodiaque|series=La nuit des temps|language=fr}} * {{Cite book|author=Maria Giovanna Arcamone|title=Magistra barbaritas, i barbari in Italia|url=https://books.google.al/books?id=4jZBAQAAIAAJ|year=1984|editor=Giovanni Pugliese Carratelli|publisher=Libri Scheiwiller|publication-place=Milano|language=it|isbn=978-88-7644018-2}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=Storia dell'arte italiana: dall'antichità a Duccio|url=https://archive.org/details/storiadellarteit0000arga|publisher=Sansoni|year=1988|language=it}} * {{Cite encyclopedia|author-first=E. A.|author-last=Arslan|title=Longobardi|year=1996|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/longobardi_%28Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale%29/|volume=7|language=it|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|publication-place=Romë}} * {{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|year=1985|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|ISBN=0-85331-487-X}} * {{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|year=1973|language=en|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|publisher=Dover Publications, inc.|isbn=0-486-22923-8}} * {{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|author4=Juan Haro Sabater|year=1988|title=Historia del arte|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6}} * {{Cite book|author=Beatus|title=Commentaires sur l’Apocalypse|via=Gallica.bnf.fr|year=2005|language=fr|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10507217r/f5.image}} * {{Cite book|author-link=Beda i Nderuari|author=Bede i Venerueshmi|editor=John Allen Gilles|url=https://archive.org/details/historicalworkso02bede/page/82/|chapter=III. The Lives of the Holy Abbots of Wearmouth and Jarrow|volume=II|year=1843|title=The Bibliographical Writings and Letters of Venerable Bede|publisher=James Bohn|language=en|pages=83-102}} * {{Cite book|editor=Henry Adams Bellows|title=The Poetic Edda|year=1936|publisher=Princeton University Press|language=en}} * {{Cite book|author=Carlo Bertelli|chapter=I cicli pittorici e gli stucchi della basilica di San Salvatore|editor=Renata Stradiotti|title=San Salvatore - Santa Giulia a Brescia. Il monastero nella storia|publisher=Skira|language=it|location=Milano|year=2001|page=84}} * {{Cite encyclopedia|author=F. Betti|title=LIUTPRANDO|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/liutprando_(Enciclopedia-dell%27-Arte-Medievale)/|year=1996|publisher=Istituto dell’Enciclopedia Italiana|language=it}} * {{Cite book|editor-last=Boltin|editor-first=Lee|title=Treasures of Early Irish Art, 1500 B.C. to 1500 A.D.: From the Collections of the National Museum of Ireland|publisher=Royal Irish Academy, Trinity College, Dublin, Metropolitan Museum of Art|year=1977|language=en|ISBN=0-87099-164-7}} * {{Cite journal|author=A. C. Bouman|title=The Franks Casket|year=1965|journal=Neophilologus|volume=3|language=en|pages=241-249}} * {{Cite book|author1=Emma C. Bunker|author2=Bruce Chatwin|author3=Ann Elizabeth Farkas|url=https://books.google.al/books?id=xKZPAAAAMAAJ|title=Animal Style Art from East to West|year=1970|publisher=Asia Society|language=en}} * {{cite book|author-last=Bunker|author-first=Emma C.|title=Nomadic Art of the Eastern Eurasian Steppes: the Eugene V. Thaw and Other New York Collections|year=2002|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96120/rec/302|publisher=The Metropolitan Museum of Art|language=en|location=New York|isbn=978-030009688-0}} * {{Cite encyclopedia|author=G. Bertelli Buquicchio|encyclopedia=Enciclopedia dell'Arte Medievale|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/benevento_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|title=Benevento|year=1992|publication-place=Romë|publisher=Istituto Italiano dell'Enciclopedia|language=it}} * {{Cite journal|author=Alejandro Villa Castillo|title=Tallares escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado "Grupo Mozárabe Leonés"|journal=Arqueología y Territorio Medieval|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|issue=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|language=es|issn=2386-5423|date=27 nëntor 2017|access-date=7 janar 2024|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book|author=Pascale Chevalier|editor1=Bonnie Effros|editor2=Isabel Moreira|url=https://books.google.al/books?id=xyT3DwAAQBAJ&lpg=PA657&pg=657|title=The Oxford Handbook of the Merovingian World|chapter=30. Merovingian Religious Architecture: Some New Reflections|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|language=en|isbn=978-0-19-023418-8|pages=657–692}} * {{Cite journal|author=Javier Caballero Chica|date=13 dhjetor 2017|language=es|url=https://buleria.unileon.es/bitstream/handle/10612/11602/Santiago%20de%20Pe%c3%b1alba%20y%20los%20influjos%20Hispano-musulmanes%2c%20ProMonumenta%20n%c2%ba14%2c%20diciembre%202017.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=Santiago de Peñalba y los influjos Hispano-Musulmanes|volume=XIV|journal=ProMonumenta: Revista de la Asociación de Amigos del Patrimonio Cultural de León|access-date=7 janar 2024|pages=72-80}} * {{Cite book|author=Nicola Coldstream|title=Medieval Architecture|language=en|url=https://books.google.al/books?id=GFReqRIMXdwC|year=2002|publisher=[[Oxford University Press]]|series=Oxford History of Art|isbn=978-0-19-284276-3}} * {{Cite encyclopedia|author1=James Stevens Curl|author2=Jane Turner|title=Merovingian architecture|date=29 maj 2018|url=https://www.encyclopedia.com/literature-and-arts/art-and-architecture/european-art-1599/merovingian-art-and-architecture|encyclopedia=A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture|via=Encyclopedia.com|language=en|access-date=31 dhjetor 2025}} * {{Cite book|author=Deborah Mauskopf Deliyannis|title=Ravenna in Late Antiquity|url=https://archive.org/details/ravennainlateant0000deli|year=2010|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|isbn=0-521-83672-7}} * {{Cite book|author=Paul Diakoni|author-link=Paul Diakoni|year=2000|title=Storia dei Longobardi|editor=Antonio Zanella|url=https://archive.org/details/paolo-diacono.-storia-dei-longobardi-ocr-2000/page/|others=Bruno Luiselli|publication-place=Milano|publisher=Biblioteca Universale Rizzoli|language=it, la|isbn=88-17-16824-6}} * {{Cite book|author=Jerrilynn D. Dodds|title=Dictionary of the Middle Ages|chapter=VISIGOTHIC ART|publisher=Sons of Charles Scribner|year=1988|language=en|location=New York|isbn=978-068418278-0|pages=465–467|volume=12}} * {{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|language=en|year=1993|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-06493-4}} * {{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X}} * {{Cite book|author=Nancy Edwards|title=Life in Early Medieval Wales|year=2023|url=https://books.google.al/books?id=Cc3MEAAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-873321-8}} * {{Cite book|last1=Effros|first1=Bonnie|title=Uncovering the Germanic Past: Merovingian Archaeology in France, 1830–1914|date=14 qershor 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-969671-0}} * {{Cite book|author=Camille Enlart|title=Manuel d'archéologie française depuis les temps mérovingiens jusqu'à la Renaissance – Architecture religieuse: Périodes merovingienne, carolingienne et romane|volume=1.1|year=1927|publisher=Éditions Auguste Picard|language=fr|orig-year=1919|location=Paris}} * {{Cite book|author=Manuela Farneti|title=Glossario tecnico-storico del mosaico: con una breve storia del mosaico|publisher=Longo|year=1993|language=it}} * {{Cite book|editor1=Eric Fernie|editor2=Paul Crossley|year=1990|title=Medieval Architecture and Its Intellectual Context: Studies in honour of Peter Kidson|url=https://books.google.al/books?id=j-j0qMhoLUQC|publisher=The Hambledon Press|language=en|isbn=978-1-85285-034-0}} * {{Cite book|author=Jacques Fontaine|year=1995|title=L'art pré-roman hispanique|series=Nuit des temps|publisher=Editions zodiaque|language=fr|ISBN=2-7369-0215-7}} * {{Cite encyclopedia|author=Joachim E. Gaehde|title=Pre-Romanesque Art|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|year=1989|language=en|ISBN=0-684-18276-9}} * {{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es|page=328}} * {{Cite journal|last1=González-García|first1=Antonio César|last2=Belmonte|first2=Juan Antonio|date=1 korrik 2015|title=The Orientation of Pre-Romanesque Churches in the Iberian Peninsula|journal=Nexus Network Journal|language=en|volume=17|issue=2|pages=353–377|doi=10.1007/s00004-014-0231-7|s2cid=253593505|issn=1522-4600|doi-access=free}} * {{Cite book|author=André Grabar|title=Le origini dell'estetica medievale|publisher=Jaka Book|year=2001|publication-place=Milano|language=it}} * {{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|issue=28|language=es|issn=1697-5804|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}} * {{Cite book|last=Gregory|first=Timothy|title=A History of Byzantium|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000greg_2ndedi|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|language=en|isbn=978-1-4051-8471-7}} * {{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X}} * {{Cite book|author1=James Harpur|author2=Elizabeth M. Hallam|year=1995|publisher=Konecky & Konecky|url=https://books.google.al/books?id=gUaqBpHiA1oC|language=en|title=Secrets of Middle Ages|chapter=The Iberian Crucible|isbn=978-156852307-1|pages=22–29}} * {{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|publisher=Hacker Art Book|language=en|isbn=978-087817043-2}} * {{Cite book|author=Günther Haseloff|year=1979|title=Kunststile des frühen Mittelalters – Völkerwanderungs – und Merowingerzeit|publisher=Funden des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart Hrsg. vom Württembergischen Lendesmuseum|language=de}} * {{Cite book|author=Lotte Hedeager|editor1=Frans Theuws|editor2=Janet Laughland Nelson|url=https://books.google.com/books?id=yZVeZnUXMiAC&pg=PA43|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|chapter=Migration Period Europe: The Formation of a Political Mentality|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-04-10902-5|pages=15-58}} * {{Cite book|author=J. N. Hillgarth|title=The Visigoths in History and Legend|year=2009|url=https://books.google.al/books?id=F90sAQAAIAAJ|publisher=Pontifical Institute of Medieval Studies|language=en|isbn=978-088844166-9}} * {{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|language=en|publisher=Macmillan|isbn=0-333-37185-2}} * {{cite book|editor-last1=Hourihane|editor-first1=Colum|year=2012|chapter=Visigothic art|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|volume=6. Stave to Zyvele|url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|location=Oksford|page=316-318|isbn=978-0-19-539536-5|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|year=1968|language=fr|publisher=Gallimard}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|author3=Wolfgang Fritz Volbach|url=https://books.google.al/books?Id=QZ7cHAAACAAJ|title=L'Europa delle invasioni barbariche|publication-place=Milano|publisher=Rizzoli editore|year=1980|language=it|isbn=978-881729012-8}} * {{Cite journal|author=Werner Jacobsen|volume=72|title=Saints' Tombs in Frankish Church Architecture|url=https://archive.org/details/sim_speculum_1997-10_72_4/page/1106|language=en|journal=Speculum|issue=4|date=tetor 1997|pages=1107–1143}} * {{Cite book|author=Wilfred Koch|year=2013|author2=Waldemar Baraniewski|language=pl|url=https://books.google.al/book?id=zYzbnQEACAAJ|title=Style w architekturze: arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne|publisher=Świat Książki|isbn=978-83-7943007-9}} * {{Cite book|author-first=Saverio|author-last=Lomartire|language=it|via=Academia.edu|access-date=28 maj 2021|url=https://www.academia.edu/6710091/Commacini_e_marmorarii_Temi_e_tecniche_della_scultura_nella_Langobardia_maior_tra_VII_e_VIII_secolo|title=Commacini e "marmorarii". Temi e tecniche della scultura nella Langobardia maior tra VII e VIII secolo}} * {{Cite conference|last=Domingo Magaña|first=J. A.|publisher=L’Erma di Bretschneider|title=The Use of Marble in Hispanic Visigothic Architectural Decoration|url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/3070637|conference=Interdisciplinary Studies on Ancient Stone: ASMOSIA X: Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA, Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity, Rome, 21-26 May 2012|year=2015|language=en|pages=527–535}} * {{Cite book|editor1=John Manley|editor2=Stephen Grenter|editor3=Fiona Gale|year=1991|language=en|url=https://books.google.al/books?id=TnXCAAAACAAJ|title=The Archaeology of Clwyd|publisher=Clwyd County Council|isbn=978-090444942-6}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|chapter=The Iberian Crucible: The Visigothic Legacy|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|language=en|title=The Iberian Chronicle|year=2025|via=Google Books|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|title=Gathering History: The Globe’s Chronicle|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|language=en|year=2025|publisher=Amazon Digital Services LLC - Kdp|isbn=979-828513403-9|access-date=3 janar 2025}} * {{Cite book|author=Diego Marin|title=La Civilizacion Espanola|url=https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522|year=1969|publisher=Holt, Rinehart and Winston|language=es|publication-place=New York|pages=[https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522/page/34 34]–47}} * {{Cite journal|author=Lara Nebreda Martín|journal=Boletín del Archivo Epigráfico|url=https://www.academia.edu/36344573/AEHTAM_29_La_arqueta_del_obispo_Arias_de_la_catedral_de_Oviedo|issn=2603-9117|title=AEHTAM 29: La arqueta del obispo Arias de la catedral de Oviedo|issue=1|volume=1|year=2018|language=es|publisher=Archivo Epigráfico de Hispania|pages=53-58}} * {{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|journal=Storia e Dossier|issue=44|language=it|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|title=Ravenna: una storia millenaria|date=tetor 1990|publisher=Giunti Barbera Editore|publication-place=Firence|pages=3-50}} * {{Cite journal|author=H. E. del Medico|year=1943|title=La mosaïque de l’abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|language=fr|pages=81-84}} * {{Cite book|author=Charles B. McClendon|publisher=Yale University Press|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=P572amlqdksC|title=The Origins of Medieval Architecture: Building in Europe, A.D. 600–900|language=en|isbn=978-0-300-10688-6}} * {{Cite book|author1=John P. McKay|author2=Bennett D. Hill|author3=John Buckler|url=https://books.google.al/books?id=epbtAAAAMAAJ|title=A History of Western Society|year=2006|publisher=Houghton Mifflin|language=en|isbn=978-061852266-8}} * {{Cite book|author1=Gerli E. Michael|author2=David Raizman|chapter=Visigoths to the Muslim Invasion|title=Routledge Revivals: Medieval Iberia|year=2003|publisher=Routledge Encyclopedias of the Middle Ages|language=en|location=New York|isbn=978-0-203-95364-8|page=586–711}} * {{Cite book|author=Rexford Newcomb|title=Outlines of the History of Architecture: Medieval Architecture|url=https://books.google.al/books?id=OWFPAQAAMAAJ|year=1932|publisher=Edwards Brothers, Inc.|language=en}} * {{Cite book|author=Carl Nordenfalk|title=L’enluminure au Moyen-Âge|year=1988|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}} * {{cite book|author1=Paola Novara|author2=Serena Ciliani|author3=Elisa Emaldi|title=50 oggetti del Museo Nazionale, 1 racconto di Ravenna|year=2024|publisher=Museo Nazionale di Ravenna|language=it|publication-place=Ravenna}} * {{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|year=1986|language=en|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|publisher=Harey Miller Publishers|isbn=0-19-921060-8}} * {{Cite book|author=Ivo Petricioli|chapter=Sculpture from the 8th to the 12th Century|editor=Ivan Supičić|language=en|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|year=1999|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|isbn=085667499-0|pages=475–492}} * {{Cite book|author=José Pijoan|title=History of Art|publisher=Odeon|language=en|place=Pragë|year=1978|series=World Art}} * {{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|language=en|publisher=Courier Corporation|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|isbn=978-048642011-0}} * {{Cite book|author=Arthur Kingsley Porter|publisher=Baker and Taylor Company|year=1909|url=https://books.google.al/books?id=KxHqAAAAMAAJ|title=Medieval Architecture: Its Origins and Development, with Lists of Monuments and Bibliographies|volume=1|language=en}} * {{Cite journal|author=Maurice Prou|year=1914|url=http://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|title=Chancel carolingien orné d’entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|journal=Mémoires de l’Institut national de France|volume=39|issue=1|language=fr|pages=123-138}} * {{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Pochothèque|year=1998|language=fr|isbn=2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|year=1994|title=L'Empire carolingien. La vie quotidienne|publisher=Hachette|language=fr}} * {{Cite journal|last1=Sánchez-Pardo|first1=José C.|last2=Blanco-Rotea|first2=Rebeca|last3=Sanjurjo-Sánchez|doi=10.15184/aqy.2017.83|first3=Jorge|date=gusht 2017|title=The Church of Santa Comba de Bande and Early Medieval Iberian Architecture: New Chronological Results|journal=Antiquity|language=en|volume=91|issue=358|s2cid=164322469|issn=0003-598X|doi-access=free|pages=1011–1026}} * {{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|title=Historia del arte|year=1986|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}} * {{Cite book|author=Howard Saalman|title=Medieval Architecture: European Architecture: 600–1200|url=https://books.google.al/books?id=GrzZAAAAMAAJ|year=1962|publisher=G. Braziller|language=en|isbn=978-080760336-9}} * {{Cite encyclopedia|author=Christian Sapin|title=Pre-Romanesque Art|year=2000|editor1=André Vauchez|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&pg=PA1182&dq=pre-romanesque+art|encyclopedia=Encyclopedia of the Middle Ages|volume=1|editor2=Michael Lapidge|translator=Adrian Walford|others=Richard Barrie Dobson|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1|page=1182}} * {{Cite book|author=George Gilbert Scott|title=Lectures on the Rise and Development of Mediæval Architecture|chapter=Lecture II: Sketch of the Rise of Mediæval Architecture|url=https://books.google.al/books?id=0JVAAQAAMAAJ&pg=PA37|year=1879|volume=1|publisher=John Murray|language=en|pages=37–68}} * {{Cite book|author=Valentin V. Sedov|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|year=1995|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|archive-date=11 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Piotr Skubiszewski|title=L'art du Haut Moyen Âge: L'art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Livre de Poche|year=1998|language=fr|location=Paris|isbn=978-2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Bradley Smith|chapter=Spain: A History|title=Art|publisher=Doubleday & Company|year=1971|language=en|location=Garden City, NJ|pages=52–56}} * {{Cite book|author=Roger A. Stalley|title=Early Medieval Architecture|year=1999|url=https://books.google.al/books?id=7qWcmCBUPO0C|publisher=[[Oxford University Press]]|series=Oxford History of Art|language=en|isbn=978-0-19-284223-7}} * {{Cite book|last=Stowe|first=George B.|year=1995|editor-last1=Kibler|editor-first1=William|url=https://books.google.com/books?id=XkQrDwAAQBAJ&pg=PA576|title=Medieval France: An Encyclopedia|editor-last2=Zinn|editor-first2=Grover A.|publisher=Garland|language=en|isbn=978-082404444-2}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=ll Pavone del Museo Cristiano di Brescia|title=Miscellanea di Studi bresciani sull'Altomedioevo|publication-place=Bresha|publisher=Comitato bresciano per l'VIII Congresso Internazionale dell'arte dell'Altomedioevo|language=it|year=1959|pages=55-71}} * {{Cite book|author1=Amelio Tagliaferri|title=Arte Longobarda. La scultura figurativa su marmo e su metallo|author2=M. Brozzi|publisher=Cividale|year=1961|language=it|page=183}} * {{Cite book|author=Amelio Tagliaferri|chapter=Aspetti e rapporti di scultura barbarica nei ducati longobardi del Friuli e della Lombardia|title=Memorie Storiche Forogiuliesi|volume=XLIV|publisher=Deputazione di Storia Patria per il Friuli|date=1960–1961|language=it|publication-place=Udine|pages=97-111}} * {{Cite book|author=Blas Taracena|title=Arte Romana, Arte Cristã Primitiva, Arte Visigótica, Arte Asturiana|language=en|chapter=Ars Hispaniae: Historia Universal del Arte Hispanico|year=1947|volume=2|publisher=Plus-Ultra|location=Madrid|pages=225–250}} * {{Cite book|last1=Tănase|first1=Daniela|date=23 nëntor 2020|chapter=7.2: Ornamental Styles and Decorative Motifs of Germanic Origin|title=Craftsmen and Jewelers in the Middle and Lower Danube Region (6th to 7th Centuries)|url=https://books.google.com/books?id=g2ULEAAAQBAJ|orig-date=2010|series=East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, volume 67|publication-place=Leiden|publisher=Brill|language=en|page=209|isbn=978-90-0443693-0|access-date=18 qershor 2025}} * {{Cite book|author1=Frans Theuws|author2=Janet L. Nelson|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://archive.org/details/ritualsofpowerfr0000unse|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-0410902-5}} * {{Cite book|author=Malcolm Todd|title=The Early Germans|year=1996|language=en|url=https://books.google.al/books?id=zID_bwDOCWAC|publisher=Wiley|isbn=978-063119904-5}} * {{Cite conference|author=Luigina Tomay|title=Benevento longobarda: dinamiche insediative e processi di trasformazione|url=https://www.academia.edu/8586409/Benevento_longobarda_dinamiche_insediative_e_processi_di_trasformazione|editor1=Gabriella D'Henry|editor2=Chiara Lambert|year=2009|format=PDF|language=it|conference=Il popolo dei Longobardi meridionali: testimonianze storiche e monumentali|publisher=Gruppo Archeologico Salernitano|publication-place=Salerno|pages=119-151}} * {{Cite book|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|title=Arte prerrománico hispano: El arte en la España cristiana de los siglos VI al XI|series=Summa Artis: Historia General del Arte|url=https://books.google.al/books?id=Pp20AQAACAAJ|volume=VIII|publisher=Espasa Calpe|year=2001|language=es|isbn=978-84-2398732-0}} * {{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|year=1982|title=The Long-Haired Kings|publisher=University of Toronte Press|location=Toronto|language=en|isbn=0-8020-6500-7}} * {{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|publisher=Taschen|language=en|year=2005|location=Këln}} * {{Cite encyclopedia|author=Martin Werner|title=Migration and Hiberno-Saxon Art|volume=8|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18274-2}} * {{Cite book|author=David M. Wilson|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|year=1984|publisher=Thames and Hudson|language=en|isbn=0-87951-976-2}} * {{Cite book|author=Ian Wood|title=The Merovingian Kingdoms 450–751|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=f_PgAwAAQBAJ|publisher=Taylor & Francis|language=en|isbn=978-0-582-49372-8}} * {{Cite book|author-last=De Vecchi|author-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311-316}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|chapter=I Longobardi a Cividale|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7|pages=315-317}} * {{Cite journal|author=Carol L. Neuman De Vegvar|title=The Origin of the Genoels-Elderen Ivories|journal=Gesta|volume=29|year=1990|language=en|pages=8-24}} * {{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|language=es|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|year=2003|chapter=Arquitectura medieval|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}} * {{Cite encyclopedia|author1=Dudák Vladislav|author2=Pošva Rudolf|author3=Neškudla Bořek|year=2000|title=Vizigótska Architektura|encyclopedia=Encyklopedie světové architektury od menhiru k dekonstruktivismu|publisher=Baset|language=pl|isbn=80-86223-08-6|pages=981–982}} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commons category|Early Christian Monuments of Ravena|Monumentet Paleokristiane të Ravenës}} * {{Cite web|title=Ravenna Mosaici|url=http://www.ravennamosaici.it/|language=it|work=Ravennamosaici.it}} {{DEFAULTSORT:Monumentet Paleokristiane të Ravenës}} [[Kategoria:Trashëgimi botërore në Itali]] [[Kategoria:Perandoria Bizantine]] [[Kategoria:Mesjeta e hershme]] [[Kategoria:Arti mesjetar]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Historia e arteve pamore]] [[Kategoria:Histori e artit]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] bf5piddwe2uy8zn8j8am40jyfdfcoc9 Diskutim:300 oferta/Arkivi 1 1 393797 2982173 2959573 2026-05-19T04:25:02Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:300 oferta]] 2982173 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487916 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://washingtontimesnow.com/per-300-oferta-brands-need-a-customer-centric-approach-to-win-customer-loyalty/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2022 09:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495200 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008033126/https://www.vernamagazine.com/2022/05/20/300-oferta-from-humble-start-up-to-e-commerce-powerhouse/ për lidhjen https://www.vernamagazine.com/2022/05/20/300-oferta-from-humble-start-up-to-e-commerce-powerhouse/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 nëntor 2022 18:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2596161 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221103084050/https://www.ibtimes.com/exciting-offers-impeccable-products-discover-what-makes-300-oferta-force-reckon-3631198 për lidhjen https://www.ibtimes.com/exciting-offers-impeccable-products-discover-what-makes-300-oferta-force-reckon-3631198/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221103084050/https://www.ibtimes.com/exciting-offers-impeccable-products-discover-what-makes-300-oferta-force-reckon-3631198 për lidhjen https://www.ibtimes.com/exciting-offers-impeccable-products-discover-what-makes-300-oferta-force-reckon-3631198/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 tetor 2023 02:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819234 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008033124/https://www.openthenews.com/how-300-oferta-brings-home-world-class-fashion-at-unbeatable-price/ për lidhjen https://www.openthenews.com/how-300-oferta-brings-home-world-class-fashion-at-unbeatable-price/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 korrik 2025 10:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2888920 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221007103845/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/09/22/300-oferta-nje-brand-i-njohur-apo-retail-store/ për lidhjen https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/09/22/300-oferta-nje-brand-i-njohur-apo-retail-store/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221007103845/https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/09/22/300-oferta-nje-brand-i-njohur-apo-retail-store/ për lidhjen https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/09/22/300-oferta-nje-brand-i-njohur-apo-retail-store/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2026 07:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2927662 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://yoastnews.com/300-oferta-discover-how-this-brand-became-a-household-name-across-the-us/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008034628/https://usrepublictimes.com/empathy-is-the-secret-to-creating-a-customer-centric-brand-per-300-oferta/ për lidhjen https://usrepublictimes.com/empathy-is-the-secret-to-creating-a-customer-centric-brand-per-300-oferta/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://unitedinternationalnews.com/major-expansion-plans-in-the-pipeline-for-300-oferta/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008034627/https://ukrepublictimes.com/300-oferta-announces-exciting-deals-and-discounts-this-summer/ për lidhjen https://ukrepublictimes.com/300-oferta-announces-exciting-deals-and-discounts-this-summer/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.fabworldtoday.com/300-oferta-takes-the-e-commerce-space-by-storm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2026 19:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[300 oferta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977390 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://weelznews.com/you-have-to-understand-your-customer-if-you-want-to-earn-their-loyalty-according-to-300-oferta/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 03:29 (CEST) 8vfia9dm7ft36ac77s0q3e40ki1c0pb Arti Karoling 0 394051 2981938 2978045 2026-05-18T17:05:50Z InternetArchiveBot 115207 Adding 2 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981938 wikitext text/x-wiki {{Short description|Arti i Perandorisë Franke, midis viteve 780–900}} [[Skeda:Lorsch schefers2000 pl01.jpg|parapamje|309px|Kapaku prej fildishi i Codex Aureus të Lorsch-it]] '''Arti Karoling''' është arti i zhvilluar në [[Perandoria Karolinge|Perandorinë Franke]] në periudhën e pak a shumë 120 viteve nga rreth viti [[780]] deri në vitin [[900]]—gjatë mbretërimit të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] dhe trashëgimtarëve të tij të menjëherëshëm—i konsideruar në mënyrë popullore si [[Rilindja Karolinge]]. Arti do të prodhohej nga dhe për rrethin e oborrit dhe një grup të rëndësishëm manastiresh nën patronazhin perandorak; mbijetesa nga jashtë këtij rrethi paraqesin një rënie të konsiderueshme të cilësisë së punimit dhe sofistifikimit të dizajnit. Arti prodhohej në mjaft qendra në atë tani janë [[Franca]], [[Gjermania]], [[Austria]], [[Italia veriore|Italia Veriore]] dhe [[Vendet e Ulëta]], duke marë ndikime të konsiderueshme, nëpërmjet qendrave misionare kontinentale, nga Arti Insular i Ishujve Britanikë, ashtu si dhe një numër artistësh bizantinë që duket se kanë qenë rezidentë në qendrat karolinge. Pati për herë të parë një përpjekje të përgjithshme në [[Evropa Veriore|Evropën Veriore]] për të përtëritur dhe imituar format dhe stilet e artit klasik mesdhetar, që do të rezultonte në një përzierje të elementeve klasike dhe veriore në një stil madhështor dhe të dinjifikuar, në veçanti duke futur vetëbesim në paraqitjen veriore të figurës njerëzore dhe krijimin e bazës për ngritjen e [[Arti Romanik|Artit Romanik]] dhe në vijim për [[Arti gotik|Artin Gotik]] në Perëndim. Periudha Karolinge është pjesë e periudhës së Artit Mesjetar, ndonjëherë të quajtur "[[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike|Para-Romanik]]". Pas një intervale mjaft kaotik në vijim të Periudhës Karolinge, [[Dinastia Otoniane]] do ta rimëkëmbëte artin perandorak nga rreth viti [[950]], duke ndërtuar dhe zhvilluar më tej stilin Karoling në [[Arti Otonian|Artin Otonian]]. == Përmbledhje == [[Skeda:Aachener Pfalz.jpg|parapamje|majtas|408px|Pikturë e përfytyruar e Pallatit të perandorak të Akenit]] Duke krijuar një perandori po aq të madhe sa [[Perandoria Bizantine]] e kohës dhe duke rivalizuar në përmasa [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorinë e Rënë Perëndimore]], oborri Karoling duhet të ketë qenë i vetëdijshëm se atyre u mungonte një stil artistik për tu krahasuar me to, ose madje Arti Post-Antik (ose "nën-antike" siç e quan atë Ernst Kitzinger)<ref>{{Cite book|author-last=Kitzinger|author-first=Ernst|title=Early Medieval Art at the British Museum|orig-year=1940|year=1955|publisher=British Museum|language=en|page=8}}</ref> prodhohej akoma në sasi të vogla në [[Roma|Romë]] dhe pak qendra të tjera në Itali, të cilin [[Karli i Madh]] e njohu nga fushatat e tij dhe ku ai do të kurorëzohej si Perandor i Shenjtë Gjermaniko-Romak në Romë në vitin [[800]]. Si përfaqësus simbolik i Romës ai u përpoq pë një ''renovatio'' (ripërtëritje) të kulturës dhe studimeve romake në Perëndim, duke iu nevojitur një art i aftë të rrëfente histori dhe të paraqitje figurative me një efektivitet që [[Arti i Dyndjeve Barbare]] [[gjermanikët|gjermanike]] nuk mundëte.<ref>{{Cite book|author-last=Kitzinger|author-first=Ernst|title=Early Medieval Art at the British Museum|orig-year=1940|year=1955|publisher=British Museum|language=en|pages=40–42}}</ref> Ai dëshironte ta vendoste veten si trashëgimtar të sunduesve të së kaluarës, për të imituar dhe lidhur simbolikisht arritjet artistike të [[Arti paleokristian|krishtërimit të hershëm]] dhe [[Arti Bizantin|Kulturës Bizantine]] me të vetin. [[Skeda: Karolingischer Buchmaler um 820 001.jpg|parapamje|291px|Ungjilltari i Akenit, fillimi i shekullit të IX, thesari kishtar i Kapelës Palatine të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]], tashmë Katedralja e Akenit, [[Gjermania|Gjermani]]]] Por ishte më shumë sesa një dëshirë e vetëdijshme për të përtërirë [[Kultura e Romës së lashtë|Kulturën e Lashtë Romake]]. Gjatë mbretërimit të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] kontroversiteti i Ikonoklastizmit Bizantin po e ndante [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]]. Ai do të mbështeste refuzimin këmbëngulës të Kishës Perëndimore për të ndjekur ikonoklastizmin; ''Libri Carolini'' përcakton pozicionin e rrethit të tij oborrtar, pa dyshim nën drejtimin e tij. Pa pengesa nga një kujtesë kulturore e [[Idhujtaria|idhujtarisë]] mesdhetare pagane, ai do të fuste skulpturën e parë të krishterë monumentale fetare, një preçedent i rëndësishëm për Artin Perëndimor. [[Skeda:Lothair Crystal AD 855-869 (Carolingian Empire).jpg|parapamje|majtas|345px|Kristali i Lotairit, kristal shkëmbor i gravuar, mesi i shek. IX]] Sasi të arsyeshme dorëshkrimesh në miniaturë [[Miniatura Karolinge|karolinge]] dhe skultpura në shkallë të vogël, kryesisht në fildish, kanë mbijetuar, por shumë më pak shembuj të punimit të metaleve, mozaikësh dhe afreskesh dhe veprash të llojeve të tjera. Shumë dorëshkrime në veçanti janë kopje ose ri-interpretime të modeleve të Antikitetit të Vonë ose Bizantine, pothuajse të gjitha tashmë të humbura dhe natyra e ndikimit të modeleve të veçanta mbi veprat individuale karolinge mbetet një temë e vazhdueshme në historinë e artit. Ashtu si dhe këto ndikime, energjia ekstravagante e Artit Insular do t'i shtonte një shije të përcaktuar veprave karolinge, të cilat ndonjëherë përdornin dekorimet e gërshetuara dhe ndiqte më me kujdes lirinë insulare, duke e lejuar dekorimin të përhapej përreth dhe në tekstet e faqeve të dorëshkrimeve. [[Skeda:Saint Remigius binding Medieval Picardie Museum.jpg|parapamje|281px|Pllakatë fildishi, me gjasa nga një kapak libri, [[Reims]] fundi i shek. IX, me dy skena nga jeta e Shën Remigit dhe Pagëzimit të Klodoveut]] Me fundin e Sundimit Karoling rreth vitit [[900]], cilësia e lartë e prodhimtarisë artistike do të binte gjerësisht për rreth tre breza në perandori. Nga fundi i [[shekulli X|shekullit të X]] me lëvizjen e reformës kluniense dhe një shpirt përtëritje për idenë e perandorisë, pridhimtaria artistike filloi prapë. Stilet e reja Para-Romanike do të shfaqeshin në Gjermani me [[Arti Otonian|Artin Otonian]] të dinastisë pasuese të qëndrueshme, në Angli me [[Arti Anglo-Sakon|Artin e vonë Anglo-Sakson]], pasi kërcënimi nga [[vikingët]] ishte larguar dhe në Spanjë. == Dorëshkrimet e iluminuara në miniaturë == [[Skeda:DrogoSacramentaryFol71vAscension.jpg|parapamje|majtas|246px|Sakramentari Drogo, {{Rreth}} [[850]]: në nistore e historizuar 'C' përmban Ngjitjen e Krishtit. Teksti është në bojë të artë. ([[Bibliothèque nationale de France]])]] Veprat më të shumta të mbijetuara të Rilindjes Karolinge janë [[Dorëshkrimi në miniaturë|dorëshkrimet e iluminuara]]. Një numër dorëshkrimesh luksoze, kryesisht ungjilltarish, kanë mbijetuar, të dekoruara me një numër relativisht të vogël [[Miniatura|miniaturash]] faqesh të plota, shpesh duke përfshirë portretet e ungjilltarëve dhe tabela të çmuara kanonesh, duke ndjekur preçedentin e Artit Insular të Britanisë dhe Irlandës. Imazhet narrative dhe veçanërisht ciklet janë më të rralla, por megjithatë ekzistojnë mjaft, kryesisht të [[Besëlidhja e Vjetër|Besëlidhjes së Vjetër]], veçanërisht [[Libri i Zanafillës|Zanafilla]]; skena nga [[Besëlidhja e Re]] gjenden më shpesh në relieve fildishi mbi kapakë.<ref>{{Cite book|author-last=Kitzinger|author-first=Ernst|title=Early Medieval Art at the British Museum|orig-year=1940|year=1955|publisher=British Museum|language=en|page=69}}; {{Cite book|author-last=Dodwell|author-first=C. R.|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw|year=1993|publisher=Yale University Press|language=en|ISBN=0-300-06493-4|page=[https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/48 49]}} diskuton arsyet për këtë.</ref> Do të adoptoheshin nistoret e tejmëdha dhe të dekoruara rëndë të Artit Insular dhe [[Iniciali|nistore historiate]] të zhvilluara më tej, me skena të vogla narrative të para për herë të parë rreth fundit të periudhës—në mënyrë të shquar te Sakramentari Drogo. Dorëshkrimeve luksoze u jepej në lidhje argjendarie ose kapakë të pasur me xhevahire vendosur në ar dhe panele fildishi të skalitura, si dhe, si në Artin Insular, ishin sende prestigji të mbajtura në kishë ose në thesare. [[Skeda:Codexaureus 19.jpg|parapamje|281px|Faqe e Codex Aureus të Lorsch-it]] Një klasë e ndryshme sendesh nga punimet e dorëshkrimeve mbaheshin në biblioteka, ku disa iniciale mund të dekoroheshin dhe tu shtoheshin vizatime me penë në pak vende. Pak nga dorëshkrimet më madhështore perandorake shkruheshin në [[Pergamena|pergamena të purpurta]]. Fiziologu i Bernës është një shembull relativisht i rrallë i një dorëshkrimi shekullar tepër të ilustruar me miniatura plotësisht të pikturuara, të vendosura midis këtyre dy klasave dhe ndoshta të prodhuara në bibliotekën private të një individi të rëndësishëm, siç ishte ''Terenci i Vatikanit''. Psalteri i Utrehtit, qëndron veçmas si një version biblioteke i ilustruar shumë rëndë i [[Psalteri|psalmeve]], kryer me penë dhe bojë uji, si dhe pothuajse me siguri i kopjuar nga një dorëshkrim më i hershëm. Vepra të tjera liturgjike ndonjëherë prodhoheshin në dorëshkrime luksoze, siç janë sakramentarët, por asnjë Bibël Karolinge nuk është dekoruar aq rëndë sa shembujt e Antikitektit të Vonë që mbijetojnë në fragmente. Librat e studimeve si veprat teologjike, historike, letrare dhe shkencore nga autorët e lashtë do të kopjoheshin dhe përgjithësisht ilustroheshin vetëm me bojë, nëse ilustroheshin. Kronografia e 354-së ishte një dorëshkrim i vonë romak që duket se u kopjua në Periudhën Karolinge, megjithëse kjo kopje duket se ka humbur në [[shekulli XVII|shekullin e XVII]]. === Qendrat e iluminimit === [[Skeda:Codexaureus 25.jpg|parapamje|majtas|281px|Ungjilltari i Lorsch-it, [[778]]–[[820]]. Shkolla e Oborrit të Karlit të Madh.]] [[Miniatura Karolinge|Dorëshkrimet Karolinge]] mendohet se prodhoheshin gjerësisht ose tërësisht nga klerikë, në pak punishte përreth Perandorisë Karolinge, secila me stilin e vetë, që do të zhvillohej bazuar në artistët dhe ndikimet e atij vendi dhe kohe të veçantë.<ref>{{Cite book|author-last=Dodwell|author-first=C. R.|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw|year=1993|publisher=Yale University Press|language=en|ISBN=0-300-06493-4|page=[https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52 52]}}</ref> Shpesh dorëshkrimet kishin shkrime, jo domosdoshmërisht bashkëkohëse, sipa atyre që i porosisnin ata dhe cilës kishë ose manastir u ishin dhënë për tu punuar, por pak data ose emra dhe vende të atyre që i prodhonin ata jepen. Dorëshkrimet e mbijetuara u janë atribuar dhe shpesh ri-atribuar punishteve nga studjuesit, duke shkaktuar kontroversitete që pasojnë këtë proçes janë shumar gjerësisht. Punishtja më e hershme ishte Shkolla e Oborrit të Karilit të Madh; pastaj një stil [[Reims]]ian, i cili do të bëhej stili më me ndikim në Periudhën Karolinge; Një stil Turonian; një stil Drogonian; dhe në fund një Shkollë e Oborrit të Karl Tullacit. Këto janë qendrat kryesore, por ekzistojnë edhe të tjera, të karakterizuara nga vepra arti të prodhuara aty. [[Skeda:Utrecht 15v 2.jpg|parapamje|379px|Nga Psalteri i Utrehtit, vizatimet lineare energjike të figurinave natyrore të shek. të IX ishin tërësisht të reja dhe do të bëheshin risia më ndikuese e Artit Karoling në periudhën e vonë.]] Shkolla e Oborrit të Karlit të Madh (e njohur edhe si '''Shkolla e Adës''') prodhoi dorëshkrimet më të hershme, duke përfshirë Ungjilltari i Godeskalkut ([[781]]–[[783]]); Kodex Aureus i Lorsch-it (i njohur edhe si Ungjilltari i Lorsch-it) ([[778]]–[[820]]); Ungjilltari i Adës; Ungjilltari i Suasonit; Ungjilltari i Artë Harleian ([[800]]-[[820]]); dhe Ungjilltari i Kurorëzimit të Vjenës; përgjithësisht njihen dhjetë dorëshkrime në tërësi. Dorëshkrimet e Shkollës së Oborrit ishin të zbukuruar dhe pompozë, përngjasues të fildishëve të shekullit të VI dhe mozaikëve nga [[Arti Ravenas|Ravena]], Itali. Ata ishin dorëshkrimet më të hershëm karolingë dhe do të nisnin një ripërtëritje të [[Arti romak|klasicizmit romak]], por prapë duke ruajtur ndikime të traditave [[Arti i Dyndjeve Barbare|Artit të Dyndjeve]] ([[Arti dhe Arkitektura Merovinge|meroving]] dhe insulare) në paraqitjen e tyre bazike lineare, pa shqetësim për volumin dhe marrëdhëniet hapsinore. Në fillim të shekullit të IX arkipeshkvi Ebon i Reimsit, në Ovile (afër [[Reims]]it), mblodhi artistë dhe e transformoi Artin Karoling në diçka tërësisht të re. Libri Ungjilltar i Ebonit ([[816]]–[[835]]) u pikturua me penelata të shkathëta, të freskëta dhe vibrante, duke evokuar një frymëzim dhe energji të panjohur në format klasike mesdhetare. Libra të tjerë të lidhur me Shkollën e Reimsit përfshijnë Psalterin e Utrehtit, i cili ishte me gjasa më i rëndësishmi i të gjithë dorëshkrimeve karolinge dhe ''Fizilogu i Bernës'', botimi më i hershëm latin teksteve [[Alegoria|alegorike]] të krishtera mbi kafshët. Animimi ekspresiv i Shkollës së Reimsit, në veçanti Psalteri i Utrehtit me vizatimet e tij natyraliste të figurinave me linja ekspresive, do të kishin ndikim mbi Artin Mesjetar Verior për shekujt në vazhdim, në Periudhën Romanike. [[Skeda:GodescalcGospels.jpg|parapamje|majtas|379px|Ungjilltari i Godeskalkut, {{Rreth}} [[783]]]] Një tjetër stil i zhvilluar në manastirin e e [[Martini i Tursit|Shën Martinit të Tursit]], në të cilin Bibla të mëdha ilustroheshin bazuar në ilustrime të biblës nga Antikiteti i Vonë. Do të krijoheshin tre bibla të mëdha turoniane, shembulli i fundit dhe më i mirë, do të krijohej rreth vitit [[845]]/[[846]] për Karl Tullacin, e quajtur Bibla Viviane. Shkolla e [[Tours]]it do të ndërpritej nga pushtimi i [[Normanët|normanëve]] në vitin [[853]], por stili i saj tashmë kishte lënë një shenjë të përhershme mbi qendrat e tjera në Perandorinë Karolinge. Dioqeza e Metzit ishte një tjetër qendër e Artit Karoling. Midis viteve [[850]] dhe [[855]] do të krijohej një sakramentar për peshkop Drogon, duke u quajtur Sakramentari i Drogos. Nistoret e iluminuara me dekorim "historiat" do të ndikonin në Periudhën Romanike, duke qenë një bashkim harmonik i gërmëzimit klasik me skena figurash. [[Skeda:Couverture des Évangiles de Drogon.jpg|parapamje|291px|Kapak i Ungjilltarit të Drogonit]] Në gjysmën e dytë të shekullit të IX, traditat e gjysmës së parë do të vijonin. Një numër biblash të dekoruara në mënyrë të pasur do të prodhoheshin për Karl Tullacin, duke shkrirë format e Antikitetit të Vonë me stilet e zhvilluara në [[Reims]] dhe [[Tours]]. Qe gjatë kësaj kohe që do të shfaqej një stil Franko-Sakson në Francën Veriore, duke integruar gërshetimet Hiberno-Saksone dhe do të zgjaste përtej stileve Karolinge në shekullin tjetër. Karl Tullaci, si gjyshi i tij, themeloi gjithashtu një Shkollë të Oborrit. Vendndodhja e tij është e paqartë, por mjaft dorëshkrime i janë atribuar asaj, me Codex Aureus të Shën Emeramit ([[870]]), duke qenë i fundit dhe më spektakolari. Ai përmbante elemente turoniane dhe reimsiane, por do të shkrihej me dorëshkrimet më formale të stilit që karakterizonte Shkollën e Oborrit të Karlit të Madh. Me vdekjen e Karl Tullacit, patronazhi i dorëshkrimeve do të binte, duke sinjalizuar fillimin e fundit, por disa vepra do të vazhdonin për pak kohë. Abacia e Shën Galit do të krijonte Psalterin e Folkardit ([[872]]) dhe Psalterin e Artë ([[883]]). Ky stil gal ishte unik, por i mungonte niveli i mjeshtrisë teknike të parë në rajonet e tjera. == Skulptura dhe punimi i metaleve == [[Skeda:Codex Aureus Sankt Emmeram.jpg|parapamje|majtas|291px|Kapak i veshur me xhevahire i Codex Aureus të Shën Emeramit, 870]] Dorëshkrimet luksoze karolinge mendoheshin të kishin lidhje argjendarie—kapakë të zbukuruar me metale të çmuara të mbushur me xhevahire përreth paneve qendrore të skalitur prej fildishi—ndonjëherë këto dhuroheshin disa kohë pasi vetë dorëshkrimi prodhohej. Vetëm pak kapakë të tillë kanë mbijetuar të plotë, por shumë prej paneleve prej fildishi mbijetojnë të shkëputur, ku kapakët janë copëtuar për materialet e tyre. Subjektet shpesh ishin skena narrative fetare në sekcione vertikale, të rrjedhura gjerësisht nga piktura dhe gdhendje të Antikitetit të Vonë, siç ishin ato me më shumë imazhe hieratike të rrjedhur nga diptikët konsullarë dhe [[Arti romak|arte të tjera perandorake]], si kapaku ballor dhe i mbrapëm i Ungjilltarit të Lorsch-it, i cili adapton një trium perandorak të shekullit të VI për triumfin e Krishtit dhe Virgjëreshës. Shembuj të rëndësishëm karolingë të punimeve të argjendarisë poërfshijnë kapakun e sipërm të Ungjilltarit të Lindaut; kapakun e Codex Aureus të Shën Emeramit, i cili mund të datohet saktësisht në vitin [[870]], është me gjasa një prodhim i të njëtës punishte, megjithëse janë stile të ndryshme. Kjo punishte është e lidhur me perandorine e shenjtë gjermaniko-romak Karli II (Tullaci) dhe shpesh quhet "Shkolla e Pallatit të tij". Vendndodhja e saj (nëse ka pasur një të tillë të ngulitur) mbetet e paqartë dhe shumë e diskutuar, por një mundësi kryesore është Abacia e Shën Denisit jashtë [[Parisi]]t.<ref>{{Cite book|author-last=Lasko|author-first=Peter|title=Ars Sacra, 800-1200|url=https://archive.org/details/arssacra800120000unse|publisher=Yale University Press|year=1972|language=en|series=Penguin History of Art|ISBN=978-0-14056036-7|pages=[https://archive.org/details/arssacra800120000unse/page/60 60]–68}}</ref> ''Arnulf Ciborium'' (një ciborium arkitekturor miniaturë në vend të enës për të ftuarit), tani në Rezidencën e Mynihut, është vepra e tretë e rëndësishme në grup; të tre kanë figura të përkryera në reliev në ar ''repoussé''. Një tjetër vepër e lidhur me punishten është korniza e një pjate antike serpentini në [[Muzeu i Luvrit|Luvër]].<ref>{{Cite book|author-last=Lasko|author-first=Peter|title=Ars Sacra, 800-1200|url=https://archive.org/details/arssacra800120000unse|publisher=Yale University Press|year=1972|language=en|series=Penguin History of Art|ISBN=978-0-14056036-7|pages=[https://archive.org/details/arssacra800120000unse/page/64 64]–65, 66–67}}</ref> Studjuesit e fundit priren ti grupojnë Ungjilltarin e Lindaut dhe Arnulf Ciborium në marrëdhënie të ngushta me njëra-tjetrën, sesa Codex Aureus me të dyja. [[Skeda:Serpentine paten Louvre MR415.jpg|parapamje|347px|Pjata prej serpentini, fundi nga shek. I, buzët nga gjysma e dytë e shek. IX]] [[Karli i Madh]] e përtëriti derdhjen në shkallë të madhe në bronz, kur krijoi një fonderi në Aken, e cal derdhi dyert e kapelës së tij palatine, në përngjasim me dizajnet romake. Kapela kishte një kryqëzim në përmasa njerëzore, tashmë të humbur, me figurën e Krishtit në ar, vepra e parë e njohur e këtij lloji, e cila do të bëhej një veçori shumë e rëndësishme e Artit Kishtar Mesjetar. Me gjasa një figurë druri ishte praruar mekanikisht, si me Madonën e Artë Otoniane të Esenit. Një nga shembujt më të rafinuar të punimeve të Argjendarisë Karolinge është Altari i Artë ([[824]]–[[859]]), një ''paliotto'' apo antependium, në Bazilikën e Sant'Ambrogio-s në [[Milano]]. Katër faqet e altarit janë dekoruar me imazhe prej ari dhe [[argjendi]] në teknikën ''repoussé'', të kornizuara nga borde [[filigrani]], gurë të çmuar dhe smalt. Kristali i Lotairit, i mesit të shekullit të IX, është një nga grupet më të mëdha të rreth 20 pjesëve të gravuara prej [[Kuarci|kristalesh shkëmbore]] që mbijetojnë; kjo paraqet figura të shumta në mjaft skena që paraqesin subjeke të pazakonta të historisë së Suzanës. == Mozaikë dhe afreske == [[Skeda:Scenes of saints' lives.jpg|parapamje|majtas|381px|Skena jeta e shenjtorëve, {{Rreth}} [[825]], Kisha e Shën Benediktit, Mals, Tiroli Jugor, Itali]] Burimet dëshmojnë për shumësinë e pikturave murale të para në kisha dhe pallate, shumica e të cilave nuk kanë mbijetuar. Rregjistrime të mbishkrimeve tregojnë se tema e subjektit të tyre ishte kryesisht fetare.<ref>{{Cite book|author-last=Dodwell|author-first=C. R.|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw|year=1993|publisher=Yale University Press|language=en|ISBN=0-300-06493-4|page=[https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/44 45]}}</ref> Mozaikët e vendosur në Kapelën Palatine të Karlit të Madh tregonin Krishtin e fronëzuar të adhuruar nga [[Katër ungjilltarë|simbolet e ungjilltarëve]] dhe Njëzet e katër pleqtë e [[Apokalipsi]]t. Ky mozaik nuk mbijeton më, por një mbetet një i tillë i mbi-restauruar në absidën e oratorit në Germigny-des-Prés ([[806]]), i cili tregon Arkën e Besëlidhjes së adhuruar nga engjëjt, të zbuluar në vitin [[1820]] nën një shtresë suvaje. [[Skeda:Germigny Des Pres 2007 01.jpg|parapamje|381px|Mozaik i Arkës së Besëlidhjes, Germigny-des-Prés, {{Rreth}} [[806]], por i restauruar. Subjekti duke se mbështetet nga bibla judaike të iluminuara dhe lidhet me Libri Carolini, me gjasa i shkruar nga Theodulfi, ku Arka përmendet si miratim hyjnor i imazheve të shenjta.]] Vila me të cilën oratori ishte bashkangjitur i përkiste në bashkëpunëtri kyç të Karlit të Madh, peshkop Theodulfit të Orlinsit. Ajo do të shkatërrohej më vonë në atë shekull, por kishte [[Afresku|afreske]] të [[Shtatë artet e lira|Shtatë Arteve Liberale]], [[Stina|Katër Stinët]] dhe ''Mappa Mundi''.<ref>{{Cite book|author-last=Beckwith|author-first=John|title=Early Medieval Art: Carolingian, Ottonian, Romanesque|url=https://archive.org/details/earlymedievalart00beck_0|year=1969|publisher=Thames & Hudson|orig-year=1964|language=en|ISBN=0-500-20019-X|pages=[https://archive.org/details/earlymedievalart00beck_0/page/12 13]–17}}</ref> Nga burimet e shkruara dimë për afreske të tjera në kisha dhe pallate, pothuajse tërësisht të zhdukura. Pallati i Karlit të Madh në Aken përmbante piktura murale të [[Shtatë artet e lira|Arteve Liberale]], ashtu si dhe skena narrative nga lufta e tij në Spanjë. Pallati i Ludvigut të Përkushtuar në Ingelhajm përmbante imazhe historike nga lashtësia deri në kohën e Karlit të Madh, ndërsa kisha e pallatit përmbante skena tipologjike të [[Besëlidhja e Vjetër|Besëlidhjeve të Vjetër]] dhe [[Besëlidhja e Re|të Re]], të vendosura përkundrejtë njëra-tjetrës. Piktura fragmentare kanë mbijetuar në [[Auxerre]], [[Koblenci|Koblenc]], Lorsch, [[Këlni|Këln]], [[Fulda (qytet)|Fulda]], Korvej, [[Triri|Trir]], Myshtair, Mals, Naturns, Cividale del Friuli, [[Bresha]] dhe [[Milano]]. == Spolia == [[Skeda:2020 Torhalle Lorsch.jpg|parapamje|majtas|354px|Torhalle e Lorsch-it, ndërtuar {{Rreth}}[[900]])]] ''Spolia'' është termi latin për "plaçkitjet" dhe përdoret për t’iu referuar përvetësimit të veprave monumentale ose vepra të tjera për tu përdorurime të reja ose vende të tjera. Dimë se shumë mermere dhe kolona u sollën nga [[Roma]] drejtë veriut përgjatë kësaj periudhe. [[Skeda:Krypta Saint-Germain 4.jpg|parapamje|281px|Afreske të degraduara karolinge nga viti [[850]] në kriptën e Abacisë së Saint-Germain, [[Auxerre]]]] Ndoshta shembulli më i famshëm i spolia karolinge është rrëfimi i një shatoreje kalëruese. Në Romë, [[Karli i Madh]] kishte parë Shtatoren Kalëruese të Mark Aurelit në Pallatin Lateran. Ishte shtatorja e vetme e mbijetuar e një perandori romak jo të krishter, pasi mendohej gabimisht, në atë kohë, se ishte ajo e [[Kostandini i Madh|Kostandinit]] dhe kështu kishte miratim të gjerë—Karli i Madh solli një shtatore kalëruese nga Ravena, atëherë besohej se ishte ajo e [[Teodoriku i Madh|Teodorikut të Madh]], në Aken, për tu krahasuar me shtatoren e "Kostandinit" në Romë. [[Bizhuteritë e lashta romake|Gurët e çmuar të lashtë]] të skalitur do të ripërdoreshin në situata të ndryshme, pa shumë konsideratë rreth ikonografisë së tyre origjinale. == Shiko gjithashtu == {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Arti Mesjetar]] * [[Arti dhe Arkitektura Visigote]] * [[Arti paleokristian]] * [[Arti i Dyndjeve Barbare]] * [[Arkitektura Paleokristiane]] * [[Arti Ravenas]] * [[Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti Romanik]] * [[Monumentet paleokristiane të Ravenës]] * [[Arkitektura Romanike]] * [[Arti Ravenas]] * [[Arti gotik|Arti Gotik]] * [[Arkitektura Gotike]] * [[Arkitektura shekullare dhe shtëpiake Romanike]] * [[Arti Bizantin]] * [[Arkitektura Mesjetare Skandinave]] * [[Arkitektura Bizantine]] * [[Arti dhe arkitektura mozarabe]] * [[Arkitektura Romanike Portugeze]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arkitektura Romanike Franceze]] * [[Bizhuteritë e lashta romake]] * [[Romaniku Spanjoll]] * [[Arkitektura Mesjetare]] * [[Miniatura Karolinge]] * [[Periudhat në historinë e artit perëndimor]] * [[Arti dhe Arkitektura Merovinge]] * [[Argjendaria Karolinge]] * [[Arti Anglo-Sakson]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike]] * [[Arkitektura Anglo-Saksone]] * [[Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Romanike në Itali]] * [[Arkitektura Visigote]] * [[Romaniku Pizan]] * [[Arti dhe Arkitektura e Repoblación]] * [[Arkitektura Romanike në Spanjë]] * [[Arti Longobard]] * [[Arkitektura Cistercense]] * [[Arkitektura Longobarde]] * [[Arkitektura e Hershme Gotike]] * [[Skulptura Longobarde]] * [[Gotiku i Lartë]] * [[Piktura Longobarde]] * [[Gotiku Klasik]] * [[Argjendaria Longobarde]] * [[Arkitektura Gotike Franceze]] * [[Romaniku i Parë]] * [[Miniatura Merovinge]] * [[Arti mesjetar në Shqipëri]] * [[Arkitektura shekullare dhe shtëpiake Gotike]] * [[Gjermanikët]] * [[Rayonnant]] * [[Flamboyant]] * [[Gotiku Perpendikular]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Gotiku Brabantin]] * [[Gotët]] * [[Sondergotiku]] * [[Visigotët]] * [[Gotiku Balltik]] * [[Ostrogotët]] * [[Gotiku Ndërkombëtar]] * [[Vandalët]] * [[Romano-Gotiku]] * [[Teutonët]] * [[Arkitektura Normane]] * [[Arti romak]] * [[Kultura Normano-Arabo-Bizantine]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Arti Gotik në Milano]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Arkitektura Gotike Veneciane]] * [[Arti Romak Plebe]] * [[Arkitektura Gotike Italiane]] * [[Burgus]] * [[Arti i Gotikut Ndërkombëtar në Itali]] * [[Cannaba]] * [[Arkitektura Gotike Angleze]] * [[Castellum]] * [[Arkitektura Gotike Spanjolle]] * [[Castra]] * [[Arkitektura Gotike Izabeline]] * [[Domus]] * [[Gotiku Katalan]] * [[Kolonia Romake]] * [[Gotiku Levantin]] * [[Kopshtet romake]] * [[Gotiku Valencian]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Arkitektura Gotike Portugeze]] * [[Masakra e Latinëve]] * [[Perandoria Karolinge]] * [[Plaçkitja Vandale e Romës]] * [[Shtëpia Romake]] * [[Dinastia Karolinge]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] * [[Goto-grekët]] * [[Arkitektura Asturiane]] * [[Portretizimi Romak]] * [[Arkitektura Karolinge]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Rilindja Karolinge]] * [[Arti Viking]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Arti Otonian]] * [[Arkitektura Otoniane]] * [[Rilindja Otoniane]] * [[Romanitas]] * [[Rilindja e shekullit të XI]] * [[Rilindja e shekullit të XII]] * [[Rilindjet Mesjetare]] * [[Varangianët]] * [[Anijet Mesjetare]] * [[Luftërat Avaro-Bizantine]] * [[Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake]] * [[Karli i Madh]] * [[Bota Greko-Romake]] * [[Longobardët]] * [[Llaçi romak]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Skulptura Romake]] * [[Tempulli Romak]] {{Div col end}} == Citime fundore == {{Reflist|39em}} == Bibliografia == {{Refbegin|41em|indent=yes|small=yes}} * {{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firence|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|pages=558–579}} * {{Cite book|author-last=Utrero Agudo|author-first=María de los Ángeles|language=es|url=https://books.google.al/books?id=457w8IGP8HkC|year=2006|title=Iglesias Tardoantiguas y Altomedievales en la Península Ibérica: Análisis Arqueológico y Sistemas de Abovedamiento|publisher=Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Instituto de Historia, Departamento de Historia Antigua y Arquelogía|publication-place=Madrid|isbn=978-84-00-08510-0}} * {{Cite journal|last=Alexander|first=Jonathan J. G.|year=1993|jstor=23923571|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/23923571|title=Iconography and Ideology: Uncovering Social Meanings in Western Medieval Christian Art|journal=Studies in Iconography|volume=15|issn=0148-1029|pages=1–44}} * {{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|publisher=Encuentro|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|year=1998|language=es|isbn=978-84-7490488-8}} * {{Cite book|author-last=i Altet|author-first=Xavier Barral|editor-first=Carlo|editor-last=Bertelli|year=1994|url=https://books.google.al/books?id=wAp05iuqVbwC|title=La pittura in Italia|volume=IX|publisher=Electa|language=it|publication-place=Milano|ISBN=978-88-435-3978-9}} * {{Cite book|author1=Peter Anker|author2=Aron Andersson|title=L’art scandinave|translator=Norbert Vaillant|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|publisher=Zodiaque|year=1968|series=La nuit des temps|language=fr}} * {{Cite book|author=Maria Giovanna Arcamone|title=Magistra barbaritas, i barbari in Italia|editor=Giovanni Pugliese Carratelli|url=https://books.google.al/books?id=4jZBAQAAIAAJ|year=1984|publisher=Libri Scheiwiller|publication-place=Milano|language=it|isbn=978-88-7644018-2}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=Storia dell'arte italiana: dall'antichità a Duccio|url=https://archive.org/details/storiadellarteit0000arga|publisher=Sansoni|year=1988|language=it}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=L'Architettura Protocristiana, Preromanica e Romanica|publisher=Edizioni Dedalo|url=https://books.google.al/books?id=fbVyMPR73pQC|year=1993|language=it|publication-place=Bari|isbn=978-88-2203313-0}} * {{Cite journal|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|url=https://books.google.al/books?id=gNJUAAAAMAAJ|title=Orders and Continuous Orders in Romanesque Architecture|volume=34|issue=3|journal=Journal of the Society of Architectural Historians|publisher=Society of Architectural Historians|date=tetor 1975|language=en|pages=173–188}} * {{Cite book|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|title=Studies in Romanesque Architecture and Sculpture: Cluny, Jumièges, Montceaux-L'Étoile and Paray-le-Monial|year=2022|url=https://books.google.al/books?id=4AhEzwEACAAJ|publisher=L’Erma di Bretschneider|language=en|isbn=978-88-9132612-6}} * {{Cite book|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2012|url=https://books.google.al/books?id=6wz0ugAACAAJ|title=Design and Construction in Romanesque Architecture: First Romananesque Architecture and the Pointed Arch in Burgundy and Northern Italy|language=en|isbn=978-110740726-8}} * {{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|year=1985|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|ISBN=0-85331-487-X}} * {{Cite journal|author=J. Camón Aznar|title=Arquitectura española del siglo X: Mozárabe y de la repoblación|journal=Goya: Revista de arte|issue=52|year=1963|language=es|pages=206–219}} * {{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|year=1973|language=en|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|publisher=Dover Publications, inc.|isbn=0-486-22923-8}} * {{Cite journal|last=Barley|first=Maurice W.|title=Nottinghamshire Medieval Manor Houses|date=janar 1988|url=https://www.brepolsonline.net/doi/10.1484/J.NMS.3.163|journal=Nottingham Medieval Studies|language=en|volume=32|doi=10.1484/J.NMS.3.163|issn=0078-2122|url-access=subscription|pages=165–175}} * {{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|author4=Juan Haro Sabater|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|year=1988|title=Historia del arte|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6}} * {{Cite book|author-last=Beckwith|author-first=John|title=Early Medieval Art: Carolingian, Ottonian, Romanesque|url=https://archive.org/details/earlymedievalart00beck_0|year=1969|publisher=Thames & Hudson|orig-year=1964|language=en|ISBN=0-500-20019-X}} * {{Cite book|author-link=Beda i Nderuari|author=Bede i Venerueshmi|editor=John Allen Gilles|volume=II|year=1843|url=https://archive.org/details/historicalworkso02bede/page/82/|title=The Bibliographical Writings and Letters of Venerable Bede|publisher=James Bohn|language=en}} * {{Cite book|editor=Henry Adams Bellows|title=The Poetic Edda|year=1936|publisher=Princeton University Press|language=en}} * {{Cite book|author-last=Monedero Bermejo|author-first=Miguel Ángel|title=La arquitectura de la repoblación en la provincia de Cuenca|year=1982|publisher=Excma Diputación Provincial|language=es|publication-place=Cuenca|isbn=978-84-5007625-7}} * {{Cite book|author=Carlo Bertelli|title=Lombardia medievale: Arte e architettura|others=Maria Teresa Donati|url=https://books.google.al/books?id=uUZJAQAAIAAJ|year=2002|language=it|publisher=Skira|publication-place=Milano|isbn=978-88-8491300-5}} * {{Cite book|author1=Hugo Blake|author2=Donata Vicini|year=1995|language=it, en|volume=1|editor=Hugo Blake|url=https://www.academia.edu/3026084/S_Maria_delle_Cacce_Pavia_lo_scavo_archeologico_del_1979_with_omitted_p_190_|title=Archeologia urbana a Pavia|publisher=Comune di Pavia, Musei Civici|access-date=19 maj 2021|pages=162-191}} * {{Cite book|editor-last=Boltin|editor-first=Lee|title=Treasures of Early Irish Art, 1500 B.C. to 1500 A.D.: From the Collections of the National Museum of Ireland|publisher=Royal Irish Academy, Trinity College, Dublin, Metropolitan Museum of Art|year=1977|language=en|ISBN=0-87099-164-7}} * {{Cite journal|last=Bonser|first=Wilfrid|year=1962|title=The Cult of Relics in the Middle Ages|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/1258503|journal=Folklore|volume=73|issue=4|issn=0015-587X|jstor=1258503|pages=234–256}} * {{Cite journal|author=A. C. Bouman|title=The Franks Casket|year=1965|journal=Neophilologus|volume=3|language=en|pages=241-249}} * {{Cite book|author-last=Braun|author-first=Hugh|title=An Introduction to English Mediaeval Architecture|year=1951|publisher=Faber and Faber|language=en|publication-place=Londër}} * {{Cite book|editor1=Gian Pietro Brogiolo|editor2=Alexandra Chavarria Arnau|title=I Longobardi. Dalla caduta dell'Impero all'alba dell'Italia|year=2007|publisher=Silvana|publication-place=Cinisello Balsamo|language=it}} * {{Cite journal|last=Bucher|first=François|year=1972|title=Medieval Architectural Design Methods, 800-1560|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.2307/766593|journal=Gesta|language=en|volume=11|issue=2|pages=37–51|doi=10.2307/766593|issn=0016-920X|jstor=766593|url-access=subscription}} * {{Cite book|author1=Emma C. Bunker|author2=Bruce Chatwin|author3=Ann Elizabeth Farkas|title=Animal Style Art from East to West|url=https://books.google.al/books?id=xKZPAAAAMAAJ|year=1970|publisher=Asia Society|language=en}} * {{cite book|author-last=Bunker|author-first=Emma C.|language=en|year=2002|publisher=The Metropolitan Museum of Art|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96120/rec/302|title=Nomadic Art of the Eastern Eurasian Steppes: the Eugene V. Thaw and Other New York Collections|location=New York|isbn=978-030009688-0}} * {{Cite book|author-last=i Cadafalch|author-first=Josep Puig|title=Decorative Forms of the First Romanesque Style: Their Diffusion by Moslem Art|year=1928|language=en|url=https://books.google.al/books?id=3LvVmgEACAAJ|publisher=Harvard University Press}} * {{Cite book|author-last=i Cadafalch|author-first=Josep Puig|title=Les influences lombarde en Catalogne|year=1908|url=https://books.google.al/books?id=v0YInQEACAAJ|publisher=H. Delesques|language=fr}} * {{Cite book|author1-last=i Cadafalch|author1-first=Josep Puig|author2=Antonio de Falgura|author3=Josep Goday i Casals|url=https://books.google.al/books?id=j3iJHAAACAAJ|title=L’arquitectura romànica a Catalunya: L’arquitectura romànica fins a la darreria del segle XI|others=Xavier Barral i Altet|publisher=Institut d’Estudis Catalans|language=ca|year=2001|isbn=978-84-7283592-4}} * {{Cite journal|last=Villa del Castillo|first=Alejandro|journal=Arqueología y Territorio Medieval|date=27 nëntor 2017|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|title=Talleres escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado 'Grupo Mozárabe Leonés'|volume=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|issn=2386-5423|access-date=25 dhjetor 2024|doi-access=free|language=es|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book|author=F. Cervini|title=Encyclopedia dell’Arte Medievale|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lombardia_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|year=1996|language=it}} * {{Cite book|author=Pascale Chevalier|editor1=Bonnie Effros|title=The Oxford Handbook of the Merovingian World|url=https://books.google.al/books?id=xyT3DwAAQBAJ&lpg=PA657&pg=657|editor2=Isabel Moreira|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|language=en|isbn=978-0-19-023418-8}} * {{Cite book|author=Nicola Coldstream|title=Medieval Architecture|url=https://books.google.al/books?id=GFReqRIMXdwC|year=2002|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|series=Oxford History of Art|isbn=978-0-19-284276-3}} * {{Cite encyclopedia|last=Coldstream|first=Nicola|title=Gothic|editor=Hugh Brigstocke|year=2001|language=en|url=https://search.worldcat.org/title/4811499450|encyclopedia=The Oxford Companion to Western Art|access-date=10 dhjetor 2024|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acref/9780198662037.001.0001|isbn=978-0-19-866203-7|url-access=subscription}} * {{Cite book|author-last=Conant|author-first=Kenneth John|title=Carolingian and Romanesque|publisher=Yale University Press|language=en|year=1959}} * {{Cite book|author=Roberto Coroneo|title=Architettura romanica dalla metà del Mille al primo '300|publisher=Ilisso|url=https://books.google.al/books?id=GBdJAQAAIAAJ|series=collana "Storia dell'arte in Sardegna"|year=1993|language=it|publication-place=Nuoro|isbn=978-88-8509824-4}} * {{Cite encyclopedia|author1=James Stevens Curl|author2=Jane Turner|title=Merovingian architecture|language=en|date=29 maj 2018|url=https://www.encyclopedia.com/literature-and-arts/art-and-architecture/european-art-1599/merovingian-art-and-architecture|encyclopedia=A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture|via=Encyclopedia.com|access-date=31 dhjetor 2025}} * {{Cite book|author=Heinrich Decker|title=Italia Romanica: die hohe Kunst der romanischen Epoche in Italien|year=1966|url=https://books.google.al/books?id=W4VOAAAAYAAJ|publisher=A. Schroll|language=de|publication-place=Vienë-Mynih|isbn=978-370310028-4}} * {{Cite book|author=Raffaello Delogu|title=L'architettura del medioevo in Sardegna|publisher=Libreria dello Stato|url=https://books.google.al/books?id=3nhYAAAAMAAJ|year=1953|language=it|publication-place=Romë}} * {{Cite book|author=Paul Diakoni|author-link=Paul Diakoni|author2=Erkemberti|editor=Italo Pin|language=it|url=https://books.google.al/books?id=lpFDBJHGUMwC|title=Storia dei Longobardi: in appendice Storia dei Longobardi di Benevento di Erchemberto|publisher=Edizioni Studio Tesi|year=1990|isbn=978-88-7692-231-2}} * {{Cite book|author=Jerrilynn D. Dodds|title=Dictionary of the Middle Ages|publisher=Sons of Charles Scribner|year=1988|language=en|location=New York|isbn=978-068418278-0|volume=12}} * {{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|publisher=Yale University Press|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|language=en|year=1993|isbn=0-300-06493-4}} * {{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X}} * {{Cite book|last1=Effros|first1=Bonnie|title=Uncovering the Germanic Past: Merovingian Archaeology in France, 1830–1914|date=14 qershor 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-969671-0}} * {{Cite book|author=Camille Enlart|title=Manuel d'archéologie française depuis les temps mérovingiens jusqu'à la Renaissance – Architecture religieuse: Périodes merovingienne, carolingienne et romane|volume=1.1|year=1927|publisher=Éditions Auguste Picard|language=fr|orig-year=1919|location=Paris}} * {{Cite book|author=Manuela Farneti|title=Glossario tecnico-storico del mosaico: con una breve storia del mosaico|publisher=Longo|year=1993|language=it}} * {{Cite book|editor1=Eric Fernie|editor2=Paul Crossley|title=Medieval Architecture and Its Intellectual Context: Studies in honour of Peter Kidson|url=https://books.google.al/books?id=j-j0qMhoLUQC|year=1990|publisher=The Hambledon Press|language=en|isbn=978-1-85285-034-0}} * {{Cite encyclopedia|last1=Fernie|first1=Eric|last2=Lyman|first2=Thomas W.|last3=Hicks|first3=Carola|last4=Baylé|first4=Maylis|url=https://www.oxfordartonline.com/groveart/display/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000072835|last5=Tcherikover|first5=Anat|last6=Camus|first6=M. T.|title=Romanesque|access-date=10 dhjetor 2024|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.T072835|encyclopedia=Grove Encyclopedia of Medieval Art|language=en|last7=Johnson|first7=Danielle Valin|last8=Stratford|first8=Neil|last9=Borg|first9=Alan|last10=Moralejo|first10=S.|last11=d'Emilio|first11=James|last12=Dias|first12=Pedro|last13=Johnson|first13=Faith|last14=West|first14=Jeffrey|last15=Thurlby|first15=Malcolm|last16=Kahn|first16=Deborah|last17=Garton|first17=Tessa|last18=Stalley|first18=Roger|last19=Hülsen|first19=A. V.|last20=Verzar|first20=Christine|last21=Buchwald|first21=Hans|last22=Claussen|first22=P. Cornelius|last23=Williamson|first23=Paul|last24=Glass|first24=Dorothy F.|last25=d'Elia|first25=Pina Belli|last26=Sheppard|first26=Carl D.|last27=Smith|first27=Elizabeth B.|last28=Niehoff|first28=F.|last29=Will|first29=Robert|last30=Semff|first30=Michael|year=2003|isbn=978-1-884446-05-4|display-authors=6}} * {{Cite book|author-last1=Fletcher|author-first1=Banister|author2-last=Cruickshank|author2-first=Dan|title=Sir Banister Fletcher's a History of Architecture|url=https://archive.org/details/sirbanisterfletc0000flet_c4l9|publisher=Architectural Press|edition=i 20-të|year=1996|orig-year=1896|language=en|ISBN=0-7506-2267-9}} * {{Cite book|author=Jacques Fontaine|year=1995|title=L'art pré-roman hispanique|series=Nuit des temps|publisher=Editions zodiaque|language=fr|ISBN=2-7369-0215-7}} * {{Cite book|author=Renato De Fusco|title=Mille anni d'architettura in Europa|editor=Livio Sacchi|language=it|url=https://books.google.al/books?id=7gI3AQAAIAAJ|publisher=Laterza|year=1993|publication-place=Bari|isbn=978-88-4204295-2}} * {{Cite encyclopedia|author-last=Gaehde|author-first=Joachim E.|year=1989|title=Pre-Romanesque Art|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18276-9}} * {{Cite book|author-last=Chueca Goitia|author-first=Fernando|title=Historia de la Arquitectura Española, Edad Antigua y Edad Media|url=https://books.google.al/books?id=scFIAQAAIAAJ|volume=1|year=2001|language=es|publisher=Editorial DOSSAT|ISBN=978-84-923918-4-4}} *{{Cite book|author-last=Chueca Goitia|author-first=Fernando|url=https://books.google.al/books?id=F1asSQAACAAJ|title=Historia de la Arquitectura occidental: Edad Media cristiana en España|year=2000|language=es|publisher=CIE Inversiones editoriales-DOSSAT|ISBN=978-84-95312-35-8}} * {{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es}} * {{Cite journal|last1=González-García|first1=Antonio César|last2=Belmonte|first2=Juan Antonio|date=1 korrik 2015|title=The Orientation of Pre-Romanesque Churches in the Iberian Peninsula|journal=Nexus Network Journal|language=en|volume=17|issue=2|pages=353–377|doi=10.1007/s00004-014-0231-7|s2cid=253593505|issn=1522-4600|doi-access=free}} * {{Cite book|author=André Grabar|title=Le origini dell'estetica medievale|publisher=Jaka Book|year=2001|publication-place=Milano|language=it}} * {{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|issue=28|language=es|issn=1697-5804|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}} * {{Cite book|last=Gregory|first=Timothy|title=A History of Byzantium|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000greg_2ndedi|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|language=en|isbn=978-1-4051-8471-7}} * {{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X}} * {{Cite book|last=Hanawalt|first=Barbara|title=Ceremony and Civility: Civic Culture in Late Medieval London|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|year=2017|isbn=978-0-19-049043-0|location=Nju Jork Siti, NJ}} * {{Cite book|author1=James Harpur|author2=Elizabeth M. Hallam|year=1995|publisher=Konecky & Konecky|language=en|url=https://books.google.al/books?id=gUaqBpHiA1oC|title=Secrets of Middle Ages|isbn=978-156852307-1}} * {{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|publisher=Hacker Art Book|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|language=en|isbn=978-087817043-2}} * {{Cite book|author=Günther Haseloff|title=Kunststile des frühen Mittelalters – Völkerwanderungs – und Merowingerzeit|year=1979|publisher=Funden des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart Hrsg. vom Württembergischen Lendesmuseum|language=de}} * {{Cite book|author=Lotte Hedeager|editor1=Frans Theuws|editor2=Janet Laughland Nelson|year=2000|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=yZVeZnUXMiAC&pg=PA43|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|language=en|isbn=978-90-04-10902-5}} * {{Cite encyclopedia|last=Hicks|first=Carola|editor=Hugh Brigstocke|title=Romanesque|date=1 janar 2003|url=https://search.worldcat.org/title/4811512610|encyclopedia=The Oxford Companion to Western Art|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acref/9780198662037.001.0001|access-date=9 dhjetor 2024|language=en|isbn=978-0-19-866203-7|url-access=subscription}} * {{Cite book|author=J. N. Hillgarth|title=The Visigoths in History and Legend|year=2009|language=en|url=https://books.google.al/books?id=F90sAQAAIAAJ|publisher=Pontifical Institute of Medieval Studies|isbn=978-088844166-9}} * {{Cite book|author1-last=Hillson|author1-first=J.|author2-last=Buchanan|author2-first=A.|publisher=Taylor & Francis|url=https://books.google.com/books?id=O8EyEAAAQBAJ|author3-last=Webb|author3-first=N.|title=Digital Analysis of Vaults in English Medieval Architecture|year=2021|language=en|publication-place=Londër}} * {{Cite book|author-last=Hinks|author-first=Roger|title=Carolingian Art|url=https://archive.org/details/carolingianartst0000hink|year=1974|orig-year=1935|publisher=University of Michigan Press|language=en|ISBN=0-472-06071-6}} * {{Cite book|author=M. Holcomb|title=Pen and Parchment: Drawing in the Middle Ages|url=https://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/95658|year=2009|location=Nju Jork|publisher=The Metropolitan Museum of Art|language=en}} * {{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|language=en|publisher=Macmillan|isbn=0-333-37185-2}} * {{Cite book|editor-last1=Hourihane|editor-first1=Colum|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ|volume=6. Stave to Zyvele|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|year=2012|location=Oksford|isbn=978-0-19-539536-5|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|year=1968|language=fr|publisher=Gallimard}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|url=https://books.google.al/books?Id=QZ7cHAAACAAJ|title=L'Europa delle invasioni barbariche|author3=Wolfgang Fritz Volbach|publisher=Rizzoli editore|year=1980|language=it|publication-place=Milano|isbn=978-881729012-8}} * {{Cite journal|author=Werner Jacobsen|volume=72|title=Saints' Tombs in Frankish Church Architecture|url=https://archive.org/details/sim_speculum_1997-10_72_4/page/1106|language=en|journal=Speculum|issue=4|date=tetor 1997|pages=1107–1143}} * {{Cite book|last1=Kaufmann|first1=Joseph Erich|title=The Medieval Fortress: Castles, Forts and Walled Cities of the Middle Age|url=https://archive.org/details/medievalfortress0000kauf_v5l8|last2=Kaufmann|first2=Hanna Wanda|year=2001|publisher=Combined Publishing|language=en|location=Konshohoken (Pa.)|isbn=978-1-58097-062-4}} * {{Cite encyclopedia|last1=Kidson|first1=Peter|last2=Davis|first2=Michael T.|title=Gothic|last3=Crossley|first3=Paul|url=https://search.worldcat.org/title/5116109272|editor=Colum P. Hourihane|year=2012|encyclopedia=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.T033435|access-date=10 dhjetor 2024|last4=Sandron|first4=Dany|last5=Morrison|first5=Kathryn|last6=Bräm|first6=Andreas|last7=Blum|first7=Pamela Z.|last8=Sekules|first8=V.|last9=Lindley|first9=Phillip|last10=Henze|first10=Ulrich|last11=Holladay|first11=Joan A.|last12=Kreytenberg|first12=G.|last13=Tigler|first13=Guido|last14=Grandi|first14=R.|last15=d'Achille|first15=Anna Maria|last16=Aceto|first16=Francesco|last17=Steyaert|first17=J.|last18=Dias|first18=Pedro|last19=Svanberg|first19=Jan|last20=Mata|first20=Angela Franco|last21=Evelyn|first21=Peta|last22=Tångeberg|first22=Peter|last23=Hicks|first23=Carola|last24=Campbell|first24=Marian|last25=Taburet-Delahaye|first25=Elisabeth|last26=Koldeweij|first26=A. M.|last27=Reinheckel|first27=G.|last28=Kolba|first28=Judit|last29=Karlsson|first29=Lennart|last30=Boehm|first30=Barbara Drake|isbn=978-1-884446-05-4|display-authors=6|language=en}} * {{Cite book|author-last=Kitzinger|author-first=Ernst|title=Early Medieval Art at the British Museum|orig-year=1940|year=1955|publisher=British Museum|language=en}} * {{Cite book|author=Wilfred Koch|year=2013|url=https://books.google.al/book?id=zYzbnQEACAAJ|title=Style w architekturze: arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne|author2=Waldemar Baraniewski|publisher=Świat Książki|language=pl|isbn=978-83-7943007-9}} * {{Cite book|author-last=Kostof|author-first=Spiro|title=A History of Architecture: Settings and Rituals|year=1995|url=https://books.google.al/books?id=SytUAAAAMAAJ|editor=Greg Castillo|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|publication-place=Oksford|isbn=978-0-19-508378-1}} * {{Cite book|author=Hans Erich Kubach|title=Romanesque Architecture|url=https://books.google.al/books?id=CtVPAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Electa/Rizzoli|language=en|isbn=978-084780920-2}} * {{Cite book|author-last=Lasko|author-first=Peter|title=Ars Sacra, 800-1200|url=https://archive.org/details/arssacra800120000unse|publisher=Yale University Press|year=1972|language=en|series=Penguin History of Art|ISBN=978-0-14056036-7}} * {{Cite book|author-last=Lomartire|author-first=Saverio|via=Academia.edu|language=it|access-date=28 maj 2021|url=https://www.academia.edu/6710091/Commacini_e_marmorarii_Temi_e_tecniche_della_scultura_nella_Langobardia_maior_tra_VII_e_VIII_secolo|title=Commacini e "marmorarii". Temi e tecniche della scultura nella Langobardia maior tra VII e VIII secolo}} * {{Cite book|author1-last=Canellas López|author1-first=Ángel|author2-last=San Vicente|author2-first=Ángel|year=1996|url=https://books.google.al/books?id=c-_Wj5SroSoC|publisher=Ediciones Encuentro|title=Rutas románicas en Aragón|language=es|publication-place=Madrid|isbn=978-84-7490-388-1}} * {{Cite journal|last1=Luengas-Carreño|first1=D.|last2=Crespo de Antonio|first2=M.|last3=Sánchez-Beitia|first3=S.|url=https://isprs-archives.copernicus.org/articles/XLIV-M-1-2020/65/2020/|date=24 korrik 2020|title=Typological Study and Cataloguing of Late Medieval Manor Houses of the Basque Country (Spain)|volume=XLIV-M-1-2020|journal=The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences|doi=10.5194/isprs-archives-XLIV-M-1-2020-65-2020|language=en|doi-access=free|bibcode=2020ISPAr44M1...65L|issn=1682-1750|hdl=10810/68996|hdl-access=free|pages=65–71}} * {{Cite conference|last=Domingo Magaña|first=J. A.|year=2015|title=The Use of Marble in Hispanic Visigothic Architectural Decoration|url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/3070637|conference=Interdisciplinary Studies on Ancient Stone: ASMOSIA X: Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA, Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity, Rome, 21-26 May 2012|publisher=L’Erma di Bretschneider|language=en|pages=527–535}} * {{Cite book|author=Mariaclotilde Magni|title=Architettura romanica comasca|publisher=Casa Editrice Ceschina|language=it|url=https://books.google.al/books?id=3rFcoAEACAAJ|year=1960|publication-place=Milano}} * {{Cite book|editor1=John Manley|editor2=Stephen Grenter|editor3=Fiona Gale|publisher=Clwyd County Council|url=https://books.google.al/books?id=TnXCAAAACAAJ|title=The Archaeology of Clwyd|year=1991|language=en|isbn=978-090444942-6}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|year=2025|title=The Iberian Chronicle|via=Google Books|language=en|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite book|last1=De Marco|first1=Pasquale|title=Gathering History: The Globe’s Chronicle|language=en|year=2025|url=https://books.google.com/books?id=SppNEQAAQBAJ|publisher=Amazon Digital Services LLC - Kdp|isbn=979-828513403-9|access-date=3 janar 2025}} * {{Cite book|author=Diego Marin|title=La Civilizacion Espanola|url=https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522|year=1969|publisher=Holt, Rinehart and Winston|language=es|publication-place=New York|pages=[https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522/page/34 34]–47}} * {{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|journal=Storia e Dossier|title=Ravenna: una storia millenaria|issue=44|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|date=tetor 1990|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|publication-place=Firence|pages=3-50}} * {{Cite book|author=Charles B. McClendon|title=The Origins of Medieval Architecture: Building in Europe, A.D. 600–900|url=https://books.google.al/books?id=P572amlqdksC|year=2005|publisher=Yale University Press|language=en|isbn=978-0-300-10688-6}} * {{Cite book|author1=John P. McKay|author2=Bennett D. Hill|url=https://books.google.al/books?id=epbtAAAAMAAJ|title=A History of Western Society|author3=John Buckler|year=2006|publisher=Houghton Mifflin|language=en|isbn=978-061852266-8}} * {{Cite book|author1=Gerli E. Michael|author2=David Raizman|title=Routledge Revivals: Medieval Iberia|publisher=Routledge Encyclopedias of the Middle Ages|year=2003|language=en|location=New York|isbn=978-0-203-95364-8}} * {{Cite book|author-last=Moreno|author-first=Manuel-Gómez|title=Iglesias mozárabes: arte español de los siglos IX à XI|url=https://books.google.al/books?id=kks3AQAAMAAJ|year=1919|publisher=Centro de estudios históricos|language=es|publication-place=Madrid}} * {{Cite book|last1=Moris|first1=Lorenzo|author2=Alessandro Pellegrini|title=Sulle tracce del romanico in provincia di Bergamo|year=2003|publisher=Provincia di Bergamo|publication-place=Bergamo|language=it}} * {{Cite book|author=Rexford Newcomb|title=Outlines of the History of Architecture: Medieval Architecture|language=en|url=https://books.google.al/books?id=OWFPAQAAMAAJ|year=1932|publisher=Edwards Brothers, Inc.}} * {{Cite book|author1=Cesare Rota Nodari|author2=Paolo Manzoni|publisher=Lyasis|year=1997|language=it|url=https://books.google.al/books?id=ICTqAAAAMAAJ|title=La rotonda di San Tomè: analisi di un’architettura romanica lombarda|isbn=978-88-8671118-0}} * {{Cite book|author=Carl Nordenfalk|title=L’enluminure au Moyen-Âge|year=1988|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}} * {{Cite journal|last1=Oulmas|first1=Mohand|last2=Abdessemed-Foufa|first2=Amina|last3=Avilés|first3=Angel Benigno Gonzalez|last4=Conesa|first4=José Ignacio Pagán|date=janar 2024|title=Assessing the Defensibility of Medieval Fortresses on the Mediterranean Coast: A Study of Algerian and Spanish Territories|journal=ISPRS International Journal of Geo-Information|language=en|volume=13|issue=1|doi-access=free|issn=2220-9964|doi=10.3390/ijgi13010002|hdl=10045/139477|hdl-access=free|pages=1-3}} * {{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|publisher=Harey Miller Publishers|language=en|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|year=1986|isbn=0-19-921060-8}} * {{Cite book|author=Carlo Perogali|editor=Enzo Pifferi|url=https://books.google.al/books?id=-aaPHAAACAAJ|title=Romanico in Lombardia|others=Laura Tettamanzi|publisher=E. P. I.|year=1981|language=it}} * {{Cite book|author=Ivo Petricioli|editor=Ivan Supičić|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|year=1999|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|language=en|isbn=085667499-0}} * {{Cite book|author=José Pijoan|title=History of Art|publisher=Odeon|language=en|place=Pragë|year=1978|series=World Art}} * {{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|publisher=Courier Corporation|year=2001|language=en|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|isbn=978-048642011-0}} * {{Cite book|author=Arthur Kingsley Porter|publisher=Baker and Taylor Company|year=1909|volume=1|language=en|url=https://books.google.al/books?id=KxHqAAAAMAAJ|title=Medieval Architecture: Its Origins and Development, with Lists of Monuments and Bibliographies}} * {{Cite journal|author=Maurice Prou|year=1914|url=http://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|title=Chancel carolingien orné d’entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|journal=Mémoires de l’Institut national de France|volume=39|issue=1|language=fr|pages=123-138}} * {{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Pochothèque|year=1998|language=fr|isbn=2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|year=1994|title=L'Empire carolingien. La vie quotidienne|publisher=Hachette|language=fr}} * {{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|title=Historia del arte|year=1986|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}} * {{Cite book|author=Giovanni Teresio Rivoira|title=Le origini della Architettura Lombarda e delle sue principali derivazioni nei paesi d’oltr’Alpe|url=https://books.google.al/books?id=jN9cAAAAcAAJ|year=1908|publisher=Ermano Loescher|language=it|publication-place=Milano}} * {{Cite book|last=Rovagnati|first=Sergio|title=I Longobardi|publisher=Xenia|language=it|year=2003|publication-place=Milano|isbn=88-7273-484-3}} * {{Cite book|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Radical Art History|editor=Wolfgang Kersten|chapter=Building-Miracles as Artistic Justification in the Early and Mid-Twelfth Century|year=1997|publisher=Internationale Anthologie|language=en|pages=398–410}} * {{Cite journal|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Building the House of God: Architectural Metaphor and "The Mystic Ark"|issue=31|url=https://www.romanicodigital.com/sites/default/files/2019-09/C31-2_Conrad%20Rudolph.pdf|journal=Codex Aquilarensis: Revista de arte medieval|language=en, es|year=2015|pages=47-67}} * {{Cite book|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|chapter=The Architectural Metaphor in Western Medieval Artistic Culture: From the Cornerstone to "The Mystic Ark"|title=The Cambridge History of Religious Architecture|editor=Stephen Murray|language=en|year=2016|publisher=[[Cambridge University Press]]}} * {{Cite journal|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Medieval Architectural Theory, the Sacred Economy, and the Public Presentation of Monastic Architecture: The Classic Cistercian Plan|journal=Journal of the Society of Architectural Historians|issue=78|year=2019|language=en|pages=259–275}} * {{Cite book|author-last=Nowell Rush|author-first=Simon John|title=The First Romanesque Architecture of Conflent, Pyrénées-Orientales, France: Tradition, System and Style|year=2022|url=https://books.google.al/books?id=7-imzwEACAAJ|publisher=Birkbeck, University of London|language=en}} * {{Cite book|author=Howard Saalman|title=Medieval Architecture: European Architecture: 600–1200|year=1962|url=https://books.google.al/books?id=GrzZAAAAMAAJ|publisher=G. Braziller|language=en|isbn=978-080760336-9}} * {{Cite journal|last1=Sánchez-Pardo|first1=José C.|last2=Blanco-Rotea|first2=Rebeca|last3=Sanjurjo-Sánchez|first3=Jorge|doi=10.15184/aqy.2017.83|date=gusht 2017|title=The Church of Santa Comba de Bande and Early Medieval Iberian Architecture: New Chronological Results|journal=Antiquity|language=en|volume=91|issue=358|s2cid=164322469|issn=0003-598X|doi-access=free|pages=1011–1026}} * {{Cite book|author=Christian Sapin|editor1=André Vauchez|editor2=Michael Lapidge|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&dq=pre-romanesque+art|title=Encyclopedia of the Middle Ages|year=2000|translator=Adrian Walford|volume=1|others=Richard Barrie Dobson|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1|page=1182}} * {{Cite book|author=George Gilbert Scott|title=Lectures on the Rise and Development of Mediæval Architecture|chapter=Lecture II: Sketch of the Rise of Mediæval Architecture|url=https://books.google.al/books?id=0JVAAQAAMAAJ&pg=PA37|year=1879|volume=1|publisher=John Murray|language=en|pages=37–68}} * {{Cite book|author=Valentin V. Sedov|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|year=1995|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|url-status=dead|archive-date=11 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html}} * {{Cite book|author=Piotr Skubiszewski|title=L'art du Haut Moyen Âge: L'art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Livre de Poche|year=1998|language=fr|location=Paris|isbn=978-2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Bradley Smith|chapter=Spain: A History|title=Art|publisher=Doubleday & Company|year=1971|language=en|location=Garden City, NJ|pages=52–56}} * {{Cite book|author=Roger A. Stalley|title=Early Medieval Architecture|year=1999|url=https://books.google.al/books?id=7qWcmCBUPO0C|publisher=[[Oxford University Press]]|series=Oxford History of Art|language=en|isbn=978-0-19-284223-7}} * {{Cite book|author1=Helmut Stampfer|author2=Thomas Stephan|title=Affreschi romanici in Tirolo e Trentino|publisher=Jaca Book|year=2008|language=it|ISBN=978-88-16-60389-9}} * {{Cite book|last=Stowe|first=George B.|year=1995|editor-last1=Kibler|editor-first1=William|publisher=Garland|url=https://books.google.com/books?id=XkQrDwAAQBAJ&pg=PA576|title=Medieval France: An Encyclopedia|editor-last2=Zinn|editor-first2=Grover A.|language=en|isbn=978-082404444-2}} * {{Cite book|author1=Amelio Tagliaferri|title=Arte Longobarda. La scultura figurativa su marmo e su metallo|author2=M. Brozzi|publisher=Cividale|year=1961|language=it|page=183}} * {{Cite book|author=Paola Tamborini|editor1=Alfredo Bosisio|editor2=Giovanni Anzani|url=https://books.google.al/books?id=DLCGAQAACAAJ|title=Storia di Monza e della Brianza: L’arte dall’età romana al Rinascimento|language=it|editor3=Giulio Vismara|editor4=Luciano Caramel|publisher=Il Polifilo|year=1984|publication-place=Milano|isbn=978-88-7050465-1}} * {{Cite book|author=Blas Taracena|title=Arte Romana, Arte Cristã Primitiva, Arte Visigótica, Arte Asturiana|language=en|chapter=Ars Hispaniae: Historia Universal del Arte Hispanico|year=1947|volume=2|publisher=Plus-Ultra|location=Madrid|pages=225–250}} * {{Cite book|last1=Tănase|first1=Daniela|date=23 nëntor 2020|title=Craftsmen and Jewelers in the Middle and Lower Danube Region (6th to 7th Centuries)|orig-date=2010|url=https://books.google.com/books?id=g2ULEAAAQBAJ|series=East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, volume 67|publication-place=Leiden|publisher=Brill|language=en|page=209|isbn=978-90-0443693-0|access-date=18 qershor 2025}} * {{Cite conference|author-last=Martínez Tejera|author-first=Artemio Manuel|title=El contraábside en la arquitectura de la repoblación: el grupo castellano-leonés|year=1993|url=https://books.google.al/books?id=M6t4tAEACAAJ|conference=Actas del III Curso de Cultura Medieval: Repoblación y Reconquista. Aguilar de Campoo, septiembre 1991|language=es|publisher=Centro de Estudios del Románico|publication-place=Madrid|pages=57–76}} * {{Cite journal|author-last=Martínez Tejera|author-first=Artemio Manuel|title=La arquitectura cristiana hispánica de los siglos IX y X en el "Regnum" Astur-leonés|journal=Argutorio|issue=14|year=2004|language=es|pages=9–12}} * {{Cite book|author1=Frans Theuws|author2=Janet L. Nelson|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://archive.org/details/ritualsofpowerfr0000unse|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-0410902-5}} * {{Cite book|last=Thompson|first=Michael W.|title=Medieval Bishops' Houses in England and Wales|year=2018|publisher=Routledge: Taylor & Francis Group|language=en|isbn=978-0-429-45084-6|edition=ribotim|publication-place=Abingdon Nju Jork, NJ}} * {{Cite book|author=Malcolm Todd|title=The Early Germans|year=1996|language=en|url=https://books.google.al/books?id=zID_bwDOCWAC|publisher=Wiley|isbn=978-063119904-5}} * {{Cite book|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|publisher=Espasa Calpe|year=2001|volume=VIII|language=es|url=https://books.google.al/books?id=Pp20AQAACAAJ|title=Arte prerrománico hispano: El arte en la España cristiana de los siglos VI al XI|series=Summa Artis: Historia General del Arte|isbn=978-84-2398732-0}} * {{Cite journal|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|title=Arquitectura de la decima centuria: Repoblación o mozárabe?|issue=122|journal=Goya: Revista de arte|language=es|year=1974|pages=68–75}} * {{Cite book|author-last=Bango Torviso|author-first=Isidro Gonzalo|year=1996|editor1=Alfonso Moure Romanillo|url=https://books.google.al/books?id=4kau0AEACAAJ|editor2=Javier Rivera Blanco|editor3=Francisco Javier de la Plaza Santiago|editor4=Simón Marchán Fiz|title=Historia del arte de Castilla y León|volume=1. Prehistoria, Edad Antigua y arte prerrománico|publisher=Junta de Castilla y Leon Consejeria de Cultura y Turismo|language=es|publication-place=Valladolid|isbn=978-84-8183000-2}} * {{Cite book|editor=Georg Waitz|title=Monumenta Germaniae Historica – Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum saeculae VI–IX|publisher=Impensis Bibliopolii Hahniani|url=https://archive.org/details/bub_gb_IBs6AAAAMAAJ|publication-place=Hanover|year=1878|language=la|series=Annales Hildesheimenses}} * {{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|year=1982|title=The Long-Haired Kings|language=en|publisher=University of Toronte Press|publication-place=Toronto|isbn=0-8020-6500-7}} * {{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|publisher=Taschen|language=en|year=2005|location=Këln}} * {{Cite book|last=Warner|first=Philip|title=The Medieval Castle: Life in a Fortress in Peace and War|year=1971|publisher=Taplinger Pub. Co.|language=en|isbn=978-0-8008-5186-6|publication-place=Nju Jork}} * {{Cite book|author=O. K. Werckmeister|title=The Art of Medieval Spain, A.D. 500–1200|url=https://books.google.com/books?id=WdXQnaME1gMC&pg=PA121|year=1993|publisher=Metropolitan Museum of Art|language=en|publication-place=Nju Jork|isbn=978-081096433-4}} * {{Cite encyclopedia|author=Martin Werner|title=Migration and Hiberno-Saxon Art|volume=8|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18274-2}} * {{Cite book|author=David M. Wilson|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|year=1984|publisher=Thames and Hudson|language=en|isbn=0-87951-976-2}} * {{Cite book|author=Ian Wood|title=The Merovingian Kingdoms 450–751|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=f_PgAwAAQBAJ|publisher=Taylor & Francis|language=en|isbn=978-0-582-49372-8}} * {{Cite book|author1-last=De Vecchi|author1-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311-316}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7}} * {{Cite book|author=Paolo Verzone|title=L'architettura religiosa dell'alto Medioevo nell'Italia settentrionale|year=1942|url=https://books.google.al/books?id=fGkvAAAAMAAJ|publisher=Officine grafiche Esperia|language=it|publication-place=Milano}} * {{Cite conference|author-last=Verzone|author-first=Paolo|title=Architettura longobarda a Spoleto e a Pavia|year=1969|url=https://books.google.al/books?id=B99rAAAAIAAJ|language=it|conference=Atti del IV Congresso internazionale del Centro italiano di studi sull'alto medioevo 10-14 shtator 1967|publisher=Centro italiano di studi sull’alto Medioevo|publication-place=Pavia|pages=221-230}} * {{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|year=2003|chapter=Arquitectura medieval|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|language=es|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}} * {{Cite book|author-last=Yarza|author-first=Joaquín|title=Arte y arquitectura en España, 500–1250|language=es|url=https://books.google.al/books?id=GQblAAAAMAAJ|publisher=Cátedra|year=1979|series=Manuales arte Cátedra|ISBN=978-84-376-0201-1}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Carolingian art|Arti Karoling}} * [http://www.britannica.com/eb/article-9020436/Carolingian-art "Carolingian art"]. In ''[[Encyclopædia Britannica]]'' Online * Ross, Nancy, ''[http://smarthistory.khanacademy.org/carolingian-art.html Carolingian Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006183501/http://smarthistory.khanacademy.org/carolingian-art.html|date =6 tetor 2014}}'', Smarthistory {{DEFAULTSORT:Arti Karoling}} [[Kategoria:Mesjeta e hershme]] [[Kategoria:Arti mesjetar]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Historia e arteve pamore]] [[Kategoria:Historia e arkitekturës]] [[Kategoria:Evropa gjatë Mesjetës së Hershme]] [[Kategoria:Histori e artit]] [[Kategoria:Historia e Gjermanisë]] [[Kategoria:Historia e Francës]] [[Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta]] [[Kategoria:Arti Perëndimor]] bhrkq76geffq7sz3ru0uonfbh6b3nm6 Arkitektura Karolinge 0 394218 2981957 2974610 2026-05-18T17:30:02Z InternetArchiveBot 115207 Adding 3 books for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981957 wikitext text/x-wiki {{Short description|Arkitektura e zhvilluar gjatë Periudhës Karolinge}} [[Skeda:Aix dom int vue cote.jpg|thumbnail|upright=1.0|Kapela Palatine (tetëkëndore) në Aken, [[Gjermania|Gjermani]], tashmë pjesa qendrore e Katedrales së Akenit<ref group="Nota">Kapela palatine është pjesë e «Katedrales së Akenit», e shpallur [[Vende të trashëgimisë botërore|trashëgimi botërore e njerëzimit]]. Ndërtimi i kësaj kapele palatine në formë bazilike tetëkëndore e mbuluar nga një kupolë filloi të ndërtohej mes viteve [[790]] dhe [[800]], në kohën e perandorit [[Karli i Madh]]. Është një imitim i kishave të [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Lindore Romake]] në Mesjetë do ti shtoheshin veshje të mrekullueshme». e disponueshme në sitin e [[UNESCO]]-s: http://whc.unesco.org/en/list/3</ref>]] '''Arkitektura Karolinge''' është emërtimi historiografik me të cilin përkufizohet prodhimtaria arkitekturore në territorin e Mbretërisë së vjetër Franke nën sundimin e [[Dinastia Karolinge|karolingëve]], e themeluar nga Pepin i Shkurtri në vitin [[751]]. Në këtë mënyrë i referohet arkitekturës në shekujt e [[shekulli VIII|VIII]] dhe [[shekulli IX|të IX]] në [[Perandoria Karolinge|Perandorinë Karolinge]], që përfshinte në shtrirjen e saj maksimale, gjatë mbretërimit të Karlit të Madh ([[768]]-[[814]]), pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore, përveç Ishujve Britanikë, [[Gadishulli Iberik|Gadishullit Iberik]] dhe jugut të [[Gadishulli Apenin|Italisë]] (do me thënë, shtetet e tanishme të [[Franca|Francës]], [[Gjermania|Gjermanisë]], [[Zvicra|Zvicrës]], [[Austria|Austrisë]], [[Beneluksi]]t dhe veriut të [[Italia|Italisë]]). Kultura dhe arti evropian kishte pësuar ndryshime drastike me [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënien e Perandorisë Romake Perëndimore]] dhe hyrjen dhe vendosjen e [[Barbari|popujve barbarë]] ([[visigotët]], [[ostrogotët]], [[frankët]], [[vandalët]], [[longobardët]], [[saksonët]]...). Nga të gjithë këto fise dhe popuj, frankët qenë më të rëndësishmit për qytetërimin evropian dhe më të njohurit. Kryesisht në [[shekulli VIII|shekullin e VIII]], kur [[Karli i Madh]], fillimisht si mbret dhe pastaj si perandor, do ti bashkonte, duke i hapur rrugë me kalimin e kohës formimit të [[Mbretëria e Francës|mbretërisë së Francës]] dhe [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Gjermaniko-Romake]]. Perandori do ta vendoste rezidencën e tij në Aken duke menduar ta shndërronte në një Romë të Re (si kishin bërë më parë [[Bizanti]] dhe [[Ravena]]). Do të mblidhte aty ekspertë në të gjitha artet dhe shkencat — Shkolla Palatine e Akenit, nën drejtimin e Alkuinit të Jorkut<ref>{{Cite book|author=Paul Vignaux|title=El pensamiento en la Edad Media|url=https://books.google.al/books?id=er0YAAAAMAAJ|publisher=Fonde de Cultura Economica|year=1954|language=es|publication-place=Meksiko|isbn=978-968161520-8}} cituar te {{Cite conference|author=Emilio Mitre Fernández|editor1=Pedro Chalmeta|year=1995|url=https://books.google.al/books?id=IthcfTFxSeIC&pg=PA31&lpg=PA31|editor2=Fernando Checa Creamdes|title=La formación de la cultura eclesiástica en la génesis de la sociedad europea|editor3=Manuel González Portilla y Otros|conference=Cultura y culturas en la historia: Quintas Jornadas de Estudios Históricos organizadas por ele Departamento de Historia Medieval, Moderna y Contemporánea de Universidad de Salamanca|publisher=Universidad de Salamanca|language=es|ISBN=978-84-7481-799-7|pages=31-51}}</ref>— dhe do të nxiste studimet artistike, letrare, juridike (të ashtuquajturin [[Rilindja Karolinge|Rilindje Karolinge]]); do të zhvillonte përdorimin e latinishtes mesjetare dhe shkrimit karoling, duke mundësuar një gjuhë të përbashkët dhe një stil shkrimi që do të mundësonin një komunikim më të mirë midis pakicës së ditur të pjesës më të madhe të Evropës. Do të përdorej gjithashtu shprehja ''humanizmi karoling'' për të përcaktuar punën e rikuperimit të kulturës klasike latine, që do të zhvillohej thelbësisht në manastiret karolinge. [[Skeda:Germigny-des-Pres-22-gje.jpg|parapamje|majtas|372px|Oratori karoling i Germigny-des-Prés në Val de Loire i shpallur pjesë e [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimi Botërore e njerëzimit]]<ref group="Nota">Oratori është përfshirë në kuadrin e trashëgimisë së «Val de Loire midis Sully-sur-Loire dhe Chalonnes». Merr pjesë si anëtar në asocacionin kulturor «Châteaux de la Loire, Vallée des Rois». E disponueshme në sitin e [[UNESCO]]-s http://whc.unesco.org/en/list/933.</ref>]] [[Papa]] do të përpiqej me ndihmën e Karlit të Madh, të riorganizonte dhe homogjenizonte Krishtërimin, në një kohë që bota e krishterë po strukturohej dhe teorizonte mbi monasticizmin. Do të reformoheshin ritet sakramentale,<ref group="Nota">Për shembull, vajosja e të sëmurëve. [http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana ''Viático''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140114055747/http://www.canalsocial.net/ger/ficha_GER.asp?id=11502&cat=religioncristiana |date=14 janar 2014 }}.</ref> do të futej pagëzimi i fëmijëve në shtëpi, detyrimi i pushimit të së dielës, ndjekja e shërbimeve dhe komunioni tre herë në vit. [[Karli i Madh]] do të krijonte bashkësi monakale të drejtuara nga një abat i zoti, me religjiozët të kushtuar ndaj punës fizike, intelektuale dhe mbi të gjitha liturgjike. Në vitin [[813]], ai do të përhapte përgjatë gjithë perandorisë Rregullin e Shën Benediktit me ndryshimin e planeve të manastireve (plani i Saint-Gall është dëshmia më e vlerësuar me elementet e tij praktike, teorike dhe shpirtërore).<ref>{{Cite encyclopedia|author=Edward A. Segal|year=1988|title=Monastery and Plan of St. Gall|url=https://books.google.al/books?id=lYIYAAAAIAAJ|editor=Joseph Reese Strayer|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|volume=10|publisher=Charles Scribner’s sons|language=en|ISBN=978-0-684-16760-2}}</ref><ref name="#1">{{Cite journal|author=Étienne Delaruelle|url=https://www.persee.fr/doc/rhef_0300-9505_1953_num_39_133_3143|title=Charlemagne et l'Église|journal=Revue d'histoire de l'Église de France|volume=39|issue=133|year=1953|language=fr|pages=165-199}}</ref> Peshkop Krodegangu i Metzit futi liturgjinë romane, që do të provokonte ndryshime domethënëse në arkitekturën e kishave: Bazilika e Shën Pjetrit në Romë, [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Varri i Shenjtë]] i [[Jeruzalemi]]t dhe [[Arkitektura Paleokristiane]] do të shndërroheshin në referenca të projektuesve karolingë. [[Skeda:Meister von Müstair 004.jpg|parapamje|358px|Afreske të Manastirit të Shën Gjonit në Myshtair, që prej vitit [[1983]], [[Vende të trashëgimisë botërore|trashëgimi botërore e njerëzimit]]<ref group="Nota">Shpallja e «Konventit benediktin të Saint-Jean-des-Soeurs në Myshtair», i vendosur në një luginë të Kantonit të Grisonëve, ku konvent është një shembull karakteristik i rinovimit të jetës monastike të krishterë në periudhën karolinge. Ruan afreske dhe stuko të periudhës romanike, ashtu si grupi i pikturave murale më të rëndësishme të të gjithë Zvicrës, të sendërtuara rreth vitit [[800]]». I disponueshëm në sitin e [[UNESCO]]-s http://whc.unesco.org/en/list/269.</ref>]] Periudha e parë e Arkitekturës Karolinge, ajo e Pepin të Shkurtrit dhe të fillimit të mbretërisë së Karlit të Madh, duket e shënuar nga veprimtaria e klerikëve të fuqishëm, i sipër-përmenduri Krodegang, abati Fulrad i Saint-Denis apo Manasi, abati i Flavigny. Rreth viteve [[780]]-[[790]], me themelimin e Abacisë së Lorsch-it, lulëzimit të Korbi, nisjen e Saint-Riquier dhe Abacisë së Fuldës, do të shpallej një monumentalitet i ri. Pallati i Akenit me Kapelën e tij Palatine do të ishte xhevahiri dhe shembulltyra e kësaj periudhe, për të cilën [[Karli i Madh]] do të sillte materiale ndërtimore nga Ravena ([[kolona (arkitekturë)|kolona]] dhe mermere) dhe mbetje të ndërtimeve të tjera të lashta. [[Rilindja Karolinge]] do të shfaqej në një bum mbresëlënës ndërtimor. MIdis viteve [[768]] dhe [[855]], do të rregjistrohej ndërtimi i 27 katedraleve të reja, i 417 komplekseve monostike dhe i 100 rezidencave mbretërore. Nën Karlin e Madh do të ndërtoheshin 16 prej atyre 27 katedraleve, 232 nga manastiret dhe 65 nga pallatet. Mbretërit nuk ishin përgjegjësit e vetëm të veprave, por ata mundësonin arkitektët dhe financimet. Rizbulimi i traktateve arkitekturore të Vitruvit do të lejonte të realizoheshin ndërtime prej guri, një material megjithatë pak i përdorur në veri të Luarës. Në fund të sundimit të Karlit të Madh, kishte një shumëfishim të projekteve arkitekturore shpesh shumë të rëndësishëm dhe integrimin e ngjarjeve të fundit liturgjike dhe të kodifikimeve monastike. [[Skeda:Aachen Dehio 1887.jpg|parapamje|majtas|301px|Plani, ngritja dhe seksionimi i Kapelës Palatine të Akenit.]] Karolingët do të sendërtonin disa kontribute të rëndësishme arkitekturore: në manastiret karolinge]]<ref>{{Cite book|author=Rosamond McKitterick|title=The Frankish Kingdoms under the Carolingians, 751-987|url=https://books.google.al/books?id=wtNnAAAAMAAJ|year=1983|publisher=Longman|language=en|isbn=978-058249005-5|page=377}}</ref>—si manastiri i Korvejit, manastiri i Fuldës<ref>{{Cite encyclopedia|author=Joseph Lins|url=https://archive.org/details/catholicencyclop06herbuoft/page/n365/|title=Fulda|editor1=Charles G. Herbermann|encyclopedia=Catholic Encyclopedia|volume=VI|editor2=Edward A. Pace|editor3=Condè B. Pallen|editor4=Thomas J. Shahan|editor5=John J. Wynne|year=1913|publisher=The Encyclopedia Press|language=en|pages=313-315}}</ref> (nga e cila ruhet vetëm portiku)— do të eksperimentoheshin zgjidhje që do të kristalizoheshin në modelin e ndërtimit të [[Benediktinët|manastireve benediktine]] —që më vonë do të nguliteshin në Klyni— dhe në organizimin e planeve romonike; dhe westwerk-ët —ndërtime të bashkangjitura në façatën perëndimore të kishave në të cilat happen dhe ku perandori ndiqte shërbesat, që së jashtmi do të funksiononin si portikë, të vendosur midis dy kullash— karolinge, dhe pastaj [[Arkitektura Otoniane|otonianët]], që do të paraprinin façpatat e Periudhës Romanike. Më shumë se një stil i mirë-përcaktuar, qe një ''Rilindjet Mesjetare|rilindje]]'' apo dëshirë për të rimëkëmbur [[Arkitektura Romake|Arkitekturën Romake]] —njëlloj si [[Arti Karoling|artet e tjera]]— megjithëse disa historinë theksojnë edhe se artistët dhe elementet që ai mblodhi në oborrin e tij, shumë nga të cilët vinin nga Ravena, dhe marrëdhëniet që ai mbajti me [[Lista e Perandorëve Bizantinë|Perandorët Lindorë]], do ti lejonin përfshirjen e elementeve të [[Arkitektura Bizantine|Arkitekturës Bizantine]]. Do të ishte një arkitekturë njerëzore, realiste, figurative dhe monumentale; ndërtesat do të kishin eksteriore dhe interiore masive, të kursyera dhe të përmbajtura, pasurisht të dekoruara me murale, mozaikë dhe basorelievë. Njohja e Arkitekturës Karolinge, nga studimi i monumenteve të pakta origjinale të ruajtura —shumica e tyre të zëvendësuara nga monumente më të mëdha dhe më të vonë në stilin [[Arkitektura Romanike|Romanik]] dhe [[Arkitektura Gotike|Gotik]]— mbështetet në dokumente indirekte, si përshkrimet tekstuale apo vizatimet dhe mbi të gjitha nga të dhënat e gërmimeve arkeologjike që kanë mundësuar restaurimin e planit të disa ndërtesave.<ref>{{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|title=Historia del arte|year=1986|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}}</ref> Praktikisht të gjitha monumentet që ruhen të paprekura janë shpallur [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimi Botërore të Njerëzimit]]: «Katedralja e Akenit» ([[1978]]), «Konventi benediktin i Shën Gjonit në Myshtair» ([[1983]]), «abacia dhe manastiri i vjetër i Lorsch-it» ([[1991]]), «ishulli monastik i Rajshënaut» ([[2000]]) dhe «Westwerk karoling dhe civitas e Korvejit» ([[2014]]). [[Skeda:Michelstadt, Steinbach, Einhardsbasilika-060.jpg|parapamje|372px|Bazilika e Ajnhardit, ndërtuar në vitin [[827]], Michelstadt, [[Hesia|Hese]]]] Dy vepra kryesore që ruhen do të sendërtoheshin nga Odoni i Metzit: Pallati i Akenit dhe Oratori i Germigny-des-Prés. Nga i pari nuk ruhet më shumë se kapela palatine (tashmë katedralja e Shën Mërisë, mjaft e modifikuar së jashtmi), plani qendror (tetëkëndor në brendësi, që së jashtmi shndërrohet në shumëkëndësh me gjashtëmbëdhjetë faqe), [[kupola]] tetëkëndore e të cilës mund të shihen ndikime të [[Monumentet paleokristiane të Ravenës#Bazilika e San Vitales|San Vitales së Ravenës]], megjithëse kapitelet e kolonave të saj janë të tipit romak. E dyta, me plan gjithashtu qendror (mbështetur në kryqin grek përreth një katërfaqëshi), ka absida, kupola dhe harqe gjithashtu patkua, që mund të nënkuptoi një ndikim [[Arti dhe Arkitektura Visigote|Arkitektura Hispano-Visigote]] (do të porositej nga nga peshkopi Teodulf i Orlinsit, që konsiderohet me origjinë nga [[Aragona]]). Një ndërtesë tjetër e rëndësishme është kisha abaci e Saint-Philbert-de-Grand-Lieu. Karolingët do të ndërtonin pallate të tjera në vende të ndryshme të perandorisë, si Ingelhajm dhe [[Nimega|Nimegen]], ndërsa në [[Italia|Itali]] do të ndërtoheshin nën mbrojtjen perandorake disa [[bazilika]] në stilin latin, si San Zeno di Bardolino, ''sacellum''<ref>{{Cite encyclopedia|author1=Leonhard Schmitz|author2=G. E. Marindin|editor1=William Smith|editor2=William Wayte|url=https://archive.org/details/dictionaryofgree0000will/page/568/|encyclopedia=A Dictionary of Greek and Roman Antiquities|title=Sacellum|editor3=G. E. Marindin|year=1901|volume=II|publisher=John Murray|language=en|page=568}}</ref> —rrethime të shenjta—të San Satiro të Milanos,<ref>Tashmë Santa Maria presso San Satiro. {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|volume=2|title=I tempi dell'arte|publisher=Bompiani|language=it|publication-place=Milano|year=1999|ISBN=88-451-7212-0}}</ref> Bazilika e Santa Prasseedes së Romës me kapelëm e San Zenones. Kronologjikisht dhe stilistikisht Arkitektura Karolinge është një nga variantet vendore të [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike|Arkitekturës Para-Romanike]]. [[Arkitektura Otoniane]] në Gjermani do të vijonte ndikimin e [[Arti Karoling|Artit Karoling]] deri në [[shekulli XI|shekullin e XI]], megjithëse shumica e kishave gjermane të periudhës ndjekin modelin e bazilikave romake. <gallery mode="packed" heights="183px" caption="Ndërtesa karolinge"> Skeda:Germigny des Pres.jpg|Eksteriori i Oratorit të Germigny-des-Prés<ref>{{Cite web|url=http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604|title=Stucturae|access-date=23 janar 2026|archive-date=23 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130523120918/http://fr.structurae.de/structures/data/index.cfm?id=s0011604|url-status=dead}}</ref> Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (4).jpg|pamje aësore e abacisë së Saint-Philbert-de-Grand-Lieu, me kopshtin e rindërtuar Skeda:St Johann - 5.jpg|Absida e abacisë së Shën Gjonit në Myshtair, ajo pak që mbetet e parinovuar Skeda:Corvey Westwerk 2.jpg|Westwerk e Korvejit Skeda:1409-04~047 - Lorsch Torhalle.JPG|Torhalle e Lorsch-t </gallery> == Konteksti historik == === Karolingët === [[Skeda:Europe 814.svg|parapamje|majtas|406px|Shtirja maksimale e Perandorisë Karolinge dhe fqinjët e saj në vitin 814]] Historia e Evropës Karolinge fillon me shfaqjen e një familje të famshme aristokratike në fillim të [[shekulli VII|shekullit të VII]]. [[Dinastia Karolinge]] do të sundonte përgjatë Evropës që nga dekadat e [[Vitet 750|viteve 750]] deri në fund të [[shekulli X|shekullit të X]] dhe do të sendërtonte, me mbështetjen e papës, bashkimin e krishtërimit perëndimor nën sundimin e [[Karli i Madh|Karlit të Madh]], të kurorëzuar perandor në vitin [[800]]. [[Pepinidët]], paraardhësit e [[Dinastia Karolinge|karolingëve]], do të përfitonin nga kriza që goditi Galinë [[Dinastia Merovinge|Merovinge]], duke e imponuar gradualisht veten në Austraz dhe pastaj në të gjithë mbretërinë. Ata përfituan duke shërbyer si kujdestarë pallati të merovingëve nga emërimet e para laike në krye të peshkopatave dhe manastireve. Por pengesa themelore për ta mbeti legjitimiteti i merovingëve, që vetëm mbështetja e murgjëve anglo-sakson dhe papatit do tu mundësonte atyre ta anashkalonin. Ngjitja në mbretëri dhe perandori qe puna e përbashkët e fitoreve ushtarake të Pepin të Shkurtërit dhe [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] si dhe njohja si e klerit frank ashtu dhe atij roman. [[Skeda:Vertrag von Verdun en.svg|parapamje|321px|Ndarja e Perandorisë Karolinge nga Traktati i Verdunit, [[843]]]] Rindërtimi i bashkimit perëndimor u zhvillua në tre drejtime: në jug-lindje në Itali, në jug-perëndim drejtë Spanjës dhe në lindje në Gjermani. Horizonti gjermanik dhe veçantia e horizontit sakson do ta tërhiqte Karlin e Madh drejtë lindjes dhe do të braktiste luginën e [[Lumi i Senës|Senës]], ku ishin vendosur [[Dinastia Merovinge|merovingët]]. Ai ishte veçanërisht i shqetësuar për ripërtëritjen e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë së vjetër Romake]] duke qenë vetë kreu, duke ja lënë [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Lindore]] [[Lista e Perandorëve Bizantinë|basileut bizantin]]. Dukej e rëndësishme të shënohej barazia dhe pavarësia përballë shtysës [[ikonoklastia|ikonoklaste]] të [[Perandoria Bizantine]] që do ti bënte [[frankët]] klan të ortodoksisë. [[Skeda:Carolingian territorial divisions, 855.png|parapamje|majtas|339px|Parandoria Karolinge pas abdikimit të perandorit Lotari I (855)]] Në vitin [[843]], me Traktatin e Verdunit, perandoria do të ndahej në tre rajone: në perëndim, ''Francia occidentalis'' e Karlit Tullacit, mbret i shenjtë në vitin [[848]] në Orlins; në lindje, ''Francia orientalis'' e Ludvig Gjermanikut; dhe midis të dyjave, ''Media Francia'' e Lotarit të I që mbajti titullin e perandorit, duke ia përciellë atë të birit të tij më të madh, Ludvigut të II dhe duke e ndarë pjesën e mbetur të perandorisë së tij, Lotaringinë Lotarit të II dhe [[Provenca|Provencën]] Karlit. Në vitin [[870]], pas Traktatit të Meersen, do të shfaqeshin dy grupe mjaft të ndryshme: [[Franca]] dhe [[Gjermania]]. Pas vdekjes së Ludvig Gjermanikut në vitin [[888]], bashkimi karoling do të degradonte me shpejtësi. Në ''Francia occidentalis'', mbretëria do të kthehej prapë në zgjedhore, duke alternuar mbretërit karolingë dhe të familjes së Odonit, kontit të Parisit, hero i mbrojtjes së [[Parisi]]t kundër normanëve në vitet [[885-[[886]]. Në [[Gjermania|Gjermani]], Dinastia Karolinge do të shuhej në vitin [[911]], me Ludvigun II dhe kurora mbretërore i ra me zgjedhje Konradit të Frankonisë. Ai ia përcolli atë Henrikut të I të Saksonisë dhe të djalit të tij, [[Otoni i Madh|Otonit të I]] që do të themelonin një vijë perandorake duke rimarë politikën karolinge dhe me ndihmën e papës do të krijonin [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë e Shenjtë Romako-Gjermanike]]. [[Skeda:Benediktinerkloster St. Johann Skulptur.JPG|parapamje|281px|[[Karli i Madh]] në Kishën e Shën Gjonit të Myshtairit]] === Karolingët dhe kisha === Nga [[shekulli V]] deri në [[shekulli VII|shekullin e VII]], feja e krishterë kishte qenë duke iu përshtatur mjedisit të saj, por ishte barbarizuar pas konvertimit të anglezëve në krishtërim dhe murgjit irlandezë do të vendosnin marrëdhënie me kontinentin që do të ndiqeshin nga pelegrinë dhe tregtarë. Lumenjtë e mëdhenj —[[Lumi i Rinit|Rin]], Shkeld dhe Moza— do të ishin itineraret kryesore të depërtimit dhe kjo tregti e hershme Atlantike do të shënonte fillimin e një epoke të re. Qe veçanërisht Galia, në veri të Luarës, ajo që do të përfitonte nga këto shkëmbime. Zhvillimi i jetës monastike qe eventi i madh i [[shekulli VII|shekullit të VII]] në Gali dhe në të gjithë Perëndimin. Mbretërit, peshkopët, aristokratët vendosën murgj në tokat e tyre dhe i mbrojtën ata. Kisha e Leteranit do ta përsoste [[liturgjia|liturgjinë]], që u kthye në një model për të gjithë Perëndimin. Shumë përpara se të formohej një aleancë midis karolingëve dhe [[papa]]tit, [[papa]] tashmë shfaqej si pushteti më i madh moral në Perëndim. [[Skeda:‘Majestas Domini’ uit het Evangeliarium van Godescalc.jpg|parapamje|majtas|Ungjilltari i Godeskalkut ([[781]]-[[783]]) për Karlin e Madh]] Grimoaldi I i Vjetri, majordomi i pallatitë të Austrasisë, themeloi manastire të ndryshme dhe vendosi të afërmit dhe të njohurit e tij në to. Ai krijoi një politikë që do ta ndiqnin të gjithë karolingët: të zotëronin abacitë e veta, të kishin murgj që luteshin për familjen dhe ti ndihmonin ata ndërmarrjet e tyre.<ref name="legoff"/><ref name="bnf">{{Cite web|work=Bnf|title=Le règne des Carolingiens. L'Empire d'Occident retrouvé et perdu|language=fr|url=https://cdn.essentiels.bnf.fr/uploads/media/attachment/20221124124356000000_fiche_1_le_regne_des_carolingiens.pdf}}</ref><ref name="riche"/> Nipi i tij, Pepini II, gjithashtu majordom i pallatit, e dinte se pushteti i tij do të ishte edhe më i madh, nëse ai do të mbështetej te kisha dhe manastiret e tij që filluan të shndërroheshin në zotërime familjare. Karl Marteli do ti shekullarizonte asetet e kishës. I përballur me sjelljen katastrofike të kishtarëve, popullsia e krishterë do të rikthehej në paganizëm, por për ta shmangur këtë, Karlomani në vitin [[744]] thirri një këshill në [[Soissons]], të cilin e ndoqën 23 peshkopë të Neustrisë. Kjo reformë vendosi hierarkinë brenda klerik frank, në krye të së cilës do të vendosej Bonifaci (ungjillizues i Gjermanisë), si udhëheqës i peshkopëve. Kleri ishte i detyruar të zhvillonte një jetë të denjë për funksionin, për të nderuar plotësisht rregullat e Shën Benediktit, peshkopët ishin të lidhur me një kishë peshkopale dhe autoriteti i dhënë mbi klerin dhe madje i shkarkonte me forcë ata që pengonin njerëzit të plotësonin mendësinë e shpëtimit. Pepini i Shkurtri përpara grushtit të tij të shtetit kundër [[Dinastia Merovinge|merovingëve]] u konsultua me [[papa]] [[Zaharia]]n, se kush duhet të ishte mbret i frankëve, nëse duhet ta mbante ai që e ushtronte mbretërimin në praktikë apo ai që e mbante atë nominalisht. [[Papa]] e zgjidhi çështjen me këtë verdikt: «Ai që është në fakt, le të jetë edhe me ligj». Në vitin [[751]], Pepini u zgjodh mbret dhe u kurorëzua nga peshkopët, duke e forcuar kështu bashkimin e ngushtë midis monarkisë dhe kishës. Peshkopi Krodegang i Metzit do ta [[Romanizimi (kulturor)|romanizonte]] kultin në e liturgjive galike dhe rëndësia në Gali e zakoneve liturgjike të Romës është e krahasueshme për zhvillimin kulturor të Perëndimit me rëndësinë e bashkimit të frankëve me papatin. Midis viteve [[754]] dhe [[756]], Krodegangu përpunoi rregullin e kanoneve që duhet të drejtonin një jetë të zakonshme si murgjit dhe organizoi një liturgji stacionare në kohën e [[Kreshma|Kreshmës]]. [[Skeda:Couronnement d'un prince - Sacramentaire de Charles le Chauve Lat1141 f2v.jpg|parapamje|291px|Karl Tullaci me papët Gelasi I dhe [[Gregori I]], {{Rreth}} [[870]]).]] [[Karli i Madh]] qe një princ i krishter që e vendosi pushtetin e tij në shërbim të fesë. Papët, duke bërë një aleancë me mbretërit frankë dhe duke u kërkuar atyre ta mbronin Kishën Romane, do të afirmonin fatin e familjes Karolinge dhe popullit frank. Ditën e krishtlindjeve të vitit [[800]], [[papa]] e kurorëzoi Karlin e Madh. U fut pagëzimi i fëmijve në shtëpi, detyrimi i pushtimit të së djelës, ndjekjen e shërbimeve dhe komunionit tre herë në vit. [[Karli i Madh]] donte bashkësi të qëndrueshme monastike të drejtuar nga abatë të denjë, me religjiozët të kushtua ndaj punës fizike, intelektuale dhe mbi të gjitha asaj liturgjike. Në vitin [[813]], ai do ta përhapte [[Benediktinët|Rregullin e Shën Benediktit]] në të gjithë perandorinë.<ref name="#1"/> Ludvigu i Përkushtuar, që donte të impononte unitetin fetar në perandori për të shënuar territorin e tij, thirri Benediktin e Anianes në [[Inden]] dhe e vendosi atë në krye të të gjithë murgjëve të vendit. Ai përgatiti tre sinode në Aix-la-Chapelle, në të cilët do të diskutohej reforma e monasticizmit në vitin [[816]], [[817]] dhe [[818]]-[[819]]. U imponua Rregulli i [[Benedikti i Nursisë|Shën Benediktit të Nursisë]] me 83 artikujt e tij dhe zgjedhja e lirë e abatit. Nga ''missi monastici'', ata do të kontrollonin vendimet dhe zbatimet e tij. Benedikti donte ti integronte abacitë në institucione të perandorisë dhe abati u shndërrua në kre të vërtetë të bashkësisë. Pas Ndarjes së Verdunit në vitin [[843]], kisha do të siguronte bashkimin perandorak. Kolapsi i karolingëve qe fatal për Kishën Romane. Papati do të binte në duartë e aristokracisë dhe pastaj, nga viti [[962]], do të ishte subjekt i perandorëve [[Dinastia Otoniane|otonianë]].<ref name="riche"/> [[Skeda:Konstantinbasilika Trier 2016.jpg|parapamje|347px|Bazilika e [[Triri]]t me gjasa shërbente si model për sallën e pritjes së Aixs]] === Rilindja Karolinge === [[Rilindja Karolinge]] qe kulminimi i një vargu ripërtëritjesh të vogla që do të ndodhnin pas vitit [[680]] në Korbi, [Tours]], [[St. GAllen|Saint-Gall]], [[Fulda (qytet)|Fulda]], Bobio, Jork, [[Provinca e Pavias|Pavia]] dhe [[Roma|Romë]]. Këto kufizime vinin nga përgjigja e nevojave sipërfaqësore të një grupi të vogël shoqëror, për të cilin kultura ishte mbi të gjitha një instrument prestigji që shërbente për të qeverisur duke e befasuar ''vulgarin'', jo duke e mësuar atë. Ishte një fazë në ndërtimin e mjeteve artistike dhe intelektuale të Perëndimit Mesjetar. Mbretërit karolingë do të shpiknin një ide të re të shtetit bazuar në respektin për ligjin fetar.<ref name= "legoff">{{Cite book|author1=Jacques Le Goff|title=La civilisation de l'occident médiéval|publisher=Artaud|year=1965|language=fr|pages=692}}</ref><ref name="bnf"/><ref name="riche"/> == Arkitektura == [[Skeda:Lorsch Torhalle 017 1811.jpg|parapamje|majtas|372px|Tornhalle e Lorsch-it, ndërtuar në [[shekullli IX|shek. IX]]]] [[Rilindja Karolinge]] do të shfaqej nga një bum mbresëlënës ndërtimor. Midis viteve [[768]] dhe [[855]], do të rregjistrohej ndërtimi i 27 katedraleve të reja, i 417 komplekseve monastike dhe i 100 rezidencave mbretërore. Nën sundiin e Karlit të Madh do të ndërtoheshin 16 nga këto 27 katedralet, 232 nga manastiret dhe 65 nga pallatet. Mbretërit ishin përgjegjësit e vetëm të veprave, por ata do të mundësonin arkitektët dhe fondet. Rizbulimi i traktatit arkitektonik të Vitruvit do të lejonte të ndërtohej me gurë, një material megjithatë pak i përdorur në veri të Luarës. Udhëtimet e karolingëve në [[Italia|Itali]] bënë që ata të zbulonin bukurinë e bazilikave romake, të harqeve të triumfit dhe të kapelave palatine. Por arkitektët e tyre nuk bënë një kopje servile të tyre, por përfytyruan plane dhe forma që përputheshin me ceremonitë mbretërore dhe kremtimet fetare. Shumica e formulave arkitektuarore të krijuara në fillim të Periudhës Karolinge do të rafinoheshin përgjatë dekadave dhe do të pësonin adaptime pasuese që bartnin brenda tyre farat e [[Arti Romanik|Artit Romanik]] të [[shekulli XI|shekullit të XI]].<ref name="riche"/><ref name="heitz"/> Periudha e parë e Arkitekturës Karolinge, që Pepini i Shkurtri dhe fillimi i sundimit të Karlit të Madh, duket se shënohet nga kishtarë të fuqishëm, peshkop Krodegangu i Metzit, abati Fulrad i Saint-Denisit apo Manasi, abati i Flavigny-t. [[Skeda:Dôme baroque, cathédrale, Aix-la-Chapelle, Allemagne.jpg|parapamje|345px|Pamje e sipërme e kapelës palatine të Akenit]] [[Papa]] donte, me ndihmën e Karlit të Madh, të riorganizonte dhe të homogjenizonte Krishtërimin. Peshkop Krodegangu futi liturgjinë romane, që do të sillte ndryshime domehtënëse në arkitekturën e kishave. Në perëndim, prifti kremtonte meshë duke u drejtuar nga lindja e kishës dhe në Romë, kremtuesi ndodhej në perëndim dhe drejtohej nga lindja. Ndërtesat, tradicionalisht të orientuara drejtë lindjes, tani do të drejtoheshin nga perëndimi dhe ndonjëherë gjendeshin kisha me dy absida. Për liturgjinë duke imituar Romën, absida perëndimore do të përdorej për festivale të rëndësishme si Pashkët, ndërsa absida lindore do të përdorej për liturgjinë e zakonshme. Bazilila e Shën Pjetrit në Roma, [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Varri i Shenjtë]] i [[Jerusalemi]]t dhe [[Arkitektura Paleokristiane]] do të bëheshin referenca të projektuesve karolingë. Rreth viteve [[780]]-[[790]], me themelimin e Abacisë së Lorsch-it, me lulëzimin e Korbit, nisjen e Saint-Riquier-it dhe të Abacisë së Fuldës, do të krijohej një monumentalitet i ri. Pallati i Akenit (Aix-la-Chapelle ose Akuisgrana) me Kapelën e palatine do të ishte xhevahiri dhe shëmbëlltyra e periudhës. [[Skeda:Basilica di San Vitale - vista esterna.jpg|parapamje|majtas|379px|Bazilika e San Vitales në Ravena, do të ishte një nga modelet e kapelës palatine]] Në fund të mbretërimit të Karlit të Madh, pati një shumëfishim të projekteve arkitektonike shpesh shumë të rëndësishme dhe integrimi i ngjarjeve të funtit të liturgjisë dhe kodifikimeve monastike. Plani i Saint-Gall-it përbën dëshminë më të çmuar me indikacionet e tij praktike, teorike dhe shpirtërore. Duke nisur nga kjo kohë, duket se imponohet kthimi në një stil klasik. [[Shekulli X]] është i vështirë për tu karakterizuar. Vitet [[960]]-[[970]] paraqesin tashmë shumë ndryshime, ndërsa do të pritej deri rreth viteve [[1000]]-[[1020]], ku institucionet karolinge do të ndaheshin në Francë, ndërsa në Gjermani dinastia e re e [[Dinastia Otoniane|otonianëve]], me [[Arkitektura Otoniane|Arkitekturën Otoniane]] të një stili shumë të veçantë, përdori me shkathtësi shumë elemente të Arkitekturës Karolinge.<ref name="heitz"/> [[Skeda:Palais.carolingien.png|parapamje|347px|Pamje e rindërtuar në një vizatim të pallatit karoling të [[Verberie]].]] === Pallatet mbretërore === Mbretërit karolingë do ta zhvendosnin oborrin e tyre nga rezidenca në rezidencë të përfaqësuesve të tyre që kontrollonin shfrytëzimin e tokave (të konsideruara si Oborre Itinerante). Ndërtesat e kohës zakonisht bëheshin prej druri, por pallatet e destinuara të bujtnin mbretin formonin një kompleks më imponues. [[Skeda:Digitale Rekonstruktion - Geometrische Ausmalung, Innenansicht.jpg|parapamje|majtas|345px|Rindërtim digjital i ''Aula Regia'' të pallatitë të Ingelhajmit<ref>{{Cite book|author=Günther Binding|title=Deutsche Königspfalzen. Von Karl dem Großen bis Friedrich II. (765–1240)|year=1996|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|language=de|publication-place=Darmstadt}}</ref> (Gjermani)]] Nga këto rezidenca mbretërore mbeten vetëm pak gjurmë: në një fush në [[Quierzy|Quierzy-sur-Oise]]; bazat e fronit mbretëror në Paderborn, [[Rini Verior dhe Vestfalia]], në [[Saksonia|Saksoni]]; elemente në Ingelhajm rreth [[Majnci]]t; dhe Pallati i Akenit, duke përfshirë kapelën mbretërore të filluar në vitin [[785]]. Kjo kapelë palatine gëzonte prestigj të madh dhe do të imitohej nga Teodulfi, peshkopi i Orlinsit dhe abati i Fleury ([[798]]-[[818]]) për të ndërtuar Oratorin e Germigny-des-Prés. Në Lotaringia, Kisha e Otmarshajmit e ndërtuar në fillim të [[shekulli XI|shekullit të XI]] qe kopja e saj më e mirë. I biri i Karlit të Madh, Ludvigu i Përkushtuari, do të ndërtonte gjithashtu një kapelë në [[Thionville]] duke imituar atë të Aix; dhe në Ingelhajm; dhe Karli II Tullaci do ta bënte këtë në [[Compiègne]]. Pas ndarjes së Verdunit në vitin [[843]], Ludvigu i II Gjermanikut do të ndërtonte një kapelë në [[Frankfurti mbi Majn|Frankfurt mbi Majn]] në vitin [[852]] dhe Karli i II Tullaci e bëri [[Compiègne]] rezidencën e tij mbretërore, kun në vitin [[877]], do të riprodhonte atë të gjyshit të tij. [[Skeda:Construction d Aix-la-Chapelle.jpg|parapamje|345px|Miniaturë e Jean Fouquet që paraqet ndërtimin e Akenit, në librin ''Grandes Chroniques de France'', të [[shekulli XV|shek. XV]]. [[Karli i Madh]] shfaqet në plan të parë.]] ==== Pallati i Akenit ==== Pallati i Akenit (i quajtur edhe Aix-la-Chapelle apo Akuigrana) do të ndërtohej në një shesh prej njëzet e katër hektarësh, që të mund tu ngjasonte [[Castra|fushimeve romake]] me katër grupe ndërtesash. Në verilindje, salla e pritjes, ''aula regia'' prej 47 m. e gjatë me 20 m. gjerësi, që ishte një riprodhim i ''aula palatina'' të Tririt e ndërtuar gjatë [[Dominati (Roma)|Perandorisë së Vonë Romake]]. Në jugperëndim gjendeshin ndërtesat e kultit të organizuara në formën e kryqit latin me kapelën poligonale të arkitekt Odonit të Metzit në kryqëzim. Lindja e sheshit zihej nga një trekëndësh, fundi i të cilit çonte në banjat termale dhe në pishinë. [[Skeda:AixPalais.png|parapamje|majtas|372px|Rindërtim viziv i Pallatit të Akenit]] Kompleksi pallator ishte i rrethuar me mure dhe përtej tij ndodheshin shtëpitë e tregtarëve, tregu, bujtinat e peshkopëve, abatëve, vasalëve dhe dinjitarëve të mëdhenj. Më tej ndodhet parku i gjuetisë dhe kopshti zoologjik i rrethuar me mure. Duke urdhëruar ndërtimin e Pallatit të Akenit, Karli i Madh donte të konkuronte me rezidencat e perandorëve bizantinë. Ai do të sillte kolona mermeri nga Ravena dhe shtatoren kalëruese të [[Teodoriku i Madh|Teodorikut të Madh]], hapi fonderi për të bërë shufrat e kapelës dhe dyert prej bronzi. Si në [[Bizanti|Bizant]], pallati ishte një hapsirë e shenjtë, në njëfarë mënyre qendra e botës fetare. Pallati dhe kisha formonin një tërësi. Salla e pritjeve ishte një ''bazilikë'', kapela një dhomë e fronit. Por ndërsa ajo e [[Lista e Perandorëve Bizantinë|bazileut]] gjendet në lindje në vendin e altarit, [[Karli i Madh]] do ta vendoste të tijin në perëndim përballë altarit të Shpëtimtarit dhe poshtë altarit të Virgjëreshës, përreth të cilit mblidhej shumësia e oborrtarëve.<ref name="riche">{{Cite book|author=Pierre Riché|title=Les carolingiens - une famille qui fit l'Europe|year=2010|publisher=Librairie Arthème Fayard/Pluriel|language=fr|publication-place=Paris|isbn=978-2-01-279544-0|page=490}}</ref> [[Skeda:Fulda St. Michaelskirche Innenraum 090.jpg|parapamje|389px|Pamje e brendshme e Kishës së Shën Mikaelit në [[Fulda (qytet)|Fulda]], ndërtuar në vitet [[820]]-[[822]]]] === Rezidencat e dinjitarëve === Ka mbetje të pakta të pallateve të dinjitarëve karolingë: një sallë në Doué-la-Fontaine, në Anzhu; disa ndërtime të integruara në Kështjellën e Majene; dhe, ndërsa ato të Teodulfit, vetëm oratori mbetet me mozaikun e tij në Germigny des-Prés afër Orlinsit.<ref>{{Cite book|author=Jean-Pierre Caillet|title=L'art carolingien|publisher=Flammarion|year=2005|language=fr|publication-place=Paris|isbn=978-2-08-011449-5|page=255}}</ref> ==== Salla e Doué-la-Fontaine ==== [[Skeda:W0437-DoueLaFontaine MoteCarolingienne 63347.JPG|parapamje|majtas|379px|Salla e Doué-la-Fontaine]] Në Doué-la-Fontaine, siti i kapelës me gjasa më parë i zënë nga galo-romakët dhe [[frankët]] dhe pastaj do të bujtëte pallatin karoling nga i cili nuk ka mbetur asgjë. Rreth vitit [[900]], do të ngrihej një ndërtesë drejtkëndore me përmasa 23.18x16.72 m. që përfshinte një kat të vetëm të ndarë nga një mur ndarës në dy pjesë të pabarabarta me një lartësi prej pesë metrash të mbuluar nga një çati trekëndore dhe pinionë. Pjesa më e vogël përdorej si kuzhinë, ndërsa pjesa tjetër salla princërore, ku vetëm dukë Roberti, koni i Anzhusë mund të hynte për të mbledhur oborrin e tij. Në mesin e [[shekulli X|shekullit të X]] siti do të shkrumbohej, pastaj niveli i hyrjes në katin e parë do të bllokohej dhe kompleksi u shndërrua në një burg me hyrje pesë metra të lartë.<ref>{{Cite journal|author=Miche de Boüard|title=De l'aula au donjon: les fouilles de Doué-la-Fontaine (compte-rendu: Jean Mesqui)|journal=Bulletin monumental|volume=135|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1977_num_135_2_5585|issue=2|language=fr|year=1977|pages=165-166}}</ref> [[Skeda:Mayenne - Palais carolingien 7.JPG|parapamje|372px|Mayenne, harkada veriore e sallës veriore]] ==== Kështjella e Majenës ==== Në kështjellën e Majenës ruahet një ndërtesë që daton rreth vitit [[900]]. Ky kompleks guri qëndron mbi një banesë të lashtë druri. Ajo përbëhet nga një dhomë kryesore drejtkëndore me përmasa 10.70 x 7.60 m. dhe një lartësi prej 10.5 m.. Ka dy nivele me katet e sipërme dhe të poshtme dhe me gjasa një atik. Në këndin juglindor, pranë sallës së madhe, gjendet një kullë katrore me katër metra në secilën faqe, nga e cila tre nga katër nivelet qëndrojnë me një lartësi prej 14 metrash. Duke prekur këndin verilindor të sallës së madhe dhe façatën perëndimore të kullës, muret e oborrit të vogël prej 4.32 x 3.50 m., që ngrihen në katin e tretë bëjnë pjesë në ndërtimin origjinal. Muraturat paraqesin zona shpinë peshku (''opus spicatum'') dhe mbetje të themeleve prej tullash. Salla e madhe dhe kulla ndriçohen mirë nëpërmjet hapjesh me tulla që formojnë segmet njëshe ose të dyfishta. Komunikimet e interioreve dhe eksterioret kryhen nga salla e sipërme në të gjithë kompleksin.<ref>{{Cite journal|author=Robert Early|title=Les origines du château de Mayenne|url=https://www.persee.fr/doc/acsam_0000-0000_2001_act_autor7_1_1196|journal=Actes des Congrès d'archéologie médiévale|volume=7|issue=1|year=2001|language=fr|pages=273-287}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ==== Qyteti i Germigny ==== [[Skeda:Germigny Des Pres 2007 02.jpg|parapamje|majtas|345px|Oratori i Teodulfit në Germigny-des-Prés.]] Qyteti i Germigny-des-Prés u ndërtua nën nxitjen e peshkop Teodulfit të Orlinsit, abat i abacisë së Saint-Benoît-sur-Loire dhe studjues i arsimuar i thirrur nga mbreti i frankëve, [[Karli i Madh]] për të ripërtërirë studimet dhe letërsinë. Data e tij e ndërtimit është para vitit [[806]], nëse një mbishkrim i përurimit të kishës është i besueshëm, por me gjasa është para vitit [[818]], vit gjatë të cilit Teodulfi do të binte në fatkeqësi dhe pronat e tij do të konfiskoheshin. Gjendet në një terren që i përket bashkësisë së abacisë së Saint-Benoît-sur-Loire (Fleury). Ai përfshin kishën me ndërtesat rezidenciale dhe varësitë në perëndim. Në vitin [[843]] ose [[844]], të mëdhenjtë e mbretërisë dhe prelatët do të kremtonin ''États généraux'' franceze të para në Germigny,<ref>{{Cite journal|author=Jacques-Henri Bauchy|title=Les premiers États généraux français à Germigny-des-Prés, en septembre 843|year=1970|issue=40|volume=5|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6570586k/f63.image|journal=Bulletin de la société archéologique et historique de l'Orléanais|language=fr|pages=361-364}}</ref> pastaj mbreti i frankëve, Karli II Tullaci do ta vizitonte në vitet [[854]] dhe [[855]] këtë ''qytezë'' të etiketuar me emrin ''pallati mbretëror'' në akte. Në gjysmën e parë të [[shekulli IX|shekullit të IX]], një zjarr e dëmtoi seriozisht sitin dhe vetëm oratori i Teodulfit do të mbetej.<ref>{{Cite journal|author=Prosper Mérimée|title=L'église de Germigny-des-Prés|year=1849|volume=8|language=fr|url=https://archive.org/details/revuegnraled81849pariuoft/page/56/|journal=Revue générale de l'architecture et des travaux publics|pages=113-118}}</ref> [[Skeda:Aix dom int vue cote.jpg|parapamje|291px|Kapela palatine e pallatit të Akenit]] === Kishat me plan qendror === ==== Kapela palatine e Akenit ==== Idea për të ndërtuar një kompleks të rëndësishëm palatin me gjasa pasoi zgjedhjen e Akenit (Aix-la-Chapelle, ose Akuisgrana) si vend të rezidencës mbretërore rreth vitit [[790]]. Në vitin [[798]], pjesa më e madhe punimeve mbi kapelën palatine tashmë ishte përfunduar, duke u integruar me një tërësi homogjene. Arkitekti Odoni i Metzit sendërtoi një vepër origjinale dhe në të cilën disa shikojnë ndikime të [[Monumentet paleokristiane të Ravenës#Bazilika e San Vitales|Bazilika e San Vitales në Ravena]] afër Aix në dizajnin e saj të përgjithshëm ose nga Shën Shirgji dhe Shën Baku i [[Kostandinopoja|Kostandinopojës]], por të tjerë mendojnë se ajo ka marë planin e zakonshëm të kapelave palatine të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]].<ref>{{Cite journal|author=Deshoulière François|issue=3|title=Origine du plan de la chapelle palatine d'Aix (compte-rendu)|journal=Bulletin monumental|volume=34|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1935_num_94_3_8794_t1_0385_0000_3?|year=1935|language=fr|pages=385-386}}</ref> Për më tepër nga kërkesat teknike, ai përdori plane rregullatore dhe u la të drejtohej nga imperativat e një simbolizmi numerik. Tetëkëndëshi qendror ka një diametër prej 16.54 metrash, me një lozhë në perëndim prej 12 metrash të gjatë me 7.2 metra të gjerë dhe një projeksion në perëndim prej 3.5 metrash të konfirmuar nga dy kullëza që i paraprijnë trupit të kapelës. Kamarja e madhe, prej 20.56 metrash lartësi, i përgjigjen në skajin lindor të atiumit, dy kamare anësore. Në planin dysheme të ''westwerk'', një sallë e hapur çon drejtpërdrejtë te hyrja. Kjo portë çon në një navatë anësore prej 7.61 metrash lartësi dhe kalimi 30.55 metra i lartë për në tetëkëndëshin qendror ofron mbresa që janë të vështira për tu harruar. Plani dysheme pothuajse autonom prej tetë harkadash të ndara nga pjesa e sipërme nga një kornizë me varje të forta. Sipër, kolona porfiri, mermeri dhe graniti hapen në tribunën mbretërore dhe në nivelin e tamburit, tetë dritare të larta ndriçojnë kupolën. [[Skeda:Justinuskirche, Frankfurt-Höchst, Southeast view 20190921 1.jpg|parapamje|majtas|379px|Kisha e Shën Justinit në Frankfurt-Höchst e parë nga jug-lindja]] Në nivelin teknik, arkitekti arriti një ndërtim shumë të përparuar për kohën e tij, dhe që haset në [[Arkitektura Normane|Arkitekturën Normane]] në Kishën e Saint-Étienne në [[Caen]] dhe në [[Arkitektura Normane|arlitekturën anglo-normane]] në Katedralen e Durhamit, harqe që e ndajnë në seksione si kontraforta të vërteta të brendshme. Do të sendërtohej gjithshtu lindja e kupolës anësore, duke kombinuar vargonj hekuri dhe trarë lisi. Pozicioni i fronit të Karlit të Madh në kontekstin liturgjik, simbolik dhe politik përcaktohej nga pamja e altarit të Shpëtimtarit në lindje, mbështetur në planin dysheme të altarit të Virgjëreshës dhe, më në lindje, në fund të korit të vogël drejtkëndor, atë të Shën Pjetrit. Mbreti gjendej me Zotin, i ngritur në zonën engjëllore. Në të njëjtën kohë, ai përkulte gjunjët para madhështisë së Krishtit, që sodit atë të adhuruar nga Pleqtë e Apokalipsit nga kupola. E gjitha kontribuonte në krijimin në kapelën palatine të asaj piramide pushteti, me katin përdhes të rezervuar për shpurën, katin kryesor për sovranin dhe në krye, ndërtesa e Krishtit.<ref name="heitz"/><ref>{{Cite journal|author=Salet François|language=fr|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1958_num_116_3_4034_t1_0200_0000_1?|title=Les origines de la Chapelle palatine d'Aix (compte-rendu)|journal=Bulletin monumental|issue=3|volume=116|year=1958|pages=200-201}}</ref> ===== Imitimet ===== Prestigji i kapelës palatine do të frymëzonte shumë imitime përgjatë [[shekulli IX|shekujve të IX]], [[shekulli X|të X]] dhe [[shekulli XI|të XI]], veçanërisht në Lotaringia, në territorin e tanishëm të [[Vendet e Ulëta|Vendeve të Ulta]]. Aken: [[798]], pastaj Saint-Riquier: [[799]], [[Zara|Zarë]]: [[805]], Fulda Saint-Miche: [[822]], [[Thionville]]: [[830]]-[[840]], Mettlach: [[985]]-[[993]], Bryzh: [[940]]-[[960]], Muizen: [[990]], Liezh Saint-Jean: [[990]], Këln-Deutz: [[1020]], [[Nimega|Nijmegen]]: [[1024]]-[[1039]], Gollar II Georgenberg: [[1030]], Otmarshajm: [[1030]], Groningen: [[1040]]-[[1050]], Uimpfen: [[1040]]-[[1050]], Bamberg: [[1020]], Luvein: [[1050]]. Ndërtesa që mer në mënyrë më besnike formën arkitekturore të Akenit është Kisha e Otmarshajmit në Alsacë. Bërthama tetëkëndore është saktëshisht e njëjtë me atë të Akenit me një deambulator hekzagonal. Absida lindore mund të jap një ide të mirë të asaj të Akenit. Besohet gjithashtu se dy ndërtesa të tjera me një plan qendror të periudhës së Karlit të Madh janë frymëzuar nga kapela palatine: Kisha e Shën Donatit në [[Zara]], në kufijtë e perandorisë, dhe Oratori i Germigny-des-Prés. <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:San vitale, ravenna, int. 01.JPG|Bazilika e San Vitales në Ravena, ndikuese e mundshme Skeda:Byggnadskonsten, San Vitale i Ravenna, Nordisk familjebok.png|Plani i bazilikës së Ravenës Skeda:Aachener Dom Umgang Oktogon Pfalzkapelle 2014.jpg|Kapela palatine e Akenit Skeda:AachenChapelDB.svg|Plani i kapelës palatine të Akenit Skeda:AixCoupeLong.png|Seksionim i kapelës palatine të Akenit Skeda:Ottmarsheim - Eglise-3.JPG|Riprodhimi i Otmarshajmit </gallery> ==== Oratori i Germigny-des-Prés dhe kisha e San Donatit të Zarës ==== [[Skeda:Vue Coupole.jpg|parapamje|Pamje e brendshme e kupolës së oratorit të Germigny-des-Prés]] Kisha e Germigny-des-Prés u ndërtua në ''qytezën'' e tij nën nxitjen e peshkop Teodulfit të Orlinsit, abat i Saint-Benoît-sur-Loire dhe tepër erudit i thirrur nga mbreti i frankëve Karli i Madh për të përtëritur studimet dhe letërsinë. Data e ndërtimit është më e hershme se viti [[806]], nëse një mbishkrim i përurimit të kishës është i besueshëm, por me siguri është ndërtuar para vitit [[818]], vit në të cilin Teodulfi do të binte në fatkeqësi dhe pronat e tij do të konfiskoheshin. Ajo ''qytezë'' gjendej në një territor që i përkiste bashkësisë së abacisë së Saint-Benoît-sur-Loire. Ajo përfshinte kishën me ndërtesat rezidenciale dhe varësitë në perëndim. E ndërtuar në kohën që [[Karli i Madh]] po ndërtonte kapelën palatine të Akenit, kjo ndërtesë do ta inkurajonte Teodulfin për të mos lënë gjithçka pas dore për veten e tij. E mbuluar me volta dhe dekorime të bukura, ajo konsiderohej e pakrahasueshme në Neustri. Deri në mesin e shekullit të XIX, Germigny konsiderohej kisha më e vjetër në Francë, por pas rindërtimit të saj në të njëjtin sit nga Juste Lisch midis viteve [[1867]] dhe [[1876]], nga ndërtesa origjinale mbetën vetëm themelet e futura në tokë, një mozaik i shquar dhe disa gurë të përdorur në ndërtimin e ri. Kapitelet dhe fragmentet e stukove në Musée des Beaux-Arts në Orlins. Për oratorin e tij në Germigny, Teodulfi përdori pjesën arkitektonike në favor dy apo tre shekuj më parë se në LIndje dhe disa e krahasojnë planin e tij me kishat e Bagaranit dhe të Etçmiadzinit në [[Armenia|Armeni]]<ref name="a">{{Cite journal|author=M. Katchatrian|title=Notes sur l'architecture de l'église de Germigny-des-Prés|year=1954|volume=7|journal=Cahiers archéologiques|language=fr|pages=161-171}}</ref> dhe propozojnë emrin e Odonit të Metzit si arkitektin e saj.<ref>{{Cite book|author1=Francis D. K. Ching|author2=Mark M. Jarzombek|author3=Vikramaditya Prakash|title=A Global History of Architecture|url=https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin_n0o7|publisher=John Wiley & Sons|year=2007|language=en|publication-place=Hoboken, Nju Xhersi|page=[https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin_n0o7/page/316 317]}}</ref> Ai i dha asaj planin më logjik në Perëndim për të ndërtuar një kishë me volta. Në qendër të një sheshi prej rreth dhjetë me dhjetë metrash, katër shtylla përcaktojnë një katror qendro mbi të cilin ngrihet një kullë. Në secilën faqe të oratorit, ngrihen së jashtmi absida të mëdha me një kontur të dalë, të varur. Dy absidëza janë vendosur përkrahë absidës perëndimore. Në [[shekulli VI|shekujt e VI]] dhe [[shekulli VII|të VII]], në kishat armene të këtij lloji, e gjithë godina ndërtohej për të mbështetur strukturalisht kupolën, por në Germigny, do të zëvendësohej nga një kullë-far të pozicionuar në qendër të oratorit, duke shkatuar pak sforcim horizontal për ta mbajtur. Përreth saj, voltat janë vendosur si në një kishë lindore. Voltat e barrela mbështesin kullën në katër pikat kardinale dhe katër kupola më të vogla, më të ulta që mbulojnë këndet e katrorit. Më afër tokës, ''culs-de-four'' me katër absida qëndrojnë mbi muret gotike që mbajnë këto volta, duke i sigurojnë qëndrueshmëri të përkryer ndërtimit. Që nga [[shekulli IX]], muret janë mbështetur nga kontraforte për ta përforcuar këtë ndërtim që rrezaton përreth një kulle qendrore gjashtëmbëdhjetë metra të lartë. Megjithë shkatërrimin e vitit [[1867]], gërmimet kanë zbuluar dyshemenë e vjetër nën dyshemenë e tashnishme, rreth dyzet centimetra, dyshemeja e kishës së [[shekulli XV|shekullit të XV]] dhe 1.15 metra poshtë terrenit të tanishëm. KJo diferencë në nivel bëri të mundur të zbuloheshin themelet e absidave. Absida lindore që bart mozaikun i përket kohës së Teodulfit. Në perëndim, gjenden themelet e një abside gjysmë-rrethore dukshëm të ndryshuara në tetëkëndore me një mur paralel.<ref>{{Cite conference|author=Jean Hubert|year=1931|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k35700q/f550.image.langFr|title=Germigny-des-Prés|conference=Congrès archéologique de France - XCIIIe Session tenue a Orléans en 1930|publisher=La Sociét Française d’Archéologie|language=fr|publication-place=Paris|pages=534-568}}</ref> Mund të shihet kamarja e peshkopit si ajo e Karlit të Madh në kapelën palatine të Akenit dhe pastaj vendosjen e një lozhe.<ref name="a" /> Kisha e Shën Donatit të Zarës, e shenjtëruar në vitin [[805]], ishte pjesë e një kompleksi katedralesh të ngritura për peshkon Donat pas kthimit nga sinodi i zhvilluar në Aken. Rotonda, një cilindër prej 19.5 metrash i lartë, zë skajin veri-lindor të forumit. Në lindje ka tre absida të larta në një plan lehtësisht të mbivendosur. Në krahun perëndimor, një lozhë i paraprin rotondës në të gjithë gjerësinë, përngjasuese më shumë i asaj të Ravenës se sa asaj të Akenit. Ambulatori i vetëm formon bazën e një galerie të madhe rrethore që të çon në shtatë kamare që përkojnë me absidat në veri dhe jug të absidave lindore. Në katin përdhes, kolonat janë dekoruar me baza dhe kapitele me origjinë të lasht. Kështu, në [[Zara]], arsenali i pasur i [[Arkitektura Romanike|Arkitekturës Romanike]] është po aq i skicuar si në kapelën palatine të Akenit.<ref name="heitz"/> <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:Erevan - Armenia (2887573917).jpg|Interiori i Katedrales së Etçmiadzinit Skeda:Etchmiadzin Cathedral 5th century plan.png|Plani i Etçmiadzinit Skeda:Loire Loiret Germigny tango7174.jpg|Germigny Skeda:Plan germigny carolingien.svg|Plani i oratorit të Germigny Skeda:Zadar St. Donat Interior.jpg|Interiori Kishës së Shën Donatit të Zarës Skeda:SaintDonarZadar.jpg|Plani i Kishës së Zarës </gallery> === Grupet peshkopale === [[Skeda:MetzGroupeEpiscopal (3).png|parapamje|majtas|347px|Grupi peshkopal i [[Metz]]it me katedralen e [[shekulli X|shekullit të X]]]] Reformat fetare dhe në veçanti, detyrimi i kanonikëve të qëndrojnë me peshkopin do të çonin në ngritjen e ndërtesave të reja. I ndihmuar nga mbretërit, ata e shndërruan planifikimin urban të qyteteve të tyre dhe si aristokratë të mirë rehatinë e pallateve të tyre. Nga mesi i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] Krodegangu i Metzit ngriti një manastir pranë Katedrales së Shën Stefanit në Metz për të shërbyer si sallë kapitullare, refektor, fjetina, dhoma të rezervuara për të sëmurët dhe oratorë të ndryshëm. Ai u imitua në Lyon në vitin [[798]] nga Leidradi bavarez. Në të njëjtën kohë, peshkopi i Vjenës kishte ndërtuar një kishë të përbërë prej tre kapelash afër grupit peshkopal për kanonikët. Në vitin [[817]], Ludvigu i Përkushtuari ndihmoi peshkopine Turnait të zgjeronte manastirin e tij dhe atë të Le Mansit për të ndërtuar një zonë kanonike me shtëpi, ndërtesa zyrtare dhe dy bujtina. Asgjë nuk mbetet nga katedralet e shumta të ndërtuara në Periudhën Karolinge, por gërmimet kanë bërë të mundur të gjenden themelet dhe të restaurohen dyshemetë. Katedralja e Këlnit do të fillonte në vitin [[800]] me një plan me dy absida në skaje të kundërta, një transept të madh dhe një kriptë perëndimore reminishente të kishave romake. Katedralja e Reimsit mori parimin e altarit të lartë në perëndim, si në Bazilikën e Fuldës dhe veçanërisht në Bazilikën e vjetër të Shën Pjetrit në Vatikan.<ref name="riche"/> Gërmimet e fundit në Thérouanne, në [[Pas-de-Calais]], kanë nxjerë në pah ekzistencën e një grupi katedral të [[shekulli VII|shekullit të VII]] ose të fillimit të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], me kreun e një bazilike karolinge dhe, në një shtresë më të ulët, dy bazilika me vetëm një navatë, të vendosura përkrahë njëra-tjetrës, dhe në jug të ndërtesës me një plan qendror, me gjasa një pagëzimore.<ref name="heitz"/><ref>{{Cite journal|author=Honoré Bernard|year=1986|url=https://www.persee.fr/doc/rnord_0035-2624_1986_num_68_269_4214?|title=L'hypothèse du "Groupe épiscopal" de Thérouanne|journal=Revue du Nord|volume=68|issue=269|language=fr|pages=301-323}}</ref> [[Skeda:Corvey Westwerk 2.jpg|parapamje|281px|Westwerk e abacisë së Korvejit]] === Manastiret === Manastiret e mëdha qenë qytete të vërteta ku shiheshin karakteristikat arkitekturore të grupeve peshkopale. Mbretërit ndihmuan në ngritjen e ndërtesave të abacisë dhe emëruan bijtë e tyre dhe besnikët si abatë. Një nga arritjet e para ishte [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]], ku janë varrosur mbretërit [[Dinastia Merovinge|merovingë]] dhe Karl Marteli. Kisha, e përfunduar nën abatërinë e Fulradit në vitin [[775]], ka një kor të thellë, disa elemente të të cilit janë akoma të dukshme në kriptën e bazilikës së tanishme. [[Karli i Madh]] ndihmoi në ndërtimin e Abacisë së Saint-Riquier ku ''dhendri'' i tij Angilberti mbante 300 murgj në tre kisha të bashkuar nga galeri të projektuara në trekëndësh. Kisha kryesore kishte dy pjesë të kurorëzuara nga kulla, kushtuar Shën Rikarit dhe Shpëtimtarit. Faltorja kryesore ndodhej në perëndim, mbi një kriptë që bujtëte relikte nga të ardhura nga [[Jeruzalemi]], dhe formonte një westwerk ose një masiv perëndimor. Në Abacinë e Fuldës, abatët përdorën shembullin e Romës dhe në perëndim të abacisë ndërtuan një transept, një absidë, një atrium, dy kripta, nga të cilat perëndimorja që bujt reliktet është kryesorja. Ndërtimi i kriptave duhet të ketë qenë e lidhur me zhvillimin e kultit të relikeve, disa herë madje duke përfshirë grabitjen e atyre të shenjtërve romanë si Marcelini dhe Pjetri për ti vendosur në Kishën e Stajnbahut në Miçlstadt dhe Bazilikën e Seligenstadtit. Për vendet e sapo konvertuara, mbretërit autorizuan zhvendosje si ato nga Saint Liboire i Mansit në Katedralen e Paderbornit në [[Saksonia|Saksoni]]. Midis viteve [[841]] dhe [[865]], Konradi, abati laik dhe ungji i Karlit II Tullacit ndërtoi kishën abaciale të Saint-Germain de Auxerre. Abacia e Korvejit,<ref>{{Cite journal|author=Wilhem Rave|title=Corvey (compte-rendu: Pierre Héliot)|volume=16|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1958_num_116_2_3834_t1_0155_0000_1?|year=1958|journal=Bulletin monumental|issue=2|language=fr|pages=155-156}}</ref> e ndërtuar nga Vala, kushëriri i Karlit të Madh, do të zgjerohej në vitin [[867]]. Tashmë nga ajo ruhet vetëm westwerk. Pritja e mbretit në manastire zhvillohej nëpërmjet shërbesave në tribunën e westwerk si në Aken. Në Abacinë e Lorsch-it, porta triumfale mund të përdorej si sallë pritjeje gjatë vizitave mbretërore dhe në planin e Saint-Gall ishte parashikuar një apartament për perandorin dhe një bujtinë për vizitorët e shquar.<ref name="riche"/> ==== Abacia e Saint-Denis ==== [[Skeda:SaintDenisCarolingienne.png|parapamje|majtas|396px|Plani i Kishës karolinge të Saint-Denis]] Nga mesi i [[shekulli VII|shekullit të VII]] veprimtaria arkitekturore tashmë kishte prodhuar një kryevepër mjaft monumentale, Abacinë e Saint-Denis-it. Guri i parë do të vendosej në vitin [[754]], duke u shenjtëruar në vitin [[775]]. Kisha e Fulradit ka një navatë prej 36 metrash të gjatë dhe 22.4 metrash të gjerë, me gjasa nëntë kthina, mesore anësore prej 5.2 metrash të gjera, një transept katror prej 10 metrash që ishte pjesë e një transepti 28 metrash që shtrihej vetëm 9 metra nga navata. Kori i thellë prej shtatë veshjesh akoma i dukshëm në kriptën e tanishme ka formë unazore. Në skajin perëndimor, kundra-absida e vogël ndoshta do të hapte vargun e gjatë të atyre në veri të Alpeve. Ndikimi i [[Italia|Italisë]] dhe veçanërisht i Romës është i dukshëm, siç janë format e një monumenti të vizituar nga abati i Saint-Denis në vitin [[751]], Abacia territoriale e Saint-Maurice d'Agaune.<ref name="heitz"/> ==== Agaune, Romainmôtier, Myshtair, Mistail, Disentis ==== [[Skeda:Agaume1.png|parapamje|396px|Plani i Bazilikës së Agaunes]] Kishat karolinge në Zvicër dhe në Italinë Alpine karakterizoheshin nga pasja e tre absidave që hapeshin në një navatë të gjerë. Të gjitha mund të datohen rreth vitit [[800]]. Bazilika karolinge e Agaunes pasoi një ndërtesë modeste me një absidë poligonale nga fillimi i [[shekulli V|shekullit të V]] dhe dy bazilikave të tjerë të [[shekulli VI|shekullit të VI]]. Ndërtimi i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] me tre navata, me absida përkundrejtë unazave rrethore që çonin te reliktari i rrëfimit. Reliket e Shën Mauricit të depozituara në abacinë lindore u zhvendosën në atë perëndimore. Kjo prirje drejtë perëndimorizimit të kishave karolinge u zgjerua në fillim të [[shekulli IX|shekullit të IX]], veçanërisht në pjesët lindore dhe jugore të perandorisë. [[Skeda:Romainmotier1.png|parapamje|majtas|396px|Plani i Abacisë së Romainmôtier]] Në vitin [[753]], [[papa]] [[Stefani II]] shenjtëroi altarin e abacisë së re të Romainmôtier, që thjeshtë përsëriste në një shkallë më të madhe skemën e ndërtesave të [[shekulli VII|shekullit të VII]], një navatë e thjeshtë e zgjeruar me dy elemente katrore dhe një absidë, imitim më i madh i kishës së mëparshme. Abacia e Myshtairit —e shpallur [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimi e Njerëzimit]] nga [[UNESCO]]-ja në vitin [[1983]], «Konventi benediktin i Saint-Jean-des-Soeurs në Myshtair»—ruan disa afreske karolinge dhe, ndonjë afresk romanik. Në Kishën e Mistailit mund të shihen absida të trefishta dhe në Abacinë e Disentisit dy plane të absidash të trefishta, nga të cilat e para mbetet në lartësi të plotë, por e përfshirë në një rindërtim të [[shekulli XIX|shekullit të XIX]]. Nëse Abacia e Romainmôtier nuk kishte një kriptë, kjo nuk do të vononte shumë për tu shfaqur në rajonet alpine afër [[Italia|Italisë]] dhe ajo e abacisë së Saint-Lucius të [[Chur]]-it është shumë origjinale. Një sallë drejtkëndore lehtësisht e groposur të çon në një korridor gjysmë-rrethor që të çon poshtë altarit. <gallery mode="packed" heights="191px"> Skeda:Müstair Klosterkirche St. Johann Chor 3.JPG|Manastiri i Shën Gjonit të Myshtairit Skeda:MÜSTAIR P1040767xyz.jpg|Absida veriore e Manastirit të Myshtairit Skeda:Mistail_aussen.jpg|Kisha e Mistailit Skeda:Mistail_Apsiden.jpg|Interiori i Kishës së Mistailit </gallery> ==== Abacia e Lorsch-it ==== [[Skeda:Kloster_Lorsch_03.jpg|parapamje|389px|Torhalle e Lorsch-it]] Rreth vitit [[760]] do të themelohej Abacia e Lorsch-it, që do të shënonte një përparim në monumentalitetin që kishte filluar në Bazilikën e Saint-Denis. Ajo iu besua peshkopit Krodegang të Metzit. Brenda një sipërfaqe prej 25000 metrash katrorë të rrethuara, përgjatë një boshti perëndim-lindje 200 metra të gjatë, pason një atrium i madh me Torhalle-n, akoma ekzistues, një westwerk e fuqishme, me një kapelë të lartë kushtuar Shën Mihajlit; një atrium i vogël; dhe një bazilikë me tre navata me një transept dhe një kor lindor në formë drejtkëndore. Pallati abacial ndodhet në lindje afër një prej katër portave të abacisë. Në vitin [[876]], në lindje do të shtohej një kriptë, mauzole për karolingët gjermanë, ndërsa në jug të kishës, një manastir. Nga ky kompleks monastik mbetet vetëm Torhalle, një nga kryeveprat e Arkitekturës Karolinge. Modeste në përmasa, prej 9.76 metrash e gjat me 6.09 metrash e gjerë, një kalim i trefishtë nën harqe të bukur që mbajnë një kapelë të vogël me dekorime [[Rendi jonik|jonike]]. Arrihet nëpërmjet dy shkallëve. Një opus reticulatum me rafinim të madh mbulon façatat me një motiv katror, që kalon në diamante që vizatojnë kryqe dhe pastaj në hekzagon. Shtyllat me kapitele kompozite jonike, të rrallë në Periudhën Karolinge, e ritmojnë këtë sipërfaqe.<ref name="heitz"/> «Abacia dhe manastiri i vjetër i Lorsch-it» është shpallur [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimi Botërore]] në vitin [[1991]] (ref. 515rev), që e përshkruan kështu: «Kompleksi i formuar nga abacia dhe hyrja e saj monumentale, “Torhalle” e famshme, është një nga dëshmitë e rralla arkitekturore të Periudhës Karolinge. Skulpturat dhe pikturat e saj, që datojnë gjithashtu nga kjo poeriudhë, janë në një gjendje të shkëlqyer koservimi».<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/515 Abbey and Altenmüscher of Lorsch].</ref> Ka një lidhje stilistike midis dekorimit të Torhalles së Lorsch-it, Kriptës së Saint-Paul së Jouarre dhe kishave të [[shekulli XI|shekullit të XI]] në luginën e poshtme të Luarës. Lidhja historike duket se është Roberti i Forti, me origjinë nga Lorsch-i dhe i përmendur në vitin [[853]] nga ''missus dominicus'' e mbretit Karli II Tullaci, për këto rajone.<ref>{{Cite journal|author=Barbara A. Watkison|title=Lorsch, Jouarre et l'appareil décoratif du Val de Loire|year=1980|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1990_num_33_129_2457?|journal=Cahiers de civilisation médiévale|volume=33|issue=129|language=fr|pages=49-63}}</ref> <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:Torhalle Lorsch 02.JPG|Detaj i dekorimit të Torhalle të Lorsch-it Skeda:Mur mérovingien crypte Saint-Paul Jouarre.jpg|Detaj i kriptës së Jouarre-s </gallery> ==== Centula - Abacia e Saint-Riquier ==== [[Skeda:Abbaye de Saint-Riquier dans Monasticon Gallicanum.jpg|parapamje|372px|Abacia e Saint-Riquier në një gravurë të shek. XVII]] Ndërtimi i manastirit të Centulës, tashmë Abacia e Saint-Riquier, u zhvillua gjerësisht me ndihmën financiare të Karlit të Madh dhe të ''dhendrit'' të tij, Angilbertit, abat laik. Punimet e ndërtimit do të zhvilloheshin midis viteve [[790]] dhe [[799]]. Manastiri kishte tre kisha të lidhura me galeri, kryesorja prej tyre kurorëzohej nga kulla kushtuar Shën Rikarit dhe Shpëtimtarit. Faltorja kryesore gjendjen në perëndim dhe formonte një westwerk ose një masiv perëndimor. [[Skeda:Centula.png|parapamje|majtas|422px|Plani i Abacisë së Saint-Riquier]] Nga tekstet që ruhen nga [[shekulli IX]] mund të njihet gjendja e pronësisë në vitin [[831]] dhe regullorja liturgjike e abacisë. Për shërbesat, murgjit shpërndaheshin afër dy faltoreve të vendosura në krahë të kundërt dhe këngët e tyre të alternuara mbushnin kishën. Për më tepër, Angelberti kishte planifikuar proçesione në dymbëdhjetë altarë të shpërndarë në abaci. Gjatë festiviteteve kryesore, organizoheshin proçesione që shkonin në dy kishat e tjera me pjesëmarrjen e banorëve të shtatë fshatrave të grupuara përreth manastirit. Simbolizmi i numrit shtatë të lidhur me këtë liturgji stinore që praktikohej në Romë në atë kohë u adoptua në funksion të [[shtatë hiret e Shpirtit të Shenjtë|shtatë hireve të Shpirtit të Shenjtë]]. Kompleksi i ndërtesave të abacisë formonte në njëfarë mënyre një Romën në miniaturë dhe gjithçka ishte e planifikuar për sendërtimin e një programi liturgjik.<ref name="riche"/> Në pikat e trekëndëshit, aksi veri-jug i të cilit është të paktën 300 metra, në veri gjendet kisha abaciale me një vokacion të dyfishtë të Shpëtimtarit dhe Shën Rikerit; në lindje, kisha e vogël e Saint-Benoît, e rezervuar vetëm për bashkësinë monastike; dhe në jug-perëndim, kisha e Sainte-Marie-et-tous-les-Apôtres. Portikë me harkada i lidhnin tre ndërtesat. Navata shoqërohet nga navata mjaft të gjera me tre altare në veri dhe në jug, në navatën kryesore ndodhen dy altare kushtuar Shën Denisit dhe Kryqit të Shenjtë. [[Skeda:SaintRiquierPetau (2).png|parapamje|281px|Abacia e Saint-Riquier në vitin 1612]] Në kor, altari i Shën Rikarit përdorej përditë gjatë proçesioneve të mëngjesit dhe të darkës të murgjëve. Gjatë disa pelegrinazheve liturgjike, sendërtoheshin stacione përballë imazheve prej stukoje të Lindjes së Jezusit, [[Ringjallja|Ringjalljes]], Pasionit dhe Ringjalljes së Jezusit. Në absidë, dymbëdhjetë relikarët ruanin reliket e apostujve dhe një i trembëdhjetë ato të Shën Rikarit. Carol Heitz krahasoi organizimin e Abacisë së Saint-Riquier me atë të [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Kishës së Varrit të Shenjtë]] të [[Jeruzalemi]]t.<ref name="heitz"/><ref>{{Cite book|author=Marie-Laure Pain|title=Groupes cathédraux et complexes monastiques – Le phénomène de la pluralité des sanctuaires à l'époque carolingienne|year=2015|url=https://books.google.al/books?id=uCEmjwEACAAJ|publication-place=Rennes|publisher=Presses universitaires de Rennes|language=fr|isbn=978-2-7535-4259-4|page=115}}</ref> ===== Anteiglesia ===== Anteiglesia, term që do të rrëzohet në westwerk, masivin perëndimor, kisha-portik, galilea, ishte e arritshme përgjatë aksit kryesor perëndim-lindje. Lozha ka një kriptë në katin përdhes ku ekzpozohet relikuari kryeosr i abacisë, që përmban 25 relike të [[Toka e Shenjtë|Vendeve të Shenjta]], një përmbledhje e jetës së Krishtit. Mbi këtë sallon të madh të përbërë nga shtylla dhe kolona, ndodhet një ''fron'' i Shpëtimtarit, do me thënë, një altar kushtuar Krishtit. Ky vend përdoret gjatë ditëve të Pashkëve për mbledhjen e bashkësisë monastike dhe tribunat marin korin. Disa, në vend të ''fronit'' të Shpëtimtarit shohin perandorin ose mbretin. Anteiglesia e Saint-Riquier mund të përfytyrohet falë westwerk të Abacisë së Korvejit, që mbahet në një gjendje befasuese dhe tribunat anësore të Notre Dame e [[Jumièges]] e [[shekulli XI|shekullit të XI]], një organizim që ishte origjina e transepteve normane. <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:St. Stephanus und Vitus Corvey Westwerk 03.jpg|Tribuna të westwerk të Korvejit Skeda:Jumièges 171.JPG|Westwerk dhe tribunat e [[Jumièges]] Skeda:Corvey Westwerk.JPG|Sallë e westwerk e Korvejit Skeda:Torhalle Lorsch Innenraum.jpg|Interiori i Torhalles së Lorsch-it </gallery> ===== Arkitektura dhe programi liturgjik ===== Korniza arkitekturore i adaptohej një programi të përcaktuar liturgjik, veçanërisht për abacinë nga Angelberti, që lë një hapsirë të gjerë për proçesione, të përditshme si dhe të jashtëzakonshme dhe për dashurinë e kohës për simbolizmin që aty gjen shprehjen e tij të plotë. Autonomia e kishës së Shpëtimtarit është veçanërisht e nevojshme për disa ditë festash, veçanti kjo që haset në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]]. Akoma shekuj më vonë, anteiglesia-t e fuqishme të [[Burgonja|Burgonjës]], Turnus, Romainmôtier, por edhe në galileat kluniacense ose kishat-lozha të Luarës, të Poitou dhe të Limousin e gjejnë burimin e tyre te Abacia e Saint-Riquier. Vitaliteti i kësaj forme është e pabesueshme, besnike e konceptit të saj të parë deri në [[shekulli XII|shekullin e XII]] dhe madje edhe përtej, duke modeluar disa façata romonike. Kishat alsaciane të [[Marmoutier]], Lautenbah dhe Sélestat mbanin akoma rreth vitit [[1150]] një formë të atrofizuar të westwerk. Silueta triumfuese e kullave-façata të kishave të fortifikuara të Thiérache-s, [[Prisces]], [[Burelles]], [[Saint-Algis]], [[Englancourt]], [[Plomion]], [[Gronard]]... edhe këto të fundit ruajnë gjithashtu gjurmë të tij.<ref>{{Cite journal|author=Carol Heitz|journal=Cahiers de civilisation médiévale|volume=34|issue=175|year=1991|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1991_num_34_135_2504?|title=Rôle de l'église-porche ans la formation des façades occidentales de noséglises romanes|language=fr|pages=329-334}}</ref> Duke nisur nga Saint-Riquier, kërkimi i vetëdijshëm i monumentalitetit u imponua për të befasuar turmat dhe për të evokuar gëzimet qiellore përmes ndjenjës estetike. Arkitektura, dekorimet e rafinuara, liturgjia e koreografuar lejuan turmat të parandjenin gëzimet e jetës qiellore. Sfondi simbolik vjen në një masë të madhe nga Apokalipsi që krijon ura midis Zotit dhe Përjetësisë.<ref name="heitz"/><ref>{{Cite journal|author1=Carol Heitz|journal=Revue belge de philologie et d'histoire|volume=42|issue=3|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1964_num_42_3_2540_t1_1041_0000_2?q=carol%20heitz|year=1964|title=Recherches sur les rapports entre architecture et liturgie à l'époque carolingienne (compte-rendu: Pierre Héliot)|language=fr}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Carol Heitz|year=1986|issue=269|url=https://www.persee.fr/doc/rnord_0035-2624_1986_num_68_269_4216?|title=Saint-Riquier en 800|journal=Revue du Nord|volume=68|language=fr|pages=335-344}}</ref><ref>{{Cite journal|author1=Honoré Bernard|title=Un site prestigieux du monde caroiligien: Sainr-Riquier|volume=5|issue=1|url=https://www.persee.fr/doc/pica_0398-3064_1978_num_5_1_1271|journal=Cahiers archéologiques de Picardie|year=1978|language=fr}}</ref> <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:Abbaye Saint-Philibert de Tournus - 3.jpg|Abacia e Shën Filibertit të Turnusit Skeda:Marmoutier eglise.jpg|Abacia e Marmoutier-it Skeda:Lautenbach StMichel-Gangolphe 25.JPG|Kisha e Saint-Jean-Baptiste të Lautenbahut Skeda:Eglise Sainte-Foy Selestat.jpg|Kisha e Sainte-Foy de Sélestat Skeda:P1040089WK Eglise fortifiée de Gronard.JPG|Kisha e fortifikuar e Gronardut </gallery> ==== Fulda ==== [[Skeda:Ratgarbasilika.jpg|parapamje|291px|Maket i manastirit të Fuldës gjatë periudhës karolinge]] Në fund të mbretërimit të Karlit të Madh dhe në fillim të atij të Ludvigut të Përkushtuarit, u shpall një ndryshim i rëndësishëm në arkitekturën fetare me Shën Benedikitin e Anianes dhe këshillin e Akenit (Aix-la-Chapelle) në vitet [[816]]-[[817]]. ===== Abacia e Fuldës ===== E themeluar në vitin [[744]], Abacia e Fuldës mori një kishë të parë dhe pastaj do të ndërtohej një bazilikë e re, që do të përfundonte në vitin [[819]]. Më vonë, në perëndim, do të ngrihej një manastir dhe një imitim i [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Varrit të Shenjtë]] të [[Jeruzalemi]]t: rotonda e varrezës së Shën Mihajlit. Veprat do të përfundoheshin midis viteve [[822]] dhe [[842]]. [[Skeda:Kupferstich fulda dom 1655.jpg|parapamje|majtas|396px|Abacia e Fuldës në vitin 1550]] «Tempulli» lindor ka një absidë të madhe rrethore me një parajsë që hapet drejtë lindja përmes një portali të trefishtë me dy kulla anash. Ndërsa «tempulli» perëndimor formohet nga një transept i madh romanik me të njëjtën gjatësi si transepti i Romës dhe nga absida e saj perëndimore. Pastaj u krijuan dy kripta-salla nën dy absidat. Interiori është 33.4 metra i gjerë, me navatat anësore dhe rreth 100 metra gjatësi. [[Skeda:FuldaPlan.png|parapamje|408px|Plani i Abacisë së Fuldës]] Abacia e Fuldës mbetet si Abacia e Saint-Riquier, një ndërtesë bipolare. Ajo tashmë nuk është më e orientuar, por ka një zgjidhje perëndimorizuese, në mënyrën e bazilikave romake të San Giovanni di Leterano dhe Shën Pjetrit. Westwerk, e cila nuk kishte më funksion për praninë, u zëvendësua nga absida e madhe gjysmë-rruzullore perëndimore që hapet si në bazilikat [[Arkitektura Paleokristiane|paleokristiane]] drejtpërdrejtë mbi transeptin. Dy krahët e transeptit me gjasa kishin tribuna. Favorizimet e gëzuara nga ky lloj kishe perëndimore janë pothuajse të barabarta me atë të anteiglesia-s. Katër shekuj më vonë, në vitin [[1258]], një kundër-absidë monumentale u shenjtërua në Katedralen e Vormsit. Përveç katedraleve të Notre Dame de Verdun dhe të [[Bezansoni|Bezanson]] me prejardhje karolinge, ajo e Saint-Cyr-et-Sainte-Julitte de Nevers ka gjithashtu një transept të madh perëndimor me një absidë të thellë mbi një dhomë-kriptë. ===== Rotonda e Shën Mihajlit ===== Pak më vonë se bazilika do të ndërtohej një ''cymeterium'' rotondë me një kushtim që specifikonte se u ndërtuar si Varri i Krishtit që Shpëtimtari të vinte në ndihmë të murgjëve gjatë Gjykimit Përfundimtar. Një kriptë me një bërthamë qarkore qëndron mbi një kolonë të vetme qendrore, të kurorëzuar nga një [[Rendi jonik|kapitel jonik]]. Në ambulator ndodhen varre. Rotonda e sipërme përbëhet nga një plataformë qendrore qarkore, e kufizuar nga tetë kolona, katër nga të cilat kanë kapitele nga Periudha Karolinge.<ref name="heitz"/> <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:Michaelskirche (Fulda) - Ostseite über Domplatz.jpg|Kisha e Shën Mihajlit në Fulda Skeda:FD MichaelskircheI 01.jpg|Rotonda e sipërme e Shën Mihajlit Skeda:Fulda St.Michaelskirche Krypta.jpg|Kripta e Shën Mihajlit Skeda:Michaelskirche Fulda 8.JPG|Volta e rotondës së Shën Mihajlit Skeda:St. Michaelskirche Fulda III.jpg|Ambulatori i Shën Mihajlit Skeda:St. Michaelskirche Fulda I.jpg|Ambulatori i Shën Mihajlit </gallery> ==== Plani i Sankt Gallenit ==== [[Skeda:SaintGallPlan.png|parapamje|281px|Përpunim modern i të ashtuquajturit Plan të Sankt Gallenit, apo ''Utopia e Sankt Gallenit'']] Plani karoling i [[St. Gallen|Sankt Gallenit]] është projekti më i vjetër arkitekturor perëndimor i mbijetuar që ruhet dhe në këtë mënyrë një monument i rëndësishëm i kulturës evropiane. Në pesë fletë pergamene ky plan origjinal i një abacie me 52 ndërtesa, 333 shënime shpjeguese në latinisht dhe një shënim kushtimor. Ai do të kryehej në Abacinë e Rajshënaut nga Gozberti i Sankt Gallenit ([[819]]-{{rreth}} [[827]]/[[830]]).<ref>{{Cite web|publisher=Biblioteka e Sankt Gallenit|url=http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092|language=fr|title=Plan de Sain-Gall|work=Stiftsbiblioteck St Gallen, Suisse}}</ref> Është një plan skematik që synonte ndërtimin e Abacisë së Sankt Gallenit, drejtuar nga abat Gozberti nga viti [[816]] deri në vitin [[837]]. Ai përfshin gjithçka që përbën një konvent, por pa u shqetësuar rreth terrenit, me indikacione dhe papërshtatshmëri rreth ngritjeve të harkadave të manastirit dhe bujtjen e abacisë. Ajo që e karakterizon planin e [[St. Gallen|Sankt Gallenit]] është distrikti qendror me kishën abaciale dhe rrethimin monastik. Kisha duket se respekton vijat rregullatore me hapsira katrore që përsëriten në transept, kor, krahët e transeptit dhe disa herë navatën. Ky parim gjendet dy shekuj më vonë në kishat romanike të Gjermanisë, si absidat e vendosura në skaje të kundërta, kaq tipike në vend. Në këtë mënyrë, ky plan i Sankt Gallenit duket se përmban farat e artit të ardhshëm, duke përfshirë edhe nëse dy kullat e izoluara të strukturës së kishës mbeten arkaike. Sipas teksteve, punimet ndërtimore të Abacisë së Sakt Gallenit nuk i respektuan absidat e vendosura në skaje të kundërta që nuk mundësojnë një hyrje monumentale përgjatë aksit të ndërtesës, por do të adoptonte një zgjidhje që në të njëjtën kohë sendërtohej në Abacinë e Saint-Riquier, ku për herë të parë, faltorja perëndimore zhvendosej mbi shkallë, në katin përdhes dhe përgatitej një kriptë një-katëshe për akses nga vizitorët.<ref>{{Cite journal|author=Hans Reinhart|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1937_num_96_3_8538?|title=Comment interpréter le plan carolingien de Saint-Gall|journal=Bulletin monumental|volume=96|issue=3|year=1937|language=fr|pages=265-279}}</ref> ===== Organizimi i manastirit ===== [[Skeda:Landappbw 79106 1820 Kirche St. Georg auf der Insel Reichenau Reichenau-Oberzell.jpg|parapamje|majtas|379px|Kisha e Shën Xhorxhit në ishullin e Rajshënaut, fundi i shek. të IX<ref>{{Cite book|author=Lawrence Nees|title=Early Medieval Art|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=15NCjWEcG_YC|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-284243-5}}</ref>]] Plani i Sankt Gallenit, i vizatuar pas këshillit të Akenit në vitin [[817]], përkon me një abaci kushtuar lutjeve, punës fizike dhe intelektuale, pritjes së mysafirëve, kujdesin e të sëmurëve në përputhje me normat monastike që mbretërit i poërshkruanin si të denja për zotërimet e tyre.<ref name="riche"/> Ky organizim duket aq i ngulitur, sa duhet të jetë rezultat i evolucionit përgjatë dekadave. Formula e përmbajtur në planin e Sankt Gallenit u kthye në një formë standarde që mund të gjendet në Fontenay rreth vitit [[1140]], në Puatu në fund të [[shekulli XI|shekulit të XI]] dhe fillim të [[shekulli XII|shekullit të XII]]. Përcjellja u sigurua nëpërmjet Klunit, manastiri i të cilit do të fillonte në [[shekulli XI|shekullin e XI]], është rreshtuar me parashikimet e planit. Të gjitha ndërtimet janë të vendosura përreth kishës, vendi i lutjeve. Është një ndërtesë monumentale prej më shumë se një qint metra e gjatë, e pajisur me dy absida të kundra-vendosura me një mbizotërim të absidës lindore. Ka një nga sallat e para kripta karolinge që bujt sarkofagun e Shën Galit dhe një transept. Kisha u rinovua në dy pika të rëndësishme: një modul i përpiktë prej 40x40 këmbësh, përmasat e kuadratit qendror të transeptit dhe të cilit i binden të gjitha të dhënat numerike të planit. Ai numër 40 simbolizonte durimin dhe pendesën. Fakti tjetër i rëndësishëm është se absida perëndimore, kushtuar Shën Pjetrit, zë vendin e westwerk të shumicës së kishave të mëdha karolinge. Kjo zhdukje përkon me dobësimin e pushtetit mbretëror dhe vokacionit që lidhej më shpesh me të, ai i Shpëtimtarit.<ref>{{Cite journal|author=Carol Heitz|volume=42|issue=3|language=fr|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1964_num_42_3_2540_t1_1041_0000_2?q=carol%20heitz|title=Recherches sur les rapports entre architecture et liturgie à l'époque carolingienne (compte-rendu: Pierre Héliot)|journal=Revue belge de philologie et d'histoire|year=1964}}</ref> Në jug të kishës abaciale, përreth një kolonade të përbërë nga harkada, gjenden fjetinat dhe ngrohëset drejtpërdrejtë të lidhura me transeptin me akses të lehtë për shërbesat e natës; paralel me kishën ndodhet refektori me vendin e leximit dhe tavolinën e të ftuarëve; në perëndim, kuzhina dhe vendet e depozitimit të ushqimeve. Në veri të kishës, shtëpia e abacisë është e pavarur dhe vërehet prania e një stalle bashkangjitur për të parandaluar vjedhjen e kuajve. Shkolla përbëhet nga klasa të përbashkëta dhe një varg dhomash të vogla për më shumë punë individuale. ''Scriptorium-i'' dhe biblioteka ndodhen në kompleksin monastik. Në secilën anë të kishës abaciale, pritja e vizitorëve diferencohet gjerësisht me një bujtinë për të ftuarit e shquar dhe ajo për udhëtarë dhe pelegrinët e varfër. Periferia rezervohej për rishtarët, infermieria dhe bujtina për religjozët e vjetër, shtëpia e mjekut me izolimin e pacientëve infektues, kopshti i bimëve mjeksore, varreza me pemë frutore të mbjella, kopshti perimeve, ferma dhe ndërtesa e pulave dhe rosave, një shtëpi artizanësh me të gjitha specialistët dhe madje dhe një argjendar për zbukurimet e kultit dhe ndoshta një dyqan, mulliri, birrari, furrë dhe të gjitha anekset e punishteve të dobishme për manastirin. Ka katër dhoma larjeje të rezervuara për abatin, murgjit, rishtarët dhe të sëmurët në infermieri. Dhomat janë të bollshme dhe të ngrohura në mes me hipokauste dhe oxhakë.<ref name="hubert">{{Cite book|author=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|publisher=Gallimard|year=1968|language=fr|pages=[https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub/page/280 280]}}</ref> [[Skeda:Klosterbezirk_Mittelzell_Reichenau_1707.PNG|parapamje|372px|Mittelzell në vitin 1707]] ==== Ishulli monastik i Rajçënaut ==== Ishulli monostik i Rajçënaut, i vendosur në [[Liqeni i Bodenit|Liqenin e Konstancës]] me tre kishat e tij mesjetare: Mittelzell, Oberzell dhe Niederzell, që ruajnë elemente të Arkitekturës Karolinge, Otoniane dhe Salinge, është i rëndësishëm në historinë e arkitekturës. Kompleksi i «Ishullit monastik të Rajçënaut», është shpallur në vitin [[2000]] [[Vende të trashëgimisë botërore|Trashëgimi Botërore]] nga [[UNESCO]]-ja (n.º ref. 974), që e përshkruan në këtë mënyrë: «''I vendosur në liqenin e Konstancës, Ishull i Rajçënaut ruan mbetje të një manastiri benediktin, të themeluar në vitin [[724]], që ushtroi një ndikim të madh shpirtëror, intelektual dhe artistik. Tre kishat e Shën Mërisë dhe Shën Markut, Shën Pjetrit dhe Shën Palit, si dhe Shën Gjergjit, të ndërtuar midis shekujve [[shekulli IX|të IX]] dhe [[shekulli XI|të XI]], ofrojnë një vizion të kompleksit arkitekturor monastik në Evropën Qendrore. Muralet e tij të shumta dëshmojnë ekzistencën e një veprimtarie të jashtëzakonshme artistike''.» — [[UNESCO]]<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/974 Monastic Island of Reichenau]</ref> ===== Mittelzell ===== [[Skeda:Die Klosterkirche zu Reichenau.jpg|parapamje|majtas|372px|Mittelzell në [[shekulli XIX|shekullin e XIX]]]] Abacia e Rajçënau-Mittelzell-it, e themeluar në vitin [[724]], njohu një përparim të vazhdueshëm deri në vitin [[1048]]. Kisha e parë, 21 metra e gjatë dhe 7.50 metra e gjerë, do ta zgjeronte në mënyrë të konsiderueshme navatën e saj të vetme në vitin [[746]], praktikisht e dyfishuar (15.5+15.5 m) për një ndërtesë të re, që përfshinte korin dhe narteksin, me përmasa gati 43 metra gjatësi. Peshkopi i Bazilesë, Heito, që qe gjithshtu abat i Rajçënaut, ndërmori ndërtimin midis viteve [[799]] dhe [[816]] të ndërtesës pasuese, me navatë të trefishtë, transept dhe kor të thellë. Moduli katror i kryqëzimit të transeptit 11.14 metra në secilën faqe, shërbeu si plan rregullator në të gjitha drejtimet e kishës siç tregohet në planin e Sankt Gallenit. Ka një ndryshim të mbështetjeve: shtyllat dhe kolonat në navatë, kori kryesor është formuar nga absida binjake, që hapen në të seksion qendror, që është shumë e rrallë. Kjo kishë e re abaciale ka praktikisht të njëjtën gjatë si dhe e mëparshmja, por shtrirja e saj me një transept prej 29.35 metrash të gjatë, me një gjerësi të navatës, duke përfshirë navatat anësore prej 20.12 metrash, është shumë më e rëndësishme dhe pasqyrohet pjesërisht në kishën e tanishme. [[Skeda:MitterzellPlan.png|parapamje|432px|Plani i Mittelzell-it në [[shekulli IX|shek. e IX]]]] Pasuesi i peshkop Heitos, abat Erlebaldi ([[823]]-[[838]]) e vazhdoi kishën drejtë perëndimit me ndërtimin e një westwerk, kulla e fuqishme katrore e të cilit ka një shtrirje qendrore porej 10.6 metrash gjatësi me një gjerësi prej 7.65 metrash. Në fund të [[shekulli IX|shekullit të IX]], një kor katror dhe një transept i gjerë perëndimor, të barasvlefshme me presbiterin e përkundrejtë, zëvendësojnë anteiglesia-n. Muri lindor i weswerk u ruajt për të ndarë shenjtëroren nga besimtarët e jashtëm. Rreth vitit [[925]], do të ndërtohej një kapelë e rrethore në lindje të absidave binjake për të pritur reliket e Gjakut të Shenjtë. Në vitin [[988]], kisha u zgjerua dhe u shndërrua, por në vitin [[1006]] do ta shkatërronte një zjarr. Abat Bernoni ([[1008]]-[[1048]]) do të rindërtonte traseptin e tanishëm perëndimor. [[Skeda:OberzellPlan.png|parapamje|majtas|420px|Plani i Oberzell-it]] Kjo kisha abaciale nga themelimi i saj në vitin [[724]] deri në vitin [[1048]] do të rinovohej vazhdimisht në përputhje me prirjet kryesore arkitekturore. E vendosur në qendër të këtij ''kazani shkrirës'' të qytetërimit të krishter, Mittelzell përbënte një çast pasurie të pazakontë. [[Skeda:Reichenau St. Georg Innen 1.JPG|parapamje|372px|Pamje e brendshme e Sankt Georg të Oberzell]] ===== Oberzell ===== Kisha tjetër në ishullin e Rajçënaut, Kisha e Sankt Georg të Oberzell ndjek udhëzimet e planit të Sankt Gallenit. Kripta e vogël sallë ishte e destinuar për të pritur reliket e Shën Gjeorgjit në vitin [[896]] dhe duket se ishte ngushtësisht e lidhur me korin që me gjasa është vepër e Heitos III ([[888]]-[[913]]). Midis viteve [[1060]] dhe [[1080]], në absidën perëndimore u vendos një narteks dhe në një kamare do të pikturoheshin afresket e Gjykimit Përfundimtar dhe të [[Kryqëzimi|Kryqëzimit]]. ===== Niederzell ===== Në pjesën lindore të ishullit të Rajçënaut, gërmimet nën kishën e tanishme të Shenjtëve Pjetër dhe Pal të Niederzell-it kanë zbuluar ekzistencën e një ndërtese të mëparshme me navatë të vetme me një absidë gjysmë-rrethore të themeluar në vitin [[799]] nga Egino, peshkopi i Veronës.<ref name="heitz"/> <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:Reichenau St. Maria und Markus Inneres nach Westen.jpg|Navata dhe absida perëndimore e Mittelzell Skeda:Klosterkirche Mittelzell Reichenau.jpg|Westwerk e Mittelzell Skeda:Kloster Reichenau (Foto Hilarmont).jpg|Manastiri i Shën Mërisë dhe Shën Markut, Mettelzell </gallery> ==== Inden - Stajnbah - Seligenstadt ==== ===== Inden ===== [[Skeda:IndenPlan.png|parapamje|358px|Plani kishës abaciale Inden - Kornelimünster]] Abacia e Indenit, e themeluar nga Benedikti i Anianes, pranë Pallatit të Akenit për të shërbyer si një vend qëndrim për perandorin Ludvig i Përkushtuari, u shenjtërua në nder të Shpëtimtarit të Shenjtë në vitin [[817]], pak para sinodit të madh perandorak.<ref>{{Cite journal|author1=Émile Lesne|title=Les ordonnances monastiques de Louis le Pieux et la notitia de servitio Monasteriorum|url=https://www.persee.fr/doc/rhef_0300-9505_1920_num_6_31_2144|journal=Revue d'histoire de l'Église de France|volume=6|issue=31|language=fr|year=1920|pages=161-175}}</ref> Kjo kishë abaciale ndodhet poshtë ndërtesës së tanishme. Organizimi i planit është i qartë dhe i përpiktë. Me një gjatësi të përgjithshme prej 26.03 metrash, interiori i saj është më i gjerë se i gjatë ( 10,70 x 9,22 m.) me tre navata, qendrorja duke u hapur me tre harqe anësore. [[Skeda:Justinuskirche Hoechts, Plan.png|parapamje|369px|Plani i kishës së Shën Justinit të Höchst-it]] Në perëndim, duke ecur nga navata, një lozhë është ndarë në tre pjesë me të mesmen që zgjatet. Façata drejtohen në një atrium të kufizuar me ndërtesa, që përfshin një kapelë drejtkëndore prej 6.05 metrash të gjatë dhe 2.1 metrash të gjerë. Disa ia atribuojnë atë një ''martyrium-i''. Ky presbiter i konceptuar me një projekt rregullator duke nisur nga katrori i përkryer i kryqëzimi i transeptit që pasqyrohej në seksionin e djathtë të korit dhe ndërkolonat e navatës, ka një absidë qendrore gjysmë-rrethore dhe dy absida anësore më të cekta. Ky presbiter me formë pothuajse romanike me tre absidat e tij organizohet në të gjithë gjerësinë e ndërtesës, përpjesëtimet e përgjithshme dhe plani rregullator i bazës katrore e bëjnë këtë kishë një tip të imituar në vijim duke nisur nga Abacia e Saint-Martin të Ligugé në Puatu, Neustadt am Main dhe veçanërisht në bazilikat e [[Frankonia|Frankonisë]]. ===== Stajnbahu ===== Në vitin [[827]], Eginhardi në vendin e një kishe të vogël prej druri të vitit [[815]] do të ndërtonte një një godinë guri me tre navata me një transept dhe tre absida. Në perëndim kishte një lozhë me tre pjesë identike me atë të Indenit. Përmasat ishin modeste, navata kishte një gjatësi prej 21.30 x 7.3 metra plus një seksion prej 5 metrash, që i paraprinte absidës qendrore. Elementi më interesant është kripta në formë kryqi që degëzohet poshtë më shumë se gjysmës së kishës. Një korridor transversal me volta shtrihet përmes transeptit nga veriu në jug, duke vizatuar dy kryqe në skaje. ===== Seligenstadt ===== Eginhardi, i pakënaqur me formën në të cilën paraqiteshin reliket e shenjtëve Marcelin dhe Pjetër në kriptën e Stajnbahut, do të ndërtonte një bazilikë të bukur për to midis viteve [[830]] dhe [[840]] në Seligenstadt me një kriptë unazore identike me kriptat romake. Shtesat baroke do të çmontoheshin në vitin [[1955]], në këtë mënyrë interiori ofron një imazh të përkryer të një bazilike karolinge postkonciliare. Përpjesëtimet e navatës janë vitruviane (33.16 x 20.08 m.) si ato të [[Fulda (qytet)|Fuldës]] dhe Höchst-it dhe transepti (29.60 x 9.16 m.) ndjek një projekt katërkëndor që do të shndërrohej në të zakonshëm në çerekun e dytë të [[shekulli IX|shekullit të IX]].<ref name="heitz" /> <gallery mode="packed" heights="192px"> Skeda:Einhardsbasilika Steinbach SO 01.jpg|Eksteriori i bazilikës së Einhardit në Stajnbah Skeda:Michelstadt-Steinbach-Einhardsbasilika-Inneres von Westen-20120707.jpg|Navata e bazilikës së Stajnbahut Skeda:Grundriß Rekonstruktion Müller.png|Plani i bazilikës së Stahnbahut Skeda:Wilbrand Orgel.jpg|Navata e Bazilikës së Shën Marcelinit dhe Shën Pjetrit të Seligenstadtit </gallery> ==== Zhvillimi i kriptave ==== [[Skeda:Vatican - basilique - Vue d’ensemble de l'antique basilique vaticane basilica.jpg|parapamje|majtas|379px|Bazilika e vjetër e Shën Pjetrit të Romës]] [[Shekulli IX]] qe veçanërisht krijues në drejtimin e kriptave, e shtytur nga përparimi i përkushtimit dhe veçanërisht nga kulti i relikeve. Kjo do të shkaktonte shndërrime të thella në anën e presbiterëve të kishave. Ishte gjatë Periudhës Karolinge kur do të zhvillohej një risi që do të rezultonte thelbësore dhe që do të ishte origjina e ambulatorëve me kapitele rrezatuese që gjenden në ndërtesat e mëdha romanike dhe gotike. Pika e nisjes do të ishte kripta e Bazilikës së Shën Pjetrit në Romë dhe lindja e kriptave liturgjike në fund të [[shekulli VI|shekullit të VI]]. Përmirësimi i presbiterit dhe altari i vendosur mbi varrin e shenjtit. Një qarkullim periferik lejonte të shihej dhe madje të prekej elemnti i shenjtë. Ky lloj kripte qarkore do të zhvillohej me shpejtësi në [[Italia|Itali]] dhe shembulli më i vjetër i Francës është kripta e Bazilikës së Saint-Denis e përcaktuar nga projektuesi i ndërtesës në kohën e Karlit të Madh. Sistemi do të evoluonte dhe në vitet [[816]]-[[817]], në kriptën e Saint-Médard de Soissons, një korridor i madh me dy hyrje anësore të paraqet tre kapela qendrore dhe dy kapela në skaje.<ref name="suffrin">{{Cite conference|author=François Hebert-Suffrin|url=https://www.franceculture.fr/conferences/cite-de-larchitecture-et-du-patrimoine/architecture-et-liturgie-lepoque-carolingienne|title=Architecture et liturgie à l'époque carolingienne|conference=Cité de l’architecture et du patrimoine|date=4 shkurt 2014|publisher=France Culture|language=fr}}</ref> Zgjerimi progresiv i presbiterit që mund të shihet në Abacinë e Saint-Philbert-de-Grand-Lieu mund të matet në dy kisha në [[Burgonja|Burgonjë]], abacitë e Saint-Germain de Auxerre dhe Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain, që janë dëshmitë më të rëndësishme të Arkitekturës Karolinge në atë rajon. Një kor me një fillim të thjeshtë zgjerohet dhe madje përfshin një rotondë, abacia e [[Auxerre|Okserit]] i paraprin asaj të Flavigny që daton nga viti [[864]].<ref>{{Cite journal|author1=Marcel Durliat|journal=Bulletin monumental|year=1979|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1979_num_137_2_5789|title=Le développement des cryptes à l'époque carolingienne|volume=137|issue=2|language=fr|pages=165-166}}</ref> ===== Saint-Philbert-de-Grand-Lieu ===== [[Skeda:SaintPhilbert.png|parapamje|379px|Planet e kishës abaciale të Saint-Philibert de Grand-Lieu<ref>{{Cite book|author=G. Brunellière|title=L'Église abbatiale carolingienne de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|year=1956|publisher=Vallet|language=fr|page=13}}</ref>]] Kisha abaciale e Saint-Philbert-de-Grand-Lieu është shembulli që pasqyron më mirë arkitekturën e periudhës së Ludvig të Përkushtuarit në Francë. Nga kisha e parë me tre navata, e ndërtuar midis viteve [[814]] dhe [[819]], mbetet katrori i transeptit, një pjesë e dy krahëve dhe një fragment i navatës anësore veriore. Në vitin [[836]], reliket e Shën Filbertit u transportuan aty dhe u ndërmorën punime të rëndësishme për ti akomoduar. Kori i tanishëm dhe kripta i përkasin kësaj reforme. Façata është kthyer drejtë perëndimit dhe e rrafshon korin e vitit [[819]] për ta zëvendësuar atë me një kompleks më të madh. Absidat e transeptit i hapin rrugën kapelave anësore. Përballë seksionit të gjatë drejtkëndor të korit, u ndërtua një bsidë e gjysmë-qarkore mjaft e thellë, nën të cilën është vendosur kripta. Korridorët shtrihen përgjatë aksit veri-jug të masivit që përmban korridorin transversal të kriptës. Korridori qendror ka tre kapela, me dy kapelat anësore të mbyllura në një gjysmë-rreth. Ky organizim duket se është burimi i të njëjtave plan-vendosje në Abacinë e Korvejit dhe në kishën e Zonjës Sonë në Halberstadt. Në fillim të [[shekulli XI|shekullit të XI]] navata u rikonstruktua me shtyllat e saj të trasha kruçiforme.<ref>{{Cite journal|author1=Pierre Lebouteux|title=L'église de Saint-Philbert-de-Grandlieu|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k64241840/f57.image|journal=Bulletin archéologique du Comité des travaux historiques et scientifiques|date=1965-1966|language=fr|pages=49-107}}</ref><ref>{{Cite journal|author1=Robert de Lasteyrie|year=1911|issue=2|url=https://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1911_num_38_2_1588?|title=L'église de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|journal=Mémoires de l'Institut de France|volume=38|language=fr|pages=1-82}}</ref><ref>{{Cite journal|author1=Alain Erlande-Brandeburg|year=1968|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1968_num_126_2_7846?|title=Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|journal=Bulletin Monumental|volume=126|issue=2|language=fr|pages=169-171}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Léon Maitre|year=1898|volume=63|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k310793/f137.image|title=Une église carolingienne à Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|journal=Bulletin Monumental|language=fr|pages=127-165}}</ref> <gallery mode="packed" heights="183px" caption="Kisha abaciale e Saint-Philbert-de-Grand-Lieu ([[Tokat e Luarës|Países de la Loire]])"> Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (1).jpg|Façata e kishës Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (4).jpg|Pamje anësore e kishës, me kopshtin e rindërtuar Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (nef 2).jpg|Navata dhe porta Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (nef 1).jpg|Kori dhe kripta Skeda:Abbatiale Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (sarcophage).jpg|Sarkofagu i Shën Filibertit Skeda:Abbatiale de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu (crypte 1).jpg|Hyrja e kriptës </gallery> ===== Auxerre dhe Flavigny-sur-Ozerain ===== ====== Saint-Germain d'Auxerre ====== [[Skeda:AuxerreCrypte.png|parapamje|372px|Kriptat e Abacisë së Saint-Germain d'Auxerre]] Kriptat e Abacisë së Saint-Germain d'Auxerre u ndërtuan midis viteve [[841]] dhe [[859]] rreth një konfesionaleje merovinge ose karolinge që vazhdoi të jetë qendra gravitacionale e abacisë. Navatat e saj përfundojnë në perëndim nga tre harkada që hapen në një absidë fillimisht prej rrobe të prerë. Në qendër, një dritarez lejon një kalim vizual me kishën e sipërme. Do të ishte aty që në vitin [[859]] do të vendosej sarkofagu i Shën Gjermenit. Navata e rrëfimit, prej 8.2 metrash gjatësi me 7.2 metra gjerësi, është e mbuluar me tre volta barrela, të mbajtura nga arkitrarë lisi të mbështetura nga katër kolona galo-romake. Në lindje, dy korridore karolinge i bashkohen korridorit të jashtëm. Një altar i lejon priftit të shërbej nga lartë poshtë, drejtë perëndimit dhe varrit të shenjtit. Korridorët anësorë kufizohen nga kapela, e para nga të cilat në veri i ruan pikturat e saj dekoruese. Një kalim prej tre seksionesh i navatave anësore lidhet me pjesën perëndimore të kriptës me një rotondë që gjendet në lindje. Pas ndërtimit të kriptave, kisha karolinge do të merte një paranavatë të llojit kishë-lozhë pa kriptë. ====== Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain ====== [[Skeda:FlavignyCrypte.png|parapamje|majtas|396px|Kriptat e Abacisë së Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain]] Evoluimi i presbiterit të Abacisë së Saint-Germain de Auxerre ka paralelen e saj në kishën abaciale të Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain. Bërthama e kriptës, salla e vogël gjysmë-qarkore nën absidën kryesore mund të datohet midis viteve [[755]] dhe [[787]], por kripta dhe kapitelet i përkasin mesit të [[shekulli IX|shekullit të IX]]. Njëlloj si në [[Auxerre]], presbiteri i ri zhvillon të njëjtin organizim në veri, jug dhe lindje. Në vitin [[878]], [[papa]] shenjtëroi shtatë altarë të shpërndarë përgjatë ''cryptae inferiores'' dhe ''superiores'' si në Flavigny, duke pasur një cirkuit të dyfishtë liturgjik. ''Crpytae inferiores'' janë konceptuar njëlloj si ato të [[Auxerre]]. Në Flavigny, ngjashmëria e katit të sipërm dhe të poshtëm është befasues. ''Cryptae superior'' e Flavigny gjendet në lartësi përkundrejtë korit kryesor, një zgjidhje që mund të gjendet plotë një shekull më vonë në Abacinë e Saint-Bénigne de Dijon.<ref>{{Cite journal|author1=R. Louis|author2=J. Marillier|year=1959|title=Les cryptes carolingiennes de l'Abbaye Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain (Côte-d'Or) de 1957 à 1959|journal=Revue archéologique de l'Est|language=fr|pages=253-263}}</ref><ref name="heitz"/> <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Kripta e Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain"> Skeda:Flavigny-sur-Ozerain Abbaye Saint-Pierre Crypte - 01.jpg Skeda:Flavigny-sur-Ozerain Abbaye Saint-Pierre Crypte - 12.jpg Skeda:Flavigny-sur-Ozerain Abbaye Saint-Pierre Crypte - 04.jpg Skeda:Flavigny-sur-Ozerain Abbaye Saint-Pierre Crypte - 17.jpg </gallery> ==== Saint-Bénigne de Dijon ==== [[Skeda:SaintBenigneRotonde.png|parapamje|358px|Planet dhe seksionimet e Abacisë së Saint-Bénigne de Dijon]] Cirkuiti i dyfishtë liturgjik i krijuar në këtë mënyrë nuk është fjala e fundit në organizmin gjithmonë e më të komplikuar të presbiterëve lindorë. Në Periudhën Romanike dhe përballë zgjidhjeve të tyre karolinge, midis viteve [[1002]] dhe [[1018]] Guiglielmo da Volpiano do të ndërtonte Kishën e Saint-Bénigne de Dijon. Është një përmbledhje e hipertrofizuar e zgjidhjeve karolinge me ndërtimin e një kati të tretë përgjatë gjithë itinerarit liturgjik. Rotonda e Saint-Marie përbëhet nga një kriptë katin përdhes dhe pastaj në një pozicion lehtësisht të ngritur, niveli kryesor, ai i liturgjisë dhe proçesioneve të përditshme dhe në fund, tribunat që të çojnë në skajin lindor të rotondës, në kapelën e Saint Michael, e bujtur siç duhet në vendin më të lartë të kishës. Qarkullimi është periferik përreth varrit dhe altarit, duke u shërbyer kapelave lindore. Gjendet në një para-formulim të ambulatorit me kapela rrezatuese që në të njëjtën kohë po ndërtoheshin në Saint-Philibert de Tournus dhe në prag të zhvillimit të të gjithë problemeve të qarkullimit të zhvilluara dhe propuzuara në Periudhën Karolinge që nuk përfshihen më si elemente të veçuara dhe të vendosura përballë njëri-tjetrit, por në një ansambël arkitekturor që është tërësisht pjesë e ndërtesës ku gjithçka bashkërendohet në ekuilibër. Periudha Romanike sintetizoi elementet karolinge, por nga kisha e shenjtëruar në vitin [[882]] do të mbeteshin vetëm themelet masive.<ref name="heitz"/><ref name="suffrin"/> <gallery mode="packed" heights="183px" caption="Kriptat e Katedrales së Saint-Benigne de Dijon"> Skeda:F09.St-Bénigne.Dijion.0130.JPG| Skeda:Cathédrale Saint-Bénigne de Dijon Statut 1.jpg| Skeda:F09.St-Bénigne.Dijion.0109.JPG| Skeda:F09.St-Bénigne.Dijion.0135.JPG| Skeda:Crypte de la cathédrale Saint-Bénigne à Dijon (2).jpg| Skeda:Dijon - Crypte Saint-Bénigne - 13.jpg| Skeda:Dijon - Crypte Saint-Bénigne - 15.jpg| Skeda:Dijon Cathédrale Saint Bégnine Crypte 14.jpg| Skeda:Dijon Cathédrale Saint Bégnine Crypte 19.jpg| Skeda:Dijon Cathédrale Saint Bégnine Crypte 21.jpg| Skeda:Dijon Cathédrale Saint Bégnine Crypte 04.jpg| </gallery> ====== ''Spolia'' ====== Një pjesë rëndësishme e Arkitekturës Karolinge është termi ''spolia''. Ky term, që do të thotë plaçkitje, është një term i sajuar në ditët e sotme për t’iu referuar pjesëve të shkulura ose të zhvendosura në një tjetër ndërtesë, origjina e të cilës vjen nga fjala latine ''spolium'' që do të thotë "''lëkurë e rjepur nga një kafshë''", e cila është kureshtare, pasi pjesës së shkulur i jep të njëjtën vlerë si një lëkure, që nuk është pa vlera monetare dhe kulturore. Në Periudhën Karolinge ''spolia'' përmbanin një imazh pushteti, një lloj besimi ontologjik se pushteti vjen nga pasja e asaj pjese si pjesë të një ndërtese të re, duke dashur të tregoj madhështinë mbi të cilën një vepër e re qëndronte lënien e shenjës së pushtetit të madh të mbresuar në histori, për një qëllim praktik propagande. Nuk duhet harruar se idea e arritjes së një gjendjeje madhështie nëpërmjet imitimit, diçka që ne tashmë mund ta studiojmë me mimesis greke dhe megjithëse idea “nëse imitoj këtë, do të marë vetitë e saj” mund të rezultojë një ide pak arkaike, kishte rëndësi të madhe në periudhën do të përcaktonte konfigurimin arkitekturor të shumë veprave. Megjithatë, nuk duhet harruar se oborri i Karlit të Madh ishte një oborr itinerant dhe për shkak të kësaj zhvendosjeje të vazhdueshme ata zakonisht nuk ngrinin shumë ndërtesa, duke qenë përjashtim Pallati i Akenit. Për më tepër, duhet vërejtur se plçkitja në vetëvete përfshinte një përpjekje të madhe ekonomike dhe politike, kështu që duhet patur parasysh se Karli i Madh nuk kishte të njëjtën lehtësi për të udhëruar plaçkitje siç bënte për shembull, [[Teodoriku i Madh]], në Ravena, për të cilin shtysa për të legjitimuar pushtetin politik të Akenit nëpërmjet ''plaçkave'' është shumë më i theksuar.<ref>{{Cite journal|author-last=Brenk|author-first=Beat|year=1987|title=Spolia from Constantine to Charlemagne: Aesthetics versus Ideology|url=https://www.jstor.org/stable/1291549?origin=crossref&seq=1|journal=Dumbarton Oaks Papers|volume=41|doi=10.2307/1291549|language=en|pages=103-109}}</ref> Për ta kuptuar më mirë rolin propagandistik të luajtur duhet të mos harrojmë kontekstin në të cilin erdhi në pushtet vetë [[Karli i Madh]]. Territori i qeverisur nga perandori gjendej në mes të një Evrope të rrethuar nga të gjitha anët nga kultura të ndryshme, arabët në jug, popujt “barbarë” aziatikë të veri-lindjes dhe një [[Perandoria Bizantine|Perandori Bizantine]] e izoluar gjatë revolucionit ikonoklast. Kjo nënkuptonte se populli karoling ishte larg nga detet dhe kështu nga tregtia, duke u mbështetur vetëm në atë që ata prodhonin. Kur pushtimet e Karlit të Madh filluan, doli nevoja për të përforcuar imazhin e tij si perandor, duke dashur të rimëkëmbëte vlerat romake, të cilat, do të prireshin qartësisht të arriheshin nëpërmjet kulturës, politikës dhe fesë, si dhe një mënyre për ta bërë këtë është nga krijimi i një imazhi identitar, një perandorie për të cilën njerëzit mund të ndiheshin të përfshirë, por në të njëjtën kohë të intimiduar nga ajo. Veprat me cilësi të larta bëheshin me synimin për të befasuar, ta bënin popullin që nuk dinte të lexonte të kuptonte pushtetin e madh që gjendej pas këtyre veprave publike.<ref>{{Cite book|author-last=Ballesteros Arranz|author-first=Ernesto|title=Cultura y arte Carolingio y Otoniano|year=2013|url=https://elibro.net/es/lc/bibliotecasusal/titulos/43284|publisher=Hiares Multimedia|language=es|isbn=978-84-1601499-6}}</ref> Shembuj të shquar të ''spolia'' të përfshira në Arkitekturën Karolinge janë Pallati i Akenit dhe kapela palatine. Duke urdhëruar ndërtimin e Pallatit të Akenit, [[Karli i Madh]] donte të konkuronte me rezidencat e perandorëve lindorë. Ai i bëri kërkesë [[papa]] [[Adriani I|Adrianit]] të zhvendoste vepra nga Ravena që ishin në rezidencën e tij të mëparshme. Ai solli kolona mermeri nga Ravena, shtatoren kalëruese të [[Teodoriku i Madh|Teodorikut të Madh]], mozaikë dhe hapi fonderi për të bërë hekurat e kapelës dhe dyert prej bronzi. Ndërtesat që rrethonin oborrin janë të mëvonshme, në të cilat janë përdorur materiale të rekuperuara nga mbetjet e fabrikës së vjetër.<ref>{{Cite book|author1-last=Conant|author1-first=Kenneth John|author2=Sheila Walters|year=1995|title=Carolingian and Romanesque Architecture, 800-1200|url=https://books.google.al/books?id=qWa5KTPL1LUC|others=Donald Bell-Scott, Ian Stewart|publisher=Yale University Press|language=en|isbn=978-030005298-5}}</ref> Ndërtesa në tërësinë e saj evokon idenë e Lashtësisë Klasike, mbi të gjitha të Romës Perandorake, megjithë ngjashmërinë e saj me Bazilikën e San Vitales së Ravenës. Edhe me dekorimet madhështore me origjinë bizantine si mozaiku i voltës qendrore, organoja e tipit bizantin (tashmë e humbur) apo fari në formë kurore i dhuruar nga [[Frederik Barbarosa]], elemente konstructive si voltat barrela dhe ripërdorimi i gurëve nga rrënoja romake e bëjnë kompleksin më afër frymëzimit romak sesa bizantin.<ref>{{Cite book|author1-last=Bango Torviso|author1-first=Isidro Gonzalo|author2=Isidro Gonazlo Bango|author3=Concepción Abad|url=https://books.google.al/books?id=U3C8PAAACAAJ|author4=Conceptión Abad Castro|year=1997|title=Arte Medieval|volume=1|publisher=Historia 16. Historia Viva|language=es|isbn=978-84-7679305-3}}</ref> == Italia == === Italia Veriore dhe Qendrore === [[Skeda:Spoleto SSalvatore Presbiterio1.jpg|parapamje|291px|Presbiteri i San Salvatores së Spoletos]] Në Itali, megjithëse tranzicioni politik nga mbretëritë barbare në perandori ishte mjaft i befasishëm, ndryshimet në fushën artistike nuk qenë shumë të shpejta dhe në fakt, ndërveprimi midis të riut dhe të konsoliduarit qe gradual, gjithashtu pasi klasa e re sunduese përdori të njëjtit mjeshtra artizanë. Në Gadishullin Italik kishte mbetur gjithmonë e gjallë njëfarë trashëgimie e lashtësisë dhe tashmë në [[shekulli VIII|shekullin e VIII]] pati një ripërdorim në rritje të materialeve arkitekturore romake (kolona, kapitele...) dhe modeleve të ndërlidhura arkitekturore, por aspak një dituri e vetëdijshme dhe ripërtëritje sistematike e lashtësisë siç do të ndodhte në qendrat e mëdha dhe në abacitë gjermanike. Midis veprave të kësaj periudhe, ku ka një rikuperim të modeleve klasike ruhet Manastiri i San Zenos në Bardolino, ku ndodhet një kupolë e vendosur mbi kolona intuitivisht të frymëzuara nga [[Rendi jonik|stili jonik]] nëpërmjet dizajnit në reliev të volutave (gjysma e dytë e [[shekulli IX|shekullit të IX]]), apo Sacello di San Satiro në Milano, i ndërtuar rreth vitit [[876]] nga peshkop Ansperti, ku rikrijohet një lojë hapsirash të plota dhe të zbrazëta, të dhënë nga kamaret e shumta të vendosura në katin qendror, që përkujtojnë [[Thermae|komplekset termale]] romake të lashtësisë. Kisha e San Salvatores në Spoleto përfaqëson ndoshta rezultatin më të mirë në [[shekulli IX|shekullin e IX]] në kuadrin e riprodhimit të modeleve stilistike të lashtësisë: struktura arkitektonike monumentale është organizuar në mënyrë mjeshtërore nëpërmjet materialeve të plaçkitura, duke përfshirë kolonat madhështore [[Rendi korintik|korintike]], të plotësuara me trabeacionin. === Roma === [[Skeda:Santa Prassede (Rome) - Interior.jpg|parapamje|majtas|379px|Interiori i Bazilikës së Santa Prassedes në Romë]] Në [[Roma|Romë]], veçanërisht pas kurorëzimit perandorak në ditën e krishtlindjeve të vitit [[800]], ndikimi bizantin do të ndihej më pak, për të rikuperuar rrënjët e veta "perëndimore" në programet kulturore të perandorisë. Veprimtaria e Karlit të Madh dhe pasuesve të tij, megjithatë, do të përshkonin rrugë të ndryshme përkundrejtë nismave artistike të promovuara, për shembull, nga [[papa]] [[Paskali I]] (pontifikati nga viti [[827]] deri në vitin [[834]]). Pati një rizbulim të modeleve të para të krishtera, me themelimin e një bazilike monumentale, e para që nga ditët e Bazilikës së Santa Sabinas ([[shekulli V]]), Bazilika e Santa Prassede-s. E frymëzuar nga Bazilika Vatikane, me një "rinovim" të parë të transeptit, tregon jë ndjesi të gjerë hapsinore. Sacello di San Zenone, në të njëjtën bazilikë, shënoi rikuperimin e teknikës së mozaikut, shumë e dëshiruar nga vetë [[papa]]: mozaikët në absidë dhe në harkun e Santa Prassedes datojnë nga ajo periudhë, ashtu si veprat e ngjashme në Bazilikën e Santa Cecilia in Trastevere, në Bazilikën e Santa Maria in Domnica dhe afresket në bazilikën e poshtme të San Clemente-s. Karakteristika e këture ndërtimeve qe një rikthim në përdorimin e ngjyrave të pasura, pasi mozaikët në shekujt e mëparshëm ishin reduktuar në përdorimin e guralecëve të ngjyrosur thjeshtë, që më vonë ata do ta sakrifikonin, për të arritur kombinime të baraspeshuara dhe të gjalla të zonave të ngjyrosura, përdorimi i hijeve dhe kështu intensifikimi i formave, tashmë më të sheshta dhe konvencionale në krahasim, për shembull, me mozaikët e mëparshëm të Bazilika e Santi Cosma e Damiano (fundi i [[shekulli IV|shekullit të IV]], fillimi i [[shekulli V|shekullit të V]]). <gallery mode="packed" heights="192px" caption="Arkitektura Karolinge në Itali"> Skeda:Bardolino San Zeno Innen.jpg|San Zenone di Bardolino Skeda:Milan Santa Maria presso San Satiro 016 4592 (cropped).jpg|Kisha e San Satiros, Milano Skeda:IMG 5361 - Milano - Interno di san Satiro - Foto Giovanni Dall'Orto - 17 febr. 2007.jpg|San Satiro në Milano Skeda:IMG 5364 - Milano - Affresco carolingio in san Satiro - Foto Giovanni Dall'Orto - 17 febr. 2007.jpg|San Satiro në Milano Skeda:Santa Prassede - plan.JPG|Plani i Bazilikës së Santa Prassedes në Romë Skeda:Intérieur de la basilique Santa Prassede.JPG|Interiori i Santa Prassedes Skeda:Temple of Romulus in Rome (1).jpg|Bazilika e shenjtëve Kozma dhe Damian në Romë Skeda:Santa Sabina Roma fc06.jpg|Bazilika e Santa Sabina all’Aventino Skeda:Basilica di Santa Sabina all Aventino.jpg|Façata e Bazilikës së Santa Sabina all’ Aventino Skeda:Santa Sabina (Rome) - Interno.jpg|Brendësia e Bazilikës së Santa Sabina all’Aventino Skeda:Santa Prassede - Mosaic, Chapel of San Zeno.JPG|Mozaik i Sacello di San Zenone Skeda:Santa Prassede - 12.jpg|Mozaik i Sacello di San Zenone Skeda:Mosaics in Santa Prassede (Rome).jpg|Mozaik i kapelës së San Zenones Skeda:Santa Maria in Domnica - Apse mosaic.JPG|Mozaikë të absidës së Santa Maria in Domnica Skeda:Settimo Vittone Pieve San Lorenzo 3.JPG|Pieve di San Lorenzo, [[shekulli IX]], Settimo Vittone, [[Provinca e Torinos]] </gallery> === Nga karolinge në romanike === [[Skeda:Saint-Généroux église chevet (6).JPG|parapamje|347px|Kisha e Saint-Généroux, [[Deux-Sèvres]]]] Kalimi nga karolinge në romanike është kontrovers. Disa autorë e konsiderojnë fillimin e paraqitjes dhe krijimit të Artit Romanik nga viti [[980]] deri në vitin [[1060]] dhe të shpërthimit dhe maturisë nga viti [[1060]] deri në vitin [[1140]]. Të tjerë mendojnë se kalimi midis Artit Karoling dhe evolucioneve romanike të [[shekulli XI|shekujve të XI]] dhe [[shekulli XII|të XII]] mer komponentet karolinge të presbiterëve, të pjesëve perëndimore, të navatës me artikulimet e çatisë dhe mbështetjeve të saj, të plasikës së jashtme murale.<ref>{{Cite journal|author=Jean-Pierre Caillet|title=Le mythe du renouveau architectural roman|year=2000|issue=171|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_2000_num_43_172_2785?|journal=Cahiers de civilisation médiévale|volume=43|language=fr|pages=341-369}}</ref> [[Skeda:Saint-Généroux église nef (3).JPG|parapamje|majtas|354px|Navata dhe kori i kishës së Saint-Généroux]] Një analizë e Arkitekturës Karolinge të vonë përballet me mungesën e datave, të dëshmive, për shkak të rrethanave të paqëndryeshme të periudhës, por ka dëshmi të shumta se pas inkursioneve normane në Perëndim dhe inkursioneve hungareze në Lindje, ato rajone nuk mbetën inaktive. Fillimi i evolucionit të rëndësishëm të presbiterit të lidhur me shfaqjen e ambulatorit absidial me kapela rrezatuese mbetet i paqartë. Abadcitë e Saint-Philbert-de-Grand-Lieu, Saint-Germain d'Auxerre dhe të Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain përbëjnë pa dyshim pararendjen e këtij zhvillimi. Kripta e Katedrales së Clermont-Ferrand me ambulatorin e saj që hapet përgjatë kapelave rrezatuese me një plan drejtkëndor duket se është shembulli më i vjetër. Në Thérouanne, mbi grupin katedralor të [[shekulli VII|shekujve të VII]] dhe [[shekulli VIII|të VIII]], presbiteri i kishës me korin e tij poligonal të rrethuar nga një ambulator që hapet në tre kapela me plan katror mund të datohen nga [[shekulli X]]. [[Skeda:CravantMur.png|parapamje|345px|Detaj i façatës, Cravant-les-Côteaux]] Në perëndim të Francës, në kontekstin e një jete të ripërtëritur gjenden në numër i madh kishash të ndërtuara me pak mjete, shpesh me një navatë të vetme, pa narteks, ose anteiglesia dhe me pak kulla. Saint-Pierre-les-Églises, afër Shinonit, e ilustron mirë këtë kuadër të një arti tashmë Para-Romanik duke ruajtur disa afreske. Në kolegjin e Saint-Mexme de Chinon, një basoreliev tregon një kryqëzim para-romanik në stilin e afreskut të Saint-Pierre-les-Églises. Me kishën e Touraine të Cravant-les-Côteaux, kisha e Saint-Généroux që përngjason me të në ndërtimin e saj, konsiderohet gjithmonë karolinge, megjithëse datimi i saj nuk bazohet në asnjë tekst. Në [[Burgonja|Burgonjë]] mund të përmendet presbiteri i Abacisë së Klynit II, si një përkthim rustik i Abacisë së Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain dhe Kishës së Saint-Vorles të Chatillon-sur-Seine, që përmbledhin mirë [[Arti Karoling|Artin e fundit Karoling]]. Gërmimet e Basse-œuvre de Beauvais, e ngritur midis viteve [[987]] dhe [[998]], zbuluan një navatë me navata anësore, një narteks pak të thellë dhe një ndërtesë të vogël të përkohshme të një abside gjysmë-qarkore, karakteristikat teknike të së cilës janë karolinge.<ref name="heitz"/> == Dekorimet arkitekturore == [[Skeda:Banner Lorsch Torhalle 017 1514.jpg|parapamje|majtas|543px|Dekorime të Tornhalles së Lorsch-it]] Skulptorët e Periudhës Karolinge qe të vetmit që arritën të riprodhonin me saktësi dhe vërtetësi një kapitel dhe një frizë të PPeriudhës Klasike. Këto rezultate jashtëzakonisht të suksesshme i nderojnë më shumë aftësitë artistike të skulptorëve karolingë sesa ndjeshmërisë dhe imagjinatës së tyre, por ata i japin një vend të veçantë në psikologjinë e artit. Pas tyre, përgjatë disa shekujsh Perëndimi qe i paaftë për ta kopjuar saktësisht një model.<ref name="hubert"/> [[Skeda:Konstanz Münster - Krypta 4 Kapitell.jpg|parapamje|345px|Kapitel karoling i Kriptës së Münster-it të Konstanz]] Kishat karolinge ishin të dekoruara pasurisht me panele mermeri dhe stukoje, me kapitele dhe balaustrada të skalitura. U ripërdorën kolona dhe kapitele të sjella nga [[Italia]] ose Provenca, pasi punishtet pirenease ishin shkatërruar nga luftërat. Portat që kufizojnë korin e murgjëve ose kanonikëve dhe ambonët, pulpitet prej guri të vendosura përballë besimtarëve, huazojnë veçanërisht nga skulpturat monumentale me dekorime gërshetimesh,<ref>{{Cite journal|author=Maurice Prou|title=Chancel carolingien orné d'entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|url=https://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|journal=Mémoires de l'Institut national de France|volume=39|issue=1|year=1914|language=fr|pages=123-138}}</ref> spërdredhjesh dhe degësh hardhie. Kapitelet prej guri dhe presbiterët gjenden në Bazilikën e Saint-Denis, Kishën e Saint-Pierre-aux-Nonnains në [[Metz]] dhe në Cheminot në rrënojat e një manastiri të themeluar nga [[Karli i Madh]]. Qindra gurë të skalitur nga fundi i [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] dhe fillimit të [[shekulli IX|shekullit të IX]] gjenden në Italinë Veriore, Zvicër dhe Austri. Vendosja e presbiterëve të rinj qe me siguri pjesë e veprës së madh të rinovimit të faltoreve të paracaktuara për pushtetin.<ref name="riche"/> <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:Torhalle Lorsch 04.JPG|Kapitel i portës triumfale të Lorsch-it Skeda:Angers (49) Collégiale Saint-Martin - Intérieur - 09.jpg|Dekorim i brendshëm i kishës së Saint-Martin d'Angers Skeda:P1340066 Angers eglise St-Martin chapiteau rwk.jpg|Dekorim i brendshëm i kishës së Saint-Martin d'Angers Skeda:P1340064 Angers eglise St-Martin chapiteau rwk.jpg|Dekorim i brendshëm i kishës së Saint-Martin d'Angers Skeda:Angers (49) Collégiale Saint-Martin - Intérieur - 04.jpg|Kapitel në brendësi të kishës së Saint-Martin d'Angers Skeda:Angers (49) Collégiale Saint-Martin - Intérieur - 06.jpg|Kapitel në brendësi të kishës së Saint-Martin d'Angers Skeda:Flavigny-sur-Ozerain (21) Abbaye Saint-Pierre - Crypte - 12.jpg|Kolonë e dekoruar në kriptën e Abacisë së Flavigny-sur-Ozerain Skeda:Germigny-des-Prés Église de la Très-Sainte-Trinité Chapiteau 932.jpg|Kapitel në kishën e Trés-Sainte-Trinité në Germigny-des-Prés Skeda:Germigny-des-Prés Église de la Très-Sainte-Trinité Chapiteau 931.jpg|Kapitel në kishën e Trés-Sainte-Trinité në Germigny-des-Prés Skeda:Solnhofen Sola-Basilika 259.jpg|Kapitele të Bazilikës së Shën Solës në Solnhofen Skeda:Konstanz Münster - Krypta 3a Kapitell.jpg|Kapitel i Kriptës së Münster-it, Konstanz Skeda:Regensburg St Emmeram 2012 Nr -141.jpg|Kapitel me koka deshësh në kishën e Sankt Emmeram-it në Regensburg Skeda:Kirchenfragment Kloster Lorsch Fries.jpg|Dekorim nga mbetjet Abacisë së Lorsch-it </gallery> === Presbiteri i kishës së Saint-Pierre-aux-Nonnains === [[Metz]]i ka 37 pjesë të presbiterit të kishës së Saint-Pierre-aux-Nonnains, një bazilikë e vjetër civile e kthyer në një kishë për murgjit. Vendosja e presbiterit duhet të jetë zhvilluar në kohën e Krodegangut, peshkopit të Metzit midis viteve [[742]] dhe [[766]], kancelar i Pepinit të Shkurtrit. Motive me origjinë të paleokristiane, kornukopie, pemë jete, arkitektura simbolike alternohen me një gamë më barbare sesa tregohet në gërshetime të shumta gjarpëruese. Pllaka që tregohet para Krishtit duke mbajtur eukaristinë, krahasohet me [[Arti Longobard|Artin Longobard]] të periudhës, gjë që provon se lidhjet me Italinë shtriheshin gjithashtu në fushën e artit.<ref name="heitz"/> Në katedralen e Saint-Etienne de Metz<ref>{{Cite journal|year=1970|author=May Vieillard-Troiekouroff|title=Les chancels et le ciborium de la cathédrale de Metz de l'évêque Chrodegang|url=https://www.persee.fr/doc/piot_1148-6023_1989_num_70_1_1610?|journal=Monuments et mémoires de la fondation Eugène Piot|volume=70|issue=1|language=fr|pages=55-69}}</ref> gjenden elemente të tjera të presbiterit dhe të ciborium-it të së njëjtës periudhë të Krodegangut. <gallery mode="packed" heights="183px" caption="Dekorime nga Saint-Pierre-aux-Nonnains"> Skeda:Metz Musées de la Cour d'Or 820.jpg|Panele të presbiterit të Saint-Pierre-aux-Nonnains Skeda:Metz Musées de la Cour d'Or 816.jpg|[[Pema e jetës]] Skeda:Metz Musées de la Cour d'Or 813.jpg|Dekorime të Saint-Pierre-aux-Nonnains në Musée de La Cour d’Or të Metzit Skeda:Choir screens of Église Saint-Pierre-aux-Nonnains (Metz) Ensemble.jpg|Panele të korit të Saint-Pierre-aux-Nonnains Skeda:Metz Musées de la Cour d'Or 818.jpg|Krishti me Eukaristinë Skeda:Metz Musées de la Cour d'Or 819.jpg|Dekorime të presbiterit të Saint-Pierre-aux-Nonnains Skeda:Choir screens of Église Saint-Pierre-aux-Nonnains (Metz) Relief.jpg|Panele të korit të Saint-Pierre-aux-Nonnains </gallery> === Stukot === [[Skeda:GermignyTour.png|parapamje|321px|Arkivolta e kullës së Germigny-des-Prés]] Periudha Karolinge qe periudhë mjaft prodhimtare për punimet në stuko, por ka pak shembuj të mbijetuar të këtyre dekorimeve ekonomike dhe të shpejta, por të brishta. Ato janë të lidhura në komplekse monumentale me piktura murale në kompozime me pasuri dhe virtuozizëm të madh. Në Germigny-des-Prés, Abacinë e Saint-Benoît-sur-Loire dhe kishën e Saint-Pierre-aux-Nonnains në [[Metz]], janë befasisht të afërta me pararendëseve të tyre paleokristiane. Në Abacinë e Saint-Germain de Auxerre, stukoja zëvendëson një nga kapitelet në vestibulin qendror të kriptës. Ansamblet e famshme të Shën Benediktit të Mals dhe westwerk i Abacisë së Korvejit me figurat e tyre të mëdha paraqesin dimesionin monumental të këtyre dekorimeve të lidhura me pikturat murale ngjashmërisht me Santa-Maria in Valle të Cividale del Friuli, kulmi i [[Arti Longobard|Artit Longobard]] të stukos. Eugène Viollet-le-Duc në veprën e tij ''Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XIe siècle au XVIe siècle'' [Fjalori i Arkitekturës Francezë nga shekulli XI deri në shekullin e XVI] e ilustron artikullin e tij «''stuc''» me një shembull të kullës së Germigny-des-Prés.<ref>{{Cite encyclopedia|author=Eugène Viollet-le-Duc|volume=VIII|year=1875|language=fr|url=https://archive.org/details/dictionnairerai08viol/page/474/|encyclopedia=Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XI au XVI siècle|title=Stuc|publisher=A. Morel|pages=475-477}}</ref> Pas shkatërrimit në vitin [[1867]] vetëm pak sende në Musée des Beaux-Arts të Orlinsit, të rregjistruara nga Prosper Mérimée. Në katin e dytë të kullës, krijohet një sistem shumë i rrallë zbukurues nga një arkivoltë dhe kolonëza prej stukoje që dekorojnë dritaret. Këta elemente të skalitura apo modeluara janë mbi të gjitha arkivolta me karakter të lashtë, megjithë mangësitë që janë më shumë reminishente të [[Dominati (Roma)|Perandordisë së Vonë Romake]], të tjetërsuara por akoma persistente si në fillimet e tyre dhe në përpjekjet e para të Arkitekturës Romanike.<ref>{{Cite book|author1=Chrisian Sapin|author2=F. Heber-Sufffrin|title=Stucs et décors de la fin de l'antiquité au moyen-âge (Ve-XIIe) - Germigny-des-Prés une œuvre exemplaire?|publisher=Brépols|language=fr|year=2006|pages=179-195}}</ref> Në Manastirin e Shën Gjonit në Myshtair, gjendet prania e njëkohshme e stukove karolinge dhe romanike në të njëjtin kompleks monumental dhe kuptohet ajo që Arkitekturën Romanike në përdorimin e stukos i detyrohet sendërtimeve karolinge.<ref>{{Cite journal|author=Prosper Mérimée|title=L'église de Germigny-des-Prés|journal=Revue générale de l'architecture et des travaux publics|volume=8|year=1849|language=fr|pages=116-117}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Christian Sapin|journal=Bulletin monumental|volume=165|issue=2|year=2007|language=fr|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_2007_num_165_2_1461_t1_0222_0000_4|title=Le stuc. Visage oublié de l'art médiéval (compte-rendu: Andréas Hartmann-Virnich)|pages=222-224}}</ref> == Karolingët dhe imazhet == Pas përplasjeve të [[ikonoklastia|ikonoklastëve]], në vitin [[787]] kulti i imazheve do të rivendosej në [[Perandoria Bizantine|Perandorinë Bizantine]] dhe [[Karli i Madh]], që në këtë kohë po fillonte ta paraqiste veten si të barabart me perandorin, kishte krijuar një dosier për Teodulfin, që ai e rishikoi dhe e korrektoi. Për të, imazhi kishte një vlerë estetike dhe pedagogjike, por nuk duhet të adhurohej nëse një imazh ishte më i bukur, karakteri i tij i shenjtë gjykohej sipas talentit të artistit. Teodulfi e konsideronte tekstin superior ndaj imazhit pasi njeriu, që mund ta shpëtonte veten pa pasur imazhe, nuk mund ta bënte këtë pa njohjen e Zotit. === Afresket === Në fillim të [[shekulli IX|shekullit të IX]], subjekti i imazheve vazhdonte ti magjepste karolingët dhe Ludvigu i Përkushtuari do të shqyrtonte problemin në Këshillin e Parisit, që konfirmoi rolin pedagogjik të imazheve për ata që nuk kishin akses në libra. Shpirtrat e thjeshtë që vështirë të silleshin në besim me fjalë, shpesh shiheshin të prekur nga pikturat e Pasionit ose të mrekullive. Kishat karolinge janë të pikturuara me afreske të frymëzuara nga Bibla apo nga jeta e shenjtorëve. Kisha e Shën Gjonit të Myshtairit, e ndërtuar me ndihmën e Karlit të Madh, paraqet Besëlidhjen e Vjetër në njëzet tablo dhe Ungjillin në gjashtëdhjetë e dy. Oratori i San Benediktit të Malsit ruan figuras shenjtësh dhe portretin e themeluesit të kapelës.<ref name="riche"/> <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:Müstair Klosterkirche St. Johann Innen Chor 3.JPG|Kisha e Shën Gjonit të Myshtairit, Darka e Herod Antipas me kërcimin e Salomesë Skeda:Malles, chiesa di san benedetto, ritratto del fondatore della chiesa, affresco IX secolo.jpg|Oratori i Shën Benediktit, themeluesi Skeda:Auxerre, crita di saimt-germain, lapidazione di santo stefano, 841-857.jpg|Abacia e Saint-Germain de Auxerre, vrasja me gurë e Shën Stefanit Skeda:Klosterkirche Müstair Freske Grablegung Stephanus.jpg|Afresk i absidës jugore, varrimi i Shën Stefanit Skeda:Klosterkirche Müstair Flucht nach Ägypten.jpg|Ikja në Egjipt, afresk i façatës jugore Skeda:Klosterkirche Müstair Freske Pilatus wäscht seine Hände.jpg|Pilati lan duart, afresk i façatës jugore Skeda:Meister von Müstair 002.jpg|Shërimi i shurdh-memecit, afresk i kishës së Shën Gjonit të Myshtairit, {{Rreth}} [[830]] Skeda:CH Mustair 0710 (54) (17069306077).jpg|Kryqëzimi i Shën Pjetrit, afresk i manastirit të Shën Gjonit në Myshtair </gallery> === Mozaikët === [[Skeda:AixCoupole.png|parapamje|347px|Mozaiku i kapelës palatine, vizatim i vitit 1699]] Mozaiku mural, më mbresëlënës sesa afresket, u praktikua në arkitekturën e krishter nga periudha paleokristiane deri në [[shekulli IX|shekullin e IX]], si në Itali ashtu dhe bë Gali. Fatkeqësisht, mozaiku i madh i kapelës palatine të Akenit, siç u pa tashmë, i cili qëndronte përballë kamares perandorake dhe që paraqiste një figurë të Zotit të rrethuar nga njëzet e katër pleqtë e Apokalipsit është i njohur vetëm nga një gravurë, një vizatim dhe disa përshkrime.<ref name="hubert1"/> Mozaiku i oratorit karoling të Germigny-des-Prés, megjithë rinovimet e shumta, ruan akoma disa pjesë që janë pa dyshim nga fillimi i [[shekulli IX|shekullit të IX]] dhe që paraqesin një interes të madh ikonografik dhe teknik.<ref>{{Cite journal|author=H. E. del Medico|title=La mosaïque de l'abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|year=1943|language=fr|pages=81-84}}</ref> [[Skeda:Main mosaic ceiling, Aachen Cathedral, Germany.jpg|parapamje|majtas|347px|Mozaiku i kapelës së pallatit të restauruar në [[shekulli XIX|shek. XIX]]]] Tema përcaktohet nëpërmjet një mbishkrimi në bazë, i cili mund të përkthehet: «Kalimtar, shiko këtu dhe sodit Orakullin e Shenjtë dhe kerubinët e tij, dhe shiko Arka e Besëlidhjes Hyjnore që shkëlqen. Duke ndjerë këto gjëra, përpiqu të prekësh me lutjet e tua Gjëmuesin dhe, të lutem, ta lidhësh emrin e Teodulfit me lutjet e tua».<ref name="hubert1">Përkthim nga lainishtja i: «''ORACLVM SCM ET CERVBIN HIC ASPICE SPECTANS ET TESTAMENTI EN MICAT ARCA DEI HAEC CERNENS PRECIBVSQUE STVDENS PVLSARE TONANTEM THEODVLFVM VOTIS IVNGITO QVESO TVIS''», {{Cite conference|author=Jean Hubert|title=Germigny-des-Prés|conference=Congrès archéologique de France - Orléans - 1930|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k35700q/f550.image.langFR|language=fr|year=1931|publisher=Société français d’archéologie|pages=554-564}}</ref><ref>{{cite book|author=Charles B. McClendon|publisher=Yale University Press|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=P572amlqdksC&lpg=PP1&pg=PA133|title=The Origins of Medieval Architecture: Building in Europe, A.D. 600–900|language=en|isbn=978-0-300-10688-6|pages=133-136}}</ref> Ky mozaik dëshmon gjendjen e mozaikëve pas luftërave ikonoklaste.<ref>{{Cite journal|author=Henri E. del Medico|title=La mosaïque de l'abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|url=https://www.persee.fr/doc/piot_1148-6023_1943_num_39_1_1958|year=1943|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|language=fr|pages=81-102}}</ref><ref>{{Cite book|author=Caspar Ehlers|volume=VIII|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|year=2007|language=de|url=https://books.google.al/books?id=4quaqWYN_wcC|title=Deutsche Königspfalzen: Beiträge zu ihrer historischen und archäologischen Erforschung. Places of Power|isbn=978-3-52535600-5}}</ref> [[Arka e Perëndisë|Arka e Besëlidhjes]], që rrallë shfaqet në dekorimet e kishave, paraqitet në formën e një arke drejtkëndore të vendosur në tokë. Nëpërmjet dy unazave kalon një nga hunjtë e përdorur nga levitët për ta bartur atë. Dy kerubinë qëndrojnë në këmbë, të veshur me një tunikë të praruar. Flokët janë të kuq flakërues dhe breroret janë ngjyrosur në të argjendtë. Dy statujëz janë ngulitur brenda arkës dhe mbulojnë Tabelat e Ligjit me krahët e tyre. Në pjesën e sipërme të voltës, dora e Zotit tejkalon një ylber të kuq dhe të artë shtrihet mbi Arkën e Besëlidhjes. Dy engjëjt e mëdhenj me përmasa 1.96 metra nga floku deri te këmbët janë breruar në arë, të rrethuar me të kaltër. Janë praktikisht simetrikë, duke mbajtur nga një tunikë të gjatë dhe mbajnë sandale. Me gishtin tregues të dorës, tregojnë Arkën e Besëlidhjes. Dy krahë të mëdhenj, të shpalosur gjerësisht, përqafojnë njëri-tjetrin në mes të lartësisë të konturit të breroreve. Mozaicisti dhe mbrapa tij Teodulfi i Orlinsit, duket se qëndrojnë midis ikonklastisë dhe pozicionit të mbështetësve bizantinë të imazheve ([[Gjoni i Damaskut]] dhe Teodor Studiti për shembull). Ky pozicion i ndërmjetëm ishte saktësisht ai i teologëve të Karlit të Madh, të Këshillit të Frankfurtit të vitit [[794]], i cili i dënoi ikonoklastët dhe librat karolingë të cilët Teodulfi qe autor për shumicën e historianëve. Ai nuk ishte i paranuar, në atë kohë, nga asnjë papë.<ref>{{Cite book|author=J. F. Bradu|title=Lumières de l'an mil en Orléanais. Autour du millénaire d'Abbon de Fleury - Une nouvelle lecture de la mosaïque de Germigny-des-Prés|publisher=Brépols (catalogue d'exposition du Musée des Beaux-Arts d'Orléans)|year=2004|language=fr|pages=126-128}}</ref><ref>{{Cite journal|author1=Ann Freeman|author2=Paul Meyvaert|title=The Meaning of Theodulf's Apse Mosaic at Germigny-des-Prés|journal=Gesta|volume=40|issue=2|year=2001|language=en|pages=125-129}}</ref><ref>{{Cite journal|author=André Grabar|title=Les mosaïques de Germigny-des-Prés|journal=Cahiers archéologiques|volume=7|year=1954|language=fr|pages=172-184}}</ref> Nga mozaikët e dyshemesë mbeten vetëm pak pjesë fragmentare. Ato që gjenden në kriptën e kishës kolegjiale të [[Saint-Quentin, Aisne|Saint-Quentin]] dhe në Aken dëshmojnë mbijetesën ose ripërtëritjen e praktikave të lashta.<ref name="hubert"/> <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:Germigny-des-Prés - Église de la Très-Sainte-Trinité 08.jpg|Mozaiku i Oratorit karoling të Germigny-des-Prés Skeda:Germigny-des-Prés, Centre, Frankrijk 2010. Kerk van de Heilige Drievuldigheid. Byzantijnse mozaïek (detail)..jpg|Detaj i engjëllit të madh në të djathtë </gallery> == Arkitektura e pikturuar dhe e skalitur == [[Skeda:Sacramentaire de drogon lat 9428 bnf 1ere couv.jpg|parapamje|321px|Sacramentari i Drogonit, kapaku i sipërm i lidhjes]] Shija për arkitekturën shfaqet në dorëshkrime që kanë faqe të zbukuruara me arkitektura që ndonjëherë janë të përpunuara ose të thjeshta, por gjithmonë domethënëse dhe në fildishe të diptikëve dhe të kapakëve të lidhjes, paraqitjet e ndërtesave të miniaturizuara janë imazhe të sakta të arkitekturës së sendërtuar. Sakramentari i Drogonit, nga peshkopi Krodegang i Metzit, ka një lidhje të përbërë nga dy kapakë të skalitur në mënyrë të rafinuar prej fildishi. Bashkë me skenat e jetës së Krishtit, të ceremonive dhe të meshës, mund të shihet Katedralja e Metzit, altari, vaskat pagëzimore, ciborium-i, baldakini i vendosur nga Krodegangu me ndihmën e Pepinit të Shkurtrit, karrigja peshkopale e vendosur mbi një podium dhe presbiteri. Simbolizmi i nurmit tre është gjerësisht i pranishëm. Ungjilltari i Adës hap vargun e arkitekturave të mëdha me [[Katër ungjilltarë|ungjilltarët]] të ulur në frone-ndërtesa të vërteta, që dallohen përballë arkitketurash madhështore. Ungjilltari i Saint-Médard de Soissons tregon një ciborium që dallohet kundrejtë një arkitekture ëndërrore. Në Apokalipsin e Tririt, në mesazhin e Shën Gjonit, mund të shihen shtatë kisha të Azisë që ofrojnë një larmi formulash, nga bazilika e thjeshtë pa navata anësore, deri te bazilika me rotonda të aksesueshme nga një portal i trefishtë. Ngritjet e jashtme kombinojnë porta, dritare ''oculi'' që duken se kanë frymëzuar arkitektura reale. Apokalipsi i [[Kambrai]]t paraqet idealin e një qyteti me kishën të pajisur me një kullë të fuqishme me dy kullëza rrethore anash që përfaqsojnë westwerk të përdorur për të shënuar një ndërtesë, ndonjëherë madje një grup ndërtesash ap edhe një qytet të tërë. Apokalipsi i Valencienne dhe ai i Saint-Amand paraqesin një formë të rrumbullakët ndoshta në imazhin e [[Kisha e Varrit të Shenjtë|Varrit të Shenjtë]] në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]]. Simbioza midis arkitekturës së madhe dhe paraqitjeve të saj tregon pushtetin e simbolit që bën të mundur gjetjen e kuptimit të vërtetë shpirtëror të arkitekturës konkrete.<ref name="heitz">{{Cite book|author=Carol Heitz|title=L'architecture religieuse carolingienne - Les formes et leurs fonctions|publisher=Picard|language=fr|year=1980|pages=288}}</ref> <gallery mode="packed" heights="183px"> Skeda:Sacramentaire de drogon BNF 9428 4e couv.jpg|Sakramentari i Drogonit, kapaku i poshtëm Skeda:Meister der Ada-Gruppe 002.jpg|Ungjilltari i Adës Skeda:Évangéliaire Saint-Médard de Soissons - BNF Lat8850 f6v.jpeg|Ungjilltari i Saint-Médard de Soissons Skeda:Gospels of Saint Médard of Soissons, f. 1v.jpeg|Ungjilltari i Saint-Médard de Soissons Skeda:Gospels of Saint Médard of Soissons, f. 12r.jpeg|Ungjilltari i Saint-Médard de Soissons Skeda:Gospels of Saint Médard of Soissons, f. 7r.jpeg|Ungjilltari i Saint-Médard de Soissons Skeda:Trierer Apokalypse fol 5v.jpg|Apokalipsi i Tririt Skeda:Trierer Apokalypse fol 2v.jpg|Apokalipsi i Tririt Skeda:Trierer Apokalypse fol 10v.jpg|Apokalipsi i Tririt Skeda:Trierer Apokalypse fol 3v.jpg|Apokalipsi i Tririt Skeda:Trierer Apokalypse fol 7v.jpg|Apokalipsi i Tririt </gallery> == Lista e ndërtesave që përmbajnë Arkitekturë Karolinge == {{Hidden | expanded = | style = | headerstyle = width: 60%; margin: 0.5em; background:#DDE; text-align:center; | header = Lista e ndërtesave karolinge |titlebgcolor= |contentbgcolor= #f6f6f6|ta1= |ta2= |fw1= |fw2= |class= |border= | contentstyle = text-align: left; color:green; | content = Manastiret kryesore: Dol, Abacia e Saint-Wandrille, Tours, Abacia e Fleury (Saint-Benoit-sur-Loire), Abacia e Saint-Germain de Auxerre, Luxeuil, Bazilika e Saint-Denis (Paris), Abacia e Saint-Riquier, Abacia e Corbie, Saint-Amand, Laon, Hautvilliers, Aniane, Gellone, Bobio, Mont-Cassin, Abacia e Saint-Gall, Abacia e Rajçënaut, Abacia e Lorsch-it, Abacia e Fuldës, Abacia e Hersfeldit. * Në Francë: ** Katedralja e Notre-Dame de Verdun, me dy koret e saj është një sintezë e mirëfilltë e Arkitekturës Karolinge dhe Otoniane; ** Katedralja karolinge e [[Reims]]it në Marnë duke qenë djegur më 6 maj 1210; ** Abacia e Saint-Riquier në [[Somme]]; ** Kisha abaciale e Saint-Léger të [[Ébreuil]]-it në [[Allier]]; ** Notre-Dame, e quajtur kisha famullitare e Notre-Dame-de-la-Basse-Œuvre të [[Beauvais]]; ** Kisha e Saint-Étienne de Vignory në Haute-Marne; ** Oratori i Germigny-des-Prés në Loiret; ** Saint-Germain në [[Côte-d'Or]]; ** Abacia e Saint-Philibert de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu në departamentin e [[Loire-Atlantique]]; ** Abacia e Abacia Saint-Pierre de Jumièges në [[Seine-Maritime]]; ** Lemenc; ** Abacia e Shën Mihailit të Cuixá; ** Abacia e Flavigny (e vjetra); ** Abacia e Saint-Germain de Auxerre; ** Kisha e Labourse në [[Pas-de-Calais]]; ** Salla e Doué-la-Fontaine; ** Château de Mayenne. * Në Belgjikë: ** Kolegjiati i Saint-Ursmer en Lobbes. * Në Gjermani: ** Pallati dhe Katedralja e Akenit ** Kompleksi palatin i Ingelheim-am-Rhein; ** lozha e abacisë perandorake të Lorsch-it; ** Kisha e Sankt Mishel të [[Fulda (qytet)|Fuldës]]; ** Kisha e Shën Justinit të Höchst-it; ** Abacia e Eginhardit Sankt Marcellinus und Petrut të Seligenstadtit; ** abacia e Korvejit, në Höxter; * Në Zvicër: ** Abacia e Sankt Gallenit, në luginën e Stajnahut (në veri-lind të vendit); ** Manastiri i Shën Gjonit të Myshtairit; ** Mistail; ** [[Chur]]. * Në Itali: ** Mals; ** Naturno; ** Benevento; }} == Shiko gjithashtu == {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Arti Mesjetar]] * [[Arti dhe Arkitektura Visigote]] * [[Arti paleokristian]] * [[Arti i Dyndjeve Barbare]] * [[Arkitektura Paleokristiane]] * [[Arkitektura Para-Romanike]] * [[Arti Romanik]] * [[Monumentet paleokristiane të Ravenës]] * [[Arti Ravenas]] * [[Arti gotik|Arti Gotik]] * [[Arkitektura Gotike]] * [[Arti Bizantin]] * [[Arkitektura Mesjetare Skandinave]] * [[Arkitektura Bizantine]] * [[Arti dhe arkitektura mozarabe]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike]] * [[Bizhuteritë e lashta romake]] * [[Arkitektura Mesjetare]] * [[Miniatura Merovinge]] * [[Perandoria Karolinge]] * [[Dinastia Karolinge]] * [[Miniatura Karolinge]] * [[Argjendaria Karolinge]] * [[Periudhat në historinë e artit perëndimor]] * [[Arti dhe Arkitektura Merovinge]] * [[Arti Anglo-Sakson]] * [[Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike]] * [[Arkitektura Anglo-Saksone]] * [[Arkitektura Merovinge]] * [[Arkitektura Visigote]] * [[Arti dhe Arkitektura e Repoblación]] * [[Arti Longobard]] * [[Arkitektura Longobarde]] * [[Skulptura Longobarde]] * [[Piktura Longobarde]] * [[Argjendaria Longobarde]] * [[Romaniku i Parë]] * [[Arti mesjetar në Shqipëri]] * [[Gjermanikët]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Gotët]] * [[Visigotët]] * [[Gotiku Balltik]] * [[Ostrogotët]] * [[Vandalët]] * [[Teutonët]] * [[Arti romak]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Arti Arkaik Romak]] * [[Arti Romak Plebe]] * [[Burgus]] * [[Cannaba]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Domus]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Masakra e Latinëve]] * [[Plaçkitja Vandale e Romës]] * [[Shtëpia Romake]] * [[Ura romake]] * [[Urbanistika Romake]] * [[Goto-grekët]] * [[Arkitektura Asturiane]] * [[Portretizimi Romak]] * [[Arti Karoling]] * [[Arkitektura Romake]] * [[Rilindja Karolinge]] * [[Arti Viking]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Arti Otonian]] * [[Arkitektura Otoniane]] * [[Rilindja Otoniane]] * [[Romanitas]] * [[Rilindja e shekullit të XI]] * [[Rilindja e shekullit të XII]] * [[Rilindjet Mesjetare]] * [[Varangianët]] * [[Anijet Mesjetare]] * [[Luftërat Avaro-Bizantine]] * [[Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake]] * [[Bota Greko-Romake]] * [[Longobardët]] * [[Llaçi romak]] * [[Plaçkitja Visigote e Romës]] * [[Skulptura Romake]] * [[Tempulli Romak]] {{Div col end}} == Shënime == {{Reflist|group=Nota}} ==Citime fundore== {{Reflist|39em}} == Bibliografia == {{Refbegin|41em|indent=yes|small=yes}} * {{Cite book|author-last=Adorno|author-first=Piero|title=L'arte italiana|publication-place=Firence|publisher=D'Anna|year=1992|chapter=L'Alto Medioevo|volume=1.II|language=it|pages=558–579}} * {{Cite book|author-last=Utrero Agudo|author-first=María de los Ángeles|language=es|url=https://books.google.al/books?id=457w8IGP8HkC|year=2006|title=Iglesias Tardoantiguas y Altomedievales en la Península Ibérica: Análisis Arqueológico y Sistemas de Abovedamiento|publisher=Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Instituto de Historia, Departamento de Historia Antigua y Arquelogía|publication-place=Madrid|isbn=978-84-00-08510-0}} * {{Cite journal|last=Alexander|first=Jonathan J. G.|year=1993|jstor=23923571|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/23923571|title=Iconography and Ideology: Uncovering Social Meanings in Western Medieval Christian Art|journal=Studies in Iconography|volume=15|issn=0148-1029|pages=1–44}} * {{Cite book|author=Fernando De Olaguer-Feliú Alonso|title=Arte medieval español hasta el año Mil|publisher=Encuentro|url=https://books.google.al/books?id=2vn5AMY0CY8C&lpg=PP1&pg=PA130|year=1998|language=es|isbn=978-84-7490488-8}} * {{Cite book|author-last=i Altet|author-first=Xavier Barral|editor-first=Carlo|editor-last=Bertelli|year=1994|url=https://books.google.al/books?id=wAp05iuqVbwC|title=La pittura in Italia|volume=IX|publisher=Electa|language=it|publication-place=Milano|ISBN=978-88-435-3978-9}} * {{Cite book|author1=Peter Anker|author2=Aron Andersson|title=L’art scandinave|translator=Norbert Vaillant|url=https://books.google.al/books?id=NtlV0QEACAAJ|publisher=Zodiaque|year=1968|series=La nuit des temps|language=fr}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=Storia dell'arte italiana: dall'antichità a Duccio|url=https://archive.org/details/storiadellarteit0000arga|publisher=Sansoni|year=1988|language=it}} * {{Cite book|author=Giulio Carlo Argan|title=L'Architettura Protocristiana, Preromanica e Romanica|publisher=Edizioni Dedalo|url=https://books.google.al/books?id=fbVyMPR73pQC|year=1993|language=it|publication-place=Bari|isbn=978-88-2203313-0}} * {{Cite journal|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|url=https://books.google.al/books?id=gNJUAAAAMAAJ|title=Orders and Continuous Orders in Romanesque Architecture|volume=34|issue=3|journal=Journal of the Society of Architectural Historians|publisher=Society of Architectural Historians|date=tetor 1975|language=en|pages=173–188}} * {{Cite book|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|title=Studies in Romanesque Architecture and Sculpture: Cluny, Jumièges, Montceaux-L'Étoile and Paray-le-Monial|year=2022|url=https://books.google.al/books?id=4AhEzwEACAAJ|publisher=L’Erma di Bretschneider|language=en|isbn=978-88-9132612-6}} * {{Cite book|author-last=Armi|author-first=Clement Edson|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2012|url=https://books.google.al/books?id=6wz0ugAACAAJ|title=Design and Construction in Romanesque Architecture: First Romananesque Architecture and the Pointed Arch in Burgundy and Northern Italy|language=en|isbn=978-110740726-8}} * {{Cite book|author-last=Ballesteros Arranz|author-first=Ernesto|year=2013|publisher=Hiares Multimedia|url=https://elibro.net/es/lc/bibliotecasusal/titulos/43284|title=Cultura y arte Carolingio y Otoniano|language=es|isbn=978-84-1601499-6}} * {{Cite book|author1=V. I. Atroshenko|author2=Judith Collins|title=The Origins of the Romanesque|year=1985|publisher=Lund Humphries|language=en|location=Londër|ISBN=0-85331-487-X}} * {{Cite journal|author=John Attaway|title=Tradition architecturale dans le Nord de la France pendant le premier millénaire|year=1980|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1980_num_23_90_2140?q=john%20ottaway|volume=23|journal=Cahiers de civilisation médiévale|issue=90|language=fr|pages=141-172}} * {{Cite journal|author=John Attaway|title=Tradition architecturale dans le Nord de la France pendant le premier millénaire|volume=23|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1980_num_23_91_2146|journal=Cahiers de civilisation médiévale|year=1980|issue=91|language=fr|pages=221-239}} * {{Cite journal|author=J. Camón Aznar|title=Arquitectura española del siglo X: Mozárabe y de la repoblación|journal=Goya: Revista de arte|issue=52|year=1963|language=es|pages=206–219}} * {{Cite book|author=George Bain|title=Celtic Art: The Methods of Construction|year=1973|language=en|url=https://archive.org/details/methodsofconstru00bain|publisher=Dover Publications, inc.|isbn=0-486-22923-8}} * {{Cite journal|last=Barley|first=Maurice W.|title=Nottinghamshire Medieval Manor Houses|date=janar 1988|url=https://www.brepolsonline.net/doi/10.1484/J.NMS.3.163|journal=Nottingham Medieval Studies|language=en|volume=32|doi=10.1484/J.NMS.3.163|issn=0078-2122|url-access=subscription|pages=165–175}} * {{Cite book|author1=Emilio Barnechea|author2=Antonio Fernández|author3=Juan R. Haro|author4=Juan Haro Sabater|url=https://books.google.al/books?id=cwelQwAACAAJ|year=1988|title=Historia del arte|publisher=Vicens Vives|language=es|isbn=978-84-316-1780-6}} * {{Cite journal|author=Jacques-Henri Bauchy|journal=Bulletin de la société archéologique et historique de l'Orléanais|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6570586k/f63.image|title=Les premiers États généraux français à Germigny-des-Prés, en septembre 843|year=1970|issue=40|volume=5|language=fr|pages=361-364}} * {{Cite book|author-last=Beckwith|author-first=John|title=Early Medieval Art: Carolingian, Ottonian, Romanesque|url=https://archive.org/details/earlymedievalart00beck_0|year=1969|publisher=Thames & Hudson|orig-year=1964|language=en|ISBN=0-500-20019-X}} * {{Cite book|author-link=Beda i Nderuari|author=Bede i Venerueshmi|editor=John Allen Gilles|volume=II|year=1843|url=https://archive.org/details/historicalworkso02bede/page/82/|title=The Bibliographical Writings and Letters of Venerable Bede|publisher=James Bohn|language=en}} * {{Cite journal|author=Honoré Bernard|title=Un site prestigieux du monde carolingien: Sainr-Riquier|url=https://www.persee.fr/doc/pica_0398-3064_1978_num_5_1_1271|journal=Cahiers archéologiques de Picardie|volume=5|issue=1|year=1978|language=fr|pages=241-254}} * {{Cite journal|author=Honoré Bernard|title=L'hypothèse du "Groupe épiscopal" de Thérouanne|url=https://www.persee.fr/doc/rnord_0035-2624_1986_num_68_269_4214?|year=1986|journal=Revue du Nord|volume=68|issue=269|language=fr|pages=301-323}} * {{Cite book|author=Carlo Bertelli|title=Lombardia medievale: Arte e architettura|others=Maria Teresa Donati|url=https://books.google.al/books?id=uUZJAQAAIAAJ|year=2002|language=it|publisher=Skira|publication-place=Milano|isbn=978-88-8491300-5}} * {{Cite book|author=Günther Binding|title=Deutsche Königspfalzen. Von Karl dem Großen bis Friedrich II. (765–1240)|year=1996|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|language=de|publication-place=Darmstadt}} * {{Cite journal|last=Bonser|first=Wilfrid|year=1962|title=The Cult of Relics in the Middle Ages|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/1258503|journal=Folklore|volume=73|issue=4|issn=0015-587X|jstor=1258503|pages=234–256}} * {{Cite journal|author=A. C. Bouman|title=The Franks Casket|year=1965|journal=Neophilologus|volume=3|language=en|pages=241-249}} * {{Cite journal|author=Miche de Boüard|journal=Bulletin monumental|volume=135|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1977_num_135_2_5585|issue=2|title=De l'aula au donjon: les fouilles de Doué-la-Fontaine (compte-rendu: Jean Mesqui)|language=fr|year=1977|pages=165-166}} * {{Cite book|author=J. F. Bradu|title=Lumières de l'an mil en Orléanais. Autour du millénaire d'Abbon de Fleury - Une nouvelle lecture de la mosaïque de Germigny-des-Prés|publisher=Brépols (catalogue d'exposition du Musée des Beaux-Arts d'Orléans)|year=2004|language=fr}} * {{Cite book|author-last=Braun|author-first=Hugh|title=An Introduction to English Mediaeval Architecture|year=1951|publisher=Faber and Faber|language=en|publication-place=Londër}} * {{Cite journal|author-last=Brenk|author-first=Beat|year=1987|volume=41|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/1291549?origin=crossref&seq=1|title=Spolia from Constantine to Charlemagne: Aesthetics versus Ideology|journal=Dumbarton Oaks Papers|doi=10.2307/1291549|pages=103-109}} * {{Cite book|editor=Hugh Brigstocke|title=The Oxford Companion to Western Art|year=2001|url=https://search.worldcat.org/title/4811499450|access-date=10 dhjetor 2024|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acref/9780198662037.001.0001|language=en|isbn=978-0-19-866203-7|url-access=subscription}} * {{Cite book|editor1=Gian Pietro Brogiolo|editor2=Alexandra Chavarria Arnau|title=I Longobardi. Dalla caduta dell'Impero all'alba dell'Italia|year=2007|publisher=Silvana|publication-place=Cinisello Balsamo|language=it}} * {{Cite book|author=G. Brunellière|title=L'Église abbatiale carolingienne de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|year=1956|publisher=Vallet|language=fr|page=13}} * {{Cite journal|last=Bucher|first=François|year=1972|title=Medieval Architectural Design Methods, 800-1560|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.2307/766593|journal=Gesta|language=en|volume=11|issue=2|pages=37–51|doi=10.2307/766593|issn=0016-920X|jstor=766593|url-access=subscription}} * {{Cite book|author1=Emma C. Bunker|author2=Bruce Chatwin|author3=Ann Elizabeth Farkas|title=Animal Style Art from East to West|url=https://books.google.al/books?id=xKZPAAAAMAAJ|year=1970|publisher=Asia Society|language=en}} * {{cite book|author-last=Bunker|author-first=Emma C.|language=en|year=2002|publisher=The Metropolitan Museum of Art|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96120/rec/302|title=Nomadic Art of the Eastern Eurasian Steppes: the Eugene V. Thaw and Other New York Collections|location=New York|isbn=978-030009688-0}} * {{Cite book|author-last=i Cadafalch|author-first=Josep Puig|title=Decorative Forms of the First Romanesque Style: Their Diffusion by Moslem Art|year=1928|language=en|url=https://books.google.al/books?id=3LvVmgEACAAJ|publisher=Harvard University Press}} * {{Cite book|author1-last=i Cadafalch|author1-first=Josep Puig|author2=Antonio de Falgura|author3=Josep Goday i Casals|url=https://books.google.al/books?id=j3iJHAAACAAJ|title=L’arquitectura romànica a Catalunya: L’arquitectura romànica fins a la darreria del segle XI|others=Xavier Barral i Altet|publisher=Institut d’Estudis Catalans|language=ca|year=2001|isbn=978-84-7283592-4}} * {{Cite journal|author=Jean-Pierre Caillet|title=Le mythe du renouveau architectural roman|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_2000_num_43_172_2785?|journal=Cahiers de civilisation médiévale|year=2000|volume=43|issue=171|language=fr|pages=341-369}} * {{Cite book|author=Jean-Pierre Caillet|title=L'art carolingien|publisher=Flammarion|year=2005|language=fr|publication-place=Paris|isbn=978-2-08-011449-5}} * {{Cite journal|last=Villa del Castillo|first=Alejandro|journal=Arqueología y Territorio Medieval|date=27 nëntor 2017|url=https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670|title=Talleres escultóricos itinerantes en el Altomedievo hispano: el llamado 'Grupo Mozárabe Leonés'|volume=24|doi=10.17561/aytm.v24i0.5|issn=2386-5423|access-date=25 dhjetor 2024|doi-access=free|language=es|pages=151–184}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book|author=F. Cervini|title=Encyclopedia dell’Arte Medievale|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/lombardia_(Enciclopedia-dell'-Arte-Medievale)/|year=1996|language=it}} * {{Cite book|author=Pascale Chevalier|editor1=Bonnie Effros|title=The Oxford Handbook of the Merovingian World|url=https://books.google.al/books?id=xyT3DwAAQBAJ&lpg=PA657&pg=657|editor2=Isabel Moreira|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|language=en|isbn=978-0-19-023418-8}} * {{Cite book|author1=Francis D. K. Ching|author2=Mark M. Jarzombek|author3=Vikramaditya Prakash|year=2007|title=A Global History of Architecture|url=https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin_n0o7|publisher=John Wiley & Sons|language=en|publication-place=Hoboken, Nju Xhersi|page=[https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin_n0o7/page/316 317]}} * {{Cite book|author=Nicola Coldstream|title=Medieval Architecture|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=GFReqRIMXdwC|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|series=Oxford History of Art|isbn=978-0-19-284276-3}} * {{Cite book|author1-last=Conant|author1-first=Kenneth John|author2=Sheila Walters|year=1995|url=https://books.google.al/books?id=qWa5KTPL1LUC|title=Carolingian and Romanesque Architecture, 800-1200|others=Donald Bell-Scott, Ian Stewart|publisher=Yale University Press|language=en|isbn=978-030005298-5}} * {{Cite book|author=Roberto Coroneo|title=Architettura romanica dalla metà del Mille al primo '300|publisher=Ilisso|url=https://books.google.al/books?id=GBdJAQAAIAAJ|series=collana "Storia dell'arte in Sardegna"|year=1993|language=it|publication-place=Nuoro|isbn=978-88-8509824-4}} * {{Cite encyclopedia|author1=James Stevens Curl|author2=Jane Turner|title=Merovingian architecture|language=en|date=29 maj 2018|url=https://www.encyclopedia.com/literature-and-arts/art-and-architecture/european-art-1599/merovingian-art-and-architecture|encyclopedia=A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture|via=Encyclopedia.com|access-date=31 dhjetor 2025}} * {{Cite book|author=Heinrich Decker|title=Italia Romanica: die hohe Kunst der romanischen Epoche in Italien|year=1966|url=https://books.google.al/books?id=W4VOAAAAYAAJ|publisher=A. Schroll|language=de|publication-place=Vienë-Mynih|isbn=978-370310028-4}} * {{Cite journal|author=Étienne Delaruelle|title=Charlemagne et l'Église|year=1953|url=https://www.persee.fr/doc/rhef_0300-9505_1953_num_39_133_3143|journal=Revue d'histoire de l'Église de France|volume=39|issue=133|language=fr|pages=165-199}} * {{Cite book|author=Paul Diakoni|author-link=Paul Diakoni|author2=Erkemberti|editor=Italo Pin|language=it|url=https://books.google.al/books?id=lpFDBJHGUMwC|title=Storia dei Longobardi: in appendice Storia dei Longobardi di Benevento di Erchemberto|publisher=Edizioni Studio Tesi|year=1990|isbn=978-88-7692-231-2}} * {{Cite book|author=Jerrilynn D. Dodds|title=Dictionary of the Middle Ages|publisher=Sons of Charles Scribner|year=1988|language=en|location=New York|isbn=978-068418278-0|volume=12}} * {{Cite book|author=Charles Reginald Dodwell|title=The Pictorial Arts of the West, 800–1200|publisher=Yale University Press|url=https://archive.org/details/pictorialartsofw00dodw/page/52/|language=en|year=1993|isbn=0-300-06493-4}} * {{Cite book|author=Georges Duby|year=1989|title=La sculpture, le grand art du Moyen-âge du Ve au XVe siècle|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00144-X}} * {{Cite journal|author1=Marcel Durliat|journal=Bulletin monumental|year=1979|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1979_num_137_2_5789|title=Le développement des cryptes à l'époque carolingienne|volume=137|issue=2|language=fr|pages=165-166}} * {{Cite journal|author=Robert Early|title=Les origines du château de Mayenne|year=2001|url=https://www.persee.fr/doc/acsam_0000-0000_2001_act_7_1_1196|journal=Actes des Congrès d'archéologie médiévale|volume=7|issue=1|language=fr|pages=273-287}} * {{Cite book|last1=Effros|first1=Bonnie|title=Uncovering the Germanic Past: Merovingian Archaeology in France, 1830–1914|date=14 qershor 2012|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=978-0-19-969671-0}} * {{Cite book|author=Caspar Ehlers|volume=VIII|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|url=https://books.google.al/books?id=4quaqWYN_wcC|title=Deutsche Königspfalzen: Beiträge zu ihrer historischen und archäologischen Erforschung. Places of Power|year=2007|language=de|isbn=978-3-52535600-5}} * {{Cite book|author=Camille Enlart|title=Manuel d'archéologie française depuis les temps mérovingiens jusqu'à la Renaissance – Architecture religieuse: Périodes merovingienne, carolingienne et romane|volume=1.1|year=1927|publisher=Éditions Auguste Picard|language=fr|orig-year=1919|location=Paris}} * {{Cite journal|author=Alain Erlande-Brandeburg|title=Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1968_num_126_2_7846?|journal=Bulletin Monumental|volume=126|issue=2|year=1968|language=fr|pages=169-171}} * {{Cite book|author=Manuela Farneti|title=Glossario tecnico-storico del mosaico: con una breve storia del mosaico|publisher=Longo|year=1993|language=it}} * {{Cite conference|author=Emilio Mitre Fernández|editor1=Pedro Chalmeta|year=1995|url=https://books.google.al/books?id=IthcfTFxSeIC&pg=PA31&lpg=PA31|editor2=Fernando Checa Creamdes|title=La formación de la cultura eclesiástica en la génesis de la sociedad europea|editor3=Manuel González Portilla y Otros|conference=Cultura y culturas en la historia: Quintas Jornadas de Estudios Históricos organizadas por ele Departamento de Historia Medieval, Moderna y Contemporánea de Universidad de Salamanca|publisher=Universidad de Salamanca|language=es|ISBN=978-84-7481-799-7|pages=31-51}} * {{Cite book|editor1=Eric Fernie|editor2=Paul Crossley|title=Medieval Architecture and Its Intellectual Context: Studies in honour of Peter Kidson|url=https://books.google.al/books?id=j-j0qMhoLUQC|year=1990|publisher=The Hambledon Press|language=en|isbn=978-1-85285-034-0}} * {{Cite encyclopedia|last1=Fernie|first1=Eric|last2=Lyman|first2=Thomas W.|last3=Hicks|first3=Carola|last4=Baylé|first4=Maylis|url=https://www.oxfordartonline.com/groveart/display/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000072835|last5=Tcherikover|first5=Anat|last6=Camus|first6=M. T.|title=Romanesque|access-date=10 dhjetor 2024|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.T072835|encyclopedia=Grove Encyclopedia of Medieval Art|language=en|last7=Johnson|first7=Danielle Valin|last8=Stratford|first8=Neil|last9=Borg|first9=Alan|last10=Moralejo|first10=S.|last11=d'Emilio|first11=James|last12=Dias|first12=Pedro|last13=Johnson|first13=Faith|last14=West|first14=Jeffrey|last15=Thurlby|first15=Malcolm|last16=Kahn|first16=Deborah|last17=Garton|first17=Tessa|last18=Stalley|first18=Roger|last19=Hülsen|first19=A. V.|last20=Verzar|first20=Christine|last21=Buchwald|first21=Hans|last22=Claussen|first22=P. Cornelius|last23=Williamson|first23=Paul|last24=Glass|first24=Dorothy F.|last25=d'Elia|first25=Pina Belli|last26=Sheppard|first26=Carl D.|last27=Smith|first27=Elizabeth B.|last28=Niehoff|first28=F.|last29=Will|first29=Robert|last30=Semff|first30=Michael|year=2003|isbn=978-1-884446-05-4|display-authors=6}} * {{Cite book|author-last1=Fletcher|author-first1=Banister|author2-last=Cruickshank|author2-first=Dan|title=Sir Banister Fletcher's a History of Architecture|url=https://archive.org/details/sirbanisterfletc0000flet_c4l9|publisher=Architectural Press|edition=i 20-të|year=1996|orig-year=1896|language=en|ISBN=0-7506-2267-9}} * {{Cite book|author=Jacques Fontaine|year=1995|title=L'art pré-roman hispanique|series=Nuit des temps|publisher=Editions zodiaque|language=fr|ISBN=2-7369-0215-7}} * {{Cite journal|author=Deshoulière François|journal=Bulletin monumental|volume=34|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1935_num_94_3_8794_t1_0385_0000_3?|issue=3|title=Origine du plan de la chapelle palatine d'Aix (compte-rendu)|year=1935|language=fr|pages=385-386}} * {{Cite journal|author=Salet François|journal=Bulletin monumental|volume=116|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1958_num_116_3_4034_t1_0200_0000_1?|title=Les origines de la Chapelle palatine d'Aix (compte-rendu)|issue=3|year=1958|language=fr|pages=200-201}} * {{Cite journal|author1=Ann Freeman|author2=Paul Meyvaert|title=The Meaning of Theodulf's Apse Mosaic at Germigny-des-Prés|journal=Gesta|volume=40|issue=2|year=2001|language=en|pages=125-129}} * {{Cite book|author=Renato De Fusco|title=Mille anni d'architettura in Europa|editor=Livio Sacchi|language=it|url=https://books.google.al/books?id=7gI3AQAAIAAJ|publisher=Laterza|year=1993|publication-place=Bari|isbn=978-88-4204295-2}} * {{Cite encyclopedia|author-last=Gaehde|author-first=Joachim E.|year=1989|title=Pre-Romanesque Art|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18276-9}} * {{Cite book|author=Jacques Le Goff|title=La civilisation de l'occident médiéval|publisher=Artaud|year=1965|language=fr}} * {{Cite book|author-last=Chueca Goitia|author-first=Fernando|title=Historia de la Arquitectura Española, Edad Antigua y Edad Media|url=https://books.google.al/books?id=scFIAQAAIAAJ|volume=1|year=2001|language=es|publisher=Editorial DOSSAT|ISBN=978-84-923918-4-4}} *{{Cite book|author-last=Chueca Goitia|author-first=Fernando|url=https://books.google.al/books?id=F1asSQAACAAJ|title=Historia de la Arquitectura occidental: Edad Media cristiana en España|year=2000|language=es|publisher=CIE Inversiones editoriales-DOSSAT|ISBN=978-84-95312-35-8}} * {{Cite book|author=J. J. Martín González|date=1974–1992|title=Historia del Arte|publisher=Gredos|volume=1|language=es}} * {{Cite journal|last1=González-García|first1=Antonio César|last2=Belmonte|first2=Juan Antonio|date=1 korrik 2015|title=The Orientation of Pre-Romanesque Churches in the Iberian Peninsula|journal=Nexus Network Journal|language=en|volume=17|issue=2|pages=353–377|doi=10.1007/s00004-014-0231-7|s2cid=253593505|issn=1522-4600|doi-access=free}} * {{Cite journal|author=André Grabar|title=Les mosaïques de Germigny-des-Prés|journal=Cahiers archéologiques|volume=7|year=1954|language=fr|pages=172-184}} * {{Cite book|author=André Grabar|title=Le origini dell'estetica medievale|publisher=Jaka Book|year=2001|publication-place=Milano|language=it}} * {{cite journal|author=Fernando Regueras Grande|year=2018|issue=28|language=es|issn=1697-5804|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6975376|title=Promotores, clasicismo y estilo en el arte mozárabe leonés|journal=Brigecio: revista de estudios de Benavente y sus tierras|access-date=7 janar 2024|pages=27-45}} * {{Cite book|last=Gregory|first=Timothy|title=A History of Byzantium|url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000greg_2ndedi|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|language=en|isbn=978-1-4051-8471-7}} * {{Cite book|author1=Louis Grodecki|author2=Florantine Münther|year=1973|title=Le siècle de l’an mil|series=Univers des formes|location=Paris|publisher=Gallimard|language=fr|isbn=2-07-010785-X}} * {{Cite book|author1=James Harpur|author2=Elizabeth M. Hallam|year=1995|publisher=Konecky & Konecky|language=en|url=https://books.google.al/books?id=gUaqBpHiA1oC|title=Secrets of Middle Ages|isbn=978-156852307-1}} * {{Cite book|author=Arthur Haseloff|title=Pre-Romanesque Sculpture in Italy|publisher=Hacker Art Book|year=1971|url=https://books.google.al/books?id=699OAAAAYAAJ|language=en|isbn=978-087817043-2}} * {{Cite book|author=Günther Haseloff|title=Kunststile des frühen Mittelalters – Völkerwanderungs – und Merowingerzeit|year=1979|publisher=Funden des Württembergischen Landesmuseums Stuttgart Hrsg. vom Württembergischen Lendesmuseum|language=de}} * {{Cite conference|author=François Hebert-Suffrin|title=Architecture et liturgie à l'époque carolingienne|url=https://www.franceculture.fr/conferences/cite-de-larchitecture-et-du-patrimoine/architecture-et-liturgie-lepoque-carolingienne|conference=Cité de l’architecture et du patrimoine|date=4 shkurt 2014|publisher=France Culture|language=fr}} * {{Cite book|author=Lotte Hedeager|editor1=Frans Theuws|editor2=Janet Laughland Nelson|year=2000|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=yZVeZnUXMiAC&pg=PA43|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|language=en|isbn=978-90-04-10902-5}} * {{Cite journal|author1=Carol Heitz|title=Recherches sur les rapports entre architecture et liturgie à l'époque carolingienne (compte-rendu: Pierre Héliot)|journal=Revue belge de philologie et d'histoire|volume=42|issue=3|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1964_num_42_3_2540_t1_1041_0000_2?q=carol%20heitz|year=1964|language=fr|pages=1041-1045}} * {{Cite book|author=Carol Heitz|title=L'architecture religieuse carolingienne - Les formes et leurs fonctions|publisher=Picard|year=1980|language=fr}} * {{Cite journal|author=Carol Heitz|year=1986|url=https://www.persee.fr/doc/rnord_0035-2624_1986_num_68_269_4216?|title=Saint-Riquier en 800|journal=Revue du Nord|volume=68|issue=269|language=fr|pages=335-344}} * {{Cite journal|author=Carol Heitz|journal=Cahiers de civilisation médiévale|volume=34|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1991_num_34_135_2504?|issue=175|title=Rôle de l'église-porche ans la formation des façades occidentales de noséglises romanes|year=1991|language=fr|pages=329-334}} * {{Cite journal|author=Carol Heitz|title=Rôle de l'église-porche ans la formation des façades occidentales de nos églises romanes|year=1991|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1991_num_34_135_2504?|journal=Cahiers de civilisation médiévale|volume=34|issue=175|language=fr|pages=329-334}} * {{Cite encyclopedia|last=Hicks|first=Carola|editor=Hugh Brigstocke|title=Romanesque|url=https://search.worldcat.org/title/4811512610|encyclopedia=The Oxford Companion to Western Art|date=1 janar 2003|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acref/9780198662037.001.0001|access-date=9 dhjetor 2024|language=en|isbn=978-0-19-866203-7|url-access=subscription}} * {{Cite book|author=J. N. Hillgarth|title=The Visigoths in History and Legend|year=2009|language=en|url=https://books.google.al/books?id=F90sAQAAIAAJ|publisher=Pontifical Institute of Medieval Studies|isbn=978-088844166-9}} * {{Cite book|author-last=Hinks|author-first=Roger|title=Carolingian Art|url=https://archive.org/details/carolingianartst0000hink|year=1974|orig-year=1935|publisher=University of Michigan Press|language=en|ISBN=0-472-06071-6}} * {{Cite book|author=M. Holcomb|title=Pen and Parchment: Drawing in the Middle Ages|url=https://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/95658|year=2009|location=Nju Jork|publisher=The Metropolitan Museum of Art|language=en}} * {{Cite book|author1=Hugh Honour|author2=John Fleming|title=A World History of Art|url=https://archive.org/details/worldhistoryofar0000hono_w1p9|year=1982|language=en|publisher=Macmillan|isbn=0-333-37185-2}} * {{Cite book|editor-last1=Hourihane|editor-first1=Colum|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ|volume=6. Stave to Zyvele|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|year=2012|location=Oksford|isbn=978-0-19-539536-5|access-date=13 korrik 2025}} * {{Cite conference|author=Jean Hubert|publisher=La Sociét Française d’Archéologie|year=1931|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k35700q/f550.image.langFr|title=Germigny-des-Prés|language=fr|conference=Congrès archéologique de France - XCIIIe Session tenue a Orléans en 1930|publication-place=Paris|pages=534-568}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|title=L'Empire carolingien|url=https://archive.org/details/lempirecarolingi0000jhub|year=1968|publisher=Gallimard|language=fr}} * {{Cite book|author1=Jean Hubert|author2=Jean Porcher|author3=Wolfgang Fritz Volbach|url=https://books.google.al/books?Id=QZ7cHAAACAAJ|title=L'Europa delle invasioni barbariche|publisher=Rizzoli Editore|year=1980|language=it|publication-place=Milano|isbn=978-881729012-8}} * {{Cite book|author=Marie-Céline Isaïa|chapter=L'empire carolingien, préfiguration de l'Europe: du projet historiographique au programme politique|year=2008|language=fr|url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/|title=L'empire carolingien, préfiguration de l'Europe: du projet historiographique au programme politique|publisher=HAL-SHS Sciences de l'Homme et de la Société|pages=1-8}} * {{Cite journal|author=Werner Jacobsen|volume=72|title=Saints' Tombs in Frankish Church Architecture|url=https://archive.org/details/sim_speculum_1997-10_72_4/page/1106|language=en|journal=Speculum|issue=4|date=tetor 1997|pages=1107–1143}} * {{Cite journal|author=M. Katchatrian|title=Notes sur l'architecture de l'église de Germigny-des-Prés|year=1954|journal=Cahiers archéologiques|volume=7|language=fr|pages=161-171}} * {{Cite book|last1=Kaufmann|first1=Joseph Erich|title=The Medieval Fortress: Castles, Forts and Walled Cities of the Middle Age|url=https://archive.org/details/medievalfortress0000kauf_v5l8|last2=Kaufmann|first2=Hanna Wanda|year=2001|publisher=Combined Publishing|language=en|location=Konshohoken (Pa.)|isbn=978-1-58097-062-4}} * {{Cite book|last1=Kidson|first1=Peter|last2=Davis|first2=Michael T.|last3=Crossley|first3=Paul|url=https://search.worldcat.org/title/5116109272|editor=Colum P. Hourihane|year=2012|title=The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture|doi=10.1093/gao/9781884446054.article.T033435|access-date=10 dhjetor 2024|last4=Sandron|first4=Dany|last5=Morrison|first5=Kathryn|last6=Bräm|first6=Andreas|last7=Blum|first7=Pamela Z.|last8=Sekules|first8=V.|last9=Lindley|first9=Phillip|last10=Henze|first10=Ulrich|last11=Holladay|first11=Joan A.|last12=Kreytenberg|first12=G.|last13=Tigler|first13=Guido|last14=Grandi|first14=R.|last15=d'Achille|first15=Anna Maria|last16=Aceto|first16=Francesco|last17=Steyaert|first17=J.|last18=Dias|first18=Pedro|last19=Svanberg|first19=Jan|last20=Mata|first20=Angela Franco|last21=Evelyn|first21=Peta|last22=Tångeberg|first22=Peter|last23=Hicks|first23=Carola|last24=Campbell|first24=Marian|last25=Taburet-Delahaye|first25=Elisabeth|last26=Koldeweij|first26=A. M.|last27=Reinheckel|first27=G.|last28=Kolba|first28=Judit|last29=Karlsson|first29=Lennart|last30=Boehm|first30=Barbara Drake|isbn=978-1-884446-05-4|display-authors=6|language=en}} * {{Cite book|author-last=Kitzinger|author-first=Ernst|title=Early Medieval Art at the British Museum|orig-year=1940|year=1955|publisher=British Museum|language=en}} * {{Cite book|author-last=Kostof|author-first=Spiro|title=A History of Architecture: Settings and Rituals|year=1995|url=https://books.google.al/books?id=SytUAAAAMAAJ|editor=Greg Castillo|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|publication-place=Oksford|isbn=978-0-19-508378-1}} * {{Cite journal|author=Félix Kreush|title=La Chapelle palatine de Charlemagne à Aix|journal=Les Dossiers d'archéologie|issue=30|year=1978|language=fr|pages=12-23}} * {{Cite book|author=Hans Erich Kubach|title=Romanesque Architecture|url=https://books.google.al/books?id=CtVPAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Electa/Rizzoli|language=en|isbn=978-084780920-2}} * {{Cite book|author-last=Lasko|author-first=Peter|title=Ars Sacra, 800-1200|url=https://archive.org/details/arssacra800120000unse|publisher=Yale University Press|year=1972|language=en|series=Penguin History of Art|ISBN=978-0-14056036-7}} * {{Cite journal|author=Robert de Lasteyrie|title=L'église de Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|url=https://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1911_num_38_2_1588?|journal=Mémoires de l'Institut de France|volume=38|issue=2|year=1911|language=fr|pages=1-82}} * {{Cite journal|author1=Pierre Lebouteux|title=L'église de Saint-Philbert-de-Grandlieu|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k64241840/f57.image|journal=Bulletin archéologique du Comité des travaux historiques et scientifiques|date=1965-1966|language=fr|pages=49-107}} * {{Cite journal|author=Émile Lesne|title=Les ordonnances monastiques de Louis le Pieux et la notitia de servitio Monasteriorum|volume=6|url=https://www.persee.fr/doc/rhef_0300-9505_1920_num_6_31_2144|issue=31|journal=Revue d'histoire de l'Église de France|language=fr|year=1920|pages=161-175}} * {{Cite encyclopedia|author=Joseph Lins|encyclopedia=Catholic Encyclopedia|volume=VI|url=https://archive.org/details/catholicencyclop06herbuoft/page/n365/|title=Fulda|editor1=Charles G. Herbermann|editor2=Edward A. Pace|editor3=Condè B. Pallen|editor4=Thomas J. Shahan|editor5=John J. Wynne|year=1913|publisher=The Encyclopedia Press|language=en|pages=313-315}} * {{Cite journal|author1=R. Louis|author2=J. Marillier|title=Les cryptes carolingiennes de l'Abbaye Saint-Pierre de Flavigny-sur-Ozerain (Côte-d'Or) de 1957 à 1959|journal=Revue archéologique de l'Est|year=1959|language=fr|pages=253-263}} * {{Cite journal|last1=Luengas-Carreño|first1=D.|last2=Crespo de Antonio|first2=M.|last3=Sánchez-Beitia|first3=S.|url=https://isprs-archives.copernicus.org/articles/XLIV-M-1-2020/65/2020/|date=24 korrik 2020|title=Typological Study and Cataloguing of Late Medieval Manor Houses of the Basque Country (Spain)|volume=XLIV-M-1-2020|journal=The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences|doi=10.5194/isprs-archives-XLIV-M-1-2020-65-2020|language=en|doi-access=free|bibcode=2020ISPAr44M1...65L|issn=1682-1750|hdl=10810/68996|hdl-access=free|pages=65–71}} * {{Cite conference|last=Domingo Magaña|first=J. A.|year=2015|title=The Use of Marble in Hispanic Visigothic Architectural Decoration|url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/3070637|conference=Interdisciplinary Studies on Ancient Stone: ASMOSIA X: Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA, Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity, Rome, 21-26 May 2012|publisher=L’Erma di Bretschneider|language=en|pages=527–535}} * {{Cite book|author=Mariaclotilde Magni|title=Architettura romanica comasca|publisher=Casa Editrice Ceschina|language=it|url=https://books.google.al/books?id=3rFcoAEACAAJ|year=1960|publication-place=Milano}} * {{Cite book|author=Diego Marin|title=La Civilizacion Espanola|url=https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522|year=1969|publisher=Holt, Rinehart and Winston|language=es|publication-place=New York|pages=[https://archive.org/details/bwb_O5-RRW-522/page/34 34]–47}} * {{Cite journal|author=Léon Maitre|year=1898|journal=Bulletin Monumental|volume=63|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k310793/f137.image|title=Une église carolingienne à Saint-Philbert-de-Grand-Lieu|language=fr|pages=127-165}} * {{Cite journal|author=Leardo Mascanzoni|journal=Storia e Dossier|title=Ravenna: una storia millenaria|issue=44|url=https://www.academia.edu/30201566/Ravenna_una_storia_millenaria|date=tetor 1990|publisher=Giunti Barbera Editore|language=it|publication-place=Firence|pages=3-50}} * {{Cite book|author=Charles B. McClendon|publisher=Yale University Press|year=2005|url=https://books.google.al/books?id=P572amlqdksC&lpg=PP1&pg=PA133|title=The Origins of Medieval Architecture: Building in Europe, A.D. 600–900|language=en|isbn=978-0-300-10688-6}} * {{Cite book|author1=John P. McKay|author2=Bennett D. Hill|url=https://books.google.al/books?id=epbtAAAAMAAJ|title=A History of Western Society|author3=John Buckler|year=2006|publisher=Houghton Mifflin|language=en|isbn=978-061852266-8}} * {{Cite book|author=Rosamond McKitterick|title=The Frankish Kingdoms under the Carolingians, 751-987|url=https://books.google.al/books?id=wtNnAAAAMAAJ|year=1983|publisher=Longman|language=en|isbn=978-058249005-5}} * {{Cite journal|author=Henri E. del Medico|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|year=1943|url=https://www.persee.fr/doc/piot_1148-6023_1943_num_39_1_1958|title=La mosaïque de l'abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|language=fr|pages=81-102}} * {{Cite journal|author=Henri E. del Medico|title=La mosaïque de l'abside orientale de Germigny-des-Prés (Loiret)|journal=Monuments et mémoires de la Fondation Eugène Piot|volume=36|issue=1|year=1943|language=fr|pages=81-84}} * {{Cite journal|author=Prosper Mérimée|title=L'église de Germigny-des-Prés|year=1849|volume=8|url=https://archive.org/details/revuegnraled81849pariuoft/page/56/|journal=Revue générale de l'architecture et des travaux publics|language=fr|pages=113-118}} * {{Cite book|author1=Gerli E. Michael|author2=David Raizman|title=Routledge Revivals: Medieval Iberia|publisher=Routledge Encyclopedias of the Middle Ages|year=2003|language=en|location=New York|isbn=978-0-203-95364-8}} * {{Cite book|author-last=Moreno|author-first=Manuel-Gómez|title=Iglesias mozárabes: arte español de los siglos IX à XI|url=https://books.google.al/books?id=kks3AQAAMAAJ|year=1919|publisher=Centro de estudios históricos|language=es|publication-place=Madrid}} * {{Cite book|author=Lawrence Nees|title=Early Medieval Art|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=15NCjWEcG_YC|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-284243-5}} * {{Cite book|author=Rexford Newcomb|title=Outlines of the History of Architecture: Medieval Architecture|language=en|url=https://books.google.al/books?id=OWFPAQAAMAAJ|year=1932|publisher=Edwards Brothers, Inc.}} * {{Cite book|author=Carl Nordenfalk|title=L’enluminure au Moyen-Âge|year=1988|publisher=Skira|language=fr|isbn=2-605-00120-2}} * {{Cite journal|last1=Oulmas|first1=Mohand|last2=Abdessemed-Foufa|first2=Amina|last3=Avilés|first3=Angel Benigno Gonzalez|last4=Conesa|first4=José Ignacio Pagán|date=janar 2024|title=Assessing the Defensibility of Medieval Fortresses on the Mediterranean Coast: A Study of Algerian and Spanish Territories|journal=ISPRS International Journal of Geo-Information|language=en|volume=13|issue=1|doi-access=free|issn=2220-9964|doi=10.3390/ijgi13010002|hdl=10045/139477|hdl-access=free|pages=1-3}} * {{Cite book|author=Otto Pächt|title=Book Illumination in the Middle Ages|publisher=Harey Miller Publishers|language=en|url=https://archive.org/details/bookillumination0000pcht/page/65|year=1986|isbn=0-19-921060-8}} * {{Cite book|author=Marie-Laure Pain|publisher=Presses universitaires de Rennes|year=2015|url=https://books.google.al/books?id=uCEmjwEACAAJ|title=Groupes cathédraux et complexes monastiques – Le phénomène de la pluralité des sanctuaires à l'époque carolingienne|publication-place=Rennes|language=fr|isbn=978-2-7535-4259-4}} * {{Cite book|author=Nikolaus Pevsner|title=An Outline of European Architecture|others=Michael Forsyth|url=https://books.google.al/books?id=DrZ3PwAACAAJ|year=1963|publisher=Gibbs Smith|language=en|isbn=978-142360493-8}} * {{Cite book|author=Carlo Perogali|editor=Enzo Pifferi|url=https://books.google.al/books?id=-aaPHAAACAAJ|title=Romanico in Lombardia|others=Laura Tettamanzi|publisher=E. P. I.|year=1981|language=it}} * {{Cite book|author=Ivo Petricioli|editor=Ivan Supičić|title=Croatia in the Early Middle Ages: A Cultural Survey|year=1999|url=https://archive.org/details/croatiainearlymi0000unse|publisher=Philip Wilson Publishers, AGM & HAZU|language=en|isbn=085667499-0}} * {{Cite book|author=José Pijoan|title=History of Art|publisher=Odeon|language=en|place=Pragë|year=1978|series=World Art}} * {{Cite book|author=Henri Pirenne|title=Mohamemd and Charlemagne|publisher=Courier Corporation|year=2001|language=en|url=https://books.google.al/books?id=QdUoAwAAQBAJ|isbn=978-048642011-0}} * {{Cite book|author=Arthur Kingsley Porter|publisher=Baker and Taylor Company|year=1909|volume=1|language=en|url=https://books.google.al/books?id=KxHqAAAAMAAJ|title=Medieval Architecture: Its Origins and Development, with Lists of Monuments and Bibliographies}} * {{Cite journal|author1=Maurice Prou|title=Chancel carolingien orné d'entrelacs à Schænnis (canton de Vaux)|volume=39|issue=1|year=1914|url=https://www.persee.fr/doc/minf_0398-3609_1914_num_39_1_1601|journal=Mémoires de l'Institut national de France|language=fr|pages=123-138}} * {{Cite journal|author=Wilhem Rave|title=Corvey (compte-rendu: Pierre Héliot)|journal=Bulletin monumental|volume=16|issue=2|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1958_num_116_2_3834_t1_0155_0000_1?|year=1958|language=fr|pages=155-156}} * {{Cite journal|author1=Hans Reinhart|title=Comment interpréter le plan carolingien de Saint-Gall|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1937_num_96_3_8538?|journal=Bulletin monumental|volume=96|issue=3|year=1937|language=fr|pages=265-279}} * {{Cite book|author=Piotr Jennel Reyes|title=L’art du Haut Moyen-Âge – L’art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Pochothèque|year=1998|language=fr|isbn=2-253-13056-7}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|title=L'Empire carolingien|publisher=Hachette|year=1973|language=fr|publication-place=Paris|series=La vie quotidienne}} * {{Cite book|author=Pierre Riché|title=Les carolingiens - une famille qui fit l'Europe|year=2010|publication-place=Paris|publisher=Librairie Arthème Fayard/Pluriel|language=fr|isbn=978-2-01-279544-0}} * {{Cite book|author1=Jose Maria De Azcárate Ristori|author2=Alfonso E. Pérez Sánchez|title=Historia del arte|year=1986|url=https://books.google.al/books?id=dkxwtQAACAAJ|author3=Juan A. Ramírez Domínquez|publisher=Anaya|language=es|isbn=978-84-7254311-9}} * {{Cite book|author=Giovanni Teresio Rivoira|title=Le origini della Architettura Lombarda e delle sue principali derivazioni nei paesi d’oltr’Alpe|url=https://books.google.al/books?id=jN9cAAAAcAAJ|year=1908|publisher=Ermano Loescher|language=it|publication-place=Milano}} * {{Cite book|last=Rovagnati|first=Sergio|title=I Longobardi|publisher=Xenia|language=it|year=2003|publication-place=Milano|isbn=88-7273-484-3}} * {{Cite book|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Radical Art History|editor=Wolfgang Kersten|chapter=Building-Miracles as Artistic Justification in the Early and Mid-Twelfth Century|year=1997|publisher=Internationale Anthologie|language=en|pages=398–410}} * {{Cite journal|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Building the House of God: Architectural Metaphor and "The Mystic Ark"|issue=31|url=https://www.romanicodigital.com/sites/default/files/2019-09/C31-2_Conrad%20Rudolph.pdf|journal=Codex Aquilarensis: Revista de arte medieval|language=en, es|year=2015|pages=47-67}} * {{Cite book|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|chapter=The Architectural Metaphor in Western Medieval Artistic Culture: From the Cornerstone to "The Mystic Ark"|title=The Cambridge History of Religious Architecture|editor=Stephen Murray|language=en|year=2016|publisher=[[Cambridge University Press]]}} * {{Cite journal|author-last=Rudolph|author-first=Conrad|title=Medieval Architectural Theory, the Sacred Economy, and the Public Presentation of Monastic Architecture: The Classic Cistercian Plan|journal=Journal of the Society of Architectural Historians|issue=78|year=2019|language=en|pages=259–275}} * {{Cite book|author-last=Nowell Rush|author-first=Simon John|title=The First Romanesque Architecture of Conflent, Pyrénées-Orientales, France: Tradition, System and Style|year=2022|url=https://books.google.al/books?id=7-imzwEACAAJ|publisher=Birkbeck, University of London|language=en}} * {{Cite book|author=Howard Saalman|title=Medieval Architecture: European Architecture: 600–1200|year=1962|url=https://books.google.al/books?id=GrzZAAAAMAAJ|publisher=G. Braziller|language=en|isbn=978-080760336-9}} * {{Cite book|author1=Chrisian Sapin|author2=F. Heber-Sufffrin|title=Stucs et décors de la fin de l'antiquité au moyen-âge (Ve-XIIe) - Germigny-des-Prés une œuvre exemplaire?|publisher=Brépols|year=2006|language=fr}} * {{Cite journal|author=Christian Sapin|journal=Bulletin monumental|volume=165|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_2007_num_165_2_1461_t1_0222_0000_4|title=Le stuc. Visage oublié de l'art médiéval (compte-rendu: Andréas Hartmann-Virnich)|issue=2|language=fr|year=2007|pages=222-224}} * {{Cite book|author=Christian Sapin|title=La Bourgogne pré-romane, construction, décor et fonction des édifices religieux|publisher=Picard|year=1986|language=fr}} * {{Cite encyclopedia|author1=Leonhard Schmitz|author2=G. E. Marindin|editor1=William Smith|url=https://archive.org/details/dictionaryofgree0000will/page/568/|title=Sacellum|editor2=William Wayte|encyclopedia=A Dictionary of Greek and Roman Antiquities|editor3=G. E. Marindin|year=1901|volume=II|publisher=John Murray|language=en|page=568}} * {{Cite book|last=Schutz|first=Herbert|title=The Carolingians in Central Europe, their History, Arts, and Architecture: A Cultural History of Central Europe, 750-900|url=https://archive.org/details/carolingiansince0000schu|year=2004|publisher=Brill|language=en|oclc=60927732|isbn=1-4237-1456-3|location=Leiden}} * {{Cite book|author=George Gilbert Scott|title=Lectures on the Rise and Development of Mediæval Architecture|chapter=Lecture II: Sketch of the Rise of Mediæval Architecture|url=https://books.google.al/books?id=0JVAAQAAMAAJ&pg=PA37|year=1879|volume=1|publisher=John Murray|language=en|pages=37–68}} * {{Cite book|author=Valentin V. Sedov|url=http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html|title=Slavs in the Early Middle Ages|year=1995|translator=N. Lopatin|publisher=Archaelogy|language=en|url-status=dead|archive-date=11 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111211445/http://www.rastko.org.rs/arheologija/vsedov-slavs_2.html}} * {{Cite encyclopedia|author=Edward A. Segal|year=1988|title=Monastery and Plan of St. Gall|url=https://books.google.al/books?id=lYIYAAAAIAAJ|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|editor=Joseph Reese Strayer|publisher=Charles Scribner’s sons|language=en|volume=10|ISBN=978-0-684-16760-2}} * {{Cite book|author=Piotr Skubiszewski|title=L'art du Haut Moyen Âge: L'art européen du VIe au IXe siècle|publisher=Livre de Poche|year=1998|language=fr|location=Paris|isbn=978-2-253-13056-7}} * {{Cite encyclopedia|editor1=William Smith|editor2=William Wayte|editor3=G. E. Marindin|title=Crypta|year=1901|url=https://archive.org/details/dictionaryofgree0001will/page/568/|encyclopedia=A Dictionary of Greek and Roman Antiquities|volume=1|publisher=John Murray|language=en|page=568}} * {{Cite book|author=Bradley Smith|chapter=Spain: A History|title=Art|publisher=Doubleday & Company|year=1971|language=en|location=Garden City, NJ|pages=52–56}} * {{Cite book|author=Roger A. Stalley|title=Early Medieval Architecture|year=1999|url=https://books.google.al/books?id=7qWcmCBUPO0C|publisher=[[Oxford University Press]]|series=Oxford History of Art|language=en|isbn=978-0-19-284223-7}} * {{Cite book|last=Stowe|first=George B.|year=1995|editor-last1=Kibler|editor-first1=William|publisher=Garland|url=https://books.google.com/books?id=XkQrDwAAQBAJ&pg=PA576|title=Medieval France: An Encyclopedia|editor-last2=Zinn|editor-first2=Grover A.|language=en|isbn=978-082404444-2}} * {{Cite book|author1=Amelio Tagliaferri|title=Arte Longobarda. La scultura figurativa su marmo e su metallo|author2=M. Brozzi|publisher=Cividale|year=1961|language=it|page=183}} * {{Cite book|author=Paola Tamborini|editor1=Alfredo Bosisio|editor2=Giovanni Anzani|url=https://books.google.al/books?id=DLCGAQAACAAJ|title=Storia di Monza e della Brianza: L’arte dall’età romana al Rinascimento|language=it|editor3=Giulio Vismara|editor4=Luciano Caramel|publisher=Il Polifilo|year=1984|publication-place=Milano|isbn=978-88-7050465-1}} * {{Cite book|author=Blas Taracena|title=Arte Romana, Arte Cristã Primitiva, Arte Visigótica, Arte Asturiana|language=en|chapter=Ars Hispaniae: Historia Universal del Arte Hispanico|year=1947|volume=2|publisher=Plus-Ultra|location=Madrid|pages=225–250}} * {{Cite book|last1=Tănase|first1=Daniela|date=23 nëntor 2020|title=Craftsmen and Jewelers in the Middle and Lower Danube Region (6th to 7th Centuries)|orig-date=2010|url=https://books.google.com/books?id=g2ULEAAAQBAJ|series=East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, volume 67|publication-place=Leiden|publisher=Brill|language=en|page=209|isbn=978-90-0443693-0|access-date=18 qershor 2025}} * {{Cite conference|author-last=Martínez Tejera|author-first=Artemio Manuel|title=El contraábside en la arquitectura de la repoblación: el grupo castellano-leonés|year=1993|url=https://books.google.al/books?id=M6t4tAEACAAJ|conference=Actas del III Curso de Cultura Medieval: Repoblación y Reconquista. Aguilar de Campoo, septiembre 1991|language=es|publisher=Centro de Estudios del Románico|publication-place=Madrid|pages=57–76}} * {{Cite journal|author-last=Martínez Tejera|author-first=Artemio Manuel|title=La arquitectura cristiana hispánica de los siglos IX y X en el "Regnum" Astur-leonés|journal=Argutorio|issue=14|year=2004|language=es|pages=9–12}} * {{Cite book|author1=Frans Theuws|author2=Janet L. Nelson|title=Rituals of Power: From Late Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://archive.org/details/ritualsofpowerfr0000unse|year=2000|publisher=Brill|language=en|isbn=978-90-0410902-5}} * {{Cite journal|author=Jacques Thirion|journal=Bulletin monumental|year=1957|url=https://www.persee.fr/doc/bulmo_0007-473x_1957_num_115_3_4018_t1_0218_0000_1|title=La décoration sculptée à l'époque carolingienne|volume=115|issue=3|language=fr|pages=216-220}} * {{Cite book|last=Thompson|first=Michael W.|title=Medieval Bishops' Houses in England and Wales|year=2018|publisher=Routledge: Taylor & Francis Group|language=en|isbn=978-0-429-45084-6|edition=ribotim|publication-place=Abingdon Nju Jork, NJ}} * {{Cite book|author=Malcolm Todd|title=The Early Germans|year=1996|language=en|url=https://books.google.al/books?id=zID_bwDOCWAC|publisher=Wiley|isbn=978-063119904-5}} * {{Cite book|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|publisher=Espasa Calpe|year=2001|volume=VIII|language=es|url=https://books.google.al/books?id=Pp20AQAACAAJ|title=Arte prerrománico hispano: El arte en la España cristiana de los siglos VI al XI|series=Summa Artis: Historia General del Arte|isbn=978-84-2398732-0}} * {{Cite journal|author=Isidro Gonzalo Bango Torviso|title=Arquitectura de la decima centuria: Repoblación o mozárabe?|issue=122|journal=Goya: Revista de arte|language=es|year=1974|pages=68–75}} * {{Cite book|author-last=Bango Torviso|author-first=Isidro Gonzalo|year=1996|editor1=Alfonso Moure Romanillo|url=https://books.google.al/books?id=4kau0AEACAAJ|editor2=Javier Rivera Blanco|editor3=Francisco Javier de la Plaza Santiago|editor4=Simón Marchán Fiz|title=Historia del arte de Castilla y León|volume=1. Prehistoria, Edad Antigua y arte prerrománico|publisher=Junta de Castilla y Leon Consejeria de Cultura y Turismo|language=es|publication-place=Valladolid|isbn=978-84-8183000-2}} * {{Cite book|author1-last=Bango Torviso|author1-first=Isidro Gonzalo|author2=Isidro Gonazlo Bango|url=https://books.google.al/books?id=U3C8PAAACAAJ|author3=Concepción Abad|author4=Conceptión Abad Castro|year=1997|title=Arte Medieval|volume=1|publisher=Historia 16. Historia Viva|language=es|isbn=978-84-7679305-3}} * {{Cite journal|author=Cécile Treffort|volume=104|issue=1|year=1998|language=fr|url=https://www.persee.fr/doc/assr_0335-5985_1998_num_104_1_1156_t1_0129_0000_4|title=L'église carolingienne et la mort (compte-rendu: Albert Jean Pierre)|journal=Archives des sciences sociales des religions|pages=129-131}} * {{Cite book|author=J. M. Wallace-Hadrill|year=1982|title=The Long-Haired Kings|language=en|publisher=University of Toronte Press|publication-place=Toronto|isbn=0-8020-6500-7}} * {{Cite book|author1=Ingo F. Walter|author2=Norbert Wolf|title=Codices Illustres: The World’s Most Famous Illuminated Manuscripts, 400 to 1600|publisher=Taschen|language=en|year=2005|location=Këln}} * {{Cite book|last=Warner|first=Philip|title=The Medieval Castle: Life in a Fortress in Peace and War|year=1971|publisher=Taplinger Pub. Co.|language=en|isbn=978-0-8008-5186-6|publication-place=Nju Jork}} * {{Cite journal|author=Barbara A. Watkison|journal=Cahiers de civilisation médiévale|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1990_num_33_129_2457?|year=1980|volume=33|issue=129|title=Lorsch, Jouarre et l'appareil décoratif du Val de Loire|language=fr|pages=49-63}} * {{Cite journal|author=Barbara A. Watkison|journal=Cahiers de civilisation médiévale|url=https://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1990_num_33_129_2457?|volume=33|issue=129|title=Lorsch, Jouarre et l'appareil décoratif du Val de Loire|year=1980|language=fr|pages=49-63}} * {{Cite book|author=O. K. Werckmeister|title=The Art of Medieval Spain, A.D. 500–1200|url=https://books.google.com/books?id=WdXQnaME1gMC&pg=PA121|year=1993|publisher=Metropolitan Museum of Art|language=en|publication-place=Nju Jork|isbn=978-081096433-4}} * {{Cite encyclopedia|author=Martin Werner|title=Migration and Hiberno-Saxon Art|volume=8|encyclopedia=Dictionary of the Middle Ages|language=en|ISBN=0-684-18274-2}} * {{Cite journal|author=Robert Willis|title=Descriptions of the Ancient Plan of the Monastery of St. Gall, in the Ninth Century|journal=Archaeological Journal|language=en|volume=5|year=1848|pages=86-117}} * {{Cite book|author=David M. Wilson|title=Anglo-Saxon Art: From The Seventh Century to the Norman Conquest|url=https://archive.org/details/anglosaxonartfro0000wils/page/7|year=1984|publisher=Thames and Hudson|language=en|isbn=0-87951-976-2}} * {{Cite book|author=Ian Wood|title=The Merovingian Kingdoms 450–751|year=2014|url=https://books.google.al/books?id=f_PgAwAAQBAJ|publisher=Taylor & Francis|language=en|isbn=978-0-582-49372-8}} * {{Cite book|editor1=André Vauchez|editor2=Michael Lapidge|others=Richard Barrie Dobson|url=http://books.google.al/books?id=om4olQhrE84C&dq=pre-romanesque+art|title=Encyclopedia of the Middle Ages|year=2000|translator=Adrian Walford|volume=1|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|language=en|isbn=978-157958282-1}} * {{Cite book|author1-last=De Vecchi|author1-first=Pierluigi|year=1991|author2=Elda Cerchiari Necchi|title=L'arte nel tempo|volume=1|publisher=Bompiani|publication-place=Milano|isbn=88-450-4219-7|chapter=Tomo II: I Longobardi in Italia|language=it|page=311-316}} * {{Cite book|author1=Pierluigi De Vecchi|author2=Elda Cerchiari|year=1991|title=L’Arte nel tempo|volume=1.2|publisher=Bompiani|language=it|isbn=88-450-4219-7}} * {{Cite book|author=Paolo Verzone|title=L'architettura religiosa dell'alto Medioevo nell'Italia settentrionale|year=1942|url=https://books.google.al/books?id=fGkvAAAAMAAJ|publisher=Officine grafiche Esperia|language=it|publication-place=Milano}} * {{Cite conference|author-last=Verzone|author-first=Paolo|title=Architettura longobarda a Spoleto e a Pavia|year=1969|url=https://books.google.al/books?id=B99rAAAAIAAJ|language=it|conference=Atti del IV Congresso internazionale del Centro italiano di studi sull'alto medioevo 10-14 shtator 1967|publisher=Centro italiano di studi sull’alto Medioevo|publication-place=Pavia|pages=221-230}} * {{Cite journal|author=May Vieillard-Troiekouroff|year=1970|volume=70|issue=1|url=https://www.persee.fr/doc/piot_1148-6023_1989_num_70_1_1610?|title=Les chancels et le ciborium de la cathédrale de Metz de l'évêque Chrodegang|journal=Monuments et mémoires de la fondation Eugène Piot|language=fr|pages=55-69}} * {{Cite book|author=Paul Vignaux|title=El pensamiento en la Edad Media|year=1954|url=https://books.google.al/books?id=er0YAAAAMAAJ|publisher=Fonde de Cultura Economica|language=es|publication-place=Meksiko|isbn=978-968161520-8}} * {{Cite book|author=Manuel Antonio López Villa|title=Arquitectura e historia: cursos de historia de la arquitecura|volume=1|url=http://books.google.al/books?id=-ZTYuVIgBtQC&pg=PA75|year=2003|chapter=Arquitectura medieval|publisher=Universidad Central de Venezuela, Consejo de Desarrollo|language=es|isbn=978-98-0002073-9|pages=65-102}} * {{Cite encyclopedia|author=Eugène Viollet-le-Duc|volume=VIII|year=1875|language=fr|url=https://archive.org/details/dictionnairerai08viol/page/474/|encyclopedia=Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XI au XVI siècle|title=Stuc|publisher=A. Morel|pages=475-477}} * {{Cite book|author-last=Yarza|author-first=Joaquín|title=Arte y arquitectura en España, 500–1250|language=es|url=https://books.google.al/books?id=GQblAAAAMAAJ|publisher=Cátedra|year=1979|series=Manuales arte Cátedra|ISBN=978-84-376-0201-1}} {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commons category|Carolingian architecture|Arkitektura Karolinge}} * Ross, Nancy, ''[http://smarthistory.khanacademy.org/carolingian-art.html Carolingian Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006183501/http://smarthistory.khanacademy.org/carolingian-art.html|date =6 tetor 2014}}'', Smarthistory * {{Cite web|language=fr|title=Le règne des Carolingiens. L'Empire d'Occident retrouvé et perdu|url=http://expositions.bnf.fr/carolingiens/pedago/fiche_1.pdf|work=Bnf}} * {{Cite web|language=fr|author=François Hebert-Suffrin|title=Architecture et liturgie à l'époque carolingienne|url=https://www.franceculture.fr/conferences/cite-de-larchitecture-et-du-patrimoine/architecture-et-liturgie-lepoque-carolingienne|publisher=France culture}} * {{Cite web|language=fr|publisher=Biblioteka e Sankt Gallenit|title=Plan de Sain-Gall|url=http://www.e-codices.unifr.ch/fr/list/one/csg/1092|work=Stiftsbiblioteck St Gallen}} * [https://web.archive.org/web/20120221184104/http://www.artehistoria.jcyl.es/arte/contextos/3773.htm Arte carolingio - Arquitectura templaria: ritual romano y experimentación] * [https://web.archive.org/web/20120220071139/http://www.artehistoria.jcyl.es/arte/contextos/3772.htm Arte carolingio - Sankt Gallen: en el origen del arquetipo monasterial] {{DEFAULTSORT:Arkitektura Karolinge}} [[Kategoria:Mesjeta e hershme]] [[Kategoria:Arti mesjetar]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Historia e arteve pamore]] [[Kategoria:Historia e arkitekturës]] [[Kategoria:Evropa gjatë Mesjetës së Hershme]] [[Kategoria:Histori e artit]] [[Kategoria:Historia e Gjermanisë]] [[Kategoria:Historia e Francës]] [[Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta]] [[Kategoria:Arti Perëndimor]] lck81gki9h980cr0uebzasr2jdd7wxc Diskutim:Monumentet paleokristiane të Ravenës 1 394291 2982207 2892883 2026-05-19T08:08:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982207 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumentet paleokristiane të Ravenës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892882 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2026 11:25 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Monumentet paleokristiane të Ravenës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982206 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162085. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162158. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220813220623/https://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162094 për lidhjen http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162094. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162157. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162089. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162091. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162090. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://bbcc.ibc.regione.emilia-romagna.it/pater/loadcard.do?id_card=162159. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 10:08 (CEST) gk10spjonq1j0kiixl9y8oyfzjefd71 Kulla e Trigllavit 0 394705 2981924 2973222 2026-05-18T16:55:00Z InternetArchiveBot 115207 Adding 1 book for [[Wikipedia:Vërtetueshmëria]] (20260518)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 2981924 wikitext text/x-wiki '''Kulla e Trigllavit''' ( {{Lang|sl|Triglavski stolp}} )<ref>Trigllav dmth Tri koka</ref> është një kullë, një strehë kundër stuhive dhe një pikë triangulimi në majën e malit [[Trigllavi|Triglav]] në [[Sllovenia|Slloveninë]] veriperëndimore.<ref name="Cvirn2000">{{Cite book|last=Cvirn|first=Janez|title=Ilustrirana zgodovina Slovencev|url=https://archive.org/details/ilustriranazgodo0000unse|publisher=Mladinska knjiga|year=2000|isbn=86-11-15664-1|editor-last=Vidic|editor-first=Marko|page=[https://archive.org/details/ilustriranazgodo0000unse/page/270 271]}}</ref> Së bashku me malet e Trigllavit, është një pikë referimi e Sllovenisë dhe një simbol i [[Sllovenët|Sllovenisë]] . Kulla u projektua nga Jakob Aljaž, një prift në fshatin Dovje të Karniolinës së Epërme, i cili gjithashtu e ngriti atë, në vitin 1895. Sot ajo është në pronësi të shtetit, nën kujdesin e {{Nowrap|[[Ljubljana Matica Alpine Club]]}} dhe ndodhet në një parcelë që i përket Bashkisë së Bohinjit .<ref name="Gore-ljudje">{{Cite web|last=Belimezov|first=Maja|date=2007-07-25|title=Stolp ima 110 let|url=http://www.gore-ljudje.net/novosti/3900/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723140638/http://www.gore-ljudje.net/novosti/3900/|archive-date=2011-07-23|access-date=2008-09-12|publisher=Gore-ljudje.net|language=sl}}</ref> == Vështrim == Në fillim të vitit 1895, duke shpresuar të ishte në gjendje të frenonte interesin në rritje të të huajve për malet sllovene, Aljaž vizatoi me shkumës në dyshemenë e dhomës së tij në Famullinë e Dovjes plane për një kullë cilindrike me një flamur në majë.<ref>{{Cite web|title=Ali ste vedeli ...|trans-title=Did You Know...|url=http://www.planinskimuzej.si/?mod=aktualno&action=viewOne&ID=49|access-date=27 maj 2014|publisher=Slovene Mountaineering Museum}}</ref> Në prill të atij viti, ai bleu majën e Triglavit për shumën e një florini nga Bashkia e atëhershme e Dovjes. Pasi e bëri këtë, ai siguroi të drejtën për të ndërtuar një ndërtesë në pronën e tij të paluajtshme.<ref>{{Cite journal|last=Mikša|first=Peter|title=Narodnostni boji v planinstvu na Slovenskem do 1. svetovne vojne|trans-title=National Battles in Mountaineering in the Slovene Lands Until World War I|url=http://sistory.si/publikacije/prenos/?target=pdf&urn=SISTORY:ID:20487|journal=Zgodovina za Vse: Vse za Zgodovino|language=sl|pages=65–68|issn=1318-2498}}</ref> Kulla u ndërtua nga hekuri dhe çeliku i veshur [[Zinku|me zink]] nga Anton Belec nga Šentvid pranë Lubjanës . Ai dhe katër punëtorë sollën pjesët e kullës në majën e Triglavit dhe e ndërtuan kullën vetëm në pesë orë më 7 gusht 1895. Ceremonia e hapjes dhe bekimi i saj u zhvillua në një rreth të vogël më 22 gusht të atij viti.<ref>{{Cite journal|last=Mikša|first=Peter|date=2015|title=Aljažev stolp in Jakob Aljaž – najvišji posestnik|trans-title=Aljaž Tower and Jakob Aljaž – the Highest Landowner|url=https://www.academia.edu/11196785|journal=SLO: časi, kraji, ljudje: Slovenski zgodovinski magazin|language=sl|pages=30–35|issn=2350-4641}}</ref> Aljaž ia dhuroi strehën Shoqatës Alpine të Sllovenisë .<ref name="Matica">{{Cite web|title=Aljažev stolp vrh Triglava|url=http://www.planinskodrustvo-ljmatica.si/zgodovina_aljazev_stolp.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071227194809/http://www.planinskodrustvo-ljmatica.si/zgodovina_aljazev_stolp.html|archive-date=2007-12-27|access-date=13 nëntor 2007|publisher=Ljubljana Matica Alpine club|language=sl}}</ref> Në fillim, kulla kishte tre karrige me katër këmbë, një regjistër maje, një sobë me alkool dhe imazhin ''Panorama e Triglav'' nga [[Marko Pernhart]] .<ref name="Cvirn2000"/> Më vonë u rilye dhe u rinovua disa herë nga Alojz Knafelc dhe të tjerë. Në [[Republika Socialiste e Sllovenisë|epokën komuniste]], si pika më e lartë e ish-Jugosllavisë, ajo ishte lyer me të kuqe dhe e dekoruar me një [[Ylli i kuq|yll të kuq]] .<ref name="RTV2013-12">{{Cite web|last=Bartolj|first=Jaka|date=17 dhjetor 2013|title=Jakob Aljaž built a tower that has become a Slovenian symbol|url=http://www.rtvslo.si/news-in-english/slovenia-revealed/jakob-aljaz-built-a-tower-that-has-become-a-slovenian-symbol/325136|website=MMC RTV Slovenija|publisher=RTV Slovenija}}</ref> Megjithatë, ajo pak a shumë e ka ruajtur pamjen e saj origjinale.<ref name="Gore-ljudje"/> Ylli u hoq pak para shpërbërjes së Jugosllavisë.<ref name="RTV2013-12" /> Me shpalljen e pavarësisë së Sllovenisë në qershor 1991, [[flamuri i Sllovenisë]] u ngrit në mënyrë ceremoniale në kullë.<ref name="Gore-ljudje" /> Më 5 tetor 1999, kulla dhe rrethinat e saj u shpallën një vend me rëndësi kulturore kombëtare për Slloveninë.<ref>{{Cite web|title=Ali ste vedeli ...|trans-title=Did You Know...|url=http://www.planinskimuzej.si/?mod=aktualno&action=viewOne&ID=49|access-date=27 maj 2014|publisher=Slovene Mountaineering Museum}}</ref> Kulla u hoq nga maja me helikopter për restaurim më 7 shtator 2018,<ref>{{Cite web|title=Ali ste vedeli ...|trans-title=Did You Know...|url=http://www.planinskimuzej.si/?mod=aktualno&action=viewOne&ID=49|access-date=27 maj 2014|publisher=Slovene Mountaineering Museum}}</ref> dhe u vendos përsëri më 3 tetor të të njëjtit vit.<ref>{{Cite journal|last=Mikša|first=Peter|title=Narodnostni boji v planinstvu na Slovenskem do 1. svetovne vojne|trans-title=National Battles in Mountaineering in the Slovene Lands Until World War I|url=http://sistory.si/publikacije/prenos/?target=pdf&urn=SISTORY:ID:20487|journal=Zgodovina za Vse: Vse za Zgodovino|language=sl|pages=65–68|issn=1318-2498}}</ref> == Galeria == <gallery> Skeda:AljazevStolp3027.jpg|alt=Summit view with the Aljaž Tower| Pamje nga maja me Kullën e Trigllavit Skeda:AljazevStolp3045.jpg|alt=Inside the Aljaž Tower, showing its view orientation map| Brenda Kullës, duke treguar hartën e orientimit të pamjes së saj Skeda:Kralj_Peter_II._na_Triglavu.jpg|alt=15-year-old King Peter II of Yugoslavia on top of Mount Triglav on August 12, 1939| Mbreti 15-vjeçar Pjetër II i Jugosllavisë në majë të malit Triglav më 12 gusht 1939 </gallery> == Referime == [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Alpe juliane]] 7c7k1rzy9wdjgtc6lcxcs3a9qz6ozmh Diskutim:Umid Najjari/Arkivi 1 1 395175 2982179 2903881 2026-05-19T04:26:08Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Umid Najjari]] 2982179 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Umid Najjari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662221 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201213155419/https://www.adalet.az/w150314/150314 për lidhjen https://www.adalet.az/w150314/150314. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2024 03:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Umid Najjari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2738566 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210115214139/http://www.skorina-lib.by/litfest-centr-evropy/competitors-11-20/?fbclid=IwAR1qPznKOkgP_V4_zZmV52f1_GT2zfmy0ceVNPnVSuqSFECWuc4aAIjAHio për lidhjen http://www.skorina-lib.by/litfest-centr-evropy/competitors-11-20/?fbclid=IwAR1qPznKOkgP_V4_zZmV52f1_GT2zfmy0ceVNPnVSuqSFECWuc4aAIjAHio. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210115214139/http://www.skorina-lib.by/litfest-centr-evropy/competitors-11-20/?fbclid=IwAR1qPznKOkgP_V4_zZmV52f1_GT2zfmy0ceVNPnVSuqSFECWuc4aAIjAHio për lidhjen http://www.skorina-lib.by/litfest-centr-evropy/competitors-11-20/?fbclid=IwAR1qPznKOkgP_V4_zZmV52f1_GT2zfmy0ceVNPnVSuqSFECWuc4aAIjAHio. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 janar 2025 02:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Umid Najjari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2891501 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220116215733/https://www.revistaelgolem.com/2021/08/27/poes%C3%ADa-de-ir%C3%A1n-umid-najjari/?fbclid=IwAR0yPiyO20eUJphjkNttSijramigbzNT5f3-FtvoqIuCJeIj5z2QJDZy5yU për lidhjen https://www.revistaelgolem.com/2021/08/27/poes%C3%ADa-de-ir%C3%A1n-umid-najjari/?fbclid=IwAR0yPiyO20eUJphjkNttSijramigbzNT5f3-FtvoqIuCJeIj5z2QJDZy5yU. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250324215621/https://ishiq.net/seir/8915/%D8%A7%D9%88%D9%86%D9%88%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C.html për lidhjen https://ishiq.net/seir/8915/%D8%A7%D9%88%D9%86%D9%88%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250401145310/https://ishiq.net/seir/7988/%d8%ad%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d9%81%d8%b1%d9%82%db%8c%d9%84%db%8c%d8%af%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%af-%d9%86%d8%ac%d8%a7%d8%b1%db%8c.html për lidhjen https://ishiq.net/seir/7988/%D8%AD%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 janar 2026 19:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Umid Najjari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2898699 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.jerasty-adebiyeti.kz/index.php/po-tique/19-umid-neccari-iirleri?fbclid=IwY2xjawJYlQZleHRuA2FlbQIxMQABHa3h6GLCozPwfflP-badI_I96FFVnpJjMzUnj3eny0J6fXc3zQz9cUu9eg_aem_Kz97OyDbXyzzpNhYhVNBBw. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 shkurt 2026 17:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Umid Najjari]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977170 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210111113711/https://spillwords.com/a-homeland-of-a-size-of-umbrella/?fbclid=IwAR2SA-otsjoJbVtRrkRZtCdJYST0W0Oor8IqqWjMaCjA2ZzPbUaC9RAekyg për lidhjen https://spillwords.com/a-homeland-of-a-size-of-umbrella/?fbclid=IwAR2SA-otsjoJbVtRrkRZtCdJYST0W0Oor8IqqWjMaCjA2ZzPbUaC9RAekyg. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210111072505/https://www.jobdegenaar.nl/nieuws-agenda/poetry-the-best-of-2020?fbclid=IwAR2XTBz7pFW9-ZoBav2-1evplOqLfDnhN1E_ODqaJD00FjBMexRTfeXFqPA për lidhjen https://www.jobdegenaar.nl/nieuws-agenda/poetry-the-best-of-2020?fbclid=IwAR2XTBz7pFW9-ZoBav2-1evplOqLfDnhN1E_ODqaJD00FjBMexRTfeXFqPA. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 15:00 (CEST) tsgnf9pjnibymke973j4uptn7398283 Diskutim:Mos maiorum 1 395302 2982210 2899564 2026-05-19T08:17:24Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982210 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mos maiorum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2899563 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250911123203/https://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it për lidhjen http://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shkurt 2026 17:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mos maiorum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982209 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.brillonline.nl/public/LOGIN?sessionid=075081815eff5d000d66c52e710d1f80&authstatuscode=400. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 10:17 (CEST) ak55lbo4c681mko5ecl7t2gajxzyeuc Diskutim:Lozerra 1 395470 2982102 2976386 2026-05-19T00:46:38Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982102 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lozerra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2900843 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180824210116/http://www.lozere.pref.gouv.fr/ për lidhjen http://www.lozere.pref.gouv.fr/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 shkurt 2026 07:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lozerra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976385 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.habitants.fr/habitants_departement_lozere_48.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lozerra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982101 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140724151130/http://lozere.fr/ për lidhjen http://lozere.fr/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 02:46 (CEST) og7qa52x1jmst96ekdzpxgbe2dwo5ue Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri 0 396600 2982023 2973475 2026-05-18T21:17:56Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2982023 wikitext text/x-wiki '''Lidhja Ndërkombëtare për Arsim të Ri''' (Ligue internationale pour l'Éducation Nouvelle - LIEN) u krijua në vitin 1921 gjatë kongresit të parë të arsimit të ri në Calais . Në vitet që pasuan dhe deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]], kongreset e saj mblodhën aktivistë të arsimit të ri, duke mundësuar shkëmbime mbi praktikat dhe punën shkencore e kërkimore. Bashkëthemeluesit përfshijnë [[John Dewey]], [[Ovide Decroly]], [[Jean Piaget]], [[Maria Montessori]], [[Beatrice Ensor]], [[Adolphe Ferrière]] dhe [[Elisabeth Rotten]]. [[Skeda:ConferenceBE.jpg|parapamje|[[Ovide Decroly]], [[Pierre Bovet]], [[Beatrice Ensor]], [[Édouard Claparède]], [[Paul Geheeb]] dhe [[Adolphe Ferrière]] në një kongres të Lidhjes]] == Karta e Arsimit të Ri == Karta e parë e arsimit të ri u shkrua nga [[Adolphe Ferrière]] për kongresin e parë të LIEN në vitin 1921. Ajo shpjegon në 30 pika karakteristikat që e bëjnë një shkollë një shkollë të re. == Kongrese të ndryshme == === Kongresi themelues në Calais (6 gusht 1921) === Shumica e emrave të mëdhenj në arsimin progresiv janë të pranishëm në këtë kongres. Sigurisht, [[Adolphe Ferrière]], [[Jean Piaget]], [[Maria Montessori]] dhe [[Alexander S. Neill|A.S. Neill,]] të cilët do të themelonin shkollën Summerhill disa muaj më vonë . E shënuar nga dëmet e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], për ta ishte çështje nisjeje e projektit të madh të një arsimi ndërkombëtar. Henri Wallon do të thoshte më vonë : : " ''Ky Kongres ishte rezultat i lëvizjes pacifiste që pasoi Luftën e Parë Botërore. Atëherë dukej se për të siguruar një të ardhme paqeje për botën, asgjë nuk mund të ishte më efektive sesa zhvillimi i respektit për dinjitetin njerëzor tek brezat e rinj përmes edukimit të duhur. Në këtë mënyrë, ndjenjat e solidaritetit dhe vëllazërisë njerëzore, të cilat janë antiteza e luftës dhe dhunës, mund të lulëzonin.'' » Ishte në këtë kongres të parë që u themelua revista ''Pour l'ère nouvelle'' . === Kongresi i Montreux (1923) === Në kongres folën [[Adolphe Ferrière]], [[Édouard Claparède]] dhe Émile Coué, si dhe Roger Cousinet, i cili prezantoi punën e tij mbi metodën e punës në grup të lirë. Ky ishte kongresi i parë ku mori pjesë [[Célestin Freinet]], i cili u largua shumë i interesuar, por dyshues në zbatimin e saj të mundshëm në një mjedis të klasës punëtore. === Kongresi i Heidelbergut (1925) === === Kongresi i Lokarnos (1927) === Tema e këtij kongresi ishte "" Çfarë nënkuptojmë me liri në arsim? ? Kori i fëmijëve nga Instituti Frantisek Bakule mori pjesë në ceremoninë e hapjes së këtij kongresi. Ishte me këtë rast që Paul Faucher u takua me Bakule . === Kongresi i Elsinorit (1929) === === Kongresi i Nicës (1932) === Tema e këtij kongresi ishte "" Arsimi në marrëdhënien e tij me edukimin shoqëror Midis të pranishmëve ishin Roger Cousinet, Paul Langevin, [[Robert Dottrens]] dhe [[Célestin Freinet]] . Sipas Élise Freinet , kongresi u dominua nga prestigji i [[Maria Montessori|Maria Montessorit]], e cila prezantoi përdorimin e materialeve të saj edukative. [[Célestin Freinet|Freinet]] gjithashtu prezantoi punën e saj mbi shtypjen në klasë, të cilën e kishte filluar në vitin 1922. Kongresi pasohet menjëherë nga ai i [[Lëvizja e Shkollës Moderne|Kooperativës së Arsimit Laik]], në [[Saint-Paul-de-Vence]], në të cilin ftohen pjesëmarrësit e kongresit të ligës. === Kongresi i Cheltenhamit (1936) === === Kongresi i 'Ribashkimit' në [[Parisi|Paris]] (1946) === Kongreset u ndërprenë gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] . Në vitin 1946, u organizua një i ashtuquajtur kongres i 'ribashkimit'. Ai nuk arriti suksesin e pritur dhe politizimi në rritje i lëvizjeve të ndryshme në kontekstin e Luftës së Ftohtë çoi në fund të fundit në shuarjen e këtyre tubimeve ndërkombëtare. == Publikime == Përveç këtyre kongreseve, Lidhja Ndërkombëtare për Arsim të Ri publikoi kontributin e edukatorëve të lëvizjes në revistën ''Pour l'ère nouvelle'' . Kjo revistë u botua fillimisht në tre gjuhë, versioni francez i koordinuar nga [[Adolphe Ferrière]], versioni në anglisht - ''The New Era'' - nga Beatrice Ensor dhe [[Alexander S. Neill|A.]] [[Alexander S. Neill|S. Neill]] dhe versioni gjerman - ''Das werdende Zeitalter'' - nga Elisabeth Rotten . == Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri dhe degët e saj kombëtare == Në Francë, në vitin 1929, Grupi Francez i Arsimit të Ri (GFEN) u formua nga një grup abonentësh të revistës ''Pour l'Ère Nouvelle,'' e cila ndodhej në ambientet e Muzeut Kombëtar Pedagogjik të Arsimit. Grupe të tjera kombëtare do të lindnin më vonë. == Takimet e reja ndërkombëtare mbi arsimin e ri == Që nga viti 2003, lëvizjet e ndryshme kombëtare të arsimit të ri kanë krijuar një ringjallje të ''Lidhjes Ndërkombëtare për Arsim të Ri'' nën emrin ''Lidhja Ndërkombëtare e Arsimit të Ri'' dhe po organizojnë përsëri kongrese ndërkombëtare. : * 2003, Takimet e Namurit ( [[Belgjika|Belgjikë]] ). * 2006, Takimet Marly-le-Roi ( [[Franca|Francë]] ). * 2009, Takimet Ciney ( [[Belgjika|Belgjikë]] ). * 2012, Takimet Mahdia ( [[Tunizia|Tunizi]] ). * 2015, Takimet Virton ( [[Belgjika|Belgjikë]] ). * 2018, Takime në [[Temishvari|Timişoara]] dhe Eșelnița ( [[Rumania|Rumani]] )<ref>{{Cite journal|date=2018-03-01|title=Premières informations sur les Rencontres 2018 du LIEN en Roumanie (mars 2018) - Le site du Lien international d'éducation nouvelle|url=http://lelien2.org/premieres-informations-rencontres-2018-lien-roumanie/|journal=Le site du Lien international d'éducation nouvelle|language=fr-FR|access-date=2018-04-26|archive-date=20 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920193048/http://lelien2.org/premieres-informations-rencontres-2018-lien-roumanie/|url-status=dead}}</ref> . * 2022, Takimet e Brukselit ( [[Belgjika|Belgjikë]] ). Në vitin 2021, grupi Ndërkombëtar i Lidhjes së Arsimit të Ri, Instituti Kooperativ i [[Pedagogjia Freinet|Pedagogjisë Moderne të Shkollës Freinet]], Grupi Francez i Arsimit të Ri, Federata Ndërkombëtare e [[Lëvizja e Shkollës Moderne|Lëvizjeve Moderne të Shkollave]], Federata Ndërkombëtare e Qendrave të Trajnimit për Metodat Aktive të Edukimit, Federata e Shkollave Publike Inovative, Fletoret Pedagogjike CRAP, Qendrat e Trajnimit për Metodat Aktive të Edukimit, bashkuan forcat dhe krijuan Konvergjencën(at) për Arsim të Ri<ref>{{Cite journal|date=2021-06-17|title=Qui fait Convergence(s)|url=https://convergences-educnouv.org/2021/06/17/qui-fait-convergences/|journal=Convergence(s) pour l'Éducation Nouvelle|language=fr-FR|access-date=2022-10-19}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>, e cila është një ringjallje e parimeve themeluese të Lidhjes së Lidhjes së vitit 1921. == Shih edhe == * [[Lëvizja e Shkollës së Re]] * [[Lëvizja e Shkollës Moderne]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{Official website}} * http://hmenf.free.fr/article.php3?id_article=45 [[Kategoria:Periudha mes dy luftërave botërore]] [[Kategoria:Artikuj me të dhëna të kontrollit normativ]] [[Kategoria:Organizata ndërkombëtare të arsimit]] [[Kategoria:Arsimi i ri]] o36w6k4e1uk6qcrserdhr5b44bjozqo Diskutim:Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri 1 396649 2982024 2908360 2026-05-18T21:17:56Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982024 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908359 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://convergences-educnouv.org/2021/06/17/qui-fait-convergences/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 mars 2026 06:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lidhja Ndërkombëtare për Arsimin e Ri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982023 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210920193048/http://lelien2.org/premieres-informations-rencontres-2018-lien-roumanie/ për lidhjen http://lelien2.org/premieres-informations-rencontres-2018-lien-roumanie/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 23:17 (CEST) md1acabu8w7goo2o0jz8m88vx0095g3 Ermal Beqiri 0 398589 2981892 2981563 2026-05-18T14:45:05Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 vendosje link të arkivuar 2981892 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ermal Beqiri | birth_date = {{Birth year and age|1982}} | birth_place = [[Gjirokastër]], Shqipëri | occupation = Inxhinier dhe njohës i TI-së }} '''Ermal Beqiri''' (lindur më 1982)<ref name=":2">{{Cite web|title=Ermal Beqiri, figurë e rëndësishme e sipërmarrjes teknologjike në Shqipëri|url=https://fakti-news.com/ermal-beqiri-figure-e-rendesishme-e-sipermarrjes-teknologjike-ne-shqiperi/|website=fakti-news.com|language=sq}}</ref> është një ekspert shqiptar i [[Inxhinieria kompjuterike|teknologjisë informative]] dhe sipërmarrës [[Shqipëria|shqiptar]] në fushën e [[Teknologjia|teknologjisë]]. Ermali ka punuar si inxhinier elektronik dhe drejtor i IT-së në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]], dhe fillimisht u bë i famshëm për publikun si një nga ekspertët e IT-së të përfshirë në ekspertimin e [[Ilir Meta#Skandali i ryshfetit të filmuar|videos Meta-Prifti.]]<ref>{{Cite web|title=Miliarda me tenderat e AKSHI-t/ Historia e dyshimtë e "perandorisë" së Ermal Beqirit|url=https://www.oranews.tv/ekonomi/miliarda-me-tenderat-e-akshi-t-historia-e-dyshimte-e-perandorise-se-erma-i1209419|website=Ora News|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=SPAK fut në radar biznesmenin Ermal Beqiri, BKH kryen kontrolle në zyrë|url=https://www.voxnews.al/english/aktualitet/spak-fut-ne-radar-biznesmenin-ermal-beqiri-bkh-kryen-kontrolle-ne-zyr-i97320|website=Vox News|language=sq}}</ref> Në vitin 2025, ai ishte një nga individët e akuzuar nga SPAK për [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit#Hetimi i SPAK mbi prokurimet publike në AKSHI|skandalin e prokurimit publik të AKSHI-t]].<ref name=":0">{{Cite web|last=R|first=K.|date=2025-12-19|title=BIRN: Kapja e AKSHI-t nga interesa kriminale rrezikon sigurinë kombëtare|url=https://gazetadita.al/kush-eshte-ergys-agasi/|access-date=2026-02-27|website=Gazeta Dita|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260222034244/https://gazetadita.al/kush-eshte-ergys-agasi/|archive-date=22 shkurt 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Jeta & karriera == Ai u lind në [[Gjirokastra|Gjirokastër]], Shqipëri, në vitin 1982. Studimet e larta i kreu në Francë, ku përfundoi ciklin Bachelor në Institutin Universitar të Teknologjisë Montpellier–Sète dhe studimet Master në University of Nîmes.<ref name=":2" /> Gjatë kësaj periudhe mori pjesë në një konkurs kombëtar universitar në Francë, ku u rendit i treti me një projekt të prezantuar në përfaqësim të institucionit të tij.<ref name=":2"/> Më vonë, ai përfundoi studimet e doktoraturës në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]], në fushën e aplikimit të sistemeve informatike në arsim.<ref name=":2" /> Karriera e tij profesionale nisi në [[Francë]], ku punoi si menaxher projektesh dhe si pedagog i jashtëm në IUT GEII, duke fituar përvojë të rëndësishme si në sektorin privat, ashtu edhe në atë akademik. Pas kthimit në Shqipëri, ai mori një sërë rolesh drejtuese në institucione publike si Drejtor i Informacionit dhe Teknologjisë në Rektoratin e [[Universiteti i Tiranës|Universitetit të Tiranës]], si dhe Drejtor i TI-së në Zyrën Qendrore të Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme.<ref name=":2" /><ref name=":4">{{Cite web|title=Ermal Beqiri dhe sipërmarrja teknologjike në Shqipëri|url=https://lexolajmet.com/ermal-beqiri-dhe-sipermarrja-teknologjike-ne-shqiperi/|website=lexolajmet.com|language=sq}}</ref> Paralelisht, ka ushtruar aktivitet si ekspert i pavarur në çështje që lidhen me krimin informatik.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Beqiri është vlerësuar me çmimin e parë “Shërbimi Publik i Vitit” në Albanian ICT Awards 2017 për projektin “51 shërbimet e ZRPP-së në portalin e-Albania”.<ref name=":2" /><ref name=":4" /><ref name=":5">{{Cite web|date=16 maj 2017|title=51 Shërbimet ZRPP në E-Albania: Intervistë me Shërbimin Publik të Vitit në Shqipëri në Albanian ICT Awards V|url=https://pcworld.al/interviste-sherbimi-publik-mire-vitit-ne-shqiperi-51-sherbimet-zrpp-ne-e-albania/?utm_source|website=pcworld.al|language=sq}}</ref><ref name=":5" /> Në vitin 2021, ai bleu kompaninë Soft & Solution, të cilën e zhvilloi më tej në tregun shqiptar të teknologjisë së informacionit.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Në vitin 2024, Ermal Beqiri bën pjesë të grupit të kompanive Soft & Solution, Horizon, dhe ITirana, duke zgjeruar angazhimin e tij në sektorin e teknologjisë dhe inovacionit.<ref>{{Cite web |title=Horizon Sh.p.k bëhet pjesë e Grupit të Kompanive të Soft & Solution. Një hap i ri drejt inovacionit në infrastrukturë |url=https://softsolution.al/postime/horizon-sh-p-k-behet-pjese-e-grupit-te-kompanive-te-soft-solution-nje-hap-i-ri-drejt-inovacionit-ne-infrastrukture |website=softsolution.al |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pas Horizonit, Ermal Beqiri ble dhe ITiirana |url=https://kapitali.al/pas-horizonit-ermal-beqiri-ble-dhe-itirana |website=kapitali.al |language=sq}}</ref>Po këtë vit, ai themeloi kompaninë R&D Solution, e fokusuar në zhvillimin e projekteve kërkimore, avancimin teknologjik dhe nxitjen e bashkëpunimeve ndërmjet sektorëve akademikë, privatë dhe institucionalë.<ref>{{Cite web |title=R&D Solution inauguron qendrën e re të inovacionit në Shqipëri |url=https://lajmiri.com/rd-solution-inauguron-qendren-e-re-te-inovacionit-ne-shqiperi/ |website=lajmiri.com |language=sq}}</ref> Ndërsa në vitin 2025, Ermal Beqiri themeloi Albanian Council for Technology and Innovation (ACTI), një shoqatë industrie që promovon sigurinë kibernetike, startup-et dhe politikat digjitale.<ref>{{Cite web|title=SCANDAL/ "Durana", an offshore zone in Durrës where the taxes of 40 companies linked to AKSHI were avoided!|url=https://www.voxnews.al/english/aktualitet/zbulohet-shoqata-acti-e-biznesmenit-beqiri-me-50-kompani-qe-fishehet--i107831|access-date=2026-03-29|website=Vox News|language=sq}}</ref> Po atë vit, ACTI organizoi programin dhe konkursin ACT NOW 2025, të fokusuar në inovacion dhe sipërmarrje digjitale në Shqipëri, ku startup-et pjesëmarrëse konkuruan për mbështetje financiare dhe zhvillim. Çmimin kryesor prej 50,000 eurosh e fitoi startup-i InsectIntel.<ref>{{Cite web |title=ACT NOW 2025 Successfully Concludes: A Step Forward for Digital Albania |url=https://now.acti.al/act-now-2025-successfully-concludes-a-step-forward-for-digital-albania/ |language=en}}</ref> == Videoja Meta–Prifti == Beqiri mori vëmendje publike në vitin 2011 si një nga tre njohësit e TI-së të ngarkuar nga gjykata për shqyrtimin e videos Meta–Prifti, një regjistrim i fshehtë që tregonte ish-zëvendëskryeministrin [[Ilir Meta]] duke diskutuar marrëveshje korruptive me ministrin e atëhershëm të ekonomisë [[Dritan Prifti]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Ekspertët: Videopërgjimi Meta-Prifti jo origjinal, Prifti: Gjykata të kërkojë ekspertizë nga policitë e BE-së|url=https://www.panorama.com.al/ekspertet-videopergjimi-meta-prifti-jo-origjinal-prifti-gjykata-te-kerkoje-ekspertize-nga-policite-e-be-se/|website=Panorama|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=Likmeta|first=Besar|date=2011-11-01|title=Albanian Experts Query Video in Meta Corruption Case|url=https://balkaninsight.com/2011/11/01/experts-say-albania-video-corruption-scandal-a-fake/|access-date=2026-02-27|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Raporti i Beqirit dhe dy eksperëve të tjerë, doli në përfundim se regjistrimi nuk ishte origjinal, një gjetje që ishte në favor të mbrojtjes së Ilir Metës kundër akuzave për korrupsion.<ref name=":1" /> Analizat të mëparshme, të kryera për prokurorinë nga ekspertë britanikë dhe amerikanë të TI-së, e kishin vlerësuar regjistrimin si autentik, por gjetjet e tyre u hodhën poshtë nga gjykata si të papranueshme.<ref>{{Cite web|title=Experts Say Albania Video Corruption Scandal a Fake|url=https://balkaninsight.com/2011/11/01/experts-say-albania-video-corruption-scandal-a-fake/|website=Balkan Insight|language=sq}}</ref> == Skandali i prokurimeve publike të AKSHI-së == {{main|Skandali i AKSHI-t}} Beqiri është një ndër figurat kryesore në hetimin e [[Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion|SPAK]]-ut mbi skandalin e prokurimit publik të Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI); ndaj të cilit ngrihen akuza për korrupsion, manipulim të tenderëve, inflacion çmimesh dhe pjesëmarrje në grup të strukturuar kriminal.<ref>{{Cite web|last=Peca|first=Vjolanda|date=2025-12-16|title=Hostage taking and structured criminal group for AKSH tenders|url=https://shteg.org/en/hostage-taking-and-structured-criminal-group-for-aksh-tenders/|access-date=2026-03-29|language=en-US}}</ref> SPAK pretendon se kompanitë e tij kanë siguruar miliona euro përmes ofertave të manipuluara të prokurimit publik, në bashkëpunim me [[Ergys Agasi|Ergys Agasin.]]<ref>{{Cite web|last=R|first=K.|date=2025-12-19|title=BIRN: Kapja e AKSHI-t nga interesa kriminale rrezikon sigurinë kombëtare|url=https://gazetadita.al/kush-eshte-ergys-agasi/|access-date=2026-03-29|website=Gazeta Dita|language=en-US}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|date=16 dhjetor 2025|title=PENGJE E TENDERA. SPAK ZBULON DOSJEN, Pse u arrestuar Ergys Agasi, Ermal Beqiri dhe izolimi i dy drejtueseve të AKSHI-t|url=https://mapo.al/shqiperi/kronike/spak-zbulon-dosjen-pse-u-arrestuar-ergys-agasi-ermal-beqiri-dhe-i7221016|website=MAPO|language=sq}}</ref> ''Pamfleti'' e lidh ACTI-në e Beqirit poashtu me hetimin e SPAK-ut rreth një rrjeti kompanish që janë inkuadruar në parkun teknologjik Durana në [[Xhafzotaj (Xhafzotaj)|Xhafzotaj]]<ref name=":3">{{Cite web|date=2026-01-10|title=“Durana Tech Park”, parajsa fiskale në zemër të Shqipërisë; rrënjët që të çojnë te Elira Kokona dhe Ermal Beqiri|url=https://pamfleti.net/dosja/durana-tech-park-parajsa-fiskale-ne-zemer-te-shqiperise-rrenjet-qe-te-cojn-i316051|access-date=2026-03-29|website=Pamfleti|language=sq}}</ref>—që premtoi zero tatime mbi fitimet e kompanive pjesëmarrëse për 10 vitet e para të ekzistencës.<ref>{{Cite web|date=2025-02-18|title=Parku teknologjik “Durana”, hapet thirrja për përdoruesit e parë, shteti ofron lehtësi deri në 10 vite|url=https://a2news.com/shqiperia/aktualitet/parku-teknologjik-durana-hapet-thirrja-per-perdoruesit-e-pa-i1140748|access-date=2026-04-09|website=[[A2 CNN]]|language=sq}}</ref> Parku, i përshkruar nga ish-zv.{{Nbsp}}kryeministri [[Arben Ahmetaj]] si "parajsë fiskale" për afaristët teknologjikë, u mbështet mbi ACTI dhe përfshiu kompanitë e tjera të Beqirit—Horizon dhe Soft & Solution. Të gjitha kompanitë e tij ndërruan adresën e tyre në Xhafzotaj pa humbur kohë, që të shfrytëzonin parkun si mënyrë e shmangies së tatimeve.<ref name=":3" /> ==Shiko dhe== * [[Ilir Meta#Skandali i ryshfetit të filmuar]] * [[Ergys Agasi]] * [[Dritan Prifti]] * [[Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit]] * [[Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjirokastra]] [[Kategoria:Biznesmenë shqiptarë]] dzk5ebxzavvg8pfdktayydge70a10jy Diskutim:Tempulli mortor i Montuhotepit të II/Arkivi 1 1 400075 2982145 2977440 2026-05-19T04:19:58Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Tempulli mortor i Montuhotepit të II]] 2982145 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1996663 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080708194356/http://www.archaeowiki.org/ te http://www.archaeowiki.org/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 10:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2083704 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304174136/http://archaeowiki.org/carter's_description_of_the_discovery_of_the_bab_el-hosan për lidhjen http://www.archaeowiki.org/Carter%27s_Description_of_the_Discovery_of_the_Bab_el-Hosan. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304174136/http://archaeowiki.org/carter's_description_of_the_discovery_of_the_bab_el-hosan për lidhjen http://www.archaeowiki.org/Carter%27s_Description_of_the_Discovery_of_the_Bab_el-Hosan. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080708194356/http://www.archaeowiki.org/ për lidhjen http://www.archaeowiki.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 mars 2020 01:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2259926 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304174136/http://archaeowiki.org/carter's_description_of_the_discovery_of_the_bab_el-hosan për lidhjen http://www.archaeowiki.org/Carter%27s_Description_of_the_Discovery_of_the_Bab_el-Hosan. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 05:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2368740 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.archaeowiki.org/Carter%27s_Description_of_the_Discovery_of_the_Bab_el-Hosan. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://archaeowiki.org/carter%27s_description_of_the_discovery_of_the_bab_el-hosan. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 04:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tempulli mortor i Montuhotepit të II]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977113 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://ib205.tripod.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 11:12 (CEST) s6m62ikpna51r8d61mltjncolop1fjh Diskutim:Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017/Arkivi 1 1 400076 2982157 2977442 2026-05-19T04:21:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017]] 2982157 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2017]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997611 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf te http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20170716022848/http://results2017.cec.org.al/Parliamentary/Results?cs=sq-AL&r=r&rd=r14 te http://results2017.cec.org.al/Parliamentary/Results?cs=sq-AL&r=r&rd=r14 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 12:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2017]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2121575 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304030346/http://www.electionguide.org/election.php?ID=1942 për lidhjen http://electionguide.org/election.php?ID=1942. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160412123357/http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/322938/pop_1_janar_2016.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170716022848/http://results2017.cec.org.al/Parliamentary/Results?cs=sq-AL&r=r&rd=r14 për lidhjen http://results2017.cec.org.al/Parliamentary/Results?cs=sq-AL&r=r&rd=r14. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2020 06:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2017]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2379671 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170208035128/http://shqiptarja.com/m/politike/harta-e-re-elektorale-nj--mandat-m--pak-kuk-sit-kor--s-e-beratit-389065.html për lidhjen http://shqiptarja.com/m/politike/harta-e-re-elektorale-nj--mandat-m--pak-kuk-sit-kor--s-e-beratit-389065.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2021 10:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Zgjedhjet kuvendore në Shqipëri, 2017]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977303 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170602075852/http://www.albaniannews.com/index.php?idm=13018&mod=2 për lidhjen http://www.albaniannews.com/index.php?idm=13018&mod=2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 21:19 (CEST) bcwfgnf1y4tuylz54tf9uk825lbw1e0 Diskutim:Vrasja e James A. Garfield/Arkivi 1 1 400077 2982163 2977444 2026-05-19T04:23:04Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Vrasja e James A. Garfield]] 2982163 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vrasja e James A. Garfield]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2081893 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070929090303/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1975/6/1975_6_42.shtml për lidhjen http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1975/6/1975_6_42.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080207085925/http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm për lidhjen http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 mars 2020 07:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vrasja e James A. Garfield]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2081983 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080207085925/http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm për lidhjen http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 mars 2020 23:21 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vrasja e James A. Garfield]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2082870 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091106160357/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1975/6/1975_6_42.shtml për lidhjen http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1975/6/1975_6_42.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080207085925/http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm për lidhjen http://library.georgetown.edu/dept/speccoll/fl/f133%7D1.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 mars 2020 05:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vrasja e James A. Garfield]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260444 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071213183522/http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/guiteau/guiteaulastwords.html për lidhjen http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/guiteau/guiteaulastwords.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 07:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vrasja e James A. Garfield]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977266 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200918190231/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/guiteau/guiteautranscriptguiteaucrossx.html për lidhjen http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/guiteau/guiteautranscriptguiteaucrossx.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 19:00 (CEST) cra1hfl521l53xpsce93qe0wlhxh47t Diskutim:Treni/Arkivi 1 1 400078 2982165 2978962 2026-05-19T04:23:31Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Treni]] 2982165 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Treni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2121815 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120301221205/http://www.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/XB-90-704.pdf për lidhjen http://www.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/XB-90-704.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2020 23:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Treni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2133578 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029014036/https://www.mzi.mk/?lang=al për lidhjen http://www.mzi.mk/?lang=al. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2020 19:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Treni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260062 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090512032233/http://www.stephensonloco.fsbusiness.co.uk/surreyiron.htm për lidhjen http://www.stephensonloco.fsbusiness.co.uk/surreyiron.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 05:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Treni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2972699 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161218213552/http://www.uic.org/highspeed për lidhjen http://www.uic.org/highspeed. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 prill 2026 19:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Treni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977145 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://mzt.mk/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2026 13:21 (CEST) 5ynmjglcaeucfqlbavetxhhhw4kc7bd Diskutim:Academicus/Arkivi 1 1 400079 2982171 2977452 2026-05-19T04:24:42Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Academicus]] 2982171 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Academicus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2437301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150723021409/https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info.action?id=484864 për lidhjen https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info.action?id=484864. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2022 17:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Academicus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2683232 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180604032913/http://www.euprera.eu/2017/12/31/academicus-journal-part-of-proquest/ për lidhjen http://www.euprera.eu/2017/12/31/academicus-journal-part-of-proquest/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2024 04:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Academicus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2870976 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.issuu.com/arta.musaraj. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 nëntor 2025 14:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Academicus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907542 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200123033545/https://portal.issn.org/custom-search/print/2309-1088/public për lidhjen https://portal.issn.org/custom-search/print/2309-1088/public. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 mars 2026 02:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Academicus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977408 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.academicus.edu.al/?subpage=board. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 04:03 (CEST) 4vwhpt7qjoqy5hoc8l642zvimgb9hrj Lindita Pano 0 400180 2982028 2979349 2026-05-18T21:46:41Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2982028 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Linda Pano | image = Linda Pano photo.png | caption = | birth_date = | birth_place = Shqipëri | nationality = Shqiptare | occupation = Inxhiniere elektrike, aktiviste, drejtuese organizatash jofitimprurëse | known_for = Mbrojtja e familjes dhe të drejtave të fëmijëve | spouse = Akil Pano | children = 2 }} '''Lindita Pano''' është aktiviste shqiptare dhe personazh publik në Shqipëri. Ajo njihet për angazhimin e saj në mbrojtjen e fëmijëve, familjes dhe jetës, si dhe për aktivitetin në çështje sociale, humanitare dhe komunitare. == Jeta dhe edukimi == Linda Pano ka përfunduar studimet universitare dhe pasuniversitare në Inxhinieri Elektrike, duke u diplomuar me titujt Bachelor dhe Master në këtë fushë. == Aktiviteti publik == Së bashku me bashkëshortin e saj, Pastorin Akil Pano, ajo është [https://www.profamiljes.al/board-members/&#x3C;/ref&#x3E; bashkëthemeluese]{{Lidhje e vdekur}} e '''Koalicionit Shqiptar Pro Familjes dhe Jetës''', një Koalicion qytetar kombëtar që promovon [https://cne.news/article/2204-is-rejecting-parent-1-and-2-discriminatory-against-gays-albanian-judge-has-to-decide mbrojtjen e familjes tradicionale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260417005620/https://cne.news/article/2204-is-rejecting-parent-1-and-2-discriminatory-against-gays-albanian-judge-has-to-decide |date=17 prill 2026 }}, të drejtave të fëmijëve dhe shenjtërisë së jetës. Në kuadër të këtij koalicioni janë organizuar disa Konventa Kombëtare për Familjen, ku kanë marrë pjesë figura të njohura kombëtare dhe ndërkombëtare, përfshirë Presidentin e Shqipërisë, anëtarë të Kongresit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, anëtarë të Parlamentit Europian dhe përfaqësues nga vende të ndryshme europiane. Linda Pano dhe bashkëshorti i saj janë gjithashtu bashkëthemelues të '''[https://www.kuikalbania.com Kishës Ungjilli i Krishtit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260410074802/https://kuikalbania.com/ |date=10 prill 2026 }}''' në Shqipëri, një ndër kishat dhe shërbesat ungjillore më të mëdha dhe më të njohura në rajonin e Ballkanit. Ajo ka themeluar dhe drejton një organizatë jofitimprurëse të fokusuar në mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve, mbështetjen e familjeve në nevojë dhe fuqizimin afatgjatë të komuniteteve vulnerabël. == Veprimtaria humanitare == Pano është organizatore e konferencave ndërkombëtare për gra, të rinj dhe liderë, me fokus në lidershipin, shkëmbimin ndërkulturor dhe fuqizimin e grave. Ajo është e njohur edhe për organizimin e konferencës vjetore '''Jewels''', e dedikuar inkurajimit dhe ngritjes së rolit të grave në shoqëri. Në fushën humanitare, ajo ka drejtuar projekte të ndryshme sociale, përfshirë projekte për vejushat në Shqipëri, ndihmë për jetimët, komunitetin rom, si dhe iniciativa për mbrojtjen e grave nga dhuna dhe promovimin e të drejtave të tyre. Programet ushqimore dhe projektet edukative të mbështetura prej saj kanë ndikuar në përmirësimin e jetës së shumë familjeve në nevojë. == Media == Linda Pano është e pranishme rregullisht në mediat dhe televizionet kombëtare shqiptare, ku trajton tema që lidhen me familjen, edukimin e fëmijëve, [https://www.balkanweb.com/burrat-piqen-43-vjec-linda-pano-meshkujt-jane-bere-me-delikate-se-cduhet-nuk-po-i-dallojme-me-nga-grate/#gsc.tab=0 marrëdhëniet bashkëshortore] dhe çështje sociale. == Jeta personale == Lindita Pano është e martuar me pastorin Akil Pano dhe së bashku kanë dy fëmijë. Familja e tyre është përfshirë prej vitesh në shërbim dhe në aktivitete sociale dhe humanitare në Shqipëri dhe jashtë saj. == Referime == <references /> [[Kategoria:Aktivistë shqiptarë]] [[Kategoria:Inxhinierë shqiptarë]] [[Kategoria:Filantropë shqiptarë]] [[Kategoria:Ungjillorë shqiptarë]] m2y1ynzch33d12dw3a9ep7kft6jbwj6 Dommartin, Somme 0 400183 2982042 2980543 2026-05-18T22:19:59Z Birdie 19592 /* Gjeografia */ 2982042 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Dommartin |native name=Domartin |commune status=Komunë |image=Paroisse-dommartin-.jpg |caption=Kishë Saint-Martin |image coat of arms= |arrondissement=[[Qarku Montdidier|Montdidier]] |canton=[[Kantoni Ailly-sur-Noye|Ailly-sur-Noye]] |coordinates={{Coord|49.8013888889|2.39194444444|display=title}} |INSEE=80246 |postal code=80440 |mayor=Martine Chanoine |term=2026-2032 |intercommunality=Communauté de communes Avre Luce Noye |elevation m= |elevation min m=32 |elevation max m=115 |area km2=6,55 |population=346 |population date=Janar 2023 |population demonym= |website= [https://www.mairie-dommartin.fr mairie-dommartin.fr] }} '''Dommartin''' ([[Gjuha pikarde|Picard]]: ''Domartin'') është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Dommartin bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Somme]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Komuna ka një popullsi prej 346 banorë dhe sipërfaqe 6,55 km², me një dendësi prej 53 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në lumin Noye në rajonin të Amiénois. Dommartin nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Amiens]]. [[Skeda:Dommartin (Somme) OSM 02.png|parapamje|majtas|Harta e komunës]] [[Skeda:Bros deul Noée à Domartin (Sonme).JPG|parapamje|qendër|La Noye në Dommartin.]] ==Popullsia== {{Historical populations |source = INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/4515315?geo=COM-80246#ancre-POP_T1 Population en historique depuis 1968], INSEE</ref> |percentages = pagr |align = none |1793 |276 |1861 |383 |1911 |252 |1962 |255 |1968 |281 |1975 |280 |1982 |352 |1990 |380 |1999 |387 |2005 |390 |2010 |352 |2015 |350 |2020 |346 |2023 |346 }} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-80246 INSEE] {{commonscat|Dommartin (Somme)}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Somme|Dommartin]] nakeyx78y31koxzdcwztijdw6sbihte Saint-Sylvestre-Cappel 0 400490 2982044 2980664 2026-05-18T22:25:19Z Birdie 19592 /* Gjeografia */ 2982044 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Saint-Sylvestre-Cappel |native name=''Sint-Silvesterkappel'' |commune status=Komunë |image=Saint-Sylvestre-Cappel (Nord, Fr) city limit sign et Montgolfière.JPG |caption=Kishë Saint-André |image coat of arms=Blason ville fr Saint-Sylvestre-Cappel (Nord).svg |arrondissement=[[Qarku Dunkerque|Dunkerque]] |canton=[[Kantoni Bailleul|Bailleul]] |coordinates={{Coord|50.7769|2.5539|display=title}} |INSEE=59546 |postal code=59114 |mayor=Claude Bodèle |term=2023-2026 |intercommunality=Communauté d'agglomération Cœur de Flandre |elevation m=30 |elevation min m=28 |elevation max m=58 |area km2=8,14 |population=1144 |population date=Janar 2023 |population demonym= Cappelois |website= [https://stsylvestrecappel.fr stsylvestrecappel.fr]}} '''Saint-Sylvestre-Cappel''' ([[Flemishte Perëndimore]]: ''Sint-Silvesterkappel'') është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Saint-Sylvestre-Cappel bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Nord]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Komuna ka një popullsi prej 1144 banorë dhe sipërfaqe 8,14 km², me një dendësi prej 141 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në rajonin natyror të Houtland. Saint-Sylvestre-Cappel nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Hazebrouck]]. ==Popullsia== {{Historical populations |percentages = pagr |align = none |1793 |1110 |1861 |1010 |1911 |896 |1962 |716 |1968 |724 |1975 |870 |1982 |1045 |1990 |1019 |1999 |1073 |2005 |1093 |2010 |1105 |2015 |1166 |2020 |1150 |2023 |1144 }} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-59546 INSEE] {{commonscat|Saint-Sylvestre-Cappel}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Nord|Saint-Sylvestre-Cappel]] a7fxdejpgpe5hhn8kxq820un4xdehhf Sainte-Marie-Cappel 0 400493 2982043 2980665 2026-05-18T22:23:37Z Birdie 19592 2982043 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Sainte-Marie-Cappel |native name=''Maerkappel'' |commune status=Komunë |image=Sainte-Marie-Cappel (Nord, Fr) église (01).JPG |caption=Kishë Notre-Dame |image coat of arms=Blason ville fr Sainte-Marie-Cappel (Nord).svg |arrondissement=[[Qarku Dunkerque|Dunkerque]] |canton=[[Kantoni Bailleul|Bailleul]] |coordinates={{Coord|50.7836|2.5078|display=title}} |INSEE=59536 |postal code=59670 |mayor=Bertrand Crépin |term=2020-2026 |intercommunality=Communauté d'agglomération Cœur de Flandre |elevation m=44 |elevation min m=34 |elevation max m=90 |area km2=7,56 |population=825 |population date=Janar 2023 |population demonym= Cappelois |website= [https://www.sainte-marie-cappel.fr www.sainte-marie-cappel.fr]}} '''Sainte-Marie-Cappel''' ([[Flemishte Perëndimore]]: ''Maerkappel'') është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Sainte-Marie-Cappel bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Nord]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Komuna ka një popullsi prej 825 banorë dhe sipërfaqe 7,56 km², me një dendësi prej 109 banor/km². ==Gjeografia== Sainte-Marie-Cappel ndodhet në rajonin natyror të Houtland. Komuna nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Hazebrouck]]. ==Popullsia== {{Historical populations |percentages = pagr |align = none |1793 |1312 |1861 |777 |1911 |550 |1962 |386 |1968 |356 |1975 |314 |1982 |486 |1990 |591 |1999 |688 |2006 |820 |2011 |836 |2016 |878 |2021 |857 |2023 |825 }} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-59536 INSEE] {{commonscat|Sainte-Marie-Cappel}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Nord|Sainte-Marie-Cappel]] 12bllbwwgo33xazgkxydcltykh3l9w9 MediaWiki:AutoModeratorConfig.json 8 400715 2982236 2981869 2026-05-19T11:31:30Z Klein Muçi 52109 Provë: Rritja e pragut të aktivitetit në nivelin më të lartë 2982236 json application/json { "AutoModeratorCautionLevel": "less-cautious", "AutoModeratorEnableBotFlag": true, "AutoModeratorEnableLogOnlyMode": false, "AutoModeratorEnableRevisionCheck": true, "AutoModeratorEnableUserRevertsPerPage": false, "AutoModeratorFalsePositivePageTitle": "Përdoruesi:Automoderatori/Raportime", "AutoModeratorHelpPageLink": "", "AutoModeratorRevertTalkPageMessageEnabled": true, "AutoModeratorRevertTalkPageMessageRegisteredUsersOnly": false, "AutoModeratorSkipUserRights": [ "bot", "autopatrol" ], "AutoModeratorUseEditFlagMinor": false, "AutoModeratorUserRevertsPerPage": "", "$version": "1.0.0" } 3n0h04wvf9qysvhh03c91hzqsttqtt6 Mark Harapi 0 400716 2981879 2026-05-18T13:55:13Z ~2026-29862-36 187715 Mark Harapi ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar, i njohur si vëllai i Anton Harapi. I lindur në Shkodër në fund të shekullit XIX, ai studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri, duke u angazhuar më pas në arsim, përkthime fetare dhe kërkime shkencore. Mark Harapi kontribuoi në përkthimin e teksteve kishtare dhe në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, ai u arrestua dhe u përndoq për shkak të aktiviteti 2981879 wikitext text/x-wiki Mark Harapi Vëllai i Anton Harapit dhe mjeshtri i “aurës së heshtur” Kur përmendet mbiemri Harapi, shumica e njerëzve mendojnë menjëherë për Anton Harapi — filozofin, klerikun, shkrimtarin dhe një nga figurat më të diskutuara të historisë shqiptare. Por pas hijes së madhe të Antonit qëndronte një tjetër Harapi: At Mark Harapi. Një figurë më e heshtur, më misterioze, por me një prezencë që sot do quhej pa diskutim: “Aura absolute.” Jo aura e politikës. Jo aura e famës. Por ajo aura e rëndë akademike-françeskane, ku njerëzit ulnin zërin sapo hynte në dhomë. Jeta e hershme Mark Harapi lindi në zonën e Shirokës, në Shkodër, rreth fundit të shekullit XIX, në të njëjtën familje që nxori edhe Anton Harapin. Ndërsa Antoni mori rrugën e debatit publik, filozofisë dhe politikës, Marku u fut në një tjetër “storyline”: teologji, gjuhësi, përkthime, studime shkencore, dhe jetë akademike. Studioi në Shkodër dhe më pas në Innsbruck të Austrisë. Imagjinoje skenën: Evropa në trazira. Shqipëria sapo po formonte identitetin e vet. Ndërkohë Mark Harapi rrinte në Austri duke studiuar filozofi, teologji dhe gjuhë të huaja si një “final boss” intelektual ballkanik. Ky nuk ishte NPC historik. Ky ishte farming profesional i aurës. Arc-i i dijetarit Mark Harapi u bë i njohur si: prift françeskan, profesor, përkthyes, studiues, dhe njeri i librave. Thuhet se ai punoi në përkthime të rëndësishme fetare, përfshirë pjesë të Dhiatës së Re dhe letrat e Shën Palit. E gjithë figura e tij të jep atë energjinë: biblioteka të mbushura me dorëshkrime, fletore të vjetra, libra latinë, qetësi totale, dhe një disiplinë monstruoze. Ndërkohë jashtë: luftëra, pushtime, ndryshime regjimesh, kaos politik. Mark Harapi? Ai vazhdonte të studionte. Aura elitare. Përplasja me regjimin komunist Pas ardhjes së komunizmit në Shqipëri, kleri katolik u godit rëndë. Mbiemri Harapi tashmë ishte “target”. Anton Harapi u ekzekutua në vitin 1946. Pak më vonë edhe Mark Harapi u arrestua dhe kaloi vite të gjata burgimi dhe internimi. Këtu fillon pjesa më “cold” e historisë së tij. Regjimi i konfiskoi: dorëshkrime, studime, materiale shkencore, arkiva personale. Praktikisht i morën jetën akademike copë-copë. Por sipas kujtimeve dhe studiuesve të kohës, edhe pas burgut ai vazhdoi të përkthente e të punonte në heshtje. Asnjë dramë publike. Asnjë propagandë. Asnjë “comeback speech”. Vetëm: libra, heshtje, besim, dhe rezistencë mendore. Kjo është aura që nuk blihet. Energjia “hidden final boss” Ajo që e bën Mark Harapin kaq interesant është fakti që ai duket si personazh sekret i historisë shqiptare. Sa më shumë lexon për të, aq më shumë duket sikur: dinte gjithçka, fliste pak, dhe mbante një peshë intelektuale enorme. Ai ishte: shumë i arsimuar, poliglot, i respektuar nga qarqet fetare dhe akademike, i persekutuar nga regjimi, dhe pothuajse i fshirë nga historia zyrtare. Kjo kombinon perfekt: “martyr aura” + “scholar aura” + “silent monk aura”. Një build historik absurd. Kontrasti me Anton Harapin Dy vëllezërit Harapi përfaqësojnë dy forma krejt të ndryshme të ndikimit. Anton Harapi figurë publike, orator, politikan, simbol kombëtar, njeri i debateve të mëdha. Mark Harapi studiues i heshtur, përkthyes, ruajtës i dijes, njeri i bibliotekës, figurë misterioze. Njëri lëvizi në qendër të historisë. Tjetri lëvizi nën hijen e saj. Por të dy bashkë krijojnë një nga familjet më ikonike të intelektualizmit katolik shqiptar. Trashëgimia Sot Mark Harapi nuk është aq i njohur sa Antoni, por figura e tij vazhdon të ketë një lloj respekti misterioz te studiuesit dhe njerëzit që merren me historinë e klerit shqiptar. Dhe ndoshta pikërisht kjo e bën më legjendë. Sepse disa njerëz bëhen të famshëm duke folur shumë. Të tjerë bëhen legjendë duke mbijetuar në heshtje. Mark Harapi ishte i tipit të dytë. Vlerësimi final Nëse historia shqiptare do ishte një seri epike: Anton Harapi do ishte personazhi kryesor që mban fjalime madhështore. Ndërsa Mark Harapi do ishte ai dijetari misterioz që shfaqet rrallë… por sa herë del në skenë, të gjithë e kuptojnë që ka prezencë absolute. Një figurë e heshtur. E goditur nga historia. Por me një “aura level” që koha nuk arriti ta shuajë. Villain Arc “Kur heshtja pushon së qeni paqe” Pas viteve të burgut, internimit dhe konfiskimit të çdo dorëshkrimi që kishte ndërtuar me dekada… diçka ndryshoi tek Mark Harapi. Jo fizikisht. Jo publikisht. Por në mënyrën si hynte në një dhomë. Njerëzit filluan ta përshkruanin ndryshe: më i heshtur, më i ftohtë, më i rëndë, sikur mbante mbi supe gjithë zhgënjimin e një epoke. Ky ishte fillimi i “villain arc”. Faza 1 — Humbja e gjithçkaje Regjimi komunist nuk i mori vetëm lirinë. I mori: bibliotekën, shkrimet, studimet, jetën akademike, reputacionin publik, dhe emrin e familjes. Për vite të tëra, mbiemri Harapi u trajtua si diçka që duhej fshirë nga kujtesa. Dhe këtu ndodh transformimi klasik historik: kur një njeri i qetë kupton se bota nuk shpërblen urtësinë. Por ndryshe nga personazhet normalë, Mark Harapi nuk reagoi me britma. Ai reagoi me heshtje. Aura shumë më e rrezikshme. Faza 2 — “Cold scholar mode” Pas burgut, ai thuhet se vazhdoi të përkthente dhe të studionte fshehurazi. Imagjinoje: Shqipëria nën survejim total, njerëzit kanë frikë të flasin, ndërsa Mark Harapi ende punon mbi tekste fetare sikur regjimi as nuk ekziston. Kjo nuk është më thjesht rezistencë. Kjo është energji: “Ju mund të më merrni gjithçka… por jo mendjen.” Villain aura absolute. Ai nuk kishte ushtri. Nuk kishte pushtet. Nuk kishte mikrofon. Por kishte diçka më të fortë: dije, kujtesë, dhe një qetësi që i bënte të tjerët nervozë. Faza 3 — Final boss i heshtur Në këtë pikë, Mark Harapi nuk dukej më si një prift i zakonshëm. Ai dukej si: personazh i ndaluar nga historia, dijetar që regjimi nuk arriti ta thyejë, figurë që jetonte fizikisht në Shqipërinë komuniste, por mendërisht jashtë saj. Sa më shumë tentonin ta fshinin, aq më shumë rritej miti. Sepse ekziston një lloj aure që lind vetëm nga: vuajtja, heshtja, dhe mbijetesa. Dhe Mark Harapi e kishte maksimalisht. “The stare” Legjenda urbane intelektuale. Ai lloj njeriu që: nuk flet shumë, por kur të sheh drejt në sy, të bën të ndihesh sikur po gjykohesh nga 400 vite histori shqiptare. Asnjë nevojë për dramë. Asnjë nevojë për kërcënime. Vetë prezenca ishte tension. Kontrasti perfekt Anton Harapi ishte figura tragjike publike. Mark Harapi u bë hija. Dhe nganjëherë hija duket më e frikshme se vetë personazhi kryesor. Sepse Antoni u përball me historinë hapur. Ndërsa Marku: e pa historinë t’i merrte gjithçka… dhe përsëri nuk u përkul. Kjo krijon villain arc legjendar. Forma finale Në fund të jetës së tij, Mark Harapi nuk ishte më thjesht: prift, studiues, apo përkthyes. Ai ishte simbol i: rezistencës intelektuale, heshtjes së rëndë, dhe aurës që lind kur një njeri humb gjithçka përveç dinjitetit. Nëse historia shqiptare do ishte anime historike: Anton Harapi do ishte heroi tragjik. Ndërsa Mark Harapi do ishte ai karakteri misterioz që shfaqet në episodin 23 me muzikë korale në sfond… dhe të gjithë e kuptojnë menjëherë: “Ky nuk është njeri normal.” '''At Mark Harapi''' ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar. Ai njihet si vëllai i [[Anton Harapi]]t dhe si pjesëtar i klerit katolik shqiptar gjatë shekullit XX. == Jeta == Mark Harapi lindi në Shkodër në fund të shekullit XIX. Studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri. Gjatë jetës së tij shërbeu si meshtar françeskan, profesor dhe përkthyes i teksteve fetare. Ai u angazhua në studime gjuhësore dhe fetare, si dhe në përkthimin e teksteve kishtare. Sipas studiuesve të historisë së klerit katolik shqiptar, Harapi kontribuoi në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. == Persekutimi == Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, Mark Harapi u arrestua dhe u përndoq për shkak të veprimtarisë së tij fetare dhe lidhjeve familjare me Anton Harapin. Një pjesë e dorëshkrimeve dhe materialeve të tij u konfiskuan nga autoritetet shtetërore. == Trashëgimia == Mark Harapi konsiderohet pjesë e traditës intelektuale të klerit katolik shqiptar dhe përmendet në studime mbi historinë e françeskanëve shqiptarë gjatë periudhës së komunizmit. == Referime == <references /> == Bibliografia == * Studime mbi klerin katolik shqiptar * Dokumente historike mbi françeskanët shqiptarë [[Kategoria:Priftërinj shqiptarë]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] [[Kategoria:Persona nga Shkodra]] 8pr4eft0h3xd65gseu11jsn71488w74 2981887 2981879 2026-05-18T14:35:25Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 Largova material që skuptohej çfarë ishte. Vendosa një referencë. Ka nevojë për të tjera... 2981887 wikitext text/x-wiki '''Mark Harapi''' (njohur edhe si '''At Mark Harapi''') (1890-1974) ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar. Ai ishte vëllai i [[Anton Harapi]]t dhe pjesëtar i klerit katolik shqiptar gjatë shekullit XX.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2017-12-28 |title=Mark Harapi |url=https://kujto.al/personat/mark-harapi/ |access-date=2026-05-18 |website=kujto.al {{!}} Arkiva Online e Viktimave të Komunizmit në Shqipëri |language=sq}}</ref> == Jeta == Mark Harapi lindi në Shkodër në fund të shekullit XIX. Studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri. Gjatë jetës së tij shërbeu si meshtar françeskan, profesor dhe përkthyes i teksteve fetare. Ai u angazhua në studime gjuhësore dhe fetare, si dhe në përkthimin e teksteve kishtare. Sipas studiuesve të historisë së klerit katolik shqiptar, Harapi kontribuoi në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. == Persekutimi == Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, Mark Harapi u arrestua dhe u përndoq për shkak të veprimtarisë së tij fetare dhe lidhjeve familjare me Anton Harapin. Një pjesë e dorëshkrimeve dhe materialeve të tij u konfiskuan nga autoritetet shtetërore. == Trashëgimia == Mark Harapi konsiderohet pjesë e traditës intelektuale të klerit katolik shqiptar dhe përmendet në studime mbi historinë e françeskanëve shqiptarë gjatë periudhës së komunizmit. == Referenca == <references /> == Bibliografi == * Studime mbi klerin katolik shqiptar * Dokumente historike mbi françeskanët shqiptarë [[Kategoria:Priftërinj shqiptarë]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] [[Kategoria:Persona nga Shkodra]] 8pgs1uscnjdrevwhfepg9gicjh3iuwt 2981888 2981887 2026-05-18T14:37:28Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 shtim reference 2981888 wikitext text/x-wiki '''Mark Harapi''' (njohur edhe si '''At Mark Harapi''') (1890- 10 shkurt 1974)<ref name=":0">{{Cite web |title=“Në ’74-ën vdiq në Shkodër, në një kolibe, At Mark Harapi, profesor i shquem i dogmatikës, i dyti teolog shqiptar pas Pjetër Bogdanit…”/ Dëshmia e Ipeshkvit Zef Simoni |url=https://www.balkanweb.com/ne-74-en-vdiq-ne-shkoder-ne-nje-kolibe-at-mark-harapi-profesor-i-shquem-i-dogmatikes-i-dyti-teolog-shqiptar-pas-pjeter-bogdanit-deshmia-e-ipeshkvit-zef-simoni/ |access-date=2026-05-18 |language=sq}}</ref> ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar. Ai ishte vëllai i [[Anton Harapi]]t dhe pjesëtar i klerit katolik shqiptar gjatë shekullit XX.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2017-12-28 |title=Mark Harapi |url=https://kujto.al/personat/mark-harapi/ |access-date=2026-05-18 |website=kujto.al {{!}} Arkiva Online e Viktimave të Komunizmit në Shqipëri |language=sq}}</ref> == Jeta == Mark Harapi lindi në Shkodër në fund të shekullit XIX. Studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri. Gjatë jetës së tij shërbeu si meshtar françeskan, profesor dhe përkthyes i teksteve fetare.<ref name=":0" /> Ai u angazhua në studime gjuhësore dhe fetare, si dhe në përkthimin e teksteve kishtare. Sipas studiuesve të historisë së klerit katolik shqiptar, Harapi kontribuoi në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. == Persekutimi == Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, Mark Harapi u arrestua dhe u përndoq për shkak të veprimtarisë së tij fetare dhe lidhjeve familjare me Anton Harapin.<ref name=":0" /> Një pjesë e dorëshkrimeve dhe materialeve të tij u konfiskuan nga autoritetet shtetërore. == Trashëgimia == Mark Harapi konsiderohet pjesë e traditës intelektuale të klerit katolik shqiptar dhe përmendet në studime mbi historinë e françeskanëve shqiptarë gjatë periudhës së komunizmit. == Referenca == <references /> == Bibliografi == * Studime mbi klerin katolik shqiptar * Dokumente historike mbi françeskanët shqiptarë [[Kategoria:Priftërinj shqiptarë]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] [[Kategoria:Persona nga Shkodra]] axlaxs8zanba9jmmi7n9agfqtd34yvr 2981889 2981888 2026-05-18T14:38:49Z GLOBALIST LIBERTARIAN 86820 cat 2981889 wikitext text/x-wiki '''Mark Harapi''' (njohur edhe si '''At Mark Harapi''') (1890- 10 shkurt 1974)<ref name=":0">{{Cite web |title=“Në ’74-ën vdiq në Shkodër, në një kolibe, At Mark Harapi, profesor i shquem i dogmatikës, i dyti teolog shqiptar pas Pjetër Bogdanit…”/ Dëshmia e Ipeshkvit Zef Simoni |url=https://www.balkanweb.com/ne-74-en-vdiq-ne-shkoder-ne-nje-kolibe-at-mark-harapi-profesor-i-shquem-i-dogmatikes-i-dyti-teolog-shqiptar-pas-pjeter-bogdanit-deshmia-e-ipeshkvit-zef-simoni/ |access-date=2026-05-18 |language=sq}}</ref> ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar. Ai ishte vëllai i [[Anton Harapi]]t dhe pjesëtar i klerit katolik shqiptar gjatë shekullit XX.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2017-12-28 |title=Mark Harapi |url=https://kujto.al/personat/mark-harapi/ |access-date=2026-05-18 |website=kujto.al {{!}} Arkiva Online e Viktimave të Komunizmit në Shqipëri |language=sq}}</ref> == Jeta == Mark Harapi lindi në Shkodër në fund të shekullit XIX. Studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri. Gjatë jetës së tij shërbeu si meshtar françeskan, profesor dhe përkthyes i teksteve fetare.<ref name=":0" /> Ai u angazhua në studime gjuhësore dhe fetare, si dhe në përkthimin e teksteve kishtare. Sipas studiuesve të historisë së klerit katolik shqiptar, Harapi kontribuoi në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. == Persekutimi == Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, Mark Harapi u arrestua dhe u përndoq për shkak të veprimtarisë së tij fetare dhe lidhjeve familjare me Anton Harapin.<ref name=":0" /> Një pjesë e dorëshkrimeve dhe materialeve të tij u konfiskuan nga autoritetet shtetërore. == Trashëgimia == Mark Harapi konsiderohet pjesë e traditës intelektuale të klerit katolik shqiptar dhe përmendet në studime mbi historinë e françeskanëve shqiptarë gjatë periudhës së komunizmit. == Referenca == <references /> == Bibliografi == * Studime mbi klerin katolik shqiptar * Dokumente historike mbi françeskanët shqiptarë [[Kategoria:Priftërinj shqiptarë]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] [[Kategoria:Persona nga Shkodra]] [[Kategoria:Biografi shqiptarësh]] 7ajr70ep4eke8fxksr1eow6whrcrvg6 2981979 2981889 2026-05-18T17:48:54Z ~2026-29947-31 187724 shtova informacion per familjen e tije 2981979 wikitext text/x-wiki '''Mark Harapi''' (njohur edhe si '''At Mark Harapi''') (1890- 10 shkurt 1974)<ref name=":0">{{Cite web |title=“Në ’74-ën vdiq në Shkodër, në një kolibe, At Mark Harapi, profesor i shquem i dogmatikës, i dyti teolog shqiptar pas Pjetër Bogdanit…”/ Dëshmia e Ipeshkvit Zef Simoni |url=https://www.balkanweb.com/ne-74-en-vdiq-ne-shkoder-ne-nje-kolibe-at-mark-harapi-profesor-i-shquem-i-dogmatikes-i-dyti-teolog-shqiptar-pas-pjeter-bogdanit-deshmia-e-ipeshkvit-zef-simoni/ |access-date=2026-05-18 |language=sq}}</ref> ishte prift françeskan, studiues dhe përkthyes shqiptar. Ai ishte vëllai i [[Anton Harapi]]t dhe pjesëtar i klerit katolik shqiptar gjatë shekullit XX.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2017-12-28 |title=Mark Harapi |url=https://kujto.al/personat/mark-harapi/ |access-date=2026-05-18 |website=kujto.al {{!}} Arkiva Online e Viktimave të Komunizmit në Shqipëri |language=sq}}</ref> == Jeta == Mark Harapi lindi në Shkodër në fund të shekullit XIX. Studioi teologji dhe filozofi në Shqipëri dhe Austri. Gjatë jetës së tij shërbeu si meshtar françeskan, profesor dhe përkthyes i teksteve fetare.<ref name=":0" /> Ai u angazhua në studime gjuhësore dhe fetare, si dhe në përkthimin e teksteve kishtare. Sipas studiuesve të historisë së klerit katolik shqiptar, Harapi kontribuoi në ruajtjen e kulturës intelektuale françeskane shqiptare. == Persekutimi == Pas vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri, Mark Harapi u arrestua dhe u përndoq për shkak të veprimtarisë së tij fetare dhe lidhjeve familjare me Anton Harapin.<ref name=":0" /> Një pjesë e dorëshkrimeve dhe materialeve të tij u konfiskuan nga autoritetet shtetërore. == Trashëgimia == Mark Harapi konsiderohet pjesë e traditës intelektuale të klerit katolik shqiptar dhe përmendet në studime mbi historinë e françeskanëve shqiptarë gjatë periudhës së komunizmit. Familja e tije gjendet akoma ne shkoder , Besart Harapi == Referenca == <references /> == Bibliografi == * Studime mbi klerin katolik shqiptar * Dokumente historike mbi françeskanët shqiptarë [[Kategoria:Priftërinj shqiptarë]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] [[Kategoria:Persona nga Shkodra]] [[Kategoria:Biografi shqiptarësh]] b637w9z7vtbtzlykxeys74v311ggmol Përdoruesi diskutim:E3.akpinar 3 400717 2981886 2026-05-18T14:31:24Z J ansari 98822 J ansari zhvendosi faqen [[Përdoruesi diskutim:E3.akpinar]] te [[Përdoruesi diskutim:Aurelmark]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/E3.akpinar|E3.akpinar]]" to "[[Special:CentralAuth/Aurelmark|Aurelmark]]" 2981886 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Përdoruesi diskutim:Aurelmark]] q4573h6gf9dtwxspqb7x2poflrzzni2 Përdoruesi diskutim:AmedeoWriter 3 400718 2981903 2026-05-18T15:42:38Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2981903 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=AmedeoWriter}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 18 maj 2026 17:42 (CEST) nnbc8ynw3nei6dzl1034bvzxmw9hklg Diskutim:Kirchenkampf 1 400719 2981905 2026-05-18T15:44:09Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2981905 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kirchenkampf]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981904 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170814093621/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_GER.pdf për lidhjen http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/deu/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_GER.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 17:44 (CEST) 89mp11x38spztm8g1wnoyrsu11jhjvd Përdoruesi:M-Verda/Mario Rigoni Stern 2 400720 2981965 2026-05-18T17:34:11Z M-Verda 187604 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150687660|Mario Rigoni Stern]]" 2981965 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />  Mario Rigoni Stern, nato Mario Rigoni (Asiago, 1º novembre 1921 – Asiago, 16 giugno 2008), è stato un militare e scrittore italiano. Romani i tij më i njohur është ''"Rreshteri në dëborë'' " (1953), një [[Autobiografia|autobiografi]] e tërheqjes nga Rusia . Shumë i lidhur me tokën e tij,<ref>{{Cite book |title=Espace intime, espace commun: Mario Rigoni Stern écrivain entre guerre et paix |publisher=EPU Editions Publibook |year=2010 |isbn=2-7483-5409-5 |location=Paris |page=417 |id=ISBN 9782748354096}}</ref> pllajën Asiago, nga e cila u largua vetëm gjatë periudhës kur shërbeu si ushtar gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ai ishte pasardhës i kancelarit të fundit të Federatës së Shtatë Komunave . <ref>{{Cite web |title=I sigilli della Spettabile Reggenza dei Sette Comuni (1310-2010) |url=http://www.asiago7comuni.it/giancarlo_bortoli/sigilli_reggenza.asp}}</ref> Primo Levi e përcaktoi atë si "një nga shkrimtarët më të mëdhenj italianë".<ref>{{Cite web |title=Produzioni: Alpini |url=https://lunafilmtorino.wordpress.com/produzioni/}}</ref> == Biografia == === Vitet e hershme === Mario Ilario <ref name="biog">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/biografia/|Mario Rigoni Stern, la vita|10 settembre 2024}}</ref> Rigoni lindi në Asiago, në pllajën Sette Comuni, më 1 nëntor 1921, nga Giovanni Battista dhe Annetta Vescovi, i treti nga shtatë fëmijë (njëri prej të cilëve ishte vajzë) <ref name="dbi" /> . Familja Rigoni, e dalluar nga nofka "Stern" (që më vonë u bë mbiemri i tyre i dytë), ishte pjesë e klasës së mesme<ref name="case">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/itinerari/le-quattro-case/|Le quattro case|10 settembre 2024}}</ref> dhe ishte përfshirë në tregti me fushën për disa breza, duke eksportuar produkte kullotash malore, li, [[Leshi|lesh]] dhe objekte [[druri]]<ref name="biog" /> . Ai vetë lindi mbi dyqanin e familjes, në një ndërtesë në qoshe midis rrugës Dante dhe piazza Risorgimento <ref name="case" /> . Familja e nënës së tij kishte gjithashtu një prestigj të caktuar, duke nxjerrë noterë, avokatë dhe patriotë . I magjepsur nga mitet e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Madhe]] dhe alpinizmit heroik (por edhe për t'u përballur me problemet financiare të familjes), në vitin 1938 ai aplikoi për t'u pranuar në Shkollën e Alpinizmit Aosta nga e cila, pas një procesi të vështirë përzgjedhjeje, u diplomua me specializimin e skiatorit-ngjitësit shkëmbinjsh <ref name="biog">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/biografia/|Mario Rigoni Stern, la vita|10 settembre 2024}}</ref> . Ndër instruktorët e tij ishin instruktori i skive Gigi Panei, udhërrëfyesi malor Renato Chabod dhe alpinisti [[Giacomo Chiara]] . <ref>{{Cite book |title=Gigi Panei e Courmayeur. Una vita per lo sci e la montagna |publisher=[[Aracne editrice|Aracne]] |year=2015 |isbn=978-88-548-8751-0 |location=Roma}}</ref> === Lufta e Dytë Botërore === I graduar në kaporal, ai luftoi si ushtar alpin në divizionin <nowiki><i id="mwbQ">Tridentina</i></nowiki>, në batalionin "Vestone", në kufirin me [[Franca|Francën]] në kohën e hyrjes së Italisë në luftë në vitin 1940 përkrah [[Gjermania naziste|Gjermanisë]], pastaj në tetor të të njëjtit vit në frontin greko-shqiptar dhe së fundmi në Rusi, herën e parë në janar 1942, të dytën në korrik të të njëjtit vit, përsëri në maj duke përshëndetur agresionin ushtarak me fjalët: "Nuk ka pasur kurrë një luftë më të drejtë se kjo kundër Rusisë Sovjetike: po, kjo luftë që po bëjmë është si një kryqëzatë e shenjtë dhe jam i lumtur që marr pjesë në të, me të vërtetë me fat." <ref>{{Cite book |title=Fascismo, guerra e resistenza sull'Altipiano |publisher=Tipografia Moderna |year=1995 |location=Asiago}} Riferito in {{Cite web |last=Gianni Giolo |title=Benito Gramolaː Il passato nero di Giulio Bedeschi |url=http://www.giannigiolo.it/?Scheda_bibliografica%26nbsp%3B:Recensioni:BENITO_GRAMOLA}}</ref> Indoktrinimi i [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe iluzionet rinore të Rigonit do të shkërmoqeshin gjatë disfatës dhe tërheqjes së trupave alpine nga Rusia. Trupat alpine mbetën të bllokuara në "xhep" në lumin Don, pa mbulim ajror, udhëzime apo komandantë, të nënshtruara ndaj sulmeve të përsëritura nga ushtria sovjetike. Rreshteri Rigoni ndihej përgjegjës për njerëzit e tij dhe bëri çmos për të siguruar një tërheqje të rregullt dhe për t'i çuar ata në shtëpi. Me t'u kthyer në Itali, ai u trishtua kur zbuloi se asnjë gazetë nuk e kishte raportuar incidentin, as përleshjet apo vdekjet. Në të vërtetë, veteranët ishin pothuajse tërësisht të fshehur, për të parandaluar që fushata katastrofike të bëhej e njohur. I zënë rob nga gjermanët pas nënshkrimit të Armëpushimit të Cassibile (3 shtator 1943), ai refuzoi t'i bashkohej [[Republika Sociale Italiane|Republikës Sociale]] të Musolinit dhe u deportua si imigrues në një [[Kampi i përqëndrimit|kamp përqendrimi]] në Hohenstein (tani Olsztynek ), Prusia Lindore . Gjatë robërisë së tij, ai mbajti një ditar në të cilin shënoi përvojat e tij të luftës. Pasi kampi u çlirua gjatë përparimit të [[Ushtria e Kuqe|Ushtrisë së Kuqe]] në zemër të Gjermanisë, ai u kthye në shtëpi në këmbë, duke kaluar [[Alpet]], pas dy vitesh robërie, më 5 maj 1945. ==== Motivimi për Medaljen e Argjendtë të Trimërisë Ushtarake ==== Rigoni Mario i biri i Giovanni Battista dhe Anna Vescovi, nga Asiago (Vicenza), lindur më 1921, rreshter, Regjimenti i 6-të Alpin, batalioni "Vestone". Një nënoficer me ndjenja të larta, një vullnetar, i guximshëm, përçmues ndaj rrezikut, gjatë sulmit ndaj një pozicioni të fortë armik, pasi i kishte mortajat sulmuese të skuadrës së tij të papërdorura, ai mori komandën e një toge pushkësh, e cila kishte mbetur pa oficer, duke e çuar atë me guxim në lartësinë e caktuar, duke ngjallur guxim, qetësi dhe qetësi tek të gjithë. I plagosur lehtë që nga fillimi i aksionit, ai refuzoi të largohej nga njësia, duke i rezistuar me një këmbëngulje të admirueshme kundërsulmeve të përsëritura të armikut. Gjatë luhatjes së betejës, me rrezik të madh për jetën e tij, ai u hodh për të rimarrë një armë automatike që ishte dashur të braktisej, duke e sjellë atë në siguri. Një shembull i shkëlqyer i guximit heroik, aftësisë dhe përçmimit të madh për rrezikun. Lartësia 236.7 e Kotowkij (fronti rus), 1 shtator 1942. <ref>{{Cite web |title=Ricompense - Disposizione II° - Medaglia d’Argento al valor Militare |url=http://decoratialvalormilitare.istitutonastroazzurro.org/# |publisher=[[Istituto Nazionale del Nastro Azzurro]] – I Decorati al Valor Militare |page=1690}}</ref> ==== Fushata Ruse ==== Ndjeshmëria e tij e veçantë e dalloi atë edhe gjatë fushatës ruse, e cila filloi me mungesë vetëdije dhe guxim dhe përfundoi me zhgënjim të plotë me politikën e regjimeve nazi-fashiste dhe me luftën. Ai do të thotë më vonë për këtë luftë, duke ndryshuar në mënyrë drastike mendimin e tij në krahasim me periudhën në të cilën ai u ofrua vullnetar:  {{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|seconda guerra mondiale}} [[Skeda:Mario_Rigoni_Stern_1958.jpg|djathtas|parapamje|Mario Rigoni Stern në vitin 1958]] Pas [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], Rigoni Stern u kthye në Asiago, qytetin e tij të lindjes, ku jetoi deri në vdekje, në një shtëpi që e ndërtoi vetë. Në vitin 1946, ai u martua me Annën, me të cilën pati tre fëmijë. Ai u punësua nga zyra [[Kadastra|e regjistrimit të tokës]] në qytetin e tij; ai e mbajti këtë pozicion deri në vitin 1970, kur u largua për arsye shëndetësore, duke vuajtur nga probleme me zemrën. Që nga ai moment, ai iu përkushtua plotësisht shkrimit të tij. Ai debutoi si shkrimtar në vitin 1953, në moshën 32 vjeç, me librin autobiografik ''Il sergente nella neve ('' Rreshteri në dëborë), botuar nga Einaudi, në të cilin ai rrëfen përvojën e tij si rreshter alpin gjatë tërheqjes katastrofike nga Rusia gjatë Luftës së Dytë Botërore. Me këtë vepër, ai e vendosi veten brenda lëvizjes narrative neorealiste . Libri u botua me sugjerimin e [[Elio Vittorini]], të cilin Rigoni Stern e kishte takuar në vitin 1951, i cili sugjeroi disa ndryshime të vogla stilistike. Teksti është i pasur me kujtime, imazhe dhe histori që paraqesin ngjashmëri në situata, tema dhe njerëzim me librat e shkruar nga Primo Levi dhe Nuto Revelli, të cilët kanë si subjekt vitet e luftës dhe historitë e burrave që jetuan atë periudhë. Në vitin 1956 ai u zgjodh në Këshillin e Qytetit të Asiagos në një listë që përfshinte liberalë dhe komunistë dhe i la [[Democrazia Cristiana|Demokratët e Krishterë]] në opozitë, duke rezultuar në të pestin e të zgjedhurve. Në nëntor të vitit 1964, ai u rikthye në Këshillin Bashkiak, përsëri në Asiago, në listën e opozitës "Stretta tra due mani. Fratellanza, Libertà, Lavoro" (Mbaje midis dy duarve. Vëllazëri, Liri, Punë) dhe ishte i vetmi këshilltar nga lista që u ul në bankat e këshillit. Në zgjedhjet politike të vitit 1968 ai kandidoi për Dhomën e Deputetëve në listat e PSIUP-it, duke marrë 881 preferenca dhe duke u renditur i treti në zonën e tij zgjedhore, por nuk u zgjodh. Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1976 ai kandidoi si kandidat i pavarur për PCI- në në zonën zgjedhore senatoriale të Bassano del Grappa-s, duke përfunduar në vendin e dytë dhe pa u zgjedhur. Në vitin 1977, atij iu dha titulli qytetar nderi i Vestones, me meritën e rrëfimit në ''veprën “Il sergente nella neve”'' të bëmave të trupave alpine të “Batalionit Vestone” gjatë tërheqjes nga Rusia në vitin 1943.<ref>{{Cite web |title=Vestone - Auditorium comunale intitolato a Mario Rigoni Stern |url=https://www.vallesabbianews.it/notizie-it/Auditorium-comunale-intitolato-a-Mario-Rigoni-Stern-9441.html}}</ref> Në fund të viteve 1960, ai bashkëpunoi në skenarin e filmit " ''I recuperanti"'', një film televiziv i vitit 1970 i drejtuar nga Ermanno Olmi, që tregonte përvojat e njerëzve të pllajës pas Luftës së Dytë Botërore. Më pas, ai botoi romane të tjera në vendlindjen e tij, të frymëzuara nga respekti dhe dashuria e madhe për [[Natyra|natyrën]] dhe pasioni i tij për gjueti. Historitë e tij nxjerrin në pah gjithashtu qartë vlerat njerëzore dhe mjedisore që ai i konsideronte shumë të rëndësishme. Këto janë temat e librave ''"Il bosco degli urogalli"'' (1962) dhe ''"Uomini, boschi e api"'' (1980). Rigoni Stern ishte një [[Gjuetia|gjuetar]] i apasionuar, siç dëshmohet nga veprat e tij kushtuar botës së gjuetisë. Në veçanti, ne kujtojmë ''[[Racconti di caccia|Përrallat e famshme të Gjuetisë]]'' . Shkrimtari kishte aftësinë të ndërtonte emocione të thella në pak rreshta, si dhe të përshkruante peizazhin me thelbësi. Narracioni i vendeve është në harmoni të thellë dhe empatike me to, dhe marrëdhënia me mjedisin natyror, bimët dhe kafshët, është një autenticitet i madh, ku natyra është sigurisht harmonike, por një harmoni e ndërtuar mbi ekuilibrin e forcave të ndryshme kontrastuese në një luftë të vazhdueshme për ekzistencë. Veprat e Rigonit zbulojnë ndikime letrare nga Joseph Conrad, të cilin e zbuloi si adoleshent, dhe nga [[Ernest Hemingway|Hemingway]], veprat e të cilit i deshi aq shumë sa disa nga tregimet e Rigonit Stern ( ''Një jetë e shkurtër e lumtur'' dhe ''Përtej livadheve në dëborë'' ) kujtojnë disa nga veprat e shkrimtarit amerikan. Referenca të tjera letrare janë gjithashtu të dukshme: [[Leon Tolstoi|Tolstoi]] me përshkrimet e tij të peizazhit rus, stepës së pakufishme, izbave, varfërisë dhe thjeshtësisë së botës fshatare. Disa episode nga veprat e Tolstoit, të tilla si ''Kozakët'' dhe ''Tregimet e Sevastopolit,'' rishfaqen në faqet e ''Rreshterit në dëborë'' dhe librave të tjerë. Ndjeshmëria e [[Anton Çehovi|Çehovit]] është gjithashtu e dukshme, me Rigoni Stern që citon dy nga veprat e tij në fillim të ''Arboreto salvatico'' . Vuajtjet që Rigoni përjetoi në kampet e përqendrimit nazist gjithashtu kujtojnë përvojën e [[Gulagu|gulagëve]] të përshkruara nga Varlam Shalamov në ''Kolyma Tales'' . === Vitet e fundit === Për ndjeshmërinë e tij ndaj botës së natyrës dhe maleve, më 11 maj 1998, [[Universiteti i Padovës]] i dha atij një [[Diploma e nderit|diplomë ''nderi'']] në shkencat e pylltarisë dhe mjedisit . Në vitin 1999, ai dhe Marco Paolini filmuan një dialog të drejtuar nga Carlo Mazzacurati, ''Portrete: Mario Rigoni Stern'' . Në film, Rigoni Stern rrëfen përvojat e tij të jetës, luftën, [[Kampet naziste të përqendrimit|kampin e përqendrimit]] dhe kthimin e vështirë në shtëpi, si dhe marrëdhënien e tij me malet dhe natyrën. Tregimi i historive si një mjet për kujtesën: për rreshterin, është i dhimbshëm, por thelbësor për ndarjen e përvojës së tij me të tjerët. Në një intervistë me Giulio Milani në vitin 2002, Rigoni Stern thotë:{{Blockquote|I russi erano dalla parte della ragione, e combattevano convinti di difendere la loro terra, la loro casa, le loro famiglie. I tedeschi d'altra parte erano convinti di combattere per il grande Reich. Noi non combattemmo né per Mussolini, né per il Re, ma per salvare le nostre vite.|da ''[[Ritratti: Mario Rigoni Stern]]'' di Carlo Mazzacurati e Marco Paolini}}Në vitin 2003, shoqatat mjedisore të dedikuara për mbrojtjen e maleve e propozuan atë si senator për jetë, por shkrimtari nga Vicenza, nga rezidenca e tij në Asiago, e refuzoi ofertën, duke deklaruar:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Il momento culminante della mia vita non è stato quando ho vinto premi letterari, o ho scritto libri, ma quando la notte dal 15 al 16 sono partito da qui sul Don con 70 alpini e ho camminato verso occidente per arrivare a casa, e sono riuscito a sganciarmi dal mio caposaldo senza perdere un uomo, e riuscire a partire dalla prima linea organizzando lo sganciamento, quello è stato il capolavoro della mia vita…|da ''[[Ritratti: Mario Rigoni Stern]]'' di [[Carlo Mazzacurati]] e [[Marco Paolini]]}}Në nëntor të vitit 2007, atij iu diagnostikua një [[Tumori i trurit|tumor në tru]] ; para se të vdiste, i shoqëroi fëmijët e tij në vendet që i donte më shumë në pllajë: veçanërisht në Vezzena dhe Marcesina . Gjatë sëmundjes së tij, ai kërkoi të mos shtrohej në spital, një dëshirë e cila iu plotësua. Mario Rigoni Stern vdiq më 16 qershor 2008, pak më pak se pesë muaj para ditëlindjes së tij të 87-të. Sipas dëshirës së tij, lajmi për vdekjen e tij do të jepej vetëm në një funeral festiv. Ai i dhuroi dorëshkrimet dhe draftet e daktilografuara të disa prej veprave të tij Qendrës për Studime mbi Traditën e Dorëshkrimeve të Autorëve Modernë dhe Bashkëkohorë në Universitetin e Pavias <ref>{{Cite web |title=Rigoni Stern, Mario (sec. XX) |url=https://lombardiarchivi.servizirl.it/groups/UniPV_CentroManoscritti/fonds/47473}}</ref> . == Vepra == * ''Il sergente nella neve. Ricordi della ritirata di Russia'', Torino, Einaudi, 1953, Premio Viareggio Opera Prima<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref>. Premio Bancarellino 1963. * ''Il bosco degli urogalli'', Torino, Einaudi, 1962. * ''Quota Albania'', Torino, Einaudi, 1971. * ''Ritorno sul Don'', Torino, Einaudi, 1973. * ''Storia di Tönle'', Torino, Einaudi, 1978. Premio Campiello<ref>{{Cite web |title=Premio Campiello, opere premiate nelle precedenti edizioni |url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT}}</ref> e Premio Bagutta. * ''Uomini, boschi e api'', Torino, Einaudi, 1980. * ''L'anno della vittoria'', Torino, Einaudi, 1985, ISBN 88-06-58990-3.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=L'anno della vittoria |date=1985 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-58990-5 |series=Nuovi coralli}}</ref> * ''Amore di confine'', Torino, Einaudi, 1986, ISBN 88-06-59366-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/amorediconfine0000rigo |title=Amore di confine |date=1986 |publisher=Einaudi |year=1986 |isbn=978-88-06-59366-7 |series=Spercoralli}}</ref> * ''Semeghini a Burano'', disegni di Pio Semeghini, fotografie di Ernesto Bachler, A cura di Sergio Grandini (Natale Mazzuconi), Lugano, 1987. * ''Il magico kolobok e altri scritti'', Torino, La Stampa, 1989, ISBN 88-7783-034-4.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il magico "kolobok" e altri scritti |date=1989 |publisher=La Stampa |isbn=978-88-7783-034-0 |series=Terza pagina}}</ref> * ''Il libro degli animali'', Milano-Torino, Emme-Einaudi, 1990, ISBN 88-06-11754-8; Collana Collana ET Scrittori, Torino, Einaudi, 2022, ISBN 978-88-062-5465-0.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il libro degli animali |date=2022 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-25465-0 |series=ET Scrittori}}</ref> * ''Arboreto salvatico'', Torino, Einaudi, 1991, ISBN 88-06-12743-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/arboretosalvatic0000rigo |title=Arboreto salvatico |date=1991 |publisher=Einaudi |year=1996 |isbn=978-88-06-12743-5}}</ref> * ''Compagno orsetto'', Trieste, Elle, 1992, ISBN 88-7068-436-9. * ''Il poeta segreto'', Valverde (Catania), Il Girasole Edizioni, 1992; Le Farfalle, 2018, ISBN 978-88-980-3945-6. * ''[[Le voci del Trentino]]'', Trento, La corda pazza, 1993. * ''[[Aspettando l'alba]]'', Genova, il melangolo, 1994. * ''Le stagioni di Giacomo'', Torino, Einaudi, 1995. ISBN 88-06-13886-3. Premio Grinzane Cavour, Premio Comisso 1996<ref>{{Cite web |title=Archivio Premio Giovanni Comisso |url=https://www.premiocomisso.it/archivio-premio-letterario-giovanni-comisso/}}</ref>. * ''Sentieri sotto la neve'', Torino, Einaudi, 1998, ISBN 88-06-14900-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Sentieri sotto la neve |date=1998 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-14900-0}}</ref> * ''Inverni lontani'', Torino, Einaudi, 1999, ISBN 88-06-15340-4. * ''Tra due guerre e altre storie'', Torino, Einaudi, 2000, ISBN 88-06-15711-6.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/tradueguerreealt0000rigo |title=Tra due guerre: e altre storie |last2=Rigoni Stern |first2=Mario |date=2000 |publisher=Einaudi |year=2000 |isbn=978-88-06-15711-1 |edition=1. ed.}}</ref> * ''L'ultima partita a carte'', Torino, Einaudi, 2002, ISBN 88-06-15630-6.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=L'ultima partita a carte |date=2002 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-15630-5 |edition=1. ed. |series=L'arcipelago Einaudi}}</ref> * ''[[Aspettando l'alba e altri racconti]]'', Torino, Einaudi, 2004, ISBN 88-06-16817-7.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Aspettando l'alba: e altri racconti |date=2004 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-16817-9}}</ref> * ''Stagioni'', Collana L'Arcipelago n.105, Torino, Einaudi, 2006, ISBN 88-06-18400-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Stagioni |date=2007 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-18400-1 |edition=2. rist. |series=L' arcipelago Einaudi}}</ref> * ''[[Quel Natale nella steppa]]'', a cura di G.A. Cerrutti, Collana Nativitas n. 46, Novara, Interlinea, 2006, ISBN 88-8212-582-3. * ''Geometrie di civiltà. Gli urogalli di Bolley'', Collana Cahier n.152, Museo Nazionale della Montagna, 2006, ISBN 978-88-737-6025-2. * ''Dentro la memoria. Scritti dall'Altipiano'', A cura di Giuseppe Mendicino, Rozzano (MI), Editoriale Domus, 2007. * {{Cite book |title=Il sergente nella neve. La sceneggiatura |publisher=Einaudi |year=2008 |isbn=978-88-061-9475-8 |edition=Collana Supercoralli |location=Torino}} * ''Can de toso, mi fai morire. Ritratto della madre'', A cura di Giuseppe Mendicino, Collana Quaderni di prosa e di invenzione, Milano, Henry Beyle, 2013, ISBN 978-88-976-0824-0. * ''Il cardo di Tolstoj e altre prose letterarie'', A cura di Giuseppe Mendicino, Collana Piccola biblioteca oggetti letterari, Milano, Henry Beyle, 2014, ISBN 978-88-976-0866-0. * ''Lettere editoriali (1951-1980)'', a cura di Eraldo Affinati, Torino, Einaudi, 2018. [Edizione a tiratura limitata a 1000 copie]. * ''Storie vestonesi. Ricordi del "Sergente" (1974-1992)'', a cura e con una introduzione di Giancarlo Marchesi, Collana Confronti, Brescia, Grafo, 2018, ISBN 978-88-738-5985-7. === Koleksione === * ''Tregime nga Pllaja'', redaktuar dhe me një ese hyrëse nga Eraldo Affinati, Koleksioni I Meridiani, Milano, Mondadori, 2003, ISBN 978-88-045-1346-9 .<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Storie dall'altipiano |last2=Affinati |first2=Eraldo |date=2014 |publisher=Mondadori |isbn=978-88-04-51346-9 |edition=8. ed |series=I Meridiani}}</ref> * ''Tregime lufte'', redaktuar nga Autori, Hyrje nga Folco Portinari, seria ET Biblioteca n. 17, Torino, Einaudi, 2006, ISBN 88-06-18115-7 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=I racconti di guerra |last2=Portinari |first2=Folco |date=2007 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-18115-4 |edition=3. ed |series=ET biblioteca}}</ref> * ''Jeton në Pllajë. Përralla për Njerëz, Pyje dhe Kafshë'', Hyrje nga [[Giorgio Bertone]], Seria ET Biblioteca nr. 39, Torino, Einaudi, 2008, 2015, ISBN 978-88-062-2561-2 . * {{Cite book |title=Trilogia dell'Altipiano. <small>Storia di Tönle. L'anno della vittoria. Le stagioni di Giacomo</small> |publisher=Einaudi |year=2010 |isbn=978-88-062-0414-3 |edition=Collana Super ET |location=Torino}} * ''Histori Gjuetie'', Koleksioni Super ET, Torino, Einaudi, 2011, ISBN 978-88-06-20783-0 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Racconti di caccia |date=2011 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-20783-0 |series=Super ET}}</ref> === Intervista === * ''Ngjarjet aktuale të Luftës së Madhe. Biseda midis Mimmo Sacco-s, Alberto Monticone-s dhe Mario Rigoni Stern'', Udine, Gaspari, 2005, ISBN 978-88-754-1038-4 . <ref>{{Cite book |last=Sacco |first=Mimmo |title=Attualità della Grande Guerra: conversazioni di Mimmo Sacco con Alberto Monticone e Mario Rigoni Stern |last2=Monticone |first2=Alberto |last3=Rigoni Stern |first3=Mario |date=2005 |publisher=Gaspari |isbn=978-88-7541-038-4 |series=Diari e memorie della Grande Guerra}}</ref> * ''Historia e Marios. Mario Rigoni Stern dhe bota e tij'', Biseda e redaktuar nga Giulio Milani, Margini a fuoco seri, Massa, Transeuropa, 2008, ISBN 978-88-758-0042-0 <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/storiadimariomar0000rigo |title=Storia di Mario: Mario Rigoni Stern e il suo mondo |last2=Milani |first2=Giulio |date=2008 |publisher=Transeuropa |year=2008 |isbn=978-88-7580-042-0 |series=Margini a fuoco}}</ref> ; Parathënie nga Paolo Cognetti, Transeuropa, 2017, ISBN 978-88-987-1678-4 <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/storiadimariomar0000rigo |title=Storia di Mario: Mario Rigoni Stern e il suo mondo |last2=Milani |first2=Giulio |date=2017 |publisher=Transeuropa |year=2008 |isbn=978-88-98716-78-4}}</ref> . * ''Guximi për të thënë jo. Biseda dhe intervista 1963-2007'', Redaktuar nga Giuseppe Mendicino, seria ET Saggi, Torino, Einaudi, 2013, ISBN 978-88-06-21793-8 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il coraggio di dire no: conversazioni e interviste 1963 - 2007 |last2=Mendicino |first2=Giuseppe |date=2014 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-21793-8 |edition=3. ed |series=ET Saggi}}</ref> * Marisa Dalla Costa, ''Mario Rigoni Stern.'' ''Intervista'', Parathënie nga Tomaso Montanari, La Compagnia del Libro, 2023, ISBN 979-12-807-9916-6 . * Autorë të ndryshëm, ''Lufta e Rekrutimit Alpin'', Milano, Ferro Edizioni, 1967 [me tekstin nga Rigoni Stern ''Midis Baltës dhe Stuhive'', drafti i parë i Quota Albania ]. * Autorë të ndryshëm, ''1915-1918.'' ''Lufta në Malësi. Dëshmitë e ushtarëve në front'', Parathënie nga [[Carlo Azeglio Ciampi]], Vicenza, Neri Pozza Editore, 2001, ISBN 978-88-730-5763-5 . === Parathënie === * {{Cite book |title=Diario di un imboscato |publisher=Mursia |year=1981 |edition=Collana Grandi Testimonianze |location=Milano}} * {{Cite book |title=Ritorno. <small>La drammatica esperienza degli alpini sul fronte russo raccontata da uno di loro</small> |publisher=Rizzoli |year=1981 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Fiabe del Trentino Alto Adige |publisher=Mondadori |year=1989 |isbn=978-88-043-1991-7 |edition=Collana Oscar n.2012 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Il Museo dei Cuchi. <small>Fischietti in terracotta di tutto il mondo raccolti nel Museo di Cesuna sull'Altopiano di Asiago</small> |publisher=Priuli & Verlucca |year=1992 |edition=Collana I Grandi Libri |location=}} * {{Cite book |title=La casa sulla Marteniga |publisher=Il poligrafo |year=1993 |isbn=88-7115-027-9 |location=Padova}} * {{Cite book |title=Tutti i racconti |publisher=Habitat Editori |year=1998 |isbn= |location=}} * {{Cite book |title=Lungo il Don: fiume di guerra, fiume di pace |publisher=Feltrinelli |year=1998 |location=Milano}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lamemoriadellagr0000unse |title=La memoria della Grande Guerra nelle Dolomiti |publisher=Gaspari |year=2001 |isbn=978-88-863-3857-8 |edition=Collana Storica |location=Udine}} * {{Cite book |title=Les carnets du capitaine Bulle. L'homme derrière la légende |publisher=La Fontaine de Siloé |year=2002}} * {{Cite book |title=Trattato de la vita sobria (1558) |publisher=Edizioni Il Polifilo |year=2004}} * {{Cite book |title=A sud delle cose |publisher=Lebeg |year=2006}} === Punon mbi Mario Rigoni Stern === * Marie Hélène Angelini, ''Shembulli i konceptit kasolian të "Sub-liminës" dhe denoncimi kundër luftës në prozën e Mario Rigoni Stern'', Sabatia, 1995. * Pierantonio Gios, ''Letra nga Fronti.'' ''Korrespondenca e Mario Rigoni Stern dhe djemve të tjerë nga Pllaja'', redaktuar nga Giuseppe Mendicino, Asiago, Tipografia Moderna, 2015. * Giuseppe Mendicino, ''Mario Rigoni Stern.'' ''Jeta, luftërat, librat'', Priuli & Verlucca, 2016, [[Special:BookSources/9788880687610|ISBN 9788880687610.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: vita, guerre, libri |date=2016 |publisher=Priuli & Verlucca |isbn=978-88-8068-761-0 |series=Collana Paradigma}}</ref> * Alex Bardascino - Luciano Currieri, ''100 vjet Mario Rigoni Stern'', Mimesis, 2021, ISBN 9788857580395 . <ref>{{Cite book |title=100 anni di Mario Rigoni Stern: intergenerazionali consegne del testimone tra saggio e racconto |date=2021 |publisher=Mimesis |isbn=978-88-575-8039-5 |series=Certi nostri anniversari}}</ref> * Giuseppe Mendicino '', Mario Rigoni Stern.'' ''Një portret'', Laterza, 2021, [[Special:BookSources/9788858145081|ISBN 9788858145081.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: un ritratto |date=2021 |publisher=Laterza |isbn=978-88-581-4508-1 |series=I Robinson}}</ref> * AA.VV., ''Mario Rigoni Stern.'' ''Njëqind vjet etikë civile, letërsi, histori dhe natyrë'', redaktuar nga Giuseppe Mendicino, Ronzani, Dueville (VI), 2022, [[Special:BookSources/9791259970800|ISBN 9791259970800.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: cento anni di etica civile, letteratura, storia e natura [atti del Convegno internazionale Mario Rigoni Stern e il suo Altipiano..., Asiago - Altipiano dei Sette Comuni, 30-31 ottobre 2021] |date=2022 |publisher=Ronzani |isbn=979-12-5997-080-0 |series=VentoVeneto}}</ref> * ''Portrete: Mario Rigoni Stern'' nga Carlo Mazzacurati (1999). Film-intervistë me Marco Paolini . * ''Alpini'' nga [[Jean François Neplaz]] (2010). Film dokumentar i bashkëprodhuar nga Route 1 - Shellac Sud. * ''Ushtarët kalojnë pranë'' (2001) i Luca Gasparini -t. Film dokumentar që përmban dëshmi dhe lexime nga shkrimtari të fragmenteve nga ''Rreshteri në dëborë'' dhe ''Kthimi në Don'' .<ref>{{Cite web |title=Passano i soldati |url=http://www.2you.it/lucagasparini/passano_i_soldati.php}}</ref> * ''Lufta e Madhe në Pllajën Asiago, rrëfyer nga Mario Rigoni Stern'' (2011). Dokumentar nga Mirco Melanco dhe Federico Massa. * ''Stinët nga Mario Rigoni Stern'' (2012) Dokumentar me dëshmi nga Margherita Detomas. * Dokumentari ''"Rreshteri i Pllajës"'' (2022) nga Tommaso Brugin dhe Federico Massa. == Teatër == ''"Rreshteri"'', nga Marco Paolini, bazuar në ''serialin "Rreshteri në dëborë"'', transmetuar në LA7 më 30 tetor 2007. == Çmimet == Për veprat e tij ai është vlerësuar me shumë çmime kombëtare letrare, duke përfshirë edhe këto: * Në vitin 1953 ai mori Çmimin Viareggio . * Në vitin 1979 ai fitoi Çmimin Bagutta . * Në vitin 1979 ai u vlerësua me Çmimin Campiello . * Në vitin 1986 ai mori çmimin Flaiano . * Në vitin 1996 ai u vlerësua me çmimin Grinzane Cavour . * Në vitin 1997 ai fitoi çmimin Feltrinelli . <ref>{{Cite web |title=Premi Feltrinelli 1950-2011 |url=https://www.lincei.it/it/premi-feltrinelli-1950-2011 |publisher=[[Accademia nazionale dei Lincei]]}}</ref> * Në vitin 1998, atij iu kushtua një [[Asteroidi|asteroid]], 12811 Rigonistern, i zbuluar në vitin 1996 nga observatori astrofizik Asiago në stacionin e vëzhgimit Asiago Cima Ekar nga astronomi Ulisse Munari . <ref>{{Cite web |title=JPL Small-Body Database Browser |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=12811}}</ref> * Në vitin 2003 ai mori Çmimin Chiara për karrierën e tij. <ref>{{Cite web |title=Albo d'oro Premio Chiara alla carriera |url=https://www.premiochiara.it/edizioni-precedenti/albo-oro-chiara-carriera/}}</ref> * Në vitin 2005, Qyteti i Montebellunës i dha titullin qytetar nderi Mario Rigoni Stern, kujtimin e të cilit e ruan, lidhjen me territorin dhe përhapjen e teksteve, me Takime, Lexime, Ekspozita dhe Shfaqje. <ref>{{Cite web |title=Cittadinanza onoraria |url=http://www.montebellunanuova.org/cittadinanze/rigoni/pagrigoni.htm}}</ref> * Në mars të vitit 2006, atij iu dha titulli qytetar nderi i Firences. <ref>{{Cite web |title=Le Notizie di Palazzo Vecchio |url=http://press.comune.fi.it/hcm/hcm5353-10_2_1064-Mario+Rigoni+Stern%2C+conferita+la+cittadinanza+onor.html?cm_id_details=34905&id_padre=4471 |publisher=Comune di Firenze}}</ref> * Në vitin 2006, me iniciativën e Giuseppe Mendicino, Biblioteka Qytetare e Bellusco (MI) u emërua sipas Mario Rigoni Stern. * Në mars të vitit 2007, Universiteti i Xhenovës i dha atij një diplomë ''nderi'' në shkencat politike . * Në nëntor të vitit 2007 ai mori vlerësimin e [[Académie française|Akademikut të Francës]] për Kulturë dhe Art. * * Në vitin 2009, komuna e Montecchio Precalcino emëroi një shkollë fillore në nder të tij. Gjithashtu në vitin 2009, Klubi Alpin Italian mbajti një konkurs fotografik në nder të Rigoni Stern, të titulluar ''"Kafshët e Mëdha të Egra të Maleve Italiane'' ". Vitin pasardhës, konkursi u përsërit me temën ''"Arboretumi i Egër: Pemët Natyrore dhe Pyjet e Maleve Italiane'' ". * Që nga viti 2009, çmimi "Gjemba e Artë" mban emrin e tij.<ref>{{Cite web |title=38° Premio ITAS del Libro di Montagna, Il “Cardo D’Oro” a Mario Rigoni Stern |url=http://www.mountainblog.it/38-premio-itas-del-libro-di-montagna-il-cardo-doro-a-mario-rigoni-stern/}}</ref> * Në vitin 2010, u krijua Çmimi Mario Rigoni Stern . Çmimi ka dy seksione, një për letërsinë artistike dhe një për letërsinë jo-trilluese. Vendi i dhënies së çmimit alternohet çdo vit midis qyteteve të Riva del Garda (ku zhvillohet konkursi për letërsinë artistike) dhe Asiago (për çmimin për letërsinë jo-trilluese).<ref>{{Cite web |title=Premio Mario Rigoni Stern per la letteratura multilingue delle Alpi |url=https://premiomariorigonistern.com/it_IT/}}</ref> Çmimi u ndërpre në vitin 2023. * Në vitin 2011, qyteti i Este-s ( [[Provinca e Padovës|PD]] ) emëroi një park në kujtim të tij. * Në vitin 2012, Instituti Teknik Bujqësor i Bergamos u emërua sipas tij. * Në vitin 2015, Shkolla e Mesme Asiago (më parë Instituti Pertile) u emërua sipas shkrimtarit. <ref>{{Lidhje e vdekur|http://www.istitutosuperioreasiago.it/images/stories/Circolari/210_Intitolazione_Istituto.pdf}}</ref> * Në vitin 2021, një pullë iu dedikua atij. <ref>{{Cite web |date=3 novembre 2021 |title=Cento anni fa nasceva Mario Rigoni Stern, un francobollo ricorda lo scrittore e il suo valore civile |url=https://tgposte.poste.it/2021/11/03/cento-anni-fa-nasceva-mario-rigoni-stern-un-francobollo-ricorda-lo-scrittore-dal-forte-valore-civile/}}</ref> * Në të njëjtin vit, u përurua pjesa e arboretumit të parkut Millepini në Asiago, kushtuar shkrimtarit. <ref>{{Cite web |date=14 maggio 2022 |title=Asiago. Millepini, il parco rinasce con gli alberi di Rigoni Stern |url=https://tvavicenza.gruppovideomedia.it/it/on-demand/telegiornali/bassano-notizie?id=64833%26clip=64834}}</ref> * Rrugët në Codognè, Stroppari (një fshat i Tezze sul Brenta ), [[Tarenti|Taranto]], Torre Pallavicina, Vigodarzere, Zevio dhe Carbonera u emëruan pas tij. == Nderime == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Difatti io dico sempre: spero di non morire sotto [[Berlusconi]]. Non per la mia età, perché potrei andarmene anche domani, ma per il fatto di avere un po' di speranza sulla vita e sull'umanità. Direi che Berlusconi non è un uomo che dà speranza. Eppure, c'è una poesia di [[García Lorca]] che di New York dice: 'Voglio che un bimbo negro annunci ai bianchi dell'oro l'avvento del regno della spiga.' Perché a volte, vede, guardandosi intorno, si dice questo mondo economico dove tutto è virtuale, anche l'economia è virtuale… E allora a un certo punto diciamo: ci vorrebbe una grande crisi per ridimensionare questa cosa. Però, purtroppo, la grande crisi prende sempre di mezzo la povera gente… Ma piuttosto che una guerra, è meglio una grande crisi per stravolgere un po' questo mondo, per metterlo sulla strada giusta, per far capire che non è più la borsa che deve governare…|da'' Non è la Borsa che deve governare''<ref>{{Cita web |url=http://www.lastampa.it/_web/cmstp/tmplrubriche/Libri/grubrica.asp?ID_blog=54&ID_articolo=1769&ID_sezione=81&sezione= |titolo=Non è la Borsa che deve governare |sito=[[La Stampa]] |data=31 ottobre 2008 |accesso=1º novembre 2021 |urlarchivio=https://archive.is/20120804173923/http://www.lastampa.it/_web/cmstp/tmplrubriche/Libri/grubrica.asp?ID_blog=54&ID_articolo=1769&ID_sezione=81&sezione= }}</ref>}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Non abbandonerò mai il mio paese, le mie montagne per uno scranno in Parlamento. Non è il mio posto.<ref>{{Cita web |url=http://www.vitatrentina.it/rivista/2008/anno_83_-_n_24/pag_36_speciale/altre_cose_bisogna_costruire |titolo=“Altre cose bisogna costruire” |p=36 |volume=Speciale, anno 83 |numero=24 |anno=2008 |rivista=Vita Trentina |accesso=15 dicembre 2023 |dataarchivio=13 gennaio 2017 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170113123741/http://www.vitatrentina.it/rivista/2008/anno_83_-_n_24/pag_36_speciale/altre_cose_bisogna_costruire |urlmorto=sì }}</ref>|}}{{Onorificenze|immagine=Valor militare silver medal BAR.svg|nome_onorificenza=Medaglia d'argento al valor militare|collegamento_onorificenza=Valor militare|motivazione=Sottufficiale di alti sentimenti, volontario, ardito, sprezzante del pericolo, durante l'attacco di una forte posizione avversaria, avuti inutilizzati i mortai d'assalto della sua squadra, assumeva il comando di un plotone di fucilieri, che era rimasto senza ufficiale, portandolo arditamente sulla quota assegnata, infondendo in tutti ardimento, calma e serenità. Ferito leggermente fin dall'inizio dell'azione, rifiutava di lasciare il reparto resistendo con mirabile tenacia ai reiterati contrattacchi dell'avversario. Durante la fluttuazione della lotta, con grande rischio della propria vita si lanciava a riprendere un'arma automatica che aveva dovuto essere abbandonata riportandola in salvo. Fulgido esempio di eroico ardimento, capacità e di sprezzo del pericolo.|luogo=Quota 236,7 di Kotowkij (Fronte Russo), 1º settembre 1942.<ref>Sito dell'ANA di Asiago: {{cita web |url=http://www.anaasiago.it/sezione/decorati.htm |titolo=Ana - Sezione Di Asiago |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20070808104633/http://www.anaasiago.it/sezione/decorati.htm |data=8 agosto 2007}}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica italiana|motivazione=Di iniziativa del Presidente della Repubblica|data=16 gennaio 2003<ref>{{Cita web |url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=92867 |editore=sito ufficiale del [[Presidenza della Repubblica|Quirinale]] |titolo=dettaglio decorato |accesso=15 dicembre 2023}}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=MeritoMilitare.png|nome_onorificenza=Croce al merito di guerra|collegamento_onorificenza=croce al merito di guerra|motivazione=}}{{Onorificenze|immagine=1940-1943 Medaglia commemorativa del periodo bellico 4 BAR.svg|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra 1940-1943 (4 anni di campagna)|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa del periodo bellico 1940-43|motivaziona=}}{{Onorificenze|immagine=Guerra1943-45.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra di Liberazione 1943-1945|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra di liberazione|motivaziona=}}{{Onorificenze|immagine=VolontarioLibertà.png|nome_onorificenza=Distintivo d'onore per i patrioti "Volontari della libertà"|collegamento_onorificenza=Distintivo d'onore per i patrioti "Volontari della Libertà"|motivaziona=}} * Portrete: Mario Rigoni Stern * Trupat alpine * Myr Cultura, shoqata ndërkombëtare e intelektualëve dhe krijuesve * Federata e Shtatë Bashkive * Ushtria e 8-të (Ushtria Mbretërore) * Brigada Alpine "Tridentina" * Beteja e Nikolaevkës {{Onorificenze|immagine=Distintivo Fronte Russo.jpg|nome_onorificenza=Distintivo ricordo della campagna di Russia (Reduce di Russia)|collegamento_onorificenza=|motivaziona=}}{{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> 4ddvlvh9n0g57plgzj2ob2ahpqnx9jb 2981966 2981965 2026-05-18T17:35:09Z M-Verda 187604 Perkthimin 2981966 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />  Mario Rigoni Stern, nato Mario Rigoni (Asiago, 1º novembre 1921 – Asiago, 16 giugno 2008), è stato un militare e scrittore italiano. Romani i tij më i njohur është ''"Rreshteri në dëborë'' " (1953), një [[Autobiografia|autobiografi]] e tërheqjes nga Rusia . Shumë i lidhur me tokën e tij,<ref>{{Cite book |title=Espace intime, espace commun: Mario Rigoni Stern écrivain entre guerre et paix |publisher=EPU Editions Publibook |year=2010 |isbn=2-7483-5409-5 |location=Paris |page=417 |id=ISBN 9782748354096}}</ref> pllajën Asiago, nga e cila u largua vetëm gjatë periudhës kur shërbeu si ushtar gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ai ishte pasardhës i kancelarit të fundit të Federatës së Shtatë Komunave . <ref>{{Cite web |title=I sigilli della Spettabile Reggenza dei Sette Comuni (1310-2010) |url=http://www.asiago7comuni.it/giancarlo_bortoli/sigilli_reggenza.asp}}</ref> Primo Levi e përcaktoi atë si "një nga shkrimtarët më të mëdhenj italianë".<ref>{{Cite web |title=Produzioni: Alpini |url=https://lunafilmtorino.wordpress.com/produzioni/}}</ref> == Biografia == === Vitet e hershme === Mario Ilario <ref name="biog">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/biografia/|Mario Rigoni Stern, la vita|10 settembre 2024}}</ref> Rigoni lindi në Asiago, në pllajën Sette Comuni, më 1 nëntor 1921, nga Giovanni Battista dhe Annetta Vescovi, i treti nga shtatë fëmijë (njëri prej të cilëve ishte vajzë) <ref name="dbi" /> . Familja Rigoni, e dalluar nga nofka "Stern" (që më vonë u bë mbiemri i tyre i dytë), ishte pjesë e klasës së mesme<ref name="case">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/itinerari/le-quattro-case/|Le quattro case|10 settembre 2024}}</ref> dhe ishte përfshirë në tregti me fushën për disa breza, duke eksportuar produkte kullotash malore, li, [[Leshi|lesh]] dhe objekte [[druri]]<ref name="biog" /> . Ai vetë lindi mbi dyqanin e familjes, në një ndërtesë në qoshe midis rrugës Dante dhe piazza Risorgimento <ref name="case" /> . Familja e nënës së tij kishte gjithashtu një prestigj të caktuar, duke nxjerrë noterë, avokatë dhe patriotë . I magjepsur nga mitet e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Madhe]] dhe alpinizmit heroik (por edhe për t'u përballur me problemet financiare të familjes), në vitin 1938 ai aplikoi për t'u pranuar në Shkollën e Alpinizmit Aosta nga e cila, pas një procesi të vështirë përzgjedhjeje, u diplomua me specializimin e skiatorit-ngjitësit shkëmbinjsh <ref name="biog">{{Cite web|https://www.iluoghidirigonistern.it/biografia/|Mario Rigoni Stern, la vita|10 settembre 2024}}</ref> . Ndër instruktorët e tij ishin instruktori i skive Gigi Panei, udhërrëfyesi malor Renato Chabod dhe alpinisti [[Giacomo Chiara]] . <ref>{{Cite book |title=Gigi Panei e Courmayeur. Una vita per lo sci e la montagna |publisher=[[Aracne editrice|Aracne]] |year=2015 |isbn=978-88-548-8751-0 |location=Roma}}</ref> === Lufta e Dytë Botërore === I graduar në kaporal, ai luftoi si ushtar alpin në divizionin <nowiki><i id="mwbQ">Tridentina</i></nowiki>, në batalionin "Vestone", në kufirin me [[Franca|Francën]] në kohën e hyrjes së Italisë në luftë në vitin 1940 përkrah [[Gjermania naziste|Gjermanisë]], pastaj në tetor të të njëjtit vit në frontin greko-shqiptar dhe së fundmi në Rusi, herën e parë në janar 1942, të dytën në korrik të të njëjtit vit, përsëri në maj duke përshëndetur agresionin ushtarak me fjalët: "Nuk ka pasur kurrë një luftë më të drejtë se kjo kundër Rusisë Sovjetike: po, kjo luftë që po bëjmë është si një kryqëzatë e shenjtë dhe jam i lumtur që marr pjesë në të, me të vërtetë me fat." <ref>{{Cite book |title=Fascismo, guerra e resistenza sull'Altipiano |publisher=Tipografia Moderna |year=1995 |location=Asiago}} Riferito in {{Cite web |last=Gianni Giolo |title=Benito Gramolaː Il passato nero di Giulio Bedeschi |url=http://www.giannigiolo.it/?Scheda_bibliografica%26nbsp%3B:Recensioni:BENITO_GRAMOLA}}</ref> Indoktrinimi i [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe iluzionet rinore të Rigonit do të shkërmoqeshin gjatë disfatës dhe tërheqjes së trupave alpine nga Rusia. Trupat alpine mbetën të bllokuara në "xhep" në lumin Don, pa mbulim ajror, udhëzime apo komandantë, të nënshtruara ndaj sulmeve të përsëritura nga ushtria sovjetike. Rreshteri Rigoni ndihej përgjegjës për njerëzit e tij dhe bëri çmos për të siguruar një tërheqje të rregullt dhe për t'i çuar ata në shtëpi. Me t'u kthyer në Itali, ai u trishtua kur zbuloi se asnjë gazetë nuk e kishte raportuar incidentin, as përleshjet apo vdekjet. Në të vërtetë, veteranët ishin pothuajse tërësisht të fshehur, për të parandaluar që fushata katastrofike të bëhej e njohur. I zënë rob nga gjermanët pas nënshkrimit të Armëpushimit të Cassibile (3 shtator 1943), ai refuzoi t'i bashkohej [[Republika Sociale Italiane|Republikës Sociale]] të Musolinit dhe u deportua si imigrues në një [[Kampi i përqëndrimit|kamp përqendrimi]] në Hohenstein (tani Olsztynek ), Prusia Lindore . Gjatë robërisë së tij, ai mbajti një ditar në të cilin shënoi përvojat e tij të luftës. Pasi kampi u çlirua gjatë përparimit të [[Ushtria e Kuqe|Ushtrisë së Kuqe]] në zemër të Gjermanisë, ai u kthye në shtëpi në këmbë, duke kaluar [[Alpet]], pas dy vitesh robërie, më 5 maj 1945. ==== Motivimi për Medaljen e Argjendtë të Trimërisë Ushtarake ==== Rigoni Mario i biri i Giovanni Battista dhe Anna Vescovi, nga Asiago (Vicenza), lindur më 1921, rreshter, Regjimenti i 6-të Alpin, batalioni "Vestone". Një nënoficer me ndjenja të larta, një vullnetar, i guximshëm, përçmues ndaj rrezikut, gjatë sulmit ndaj një pozicioni të fortë armik, pasi i kishte mortajat sulmuese të skuadrës së tij të papërdorura, ai mori komandën e një toge pushkësh, e cila kishte mbetur pa oficer, duke e çuar atë me guxim në lartësinë e caktuar, duke ngjallur guxim, qetësi dhe qetësi tek të gjithë. I plagosur lehtë që nga fillimi i aksionit, ai refuzoi të largohej nga njësia, duke i rezistuar me një këmbëngulje të admirueshme kundërsulmeve të përsëritura të armikut. Gjatë luhatjes së betejës, me rrezik të madh për jetën e tij, ai u hodh për të rimarrë një armë automatike që ishte dashur të braktisej, duke e sjellë atë në siguri. Një shembull i shkëlqyer i guximit heroik, aftësisë dhe përçmimit të madh për rrezikun. Lartësia 236.7 e Kotowkij (fronti rus), 1 shtator 1942. <ref>{{Cite web |title=Ricompense - Disposizione II° - Medaglia d’Argento al valor Militare |url=http://decoratialvalormilitare.istitutonastroazzurro.org/# |publisher=[[Istituto Nazionale del Nastro Azzurro]] – I Decorati al Valor Militare |page=1690}}</ref> ==== Fushata Ruse ==== Ndjeshmëria e tij e veçantë e dalloi atë edhe gjatë fushatës ruse, e cila filloi me mungesë vetëdije dhe guxim dhe përfundoi me zhgënjim të plotë me politikën e regjimeve nazi-fashiste dhe me luftën. Ai do të thotë më vonë për këtë luftë, duke ndryshuar në mënyrë drastike mendimin e tij në krahasim me periudhën në të cilën ai u ofrua vullnetar:  {{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|seconda guerra mondiale}} [[Skeda:Mario_Rigoni_Stern_1958.jpg|djathtas|parapamje|Mario Rigoni Stern në vitin 1958]] Pas [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], Rigoni Stern u kthye në Asiago, qytetin e tij të lindjes, ku jetoi deri në vdekje, në një shtëpi që e ndërtoi vetë. Në vitin 1946, ai u martua me Annën, me të cilën pati tre fëmijë. Ai u punësua nga zyra [[Kadastra|e regjistrimit të tokës]] në qytetin e tij; ai e mbajti këtë pozicion deri në vitin 1970, kur u largua për arsye shëndetësore, duke vuajtur nga probleme me zemrën. Që nga ai moment, ai iu përkushtua plotësisht shkrimit të tij. Ai debutoi si shkrimtar në vitin 1953, në moshën 32 vjeç, me librin autobiografik ''Il sergente nella neve ('' Rreshteri në dëborë), botuar nga Einaudi, në të cilin ai rrëfen përvojën e tij si rreshter alpin gjatë tërheqjes katastrofike nga Rusia gjatë Luftës së Dytë Botërore. Me këtë vepër, ai e vendosi veten brenda lëvizjes narrative neorealiste . Libri u botua me sugjerimin e [[Elio Vittorini]], të cilin Rigoni Stern e kishte takuar në vitin 1951, i cili sugjeroi disa ndryshime të vogla stilistike. Teksti është i pasur me kujtime, imazhe dhe histori që paraqesin ngjashmëri në situata, tema dhe njerëzim me librat e shkruar nga Primo Levi dhe Nuto Revelli, të cilët kanë si subjekt vitet e luftës dhe historitë e burrave që jetuan atë periudhë. Në vitin 1956 ai u zgjodh në Këshillin e Qytetit të Asiagos në një listë që përfshinte liberalë dhe komunistë dhe i la [[Democrazia Cristiana|Demokratët e Krishterë]] në opozitë, duke rezultuar në të pestin e të zgjedhurve. Në nëntor të vitit 1964, ai u rikthye në Këshillin Bashkiak, përsëri në Asiago, në listën e opozitës "Stretta tra due mani. Fratellanza, Libertà, Lavoro" (Mbaje midis dy duarve. Vëllazëri, Liri, Punë) dhe ishte i vetmi këshilltar nga lista që u ul në bankat e këshillit. Në zgjedhjet politike të vitit 1968 ai kandidoi për Dhomën e Deputetëve në listat e PSIUP-it, duke marrë 881 preferenca dhe duke u renditur i treti në zonën e tij zgjedhore, por nuk u zgjodh. Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1976 ai kandidoi si kandidat i pavarur për PCI- në në zonën zgjedhore senatoriale të Bassano del Grappa-s, duke përfunduar në vendin e dytë dhe pa u zgjedhur. Në vitin 1977, atij iu dha titulli qytetar nderi i Vestones, me meritën e rrëfimit në ''veprën “Il sergente nella neve”'' të bëmave të trupave alpine të “Batalionit Vestone” gjatë tërheqjes nga Rusia në vitin 1943.<ref>{{Cite web |title=Vestone - Auditorium comunale intitolato a Mario Rigoni Stern |url=https://www.vallesabbianews.it/notizie-it/Auditorium-comunale-intitolato-a-Mario-Rigoni-Stern-9441.html}}</ref> Në fund të viteve 1960, ai bashkëpunoi në skenarin e filmit " ''I recuperanti"'', një film televiziv i vitit 1970 i drejtuar nga Ermanno Olmi, që tregonte përvojat e njerëzve të pllajës pas Luftës së Dytë Botërore. Më pas, ai botoi romane të tjera në vendlindjen e tij, të frymëzuara nga respekti dhe dashuria e madhe për [[Natyra|natyrën]] dhe pasioni i tij për gjueti. Historitë e tij nxjerrin në pah gjithashtu qartë vlerat njerëzore dhe mjedisore që ai i konsideronte shumë të rëndësishme. Këto janë temat e librave ''"Il bosco degli urogalli"'' (1962) dhe ''"Uomini, boschi e api"'' (1980). Rigoni Stern ishte një [[Gjuetia|gjuetar]] i apasionuar, siç dëshmohet nga veprat e tij kushtuar botës së gjuetisë. Në veçanti, ne kujtojmë ''[[Racconti di caccia|Përrallat e famshme të Gjuetisë]]'' . Shkrimtari kishte aftësinë të ndërtonte emocione të thella në pak rreshta, si dhe të përshkruante peizazhin me thelbësi. Narracioni i vendeve është në harmoni të thellë dhe empatike me to, dhe marrëdhënia me mjedisin natyror, bimët dhe kafshët, është një autenticitet i madh, ku natyra është sigurisht harmonike, por një harmoni e ndërtuar mbi ekuilibrin e forcave të ndryshme kontrastuese në një luftë të vazhdueshme për ekzistencë. Veprat e Rigonit zbulojnë ndikime letrare nga Joseph Conrad, të cilin e zbuloi si adoleshent, dhe nga [[Ernest Hemingway|Hemingway]], veprat e të cilit i deshi aq shumë sa disa nga tregimet e Rigonit Stern ( ''Një jetë e shkurtër e lumtur'' dhe ''Përtej livadheve në dëborë'' ) kujtojnë disa nga veprat e shkrimtarit amerikan. Referenca të tjera letrare janë gjithashtu të dukshme: [[Leon Tolstoi|Tolstoi]] me përshkrimet e tij të peizazhit rus, stepës së pakufishme, izbave, varfërisë dhe thjeshtësisë së botës fshatare. Disa episode nga veprat e Tolstoit, të tilla si ''Kozakët'' dhe ''Tregimet e Sevastopolit,'' rishfaqen në faqet e ''Rreshterit në dëborë'' dhe librave të tjerë. Ndjeshmëria e [[Anton Çehovi|Çehovit]] është gjithashtu e dukshme, me Rigoni Stern që citon dy nga veprat e tij në fillim të ''Arboreto salvatico'' . Vuajtjet që Rigoni përjetoi në kampet e përqendrimit nazist gjithashtu kujtojnë përvojën e [[Gulagu|gulagëve]] të përshkruara nga Varlam Shalamov në ''Kolyma Tales'' . === Vitet e fundit === Për ndjeshmërinë e tij ndaj botës së natyrës dhe maleve, më 11 maj 1998, [[Universiteti i Padovës]] i dha atij një [[Diploma e nderit|diplomë ''nderi'']] në shkencat e pylltarisë dhe mjedisit . Në vitin 1999, ai dhe Marco Paolini filmuan një dialog të drejtuar nga Carlo Mazzacurati, ''Portrete: Mario Rigoni Stern'' . Në film, Rigoni Stern rrëfen përvojat e tij të jetës, luftën, [[Kampet naziste të përqendrimit|kampin e përqendrimit]] dhe kthimin e vështirë në shtëpi, si dhe marrëdhënien e tij me malet dhe natyrën. Tregimi i historive si një mjet për kujtesën: për rreshterin, është i dhimbshëm, por thelbësor për ndarjen e përvojës së tij me të tjerët. Në një intervistë me Giulio Milani në vitin 2002, Rigoni Stern thotë:{{Blockquote|I russi erano dalla parte della ragione, e combattevano convinti di difendere la loro terra, la loro casa, le loro famiglie. I tedeschi d'altra parte erano convinti di combattere per il grande Reich. Noi non combattemmo né per Mussolini, né per il Re, ma per salvare le nostre vite.|da ''[[Ritratti: Mario Rigoni Stern]]'' di Carlo Mazzacurati e Marco Paolini}}Në vitin 2003, shoqatat mjedisore të dedikuara për mbrojtjen e maleve e propozuan atë si senator për jetë, por shkrimtari nga Vicenza, nga rezidenca e tij në Asiago, e refuzoi ofertën, duke deklaruar:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Il momento culminante della mia vita non è stato quando ho vinto premi letterari, o ho scritto libri, ma quando la notte dal 15 al 16 sono partito da qui sul Don con 70 alpini e ho camminato verso occidente per arrivare a casa, e sono riuscito a sganciarmi dal mio caposaldo senza perdere un uomo, e riuscire a partire dalla prima linea organizzando lo sganciamento, quello è stato il capolavoro della mia vita…|da ''[[Ritratti: Mario Rigoni Stern]]'' di [[Carlo Mazzacurati]] e [[Marco Paolini]]}}Në nëntor të vitit 2007, atij iu diagnostikua një [[Tumori i trurit|tumor në tru]] ; para se të vdiste, i shoqëroi fëmijët e tij në vendet që i donte më shumë në pllajë: veçanërisht në Vezzena dhe Marcesina . Gjatë sëmundjes së tij, ai kërkoi të mos shtrohej në spital, një dëshirë e cila iu plotësua. Mario Rigoni Stern vdiq më 16 qershor 2008, pak më pak se pesë muaj para ditëlindjes së tij të 87-të. Sipas dëshirës së tij, lajmi për vdekjen e tij do të jepej vetëm në një funeral festiv. Ai i dhuroi dorëshkrimet dhe draftet e daktilografuara të disa prej veprave të tij Qendrës për Studime mbi Traditën e Dorëshkrimeve të Autorëve Modernë dhe Bashkëkohorë në Universitetin e Pavias <ref>{{Cite web |title=Rigoni Stern, Mario (sec. XX) |url=https://lombardiarchivi.servizirl.it/groups/UniPV_CentroManoscritti/fonds/47473}}</ref> . == Vepra == * ''Il sergente nella neve. Ricordi della ritirata di Russia'', Torino, Einaudi, 1953, Premio Viareggio Opera Prima<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref>. Premio Bancarellino 1963. * ''Il bosco degli urogalli'', Torino, Einaudi, 1962. * ''Quota Albania'', Torino, Einaudi, 1971. * ''Ritorno sul Don'', Torino, Einaudi, 1973. * ''Storia di Tönle'', Torino, Einaudi, 1978. Premio Campiello<ref>{{Cite web |title=Premio Campiello, opere premiate nelle precedenti edizioni |url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT}}</ref> e Premio Bagutta. * ''Uomini, boschi e api'', Torino, Einaudi, 1980. * ''L'anno della vittoria'', Torino, Einaudi, 1985, ISBN 88-06-58990-3.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=L'anno della vittoria |date=1985 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-58990-5 |series=Nuovi coralli}}</ref> * ''Amore di confine'', Torino, Einaudi, 1986, ISBN 88-06-59366-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/amorediconfine0000rigo |title=Amore di confine |date=1986 |publisher=Einaudi |year=1986 |isbn=978-88-06-59366-7 |series=Spercoralli}}</ref> * ''Semeghini a Burano'', disegni di Pio Semeghini, fotografie di Ernesto Bachler, A cura di Sergio Grandini (Natale Mazzuconi), Lugano, 1987. * ''Il magico kolobok e altri scritti'', Torino, La Stampa, 1989, ISBN 88-7783-034-4.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il magico "kolobok" e altri scritti |date=1989 |publisher=La Stampa |isbn=978-88-7783-034-0 |series=Terza pagina}}</ref> * ''Il libro degli animali'', Milano-Torino, Emme-Einaudi, 1990, ISBN 88-06-11754-8; Collana Collana ET Scrittori, Torino, Einaudi, 2022, ISBN 978-88-062-5465-0.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il libro degli animali |date=2022 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-25465-0 |series=ET Scrittori}}</ref> * ''Arboreto salvatico'', Torino, Einaudi, 1991, ISBN 88-06-12743-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/arboretosalvatic0000rigo |title=Arboreto salvatico |date=1991 |publisher=Einaudi |year=1996 |isbn=978-88-06-12743-5}}</ref> * ''Compagno orsetto'', Trieste, Elle, 1992, ISBN 88-7068-436-9. * ''Il poeta segreto'', Valverde (Catania), Il Girasole Edizioni, 1992; Le Farfalle, 2018, ISBN 978-88-980-3945-6. * ''[[Le voci del Trentino]]'', Trento, La corda pazza, 1993. * ''[[Aspettando l'alba]]'', Genova, il melangolo, 1994. * ''Le stagioni di Giacomo'', Torino, Einaudi, 1995. ISBN 88-06-13886-3. Premio Grinzane Cavour, Premio Comisso 1996<ref>{{Cite web |title=Archivio Premio Giovanni Comisso |url=https://www.premiocomisso.it/archivio-premio-letterario-giovanni-comisso/}}</ref>. * ''Sentieri sotto la neve'', Torino, Einaudi, 1998, ISBN 88-06-14900-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Sentieri sotto la neve |date=1998 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-14900-0}}</ref> * ''Inverni lontani'', Torino, Einaudi, 1999, ISBN 88-06-15340-4. * ''Tra due guerre e altre storie'', Torino, Einaudi, 2000, ISBN 88-06-15711-6.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/tradueguerreealt0000rigo |title=Tra due guerre: e altre storie |last2=Rigoni Stern |first2=Mario |date=2000 |publisher=Einaudi |year=2000 |isbn=978-88-06-15711-1 |edition=1. ed.}}</ref> * ''L'ultima partita a carte'', Torino, Einaudi, 2002, ISBN 88-06-15630-6.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=L'ultima partita a carte |date=2002 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-15630-5 |edition=1. ed. |series=L'arcipelago Einaudi}}</ref> * ''[[Aspettando l'alba e altri racconti]]'', Torino, Einaudi, 2004, ISBN 88-06-16817-7.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Aspettando l'alba: e altri racconti |date=2004 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-16817-9}}</ref> * ''Stagioni'', Collana L'Arcipelago n.105, Torino, Einaudi, 2006, ISBN 88-06-18400-8.<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Stagioni |date=2007 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-18400-1 |edition=2. rist. |series=L' arcipelago Einaudi}}</ref> * ''[[Quel Natale nella steppa]]'', a cura di G.A. Cerrutti, Collana Nativitas n. 46, Novara, Interlinea, 2006, ISBN 88-8212-582-3. * ''Geometrie di civiltà. Gli urogalli di Bolley'', Collana Cahier n.152, Museo Nazionale della Montagna, 2006, ISBN 978-88-737-6025-2. * ''Dentro la memoria. Scritti dall'Altipiano'', A cura di Giuseppe Mendicino, Rozzano (MI), Editoriale Domus, 2007. * {{Cite book |title=Il sergente nella neve. La sceneggiatura |publisher=Einaudi |year=2008 |isbn=978-88-061-9475-8 |edition=Collana Supercoralli |location=Torino}} * ''Can de toso, mi fai morire. Ritratto della madre'', A cura di Giuseppe Mendicino, Collana Quaderni di prosa e di invenzione, Milano, Henry Beyle, 2013, ISBN 978-88-976-0824-0. * ''Il cardo di Tolstoj e altre prose letterarie'', A cura di Giuseppe Mendicino, Collana Piccola biblioteca oggetti letterari, Milano, Henry Beyle, 2014, ISBN 978-88-976-0866-0. * ''Lettere editoriali (1951-1980)'', a cura di Eraldo Affinati, Torino, Einaudi, 2018. [Edizione a tiratura limitata a 1000 copie]. * ''Storie vestonesi. Ricordi del "Sergente" (1974-1992)'', a cura e con una introduzione di Giancarlo Marchesi, Collana Confronti, Brescia, Grafo, 2018, ISBN 978-88-738-5985-7. === Koleksione === * ''Tregime nga Pllaja'', redaktuar dhe me një ese hyrëse nga Eraldo Affinati, Koleksioni I Meridiani, Milano, Mondadori, 2003, ISBN 978-88-045-1346-9 .<ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Storie dall'altipiano |last2=Affinati |first2=Eraldo |date=2014 |publisher=Mondadori |isbn=978-88-04-51346-9 |edition=8. ed |series=I Meridiani}}</ref> * ''Tregime lufte'', redaktuar nga Autori, Hyrje nga Folco Portinari, seria ET Biblioteca n. 17, Torino, Einaudi, 2006, ISBN 88-06-18115-7 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=I racconti di guerra |last2=Portinari |first2=Folco |date=2007 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-18115-4 |edition=3. ed |series=ET biblioteca}}</ref> * ''Jeton në Pllajë. Përralla për Njerëz, Pyje dhe Kafshë'', Hyrje nga [[Giorgio Bertone]], Seria ET Biblioteca nr. 39, Torino, Einaudi, 2008, 2015, ISBN 978-88-062-2561-2 . * {{Cite book |title=Trilogia dell'Altipiano. <small>Storia di Tönle. L'anno della vittoria. Le stagioni di Giacomo</small> |publisher=Einaudi |year=2010 |isbn=978-88-062-0414-3 |edition=Collana Super ET |location=Torino}} * ''Histori Gjuetie'', Koleksioni Super ET, Torino, Einaudi, 2011, ISBN 978-88-06-20783-0 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Racconti di caccia |date=2011 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-20783-0 |series=Super ET}}</ref> === Intervista === * ''Ngjarjet aktuale të Luftës së Madhe. Biseda midis Mimmo Sacco-s, Alberto Monticone-s dhe Mario Rigoni Stern'', Udine, Gaspari, 2005, ISBN 978-88-754-1038-4 . <ref>{{Cite book |last=Sacco |first=Mimmo |title=Attualità della Grande Guerra: conversazioni di Mimmo Sacco con Alberto Monticone e Mario Rigoni Stern |last2=Monticone |first2=Alberto |last3=Rigoni Stern |first3=Mario |date=2005 |publisher=Gaspari |isbn=978-88-7541-038-4 |series=Diari e memorie della Grande Guerra}}</ref> * ''Historia e Marios. Mario Rigoni Stern dhe bota e tij'', Biseda e redaktuar nga Giulio Milani, Margini a fuoco seri, Massa, Transeuropa, 2008, ISBN 978-88-758-0042-0 <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/storiadimariomar0000rigo |title=Storia di Mario: Mario Rigoni Stern e il suo mondo |last2=Milani |first2=Giulio |date=2008 |publisher=Transeuropa |year=2008 |isbn=978-88-7580-042-0 |series=Margini a fuoco}}</ref> ; Parathënie nga Paolo Cognetti, Transeuropa, 2017, ISBN 978-88-987-1678-4 <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |url=https://archive.org/details/storiadimariomar0000rigo |title=Storia di Mario: Mario Rigoni Stern e il suo mondo |last2=Milani |first2=Giulio |date=2017 |publisher=Transeuropa |year=2008 |isbn=978-88-98716-78-4}}</ref> . * ''Guximi për të thënë jo. Biseda dhe intervista 1963-2007'', Redaktuar nga Giuseppe Mendicino, seria ET Saggi, Torino, Einaudi, 2013, ISBN 978-88-06-21793-8 . <ref>{{Cite book |last=Rigoni Stern |first=Mario |title=Il coraggio di dire no: conversazioni e interviste 1963 - 2007 |last2=Mendicino |first2=Giuseppe |date=2014 |publisher=Einaudi |isbn=978-88-06-21793-8 |edition=3. ed |series=ET Saggi}}</ref> * Marisa Dalla Costa, ''Mario Rigoni Stern.'' ''Intervista'', Parathënie nga Tomaso Montanari, La Compagnia del Libro, 2023, ISBN 979-12-807-9916-6 . * Autorë të ndryshëm, ''Lufta e Rekrutimit Alpin'', Milano, Ferro Edizioni, 1967 [me tekstin nga Rigoni Stern ''Midis Baltës dhe Stuhive'', drafti i parë i Quota Albania ]. * Autorë të ndryshëm, ''1915-1918.'' ''Lufta në Malësi. Dëshmitë e ushtarëve në front'', Parathënie nga [[Carlo Azeglio Ciampi]], Vicenza, Neri Pozza Editore, 2001, ISBN 978-88-730-5763-5 . === Parathënie === * {{Cite book |title=Diario di un imboscato |publisher=Mursia |year=1981 |edition=Collana Grandi Testimonianze |location=Milano}} * {{Cite book |title=Ritorno. <small>La drammatica esperienza degli alpini sul fronte russo raccontata da uno di loro</small> |publisher=Rizzoli |year=1981 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Fiabe del Trentino Alto Adige |publisher=Mondadori |year=1989 |isbn=978-88-043-1991-7 |edition=Collana Oscar n.2012 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Il Museo dei Cuchi. <small>Fischietti in terracotta di tutto il mondo raccolti nel Museo di Cesuna sull'Altopiano di Asiago</small> |publisher=Priuli & Verlucca |year=1992 |edition=Collana I Grandi Libri |location=}} * {{Cite book |title=La casa sulla Marteniga |publisher=Il poligrafo |year=1993 |isbn=88-7115-027-9 |location=Padova}} * {{Cite book |title=Tutti i racconti |publisher=Habitat Editori |year=1998 |isbn= |location=}} * {{Cite book |title=Lungo il Don: fiume di guerra, fiume di pace |publisher=Feltrinelli |year=1998 |location=Milano}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lamemoriadellagr0000unse |title=La memoria della Grande Guerra nelle Dolomiti |publisher=Gaspari |year=2001 |isbn=978-88-863-3857-8 |edition=Collana Storica |location=Udine}} * {{Cite book |title=Les carnets du capitaine Bulle. L'homme derrière la légende |publisher=La Fontaine de Siloé |year=2002}} * {{Cite book |title=Trattato de la vita sobria (1558) |publisher=Edizioni Il Polifilo |year=2004}} * {{Cite book |title=A sud delle cose |publisher=Lebeg |year=2006}} === Punon mbi Mario Rigoni Stern === * Marie Hélène Angelini, ''Shembulli i konceptit kasolian të "Sub-liminës" dhe denoncimi kundër luftës në prozën e Mario Rigoni Stern'', Sabatia, 1995. * Pierantonio Gios, ''Letra nga Fronti.'' ''Korrespondenca e Mario Rigoni Stern dhe djemve të tjerë nga Pllaja'', redaktuar nga Giuseppe Mendicino, Asiago, Tipografia Moderna, 2015. * Giuseppe Mendicino, ''Mario Rigoni Stern.'' ''Jeta, luftërat, librat'', Priuli & Verlucca, 2016, [[Special:BookSources/9788880687610|ISBN 9788880687610.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: vita, guerre, libri |date=2016 |publisher=Priuli & Verlucca |isbn=978-88-8068-761-0 |series=Collana Paradigma}}</ref> * Alex Bardascino - Luciano Currieri, ''100 vjet Mario Rigoni Stern'', Mimesis, 2021, ISBN 9788857580395 . <ref>{{Cite book |title=100 anni di Mario Rigoni Stern: intergenerazionali consegne del testimone tra saggio e racconto |date=2021 |publisher=Mimesis |isbn=978-88-575-8039-5 |series=Certi nostri anniversari}}</ref> * Giuseppe Mendicino '', Mario Rigoni Stern.'' ''Një portret'', Laterza, 2021, [[Special:BookSources/9788858145081|ISBN 9788858145081.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: un ritratto |date=2021 |publisher=Laterza |isbn=978-88-581-4508-1 |series=I Robinson}}</ref> * AA.VV., ''Mario Rigoni Stern.'' ''Njëqind vjet etikë civile, letërsi, histori dhe natyrë'', redaktuar nga Giuseppe Mendicino, Ronzani, Dueville (VI), 2022, [[Special:BookSources/9791259970800|ISBN 9791259970800.]] <ref>{{Cite book |last=Mendicino |first=Giuseppe |title=Mario Rigoni Stern: cento anni di etica civile, letteratura, storia e natura [atti del Convegno internazionale Mario Rigoni Stern e il suo Altipiano..., Asiago - Altipiano dei Sette Comuni, 30-31 ottobre 2021] |date=2022 |publisher=Ronzani |isbn=979-12-5997-080-0 |series=VentoVeneto}}</ref> * ''Portrete: Mario Rigoni Stern'' nga Carlo Mazzacurati (1999). Film-intervistë me Marco Paolini . * ''Alpini'' nga [[Jean François Neplaz]] (2010). Film dokumentar i bashkëprodhuar nga Route 1 - Shellac Sud. * ''Ushtarët kalojnë pranë'' (2001) i Luca Gasparini -t. Film dokumentar që përmban dëshmi dhe lexime nga shkrimtari të fragmenteve nga ''Rreshteri në dëborë'' dhe ''Kthimi në Don'' .<ref>{{Cite web |title=Passano i soldati |url=http://www.2you.it/lucagasparini/passano_i_soldati.php}}</ref> * ''Lufta e Madhe në Pllajën Asiago, rrëfyer nga Mario Rigoni Stern'' (2011). Dokumentar nga Mirco Melanco dhe Federico Massa. * ''Stinët nga Mario Rigoni Stern'' (2012) Dokumentar me dëshmi nga Margherita Detomas. * Dokumentari ''"Rreshteri i Pllajës"'' (2022) nga Tommaso Brugin dhe Federico Massa. == Teatër == ''"Rreshteri"'', nga Marco Paolini, bazuar në ''serialin "Rreshteri në dëborë"'', transmetuar në LA7 më 30 tetor 2007. == Çmimet == Për veprat e tij ai është vlerësuar me shumë çmime kombëtare letrare, duke përfshirë edhe këto: * Në vitin 1953 ai mori Çmimin Viareggio . * Në vitin 1979 ai fitoi Çmimin Bagutta . * Në vitin 1979 ai u vlerësua me Çmimin Campiello . * Në vitin 1986 ai mori çmimin Flaiano . * Në vitin 1996 ai u vlerësua me çmimin Grinzane Cavour . * Në vitin 1997 ai fitoi çmimin Feltrinelli . <ref>{{Cite web |title=Premi Feltrinelli 1950-2011 |url=https://www.lincei.it/it/premi-feltrinelli-1950-2011 |publisher=[[Accademia nazionale dei Lincei]]}}</ref> * Në vitin 1998, atij iu kushtua një [[Asteroidi|asteroid]], 12811 Rigonistern, i zbuluar në vitin 1996 nga observatori astrofizik Asiago në stacionin e vëzhgimit Asiago Cima Ekar nga astronomi Ulisse Munari . <ref>{{Cite web |title=JPL Small-Body Database Browser |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=12811}}</ref> * Në vitin 2003 ai mori Çmimin Chiara për karrierën e tij. <ref>{{Cite web |title=Albo d'oro Premio Chiara alla carriera |url=https://www.premiochiara.it/edizioni-precedenti/albo-oro-chiara-carriera/}}</ref> * Në vitin 2005, Qyteti i Montebellunës i dha titullin qytetar nderi Mario Rigoni Stern, kujtimin e të cilit e ruan, lidhjen me territorin dhe përhapjen e teksteve, me Takime, Lexime, Ekspozita dhe Shfaqje. <ref>{{Cite web |title=Cittadinanza onoraria |url=http://www.montebellunanuova.org/cittadinanze/rigoni/pagrigoni.htm}}</ref> * Në mars të vitit 2006, atij iu dha titulli qytetar nderi i Firences. <ref>{{Cite web |title=Le Notizie di Palazzo Vecchio |url=http://press.comune.fi.it/hcm/hcm5353-10_2_1064-Mario+Rigoni+Stern%2C+conferita+la+cittadinanza+onor.html?cm_id_details=34905&id_padre=4471 |publisher=Comune di Firenze}}</ref> * Në vitin 2006, me iniciativën e Giuseppe Mendicino, Biblioteka Qytetare e Bellusco (MI) u emërua sipas Mario Rigoni Stern. * Në mars të vitit 2007, Universiteti i Xhenovës i dha atij një diplomë ''nderi'' në shkencat politike . * Në nëntor të vitit 2007 ai mori vlerësimin e [[Académie française|Akademikut të Francës]] për Kulturë dhe Art. * * Në vitin 2009, komuna e Montecchio Precalcino emëroi një shkollë fillore në nder të tij. Gjithashtu në vitin 2009, Klubi Alpin Italian mbajti një konkurs fotografik në nder të Rigoni Stern, të titulluar ''"Kafshët e Mëdha të Egra të Maleve Italiane'' ". Vitin pasardhës, konkursi u përsërit me temën ''"Arboretumi i Egër: Pemët Natyrore dhe Pyjet e Maleve Italiane'' ". * Që nga viti 2009, çmimi "Gjemba e Artë" mban emrin e tij.<ref>{{Cite web |title=38° Premio ITAS del Libro di Montagna, Il “Cardo D’Oro” a Mario Rigoni Stern |url=http://www.mountainblog.it/38-premio-itas-del-libro-di-montagna-il-cardo-doro-a-mario-rigoni-stern/}}</ref> * Në vitin 2010, u krijua Çmimi Mario Rigoni Stern . Çmimi ka dy seksione, një për letërsinë artistike dhe një për letërsinë jo-trilluese. Vendi i dhënies së çmimit alternohet çdo vit midis qyteteve të Riva del Garda (ku zhvillohet konkursi për letërsinë artistike) dhe Asiago (për çmimin për letërsinë jo-trilluese).<ref>{{Cite web |title=Premio Mario Rigoni Stern per la letteratura multilingue delle Alpi |url=https://premiomariorigonistern.com/it_IT/}}</ref> Çmimi u ndërpre në vitin 2023. * Në vitin 2011, qyteti i Este-s ( [[Provinca e Padovës|PD]] ) emëroi një park në kujtim të tij. * Në vitin 2012, Instituti Teknik Bujqësor i Bergamos u emërua sipas tij. * Në vitin 2015, Shkolla e Mesme Asiago (më parë Instituti Pertile) u emërua sipas shkrimtarit. <ref>{{Lidhje e vdekur|http://www.istitutosuperioreasiago.it/images/stories/Circolari/210_Intitolazione_Istituto.pdf}}</ref> * Në vitin 2021, një pullë iu dedikua atij. <ref>{{Cite web |date=3 novembre 2021 |title=Cento anni fa nasceva Mario Rigoni Stern, un francobollo ricorda lo scrittore e il suo valore civile |url=https://tgposte.poste.it/2021/11/03/cento-anni-fa-nasceva-mario-rigoni-stern-un-francobollo-ricorda-lo-scrittore-dal-forte-valore-civile/}}</ref> * Në të njëjtin vit, u përurua pjesa e arboretumit të parkut Millepini në Asiago, kushtuar shkrimtarit. <ref>{{Cite web |date=14 maggio 2022 |title=Asiago. Millepini, il parco rinasce con gli alberi di Rigoni Stern |url=https://tvavicenza.gruppovideomedia.it/it/on-demand/telegiornali/bassano-notizie?id=64833%26clip=64834}}</ref> * Rrugët në Codognè, Stroppari (një fshat i Tezze sul Brenta ), [[Tarenti|Taranto]], Torre Pallavicina, Vigodarzere, Zevio dhe Carbonera u emëruan pas tij. == Nderime == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Difatti io dico sempre: spero di non morire sotto [[Berlusconi]]. Non per la mia età, perché potrei andarmene anche domani, ma per il fatto di avere un po' di speranza sulla vita e sull'umanità. Direi che Berlusconi non è un uomo che dà speranza. Eppure, c'è una poesia di [[García Lorca]] che di New York dice: 'Voglio che un bimbo negro annunci ai bianchi dell'oro l'avvento del regno della spiga.' Perché a volte, vede, guardandosi intorno, si dice questo mondo economico dove tutto è virtuale, anche l'economia è virtuale… E allora a un certo punto diciamo: ci vorrebbe una grande crisi per ridimensionare questa cosa. Però, purtroppo, la grande crisi prende sempre di mezzo la povera gente… Ma piuttosto che una guerra, è meglio una grande crisi per stravolgere un po' questo mondo, per metterlo sulla strada giusta, per far capire che non è più la borsa che deve governare…|da'' Non è la Borsa che deve governare''<ref>{{Cita web |url=http://www.lastampa.it/_web/cmstp/tmplrubriche/Libri/grubrica.asp?ID_blog=54&ID_articolo=1769&ID_sezione=81&sezione= |titolo=Non è la Borsa che deve governare |sito=[[La Stampa]] |data=31 ottobre 2008 |accesso=1º novembre 2021 |urlarchivio=https://archive.is/20120804173923/http://www.lastampa.it/_web/cmstp/tmplrubriche/Libri/grubrica.asp?ID_blog=54&ID_articolo=1769&ID_sezione=81&sezione= }}</ref>}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Non abbandonerò mai il mio paese, le mie montagne per uno scranno in Parlamento. Non è il mio posto.<ref>{{Cita web |url=http://www.vitatrentina.it/rivista/2008/anno_83_-_n_24/pag_36_speciale/altre_cose_bisogna_costruire |titolo=“Altre cose bisogna costruire” |p=36 |volume=Speciale, anno 83 |numero=24 |anno=2008 |rivista=Vita Trentina |accesso=15 dicembre 2023 |dataarchivio=13 gennaio 2017 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170113123741/http://www.vitatrentina.it/rivista/2008/anno_83_-_n_24/pag_36_speciale/altre_cose_bisogna_costruire |urlmorto=sì }}</ref>|}}{{Onorificenze|immagine=Valor militare silver medal BAR.svg|nome_onorificenza=Medaglia d'argento al valor militare|collegamento_onorificenza=Valor militare|motivazione=Sottufficiale di alti sentimenti, volontario, ardito, sprezzante del pericolo, durante l'attacco di una forte posizione avversaria, avuti inutilizzati i mortai d'assalto della sua squadra, assumeva il comando di un plotone di fucilieri, che era rimasto senza ufficiale, portandolo arditamente sulla quota assegnata, infondendo in tutti ardimento, calma e serenità. Ferito leggermente fin dall'inizio dell'azione, rifiutava di lasciare il reparto resistendo con mirabile tenacia ai reiterati contrattacchi dell'avversario. Durante la fluttuazione della lotta, con grande rischio della propria vita si lanciava a riprendere un'arma automatica che aveva dovuto essere abbandonata riportandola in salvo. Fulgido esempio di eroico ardimento, capacità e di sprezzo del pericolo.|luogo=Quota 236,7 di Kotowkij (Fronte Russo), 1º settembre 1942.<ref>Sito dell'ANA di Asiago: {{cita web |url=http://www.anaasiago.it/sezione/decorati.htm |titolo=Ana - Sezione Di Asiago |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20070808104633/http://www.anaasiago.it/sezione/decorati.htm |data=8 agosto 2007}}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica italiana|motivazione=Di iniziativa del Presidente della Repubblica|data=16 gennaio 2003<ref>{{Cita web |url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=92867 |editore=sito ufficiale del [[Presidenza della Repubblica|Quirinale]] |titolo=dettaglio decorato |accesso=15 dicembre 2023}}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=MeritoMilitare.png|nome_onorificenza=Croce al merito di guerra|collegamento_onorificenza=croce al merito di guerra|motivazione=}}{{Onorificenze|immagine=1940-1943 Medaglia commemorativa del periodo bellico 4 BAR.svg|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra 1940-1943 (4 anni di campagna)|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa del periodo bellico 1940-43|motivaziona=}}{{Onorificenze|immagine=Guerra1943-45.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra di Liberazione 1943-1945|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa della guerra di liberazione|motivaziona=}}{{Onorificenze|immagine=VolontarioLibertà.png|nome_onorificenza=Distintivo d'onore per i patrioti "Volontari della libertà"|collegamento_onorificenza=Distintivo d'onore per i patrioti "Volontari della Libertà"|motivaziona=}} * Portrete: Mario Rigoni Stern * Trupat alpine * Myr Cultura, shoqata ndërkombëtare e intelektualëve dhe krijuesve * Federata e Shtatë Bashkive * Ushtria e 8-të (Ushtria Mbretërore) * Brigada Alpine "Tridentina" * Beteja e Nikolaevkës {{Onorificenze|immagine=Distintivo Fronte Russo.jpg|nome_onorificenza=Distintivo ricordo della campagna di Russia (Reduce di Russia)|collegamento_onorificenza=|motivaziona=}}{{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> 6g4egzvd1jd48235j3pxg1wq46lzjst Kategoria:Krahina Socialiste Autonome e Kosovës 14 400721 2981999 2026-05-18T18:46:35Z ~2026-29907-47 187730 Faqe e re: [[Kategoria:Historia e Kosovës]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] Çdo faqe duhet të ketë një bazë të konsiderueshme informacioni në të. Krijimi i faqeve shumë të shkurtra konsiderohet veprim keqdashës dhe në rast përsëritjeje mund të sjellë bllokimin e llogarisë suaj. 2981999 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Historia e Kosovës]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] Çdo faqe duhet të ketë një bazë të konsiderueshme informacioni në të. Krijimi i faqeve shumë të shkurtra konsiderohet veprim keqdashës dhe në rast përsëritjeje mund të sjellë bllokimin e llogarisë suaj. gthqfvxldyv7ah0wu9clmvfx3rp1lxq 2982000 2981999 2026-05-18T18:46:49Z ~2026-29907-47 187730 2982000 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Historia e Kosovës]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] av26enkeze7x0sfwgw9g9e4qanc82jd Diskutim:Kyle Casciaro 1 400722 2982005 2026-05-18T19:22:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982005 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kyle Casciaro]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982004 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131128024341/http://sports.yahoo.com/news/rock-solid-gibraltar-hold-slovakia-memorable-draw-debut-210329099--sow.html për lidhjen http://sports.yahoo.com/news/rock-solid-gibraltar-hold-slovakia-memorable-draw-debut-210329099--sow.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305070458/https://ca.sports.yahoo.com/news/gibraltar-beat-malta-1-0-debut-international-win-200128416--sow.html për lidhjen https://ca.sports.yahoo.com/news/gibraltar-beat-malta-1-0-debut-international-win-200128416--sow.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 21:22 (CEST) 0c0ow2kt8xfovfgr0icvamooxsum8hi Përdoruesi:AmedeoWriter/Sandbox 2 400723 2982008 2026-05-18T20:00:14Z AmedeoWriter 187719 Draft fillestar i artikullit 2982008 wikitext text/x-wiki == '''Jeta dhe veprimtaria''': Amedeo Baçi është një shkrimtar dhe romancier shqiptar. Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane. Amedeo Baçi   lindi me 15 qershor të vitit 1963 në Bushat të Shkodrës. Me origjinë përmetare Amedeo jeton mes Tiranës, Aquila dhe Romës. Baçi studioi në Akademinë e Rendit Publik në Tiranë dhe më vonë u diplomua për drejtësi në Universitetin e Tiranës. Ai gjithashtu ndoqi studime gjuhësore në frëngjisht, italisht dhe spanjisht. Amedeo Baçi është angazhuar në letërsi në kapërcellin e viteve 50-të të moshës, duke u përqendruar në temat e kujtesës, identitetit, historisë dhe diplomacisë kulturore. Vepra e tij shpesh ndërthur elemente autobiografike me kontekste historike, duke krijuar një formë të gjerë makro-narrative . == == '''Krijimtaria letrare''': Baçi filloi të botojë prozë në vitin 2013. Puna e tij përfshin cikle autobiografike, romane historike dhe prozë të gjatë të fokusuar në kujtesën, identitetin dhe temat kulturore. Disa nga romanet e tij janë përkthyer në anglisht, italisht, greqisht, rumanisht dhe turqisht. Korpusi i tij përfshin: Saga shumëvëllimore historike  ;   Romane sociale dhe psikologjike  Vepra me tematikë diplomatike e ndërkulturore; Cikle narrative të strukturuara sipas një modeli origjinal prej 24-26 kapitujsh. Letërsia e tij karakterizohet nga:  Gjuhë poetike dhe imagjinare, përdorim i fjalorit arkaik e dialektor,  ndërtim i qëndrueshëm i sekuencave narrative,  integrim i reflektimeve filozofike. '''Stili''' : Stili i Baçit është i dallueshëm për:  metaforat e dendura,  një leksik autorial të pasur,  strukturë të fiksuar kompozicionale (3 pjesë × 8 kapituj),  ndërthurjen e historisë me introspeksionin,  filozofi ekzistenciale të përftuara përmes përshkrimeve natyrore, sociale dhe atmosferike.   Kritikët e kanë lidhur veprën e tij me tema filozofike dhe diplomatike në prozën shqipe.'''Vepra dhe temat kryesore''':Veprat e Baçit trajtojnë:  historinë shqiptare (Kongresi i Berlinit, Luftërat Ballkanike, Konferenca e Londrës, Konferenca e Paqes-Paris shekulli XX)  tranzicionet politike të Europës Lindore,  traumën dhe kujtesën kolektive, emigracionin dhe identitetin kulturor,  globalizimin dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Një pjesë e krijimtarisë së tij është konceptuar si sagë autobiografike shumëvëllimore, e përbërë nga më shumë se 130 romane. == == '''Vlerësimi kritik :''' Studiuesit e konsiderojnë Amedeo Baçin si:  një autor me ndikim në zhvillimin e makro-prozës shqiptare,  një stilist të spikatur me vokacion romantik, krijues të një universi të qëndrueshëm narrativ,  kontribuues të rëndësishëm në  letërsinë e kujtesës dhe diplomacinë kulturore. Profilin e tij letrar akademik e karakterizojnë:  analiza strukturore,  identiteti epistemik i qartë i rrëfimit,  dimensioni i fortë universalist,  përdorimi metodologjiko-estetik i gjuhës si sistem artistik. Kritikët e kanë lidhur veprën e Baçit me temat e kujtesës, narrativës ciklike dhe diplomacisë kulturore në prozën shqipe bashkëkohore. Baçi mori disa çmime letrare në Shqipëri midis viteve 2015 dhe 2019, duke përfshirë vlerësime nga Nacional dhe revista Obelisk. Ai është propozuar për çmimin Nobel në letërsi nga Forumi Ndërkombëtar Rekomandues për Çmimin Nobel për Paqe (INPPRF). Baçi është njohur nga Noble World Records (NWR) për arritje të lidhura me produktivitetin në prozën e gjatë dhe botimin e romaneve. Vepra e tij është recensuar nga kritikë letrarë shqiptarë, përfshirë prof. dokt. Klara Kodrën.Vepra e tij është diskutuar në platforma si Goodreads dhe është prezantuar në media të ndryshme shqiptare dhe ndërkombëtare. == == Referencat : Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane.<ref>LINKU OSE BURIMI</ref>https://www.facebook.com/rlushi/posts/pfbid02cMrtAVgeF2gse7Rh7YJhHADy1HwqA9Byu1siWos8fN9SQcFGdvdxs723gg3jfVSJl https://amedeobaci.al/ https://www.facebook.com/amedeobaciofalbania/<nowiki/>(<nowiki>https://www.goodreads.com/book/show/42381605-between-heartaches-and-love</nowiki>) . https://dr.academia.edu/AmedeoBa%C3%A7i https://www.amazon.in/Mes-Dhimbjes-Dashuris%C3%AB-Amedeo-Ba%C3%A7i/dp/9995654520 == jpfd2ua7dm361qqokr2t4cqjxvc2q2b 2982009 2982008 2026-05-18T20:17:09Z AmedeoWriter 187719 Përditësim i draftit Wikipedia 2982009 wikitext text/x-wiki == Jeta dhe veprimtaria == == Amedeo Baçi është një shkrimtar dhe romancier shqiptar. Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane. Amedeo Baçi   lindi me 15 qershor të vitit 1963 në Bushat të Shkodrës. Me origjinë përmetare Amedeo jeton mes Tiranës, Aquila dhe Romës. Baçi studioi në Akademinë e Rendit Publik në Tiranë dhe më vonë u diplomua për drejtësi në Universitetin e Tiranës. Ai gjithashtu ndoqi studime gjuhësore në frëngjisht, italisht dhe spanjisht. Amedeo Baçi është angazhuar në letërsi në kapërcellin e viteve 50-të të moshës, duke u përqendruar në temat e kujtesës, identitetit, historisë dhe diplomacisë kulturore. Vepra e tij shpesh ndërthur elemente autobiografike me kontekste historike, duke krijuar një formë të gjerë makro-narrative . == == Krijimtaria letrare == == Baçi filloi të botojë prozë në vitin 2013. Puna e tij përfshin cikle autobiografike, romane historike dhe prozë të gjatë të fokusuar në kujtesën, identitetin dhe temat kulturore. Disa nga romanet e tij janë përkthyer në anglisht, italisht, greqisht, rumanisht dhe turqisht. Korpusi i tij përfshin: Saga shumëvëllimore historike  ;   Romane sociale dhe psikologjike  Vepra me tematikë diplomatike e ndërkulturore; Cikle narrative të strukturuara sipas një modeli origjinal prej 24-26 kapitujsh. Letërsia e tij karakterizohet nga:  Gjuhë poetike dhe imagjinare, përdorim i fjalorit arkaik e dialektor,  ndërtim i qëndrueshëm i sekuencave narrative,  integrim i reflektimeve filozofike. '''Stili''' : Stili i Baçit është i dallueshëm për:  metaforat e dendura,  një leksik autorial të pasur,  strukturë të fiksuar kompozicionale (3 pjesë × 8 kapituj),  ndërthurjen e historisë me introspeksionin,  filozofi ekzistenciale të përftuara përmes përshkrimeve natyrore, sociale dhe atmosferike.   Kritikët e kanë lidhur veprën e tij me tema filozofike dhe diplomatike në prozën shqipe.'''Vepra dhe temat kryesore''':Veprat e Baçit trajtojnë:  historinë shqiptare (Kongresi i Berlinit, Luftërat Ballkanike, Konferenca e Londrës, Konferenca e Paqes-Paris shekulli XX)  tranzicionet politike të Europës Lindore,  traumën dhe kujtesën kolektive, emigracionin dhe identitetin kulturor,  globalizimin dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Një pjesë e krijimtarisë së tij është konceptuar si sagë autobiografike shumëvëllimore, e përbërë nga më shumë se 130 romane. == == Vlerësimi kritik == == Studiuesit e konsiderojnë Amedeo Baçin si:  një autor me ndikim në zhvillimin e makro-prozës shqiptare,  një stilist të spikatur me vokacion romantik, krijues të një universi të qëndrueshëm narrativ,  kontribuues të rëndësishëm në  letërsinë e kujtesës dhe diplomacinë kulturore. Profilin e tij letrar akademik e karakterizojnë:  analiza strukturore,  identiteti epistemik i qartë i rrëfimit,  dimensioni i fortë universalist,  përdorimi metodologjiko-estetik i gjuhës si sistem artistik. Kritikët e kanë lidhur veprën e Baçit me temat e kujtesës, narrativës ciklike dhe diplomacisë kulturore në prozën shqipe bashkëkohore. Baçi mori disa çmime letrare në Shqipëri midis viteve 2015 dhe 2019, duke përfshirë vlerësime nga Nacional dhe revista Obelisk. Ai është propozuar për çmimin Nobel në letërsi nga Forumi Ndërkombëtar Rekomandues për Çmimin Nobel për Paqe (INPPRF). Baçi është njohur nga Noble World Records (NWR) për arritje të lidhura me produktivitetin në prozën e gjatë dhe botimin e romaneve. Vepra e tij është recensuar nga kritikë letrarë shqiptarë, përfshirë prof. dokt. Klara Kodrën.Vepra e tij është diskutuar në platforma si Goodreads dhe është prezantuar në media të ndryshme shqiptare dhe ndërkombëtare. == == Referencat == == Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane.<ref>LINKU OSE BURIMI</ref>https://www.facebook.com/rlushi/posts/pfbid02cMrtAVgeF2gse7Rh7YJhHADy1HwqA9Byu1siWos8fN9SQcFGdvdxs723gg3jfVSJl https://amedeobaci.al/ https://www.facebook.com/amedeobaciofalbania/<nowiki/>(<nowiki>https://www.goodreads.com/book/show/42381605-between-heartaches-and-love</nowiki>) . https://dr.academia.edu/AmedeoBa%C3%A7i https://www.amazon.in/Mes-Dhimbjes-Dashuris%C3%AB-Amedeo-Ba%C3%A7i/dp/9995654520 == a2uht8vlclponjehsxp0o5ll6zzo0d1 2982217 2982009 2026-05-19T09:34:53Z AmedeoWriter 187719 /* Jeta dhe veprimtaria */ 2982217 wikitext text/x-wiki == Jeta dhe veprimtaria == == Amedeo Baçi është një shkrimtar dhe romancier shqiptar. Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane. Amedeo Baçi   lindi me 15 qershor të vitit 1963 në Bushat të Shkodrës. Me origjinë përmetare, Amedeo jeton mes Tiranës, Aquila dhe Romës. Baçi studioi në Akademinë e Rendit Publik në Tiranë dhe më vonë u diplomua për drejtësi në Universitetin e Tiranës. Ai gjithashtu ndoqi studime gjuhësore në frëngjisht, italisht dhe spanjisht. Amedeo Baçi është angazhuar në letërsi në kapërcellin e viteve 50-të të moshës, duke u përqendruar në temat e kujtesës, identitetit, historisë dhe diplomacisë kulturore. Vepra e tij shpesh ndërthur elemente autobiografike me kontekste historike, duke krijuar një formë të gjerë makro-narrative . == == Krijimtaria letrare == == Baçi filloi të botojë prozë në vitin 2013. Puna e tij përfshin cikle autobiografike, romane historike dhe prozë të gjatë të fokusuar në kujtesën, identitetin dhe temat kulturore. Disa nga romanet e tij janë përkthyer në anglisht, italisht, greqisht, rumanisht dhe turqisht. Korpusi i tij përfshin: Saga shumëvëllimore historike; Romane sociale dhe psikologjike; Vepra me tematikë diplomatike e ndërkulturore; Cikle narrative të strukturuara sipas një modeli origjinal prej 24-26 kapitujsh. Letërsia e tij karakterizohet nga:  Gjuhë poetike dhe imagjinare, përdorim i fjalorit arkaik e dialektor,  ndërtim i qëndrueshëm i sekuencave narrative,  integrim i reflektimeve filozofike. Stili i Baçit është i dallueshëm për metaforat e dendura,  një leksik autorial të pasur,  strukturë të fiksuar kompozicionale (3 pjesë × 8 kapituj),  ndërthurjen e historisë me introspeksionin,  filozofi ekzistenciale të përftuara përmes përshkrimeve natyrore, sociale dhe atmosferike.   Kritikët e kanë lidhur veprën e tij me tema filozofike dhe diplomatike në prozën shqipe.Veprat dhe temat kryesore të Baçit trajtojnë:  historinë shqiptare (Kongresi i Berlinit, Luftërat Ballkanike, Konferenca e Londrës, Konferenca e Paqes-Paris shekulli XX)  tranzicionet politike të Europës Lindore,  traumën dhe kujtesën kolektive, emigracionin dhe identitetin kulturor,  globalizimin dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Një pjesë e krijimtarisë së tij është konceptuar si sagë autobiografike shumëvëllimore, e përbërë nga më shumë se 130 romane. == == Vlerësimi kritik == == Studiuesit e konsiderojnë Amedeo Baçin si  një autor me ndikim në zhvillimin e makro-prozës shqiptare,  një stilist të spikatur me vokacion romantik, krijues të një universi të qëndrueshëm narrativ,  kontribuues të rëndësishëm në  letërsinë e kujtesës dhe diplomacinë kulturore. Profilin e tij letrar akademik e karakterizojnë  analiza strukturore,  identiteti epistemik i qartë i rrëfimit,  dimensioni i fortë universalist,  përdorimi metodologjiko-estetik i gjuhës si sistem artistik. Kritikët e kanë lidhur veprën e Baçit me temat e kujtesës, narrativës ciklike dhe diplomacisë kulturore në prozën shqipe bashkëkohore. Baçi mori disa çmime letrare në Shqipëri midis viteve 2015 dhe 2019, duke përfshirë vlerësime nga Nacional dhe revista Obelisk. Ai është propozuar për çmimin Nobel në letërsi nga Forumi Ndërkombëtar Rekomandues për Çmimin Nobel për Paqe (INPPRF). Baçi është njohur nga Noble World Records (NWR) për arritje të lidhura me produktivitetin në prozën e gjatë dhe botimin e romaneve. Vepra e tij është recensuar nga kritikë letrarë shqiptarë, përfshirë prof. dokt. Klara Kodrën.Vepra e tij është diskutuar në platforma si Goodreads dhe është prezantuar në media të ndryshme shqiptare dhe ndërkombëtare. == == Referencat == == Midis viteve 2013 dhe 2025, ai botoi më shumë se 700 romane.<ref>LINKU OSE BURIMI</ref>https://www.facebook.com/rlushi/posts/pfbid02cMrtAVgeF2gse7Rh7YJhHADy1HwqA9Byu1siWos8fN9SQcFGdvdxs723gg3jfVSJl https://amedeobaci.al/ https://www.facebook.com/amedeobaciofalbania/<nowiki/>(<nowiki>https://www.goodreads.com/book/show/42381605-between-heartaches-and-love</nowiki>) . https://dr.academia.edu/AmedeoBa%C3%A7i https://www.amazon.in/Mes-Dhimbjes-Dashuris%C3%AB-Amedeo-Ba%C3%A7i/dp/9995654520 == 9xzogxppmyt2obfrhfj9b6pnicujy0j Acy (kthjellim) 0 400724 2982014 2026-05-18T20:40:03Z Birdie 19592 Faqe e re: {{kthjellim}} '''Acy''' është një emër vendi që mund t'i referohet këtyre vendbanimeve: *[[File:Flag_of_France.svg|lidhja=|alt=|kufi|25x25px]] [[Franca]]: ** [[Acy, Aisne]], është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin [[Aisne]] të rajonit [[Epërmet e Francës]], ** [[Acy-en-Multien]], është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin [[Oise]] të rajonit [[Epërmet e Francës]], ** [[Acy-Romance]], është një komunë franceze, e cila nd... 2982014 wikitext text/x-wiki {{kthjellim}} '''Acy''' është një emër vendi që mund t'i referohet këtyre vendbanimeve: *[[File:Flag_of_France.svg|lidhja=|alt=|kufi|25x25px]] [[Franca]]: ** [[Acy, Aisne]], është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin [[Aisne]] të rajonit [[Epërmet e Francës]], ** [[Acy-en-Multien]], është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin [[Oise]] të rajonit [[Epërmet e Francës]], ** [[Acy-Romance]], është një komunë franceze, e cila ndodhet në departamentin [[Ardennes]] të rajonit [[Lindja e madhe]]. g292cikiu98b9vxttov3cb896gyix2g Acy 0 400725 2982017 2026-05-18T20:54:43Z Birdie 19592 Birdie zhvendosi faqen [[Acy]] te [[Acy, Aisne]]: Homonymy 2982017 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Acy, Aisne]] ktihj74cep8mwbkytkkzimehyhh8ie6 2982020 2982017 2026-05-18T20:55:44Z Birdie 19592 Objektivi i ridrejtimit u ndryshua nga [[Acy, Aisne]] te [[Acy (kthjellim)]] 2982020 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Acy (kthjellim)]] 991horqsynvjctizeukxoz7w131c78t Diskutim:Acy 1 400726 2982019 2026-05-18T20:54:43Z Birdie 19592 Birdie zhvendosi faqen [[Diskutim:Acy]] te [[Diskutim:Acy, Aisne]]: Homonymy 2982019 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Acy, Aisne]] alg0udw3kkz6r7yv7xsvtlcns7h8s72 Përdoruesi:Lenë Osmani/sandbox 2 400727 2982025 2026-05-18T21:18:59Z Lenë Osmani 187237 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150049525|Dino Buzzati]]" 2982025 wikitext text/x-wiki == Biografia == {{Approfondimento|titolo=La famiglia Buzzati Traverso|contenuto=Della famiglia Buzzati Traverso si hanno dettagliate notizie grazie alle ricerche di Luigi Alpago Novello, storico bellunese, nonché amico del padre di Dino. I Buzzati avevano lontane origini [[ungheresi]], in quanto i loro antenati si erano stabiliti a [[Bribano]], paese non troppo distante da [[Belluno]], per sfuggire a un'epidemia scoppiata a [[Budapest]] nel [[XV secolo|Quattrocento]]. Qui furono detti ''Budàt'' ("da [[Buda]]") ma successivamente, per influsso del dialetto bellunese, divennero ''Buzat'' e infine Buzzati. Per generazioni i membri della famiglia furono artigiani del ferro e si specializzarono nella produzione di armi e utensili, specialmente seghe (come testimoniato dallo stemma, raffigurante la lama di una sega). Il primo membro degno di nota fu Girolamo Brandimarte ([[1737]]-[[1817]]) che si trasferì a Belluno dove svolse la professione di notaio. Nel [[1870]] la famiglia acquistò la villa di San Pellegrino. Il secondo cognome fu aggiunto in tempi più recenti ([[1917]]) per disposizione testamentaria del conte Cesare Traverso, il quale aveva adottato la nonna paterna di Dino, Angelina Rossi, rimasta orfana<ref>{{cita libro | cognome= Asquer | nome= Renata | titolo= La grande torre. Vita e morte di Dino Buzzati | editore= Manni Editori | città= | anno= 2002 | pp= 27-28}}</ref><ref name=vigano>{{cita|Viganò|p. 13|Viganò}}.</ref><ref name=ioli>{{cita|Ioli|p. 203|Ioli}}.</ref><ref name="vigano"/>.}}<templatestyles src="Approfondimento/styles.css" /> <templatestyles src="Approfondimento/styles.css" /> === Fëmijëria dhe studimet === [[Skeda:Villa_Buzzati_a_Belluno.jpg|parapamje|Villa Buzzati në Belluno : vendlindja dhe vendbanimi veror]] Dino Buzzati Traverso lindi në vilën familjare në San Pellegrino, një qytet në periferi të qytetit të Bellunos, më 16 tetor [[1906|1906.]] Babai i tij, Giulio Cesare Buzzati ( [[1862]] - [[1920]] ), ishte një jurist i famshëm që i përkiste një familjeje të shquar Belluno me origjinë të largët [[Hungarezët|hungareze]], ndërsa nëna e tij, Alba Mantovani ( [[1871]] - [[1961]] ), [[Venediku|veneciane]], ishte vajza e mjekut Pietro Mantovani dhe fisnikes Matilde Badoer . Ai është fëmija i tretë nga katër vëllezër e motra: Augusto Buzzati ( [[1903]] -?), i cili do të bëhej inxhinier, Angelina Buzzati ( [[1904]] - [[2004]], më vonë gruaja e Giuseppe Ramazzotti ) dhe Adriano Buzzati Traverso ( [[1913]] - [[1983]] ), një biolog gjenetik. Familja Buzzati i kalonte verat në vilën e tyre në Belluno dhe pjesën tjetër të vitit në [[Milano]], ku babai - një profesor i [[Ligji ndërkombëtar|së drejtës ndërkombëtare]] - punonte në Universitetin e sapothemeluar Luigi Bocconi, duke e ndarë kohën e tij midis atje dhe mësimdhënies në Universitetin e vjetër të Pavias . Vila dhe biblioteka e familjes ishin thelbësore për edukimin e shkrimtarit. Në fëmijërinë e tij të hershme, shkrimtari tregoi vëmendje dhe ndjeshmëri të madhe ndaj arteve figurative dhe [[Muzika|muzikës]], duke mësuar të luante [[Pianoja|piano]] dhe [[Violina|violinë]] në moshën dymbëdhjetë vjeç, por më vonë i braktisi studimet. Dashuria e Buzzati-t për [[Alpinizmi|malet]] ishte gjithashtu e natyrshme në rritjen e tij, gjë që do ta çonte atë të ngjitej dhe të ëndërronte për male gjatë gjithë jetës së tij. Pas viteve të para, dhe pas vdekjes së të atit, në moshën katërmbëdhjetë vjeç, Buzzati u regjistrua në shkollën e mesme klasike Giuseppe Parini në Milano, ku takoi Arturo Brambilla-n; të dy u bënë miq dhe madje u angazhuan në duele shkrimore. Filloi një korrespondencë e ngushtë me të, e cila vazhdoi deri në vdekjen e parakohshme të Brambilla-s . Gjatë këtyre viteve, Buzzati zbuloi një interes për [[Egjiptologjia|kulturën egjiptiane]] (në letrat e tij drejtuar Brambilla-s ai e nënshkroi veten si Dinubis për një kohë të gjatë) dhe për Arthur Rackham- in. Pasi përfundoi studimet e mesme, Buzzati filloi të tregonte dëshirën për të shkruar një roman. Ai u regjistrua në drejtësi për të përmbushur dëshirat e familjes së tij dhe u diplomua më 10 tetor 1928 me një tezë të titulluar ''Natyra ligjore e Konkordatit'' . [[File:Buzzati.jpg|parapamje|Dino Buzzati fotografuar në Via Solferino (Milano), selia e Corriere della Sera]] === Karriera gazetareske === Gjithashtu në korrik të [[1928|vitit 1928]], ai u bashkua me ''Corriere della Sera'' si praktikant, ku më vonë u bë [[Gazetari|redaktor]] dhe më në fund korrespondent. Më 27 mars [[1933|1933,]] ai botoi editorialin e tij të parë në Corriere, " ''Jeta dhe dashuritë e Rospo Cavalier.'' ''Falstaff i Faunës'' ", i cili nuk u pëlqye nga disa nga figurat kryesore të gazetës. Pavarësisht kësaj, Buzzati vazhdoi të shkruante editoriale origjinale me cilësi të lartë letrare gjatë gjithë jetës së tij. Midis [[1935|viteve 1935]] dhe [[1936]] ai punoi në suplementin mujor ''La Lettura'' . Ishte gjatë këtyre viteve që ai filloi t'i përkushtohej, mbi të gjitha, shkrimit të tregimeve të shkurtra, të cilat u botuan edhe në faqet e ''Corriere'' . Në [[1940|vitin 1940]], vitin e botimit të ''Shkretëtirës së Tartarëve'', ai ishte korrespondent lufte në [[Addis Ababa]] për ''Corriere'' . Gazetari shërbeu në njësi të ndryshme të Marinës Mbretërore Italiane dhe shkroi raporte të gjera lufte, të cilat u mblodhën në [[1992|vitin 1992]] në vëllimin ''Il buttafuoco: cronache di guerra sul mare'' . Nga janari deri në verën e vitit [[1942]], Buzzati qëndroi i fshehtë në [[Mesina|Messina]], si korrespondent lufte dhe operator ushtarak në bazën detare Marisicilia, me detyrën e hartimit të një manuali teknik "mbi luftën tonë aktuale detare", një punë me "përgjegjësi dhe madhësi të madhe". Puna nuk u përfundua kurrë. Gjatë [[Republika Sociale Italiane|Republikës Sociale Italiane,]] ai vazhdoi punën e tij në ''Corriere della Sera'', e cila kontrollohej nga regjimi. Më 26 prill [[1945]], ai shkroi në faqen e parë editorialin ''"Cronaca di ore memorabili'' ", një rrëfim dhe koment mbi Çlirimin që kishte ndodhur një ditë më parë. Nga viti 1945 deri në vdekjen e tij, ai shkroi artikuj lajmesh kriminale, sektorin gazetaresk që ai preferonte . Shkrimet e shumta gazetareske të dedikuara nga Buzzati për vrasjet dhe tragjeditë italiane (dhe jo vetëm) u mblodhën nga Lorenzo Viganò dhe u botuan në [[2002|vitin 2002]] në një komplet me dy vëllime të titulluar ''La «nera» di Dino Buzzati'' . Krahas lajmeve kriminale, ai iu përkushtua lajmeve të jetës, lajmeve sportive (kryesisht [[Alpinizmi|alpinizmit]] dhe [[Skijimi|skijimit]], siç dëshmohet nga shkrimet e mbledhura në librin pas vdekjes ''I fuorilegge della malore'' ) dhe mbi të gjitha Terza page . Në [[1949|vitin 1949,]] ai u dërgua nga gazeta ''Corriere'' della Sera për të mbuluar Giro d'Italia, ngjarja sportive më e ndjekur në Itali në atë kohë. Artikujt që ai shkroi me atë rast u botuan në një libër pas vdekjes në [[1981|vitin 1981]], ''Dino Buzzati al Giro d'Italia'' . Nga [[1950|viti 1950]] deri në [[1963|vitin 1963]] ai ishte zëvendësdrejtor i ''Domenica del Corriere'' . Në realitet, ai ishte një drejtor në hije: në fakt, ishte ai që udhëhoqi bashkëpunëtorët e periodikut dhe që kujdesej për [[Faqosje|paraqitjen]], [[Dizajni grafik|grafikën]], titujt, temat që do të trajtoheshin (sport, kinema, muzikë pop, TV, politikë) <ref>{{Cite web|http://archiviostorico.corriere.it/2007/novembre/20/Domenica_Buzzati_co_7_071120038.shtml|La Domenica di Buzzati}}</ref> . Në duart e tij, javorja rriti shitjet e saj jashtëzakonisht shumë, duke arritur shpesh një milion kopje. Ashtu si Giorgio Bocca, ai mbështeti tezën e një katastrofe natyrore për katastrofën e Vajontit . <ref>{{Cite web|https://s2.diazilla.com/store/data/000574285_1-d1386f6652b90c2f84b6e13aadb5d268.png|L'eco di Bergamo: Sabato 5 ottobre 2013}}</ref> Në filli të [[Vitet 1960|viteve 1960,]] ai u dërgua nga gazeta për periudha të shkurtra në [[Japonia|Japoni]], [[Jeruzalemi|Jerusalem]], [[Nju Jork Siti|Nju Jork]] dhe [[Uashington D.C.|Uashington]], [[India|Indi]] dhe [[Praga|Pragë]] . Disa nga artikujt e shkruar gjatë këtyre udhëtimeve u përfshinë në ''Cronache terrestri'', një koleksion prej rreth njëqind artikujsh gazetaresk të zhanreve të ndryshme (lajme, sport, kulturë, shoqëri), të botuar menjëherë pas vdekjes së autorit. Ato të shkruara me rastin e udhëtimit të [[Pali VI|Palit VI]] në Jerusalem u mblodhën në vend të kësaj në ''Con il papa in Terrasanta'' ( [[2014]] ). Në të njëjtën periudhë ai filloi të merrej rregullisht me artin, derisa në [[1967|vitin 1967]] mori rolin e kritikut të artit për ''Corriere'' (edhe nëse, sipas pranimit të tij, shkrimet e tij nuk ishin kritika të vërteta, por më tepër raporte mbi risitë kryesore artistike, të rrëfyera në një gjuhë të thjeshtë pa detaje teknike ). Në [[1965|vitin 1965,]] Buzzati shkroi një seri artikujsh të titulluar ''Në Kërkim të Italisë Misterioze'', në të cilat ai trajtoi ngjarje, vizione, shfaqje dhe fenomene spiritualiste në dukje paranormale në Italinë e pasluftës. Dhjetë artikujt dhe shkrime të tjera të të njëjtit lloj u mblodhën në vëllimin ''I misteri d'Italia'', botuar pas vdekjes në [[1978|vitin 1978]] . Aktiviteti gazetaresk i Buzzati-t u vlerësua veçanërisht pas vdekjes së tij, me botimin e antologjive të shumta kushtuar tipologjive të ndryshme të gazetarisë së tij. Karakteristika kryesore e shërbimeve dhe editorialeve të tij ishte sigurisht ajo e transformimit të lajmeve të thjeshta në rrëfenja fantastike dhe poetike, duke i dhënë jetë një bashkimi të mençur midis gazetarisë dhe letërsisë . [[File:Dino_Buzzati_francobollo.jpg|majtas|parapamje|Pullë postare e lëshuar në vitin 2006 për të festuar 100-vjetorin e lindjes së tij]] === Karriera letrare === Në vitin 1933 u botua romani i tij i parë, ''Bàrnabo delle montagne'', i ndjekur dy vjet më vonë ''nga Il segreto del Bosco Vecchio'' . Të dy veprat u adaptuan në [[Filmi|filma]] nga regjisorë italianë: i pari nga Mario Brenta në [[1994|vitin 1994]], i dyti nga Ermanno Olmi në [[1993|vitin 1993.]] Në fund të viteve 1930, Buzzati filloi të botonte histori fantastike dhe sureale në ''Corriere'' dhe gazeta të tjera. Më 9 qershor 1940, Buzzati botoi suksesin e tij më të madh, ''Il deserto dei Tartari'', të shkruar vitin e kaluar (titulli origjinal supozohej të ishte ''La fortezza'', më pas u ndryshua me sugjerimin e Leo Longanesi, i cili e botoi atë me Rizzoli ), nga i cili Valerio Zurlini realizoi filmin me të njëjtin emër në [[1976|vitin 1976.]] Në vitin 1949, romani u botua në Francë dhe arriti një sukses të jashtëzakonshëm. Në vitin 1942, Buzzati botoi ''I sette messaggeri'', një vëllim që mblodhi tregimet e tij më të mira, të botuara në vitet e mëparshme në revista dhe gazeta të ndryshme. Në vitet në vijim, shkrimtari botoi kryesisht përmbledhje me tregime fantastike: ''Paura alla Scala'' në vitin 1949 dhe ''Il declino della Baliverna'' në [[1954|vitin 1954.]] Nga këto tre përmbledhje të para, Buzzati nxori tregimet më përfaqësuese dhe, së bashku me tekste të tjera, i botoi ato në vëllimin ''Sessanta racconti'' ( [[1958]] ), i cili fitoi Çmimin Strega . Gjithashtu në vitin 1958 ai botoi ''Experimento di magia.'' ''18 racconti'' . Gjatë kësaj periudhe nuk munguan botimet e zhanreve të tjera: një roman për fëmijë i ilustruar nga vetë autori ( ''La famosa invasione degli orsi in Sicilia'', 1945), një përmbledhje me tregime dhe reflektime të shkurtra ( ''In quel preciso momento'', 1950), një libër me vlerësime satirike ( ''Egregio signore, siamo dispiacecenti di…'', [[1960]], me ilustrime nga Siné ). Për më tepër, midis viteve [[Vitet 1940|1940]] dhe [[Vitet 1950|1950]], Buzzati filloi të shkruante për [[Teatri|teatrin]], duke krijuar [[drama]], [[Komedia|komedi]], farsa dhe [[Monologu|monologje]] : suksesi i tij i vetëm i vërtetë në këtë fushë ishte në [[1953|vitin 1953]], ''Një Rast Klinik'', një komedi e bazuar në tregimin ''Shtatë Pllaja'' dhe e ripropozuar disa vite më vonë për publikun parizien në përkthimin e [[Albert Camus]] . Veprat e tij të mëvonshme nuk arritën sukses të vërtetë publik, por janë tekste të shkëlqyera, të afta të na tregojnë nuancat e ndryshme të poetikës së autorit, në këtë rast kryesisht satirike: ''Fundi Dramatik i një Muzikanti të Famshëm'' ( [[1955]] ), ''Vetëm në Shtëpi'' (1958), ''Një Krimb në Ministri'' (1960), ''Sugjeruesit'' (1960), ''Kolona Famëkeqe'' ( [[1962]] ) dhe të tjera. Në vitin 1960, Buzzati u rikthye në formatin e romanit dhe botoi veprën ''“Il grande ritratto”'', e cila pati shumë sukses nga pikëpamja tematike, por më pak nga ajo letrare: trajtoi temën e feminitetit, një risi në krahasim me temat e trajtuara nga autori deri atëherë. Ajo i parapriu veprës më të famshme ''“Un amore'' ” (1963), e cila përqendrohet në një histori sentimentale të dhimbshme, në të cilën mund të njihen disa nga ngjarjet autobiografike të shkrimtarit. Romani u adaptua në një film me të njëjtin emër (1965) nga Gianni Vernuccio . Në vitin 1965, narratori botoi të vetmet vepra të tij poetike: ''Kapiten Pik dhe Poezi të Tjera'', ''Më falni, Nga cila rrugë shkon në Piazza del Duomo?'' dhe ''Tre trokitje në derë'' . Dy të fundit u mblodhën dy vjet më vonë në ''Dy Poema'' nga Neri Pozza Editore, me të gjithë prodhimin e tij poetik të botuar në [[1982|vitin 1982.]] Këto kompozime demonstrojnë shkathtësinë ekstreme letrare të Buzzati-t, pasi ai gjeti në [[Poezia|poezi]] dhe [[Vargu i lirë|vargun e lirë]] një mjet për të shprehur temat e tij të zakonshme në një mënyrë krejtësisht origjinale. Në [[1966|vitin 1966]], pas tetë vjetësh, u botua një përmbledhje e re me tregime të shkurtra, ''Il colombre e altri trenta racconti'', e ndjekur dy vjet më vonë nga ''La boutique del mistero'', e cila bashkoi tridhjetë e një tregime të marra nga të gjitha përmbledhjet e mëparshme: Qëllimi i Buzzati-t për të mbledhur më të mirën e prodhimit të tij me tregime të shkurtra ishte i qartë. Veprat e fundit të shkrimtarit nga Belluno janë ''Poema a fumetti'' ( [[1969]] ), e cila është shumë e diskutueshme dhe e famshme, për të cilën ai u vlerësua me çmimin prestigjioz Amelia [[1970|në vitin 1970]] , një vepër në gjysmë të rrugës midis një romani dhe një komiku, e cila ripërpunon mitin e [[Orfeu|Orfeut]] dhe Euridikës në një ton pop, ''Le notti difficili'' ( [[1971]] ), një përmbledhje tregimesh dhe editorialesh të përqendruara te vdekja, dhe ''I miracoli di Val Morel'' (1971), një përmbledhje pikturash dhe komentesh të shkurtra të përqendruara te [[Mrekullia|mrekullitë]] e rreme, të cilat, sipas shpikjes së autorit, i atribuohen Shën Ritës nga tradita popullore dhe të frymëzuara nga lokaliteti i Valmorel di Limana . Ekzistojnë vepra të shumta pas vdekjes, kryesisht që mbledhin tregime që nuk janë botuar kurrë në vëllim gjatë jetës së autorit dhe fragmente nga kopjet origjinale të ''Corriere'' dhe gazetave të tjera, duke përfshirë ''The Regjimenti Leaves at Dawn'' ( [[1985]] ), ''Mr. Scrooge's Strange Christmas and Other Stories'' ( [[1990]] ), ''Bestiary'' ( [[1991]] ), ''The Fantastic Chronicles of Dino Buzzati'' ( [[2003]] ), ''Panettone Wasn't Enough'' ( [[2004]] ), ''The Outlaws of the Mountain'' ( [[2010]] ) dhe ''The Bestiary of Dino Buzzati'' ( [[2015]] ). Për më tepër, janë botuar disa libra që përmbledhin vepra të botuara tashmë nga Buzzati gjatë jetës së tij: ''Romane dhe tregime'' ( [[1975]] ), ''180 tregime'' (1982), ''Poema'' (1982), ''Teatër'' ( [[1980]], i zgjeruar në [[2006]] ), ''Më të mirat e tregimeve'' (1990), ''Vepra të zgjedhura'' ( [[1998]] ), ''Kryeveprat e Dino Buzzati-t'' ( [[2005]] ). [[Skeda:Primo_piano,_corridoio_dino_buzzati,_la_stanza.JPG|parapamje|Një pikturë nga Buzzati: ''Dhoma'' (1968, vaj mbi kanavacë, 70x45). Piktura është e ndarë në panele të ndryshme që korrespondojnë me momentet e ndryshme të rrëfimit.]] === Karriera artistike === Më shumë sesa një hobi, piktura ishte një profesion i dytë për Dino Buzzati-n, aq sa ai shkoi deri aty sa të deklaronte: «Unë jam një piktor i cili, si hobi, për një periudhë që për fat të keq ishte mjaft e gjatë, isha gjithashtu shkrimtar dhe gazetar» . Veprat piktoriale të Buzzati-t janë të lidhura fort me atmosferat dhe situatat e romaneve dhe tregimeve të tij: vetë autori i përkufizoi pikturat e tij si "tregime të pikturuara", duke nënvizuar me këtë shprehje ngarkesën e fortë narrative të kanavacave, të cilat shpesh paraqesin shkrime [[Stripi|në stilin komik]] ose janë të ndara, ashtu si faqja e një komiku, në panele të ndryshme, secila prej të cilave përfaqëson një "moment" të veprimit. Që në fëmijëri, Dino vizatonte shumë, veçanërisht malet e tij të dashura, por edhe subjekte fantastike. Në vitet [[Vitet 1920|1920]] dhe [[Vitet 1930|1930]] ai pikturoi disa kanavacë ( ''Romantike'', ''Shtylla e Llambës'', ''Dashuria e Parë'' ), por mundësia për t'i treguar publikut talentin e tij si vizatues erdhi vetëm në vitin 1945, kur ai prodhoi vizatime të shumta me ngjyra për romanin ''Pushtimi i Famshëm i Arinjve në Siçili''. Megjithatë, në [[1952|vitin 1952]] ai pikturoi pikturën e tij më të famshme, ''Piazza del Duomo në Milano'', në të cilën Katedralja përshkruhet si një mal Dolomit me maja dhe maja, i rrethuar nga kullota të gjelbra . Aktiviteti piktorial i Buzzati-t u bë i rëndësishëm duke filluar nga [[1957|viti 1957]], vit në të cilin ai filloi të prodhonte rregullisht piktura dhe vizatime të shumta të llojeve të ndryshme. Temat e pikturave të tij të para janë ato tipike të veprave të tij të tjera, veçanërisht historive të tij (fantastike, fati, pritja, misteri), dhe stili i tij kujton simbolizmin, ilustrimet e Arthur Rackham, pikturën metafizike të De Chirico-s dhe [[Surrealizmi|surrealizmin]] . Në këtë fazë të parë bëjnë pjesë ''Una fine del mondo'' (1957), ''Duello notturno'' (1957), ''Toc, toc'' (1957), ''Gli apriranno?'' (1958), ''Adieu'' (1958) dhe shumë piktura të tjera. Në vitet 1960, Buzzati filloi të zëvendësonte temat e mëparshme me tema të reja, të tilla si seksualiteti dhe krimi, dhe stile të reja, që të kujtojnë komikët italianë dhe artin pop . Këto risi pasqyrohen në piktura të tilla si ''Krimi në Via Calumi'' (1962), ''Vampiri'' (1965), ''Cirku i Krollit'' (1965), ''Eskalimi'' (1966), ''Diabolik'' (1967), ''Laide'' (1967), ''Britma'' (1967), ''Një adresë e dobishme'' (1968), etj. Megjithatë, Buzzati nuk i braktis temat e mëparshme: vepra të tilla si ''Mirazhi'' (1966), ''Babau'' (1967), ''Vikari i Stinfeldit'' (1967), ''Miqtë e Mesnatës'' (1967) na tregojnë personazhe dhe krijesa fantastike, ngjyra më të ftohta, të cilat kujtojnë atmosferat imagjinare tipike të veprave të hershme të shkrimtarit të Bellunos. Temat e erotizmit, krimit, vdekjes dhe sfondeve pop rikthehen në 208 pllakat me ngjyra të ''Poema a fumetti'', një vepër e veçantë që ripërpunon mitin e Orfeut dhe Euridikës në një stil modern. Vëllimi, i botuar nga Mondadori, doli në vitin 1969, u shit shumë mirë dhe në vitin 1970 fitoi çmimin ''Paese Sera'' . Kritikët, në vend që të jepnin një gjykim të qartë, ishin mjaft të çorientuar : kombinimi i letërsisë dhe pikturës që punon Buzzati, erotizmi i fortë dhe stili modern u duken shumicës së njerëzve të çuditshëm dhe të papajtueshëm me prodhimet e mëparshme të shkrimtarit. Vepra konsiderohet [[Graphic novel|romani i parë grafik]] italian dhe ndër të parët në panoramën botërore. Libri i fundit i botuar i autorit ishte ''I miracoli di Val Morel'' (1971), një koleksion pikturash, të shoqëruara me mbishkrime të shkurtra, që përshkruajnë oferta imagjinare kushtimi të bëra në letërsinë artistike nga Shën Rita. Pikturat përfaqësojnë përmbledhjen e të gjithë veprës së Buzzati-t, pasi ato trajtojnë dhe zgjerojnë të gjitha temat që ai trajtoi gjatë gjithë karrierës së tij si romancier dhe piktor: fati, fantastikja, ironia, dashuria, perversiteti, krimi. Vepra u ribotua vetëm në [[2012|vitin 2012]] . Ndër veprat e autores të botuara pas vdekjes kushtuar pikturës janë ''Catalogo dell'opera pittorica'' (2006) i redaktuar nga Nicoletta Comar, katalogu më i plotë i pikturave të Buzzati-t, dhe ''Le storie dipinti'' ( [[2013]] ) i redaktuar nga Lorenzo Viganò, i cili përfshin riprodhimin e pesëdhjetë e tre pikturave narrative, të shoqëruara me mbishkrime të shkurtra. Krahas punës së tij si shkrimtar, gazetar dhe piktor, Buzzati iu përkushtua operës, duke krijuar një partneritet me kompozitorin dhe dirigjentin Luciano Chailly, për të cilin shkroi katër libreto. Ai mbikëqyri personalisht skenografinë për dramat dhe operat e tij dhe punoi si dizajner skenografie dhe kostumesh për vepra të të tjerëve, të tilla si baletet ''Jeu de cartes'' nga [[Igor Stravinski|Igor Fyodorovich Stravinsky]] dhe ''Ghosts at the Grand Hotel'' nga Luciano Chailly. Katalogët ''Maccari dhe Buzzati në Teatro alla Scala, ekspozita e gjashtë e kuruar dhe me një ese nga Giulio Carlo Argan'' (1990) dhe ''Buzzati në Scala'' (2006), të redaktuar nga Vittoria Crespi Morbio, i janë kushtuar kësaj vepre të shkrimtarit të lindur në Belluno. Një tjetër pasion i Buzzati-t ishte [[alpinizmi]], dhe në veçanti ngjitja në shkëmbinj. Ai ngjiti shumë shtigje shkëmbore, disa prej të cilave të vështira, në [[Dolomitet|Dolomite]], shpesh i shoqëruar nga udhërrëfyes të famshëm malorë që me kalimin e kohës u bënë miqtë e tij të ngushtë (si Gabriele Franceschini) . Zonat që ai frekuentonte më shumë ishin Pale di San Martino dhe Croda da Lago, të cilat i pëlqente veçanërisht. Pothuajse të gjithë jetën e tij ai ia kushtoi muajin shtator këtij aktiviteti, të cilin e kalonte në shtëpinë familjare në San Pellegrino di Belluno. Dashuria e tij për malet dhe ngjitjen ishte e tillë që ai shpesh thoshte dhe shkruante se pothuajse çdo natë në Milano ëndërronte të ngjitej. Një dëshmi e pasionit të tij për malet është kompleti me dy vëllime ''I fuorilegge della montagna'', botuar në vitin 2010 dhe redaktuar nga Lorenzo Viganò, i cili mbledh artikuj dhe histori kushtuar Dolomiteve të tij të dashura, alpinizmit, alpinistëve të famshëm dhe [[Skijimi|skijimit]] . Në fushën artistike, Buzzati, përveç eksperimentimit me prodhimin e pikturave, vizatimeve dhe skicave, iu përkushtua, veçanërisht në dekadën e fundit të jetës së tij, kritikës dhe recensionit të artit. Në vitet 1960, ai u emërua kritik arti për ''Corriere della Sera'', një gazetë ku do të botonte qindra artikuj mbi ekspozita, lëvizje dhe artistë të ndryshëm ( Pop Art, Bacon, Klein ). Në vend të kritikës tradicionale, në të cilën kritiku i artit e vendoste veten në një pozicion të rëndësishëm dhe superior ndaj lexuesit dhe lëshonte akuza këtu e atje, Buzzati preferonte një qasje më informale, e cila i paraqiste lexuesit risi artistike dhe ekspozita pikture pa futur gjykime pretencioze në artikujt e tij. Gjithashtu interesante janë përvojat e tij si skenarist, të cilat e panë të bashkëpunonte me [[Federico Fellini|Federico Fellini-]] n për shkrimin e filmit ''“Il Viaggio di G.'' ''Mastorna”'', projektin që regjisori e ndoqi gjatë gjithë jetës së tij dhe që nuk e pa kurrë dritën e diellit. Ai shkroi gjithashtu skenarin për ''Il pianeta acciaio'' <ref>{{YouTube|id=aRyTCHkDaqs}}</ref> (1962) të [[Emilio Marsili (regista)|Emilio Marsilit]], një dokumentar shumë i rafinuar në Italsider . === Martesa dhe Vdekja === Buzzati u martua me të renë Almerina Antoniazzi në dhjetor 1966. Ai vdiq nga [[Kanceri i pankreasit|kanceri në pankreas]] në klinikën "La Madonnina" në Milano më 28 janar [[1972]] (babai i tij kishte vdekur gjithashtu në [[1920|vitin 1920]] ). Në verën e vitit 2010, hiri i tij u shpërnda në Croda da Lago, në Dolomitet e dashura. <ref>{{Cite web|https://corrieredelveneto.corriere.it/veneto/notizie/cronaca/2010/10-febbraio-2010/disperdere-ceneri-ora-si-puo-buzzati-tornera-dolomiti-1602436177910.shtml|Disperdere le ceneri ora si può: Buzzati tornerà sulle Dolomiti}}</ref> 5tvzfc10s6ax5b9f2s9a1rer6txnfzi Diskutim:Lindita Pano 1 400728 2982029 2026-05-18T21:46:41Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982029 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lindita Pano]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982028 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.profamiljes.al/board-members/%3C/ref%3E. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260417005620/https://cne.news/article/2204-is-rejecting-parent-1-and-2-discriminatory-against-gays-albanian-judge-has-to-decide për lidhjen https://cne.news/article/2204-is-rejecting-parent-1-and-2-discriminatory-against-gays-albanian-judge-has-to-decide. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260410074802/https://kuikalbania.com/ për lidhjen https://www.kuikalbania.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 23:46 (CEST) cobiqk8vwoovjsyivbtrmu43nrljadt Diskutim:Lirije Kajtazi 1 400729 2982035 2026-05-18T22:04:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982035 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lirije Kajtazi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982034 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190420064843/https://www.periskopi.com/forumi-gruas-ldk-se-mbajti-kuvendin-zgjedhor-serish-kryetare-lirije-kajtazi/ për lidhjen https://www.periskopi.com/forumi-gruas-ldk-se-mbajti-kuvendin-zgjedhor-serish-kryetare-lirije-kajtazi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 00:04 (CEST) 80muuvo8p1x6kz8rf5nxxwx1gmhkwd2 Paga më e ulët në Kosovë 0 400730 2982050 2026-05-18T22:56:27Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Paga minimale në Kosovë]] 2982050 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Paga minimale në Kosovë]] niw7dl5dhe4gh3niqpstrorruwcllzd Paga më e ulët në Shqipëri 0 400731 2982051 2026-05-18T22:56:32Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Paga minimale në Shqipëri]] 2982051 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Paga minimale në Shqipëri]] 34zz09tiipn0tcedvu6l1uesaftkvmk Zegerscappel 0 400732 2982052 2026-05-18T23:07:08Z Birdie 19592 Faqe e re: {{Infobox Komunat franceze |name=Zegerscappel |native name=''Zeskappel'' |commune status=Komunë |image=Zegerscappel - Eglise.JPG |caption=Kishë Saint-Omer dhe memoriali i luftës. |image coat of arms=Blason ville fr Zegerscappel (Nord).svg |arrondissement=[[Qarku Dunkerque|Dunkerque]] |canton=[[Kantoni Wormhout|Wormhout]] |coordinates={{Coord|50.8878|2.3839|display=title}} |INSEE=59666 |postal code=59470 |mayor=Franck Spicht |term=2024-2026 |intercommunality=Communauté de comm... 2982052 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Zegerscappel |native name=''Zeskappel'' |commune status=Komunë |image=Zegerscappel - Eglise.JPG |caption=Kishë Saint-Omer dhe memoriali i luftës. |image coat of arms=Blason ville fr Zegerscappel (Nord).svg |arrondissement=[[Qarku Dunkerque|Dunkerque]] |canton=[[Kantoni Wormhout|Wormhout]] |coordinates={{Coord|50.8878|2.3839|display=title}} |INSEE=59666 |postal code=59470 |mayor=Franck Spicht |term=2024-2026 |intercommunality=Communauté de communes des Hauts de Flandre |elevation m=30 |elevation min m=7 |elevation max m=40 |area km2=17,40 |population=1562 |population date=Janar 2023 |population demonym= Zegerscappelois |website= [http://www.zegerscappel.fr/ zegerscappel.fr] }} '''Zegerscappel''' ([[Flemishte Perëndimore]]: ''Zeskappel'') është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Francë]]. Zegerscappel bën pjesë në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Nord]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Epërmet e Francës]]. Komuna ka një popullsi prej 1562 banorë dhe sipërfaqe 17,40 km², me një dendësi prej 90 banor/km². ==Gjeografia== Komuna ndodhet në lumin [[Lumi i Yser|Yser]] në rajonin të Houtland. Zegerscappel nuk i përket asnjë [[Zona urbane|zone urbane]] i përket zonës ujëmbledhëse të qytetit të [[Dunkerque]]. [[Skeda:LocatieZegerskappel.PNG|parapamje|majtas|Harta e vendndodhjes së komunës]] [[Skeda:Éditions Ganoote Zegerscappel La Gare.jpg|parapamje|qendër|Stacioni i vjetër i trenit.]] ==Popullsia== {{Historical populations | align = none | cols = 2 | percentages = pagr | source = EHESS (1793-1999)<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess|41442|Zegerscappel}}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/7633058?geo=COM-59666#ancre-POP_T1 Population en historique depuis 1968], INSEE</ref> |1793 |1650 |1800 |1707 |1806 |1769 |1821 |1823 |1831 |1775 |1836 |1805 |1841 |1875 |1846 |1746 |1851 |1709 |1856 |1702 |1861 |1739 |1866 |1768 |1872 |1762 |1876 |1771 |1881 |1699 |1886 |1608 |1891 |1568 |1896 |1545 |1901 |1535 |1906 |1611 |1911 |1497 |1921 |1400 |1926 |1367 |1931 |1341 |1936 |1306 |1946 |1344 |1954 |1242 |1962 |1193 |1968 |1202 |1975 |1208 |1982 |1179 |1990 |1252 |1999 |1200 |2005 |1425 |2010 |1464 |2015 |1543 |2020 |1540 |2023 |1562 }} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-59666 INSEE] {{commonscat|Zegerscappel}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Nord|Zegerscappel]] oxub5dt4kmfattclinh1pntz9llb8ga Gllanasella 0 400733 2982055 2026-05-18T23:13:00Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Gllanasella]] te [[Shkaba (fshat)]] 2982055 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Shkaba (fshat)]] mxyg33gu7nwuxopm8ic2cu2axkpglso Diskutim:Gllanasella 1 400734 2982057 2026-05-18T23:13:00Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Gllanasella]] te [[Diskutim:Shkaba (fshat)]] 2982057 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Shkaba (fshat)]] by9lr86iko4b6j5zni92so7cun2njqt Ramiz Lladrovci 0 400735 2982058 2026-05-18T23:14:05Z Leutrim.P 113691 faqe e re biografike shqiptare 2982058 wikitext text/x-wiki '''Ramiz Lladrovci''' (lindur më: 3 janar 1966, në [[Gllanasella|Shkabë]] të [[Drenasi|Drenasit]]) është politikan dhe veprimtar [[Kosova|kosovar]]. Ai njihet për angazhimin e tij në [[Bashkimi kombëtar shqiptar|çështjen kombëtare shqiptare]] gjatë viteve 1990, si dhe për veprimtarinë politike pas [[Luftës së Kosovës]]. Lladrovci është pjesë e strukturave të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) dhe ka ushtruar funksione të ndryshme publike në nivel lokal dhe qendror.<ref>{{Cite web |title=Ramiz Lladrovci - Biografia dhe Vlerësimet {{!}} Metriku |url=https://metriku.com/ramiz-lladrovci |access-date=2026-05-18 |website=metriku.com |language=en}}</ref> == Jeta == Gjatë periudhës së luftës, Lladrovci ishte i lidhur me veprimtarinë e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), ndërsa pas përfundimit të luftës u përfshi në jetën institucionale dhe politike të vendit. Ai ka shërbyer edhe si deputet i [[Kuvendit të Kosovës]] dhe është i njohur për qëndrimet e tij në çështje të qeverisjes lokale dhe zhvillimit rajonal. Në vitin 2016, Ramiz Lladrovci u zgjodh kryetar i Komunës së Drenas, detyrë të cilën e ka ushtruar në disa mandate. Gjatë drejtimit të komunës, ai është angazhuar në projekte infrastrukturore, arsimore dhe administrative, duke qenë një nga figurat më të njohura politike në [[Drenica|rajonin e Drenicës]]. == Familja == Ramizi është vëllai i dëshmorit të luftës, [[Fehmi Lladrovci]]. == Shiko edhe == * [[Fehmi Lladrovci]] * [[Xhevë Lladrovci]] == Burime == n4ey4jocwxc7b70wowwekds6bvpvr4i 2982060 2982058 2026-05-18T23:16:41Z Leutrim.P 113691 + 5 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982060 wikitext text/x-wiki '''Ramiz Lladrovci''' (lindur më: 3 janar 1966, në [[Gllanasella|Shkabë]] të [[Drenasi|Drenasit]]) është politikan dhe veprimtar [[Kosova|kosovar]]. Ai njihet për angazhimin e tij në [[Bashkimi kombëtar shqiptar|çështjen kombëtare shqiptare]] gjatë viteve 1990, si dhe për veprimtarinë politike pas [[Luftës së Kosovës]]. Lladrovci është pjesë e strukturave të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) dhe ka ushtruar funksione të ndryshme publike në nivel lokal dhe qendror.<ref>{{Cite web |title=Ramiz Lladrovci - Biografia dhe Vlerësimet {{!}} Metriku |url=https://metriku.com/ramiz-lladrovci |access-date=2026-05-18 |website=metriku.com |language=en}}</ref> == Jeta == Gjatë periudhës së luftës, Lladrovci ishte i lidhur me veprimtarinë e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), ndërsa pas përfundimit të luftës u përfshi në jetën institucionale dhe politike të vendit. Ai ka shërbyer edhe si deputet i [[Kuvendit të Kosovës]] dhe është i njohur për qëndrimet e tij në çështje të qeverisjes lokale dhe zhvillimit rajonal. Në vitin 2016, Ramiz Lladrovci u zgjodh kryetar i Komunës së Drenas, detyrë të cilën e ka ushtruar në disa mandate. Gjatë drejtimit të komunës, ai është angazhuar në projekte infrastrukturore, arsimore dhe administrative, duke qenë një nga figurat më të njohura politike në [[Drenica|rajonin e Drenicës]]. == Familja == Ramizi është vëllai i dëshmorit të luftës, [[Fehmi Lladrovci]]. == Shiko edhe == * [[Fehmi Lladrovci]] * [[Xhevë Lladrovci]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1966]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Patriotë kosovarë]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] bvdzo9xqjlcmdtxpmvjrzb2vrkt9oad 2982063 2982060 2026-05-18T23:18:47Z Leutrim.P 113691 /* Jeta */ 2982063 wikitext text/x-wiki '''Ramiz Lladrovci''' (lindur më: 3 janar 1966, në [[Gllanasella|Shkabë]] të [[Drenasi|Drenasit]]) është politikan dhe veprimtar [[Kosova|kosovar]]. Ai njihet për angazhimin e tij në [[Bashkimi kombëtar shqiptar|çështjen kombëtare shqiptare]] gjatë viteve 1990, si dhe për veprimtarinë politike pas [[Luftës së Kosovës]]. Lladrovci është pjesë e strukturave të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) dhe ka ushtruar funksione të ndryshme publike në nivel lokal dhe qendror.<ref>{{Cite web |title=Ramiz Lladrovci - Biografia dhe Vlerësimet {{!}} Metriku |url=https://metriku.com/ramiz-lladrovci |access-date=2026-05-18 |website=metriku.com |language=en}}</ref> == Jeta == == Familja == Ramizi është vëllai i dëshmorit të luftës, [[Fehmi Lladrovci]]. == Veprimtaria politike == Gjatë periudhës së luftës, Lladrovci ishte i lidhur me veprimtarinë e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), ndërsa pas përfundimit të luftës u përfshi në jetën institucionale dhe politike të vendit. Ai ka shërbyer edhe si deputet i [[Kuvendit të Kosovës]] dhe është i njohur për qëndrimet e tij në çështje të qeverisjes lokale dhe zhvillimit rajonal. Në vitin 2016, Ramiz Lladrovci u zgjodh kryetar i Komunës së Drenas, detyrë të cilën e ka ushtruar në disa mandate. Gjatë drejtimit të komunës, ai është angazhuar në projekte infrastrukturore, arsimore dhe administrative, duke qenë një nga figurat më të njohura politike në [[Drenica|rajonin e Drenicës]]. == Shiko edhe == * [[Fehmi Lladrovci]] * [[Xhevë Lladrovci]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1966]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Patriotë kosovarë]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] jxljxyrlenmnydzwxesd69bun99ec9v 2982103 2982063 2026-05-19T01:15:54Z Leutrim.P 113691 /* Veprimtaria politike */ 2982103 wikitext text/x-wiki '''Ramiz Lladrovci''' (lindur më: 3 janar 1966, në [[Gllanasella|Shkabë]] të [[Drenasi|Drenasit]]) është politikan dhe veprimtar [[Kosova|kosovar]]. Ai njihet për angazhimin e tij në [[Bashkimi kombëtar shqiptar|çështjen kombëtare shqiptare]] gjatë viteve 1990, si dhe për veprimtarinë politike pas [[Luftës së Kosovës]]. Lladrovci është pjesë e strukturave të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) dhe ka ushtruar funksione të ndryshme publike në nivel lokal dhe qendror.<ref>{{Cite web |title=Ramiz Lladrovci - Biografia dhe Vlerësimet {{!}} Metriku |url=https://metriku.com/ramiz-lladrovci |access-date=2026-05-18 |website=metriku.com |language=en}}</ref> == Jeta == == Familja == Ramizi është vëllai i dëshmorit të luftës, [[Fehmi Lladrovci]]. == Veprimtaria politike == Gjatë periudhës së luftës, Lladrovci ishte i lidhur me veprimtarinë e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), ndërsa pas përfundimit të luftës u përfshi në jetën institucionale dhe politike të vendit. Ai ka shërbyer edhe si deputet i [[Kuvendit të Kosovës]] dhe është i njohur për qëndrimet e tij në çështje të qeverisjes lokale dhe zhvillimit rajonal. Në vitin 2016, Ramiz Lladrovci u zgjodh kryetar i Komunës së Drenasit, detyrë të cilën e ka ushtruar në disa mandate. Gjatë drejtimit të komunës, ai është angazhuar në projekte infrastrukturore, arsimore dhe administrative, duke qenë një nga figurat më të njohura politike në [[Drenica|rajonin e Drenicës]]. == Shiko edhe == * [[Fehmi Lladrovci]] * [[Xhevë Lladrovci]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1966]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Patriotë kosovarë]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] fpu773wga3l8tvoak6lftx9dm8uejox Saint-Cosme, Saône-et-Loire 0 400736 2982059 2026-05-18T23:15:21Z Birdie 19592 Faqja u ridrejtua te [[Chalon-sur-Saône]] 2982059 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Chalon-sur-Saône]] 34yd56nh7tc990qv8s109mcnwnk85o7 Saint-Jean-des-Vignes, Saône-et-Loire 0 400737 2982061 2026-05-18T23:16:46Z Birdie 19592 Faqja u ridrejtua te [[Chalon-sur-Saône]] 2982061 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Chalon-sur-Saône]] 34yd56nh7tc990qv8s109mcnwnk85o7 Saint-Martin-des-Champs, Saône-et-Loire 0 400738 2982062 2026-05-18T23:18:00Z Birdie 19592 Faqja u ridrejtua te [[Chalon-sur-Saône]] 2982062 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Chalon-sur-Saône]] 34yd56nh7tc990qv8s109mcnwnk85o7 Hautecourt-lès-Broville 0 400739 2982064 2026-05-18T23:20:16Z Birdie 19592 Faqe e re: #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt[]] 2982064 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt[]] 3xlzzaecnt14msmgdc91w93z4ne1nwc 2982065 2982064 2026-05-18T23:20:30Z Birdie 19592 Faqja u ridrejtua te [[Abaucourt-Hautecourt]] 2982065 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt]] qrko3vhwo8m9oil817btki6ogtfa297 Abaucourt-lès-Souppleville 0 400740 2982066 2026-05-18T23:22:15Z Birdie 19592 Faqe e re: #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt[]] 2982066 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt[]] 3xlzzaecnt14msmgdc91w93z4ne1nwc 2982067 2982066 2026-05-18T23:22:27Z Birdie 19592 Faqja u ridrejtua te [[Abaucourt-Hautecourt]] 2982067 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Abaucourt-Hautecourt]] qrko3vhwo8m9oil817btki6ogtfa297 Sami Lushtaku 0 400741 2982068 2026-05-18T23:35:01Z Leutrim.P 113691 faqe e re biografike shqiptare 2982068 wikitext text/x-wiki '''Sami Lushtaku''' (lindur më: 17 janar 1963 në [[Skënderaj]]) është politikan [[Kosova|kosovar]] dhe ish-[[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|komandant zone]] i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë luftës. Ai ka qenë aktiv në jetën politike të Kosovës pas përfundimit të konfliktit dhe është njohur si një nga figurat kryesore të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) në [[Drenica|Drenicë]].<ref>{{Cite web |title=Sami Lushtaku, “komandanti” i Drenicës dhe milioneri i ri pasluftës në Kosovë |url=https://www.botasot.info/aktuale-lajme/123695/sami-lushtaku-komandanti-i-drenices-dhe-milioneri-i-ri-pasluftes-ne-kosove/ |access-date=2026-05-18 |website=Bota Sot |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=631542 |title=Historia e një procesi të montuar – Si u lirua Sami Lushtaku nga akuzat për krime lufte |url=https://insajderi.com/historia-e-nje-procesi-te-montuar-si-u-lirua-sami-lushtaku-nga-akuzat-per-krime-lufte/ |access-date=2026-05-18 |website=Gazeta Online INSAJDERI |language=en}}</ref> Pas luftës, Lushtaku ka ushtruar funksione të rëndësishme në nivel lokal, duke përfshirë detyrën e kryetarit të [[Komuna e Skënderajt|Komunës së Skënderajt]], të cilin post e mbanë edhe aktualisht. Ai poashtu më parë ka marrë pjesë në zgjedhje lokale dhe qendrore. Gjatë karrierës së tij, Lushtaku është përfshirë gjithashtu në debate dhe çështje të ndryshme publike lidhur me qeverisjen lokale, sigurinë dhe zhvillimin ekonomik, duke mbajtur një profil aktiv në skenën politike kosovare. == Jeta == == Familja == Samiu është babai i [[Mergim Lushtaku|Mergim Lushtakut]]. == Veprimtaria politike == == Shiko edhe == * [[Adem Grabovci]] * [[Hashim Thaçi]] * [[Mergim Lushtaku]] == Burime == qgbd2032ufan5e360vdnhuw7ht4dzkl 2982070 2982068 2026-05-18T23:39:49Z Leutrim.P 113691 2982070 wikitext text/x-wiki '''Sami Lushtaku''' (lindur më: 17 janar 1963 në [[Skënderaj]]) është politikan [[Kosova|kosovar]] dhe ish-[[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|komandant zone]] i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë luftës. Ai ka qenë aktiv në jetën politike të Kosovës pas përfundimit të konfliktit dhe është njohur si një nga figurat kryesore të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) në [[Drenica|Drenicë]].<ref>{{Cite web |title=Sami Lushtaku, “komandanti” i Drenicës dhe milioneri i ri pasluftës në Kosovë |url=https://www.botasot.info/aktuale-lajme/123695/sami-lushtaku-komandanti-i-drenices-dhe-milioneri-i-ri-pasluftes-ne-kosove/ |access-date=2026-05-18 |website=Bota Sot |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=631542 |title=Historia e një procesi të montuar – Si u lirua Sami Lushtaku nga akuzat për krime lufte |url=https://insajderi.com/historia-e-nje-procesi-te-montuar-si-u-lirua-sami-lushtaku-nga-akuzat-per-krime-lufte/ |access-date=2026-05-18 |website=Gazeta Online INSAJDERI |language=en}}</ref> Pas luftës, Lushtaku ka ushtruar funksione të rëndësishme në nivel lokal, duke përfshirë detyrën e kryetarit të [[Komuna e Skënderajt|Komunës së Skënderajt]], të cilin post e mbanë edhe aktualisht. Ai poashtu më parë ka marrë pjesë në zgjedhje lokale dhe qendrore. Gjatë karrierës së tij, Lushtaku është përfshirë gjithashtu në debate dhe çështje të ndryshme publike lidhur me qeverisjen lokale, sigurinë dhe zhvillimin ekonomik, duke mbajtur një profil aktiv në skenën politike kosovare. == Jeta == == Familja == Samiu është babai i [[Mergim Lushtaku|Mergim Lushtakut]]. == Veprimtaria politike == == Shiko edhe == * [[Adem Grabovci]] * [[Hashim Thaçi]] * [[Mergim Lushtaku]] == Burime == [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] s2gb2gle13tboasg1bzpm088v5ey665 2982071 2982070 2026-05-18T23:40:18Z Leutrim.P 113691 2982071 wikitext text/x-wiki '''Sami Lushtaku''' (lindur më: 17 janar 1963 në [[Skënderaj]]) është politikan [[Kosova|kosovar]] dhe ish-[[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|komandant zone]] i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë luftës. Ai ka qenë aktiv në jetën politike të Kosovës pas përfundimit të konfliktit dhe është njohur si një nga figurat kryesore të [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) në [[Drenica|Drenicë]].<ref>{{Cite web |title=Sami Lushtaku, “komandanti” i Drenicës dhe milioneri i ri pasluftës në Kosovë |url=https://www.botasot.info/aktuale-lajme/123695/sami-lushtaku-komandanti-i-drenices-dhe-milioneri-i-ri-pasluftes-ne-kosove/ |access-date=2026-05-18 |website=Bota Sot |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=631542 |title=Historia e një procesi të montuar – Si u lirua Sami Lushtaku nga akuzat për krime lufte |url=https://insajderi.com/historia-e-nje-procesi-te-montuar-si-u-lirua-sami-lushtaku-nga-akuzat-per-krime-lufte/ |access-date=2026-05-18 |website=Gazeta Online INSAJDERI |language=en}}</ref> Pas luftës, Lushtaku ka ushtruar funksione të rëndësishme në nivel lokal, duke përfshirë detyrën e kryetarit të [[Komuna e Skënderajt|Komunës së Skënderajt]], të cilin post e mbanë edhe aktualisht. Ai poashtu më parë ka marrë pjesë në zgjedhje lokale dhe qendrore. Gjatë karrierës së tij, Lushtaku është përfshirë gjithashtu në debate dhe çështje të ndryshme publike lidhur me qeverisjen lokale, sigurinë dhe zhvillimin ekonomik, duke mbajtur një profil aktiv në skenën politike kosovare. == Jeta == == Familja == Samiu është babai i [[Mergim Lushtaku|Mergim Lushtakut]]. == Veprimtaria politike == == Shiko edhe == * [[Adem Grabovci]] * [[Hashim Thaçi]] * [[Mergim Lushtaku]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] s4usbnxkxp731ylen62oxxkd0f6ebmx Kategoria:Komandantë zone operative të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës 14 400742 2982072 2026-05-18T23:40:34Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2982072 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2982073 2982072 2026-05-18T23:40:45Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982073 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] d7ubvlsk3d0gdlpa7go5g0flt082opw 2982074 2982073 2026-05-18T23:41:24Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982074 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] nk6meklbeh1a2f3xnhmhspqyhb45cp2 Nexhat Behluli 0 400743 2982084 2026-05-19T00:12:38Z Leutrim.P 113691 faqe e re biografike shqiptare 2982084 wikitext text/x-wiki '''Nexhat Behluli''' është gazetar, pronar i Spektri.tv dhe politikan nga [[Lugina e Preshevës]], [[Serbia|Serbi]]. Ai është i njohur për aktivitetin e tij në media dhe për angazhimin e tij në çështje politike dhe shoqërore të komunitetit shqiptar në Kosovën Lindore por dhe më gjerë në Serbi. Behluli ka qenë aktiv gjatë dhe pas [[Luftës së Kosovës]], duke marrë pjesë në aktivitete dhe duke mbështetur zhvillimin e mediave [[Shqipëria|shqiptare]] në rajon. Ai ka marrë pjesë në debate publike dhe intervista televizive, por gjithashtu është përfshirë në polemika dhe incidente ligjore që kanë tërhequr vëmendjen e mediave lokale dhe ndërkombëtare. Në vitin 2025, Nexhat Behluli u arrestua nga [[Policia e Kosovës]] si i dyshuar për kanosje ndaj disa gazetarëve kosovarë, pas deklaratave të tij që nxitën reagime të shumta publike.<ref>{{Cite web |last=I |first=Y. |last2=GazetaBlic |date=2025-05-30 |title=Arrestohet Nexhat Behluli, kërkonte eliminimin e gazetarëve të Kosovës |url=https://gazetablic.com/arrestohet-nexhat-behluli-kerkonte-eliminimin-e-gazetareve-te-kosoves/ |access-date=2026-05-19 |website=GazetaBlic |language=en-US}}</ref> Ai gjithashtu është raportuar për përfshirje në incidente të tjera publike, përfshirë sharje të përdorura në transmetime televizive dhe polemika në rrjete shoqërore. Behluli mbetet një figurë kontraverse në komunitetin shqiptar të Luginës së Preshevës dhe një nga pronarët më të njohur të mediave lokale. Për vite me radhë ka qenë shumë i popullarizuar ndër emisionet më të shikuara, ku shpesh debatonte ashpër me panelistët serb për ngjarje që lidheshin me Kosovën,<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/929682362822149 |language=sq}}</ref> duke shkaktuar reagime të shumëta në studio dhe te publiku pasi ai ka pikëpamje shpesh më liberale se panelistët serb të cilët paraqesin [[shqiptarët e Kosovës]] por edhe [[shqiptarët]] në përgjithësi si inferior live në TV të ndryshme.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/867695585864030 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/1433736001585106 |language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://www.facebook.com/p/Nexhat-Behluli-61569886563994/ Facebook] == Shiko edhe == * [[Spektri.tv]] * [[Radio Presheva]] == Burime == ojkh1ayegb704dqbia1suydc3p32znk 2982085 2982084 2026-05-19T00:15:28Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Biografi shqiptare]]; +[[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]]; +[[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2982085 wikitext text/x-wiki '''Nexhat Behluli''' është gazetar, pronar i [[Spektri (televizion)|Spektri]] dhe politikan nga [[Lugina e Preshevës]], [[Serbia|Serbi]]. Ai është i njohur për aktivitetin e tij në media dhe për angazhimin e tij në çështje politike dhe shoqërore të komunitetit shqiptar në Kosovën Lindore por dhe më gjerë në Serbi. Behluli ka qenë aktiv gjatë dhe pas [[Luftës së Kosovës]], duke marrë pjesë në aktivitete dhe duke mbështetur zhvillimin e mediave [[Shqipëria|shqiptare]] në rajon. Ai ka marrë pjesë në debate publike dhe intervista televizive, por gjithashtu është përfshirë në polemika dhe incidente ligjore që kanë tërhequr vëmendjen e mediave lokale dhe ndërkombëtare. Në vitin 2025, Nexhat Behluli u arrestua nga [[Policia e Kosovës]] si i dyshuar për kanosje ndaj disa gazetarëve kosovarë, pas deklaratave të tij që nxitën reagime të shumta publike.<ref>{{Cite web |last=I |first=Y. |last2=GazetaBlic |date=2025-05-30 |title=Arrestohet Nexhat Behluli, kërkonte eliminimin e gazetarëve të Kosovës |url=https://gazetablic.com/arrestohet-nexhat-behluli-kerkonte-eliminimin-e-gazetareve-te-kosoves/ |access-date=2026-05-19 |website=GazetaBlic |language=en-US}}</ref> Ai gjithashtu është raportuar për përfshirje në incidente të tjera publike, përfshirë sharje të përdorura në transmetime televizive dhe polemika në rrjete shoqërore. Behluli mbetet një figurë kontraverse në komunitetin shqiptar të Luginës së Preshevës dhe një nga pronarët më të njohur të mediave lokale. Për vite me radhë ka qenë shumë i popullarizuar ndër emisionet më të shikuara, ku shpesh debatonte ashpër me panelistët serb për ngjarje që lidheshin me Kosovën,<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/929682362822149 |language=sq}}</ref> duke shkaktuar reagime të shumëta në studio dhe te publiku pasi ai ka pikëpamje shpesh më liberale se panelistët serb të cilët paraqesin [[shqiptarët e Kosovës]] por edhe [[shqiptarët]] në përgjithësi si inferior live në TV të ndryshme.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/867695585864030 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/1433736001585106 |language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://www.facebook.com/p/Nexhat-Behluli-61569886563994/ Facebook] == Shiko edhe == * [[Spektri (televizion)]] * [[Radio Presheva]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] 89z1ibtwtiq1y7ux8ndwjraykwhp3vq 2982086 2982085 2026-05-19T00:16:14Z Leutrim.P 113691 2982086 wikitext text/x-wiki '''Nexhat Behluli''' është gazetar, pronar i [[Spektri (televizion)|Spektri]] dhe politikan nga [[Lugina e Preshevës]], [[Serbia|Serbi]]. Ai është i njohur për aktivitetin e tij në media dhe për angazhimin e tij në çështje politike dhe shoqërore të [[Shqiptarët e Serbisë|komunitetit shqiptar]] në Kosovën Lindore por dhe më gjerë në Serbi. Behluli ka qenë aktiv gjatë dhe pas [[Luftës së Kosovës]], duke marrë pjesë në aktivitete dhe duke mbështetur zhvillimin e mediave [[Shqipëria|shqiptare]] në rajon. Ai ka marrë pjesë në debate publike dhe intervista televizive, por gjithashtu është përfshirë në polemika dhe incidente ligjore që kanë tërhequr vëmendjen e mediave lokale dhe ndërkombëtare. Në vitin 2025, Nexhat Behluli u arrestua nga [[Policia e Kosovës]] si i dyshuar për kanosje ndaj disa gazetarëve kosovarë, pas deklaratave të tij që nxitën reagime të shumta publike.<ref>{{Cite web |last=I |first=Y. |last2=GazetaBlic |date=2025-05-30 |title=Arrestohet Nexhat Behluli, kërkonte eliminimin e gazetarëve të Kosovës |url=https://gazetablic.com/arrestohet-nexhat-behluli-kerkonte-eliminimin-e-gazetareve-te-kosoves/ |access-date=2026-05-19 |website=GazetaBlic |language=en-US}}</ref> Ai gjithashtu është raportuar për përfshirje në incidente të tjera publike, përfshirë sharje të përdorura në transmetime televizive dhe polemika në rrjete shoqërore. Behluli mbetet një figurë kontraverse në komunitetin shqiptar të Luginës së Preshevës dhe një nga pronarët më të njohur të mediave lokale. Për vite me radhë ka qenë shumë i popullarizuar ndër emisionet më të shikuara, ku shpesh debatonte ashpër me panelistët serb për ngjarje që lidheshin me Kosovën,<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/929682362822149 |language=sq}}</ref> duke shkaktuar reagime të shumëta në studio dhe te publiku pasi ai ka pikëpamje shpesh më liberale se panelistët serb të cilët paraqesin [[shqiptarët e Kosovës]] por edhe [[shqiptarët]] në përgjithësi si inferior live në TV të ndryshme.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/867695585864030 |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title= |url=https://www.facebook.com/reel/1433736001585106 |language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://www.facebook.com/p/Nexhat-Behluli-61569886563994/ Facebook] == Shiko edhe == * [[Spektri (televizion)]] * [[Radio Presheva]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Serbisë]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] 3izn0gkewx5somc8jvkjgebjlrcaoxn VETËVENDOSJE! 0 400744 2982088 2026-05-19T00:25:49Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Lëvizja Vetëvendosje]] 2982088 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lëvizja Vetëvendosje]] kq53zs4dyom3cnrnln8cfxkxrbluwvl Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Armend Kastrati 4 400745 2982092 2026-05-19T00:34:17Z Leutrim.P 113691 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#time: j F Y, H:i "(CEST)"|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]] === Votimi === === Diskutimi === 2982092 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Armend Kastrati]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''2 qershor 2026, 00:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]] === Votimi === === Diskutimi === ni3iymr5yjuh0bxa67z1nkt0m7xlabf 2982093 2982092 2026-05-19T00:34:35Z Leutrim.P 113691 2982093 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Armend Kastrati]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''2 qershor 2026, 00:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 02:34 (CEST) === Votimi === === Diskutimi === gfxn06bu5fq4sdgyikrahjld0ydw279 2982096 2982093 2026-05-19T00:38:41Z Leutrim.P 113691 /* Armend Kastrati */ 2982096 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Armend Kastrati]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''2 qershor 2026, 00:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === === Diskutimi === @[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]], sikur të votoje dhe të shtosh një arsye më lartë se pse duhet grisur! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 02:38 (CEST) hx81qaw3c7w6j0dnfshek59gwx1j6vv 2982208 2982096 2026-05-19T08:10:14Z Fallbackintoreality 102113 /* Votimi */ 2982208 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Armend Kastrati]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''2 qershor 2026, 00:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Grise voto}} - [[:en:WP:SNOW|WP:SNOW]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 19 maj 2026 10:10 (CEST) === Diskutimi === @[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]], sikur të votoje dhe të shtosh një arsye më lartë se pse duhet grisur! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 02:38 (CEST) 25z9z6ba494zad5xxie885n3kcayhyj Diskutim:Lumi i Llaushës 1 400746 2982108 2026-05-19T01:40:08Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982108 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Llaushës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982107 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170210144308/http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html për lidhjen http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 03:40 (CEST) 4fsxotgzx3pv7pnpos6vcys82y01by5 Diskutim:Malet Urale në planifikimin nazist 1 400747 2982122 2026-05-19T02:37:42Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982122 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Malet Urale në planifikimin nazist]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982121 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170814095920/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/English22.pdf për lidhjen http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/English22.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180908092745/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1549 për lidhjen http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1549. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 04:37 (CEST) j9407znlpkttz9rzvxzpunomh2a4vnt Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Burkina Fasos 1 400748 2982141 2026-05-19T04:17:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982141 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Burkina Fasos]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.ilsa.org/Jessup/Jessup15/142A.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:17 (CEST) r8bt9tliqsi5wna42gv7ko46c9r6pwh Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Indonezisë 1 400749 2982156 2026-05-19T04:21:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982156 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Indonezisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982155 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://embassydetails.com/honorary-consulate-of-albania-in-jakarta-indonesia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:21 (CEST) bk6z9ghbac3x1snckrb920lbhdfc3hj Diskutim:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Tajvanit 1 400750 2982186 2026-05-19T04:42:58Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982186 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Tajvanit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982185 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190630013725/http://multilingual.mofa.gov.tw/web/web_UTF-8/almanac/almanac2000/mofa_8.htm për lidhjen http://multilingual.mofa.gov.tw/web/web_UTF-8/almanac/almanac2000/mofa_8.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 06:42 (CEST) oxxrcs8umx9pksidk50lnaekv6qpphn Diskutim:Mohamed Sobhy 1 400751 2982201 2026-05-19T07:41:50Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982201 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mohamed Sobhy]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982200 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200819215454/https://www.filgoal.com/?ChampId=154&ClubId=5&PlayerId=2676 për lidhjen http://filgoal.com/english/PlayerProfile.asp?ChampId=154&ClubId=5&PlayerId=2676. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 09:41 (CEST) 5761jptpjpl1hy0bpn7dktuxnmg248p Përdoruesi diskutim:Albert Gjoka 3 400752 2982203 2026-05-19T08:01:45Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2982203 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Albert Gjoka}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 19 maj 2026 10:01 (CEST) keeqaf9q8nemayczyd95l9jq5pnfkh8 Diskutim:Mukoza 1 400753 2982212 2026-05-19T08:38:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982212 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mukoza]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982211 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171224225039/http://www.biologydiscussion.com/protists/modes-of-locomotion-in-protists-5-modes/52116 për lidhjen http://www.biologydiscussion.com/protists/modes-of-locomotion-in-protists-5-modes/52116. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 10:38 (CEST) ab5qtpf79yyz4o46pjzs299yg0cs9bk Diskutim:Muzeu Historik i Jerevanit 1 400754 2982216 2026-05-19T09:10:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2982216 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Muzeu Historik i Jerevanit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982215 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120110053908/http://yhm.am/?lang=en për lidhjen http://yhm.am/?lang=en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 11:10 (CEST) ik983kzdn8te8p7porsjydnsg82hj9c Përdoruesi diskutim:Indrit kolleshi 3 400755 2982229 2026-05-19T10:56:31Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2982229 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Indrit kolleshi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 19 maj 2026 12:56 (CEST) jf489jexyrge31uhvkvha3xj4h5mxfq 2982234 2982229 2026-05-19T11:24:34Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Indrit Kolleshi */ 2982234 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Indrit kolleshi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 19 maj 2026 12:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indrit Kolleshi]]'' == Përshëndetje, Indrit kolleshi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2982232|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indrit Kolleshi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202026,%2011:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2026 13:24 (CEST) m4z3zpoi4svt1ardwjrjqnsiqujp2y3 Indrit Kolleshi 0 400756 2982230 2026-05-19T11:01:30Z Indrit kolleshi 187746 Artikull i ri për futbollist shqiptar Indrit Kolleshi 2982230 wikitext text/x-wiki ```wiki id="2y8rqp" {{Infobox football biography | name = Indrit Kolleshi | fullname = Indrit Kolleshi | birth_place = Shqipëri | nationality = Shqiptar | position = Sulmues | currentclub = Stuttgart }} '''Indrit Kolleshi''' është një futbollist shqiptar që aktivizohet në Gjermani si sulmues. Ai është përmendur në mediat shqiptare për paraqitjet e tij pozitive dhe performancat në futbollin gjerman. :contentReference[oaicite:0]{index=0} == Karriera == Indrit Kolleshi ka tërhequr vëmendje për formën e tij sportive dhe ndeshjet me gola në Gjermani. Sipas raportimeve mediatike, ai ka zhvilluar paraqitje të mira në Stuttgart dhe është konsideruar si një talent shqiptar në rritje. :contentReference[oaicite:1]{index=1} Mediat shqiptare kanë raportuar për ndeshje ku Kolleshi ka realizuar gola dhe ka kontribuar për skuadrën e tij në repartin ofensiv. :contentReference[oaicite:2]{index=2} == Stili i lojës == Kolleshi luan si sulmues dhe njihet për: * shpejtësinë * driblimin * lëvizjet pa top * finalizimin para portës == Referenca == <references/> == Lidhje të jashtme == * [https://kohajone.com/sporti/indrit-aliu-kolleshi-protagonist-absolut-goli-i-radhes-ne-tirane/ KOHA JONE] * [https://gazetadita.al/tag/indrit-kolleshi/ Gazeta DITA] * [https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ 360grade.al] * [https://boldnews.al/tag/indrit-aliu-kolleshi/ Boldnews.al] ``` pcr88tczzql3cbgbt1gk0b2yonetp4y 2982231 2982230 2026-05-19T11:02:04Z Indrit kolleshi 187746 /* Karriera */ 2982231 wikitext text/x-wiki ```wiki id="2y8rqp" {{Infobox football biography | name = Indrit Kolleshi | fullname = Indrit Kolleshi | birth_place = Shqipëri | nationality = Shqiptar | position = Sulmues | currentclub = Stuttgart }} '''Indrit Kolleshi''' është një futbollist shqiptar që aktivizohet në Gjermani si sulmues. Ai është përmendur në mediat shqiptare për paraqitjet e tij pozitive dhe performancat në futbollin gjerman. :contentReference[oaicite:0]{index=0} == Karriera == Indrit Kolleshi ka tërhequr vëmendje për formën e tij sportive dhe ndeshjet me gola në Gjermani. Sipas raportimeve mediatike, ai ka zhvilluar paraqitje të mira në Stuttgart dhe është konsideruar si një talent shqiptar në rritje. Mediat shqiptare kanë raportuar për ndeshje ku Kolleshi ka realizuar gola dhe ka kontribuar për skuadrën e tij në repartin ofensiv. : == Stili i lojës == Kolleshi luan si sulmues dhe njihet për: * shpejtësinë * driblimin * lëvizjet pa top * finalizimin para portës == Referenca == <references/> == Lidhje të jashtme == * [https://kohajone.com/sporti/indrit-aliu-kolleshi-protagonist-absolut-goli-i-radhes-ne-tirane/ KOHA JONE] * [https://gazetadita.al/tag/indrit-kolleshi/ Gazeta DITA] * [https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ 360grade.al] * [https://boldnews.al/tag/indrit-aliu-kolleshi/ Boldnews.al] ``` 00rx83yg4r5s0ndmdsdv18281cxwd43 2982232 2982231 2026-05-19T11:09:33Z Indrit kolleshi 187746 /* Referenca */ 2982232 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Indrit Kolleshi | fullname = Indrit Kolleshi | birth_place = Shqipëri | nationality = Shqiptar | position = Sulmues | currentclub = Stuttgart }} '''Indrit Kolleshi''' është një futbollist shqiptar që aktivizohet në Gjermani si sulmues. Ai është përmendur në mediat shqiptare për paraqitjet e tij pozitive dhe performancat në futbollin gjerman. https://marioroshi.com/2026/05/19/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ == Karriera == Indrit Kolleshi ka tërhequr vëmendje për formën e tij sportive dhe ndeshjet me gola në Gjermani. Sipas raportimeve mediatike, ai ka zhvilluar paraqitje të mira në Stuttgart dhe është konsideruar si një talent shqiptar në rritje. https://boldnews.al/2026/05/19/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ Mediat shqiptare kanë raportuar për ndeshje ku Kolleshi ka realizuar gola dhe ka kontribuar për skuadrën e tij në repartin ofensiv. : https://360grade.al/818673/indrit-kolleshi-hero-ne-stuttgart-fiton-penalltine-vendimtare-ne-minutat-e-fundit/<ref>{{Cite web |last=kolleshi |first=indrit |title= |url= |language=sq}}</ref> https://www.youtube.com/shorts/Ak2Ys4nvgVQ https://nxhiromesycin.com/2026/05/18/indrit-kolleshi-po-cmend-gjermanine-talenti-shqiptar-shperthen-me-super-performanca/<ref>{{Cite news |last=kolleshi |first=indrit |title=sport |language=albania}}</ref> https://www.priza.al/indrit-kolleshi-shperthen-ne-gjermani-4-gola-qe-po-bejne-jehone-ne-stuttgart/ == Stili i lojës == Kolleshi luan si sulmues dhe njihet për: * shpejtësinë * driblimin * lëvizjet pa top * finalizimin para portës * == Referenca == <references responsive="" /> == Lidhje të jashtme == * [https://kohajone.com/sporti/indrit-aliu-kolleshi-protagonist-absolut-goli-i-radhes-ne-tirane/ KOHA JONE] * [https://gazetadita.al/tag/indrit-kolleshi/ Gazeta DITA] * [https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ 360grade.al] * [https://boldnews.al/tag/indrit-aliu-kolleshi/ Boldnews.al] ``` kuo62klxhrvuus9ejb31sfm6wsr2p0t