Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk Gjermania 0 2404 2983687 2980790 2026-05-25T00:01:22Z Birdie 19592 /* Historia */ 2983687 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Republika Federale e Gjermanisë | native_name = Bundesrepublik Deutschland ([[Gjuha gjermane|Gjermanisht]]) | common_name = Gjermania | image_flag = Flag of Germany.svg | flag = Flamuri i Gjermanisë | flag_type = Flamuri | image_coat = Coat of arms of Germany.svg | symbol = Stema e Gjermanisë | symbol_type = Stema | image_map = EU-Germany.svg | map_caption = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |Vendodhja e Gjermanisë (e gjelbër e errët) |-në [[Evropa|Evropë]] (e gjelbër e hapur dhe gri e errët) |-në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] (e gjelbër e hapur) }} | national_anthem = "[[Das Lied der Deutschen]]"<br>"Kënga e Gjermanëve"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[Skeda:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]}}</div> | official_languages = [[Gjuha gjermane|Gjermanisht]] | demonym = [[Gjermanët|Gjerman/e]] | capital = [[Berlini]] | coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} | largest_city = kryeqyteti | government_type = Republikë parlamentare federale | leader_title1 = [[Presidenti në Gjermani|Presidenti]] | leader_name1 = [[Frank-Walter Steinmeier]] | leader_title2 = [[Kancelarët e Gjermanisë|Kancelari]] | leader_name2 = [[Friedrich Merz]] | legislature = [[Bundestag]], [[Këshilli Federal (Gjermani)|Bundesrat]]{{efn|Bundesrat nganjëherë përmendet si një dhomë e sipërme e legjislaturës gjermane. Kjo është teknikisht e pasaktë, pasi [[Ligji Themelor për Republikën Federale të Gjermanisë|Kushtetuta Gjermane]] përcakton Bundestagun dhe Bundesratin si dy institucione legjislative të veçanta. Prandaj, legjislatura federale e Gjermanisë përbëhet nga dy institucione legjislative me një dhomë, jo një parlament dydhomësh.}} | area_km2 = 357,600 | area_rank = 63 | area_sq_mi = 138,100 | percent_water = 1.27 | population_estimate = 84,669,326 | population_estimate_rank = 19 | population_estimate_year = 2023 | population_density_km2 = 236 | population_density_sq_mi = 611.2 | GDP_PPP = {{increase}} $5.687&nbsp;trillion<ref name="IMFWEO.DE">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=134,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Germany)|publisher=[[International Monetary Fund]]|website=www.imf.org|date=16 prill 2024|access-date=16 prill 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429110905/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=134,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|archive-date=29 prill 2024|url-status=live}}</ref> | GDP_PPP_rank = 5-të | GDP_PPP_year = 2024 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $67,245 | GDP_PPP_per_capita_rank = 18-të | GDP_nominal = {{increase}} $4.591&nbsp;trilion | GDP_nominal_rank = 3-të | GDP_nominal_year = 2024 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $54,291 | GDP_nominal_per_capita_rank = 19-të | Gini = 28.8 | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref =<ref name="eurogini">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|title=Gini coefficient of equivalised disposable income|publisher=[[Eurostat]]|accessdate=25 nëntor 2023|archive-date=9 tetor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.950 | HDI_year = 2022 | HDI_change = increase | HDI_ref =<ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 mars 2024|archive-date=13 mars 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = 6-të | currency = [[Euro]] ([[Simboli i Euros|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | cctld = [[.de]] | calling_code = [[Numrat e telefonit në Gjermani|+49]] | drives_on = djathtas | date_format = {{hlist|Dita, muaji, viti|Viti, muaji, Dita}} }} '''Gjermania''' ([[Gjuha gjermane|gjermanisht]]: ''Bundesrepublik Deutschland'', [[lexo:]] ''Bundesrepublik Dojçland'', ose ''Deutschland'', [[lexo:]] ''Dojçland''), zyrtarisht '''Republika Federale e Gjermanisë''', ndodhet në pjesën qendrore të Evropës dhe kufizohet në veri me [[Danimarkë]]n, në lindje me [[Poloni|Poloninë]], në juglindje me [[Çeki|Çekinë]], në jug me [[Austri|Austrinë]] dhe [[Zvicra|Zvicrën]], në perëndim me [[Franca|Francën]], [[Luksemburgu|Luksemburgun]], [[Belgjika|Belgjikën]] dhe [[Holanda|Holandën]]. Ndërsa në veri në anën perëndimore e përshkon kufiri natyral i [[Deti i Veriut|Detit të Veriut]] dhe anën lindore [[Deti Baltik]]. Territori i Gjermanisë mbulon 357,021 km² ai ndikohet nga klimat mesatare sezonale. Me mbi 82 milion banorë, Gjermania ka numrin më të madh të popullsisë në [[Evropë]] dhe është e treta shtëpi për numrin e migrantëve ndërkombëtarë.<ref>[http://www.migrationinformation.org/datahub/countrydata/country.cfm Germany: Inflow of foreign population by country of nationality, 1994 to 2003]</ref> Kryeqyteti dhe gjithashtu qyteti më i madh i vendit është Berlini, ndërsa qendra më e madhe financiare është Frankfurti;qendra më e madhe urbane është Ruhri. Një rajon i quajtur [[Gjermania e Madhe|Germania]], i banuar nga disa [[fise Gjermanike|fise gjermanike]], është njohur dhe [[Germania (libër)|dokumentuar]] para vitit 100 pas.e.s. Prej shekullit X, territoret gjermane kanë formuar pjesën qendrore të [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]], që qëndroi deri më [[1806]]. Gjatë shekullit XVI, Gjermania Veriore u bë qendra e [[Reformat Protestante|Reformave protestante]]. Si një [[shtet-komb]] modern, vendi fillimisht u [[Bashkimi i Gjermanisë|bashkua]] mes [[Lufta Franko-Prusiane|Luftës Franko-Prusiane]] më [[1871]]. Pas [[LDB|Luftës së Dytë Botërore]], Gjermania u nda në dy shtete të veçanta përgjatë vijave të okupimit nga Aleatët më [[1949]].<ref>[[Gjyqi Kushtetues Federal i Gjermanisë]] (2 BvF 1/73; BVerfGE 36, 1) : [[Rajhu Gjerman]] si nje shtet Gjerman është identikisht i njëjtë me [[Gjermania Perëndimore|Republikën Federale të Gjermanisë]] [sepse ekziston si nje komb-shtet dhe si nje ''personalitet legal nderkombetar'' ([[ligji publik ndërkombetar]]) qe ne 1871]. Ne 1949, ndarja e [[Gjermania Lindore|lindjes]] – me perendimin tregoi se nuk kishte themele per nje shtet te ri Perendimor Gjerman si dhe mungesen e nje sukesori te Rajhut Gjerman, ne vend te asaj nje pjese e Gjermanise u riorganizua.</ref> Dy shtetet [[Ribashkimi i Gjermanisë|u ribashkuan]] më [[1990]]. [[Gjermania Perëndimore]] ishte anëtare themeluese e Komunitetit Evropian në [[1957]], që më vonë u bë [[Bashkimi Evropian]] në [[1993]]. Gjermania është pjesë e [[Marrëveshja Schengen|zonës Schengen]], pa kufij, dhe ka adoptuar valutën evropiane, [[euro]]n, në [[1999]]. Gjermania është një [[Republikë parlamentare]] [[Federata|federative]] prej [[Shtetet në Gjermani|gjashtëmbëdhjetë shtetesh]] ([[gjermanisht]] ''Bundesländer''). Kryeqyteti dhe qyteti më i madh është [[Berlini]]. Gjermania është anëtare e [[OKB|Kombeve të Bashkuara]], [[NATO]]s, [[G8|G8-ës]], [[G4|G4-ës]] dhe ka nënshkruar [[Protokolli Kyoto|Protokollin Kyoto]]. Është ekonomia e tretë në botë për nga [[Prodhimi i Brendshëm Bruto]] (PBB) dhe eksportuesi më i madh në botë i mallrave më [[2007]]. Në terma absolutë, Gjermania ka buxhetin vjetor për [[ndihma zhvillimore]] të dytin në botë (pas [[SHBA]]-së)<ref>[http://www.topnews.in/germany-worlds-second-biggest-aid-donor-after-us-229970 Germany world's second biggest aid donor after US] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524095558/http://www.topnews.in/germany-worlds-second-biggest-aid-donor-after-us-229970|date=24 maj 2011}} TopNews, India, Retrieved 2008, [[April 10|04-10]].</ref>. Vendi ka ndërtuar një standard të lartë jetese dhe ka themeluar një sistem gjithëpërfshirës të [[Sigura sociale|sigurisë sociale]]. Ajo ka një pozicion kyç në afera evropaine dhe mirëmban një partnership të ngushtë nivel ndërkombëtar.<ref>[https://web.archive.org/web/20080404235732/http://www.iht.com/articles/2008/04/04/europe/poll.php The leader of Europe? Answers an ocean apart] International Herald Tribune. April 4, 2008. Retrieved 2008, [[April|04-04]].</ref> Gjermania njihet si lider shkencor dhe teknologjik në disa fusha.<ref>[http://www.innovations-report.de/html/berichte/informationstechnologie/bericht-109339.html Confidently into the Future with Reliable Technology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105055439/http://www.innovations-report.de/html/berichte/informationstechnologie/bericht-109339.html|date=5 nëntor 2013}} www.innovations-report.de. May 7, 2008. Retrieved 2008, [[May|04-04]].</ref> == Historia == {{Kryesor|Historia e Gjermanisë}} === Fiset gjermanike === Etnogjeneza e [[Populli gjermanik|fiseve gjermanike]] thuhet të ketë ndodhur gjatë Kohës së Bronzit ose më së voni, gjatë kohës Pararomake të Hekurit. Nga [[Skandinavia]] jugore dhe Gjermania veriore, fiset filluan të zgjeroheshin në jug, lindje dhe perëndim. Në shekullin I p.K., ata erdhën në kontakt me fiset [[Keltët|Kelte]] të [[Gaul]]it si dhe me fiset [[Popujt Iranian|Iraniane]], [[Baltikë|Baltike]], dhe [[Popujt Sllavë|Sllave]] në [[Evropa Lindore|Evropën Lindore]]. Pak dihet për historinë e lashtë gjermanike, përveç bashkëveprimeve të tyre me [[Perandoria Romake|Perandorinë Romake]], nga hulumtimet etimologjike dhe arkeologjike.<ref name="Claster">Jill N. Claster: ''Medieval Experience: 300–1400''. NYU Press 1982, p. 35. ISBN 0-8147-1381-5.</ref> [[Skeda:Germanic tribes (750BC-1AD).png|parapamje|majtas|Zgjerimi i [[Popujt Gjermanikë|fiseve gjermanike]]]] Nën sundimin e [[Augusti]]t, "[[Publius Quinctilius Varus|''Publius Quinctilius Varus'']]" filloi të pushtonte Germanian (një term i përdorur nga romakët për të përcaktuar një territor nga [[Lumi Rin]] tek [[Malet Urale]]) dhe në këtë periudhë fiset gjermanike i mësuan taktikat luftarake të [[Perandoria Romake|Romës]], derisa ruanin identitetin e tyre të klanit. Në vitin 9 pas Krishtit, tri legjione Romake të udhëhequra nga Vari u mposhtën nga udhëheqësi i klanit, [[Keruskët|Kerusk]] [[Armini]], në [[Beteja e Pyellit Teutoburg|Betejën e pyellit Teutburg]]. Si rezultat, Gjermania moderne, prej [[Rini]]t tek [[Danubi]], mbeti jashtë [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Në vitin 100 pas [[Krishti]]t, fiset gjermanike filluan të vendoseshin përgjatë [[Rini]]t dhe [[Danubi]]t, duke okupuar pjesën më të madhe të asaj çfarë sot njihet si Gjermania moderne. Në shekulli III erdhën shumë fise gjermanike perëndimore: [[Alemanët]], [[Frankët]], [[Chatti]], [[Saksonët]], [[Frisianët]], [[Sicambri]], dhe [[Tyringët]]. Rreth vitit 260, popujt gjermanikë depërtuan kufijtë romakë të [[Danubi]]t dhe hynë në tokat e kontrolluara nga romakët.<ref name="Cambridge ancient history">The Cambridge Ancient History, vol. 12, p. 442. ISBN 0-521-30199-8.</ref> === Perandoria e Shenjtë Romake (962–1806) === [[Skeda:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|parapamje|"Zgjedhësit e princëve" të [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]]]] Perandoria mesjetare ishte rezultat i ndarjes së [[Perandoria Karolingiane|Perandorisë Karolingiane]] më [[843]], e cila ishte themeluar nga [[Karli i Madh]] më 25 Djetor [[800]], dhe ekzistoi në forma të ndryshme deri më [[1806]], territori i saj shtrihej nga [[Lumi Eider]] në veri deri tek [[Deti Mesdhetar]] në jug. Shpesh i referuar si [[Perandoria e Shenjtë Romake]] (ose Perandoria e vjetër), ajo zyrtarisht ishte quajtur "Pernadoria e Shenjtë Romake e Kombit Gjerman ("[[Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ|''Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ'']]") duke filluar më [[1448]], për t'ia përshtatur titullin territorit atëherë të zvogëluar. Nën sundimin e perandorëve [[Perandoria Osmane|Osmanë]] (919–1024), [[Lorena (rajon francez)|Lorena]], [[Saksonia]], [[Frankonia]], [[Suabia]], [[Tyringia]], dhe [[Bavaria]] u konsoliduan, dhe mbreti Gjerman u kurorëzua [[Perandori i Shenjtë Romak]] i këtyre rajoneve më [[962]]. Nën sundimin e perandorëve [[Salianët|Salianë]] (1024–1125), [[Perandoria e Shenjtë Romake]] "thithi" [[Italia|Italinë]] veriore [[Burgundia|Burgundinë]], megjithëse perandorët humbën fuqi gjatë "Mosmarrëveshjes Investiture". Nën perandorët e [[Shtëpia Hohenstaufen|Shtëpisë Hohenstaufen]] (1138–1254), princat Gjermanë rritën influencën e tyre në territoret në jug dhe lindje të banuara me [[Popujt Sllavë|Sllavët]], duke vazhduar me ngulimin Gjerman në këto zona dhe ende më në lindje (''[[Ostsiedlung]]''). Qytetet gjermane veriore u rritën me prosperitet si anëtarë të [[Lidhja Hanseatike|Lidhjes Hanseatike]]. [[Skeda:Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi).jpg|parapamje|majtas|130px|[[Martin Luter]], (1483–1546) filloi [[Reformat Protestante]].]] Edikti i [[Demi i Artë 1356|Demit të Artë]] më [[1356]] mundësoi kushtetutën bazë të perandorisë që zgjati deri në rënien e saj. Ajo kodoi zgjedhjen e perandorit nga shtatë [[princ-zgjedhës]] të cilët sundonin disa nga principatat dhe kryepeshkopatat më të fuqishme. Duke filluar nga shekulli XVI (15), perandorët u zgjodhën pothuajse ekskluzivisht nga dinastia [[Habsburg]]e e [[Austria|Austrisë]]. Murgu [[Martin Luther]] publikoi "95 Tesest" më [[1517]], duke sfiduar praktikat e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]], dhe duke filluar kështu Reformat Protestante. Një kishë [[Luterianizmi|Luteriane]] e ndarë nga Kisha Katolike Romake u bë feja zyrtare në shumë shtete Gjermane pas vitit [[1530]]. Konflikti fetar shpur tek [[Lufta Tridhjetëvjeçare]] (1618–1648), e cila shkatërroi tokat Gjermane.<ref>[http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html Lufta Tridhjetëvjeçare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991009072232/http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html |date=9 tetor 1999 }}, Gerhard Rempel, Kolegji Anglia e re Perëndimore.</ref> Popullsia e shteteve Gjermane u zvogëlua për rreth 30%.<ref>[http://users.erols.com/mwhite28/warstat0.htm#30YrW Lufta Tridhjetëvjeçare (1618–48)], Alan McFarlane, Luftërat e egëra të Paqes: Anglia, Japonia dhe Kurthi Malthusian (2003)</ref> [[Paqja e Westfalisë]] (1648) ndaloi luftërat fetare mes shteteve Gjermane, por perandoria ishte ende ''de facto'' e ndarë në disa principata të pavarura. Nga viti [[1740]] e tutje, [[Dualizmi Gjerman|dualizmi]] mes [[Monarkia Habsburge|Monarkisë Habsburge]] [[Austria]]ke dhe [[Mbretëria e Prusisë|Mbretërisë Prusiane]] dominoi [[Historia e Gjermanisë|historinë Gjermane]]. Më [[1806]], ''Imperiumi'' u rrëzua si rezultat i [[Luftërat Napoleonike|Luftërave Napoleonike]].<ref name="concise h">Fulbrook, Mary: ''A Concise History of Germany'', Cambridge University Press 1991, p. 97. ISBN 0-521-54071-2</ref> === Restaurimi dhe revolucioni (1814–1871) === [[Skeda:Nationalversammlung in der Paulskirche.jpg|parapamje|djathtas|200px|Parlamenti i Frankfurtit më [[1848]].]] Pas rënies së [[Napoleon Bonaparte]], [[Kongresi i Vjenës]] u mblodh më [[1814]] dhe themeloi [[Konfederata Gjermane|Konfederatën Gjermane]] (Deutscher Bund) , një ligë e [[Lista e anëtarëve të Konfederatës Gjermane|39 shteteve sovrane]]. Mosmarrëveshja me [[Restaurimi Evropian|politikat e restaurimit]] pjesërisht çoi tek ngritja e lëvizjeve [[Liberalizmi në Gjermani|liberale]], të cilat kërkonin bashkim dhe liri. Këto, sidoqoftë, u ndoqën nga masa të reja të shtypjes nga ana e burrështetasit [[Austria]]k [[Klemens Wenzel von Metternich]]. ''[[Zollverein]]'', një bashkim tariforë, thellësisht zgjeroi bashkimin ekonomik mes shteteve Gjermane. Gjatë kësaj ere shumë Gjermanë të pasionuar nga idealet e [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]], dhe [[nacionalizmi]]t u bënë forcë më e rëndësishme, veçanërisht mes intelektualëve të rinj. Për herë të parë, ngjyra e zezë, e kuqe dhe e artë u zgjodhën që të përfaqësonin lëvizjen, që më vonë u bënë [[Flamuri i Gjermanisë|ngjyrat kombëtare gjermane]].<ref>Martin, Norman. [http://www.fotw.net/flags/de1848.html German Confederation 1815–1866 (Germany)] Flags of the World. Oct. 5, 2000. Retrieved 2006, [[December 7|12-07]].</ref> Nën ndriçimin e [[Revolucionet e 1848|një serie lëvizjesh revolucionare në Evropë]], të cilat me skuses e themeluan një [[republikë]] në [[Francë]], intelektualët dhe njerëzit e zakonshëm filluan [[Revolucionet e vitit 1848 në shtetet Gjermane]]. Monarkët fillimisht i hapën rrugën kërkesave liberale të revolucioneve. Mbretit [[Frederick William IV i Prusisë]] iu ofrua titulli [[Perandor]], por me një humbje në fuqi; ai kundërshtoi kurorën dhe kushtetutën e propozuar, duke çuar tek një ngadalësim i përkohshëm për lëvizjen. Konflikti mes Mbretit [[William I, Perandor Gjerman|William I]] të Prusisë dhe parlamentit gjithnjë më liberal shpërtheu mbi reformat ushtarake më [[1862]], dhe mbreti caktoi [[Oto von Bizmarku]]n si Kryeministër të ri të [[Prusia|Prusisë]]. Bizmarku me sukses bëri [[Lufta e dytë e Shlesvigut|luftë me Danimarkën]] më [[1864]]. Fitorja Prusiane në [[Lufta Austro-Prusiane|Luftën Austro-Prusiane]] më [[1866]] e lejoi atë të krijojë [[Federata Veriore Gjermane|Federatën Veriore Gjermane]] (Norddeutscher Bund) dhe të përjashtonte [[Perandoria Austriake|Perandorinë Austriake]], që dikur ishte shteti kryesor Gjerman, nga punët e shteteve të tjera Gjermane. === Perandoria Gjermane (1871–1918) === [[Skeda:Wernerprokla.jpg|parapamje|djathtas|Themelimi i Gjermanisë moderne në Versajë-Francë, 1871. [[Oto von Bizmark|Bizmarku]] është në qendër në unformë të bardhë.]] [[Skeda:Flag of Germany 1933.svg|parapamje|djathtas|150px|Flamuri.]] Shteti i njohur si ''Gjermania'' ishte [[union politik|i bashkuar]] si një shtet-komb modern më [[1871]], kur lindi [[Perandoria Gjermane]], ndërsa [[Mbretëria e Prusisë]] ishte përbërësi kryesor. Pas mposhtjes së [[Franca|Francezëve]] në [[Lufta Franko-Prusiane|Luftën Franko-Prusiane]], [[Perandoria Gjermane]] u shpall në [[Pallati i Versajës|Versajë]] më [[18 janar]] [[1871]]. Dinastia [[Shtëpia Hohenzollern|Hohenzollern]] nga [[Prusia]] sundoi perandorinë e re, kryeqyteti i së cilës ishte [[Berlini]]. Kjo perandori ishte bashkim i të gjitha pjesëve të ndara të Gjermanisë me përjashtim të [[Austria|Austrisë]] ([[gjermanisht]]: [[Kleindeutsche Lösung|''Kleindeutschland'']], ose "Gjermania e vogël"). Duke filluar më [[1884]], Gjermania filloi të themelonte [[Lista i ish-kolonive Gjermane|disa koloni]] jashtë [[Evropë]]s. Në periudhën e njohur si ''[[Gründerzeit]]'' pas [[Bashkimi i Gjermanisë|bashkimit të Gjermanisë]], politika e jashtme e Perandorit [[William I, Perandor Gjerman|William I]] e siguroi pozitën e Gjermanisë si një komb i mrrekullueshëm nga bashkimi, duke izoluar [[Republika e Tretë Franceze|Republikën e Tretë Franceze]] me mjete diplomatike, dhe duke iu shmangur luftës. Nën Perandorin [[William II, Perandor Gjerman|William II]], sidoqoftë, Gjermania, [[Imperializmi i Ri|si fuqitë e tjera Evropiane]], mori një rrugë [[Imperializmi|imperialiste]] që shpuri në një "fërkim" me shtetet fqinje. Shumica e aleancave në të cilat Gjermania kishte marrë pjesë më parë nuk ishin ringjallur, dhe aleancat e reja e përjashtonin. Specifikisht, Franca themeloi marrëdhënie të reja duke nënshkruar "[[Entente Cordiale]]" me [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe duke siguruar lidhjet me [[Perandoria Ruse|Perandorinë Ruse]]. Përkrah kontakteve me [[Austro-Hungaria|Austro-Hungarinë]], Gjermania po bëhej gjithnjë e më e izoluar. [[Skeda:Deutsches Reich1.svg|majtas|parapamje|Gjermania Imperialiste (1871–1918), me [[Mbretëria e Prusisë|Mbretërinë e Prusisë]] në të kaltër.]] Imperializmi i Gjermanisë arriti jashtë shtetit të vet dhe u bashkua me fuqitë e tjera të [[Evropë]]s për të marrë pjesën e saj të [[Afrikë]]s. [[Konferenca e Berlinit]] e ndau [[Afrikë]]n mes fuqive Evropiane. Gjermania zotëroi disa toka në [[Afrikë]] përfshirë [[Afrika Lindore Gjermane|Arikën Lindore Gjermane]], [[Afrika Jugperëndimore Gjermane|Afrikën Jugperëndimore]], [[Togoland|Togon]], dhe [[Kameruni]]n. [[Trazira për Afrikën]] shkaktoi tension mes [[fuqitë e mëdha|fuqive të mëdha]] që mund të ketë marrë pjesë në kushtet që çuan tek [[Lufta e Parë Botërore]]. [[Atentati në Sarajevë|Atentati]] i [[Franz Ferdinandi i Austrisë|Franz Ferdinandit]], princit të Austrisë më [[28 qershor]] [[1914]] shkaktoi [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]]. Gjermania, si pjesë e [[Fuqitë Qendrore|fuqive qendore]] të pasuksesshme, vuajti mposhtje nga [[Aleatët e Luftës së parë Botërore|Fuqitë Aleate]] në një nga konfliktet më të mëdha dhe më me pasoja të të gjitha kohërave. [[Revolucioni Gjerman]] shpërtheu në nëntor [[1918]], dhe Perandori William II dhe gjithë princat sundues të Gjermanisë lëshuan fronin. Një [[Armëpushim me Gjermaninë (Compiègne)|armëpushim]] që i vinte fund luftës u nënshkrua më [[11 nëntor]] dhe Gjermania u detyrua të nënshkruante [[Traktati i Versajës|Traktatin e Versajës]] në qershor [[1919]]. Negociatat e saj, kundrejt diplomacisë tradicionale post-luftarake, përjashtoi mposhtjen e [[Fuqitë Qendrore|Fuqive Qendrore]]. Traktati u perceptua në Gjermani si një vazhdim poshtërues i luftës, në anën tjetër poshtërsia e tij shpesh citohet të ketë shkaktuar ngritjen e mëvonshme të [[Nazizmi]]t në këtë vend.<ref name="lee h">Stephen J. Lee: ''Europe, 1890–1945''. Routledge 2003, p. 131. ISBN 0-415-25455-8.</ref> === Republika e Wiemarit (1919–1933) === Pas suksesit të [[Revolucioni Gjerman|Revoluciont Gjerman]] në nëntor të vitit [[1918]], u shpall [[Republika e Wiemarit]]. [[Kushtetuta e Wiemarit]] hyri në fuqi me nënshkrimin e saj nga [[Presidenti i Gjermanisë|Presidenti]] [[Friedrich Ebert]] më [[11 gusht]] [[1919]]. [[Partia komuniste e Gjermanisë]] u themelua nga [[Rosa Luxemburg]] dhe [[Karl Liebknecht]] më [[1918]], dhe Partia Punëtore Gjermane, më vonë e njohur si [[Partia Nacional Socialiste Punëtore Gjermane]] ose [[Partia Naziste]], u themelua në janar [[1919]]. Duke vuajtur nga [[Depresioni i Madh]], kushtet e rënda të paqes të vendosura nga [[Traktati i Versajës]], dhe një pasim i qeverive paka shumë jostabile, forcat politike në Gjermani gjithmonë e më shumë u mungonte identifikimi me sistemin e tyre të [[demokracia parlamentare|demokracisë parlamentare]]. Kjo u keqësua nga një krah i djathtë i përhapur gjërë ([[Monarkizmi|monarkist]], ''[[Lëvizja Völkisch|völkisch]]'', dhe Naziste) ''[[Dolchstoßlegende]]'', një mit politik që pretendonte se Gjermania e kishte humbur [[Lufta e Parë botërore|Luftën e Parë Botërore]] për shkak të revolucionit gjerman, e jo për shkak të mposhtjes ushtarake. në anën tjetër, [[komunizmi|komunistët]] radikalë të krahut të majtë, si [[Liga Spartakiste]], donin të rrëzonin atë çfarë ata e perceptonin si "[[Kapitalizmi|sundim kapitalist]]" në favor për një ''[[Räterepublik]]''. Trupat parlamentare u organizua nga disa parti dhe ndodhën mijëra vrasje politikisht të motivuara. Paramilitarët frikësuan votuesit dhe shkaktuan dhunë nervozë mes publikut, i cili vuante nga papunësia dhe varfëria e madhe. Pas një serie kabinetesh qeveritare të pasuksesshme, Presidenti [[Paul von Hindenburg]], duke parë një alternativë dhe duke u shtyrë nga këshilltarët e krahut të djathtë, caktoi [[Adolf Hitleri]]n si [[Kancelarii Gjermanisë|Kancelar të Gjermanisë]] më [[30 janar]] 1933. === Gjermania Naziste === Më [[27 shkurt]] [[1933]], [[Zjarri i Reichstag|Reichstag u vu në zjarr]]. Disa të drejta demokratike bazë shpejt u abroguan më pas nën një dekret emergjent. Një [[Akti i Lejes 1933|Akt i Lejes]] i dha qeverisë së [[Hitleri]]t fuqi të plotë legjislative. Vetëm [[Partia Social Demokratike e Gjermanisë]] votoi kundër; komunistët nuk ishin në gjendje të prezantonin opozitën sepse 81 ulëset e tyre në parlament ishin anulluar në bazë të [[Dekreti i Zjarrit të Reichstag|Dekretit të Zjerrit të Reichstag]].<ref>[http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/innenpolitik/ermaechtigungsgesetz/index.html An der Abstimmung nicht teilnehmen konnten die 81 Abgeordneten der Kommunistischen Partei Deutschlands (KPD). Ihre Mandate waren auf Basis der Reichstagsbrandverordnung bereits am 8. März 1933 annulliert worden.]<br />Roderick Stackelberg, ''Hitler's Germany: origins, interpretations, legacies''. Routledge 1999, p. 103. ISBN 0-415-20114-4. <br />Scheck, Raffael. [http://www.colby.edu/personal/r/rmscheck/GermanyE1.html Establishing a Dictatorship: The Stabilization of Nazi Power] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114153606/http://www.colby.edu/personal/r/rmscheck/GermanyE1.html|date=14 janar 2013}} Colby College. Retrieved 2006, [[7 December|07-12]].</ref> Një shtet [[totaliterian]] i centralizuar u themelua nga një seri lëvizjesh dhe dekretesh duke e shndërruar Gjermaninë në një [[shtet një-partiak]]. Industria ishte e rregulluar nga afër me kuota dhe kërkesa, për të shndërruar ekonominë drejt një [[ekonomi lufte|baze prodhimi luftarak]].<ref>{{cite web|url=http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/wirtschaft/index.html|title=Industrie und Wirtschaft|accessdate=2008-09-12|author=Deutsches Historisches Museum|author-link=Deutsches Historisches Museum|publisher=Deutsches Historisches Museum|language=De|quote=Der Vierjahresplan sollte ab 1936 die wirtschaftliche Kriegsfähigkeit Deutschlands herbeiführen. . . .Bereits im Februar 1933 erklärte Hitler, dass alle öffentlichen Maßnahmen zur Arbeitsbeschaffung zugleich der "Wehrhaftmachung" zu dienen hätten und den Interessen des Staates untergeordnet seien. . . .|archive-date=5 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705130826/http://www.dhm.de/lemo/html/nazi/wirtschaft/index.html|url-status=dead}}</ref> Më [[1936]] trupat Gjermane hynë në [[Rhineland]]in e demilitizuar, dhe politikat e "marrjes me të mirë" të [[Kryeministri i Britanisë së Madhe|Kryeministri Britanik]] [[Neville Chamberlain]] u provuan inadekuate. [[Hitleri]] ndoqi nga viti [[1938]] e më tej një politikë ekspansioniste për të themeluar [[Gjermania e Madhe|Gjermaninë e Madhe]] ([[gjermanisht]]:'' [[Großdeutschland]]''). Për t'iu shmangur një lugte dy-frontesh, [[Hitler]]i konkludoi [[Pakti Molotov-Ribbentrop|Paktin Molotov-Ribbentrop]] me [[Bashkimi Sovietik|Bashkmin Sovietik]], një pakt të cilin më vonë e theu. Më [[1939]], tensionet në rritje për nacionalizëm, ushtarakizëm, dhe probleme territoriale bënë që Gjermanët të [[pushtimi i Polonisë (1939)|lëshonin]] një [[blitzkrieg]] ("luftë rrufesh") më [[1 shtator]] kundër [[Republika e dytë Polake|Republikës së dytë Polake]], vepprim ky që pasoi me shpalljen e luftës nga [[Britania e Madhe]] dhe [[Franca]], duke shënuar fillimin e [[Lufta e dytë Botërore|Luftës së dytë Botërore]]. Gjermania shpejt mori kontroll direkt ose indirekt të [[Evropa e okupuar|pjesën më të madhe]] të [[Evropë]]s. [[Skeda:Potsdamer Platz 1945.jpg|parapamje|majtas|[[Berlini]] nën rrënoja pas [[Lufta e dytë Botërore|Luftës së dytë Botërore]], Potsdamer Platz [[1945]].]] Më [[22 gusht]] [[1941]], [[Hitleri]] theu paktin me [[Baashkimi Sovietik|Bashkimin Sovietik]] duke hapur [[Fronti Lindor (Lufta e dytë Botërore)|Frontin Lindor]] dhe duke [[Operacioni Barbarosa|pushtuar Bashkimin Sovietik]]. Pak pasi [[Perandoria e Japonisë]] [[Sulmi në Pearl Harbor|sulmoi bazën Amerikane në Pearl Harbor]], Gjermania i shpalli luftë [[SHBA|Shteteve të Bashkuara]]. Megjithëse fillimisht ushtria Gjermane shpejt avancoi në Bashkimin Sovietik, por gjatë dimrit te ftohtë dhe mungesës për furnizime, [[Beteja e Stalingradit]] shënoi një kthesë të madhe në këtë luftë. Më pas, Ushtria Gjermane nisi të tërhiqej në Frontin Lindor. [[Beteja e Normandisë]], e njohur si [[D-Day]] shënoi një kthesë të madhe në Fronti Perëndimor, ndërsa Forcat Aleate zbarkuan në plazhet e [[Normandia|Normandisë]] dhe bënë avancime të shpejta në territorin Gjerman. Mposhtja e Gjermanisë pasoi. Më [[8 maj]] [[1945]], [[Fitorja në Ditën e Evropës|Forcat e armatosura Gjermane u dorëzuan]] pasi [[Ushtria e Kuqe]] okupoi [[Berlini]]n. Në atë çfarë më vonë u bë e njohur si [[Holokausti]], Regjimi i Reichit të Tretë dekretoi politikat qeveritare që direkt të diskriminoni disa pjesë të shoqërisë: [[Çifutët|Hebrenjët]], [[Komunistët]], [[populli Roma|Roma]], [[homoseksualizmi|homoseksualët]], [[Frimasonria|frimasonët]], priftërinjët, [[Kisha e Dëftimit|kundërshtarët fetarë]], dhe [[njerëzit me aftësi të kufizuara]], mes tjerëve. Gjatë periudhës Naziste, mbi njëmbëdhjetë milion (11,000,000) njerëz u vranë në Holokaust, përfshirë gjashtë milion (6,000,000) Hebrenjë dhe tre milion (3,000,000) [[Polonia|Polakë]]. [[Lufta e dytë Botërore]] dhe gjenocidi Nazist ishin përgjegjës për rreth 35 million (35,000,000) të vrarë në [[Evropë]]. === Ndarja dhe ribashkimi (1945–tani) === [[Skeda:Deutschland Bundeslaender 1957.png|parapamje|lartdjathtas|pas vitit [[1949]] dy shtete gjermane dhe qyteti i ndarë i [[Berlini]]t evolvuan përkrah [[Zonat e Okupuara Aleate në Gjermani|zonave të okupuara aleate]]. [[Gjermania Perëndimore]] u formua nga zonat Amerikane, Britanike dhe Franceze derisa [[Gjermania Lindore]] u formua nga zona Sovietike.]] Lufta rezultoi në vdekjen e rreth 10 milionë ushtarëve dhe civilëve Gjermanë; [[Linja Oder-Neisse|humbje të mëdha territoriale]]; [[Përjashtimi i Gjermanëve pas Luftës së dytë Botërore|përjashtimin e rreth 15 milionë gjermanëve]] nga [[Ish-Territoret Lindore GJermane|ish-territoret lindore]] dhe shtete të tjera; dhe shkatërrimin e shumë qyteteve të mëdha. Pjesa e mbetur e territorit kombëtar dhe [[Berlini]] u ndanë nga [[Aleatët e Luftës së dytë Botërore|Aleatët]] në katër zona të okupuara ushtarake. Sektorët e kontrolluar nga [[Franca]], [[Britania e Madhe]], dhe [[Shtetet e Bashkuara]] u bashkuan më [[23 maj]] [[1949]], për të formuar ''[[Gjermanina Perëndimore|Republikën Federale të Gjermanisë]]''; më [[7 tetor]] [[1949]], Zona Sovjetike themeloi ''[[Gjermania Lindore|Republikën Demokratike Gjermane]]''. Ato u njohën jozyrtarisht si "[[Gjermania Perëndimore]]" dhe "[[Gjermania Lindore]]" dhe dy pjesët e [[Berlini]]t si "[[Berlini Perëndimor]]" dhe "[[Berlini Lindor]]". Shtetet perëndimore dhe lindore kërkuan [[Berlini Lindor|Berlinin Lindor]] dhe [[Boni]]n si kryeqytetet e tyre respektivisht. Sidoqoftë, Gjermania Perëndimore e shpalli statusin e kryeqytetit të saj si të përkohshëm,<ref name="provisional">Britannica http://www.britannica.com/eb/article-9080620/Bonn</ref> në mënyrë që të theksonte qëndrimin e saj se zgjidhja dy-shtete ishte një ''status quo'' artificiale që një ditë do të tejkalohej. Gjermania Perëndimore, e themeluar si republikë federale parlamentare me një "[[ekonomi sociale të tregut]]" — u bë aleate me [[Shtetet e Bashkuara]], [[Britania e Madhe|Britaninë e Madhe]] dhe [[Francë]]n. Shteti eventualisht filloi t% gëzonte një rritje ekonomike në vitet 1950-ta ([[gjermanisht]]: ''[[Wirtschaftswunder]]''). Gjermania Perëndimore iu bashkangjit [[NATO]]s më [[1955]] dhe ishte anëtare themeluese e [[Komuniteti Ekonomik Evropian|Komunitetit Ekonomik Evropian]] më [[1958]]. Gjermania Lindore ishte një shtet i [[Blloku Lindor|Bllokut Lindor]] nën kontrollin politik dhe ushtarak të [[BRSS]]-së përmes forcave të saja okupuese dhe [[Traktati i Varshavës|Traktatit të Varshavës]]. Derisa pretendonte të ishte [[demokraci]], fuqia politike ekzekutohej vetëm nga anëtarët udhëheqës (''[[Politburo]]'') të [[Partia e Bashkimit Socialist e Gjermanisë|PBS (''Partia e Bashkimit Socialist e Gjermanisë'']], [[anglishtja|ang.]]: ''Socialist Unity Party of Germany'' ose ''SED'') e kontrolluar nga komunistët. Fuqia e tyre ishte e siguruar nga [[Stasi]], një shërbim sekret i përmasave të mëdha, dhe një shumllojshmëri e suborganizatave të PBD-së, të cilat kontrollonin çdo aspekt të shoqërisë. Në anën tjetër, nevojat themelore të popullsisë u përmbushën në masë të vogël nga shteti. U themelua një [[ekonomi komanduese]] e stlit Sovietik, më vonë Gjermania Lindore u bë një shtet [[Comecon]]. Ndërsa [[Propaganda Komuniste|propaganda Gjermano-lindore]] u bazua në përfitimet e programeve sociale dhe kërcënimi i pretenduar konstant i një pushtimi nga Gjermania Perëndimore, shumica nga qytetarët e Gjermanisë Lindore shikonin në perëndim për liri politike dhe prosperitet ekonomik.<ref>Colchester, Nico. [https://www.ft.com/cms/s/504285c4-68b6-11da-bd30-0000779e2340,dwp_uuid=6f876a3c-e19f-11da-bf4c-0000779e2340.html D-mark day dawns] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319102656/http://www.ft.com/cms/s/504285c4-68b6-11da-bd30-0000779e2340,dwp_uuid=6f876a3c-e19f-11da-bf4c-0000779e2340.html|date=19 mars 2007}} [[Financial Times]]. January 1, 2001. Retrieved 2006, [[December 7|12-07]]</ref> [[Muri i Berlinit]], i ndërtuar më [[1961]] për të ndaluar Gjermanët Lindorë që të arratiseshin për në Gjermaninë Perëndimore, u bë një simbol i [[Lufta e Ftohtë|Luftës së Ftohtë]]. Tensionet mes dy Gjermanive u ulën paksa në vitet 1970-ta nga ''[[Ostpolitik]]'' e Kancelarit [[Willy Brandt]], e cila përfshiu një pranim ''de facto'' për humbjet territoriale të Gjermanisë në [[Lufta e dytë Botërore|Luftën e dytë Botërore]]. [[Skeda:Thefalloftheberlinwall1989.JPG|parapamje|majtas|[[Muri i Berlinit]] pra [[Portës së Brandenburgut]], pak pas hapjes më [[1989]].]] Nën rritjen e migrimit të Gjermanëve lindorë në Gjermaninë perëndimore nëpërmes [[Hungaria|Hungarisë]] dhe [[Demonstratat e së Hënës në Gjermaninë Lindore|demonstratave masive gjatë verës së vitit 1989]], autoritetet Gjermano-lindore papritur lehtësuan kufizimet e kufirit në nëntor, duke lejuar qytetarët Gjermanë lindorë të udhëtojnë në Perëndim. Origjinalisht e menduar si valë presioni për të mbajtur Gjermaninë Lindore si shtet, hapja e kufirit në fakt çoi tek një akselerim e [[Die Wende|procesit reformues ''Wende'']] në Gjermanië Lindore, që në fund konkludoi me ''Traktatin Dy plus Katër'' një vit më vonë më [[12 shtator]], [[1990]] dhe [[ribashkimi Gjerman]] më [[3 tetor]] [[1990]]. Nën termet e traktatit, katër fuqitë okupuese hoqën dorë nga të drejtat e tyre nën Instrumentin e Dorëzimit, dhe Gjermania rifitoi [[sovranitet]] të plotë. E bazuar në aktin Bon-Berlin, të miratuar nga parlamenti më [[10 mars]] [[1994]], kryeqyteti i shtetit të bashkuar u zgjodh [[Berlini]], derisa [[Boni]] mbajti statusin unik ''Bundesstadt'' (qytet federal) duke mbajtur disa ministri federale.<ref name="BBG">WDR http://www.wdr.de/themen/kultur/stichtag/2004/03/10.jhtml Eine "faire Arbeitsteilung" Vor 10 Jahren: Bundestag beschließt Bonn-Berlin-Gesetz . 10 March 04.</ref> Lëvizja e qeverisë u përfundua më [[1999]]. Qysh nga ribashkimi, Gjermania ka marrë një rol udhëheqës në [[BE|Bashkimin Evropian]] dhe [[NATO]]. Gjermania ka dërguar trupa paqeruajtëse për të siguruar stabilitet në [[Ballkan]] dhe ka dërguar një forcë të [[Bundeswehr|trupave Gjermane]] në [[Afganistan]] si pjesë e një mundimi të [[NATO]]s për të mundësuar siguri në atë shtet pas kërcënimeve që paraqiten nga [[Talebanët]].<ref name="ARM">Dempsey, Judy. [https://web.archive.org/web/20081007082348/http://www.iht.com/articles/2006/10/31/news/germany.php Germany is planning a Bosnia withdrawal] International Herald Tribune. Oct. 31, 2006. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]]</ref> Këto dislokime ishin të diskutuara, meqënëse pas luftës, Gjermania u lidh që të dërgonte trupa vetëm për role mbrojtëse. Dislokimet në territore të huaja u kuptuan të mos mbuloheshin nga mbrojtjet e përkohshme; sidoqoftë, vota parlamentare në këtë çështje efektivisht legalizoi pjesëmarrjen në kontekstin paqeruajtës. == Gjeografia == {{Artikulli kryesor|Gjeografia e Gjermanisë}} [[Skeda:Deutschland topo.png|parapamje|djathtas|200px|Hartë Fizike e Gjermanisë.]] Sipërfaqja e përgjithshme e Gjermanisë është 357,021&nbsp;km<sup>2</sup>, 349,223 km2 nga kjo është tokë kurse 7,798 km2 është ujë. Vija bregdetare e Gjermanisë është 2,389&nbsp;km e gjatë. Gjermania është shteti i shtatë në [[Evropë]] dhe i 63-ti në botë sipas sipërfaqes. Relievi dallon nga [[Alpet]] e larta (pika më e lartë: [[Zugspitze]], 2,962 m) në jug e deri tek bregdeti i [[Deti i Veriut|Detit të Veriut]] (''Nordsee'') në veriperëndim dhe [[Deti Baltik]] (''Ostsee'') në verilindje. Në mes shtrihen rrafshnaltat pyjore të Gjermanisë qendrore dhe ultësirat e Gjermanisë veriore (pika më e ulët: [[Wilstermarsch]], 3.54m nën nivelin e detit). Gjermania përshkohet nga disa nga lumenjtë kryesorë të [[Evropë]]s si [[Lumi i Rinit|Rini]], [[Danubi]] dhe [[Elba]].<ref name="CIA">[https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060930072310/https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html|date=30 shtator 2006}} CIA Factbook. November 14, 2006. Retrieved 2006, [[November 29|11-29]].</ref>. Për shkak të pozitës së saj në qendër të [[Evropë]]s, Gjermania ndan kufinjë me më shumë vende se secili shtet tjetër në [[Evropë]]. Fqinjët e saj janë [[Danimarka]] në veri, [[Polonia]] dhe [[Republika Çeke]] në lindje, [[Austria]] dhe [[Zvicra]] në jug, [[Franca]] dhe [[Luksemburgu]] në jugperëndim dhe [[Belgjika]] dhe [[Holanda]] në veriperëndim. Gjermania shtrihet rreth koordinatave gjeografike 51 00 '''V''', 9 00 '''L''' :''Shiko edhe këtë: [[Lista e majave malore në Gjermani]]'' === Klima === [[Skeda:Hintersee.jpg|parapamje|majtas|Peisazh në [[Alpet]] e [[Bavaria|Bavarisë]].]] Pjesa më e madhe e Gjermanisë ka një klimë mesatare sezonale, në të cilën dominojnë erërat e lagështa perëndimore. Klima varet prej [[Oqeani Atlantik|Oqeanit Atlantik]], përkatësisht [[Rryma Veri-Atlantike|Rrymës Veri-Atlantike]], që është pjesa veriore e [[Rryma e Golfit|Rrymës së Golfit]]. Ky ujë i ngrohtë i prek zonat që kanë dalje në [[Deti i Veriut|Detin e Veriut]] përfshirë gadishullin [[Jutland]] dhe zonën përgjatë [[Rini]]t, që derdhet në [[Deti i Veriut|Detin e Veriut]]. Rrjedhimisht në veriperëndim dhe në veri, klima është [[Klima Oqeanike|oqeanike]]; Reshjet i hasim gjatë tërë vitit me maksimumin gjatë verës. Dimrat në këtë pjesë janë kryesisht të butë kurse verërat priren si të freskëta, megjithëse temperaturat mund të tejkalojnë 30&nbsp;°[[Celsius|C]] (86&nbsp;°[[Fahrenheit|F]]) në disa periudha. Në lindje, klima është më shumë [[Klima Kontinentale|kontinentale]]; dimrat mund të jenë shumë të ftohtë kurse verërat shumë të ngrohta, dhe periudha të gjata thatësie janë shënuar shpesh. Gjermania qendrore dhe jugore janë regjione tranzite ku mund të ketë si klimë oqeanike ashtu edhe kontinentale. Sërish, temperatura maksimale mund të arrijë 30&nbsp;°C (86&nbsp;°F) gjatë verës.<ref>{{Cite web|url=http://www.dummies.com/WileyCDA/DummiesArticle/id-5361.html|title=Germany For Dummies, 3rd Edition|url-status=dead|access-date=13 shtator 2008|archive-date=23 nëntor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123223026/http://www.dummies.com/WileyCDA/DummiesArticle/id-5361.html}}</ref><ref>[http://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate/ German Climate and Weather] World Travels. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> === Mjedisi === [[Skeda:Windgermany.JPG|parapamje|[[Ferma e erës]] dhe kapaciteti për [[energji solare]] më i madh në botë është i instaluar në Gjermani. [[Energjia e ripërtëritshme]] gjeneroi 14% të të gjithë konsuminit elektrik të vendit më 2007.<ref>[http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=10961890 German lessons], The Economist, Retrieved 2008, [[April 29|11-29]].</ref>]] Fitogjeografikisht, Gjermania ndahet nga krahinat Atlantiko-Evropiane dhe Evropiane qendrore të [[Regjioni Circumboreal|Regjionit Circumboreal]] brenda [[mbretëria Boreal|Mbretërisë Boreal]]. Territori i Gjermanisë mund të ndahet në katër [[ekoregjion]]e: Pyjet e përziera të Atlantikut, pyjet e përziera të Baltikut, pyjet e përziera qendrore Evropiane dhe pyjet e shumllojshme perëndimore Evropiane.<ref>[http://www.panda.org/about_wwf/where_we_work/ecoregions/maps/index.cfm The Ecoregions] WWF, Retrieved 2008, [[June 05|12-28]].</ref> Gjermania është e njohur për ndërgjegjen e saj mjedisore.<ref>[https://web.archive.org/web/20111013190022/http://www.dzforum.de/downloads/020101311.pdf Starting points and focus of environmental communication] German Federal Environmental Foundation, Retrieved 2007, [[November 25|12-28]].</ref> Gjermanët i konsiderojnë shkaktarët antropogjenë si faktorë kryesorë në [[ngrohja Globale|ngrohjen globale]].<ref>{{Cite web|url=http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep07/BBCClimate_Sep07_rpt.pdf|title=All Countries Need to Take major Steps on Climate Change: Global Poll 2008-02-11|url-status=dead|access-date=13 shtator 2008|archive-date=16 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080216014941/http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep07/BBCClimate_Sep07_rpt.pdf}}</ref> Shteti është i përkushtuar ndaj [[Protokolli Kyoto|Protokollit Kyoto]] dhe disa traktateve të tjera që promovojnë biodiversitet, standarde të ulëta emisioni, riqarkullimin, përdorimin e energjisë së ripërtërishme dhe përkrah zhvillimin në nivel global.<ref>[http://www.umweltbundesamt.de/uba-info-presse-e/2004/pe04-056.htm Reinforcing Germany's environmental protection industry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070620072640/http://www.umweltbundesamt.de/uba-info-presse-e/2004/pe04-056.htm|date=20 qershor 2007}} Umweltbundesamt, Retrieved 2007, [[November 25|11-25]].</ref> Qeveria Gjermane ka filluar reduktimin e emisionit në nivel të gjërë me aktivitete të ndryshme, kështu që emisionet e përgjithshme të vendit po bien.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/Earth/Germany_greenest_country_in_the_world/articleshow/3151766.cms Germany greenest country in the world] Times of India, Retrieved 2008, [[June 22|11-25]]</ref> Megjithatë emisioni i dioksidit të karbonit për kokë në Gjermani është ndër më të lartat në [[BE]] por mbetet dukshëm më i ulët krahasuar me [[Australia|Australinë]], [[Kanada]]në, [[Arabia Saudite|Arabinë Saudite]] ose [[Shtetet e Bashkuara]]. Emisionet nga djegia e qymyrit dhe industria kontribuojnë në ndotjen e ajrit. Shiu acidik, që rezulton nga emisionet e dioksidit të sulfurit po shkatërron [[pyje]]t. Ndotja në [[Deti Baltik|Detin Baltik]] nga ujërat e zeza dhe mbetjet industriale nga lumenjtë në ish-Gjermaninë Lindore janë zvogëluar. Qeveria nën kancelarin Schröder shpalli synim për ndalimin e përdorimit të energjisë nukleare për prodhimin e energjisë. Gjermania po punon që të arrijë përkushtimin e [[BE]]-së për të identifikuar zonat e ruajtjes së natyrës në vijë me Florën, Faunën, dhe direktivin Habitat të [[BE|Bashkimit Evropian]]. Akullnajat e fundit të Gjermanisë në regjionet Alpine po i nënshtrohen shkrirjes. Rreziqet natyrore janë vërshimet e lumenjve në pranverë dhe erëra stuhie që hasen në të gjitha regjionet. == Politika == {{Artikulli kryesor|Sistemi shtetëror në Gjermani}} [[Skeda:Berlin reichstag CP.jpg|parapamje|[[Reichstag (ndërtesë)|Reichstag]] është ndërtesa e vjetër dhe e re e parlamentit Gjerman.]] Gjermania është republikë [[Republika federale|federale]], [[Demokracia parlamentare|parlamentare]], [[Demokracia reprezentative|reprezentative]] [[Demokracia|demokratike]]. Politika gjermane funksionon nën kuadrin e një [[kushtetuta|dokumenti kushtetues]] të miratuar më [[1914]] dhe të njohur si [[Ligji themelor për Republikën Federale të Gjermanisë]] ose ''[[Grundgesetz]]'' ("[[Ligji themelor]]"). Duke e quajtur këtë dokument ''Grundgesetz'', në vend të ''Verfassung'' ([[kushtetutë]]), autorët shprehën qëllimin se ajo do të zëvendësohej nga një kushtetutë e duhur kur Gjermania të ribashkohej si një shtet. Amandamentet për Grundgesetz kërkojnë miratimin e dy të tretave (2/3) të shumicës (mazhorancës) në dy dhomat e parlamentit. Nenet që garantojnë të drejta themelore, ndarjen e fuqive, strukturën federale, dhe të drejtën për të rezistuar përpjekjet për të tejkaluar kushtetutën janë valide dhe nuk mund të amandamentohen.<ref>[http://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_79.html Article 79 of the ''Grundgesetz''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161108225610/http://www.gesetze-im-internet.de/gg/art_79.html|date=8 nëntor 2016}} (German) Bundesministerium der Justiz. Retrieved 2008, [[April 4|12-07]].</ref> Pavarësisht qëllimit që kur Gjermania të bashkohej ''Grundgesetz'' do të zëvendësohej me një kushtetutë të vërtetë, pas ribashkimit ai mbeti në fuqi me vetëm disa ndryshime të vogla në vitin [[1990]]. [[Kancelari i Gjermanisë|Kancelari]] ose ''Bundeskanzler'' (kancelar federal), aktualisht [[Angela Merkel]] është kreu i qeverisë dhe ushtron [[Ekzekutivi (qeveri)|fuqi ekzekutive]] shtetërore, ngjashëm me rolin e një [[Kryeministri]] në [[Sistemi parlamentar|demokracitë parlamentare]]. [[Fuqia legjislative]] federale është [[Bundestag]]u dhe ''[[Bundesrati Gjerman|Bundesrati]]'' (Këshilli Federal), që së bashku formojnë një trup unik legjislativ që nuk mund të krahasohet me asnjë sistem tjetër. [[Bundestagu]] zgjedhet përmes zgjedhjeve direkte, megjithatë mban përfaqësim proporcional. Antarët e Bundesratit përfaqësojnë qeveritë e 16 [[Njësitë federative të Gjermanisë|federatave gjermane]] dhe janë antarë të kabinetit shtetëror. Qeveritë federative kanë të drejtë t'i ndërrojnë përfaqësuesit e tyre në çdo kohë [[Presidenti i Gjermanisë|Presidenti]] ose ''Bundespräsident'' (Presidenti Federal), aktualisht [[Joachim Gauck]], është [[kreu i shtetit]], i "investuar" kryesisht për përgjegjësi dhe fuqi përfaqësuese. Ai zgjidhet nga ''[[Bundesversammlung (Gjermani)|Bundesversammlung]]'' (konvenda federale), një institut i përbërë prej anëtarëve të ''Bundestagut'' dhe një numër i barabartë me delegatët e shteteve federative. Zyrtari i dytë më i lartë në [[Presidenca Gjermane|presidencën Gjermane]] është ''Bundestagspräsident'' (presidenti i Bundestagut), i cili zgjidhet nga [[Bundestagu]] dhe është përgjegjës për udhëheqjen e seancave ditore. Zyrtari i tretë më i lartë është [[kreu i qeverisë]] ose Kancelari, i cili nominohet nga ''Bundespräsident'' (presidenti) pasi të jetë zgjedhur nga ''Bundestagu''. Kancelari mund të largohet nga një "mocion i mungesës së besimit" konstriktiv nga ''Bundestagu'', ku konstruktiv do të thotë që ''Bundestagu'' më pas zgjedh një pasues. == Njësitë shtetërore == {{Artikulli kryesor|Njësitë federative të Gjermanisë}} Gjermania ndahet në 16 [[Njësit shtetërore|njësi shtetërore]] të quajtura "lender" (org.: ''Länder''; njëjës: ''Land'', ose ''Bundesländer''; njëjës: ''Bundesland''). Këto njësi shtetërore ndahen në 439 [[Distriktet e Gjermanisë|distrikte]] (''Kreise'') dhe qytete (''kreisfreie Städte'' ,2004). Gjermania është një federatë dhe njësit shtetrore të saj kanë kompetenca të barabarta ndërmjet veti dhe po ashtu kanë përfqësuesit e tyre në dhomën federative. {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:90%" |- style="font-size:100%; text-align:left" ! width="140px"| [[Shtetet në Gjermani]] !!width="25px"|&nbsp;!!width="140px"| [[Shtetet në Gjermani|Shteti]] !!width="80px"| [[Kryeqyteti]] !!width="90px"| [[Sipërfaqja]] (km²)!!width="80px"| [[Popullsia]] </tr> |- | rowspan="17" width="40%"| {{GjerFiguraHarta|100px|center}} |- | align="right"|1 ||[[Baden-Württemberg]] || [[Stuttgart]] || style="text-align:right"|35,752|| style="text-align:right"|10,717,000 |- | align="right"|2 ||[[Bavaria]] || [[Munich]] || style="text-align:right"|70,549|| style="text-align:right"|12,444,000 |- | align="right"|3 ||[[Berlin]] || [[Berlin]] ||style="text-align:right"|892|| style="text-align:right"|3,400,000 |- | align="right"|4 ||[[Brandenburg]] || [[Potsdam]] || style="text-align:right"|29,477|| style="text-align:right"|2,568,000 |- | align="right"|5 ||[[Bremen (krahinë)|Bremen]] || [[Bremen]] || style="text-align:right"|404|| style="text-align:right"|663,000 |- | align="right"|6 ||[[Hamburg]] || [[Hamburg]] ||style="text-align:right"|755|| style="text-align:right"|1,735,000 |- | align="right"|7 ||[[Hesia]] || [[Wiesbaden]] || style="text-align:right"|21,115|| style="text-align:right"|6,098,000 |- | align="right"|8 ||[[Mecklenburg-Vorpommern]] || [[Schwerin]] || style="text-align:right"|23,174|| style="text-align:right"|1,720,000 |- | align="right"|9 ||[[Saksonia e Ulët]] || [[Hanover]] || style="text-align:right"|47,618|| style="text-align:right"|8,001,000 |- | align="right"|10 ||[[Rini-Westphalia Veriore]] || [[Düsseldorf]] || style="text-align:right"|34,043|| style="text-align:right"|18,075,000 |- | align="right"|11 ||[[Rhineland-Palatinate]] || [[Mainz]] || style="text-align:right"|19,847|| style="text-align:right"|4,061,000 |- | align="right"|12 ||[[Saarland]] || [[Saarbrücken]] || style="text-align:right"|2,569|| style="text-align:right"|1,056,000 |- | align="right"|13 ||[[Saksonia]] || [[Dresden]] || style="text-align:right"|18,416|| style="text-align:right"|4,296,000 |- | align="right"|14 ||[[Saksonia Anhalt]] || [[Magdeburg]] || style="text-align:right"|20,445|| style="text-align:right"|2,494,000 |- | align="right"|15 ||[[Schleswig-Holstein]] || [[Kiel]] || style="text-align:right"|15,763|| style="text-align:right"|2,829,000 |- | align="right"|16 ||[[Turingia]] || [[Erfurt]] || style="text-align:right"|16,172|| style="text-align:right"|2,355,000 |} == Marrëdhëniet e jashtme == {{Artikulli kryesor|Marrëdhëniet e jashtme të Gjermanisë}} [[Skeda:Berlin auswaertigesamt kl.jpg|parapamje|Zyrat Gjermane për marrëdhënie të jashtme në [[Berlin]]]] Gjermania ka luajtur rol kyç në [[BE|Bashkimin Evropian]] qysh nga fillimi dhe ka ruajtur [[Bashkëpunimi Franko-Gjerman|aleancë të fuqishme me Francën]] qysh nga përfundimi i [[Lufta e dytë Botërore|Luftë së dytë Botërore]]. Aleanca ishte veçantërisht afër në vitet 1980-ta dhe 1990-ta nën udhëheqjen e [[Unioni Kristian Demokrat (Gjermani)|Kristian Demokratit]] [[Helmut Kohl]] dhe [[Partia Socialiste (Francë)|Socialistit]] [[François Mitterrand]]. Gjermania është në krye të vendeve Evropiane që synojnë avancimin e krijimit të një aparati politik, të mbrojtjes dhe sigurisë të bashkuar Evropian.<ref>[http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html Declaration by the Franco-German Defence and Security Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051025215249/http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html|date=25 tetor 2005}} Elysee.fr May 13, 3004. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]].</ref> Qysh nga themelimi më [[23 maj]] [[1949]], Republika Federale e Gjermanisë ka mbajtur profil të ulët në marrëdhënie ndërkombëtare, për shkak të historisë së vonshme dhe okupimit të saj nga forcat e huaja.<ref>Glaab, Manuela.&nbsp;[http://en.internationalepolitik.de/archiv/2003/spring2003/german-foreign-policy.html German Foreign Policy: Book Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071121072523/http://en.internationalepolitik.de/archiv/2003/spring2003/german-foreign-policy.html|date=21 nëntor 2007}} Internationale Politik. Spring 2003. Retrieved 2007, [[January 3|01-03]].</ref> Gjatë [[Lufta e Ftohtë|Luftës së Ftohtë]], pjesëmarrja e Gjermanisë në [[Perdja e hekurt|Perden e hekurt]] e bëri atë simbol të tensionit Lindje-perëndim dhe një fushëbetejë politike në [[Evropë]]. Sidoqoftë, Ostpoliku i Willy Brandtit ishte faktor kyç në ''[[détente]]në'' e 1970-ve.<ref>Harrison, Hope. {{PDFlink|[http://www.ghi-dc.org/bulletinS04_supp/34s.5.pdf ''The Berlin Wall'', Ostpolitik and Détente]|91.1&nbsp;KB}} GERMAN HISTORICAL INSTITUTE, WASHINGTON, DC, BULLETIN SUPPLEMENT 1, 2004, "AMERICAN DÉTENTE AND GERMAN OSTPOLITIK, 1969–1972".</ref> Më [[1999]] qeveria e Kancelarit [[Gerhard Schröder]] definoi një bazë të re për politikën e Jashtme Gjermane duke marrë pjesë plotësisht në vendimin për [[Lufta e kosovës|luftën e NATOs kundër Jugosllavisë]] dhe duke dërguar trupa Gjermane në luftë për herë të parë pas [[Lufta e dytë Botërore|Luftës së dytë Botërore]].<ref>[http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1741310,00.html Germany's New Face Abroad] [[Deutsche Welle]]. Oct. 14, 2005. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]].</ref> [[Skeda:33rdG8Leaders.jpg|parapamje|majtas|Kancelarja [[Angela Merkel]], nikoqire e samitit të [[G8]]-ës në [[Heiligendamm]].]] Gjermania dhe [[Shtetet e Bashkuara]] janë aleatë të afërt.<ref>[https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3997.htm Background Note: Germany] U.S. Department of State. July 6, 2006. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]].</ref> [[Plani Marshall]] i vitit [[1948]], përkrahja amerikane ([[JCS 1067]]) gjatë procesit të rindërtimit ([[Planet Industriale për Gjermaninë]]) pas [[Lufta e dytë Botërore|Luftës së dytë Botërore]], si dhe fraternizimi (Fëmijët e luftës) dhe përkrahja për ushqim (politikat për ushqim) dhe lidhje të forta kulturore kanë krijuar një lidhje të fortë mes dy vendeve, megjithëse opozita mjaft vokale e Schröderit për [[Lufta në Irak|Luftën në Irak]] sugjeron fundin e [[Atlanticizmi]]t dhe një ftohje relative të marrëdhënieve Gjermano-Amerikane.<ref>[http://www.economist.com/world/europe/displaystory.cfm?story_id=7141311 ''Ready for a Bush hug?''], [[The Economist]], July 6 2006. Retrieved 2006, [[December 31|12-31]].</ref> Dy vendet gjithashtu janë të pavarura ekonomikisht; 8.8% e eksportit Gjerman është i destinuar për ShBA-të dhe 6.6% e importit Gjerman vjen nga [[Shtetet e Bashkuara]]<ref name="econ_factsheet_may2006">{{PDFlink|[http://germany.usembassy.gov/germany/img/assets/9336/econ_factsheet_may2006.pdf U.S.-German Economic Relations Factsheet]|32.8&nbsp;KB}} U.S. Embassy in Berlin. May 2006. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]].</ref> Në anën tjetër, 8.8% e eksportit Amerikan dërgohet në Gjermani dhe 9.8% e importit Amerikan vjen nga Gjermania.<ref name="econ_factsheet_may2006" /> Shenja tjera të lidhjes së fortë përfshijnë pozitën e Gjermano-Amerikanëve si grupi më madh etnik në [[Shtetet e Bashkuara]]<ref>[http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/census_2000/001870.html German Still Most Frequently Reported Ancestry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505162835/http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/census_2000/001870.html|date=5 maj 2010}} [[U.S. Census Bureau]] June 30, 2004. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]]</ref> dhe statusi i [[Baza Ajrore Ramstein|Bazës Ajrore Ramstein]] (afër [[Kaiserslautern]]) si komuniteti më i madh ushtarak i SHBA-së jashtë saj.<ref>[http://benefits.military.com/misc/installations/Base_Content.jsp?id=1675 Kaiserslautern, Germany Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111218225851/http://benefits.military.com/misc/installations/Base_Content.jsp?id=1675|date=18 dhjetor 2011}} U.S. Military. Retrieved 2006, [[December 3|12-03]].</ref> === Ndihma për zhvillim === Politika për zhvillim e Republikës Federale të Gjermanisë është një zonë e pavarur e politikës së jashtme Gjermane. ajo formulohet nga ministria federale për bashkëpunim dhe zhvillim Ekonomik (BMZ) dhe kryhet nga organizatat implementuese. Qeveria Gjermane e sheh politikën zhvillimore si prgjegjësi e përbashkët e komunitetit ndërkombëtar.<ref>[http://www.bmz.de/en/index.html Aims of German development policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110310120541/http://www.bmz.de/en/index.html|date=10 mars 2011}} Federal Ministry for Economic Cooperation and Development April 10, 2008. Retrieved 2008, [[April 7|12-07]].</ref> Ndihmat zhvillimire dhe humanitare zyrtare të Gjermanisë për vitin [[2007]] arritën një vlerë prej 8.96 miliardë euro (12.26 miliardë dollarë), një rritje prej 5.9 % nga viti i kaluar ([[2006]]). Gjermania është bërë donatori i dytë më i madh pas [[SHBA]]-ve.<ref>[http://www.young-germany.de/657.html?&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1499&cHash=7fbf309b04 Germany is a leader in development funding] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617025535/http://www.young-germany.de/657.html|date=17 qershor 2008}} www.young-germany.de April 17, 2008. Retrieved 2008, [[April 17|12-07]].</ref> Gjermania shpenzoi 0.37 për qind të BVP-së së saj për zhvillim, që është nën sh%njestrën e qeverisë për të shtuar ndihmat në 0.51 % të BVP-së më [[2010]]. === Ushtria === {{Artikulli kryesor|Forcat e Armatosura Gjermane}} [[Skeda:Fregatte Mecklenburg-Vorpommern F218.jpg|djathtas|parapamje|''Mecklenburg-Vorpommern'' po merr pjesë në operacionin [[Forca Interieri e Kombeve të Bashkuara në Liban|UNIFIL II]] në bregdetin e [[Libani]]t.]] [[Skeda:Eurofighter 9803.ogg|parapamje|thumbtime=34|majtas|Një demonstrim nga [[Eurofighter Typhoon|Eurofighter]]]] Ushtria e Gjermanisë, ''[[Bundeswehr]]'', është forcë mbrojtëse me degët e saj: [[Forcat e armatosura Gjermane]]'' (Heer)'', [[Marina Gjermane]] (''Marine''), [[Forcat ajrore të Gjermanisë|Forcat ajrore]] (''[[Luftwaffe]]''), [[Shërbimet Qendrore Shëndetësore|''Zentraler Sanitätsdienst'']] (Shërbimet Qendrore Shëndetësore) dhe ''[[Streitkräftebasis]]'' (Shërbimi i bashkuar përkrahës). Shërbimi ushtarak është i detyrueshëm për burrat në moshën 18, dhe shërbimi zgjatë nëntë muaj. kundërshtuesit e ndërgjegjshëm mund të bëjnë kërkesë për një kohë të njëjtë në ''[[Zivildienst]]'' (shërbime civile), ose një përkushtim gjashtë-vjeçar për shërbime emergjente (vullnetare) si [[Departamenti vullnetar i Zjarrit|departamenti i zjarrit]], [[Kryqi i Kuq Gjerman]] ose [[Technisches Hilfswerk|THW]]. Më [[2003]], shpenzimet ushtarake përbënë 1.5% të BVP-së së vendit<ref name="CIA"/> Në kohë paqeje, Bundeswehri komandohet nga Ministri i mbrojtjes, aktualisht [[Franz Josef Jung]]. Nëse Gjermania hyn në luftë, që sipas kushtetutës lejohet vetëm për qëllime mbrojtëse, Kancelari Gjerman do të bëhej komandant kryesor i ''Bundeswehr'' (ushtrisë).<ref>[http://www.bundestag.de/parlament/funktion/gesetze/grundgesetz/gg_10a.html Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070122110808/http://www.bundestag.de/parlament/funktion/gesetze/grundgesetz/gg_10a.html|date=22 janar 2007}} Bundestag.de Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> Prej tetorit 2006, Ushtria Gjermane ka thuajse 9,000 trupa të stacionuara në shtete të huaja si pjesë e forcave të ndryshme paqeruajtëse ndërkombëtare, përfshirë 1,180 trupa të stacionuara në [[Bosnja dhe Herzegovina|Bosnje dhe Herzegovinë]]; 2,844 ushtarë në [[Kosovë]]; 750 ushtarë të stacionuar si pjesë e [[EUFOR]] në [[Republika Demokratike e Kongos|Republikën Demokratike të Kongos]]; dhe 2,800 turpa Gjermane në [[Forca Nërkombëtare për Përkrahje në Sigura|ISAF]] të udhëhequr nga [[NATO]] në [[Afganistan]]. Prej shkurtit 2007, Gjermania ka pasur rreth 3,000 ISAF trupa në [[Afganistan]], kontigjenti i tretë më i madh pas [[SHBA|Shteteve të Bashkuara]] (14,000) dhe [[BM|Britanisë së Madhe]] (5,200).<ref>{{Cite web|url=http://www2.hq.nato.int/ISAF/media/pdf/placemat_isaf.pdf|title=NATO International Security Assistance Force Placemat, PDF, 2007-02-12|url-status=dead|access-date=14 shtator 2008|archive-date=24 shkurt 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224153539/http://www2.hq.nato.int/ISAF/media/pdf/placemat_isaf.pdf}}</ref> Gjermania ndan armë Nukleare me [[NATO]]n, në formën e [[Armët nukleare dhe Shtetet e Bashkuara|armëve nukleare Amerikane]] të stacionuara në bazën ajrore [[Büchel]].<ref>{{Cite web|url=http://www.fas.org/blog/ssp/2007/07/united_states_removes_nuclear.php|title=United States Removes Nuclear Weapons From German Base, Documents Indicate - 2008-07-26 - Hans Kristensen - Federation of American Scientists|access-date=14 shtator 2008|archive-date=22 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081222022344/http://www.fas.org/blog/ssp/2007/07/united_states_removes_nuclear.php|url-status=dead}}</ref> == Ligji == [[Skeda:Karlsruhe bundesverfassungsgericht.jpg|djathtas|parapamje|[[Gjykata Federale Kushtetuese e Gjermanisë]] në [[Karlsruhe]].]] [[Juridiku i Gjermanisë]] është i pavrur nga nga ekzekutivi dhe legjislativi. Gjermania ka një [[ligji civil (sistem ligjor)|sistemin civil të ligjit]] që bazohet në [[Ligji Romak|Ligjin Romak]], me disa referenca në [[Ligji Gjermanik|Ligjin Gjermanik]]. ''[[Gjykata Federale Kushtetuese e Gjermanisë|Bundesverfassungsgericht]]'' (Gjykata Federale Kushtetuese), e ndoshur në Karlsruhe, është Gjykata Supreme Gjermane, përgjegjëse për çështje kushtetuese, me fuqi të "vlerësimit juridik".<ref>[http://www.bundesverfassungsgericht.de/en/index.html Federal Constitutional Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429005142/http://www.bundesverfassungsgericht.de/en/index.html |date=29 prill 2011 }}, Bundesverfassungsgericht.de, Accessed April 13, 2007</ref> Ajo vepron si autoriteti më lartë ligjor dhe siguron që legjislativi dhe juridiku veprojnë në pajtim me [[Ligji themelor për Republikën Federale të Gjermanisë|Ligjin themelor për Republikën Federale të Gjermanisë]] (dokument i përdorur në vend të kushtetutës). Ajo vepron e pavarur nga trupat e tjera shtetërore, por nuk mund të veprojë për vetveten. Sistemi i Gjykatës supreme të Gjermanisë, i quajtur ''Oberste Gerichtshöfe des Bundes'', është i specializuar. Për çështje civile dhe kriminale, apeli më i lartë gjykues është [[Gjykata Federale e Drejtësisë së Gjarmanisë]], e ndodhur në [[Karlsruhe]] dhe [[Leipzig]]. Stili i gjyqit është [[Sistemi Inquisitorial|inquisitorial]]. Gjykatat e tjera federale janë [[Gjykata Federale për Punë e Gjermanisë]] në [[Erfurt]], [[Gjykata Federale Sociale e Gjermanisë]] ose ''[[Bundessozialgericht]]'' në [[Kassel]], [[Gjykata Federlale e Financave të Gjermanisë]] në [[Munich]] dhe [[Gjykata Federale Administrative e Gjermanisë]] në Leipzig. [[Ligji kriminal]] dhe [[ligji privat]] janë të koduara në nivel kombëtar në ''[[Strafgesetzbuch]]'' dhe ''[[Bürgerliches Gesetzbuch]]'' respektivisht. Sistemi penal Gjerman është i drejtuar drejt rehabilitimit të kriminelëve; qëllimi i dytë i tij është mbrojtja e publikut gjeneral.<ref>[http://www.gesetze-im-internet.de/stvollzg/__2.html § 2, StVllzg], gesetze-im-internet.de, Accessed April 13, 2007</ref> Për të arritur këtë të fundit, një kriminel i konviktuar mund të vihet në paraburgim preventiv (''Sicherungsverwahrung'') si shtesë ndaj aktakuzës gjenerale nëse ai/ajo konsiderohet si kërcënim për publikun gjeneral. ''[[Völkerstrafgesetzbuch]]'' regullon pasojat e [[krimi ndaj njerëzimit|krimit ndaj njerëzimit]], [[gjenocidi]]t dhe [[Krime lufte|krimeve të luftës]]. Ai u jep gjykatave Gjermane [[juridiksion universal]] në rast se persekutimi nga një gjykatë e shtetit ku u krye krimi ose një gjykatë ndërkombëtare nuk është i mundur. === Niveli i shteteve === [[Skeda:HH Polizeihauptmeister MZ.jpg|parapamje|lartdjathtas|Një oficer i [[Landespolizei|policisë Gjermane]] në [[Hamburg]].]] Fuqia legjislative ndahet mes federatës dhe nivelit të shteteve. Ligji themelor parasheh se e gjithë fuqia legjislative mbetet në nivel të shteteve përveç nëse është paraparë ndryshme nga vetë Ligjin themelor. Në disa zona, niveli federativ dhe i shteteve kanë fuqi konkurruese legjislative. Në këto raste, niveli federativ ka fuqi legjislative "nëse dhe në zgjerim se themelimi i kushteve të barabarta të jetesës në gjithë territorin e federatës ose mirëmbajtjen e unitetit ligjor ekonomik bëhet në pajtim me rregullat federale të nevojshme për interesa kombëtare" (Art. 72 Basic Law). [[Skeda:Polizeiwagen blau.jpg|parapamje|170px|majtas|Veturat gjermane të policisë]] Çdo ligj federal tejkalon ligjin e shteteve nëse fuqia legjislative është në nivelin federal. Një shembull i famshëm është leja Hessiane për dënim me vdekje që bie në kundërshtim me ndalimin e dënimit të tillë nga Ligji themelor, duke e bërë kështu nenin Hessian jovalid. ''[[Bundesrati i Gjermanisë|Bundesrati]]'' është organi federal me anë të cilit shtetet marrin pjesë në legjislacionin federal. Pjesëmarrja e shteteve në legjislacionin federal është e nevojshme nëse ligji bie mbi zonën e fuqisë konkurruese legjislative, detyron shtetin të administrojë rregullat federale, ose është e paraparë me Ligjin themelor. Çdo shtet me përjashtim të [[Schleswig-Holstein]] (juridiksioni kushtetues i së cilit ushtrohet nga ''Bundesverfassungsgericht'' në [[prokurori]]) ka gjykatat e veta kushtetuese. ''[[Amtsgericht]]'', ''Landgerichte'' dhe ''Oberlandesgerichte'' janë gjykata shtetërore për juridiksion gjeneral. Ato janë kompetente nëse veprimi bazohet në ligjin federal ose shtetëror. Shumë nga çështjet fundamentale në [[Ligji administrativ|ligjin administrativ]] mbeten nën juridiksionin e shteteve, megjithëse shumica e shteteve bazojnë ligjet e veta në atë zonë me ''Verwaltungsverfahrensgesetz'' (Akti i procedimeve administrative) të vitit [[1976]] në pika të rëndësishme të ligjit administrativ. ''Oberverwaltungsgerichte'' janë nivelet më të larta në juridiksion administrativ sa i përket administrimeve të shteteve, përveç nëse pyetja e ligjit shqetëson ligjin federal ose ligjin shtetëror identik me ligjin federal. Në raste të tilla është i mundshëm apeli final tek Gjykata Federale Administrative. == Demografia == {{Artikulli kryesor|Demografia e Gjermanisë}} [[Skeda:Cityscapeberlin2006.JPG|parapamje|djathtas|[[Berlini]] është qyteti më i madh me një popullsi prej 3.4 milion.]] Në Gjermani jetojnë 82,437,995 banorë (2005.), me mbi 82 milionë banorë, Gjermania bëhet shteti më i populluar në [[BE|Bashkimin Evropian]], megjithatë niveli i shtimit të popullsisë në këtë vend, 1.39 fëmijë për çdo nënë, është ndër më të ultat në botë<ref name="CIA"/> dhe zyra federale statistikore vlerëson se popullsia do të bie në mes të 69 dhe 74 milion deri më [[2050]] (69 milion duke paraparë mesataren e migrimeve prej +100,000 për vit; 74 milion duke paraparë migrimin prej +200,000 për vit). Gjermania ka disa qytete të mëdha, më të mëdhatë janë [[Berlini]], [[Hamburgu]], [[Munich]]u, [[Cologne]], [[Frankfurt]]i dhe [[Stuttgart]]i. Konurbimi më i madh është padiskutueshëm regjioni [[Rhine-Ruhr]], përfshirë [[Düsseldorf]]in (kryeqytetin e [[NRW]]-së) dhe qytete si [[Cologne]], [[Essen]], [[Dortmund]], [[Duisburg]], dhe [[Bochum]]. [[Skeda:Population of German territories 1800 - 2000.JPG|parapamje|majtas|300px|Popullsia e territoreve Gjermane 1800 - 2000 dhe popullsia imigrante 1975 - 2000.]] Prej dhjetorit 2004, rreth shtatë milionë qytetarë të huaj u regjistruan në Gjermani, dhe 19% e qytetarëve të shtetit kishin prejardhje ose gjysmë-prejardhje të huaj. Të rinjët kanë më shumë gjasa të kenë prejardhje të huaj se të moshuarit. 30% e Gjermanëve 15 vjeç ose më pak kanë së paku një prindër të lindur jashtë vendit. Në qytetet e mëdha 60% e fëmijëve 5 vjeçarë ose më pak kanë së paku një prindër të lindur jashtë vendit.<ref>BiBB: [http://www.good-practice.de/zielgruppen_beitrag3533.php Menschen mit Migrationshintergrund - neue Definition, alte Probleme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916225128/http://www.good-practice.de/zielgruppen_beitrag3533.php |date=16 shtator 2008 }} e marrë më 25 of May 2008</ref> Grupi më i madh (2.3 million)<ref>Bernstein, Richard. [https://www.nytimes.com/2006/03/29/international/europe/29letter1.html?ex=1301288400&en=f374094bb24aa621&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss Një kuiz për Do-të-ishin-qytetarët teston sjelljet Gjermane] New York Times. March 29, 2006. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> vijnë nga [[Turqia]], dhe pjesa më e madhe e mbetur vijnë nga shtetet Evropiane si [[Italia]],[[Kosova]],[[Serbia]], [[Greqia]], [[Polonia]], dhe [[Kroacia]].<ref>[http://www.destatis.de/basis/e/bevoe/bevoetab10.htm popullsia e huaj më 31 dhjetor 2004 nga origjina] Zyra federale Statistikore e Gjermanisë - janar 24, 2006. Retrieved 2007, [[January 1|01-01]].</ref> [[Fondi i Kombeve të Bashkuara për Popullsi]] e rendit Gjermaninë si nikoqire të [[Lista e vendeve sipas popullsisë imigrante|numrit të tretë më të madh të migrantëve ndërkombëtarë]], rreth 5% ose 10 milion e gjithë 191 milion migrantëve, ose rreth 12% e popullsisë së Gjermanisë.<ref>[http://www.unfpa.org/publications/detail.cfm?ID=294&filterListType= State of World Population 2006] United Nations Population Fund. 2006. Retrieved 2007, [[January 1|01-01]].</ref> Si pasojë e [[Imigracioni në Gjerrmani|kufizimeve]] e ligjeve, dikur pa kufizime, për [[e drejta për azit|të drejtën për azil]] dhe imigracion, numri i imigrantëve që synojnë azil ose pretendojnë etnicitet Gjerman (shumica nga ish-vendet Sovietike) ka rënë dukshëm nga viti [[2000]].<ref>[http://www.destatis.de/presse/deutsch/pm2006/p2690025.htm ''Erstmals seit 1990 weniger als 600 000 Ausländer zugezogen''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610095234/http://www.destatis.de/presse/deutsch/pm2006/p2690025.htm|date=10 qershor 2007}}, Byroja Federale Statistikore e Gjermanisë (Statistiches Bundesamt Deutschland) , 6 korrik 2006. Retrieved on 2007, [[January 1|01-01]].</ref> Numri i sakte i pjestarve te etnitetit shqiptar me vendqendrim ne gjermani dhe gjermaneve me prejardhe nga trojet etnike shqiptare nuk dihet. Gjate kohes se luftes ne Kosove, ne opinionin e gjere politiko-mediatik qarkullonin shifrat nga 200 deri 300 mije emigrant nga Kosova apo rreth 10-15% e popullsis se pergjithshme te Kosoves. [[Krishterimi]] është feja dominuese në Gjermani, me mbi 56 milion besimtarë (66.8%).<ref>[http://www.ekd.de/statistik/mitglieder.html Christen in Deutschland 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430195847/http://www.ekd.de/statistik/mitglieder.html |date=30 prill 2011 }}(German), EKD, Retrieved 2007, November 11-25.</ref> Feja e dytë më e madhe është [[Islami]] më 4 milion besimtarë (4.9%) e ndjekur nga [[Budizmi]] dhe [[Xhudaizmi]], secila me rreth 200,000 besimtarë (reth 0.25%). [[Hinduizmi]] ka rreth 90,000 besimtarë (0.1%). Të gjitha komunitetet e tjera fetare në Gjermani kanë më pak se 50,000 (ose më pak se 0.05%) besimtarë. Rreth 21.8 milion Gjermanë (26.9%) nuk kanë fe të regjistruar ose janë të pafe. [[Protestantizmi]] është i koncentruar në veri dhe lindje dhe [[Katolizmi Romak në Gjermani|katolizmi Romak]] është i koncentruar në jug dhe perëndim. [[Feja në Gjermani|Të dy besimet përbëjnë]] rreth 31% të popullsisë secila. [[Popa]] aktual, [[Benedikti XVI]], u lind në [[Bavaria|Bavari]]. Njerëzit e pafe, përfshirë [[Ateizmi|ateistët]] dhe [[Agnostisizm|agnostikët]] përbëjnë 29.6% të popullsisë, dhe janë në numër të konsiderueshëm veçantërisht në [[Republika Demokratike Gjermane|ish-Gjermaninë Lindore]] dhe zonat kryesore metropolitane.<ref>[http://www.remid.de/remid_info_zahlen.htm Religionen in Deutschland: Mitgliederzahlen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528204944/http://www.remid.de/remid_info_zahlen.htm|date=28 maj 2014}} Religiosenwissenschaftlicher Medien- und Informationsdienst. November 4, 2006. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> Nga 3.3 milion [[Mysliman]]ët, shumica janë [[Islami Sunit|Sunitë]] dhe [[Alevitë]] nga [[Turqia]], por gjithashtu ka një numër të vogël [[Islami Shiitë|Shiitë]].<ref>[http://www.euro-islam.info/pages/germany.html Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124090425/http://www.euro-islam.info/pages/germany.html|date=24 janar 2008}} Euro-Islam.info. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> 1.7% e popullsisë së përgjithshme e deklaraon vetveten [[Krishterizmi|të Krishterë]] [[Ortodoksizmi|Ortodoksë]], [[Serbët]] dhe [[Grekët]] janë numri më i madh i tillë.<ref>{{Cite web|url=http://www.ekd.de/statistik/mitglieder.html|title=www.ekd.de/statistik/mitglieder.html|url-status=dead|access-date=15 shtator 2008|archive-date=30 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430195847/http://www.ekd.de/statistik/mitglieder.html}}</ref> Gjermania ka [[Çifutët|popullsinë Hebreje]] më të madhe në [[Evropa perëndimore|Evropën perëndimore]].<ref>Blake, Mariah. [http://www.csmonitor.com/2006/1110/p25s02-woeu.html In Nazi cradle, Germany marks Jewish renaissance] [[Christian Science Monitor]]. November 10,2006. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> Më [[2004]], numri i [[Çifutët|hebrenjëve]] të shpërngulur në Gjermani nga ish-[[Bashkimi Sovietik]] ishte dyfish më i madh se në [[Izrael]], duke e bërë popullsinë totale Hebreje mbi 200,000, krahasuar me 30,000 para [[Ribashkimi Gjerman|ribashkimit Gjerman]]. Qytetet e mëdha me popullsi të konsiderueshme hebreje janë [[Berlini]], [[Frankfurti]] dhe [[Munich]]u.<ref>[http://www.eurojewcong.org/ejc/news.php?id_article=81 The Jewish Community of Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060831192908/http://www.eurojewcong.org/ejc/news.php?id_article=81|date=31 gusht 2006}} European Jewish Congress. Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> Sipas sondazhit të [[Eurobarometer]] më [[2005]], 47% e qytetarëve Gjermanë u pajtuan me thënien "Unë besoj se është një Zot", ndërsa 25% u pajtuan me thënien "Unë besoj se ka një lloj shpirti ose fuqie të supernatyrshme" dhe 25% thanë "Unë nk besoj se ka ndonjë lloj shpirti, Zoti, ose fuqie supernatyrore".<ref name="EUROBAROMETER">[http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf title=Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 (page 11)]</ref> :Shih dhe këtë: ''[[Islam në Gjermani]]'' === Gjuhët === {{Artikulli kryesor|Gjuha gjermane}} [[Skeda:Knowledge German EU map.png|parapamje|Njohuria e [[gjermanishtja|Gjuhës Gjermane]] në [[BE|Bashkimin Evropian]].]] [[Gjermanishtja]] është gjuha zyrtare dhe më e folur në Gjermani.<ref>"Eurobarometer Languages"</ref> Ajo është një nga 23 gjuhët zyrtare të [[BE|Bashkimit Evropian]], dhe një nga tri "gjuhët punuese" (gjuhë në të cilat mund të udhëhiqen seancat) të [[Komisioni Evropian|Komisionit Evropian]], së bashku me [[Frëngjisht]]en dhe [[Anglisht]]en. Gjuhët e njohura minoritare vendase zyrtare në Gjermani janë [[Gjuha Daneze]], [[Gjuha Sorbiane]], [[Gjuha Romany]] dhe [[Gjuha Frisiane]]. Ato mbrohen zyrtarisht nga [[ECRML]]. Gjuhët më të përdorura imigrante në Gjermani janë [[Gjuha Turke]], [[Gjuha Polake]], [[Gjuhët Ballkanike]] dhe [[Gjuha Ruse]]. [[Gjermanishtja]] standarde është [[Gjuhët Gjermanike|Gjuhë Gjermanike]] [[Gjuhët Gjermanike Perëndimore|perëndimore]] dhe është e lidhur ngushtë, si dhe klasifikohet së bashku me me [[Anglisht]]en, [[Holandisht]]en dhe [[Gjuha Frisiane|Frisianishten]]. Në masë më të vogël, [[gjermanishtja]] është gjithashtu e lidhur me [[Gjuhët Gjermanike Lindore]] (të zhdukura) dhe [[Gjuhët Gjermanike Veriore]]. Pjesa më e madhe e fjalorit Gjerman rrjedh nga dega Gjermanike e [[Gjuhët Indo-Evropiane|Familjes Indo-Evropiane të gjuhëve]].<ref name="Shumë gjuhë, një familje">[[Europa (web portal)]] - [[komisioni Evropian]] - 2004 http://ec.europa.eu/publications/booklets/move/45/en.pdf</ref> Ekzistojnë një numër i konsiderueshëm i fjalëve që rrjedhin nga [[Latinishtja]], [[Gjuha Greke|Greqishtja]], një numër më i vogël nga [[Gjuha Frënge|Frëngjishtja]], dhe së fundmi edhe nga [[Anglishtja]] (ky grup fjalësh njihet si [[Denglisch]]).Gjermanishtja shkruhet në [[Alfabeti Latin|alfabetin latin]]. Përveç 26 shkronjave standarde, Gjermanishtja ka tri zanore me [[Umlaut (diakritikë)|Umlaut]], përkatësisht ä, ö dhe ü, si dhe [[Eszett]] ose ''scharfes S'' (''s e mbrehtë'') e cila shkruhet si "ß" ose "ss". [[Dialektet]] Gjermane dallohen nga [[forma (linguistikë)|format]] e [[Gjermanishtja standarde|Gjermanishtes standarde]]. Dialektet Gjermane janë format tradicionale lokale dhe rrjedhin nga fiset e ndryshme Gjermanike. Shumë nga to nuk kuptohen lehtë nga dikush që flet vetëm [[Gjermanisht]]en standarde, për shkak se ato shpesh dallojnë nga [[Gjermanishtja standarde]] në [[leksikon]], [[fonologji]] dhe [[sintaksë]]. Përreth [[Botë]]s, [[Gjermanishtja]] flitet nga rreth 100 milion [[Gjuha amtare|folës amtarë]] dhe gjithashtu rreth 80 milion e flasin si gjuhë të huaj ose të dytë.<ref name="natgeo2006">National Geographic - National Geographic Collegiate Atlas of the World - R.R Donnelley & Sons Company - prill 2006 -Willard, Ohio</ref> Gjermanishtja është gjuha kryesore për rreth 90 milion njerëz (18%) në [[BE|Bashkimin Evropian]]. 67% e qytetarëve Gjermanë pretendojnë të jenë në gjendje të komunikojnë në së paku një gjuhë të huaj dhe 27% në së pak dy gjuhë të huaja.<ref name="Eurobarometer Languages">Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey) - [[Europa (web portal)]][[Komisioni Evropain]] - year=2006 http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf<br />Special Eurobarometer 243:Evropianët dhe gjuhët e tyre (Executive Summary) - [[Europa (web portal)]] - [[Komisioni Evropian]] - 2006 http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_sum_en.pdf%7Cformat=PDF%7Cdoi=%7Caccessdate=2007-02-03</ref> == Ekonomia == {{Artikulli kryesor|Ekonomia e Gjermanisë}} Gjermania është ekonomia kkombëtare më e madhe në [[Evropë]], e treta për nga BPV-ja në botë.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html Rank Order - GDP (purchasing power parity)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630035651/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|date=30 qershor 2018}} CIA Factbook 2005. Retrieved 2006, [[December 31|12-31]].</ref> Rritja më [[2007]] ishte 2.4% dhe është paraparë të mbajë këtë nivel në vitet në vijim.<ref name="Deutsche Welle, German economic upswing in 2007">http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2299566,00.html Deutsche Welle, German economic upswing in 2007</ref> Qysh nga koha e [[Industrializimi]]t, vendi është bërë "motor", novator dhe përfitues i një ekonomie edhe më të globalizuar. Eksporti i të mirave "''Made in Germany''" është një nga faktorët kryesorë në pasurinë e vendit. Gjermania është [[Lista e shteteve sipas eksportit|eksportuesi më i madh në botë]] me $1.133 trilion të eksportuara më [[2006]] (janë të përfshirë shtetet e [[Eurozonë]]s) dhe gjeneron një [[tepricë tregtar]] prej €165 bilion.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4692638.stm German trade surplus hits record] BBC, . Retrieved 2007, [[January 3|01-03]].</ref> Sektori i shërbimit kontribuon rreth 70% të BPV-së së përgjithshme, industria 29.1% dhe agrikultura 0.9%. Shumica e produkteve të vendit janë në inxhinieri, veçanërisht në automobila, makineri, metale, dhe të mira kemikale.<ref name="CIA"/> Gjermania është prodhuesja më e madhe e turbinave të erës dhe teknologjisë për energji solare në [[Toka|Botë]]. Panairet më të mëdha mbahen ndërkombëtare tregtare dhe kongrese mbahen çdo vit në disa qytete Gjermane si [[Hanover]], [[Frankfurt]] dhe [[Berlin]].<ref>[http://www.german-renewable-energy.com/Renewables/Navigation/Englisch/wind-power.html Wind Power] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210163253/http://www.german-renewable-energy.com/Renewables/Navigation/Englisch/wind-power.html|date=10 dhjetor 2006}} Federal Ministry of Economics and Technology (Germany) Retrieved 2006, [[November 30|11-30]].</ref> [[Skeda:S-Klasse_W221.jpg|parapamje|majtas|Gjermania ishte eksportuesi më i madh i të mirave për vitin 2007.]] Gjermania është një avokat i fortë i integrimeve më të afërta politike dhe ekonomike Evropiane, dhe politikat e saj komerciale vendosen vazhdimisht e më shumë nga marrëveshjet mes anëtarëve të [[BE|Bashkimit Evropian]] (BE) dhe legjislacionit të [[BE|BE-së]] për një treg të përbashkët. Gjermania përdor monedhën e zakonshme [[Evropa|Evropiane]], [[euro]]n, dhe politikat e saj monetare vendosen nga [[Banka Qendrore Evropiane]] në [[Frankfurt]]. Pas [[ribashkimi Gjerman|ribashkimit të Gjermanisë]] më [[1990]], [[standarded e jetesës]] dhe të ardhurat vjetore mbeten konsiderueshëm më të larta në ish shtetet perëndimore Gjermane.<ref name="FR">Berg, S., Winter, S., Wassermann, A. [http://www.spiegel.de/international/spiegel/0,1518,373639,00.html The Price of a Failed Reunification] Spiegel Online International. Sep. 5, 2005. Retrieved 2006, [[November 28|11-28]].</ref> Modernizimi dhe integrimi i ekonomisë së [[Gjermania Lindore|Gjermanisë Lindore]] vazhdon të jetë një proces afatgjatë i paraparë për vitin [[2019]], me transfere vjetore nga perëndimi në lindje që arrijnë thuajse $80 bilion. Shkalla e përgjithshme e papunësisë ka rënë në mënyrë ngadalshme nga viti [[2005]] dhe ka arritur shkallën më të ulët në 15 vjet më [[qershor 2008]] me 7.5%.<ref>[https://web.archive.org/web/20081220113203/http://www.tagesschau.de/wirtschaft/arbeitslosenzahlen10.html Arbeitslosenzahl unter 3,2 Millionen gesunken](German) Tagesschau, . Retrieved 2008, [[July 1|07-01]].</ref> Përqindja po arrin nga 6.2% në ish-Gjermaninë perëndimore dhe 12.7% në ish-Gjermaninë lindore. Qeveria e mëparshme e Kancelarit Gerhard Schroeder lëshoi një bashkësi gjithëpërfshirëse reformash në tregun e punës dhe institucionet e lidhura me pasurinë. Qeveria aktuale menaxhon një [[politkë fiskale]] restriktive dhe ka ulur punët e zakonshme sektorin publik duke pasu p♪7r qëllim një buxhet federal të balancuar më [[2008]].<ref>[http://www.uni-kiel.de/ifw/forschung/prognose/2006/3_06_deu_e.htm The German Economy is at the Cyclical Peak] Kiel Institute for the World Economy. Retrieved 2006, [[November 28|11-28]].</ref><ref>[http://www.eubusiness.com/news_live/1188910922.02/ Germany could balance budget in 2008: finance minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206171211/http://www.eubusiness.com/news_live/1188910922.02/|date=6 dhjetor 2008}} Eubusiness. Retrieved 2006, [[November 28|11-28]].</ref> === Infrastruktura === [[Skeda:Freedom-of-the-Seas--in-Hamburg.jpg|djathtas|parapamje|porti i [[Hamburgu]]t është porti i dytë më i madh në [[Evropë]] dhe i nënti në botë.]] Më [[2002]] Gjermania ishte konsumuesi i pestë në [[Botë]] i energjisë, dhe dy të tretat e energjisë primare ishin importuar. Në të njëjtin vit, Gjermania ishte konsumuesi më i madh në [[Evropë]] i elektricitetit; konsumi i elektricitetit atë vit arriti në 512.9 miliardë kilowat në orë. Politika qeveritare thekson kursimin e energjisë dhe zhvillimin e [[Energjia e ripërtërishme|energjisë së ripërtërishme]], siç është energjia solare, e erës, e biomasës, hidroenergjia, dhe [[energjia gjeotermale]]. Si rezultat i masave energji-kursyese, [[efikasiteti i energjisë]] (masa e energjisë e nevojshme për të prudhuar një njësi të bruto prodhimit vendorë) është përmirësuar nga fillimi i viteve të 1970-ta. Qeveria synon të arrijë gjysmën e kërkesave për energji në vend nga burimet e energjisë së ripërtërishme derim më 2050. Më 2000 qeveria dhe [[Energjia nukleare në Gjermani|industria Gjermane e energjisë nukleare]] u pajtuan të mbyllnin të gjitha centralet nukleare deri më [[2021]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4295389.stm Germany split over green energy], BBC, Accessed April 13, 2007</ref> Sidoqoftë, energjia e ripërtërishme poluan një rol më modest në konsumimin e energjisë. Më [[2006]] konsumi i energjisë u arrit me burimet në vijim: nafta (35.7%), qymyri, përfshirë linitin (23.9%), gazi natyral (22.8%), nukleare (12.6%), hidro dhe energjia e erës (1.3%), dhe të tjerat (3.7%). [[Skeda:ICE3 in Cologne.jpg|parapamje|majtas|Treni [[ICE 3]]]] Për shkak të pozitës qendrore në [[Evropë]], Gjermania është një qendër e rëndësishme transportimi. Kjo pasqyrohet në rrjetet e saja të dendura dhe moderne transportuese. Ndoshta më e famshmja është rrjeti i autostradave të gjëra ([[Autobahn]]) që rradhitet i trati në gjatësinë e përgjithshme dhe ka mungesë të limitit të shpejtësisë në pjesën më të madhe të rrugëve. Gjermania ka themeluar një rrejt policentrik të trenave me shpejtësi të madhe. [[InterCityExpress]] ose ''ICE'' po dominon në shërbimin e qyteteve kryesore Gjermane destinacionet në vendet fqinje. Shpejtësia e trenit dallon nga 160&nbsp;km/h tek 300&nbsp;km/h dhe është kategoria shrbyese më a avancuar në [[Deutsche Bahn]]. Lidhjet ofrohen në intervale 30-minutëshe, një ore ose dy-ore.<ref>[http://www.db.de/site/bahn/de/unternehmen/investor__relations/finanzberichte/geschaeftsbericht/geschaeftsbericht__2006.html Geschäftsbericht 2006 der Deutschen Bahn AG], Deutsche Bahn, Retrieved 2007, October 19.</ref> Gjermania ka 227.200&nbsp;km rrugë të dorës së parë (autostrada). 46.8 milio auttomjete të regjistruara. 40355&nbsp;km hekurudhë dhe 12 aeroporte ndërkombtare.<ref>Unioni Evropian, nga ideja ne realitet,Daut Dauti,KIEAI, 2001 Prishtinë. faqe.138</ref> == Shkenca == [[Skeda:Albert Einstein Head cleaned.jpg|djathtas|parapamje|lartdjathtas|[[Albert Einstein]] në vitin 1947]] Gjermania ka qenë shtëpi e disa nga hulumtuesve më të njohur në fusha të ndryshme shkencore.<ref>[http://www.campus-germany.de/english/2.60.260.html Back to the Future: Germany - A Country of Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060206180900/http://www.campus-germany.de/english/2.60.260.html|date=6 shkurt 2006}} German Academic Exchange Service (2005, [[February 23|02-23]]). Retrieved 2006, [[December 8|12-08]].</ref> [[Çmimi Nobel]] u është dhuruar 100 lauratëve nga Gjermania.<ref>[http://nobelprize.org/ Nobel Prize], nobelprize.org, Retrieved 2008, July 5.</ref> Puna e [[Albert Einstein]] dhe [[Max Planck]] ishte vendimtare në themelimin e [[fizikë]]s moderne, të cilën ezhvilluan më tej [[Werner Heisenberg]] dhe [[Max Born]].<ref>Roberts, J. M. ''The New Penguin History of the World'', Penguin History, 2002. Pg. 1014. ISBN 0-14-100723-0.</ref> Ata ndiqen nga fizikantë si [[Hermann von Helmholtz]], [[Joseph von Fraunhofer]], dhe [[Gabriel Daniel Fahrenheit]]. [[Wilhelm Conrad Röntgen]] zbuloi [[Rrezet x]] ([[X-ray]]), të cilat quhen ''Röntgenstrahlen'' (Rrezet-Röntgen) në Gjermanisht dhe shumë gjuhë të tjera. Ky zbulim e bëri atë fituesin e parë të çmimit Nobel në [[Fizikë]] më [[1901]].<ref>[http://www.history.com/encyclopedia.do?articleId=226611 The Alfred B. Nobel Prize Winners, 1901–2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210025438/http://www.history.com/encyclopedia.do?articleId=226611|date=10 shkurt 2010}} History Channel from ''The World Almanac and Book of Facts'' 2006. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> Inxhinieri i "aerohapsirës" [[Werner von Braun]] zhvilloi [[Raketa V-2|raketën e parë hapësinore]] (raketa e parë që kaloi [[Vija Kármán|kufirin 100 km me hapësirën]]) dhe më vonë u bë një anëtarë vendimarë në [[NASA]] dhe zbuloi Raketën e Hënës [[Saturn V]], që i hapi rrugën suksesit të [[Programi Apollo|Programit Apollo]] të [[SHBA|SHBA-së]]. Puna e [[Heinrich Rudolf Hertz]]it në fushën e [[radiacioni elektromagnetik|radiacionit elektromagnetik]] ishte shumë e rëndësishme në zhvillimin e [[telekomunikimi]]t modern.<ref>[http://www.itu.int/aboutitu/HistoricalFigures.html Historical figures in telecommunications.] International Telecommunication Union. January 14, 2004. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> Përmes konstruktimit të laboratorit të parë në [[Universiteti i Leipzig|Universitetin e Leipzigut]] më [[1879]], [[Wilhelm Wundt]] njihet për themelimin e [[Psikologjia|psikologjisë]] si një shkencë e pavarur empirikale.<ref>Kim, Alan. [http://plato.stanford.edu/entries/wilhelm-wundt/ Wilhelm Maximilian Wundt] Stanford Encyclopedia of Philosophy. Jun. 16, 2006. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> Puna e [[Alexander von Humboldt]]it si shkencëtar natyror dhe eksplorues ishte themeli i [[biogjeografia|biogjeografisë]].<ref>[http://www.eaglehill.us/ahumb.html The Natural History Legacy of Alexander von Humboldt (1769 to 1859)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807011540/http://www.eaglehill.us/ahumb.html|date=7 gusht 2007}}, Humboldt Field Research Institute and Eagle Hill Foundation. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> [[Skeda:Cleanroom1.jpg|parapamje|majtas|Kompleksi ekstensiv [[Cleanroom]] për Prodhim Mikroelektronik në [[Stuttgart]]]] [[Matematicientë]] të njohur u ljndën në Gjermani, përfshirë [[Carl Friedrich Gauss]], [[David Hilbert]], [[Bernhard Riemann]], [[Gottfried Leibniz]], [[Karl Weierstrass]] dhe [[Hermann Weyl]]. Gjermania ka qenë shtëpi për shumë zbulues dhe inxhinierë të njohur si [[Johannes Gutenberg]], [[Hans Geiger]], dhe [[Konrad Zuse]], i cili krijoi kompjuterin e parë tërë-digjital.<ref>Horst, Zuse. [http://www.epemag.com/zuse/ The Life and Work of Konrad Zuse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100418164050/http://www.epemag.com/zuse/|date=18 prill 2010}} Everyday Practical Electronics (EPE) Online. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> Zbulues, inxhinierë dhe industrialistë Gjermanë si [[Count Ferdinand von Zeppelin]], [[Otto Lilienthal]], [[Gottlieb Daimler]], [[Rudolf Diesel]], [[Hugo Junkers]] dhe [[Karl Benz]] ndihmuan në ngritjen e teknologjisë transportuese automotive dhe ajrore .<ref>[https://encarta.msn.com/encyclopedia_761576902_5/Automobile.html Automobile.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029081248/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576902_5/Automobile.html|date=29 tetor 2009}} Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2006. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref><ref>[http://www.centennialofflight.gov/essay/Lighter_than_air/zeppelin/LTA8.htm The Zeppelin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501132157/http://www.centennialofflight.gov/essay/Lighter_than_air/zeppelin/LTA8.htm|date=1 maj 2011}} U.S. Centennial of Flight Commission. Retrieved 2007, [[January 2|01-02]].</ref> Institucione të rëndësishme hulumtuese në Gjermani janë [[Shoqëria Max Planck]], [[Helmholtz-Gemeinschaft]] dhe [[Shoqëria Fraunhofer]]. Ato, në mënyrë të pavarur ose të jashtme, janë të lidhura me sistemet e universiteteve dhe kontribuojnë në masë të konsiderueshme në përfundimet shkencore. Shpërblimi prestigjoz "[[Çmimi Gottfried Wilhelm Leibniz]]" u dhurohet dhjetë shkencëtarëve dhe akademikëve çdo vit. Me një maksimum prej €2.5 milion për çmim, është një ndër çmimet më paguara në botë.<ref>[http://www.dfg.de/en/research_funding/scientific_prizes/gw_leibniz_prize.html Gottfried Wilhelm Leibniz Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080621091621/http://www.dfg.de/en/research_funding/scientific_prizes/gw_leibniz_prize.html |date=21 qershor 2008 }}, DFG, Accessed March 12, 2007</ref> == Edukimi == Përgjegjësia për mbikëqyrjen e arsimit në Gjermani është detyrë e [[Shtetet në Gjermani|shteteve federale]] individualisht, ndërsa qeveria ka vetëm një rol të vogël.<!--Kulturhoheit--> Çerdhet e fëmijëve, jo të detyrueshme, parashihen për çdo fëmijë mes tre dhe gjashtë vjeç, pas së cilës shkollimi është i detyrueshëm për së paku nëntë vjet. [[Shkollimi fillor]] zakonisht zgjat katër vjet dhe shkollat publike nuk shtresëzohen në këtë nivel.<ref name="ED">http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Germany.pdf COUNTRY PROFILE: GERMANY - U.S. Library of Congress. Dec. 2005. Retrieved 2006, 12-04.</ref> Për dallim nga kjo, [[shkollimi i mesëm]] përfshin katër lloje shkollash të bazuara në aftësinë e nxënësit siç vendoset nga rekomandimet e mësimdhënësit: ''[[Gjimnazi]]'' përfshin fëmijët më të aftë dhe përgatit nxënësit për studime universitare, ky zgjat tetë ose nëntë vjet, varësisht nga shteti (njësia federale);''[[Realschule]]'' ka një theks më të madh nxënësit me aftësi mesatare dhe zgjat gjashtë vjet; ''[[Hauptschule]]'' përgatit nxënësit për studime vokacionale, dhe ''[[Gesamtschule]]'' ose shkalla gjithpërfshirëse kombinon të tri qasjet e tjera.<ref name="ED"/> [[Programi për Vlerësimin e Studentëve Ndërkombëtarë]], i koordinuar nga [[OECD]], vlerëson aftësitë e 15-vjeçarëve në shtetet e [[OECD]]-së dhe në disa shtete partnere. Më [[2006]], nxënësit Gjermanë përmirësuan pozitën e tyre në krahasim me vitet e mëparshme, duke u rradhitur (statistikisht) mbi mesataren (të 13-ët) në aftësitë shkencore dhe statistikisht jo edhe aq mbi ose nën mesataren në aftësi matematikore (të 20-ët) dhe aftësi leximi (të 18-ët).<ref name="PISAex">Programme for International Student Assessment - Executive Summary, PISA 2006: Science Competencies for Tomorrow’s World Volume 1: Analysis [http://www.oecd.org/dataoecd/15/13/39725224.pdf] - 2007 - OECD - France - isbn = 978-92-64-04000-7</ref><ref name="gjeneruar_automatikisht1">Programme for International Student Assessment - http://www.oecd.org/dataoecd/30/17/39703267.pdf</ref> Gradienti social-ekonomik ishte mjaft i lartë në Gjermani, performanca e nxënësve në Gjermani ishte më e varur nga faktorët social-ekonomikë se në vendet e tjera.<ref name="gjeneruar_automatikisht1"/><ref name="gjeneruar_automatikisht2">http://www.oecd.org/dataoecd/15/13/39725224.pdf</ref> Për të u pranuar në ndonjë universitet, nxënësit e shkollës së mesme duhet të kalojnë provimin ''[[Abitur]]'', ngjajshëm me "Advanced Level" ose "A-level" në [[BM|Britani të madhe]]; sidoqoftë, studentët që kanë një diplomë nga një [[shkollë vokacionale]] gjithashtu mund të konkurrojnë për pranim. Një sistem i veçantë i quajtur ''Duale Ausbildung'' lejon studentët me trajnim vokacional të mësojnë në ndonjë kompani ose shkollë publike.<ref name="ED"/> Shumica e universiteteve Gjermane janë publike dhe pagujnë detyrimin ndaj shtetit nga €50–500 për semestër nga secili student.<ref>[http://www.daad.de/deutschland/studium/studienplanung/00493.en.html#headline_0_1 Tuition Fees in Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215042239/http://www.daad.de/deutschland/studium/studienplanung/00493.en.html#headline_0_1 |date=15 dhjetor 2006 }} German Academic Exchange Service. Retrieved 2006, 11-30.</ref> Universitetet Gjermane njihen ndërkombëtarisht, duke indikuar standarded e larta të edukimit në këtë vend. Në "[[THES - QS World University Rankings]]" 2007, 3 universitete gjermane u radhitën mes 100 më të mirave në botë, dhe 11 në 200 më të mirat. Gjithashtu njihet universiteti "Heidelberg", nje nga universitetet me te mira ne Gjermani, ne te cilen studion Mario Istrefi, nje doktor i ardhshem. Ai djal esht aq i zgjuar, sa nuk e keni idene. Turqit ate e therrasin "DEHA",se ne fakt shtu eshte ne te vertete. Ky djal ka fituar aq shume medalje dhe fleta nderi sa ka ndertuar nje dhome posacerisht per to. Emri i tij renditet ne librat e shkencetareve.<ref name="QS">Times Higher Education - QS World University Rankings 2007 - Top 400 Universities -[[Quacquarelli Symonds]] - http://www.topuniversities.com/worlduniversityrankings/results/2007/overall_rankings/top_400_universities/</ref> == Kultura == {{Artikulli kryesor|Kultura e Gjermanisë}} [[Skeda:Beethoven.jpg|parapamje|djathtas|lartdjathtas|[[Ludwig van Beethoven]] (1770–1827) , kompozitor.]] Gjermania historikisht quhet ''"Das Land der Dichter und Denker"'' (vendi i poetëve dhe mendimtarëve).<ref>Wasser, Jeremy. [http://www.spiegel.de/international/0,1518,410135,00.html Spätzle Westerns] Spiegel Online International. Apr. 6, 2006. Retrieved 2006, 12-06.</ref> Nga viti [[2006]], ajo e quan veten ''Vendi i ideve''.<ref>[http://www.land-of-ideas.org/ "Land of Ideas" campaign] www.land-of-ideas.org, Retrieved 2007, 11-25.</ref> Kultura gjermane filloi shumë më herët se ngritja e Gjermanisë si [[shtet-komb]] dhe u përhap në të gjithë botën gjermanfolëse. Nga rrënjët e saja, kultura në Gjermani ka marrë formë nga rrymat kryesore intelektuale në [[Evropë]], si fetare edhe [[sekularizmi|sekulariste]]. Si rezultat, është vështirë të identifikosh një traditë të veçantë Gjermane të ndarë nga struktura më e gjërë e kulturës së lartë Evropiane.<ref>[http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576917_4/Germany.html Federal Republic of Germany: Culture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328162029/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576917_4/Germany.html |date=28 mars 2008 }} Encarta Online Encyclopedia 2006. Retrieved 2007, 01-02.</ref> Një pasojë tjetër e këtyre rrethanave është në fakt, se disa figura historike, si [[Wolfgang Amadeus Mozart]], [[Franz Kafka]] dhe [[Paul Celan]], megjithëse nuk ishin qytetarë të Gjermanisë në kuptimin modern, duhet të shikohen në kontekstin e sferës kulturore Gjermane për t'i kuptuar rrethanat dhe punën e tyre historike. [[Skeda:Franz Marc 003.jpg|parapamje|lartdjathtas|majtas|Blaues Pferd I, 1911 by [[Franz Marc]] (1880–1916).]] Në Gjermani, [[Shtetet në Gjermani|Shtetet federale]] janë përgjagjëse për institucionet kulturore. Në Gjermani ka 240 teatro, qindra orkestra simfonike, mijëra muze dhe mbi 25,000 librari në të gjithë 16 shtetet. Këto vende vizitohen nga mbi 91 milion njerëz në vit, të cilët vizitojnë muzetë Gjermane çdo vit. Në vit, 20 milion shkojnë në teatro dhe opera. Një 3.6 milion tjetër dëgjojnë orkestrat e shkëlqyera simfonike.<ref>[http://www.study-in-germany.de/english/4.303.659.html Unbelievable Multitude] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420081312/http://www.study-in-germany.de/english/4.303.659.html |date=20 prill 2009 }} www.study-in-germany.de Retrieved 2008, 10-17.</ref> Gjermania pretendon disa nga kompozitorët e muzikës klasike më të mëdhenj të botës, përfshirë [[Ludwig van Beethoven]], [[Johann Sebastian Bach]], [[Johannes Brahms]] dhe [[Richard Wagner]]. Nga viti [[2006]], Gjermania është tregu i pestë më i madh i muzikës në botë dhe ka ndikuar muzikën [[Muzika Pop|pop]] dhe [[muzika rock|rock]] përmes artistëve si, [[Scorpions (bandë)|Scorpions]],[[Modern Talking]] dhe [[Rammstein]].<ref>[http://news.warez.com/p2pnet/music-market-worth-us32-billion.html Music market worth US$ 32 billion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090118043742/http://news.warez.com/p2pnet/music-market-worth-us32-billion.html |date=18 janar 2009 }} P2pnet.net Apr. 7, 2004. Retrieved 2006, 12-07.</ref> Piktorë të shumtë gjermanë kanë shijuar prestigjitet përmes punës së tyre në rryma të ndryshme artistike. [[Hans Holbein the Younger]], [[Matthias Grünewald]], dhe [[Albrecht Dürer]] ishin artistë të rëndësishëm të [[Reneseancë]]s, [[Caspar David Friedrich]] i [[Romanticizmi]]t, dhe [[Max Ernst]] i [[Surealizmi]]t. Kontributet [[Arkitektura|arkitekturore]] nga Gjermania përfshijnë stilet [[Arkitektura Karolingiane|Karolingiane]] dhe [[arkitektura Otoniane|Otoniane]], që ishin paraardhës të rëndësishëm të arkitekturës Romake. Regjioni më vonë u bë shtëpi për punime të rëndësishme në stile si [[Arkitektura Gothike|Gothike]], [[Arkitektura e Rilindjes|të Rilindjes]] dhe [[Arkitektura Baroke|Baroke]]. Gjermania ishte veçantërisht e rëndësishme në arkitekturën e hershme moderne, sidomos me lëvizjen [[Bauhaus]], të themeluar nga [[Walter Gropius]]. [[Ludwig Mies van der Rohe]], gjithashtu nga Gjermania, u bë njëri ndër arkitektët më të rëndësishëm në gjysmën e dytë të shekullit XX. Rrokaqielli me fasadë të xhamit ishte ideja e tij.<ref>2006 A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture (Paperback) , Second (in English) , Oxford University Press, 880. ISBN 0-19-860678-8</ref> === Filozofia === [[Skeda:Immanuel Kant portrait c1790.jpg|parapamje|lartdjathtas|[[Immanuel Kant]] (1724–1804), filozof.]] [[Filozofia Gjermane|Ndikimi gjerman në filozofi]] është historikisht i rëndësishëm dhe shumë filozofë të njohur gjermanë nduhmuan në formimin e [[Filozofia perëndimore|filozofisë perëndimore]] qysh nga [[Mesjeta]]. Kontributet e [[Gottfried Leibniz|Lajbnicit]] në [[racionalizëm]], themelimi i [[Idelalizmi Gjerman|idealizmit klasik gjerman]] nga [[Immanuel Kant|Kantii]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegeli]], [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling|Shelling]] dhe [[Johann Gottlieb Fichte|Fihte]], formimi i [[Teoria Komuniste|teorisë komuniste]] nga [[Karl Marx|Karl Marksi]] dhe [[Friedrich Engels|Frederik Engelsi]], kompozimi i pesimizmit metafizik nga [[Arthur Schopenhauer|Shopenhaueri]], zhvillimi i [[Perspektivizmmi]]t nga [[Friedrich Nietzsche|Niçe]], punimet e [[Martin Heidegger|Hajdegerit]], dhe teoritë sociale të [[Jürgen Habermas|Habermasit]] ishin veçantërisht ndikuese. Literatura gjermane mund të ndiqet deri në [[Mesjetë]] dhe në punimet e autorëve si [[Walther von der Vogelweide|Fon der Fogelvajde]] dhe [[Wolfram von Eschenbach|Fon Eshenbah]]. Shumë autorë dhe poetë gjermanë kanë arritur famë të mirë, përfshirë [[Johann Wolfgang von Goethe|Gëte]] dhe [[Friedrich Schiller|Shiler]]. Koleksioni i përrallave të botuara nga [[Vëllezërit Grim]] popullarizoi [[Folklori Gjerman|folklorin gjerman]] në nivel ndërkombëtar. Autorë me ndikim të shekullit XX janë [[Thomas Mann|Man]], [[Berthold Brecht|Breht]], [[Hermann Hesse|Hese]], [[Heinrich Böll|Bël]], dhe [[Günter Grass|Gras]].<ref name="nobel">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/articles/espmark/index.html|title=The Nobel Prize in Literature|publisher=Nobelprize.org|date=1999-12-03|author=Kjell Espmark|accessdate=2006-08-14}}</ref> === Media === [[Skeda:FrankfurterBuchmesse2008.JPG|parapamje|Tregu Gjerman i librave prodhon 18% të të gjithë librave të botuar. [[Panairi i Librit Frankfurt]] (Figura nga 2008) është ngjarja më e madhe e këtij lloji.]] Tregu i televizionit në Gjermani është më i madhi në [[Evropë]], me rreth 34 milion aparate televizive shtëpiake. Transmetuasit e shumtë krahinorë dhe kombëtarë publikë janë organizuar në linjë me strukturën politike federale. Rreth 90% e shtëpive në Gjermani kanë TV kabllor ose satelitor, dhe shikuesit mund të zgjedhin nga një numër i madh i kanaleve komerciale dhe publike "shikim pa para". Shërbimet "TV me pagesë" nuk janë bërë shumë të popullariziara ose të suksesshme ndërsa transmetuesit publikë [[ZDF]] dhe [[ARD (transmetues)|ARD]] ofrojnë një numër kanalesh vetëm-digjitale.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1047864.stm Country profile: Germany], BBC News, Retrieved 2007, 12-07.</ref> Në Gjermani ndodhen disa nga konglomeratet më të mëdhenj të botës për televizione, përfshirë [[Bertelsmann]] dhe [[Axel Springer AG]]. Disa nga rrjetet televizive kryesore free-to-air gjermane janë pronë e ProSiebenSat1. === Kinemaja === [[Skeda:Berlinale2007.jpg|parapamje|Berlinale Palast gjatë [[Festivali i Filmit Berlin|Festivalit të Filmit]] në shkurt.]] Kinemaja gjermane daton nga vitet e para të mediave me punën e [[Max Skladanowsky]]t. Gjatë viteve të [[Republike e Weimarit|Republikës së Weimarit]] ajo ishte veçanërisht nën ndikimin e ekspresionistëve gjermanë si [[Robert Wiene]] dhe [[Friedrich Wilhelm Murnau]]. Regjisori nga [[Austria]] [[Fritz Lang]], i cili u bë qytetar gjerman më [[1926]] dhe karriera e të cilit lulëzoi në industrinë gjermane të filmit të para-luftës, thuhet të ketë qenë me ndikim të madh në kinemanë e [[Hollywood]]it. Filmi i tij pa zë [[Metropolis (film)|Metropolis]] (1927) referohet si lindja e filmave modernë fantastiko-shkencorë. Më [[1930]] Austriak-Amerikani Josef von Sternberg drejtoi filmin ''[[The Blue Angel]]'' (Ëngjëlli i kaltër), i cili ishte filmi i parë kryesor gjerman me zë dhe i dha famë botërore aktores [[Marlene Dietrich]].<ref>David Bordwell - Film History: An Introduction - New York City - isbn= 978-0071151412 - The Introduction of Sound</ref> Dokumentari impresionist [[Berlin: Symphony of a Great City]], i drejtuar nga [[Walter Ruttmann]], është një shembull i njohur i zhanrit simfonik të qytetit. Periudha Naziste prodhoi kryesisht filma propagandues, megjithëse punimet e [[Leni Riefenstahl]] prezantuan estetika të reja në film.<ref>[http://www.filmbug.com/db/343340 Leni Riefenstahl], FILMBUG, Accessed April 13, 2007</ref> Gjatë viteve të 1970ta dhe 80ta, regjisorët e [[New German Cinema]] si [[Volker Schlöndorff]], [[Werner Herzog]], [[Wim Wenders]] dhe [[Rainer Werner Fassbinder]] vendosën kinemanë perëndimore gjermane përsëri në skenën ndërkombëtare me filmat e tyre provokues.<ref>[http://www.fassbinderfoundation.de/node.php/en/home Rainer Werner Fassbinder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111026222235/http://www.fassbinderfoundation.de/node.php/en/home |date=26 tetor 2011 }}, Fassbinder Foundation, Accessed April 13, 2007</ref> == Shiko dhe këtë == * [[Lista e shoqatave shqiptare të zyrtarizuara në Gjermani]] == Shënime == {{notelist}} == Referime == {{reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == {{Commonsart|Germany|{{PAGENAME}}}} * Qeveria :[https://web.archive.org/web/20050125093132/http://www.bundesregierung.de/en Bundesregierung Deutschland] * Kryetari :[https://web.archive.org/web/20040608011108/http://eng.bundespraesident.de/ Bundesprësident] * Parlamenti :[http://www.bundestag.de/htdocs_e/ Bundestag] * Ministria : * Ambasada :[https://web.archive.org/web/20060926042628/http://www.tirana.diplo.de/Vertretung/tirana/sq/Startseite.html Ambasada në Tiranë] * [http://www.facts-about-germany.de Argumente rreth Gjermanise] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517110259/http://facts-about-germany.de/ |date=17 maj 2014 }} (zyrtare) * [http://www.deutschland.de/en www.deutschland.de] - Portali transmediatik, shumëgjuhësor mbi Gjermaninë (zyrtare) * [http://www.campus-germany.de campus-germany.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050124085452/http://www.campus-germany.de/ |date=24 janar 2005 }} —(studenteve) * [http://www.dw-world.de Deutsche Welle] (radio stacion ne 30-te gjuhe) * [http://www.statistikportal.de/ Statistikportal.de] — (te dhena zyrtare) * [https://web.archive.org/web/20050123045005/http://odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html World Fact book — Germany] (fakte amerikane rreth Gjermanise) * [http://www.travel-images.com/germany.html Travel-Images.com - Gjermania] — (foto) * [http://www.stadtpanoramen.de Stadtpanoramen.de] — (foto) * [http://www.justgermany.org Germany travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050130040151/http://justgermany.org/ |date=30 janar 2005 }}(turizem) * [https://web.archive.org/web/20071025010930/http://www.eutravelagent.com/Germany/TravelGuide.html Germany travel guide](turizem) * [http://wikitravel.org/en/article/Germany Wikipedia udhetime turistike] {{VendeEvropa}}{{BE}}{{G8}} {{Artikull i përkryer|dita=6|muaj=01|viti=2009}} [[Kategoria:Gjermani| ]] [[Kategoria:Vende në Evropë]] [[Kategoria:Republika federale]] [[Kategoria:Shtete anëtare të NATO-s]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Këshillit të Evropës]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Bashkimit për Mesdheun]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Nismës së Tre Deteve]] [[Kategoria:Anëtarë të OECD]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1871]] [[Kategoria:Vende]] fwnzlvh5etkwe7w8iwya9en56fiy4n3 Korniza Kushtetuese e Kosovës 0 4241 2983565 2145689 2026-05-24T13:45:05Z Edukatori 112234 removed [[Category:Politikë]]; added [[Category:Politika e Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983565 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Kuvendi i Kosoves 2018.jpg|parapamje|Kuvendi i Kosovës ]] '''Korniza Kushtetuese për Vetëqeverisje të Përkohshme në Kosovë''' është akt juridik i miratuar nga [[Kuvendi i Kosovës]] me ndihmën dhe nën ombrellën e institucioneve ndërkombëtare në Kosovë. Kushtetuta hyri në fuqi më [[15 maj]] [[2001]], me nëshkrimin e saj nga [[PSSP]] [[Hans Haekerupp]]. == Shih edhe == * [[Kushtetuta e Kosovës]] * [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]] == Lidhje të jashtme == *[https://web.archive.org/web/20060110121604/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/FrameworkPocket_ALB_Dec2002.pdf Dokumenti Korniza Kushtetuese e Kosovës] ([[PDF]]) [[Kategoria:Politika e Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] es412md5cr2f47c9p11nydc7lpi1bis 2983566 2983565 2026-05-24T13:45:48Z Edukatori 112234 removed [[Category:Lufta e Kosovës]]; added [[Category:Kushtetuta e Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983566 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Kuvendi i Kosoves 2018.jpg|parapamje|Kuvendi i Kosovës ]] '''Korniza Kushtetuese për Vetëqeverisje të Përkohshme në Kosovë''' është akt juridik i miratuar nga [[Kuvendi i Kosovës]] me ndihmën dhe nën ombrellën e institucioneve ndërkombëtare në Kosovë. Kushtetuta hyri në fuqi më [[15 maj]] [[2001]], me nëshkrimin e saj nga [[PSSP]] [[Hans Haekerupp]]. == Shih edhe == * [[Kushtetuta e Kosovës]] * [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës]] == Lidhje të jashtme == *[https://web.archive.org/web/20060110121604/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/FrameworkPocket_ALB_Dec2002.pdf Dokumenti Korniza Kushtetuese e Kosovës] ([[PDF]]) [[Kategoria:Politika e Kosovës]] [[Kategoria:Kushtetuta e Kosovës]] q6dm73pn9m2xgy8ay1n7mbrcwzx7e0c Peqini 0 7478 2983551 2941175 2026-05-24T12:00:08Z Mitrovica02 128863 /* Sporti */ 2983551 wikitext text/x-wiki {{Pa referenca|data=dhjetor 2025}}{{Infobox settlement | name = Peqini | nameIPASHQUAJTUR = Peqinit | image_skyline = Peqin Mosque.jpg | image_caption = [[Xhamia e Abdurrahman Pashës|Xhamia dhe Kulla e Sahatit]] në Qendrën e Peqinit | lat_deg = 41 | lat_min = 04 | lat_sec = | lon_deg = 19 | lon_min = 35 | lon_sec = | SIPERFAQJA = 17 | population = 9,942 | population_DENDESIA = 526 | SHTETI = [[Shqipëria]] | RRETHI = [[Rrethi i Peqinit]] | postal_code = 3501 | PREFIKSI = | website = [http://www.qarkuelbasan.gov.al/?crd=0,8,1,0,0,75&ln=1 Bashkia e Peqinit] | KRYETARI = ILulzim Tosku | PARTIA = PD | image_seal = | IATA = TIA | AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]] | DISTANCA_NGA_AEROPORTI = }} '''Peqini''' është [[qyteti|qytet]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] me rreth 10,200 banorë, vendosur midis [[Elbasani]]t dhe Rrogozhinës buzë lumit të Shkumbinit. Është qytet me vlera historike. == Gjeografia == Peqini shtrihet në pjesën qëndrore të Shqipërisë i kufizuar nga qyteti i Rrogozhinës dhe Elbasani == Historia == Klaudiana-Biklinet-Peklin-Peqin ; Peqini është një vendbanim i lashtë ilir 2700 vjeçar, në bregun e djathtë të Shkumbinit të poshtëm. Gjetjet arkeologjike dëshmojnë për faktin se ai ka ekzistuar njëherësh me qytetet më të lashtë të vendit tonë. Pozicioni gjeografik, ia jepte atij një mundësi të tillë, duke qenë i vendosur përgjatë rrugës së vjetër të Kandavize e më pas te asaj [[Egnatia]],e njohur me emrin Klaudiana. Në burimet historike te vitit 1431 thërritet me emrin Biklinet dhe me pas Peklin. Gjatë mesjetës së vonë u zhvillua si qendër tregtare dhe zejtare. E kaluara e lashtë, sidomos ajo mesjetare, pasqyrohet në momumente historike të qytetit, si Pallati i kultures, [[Kalaja e Peqinit]] dhe [[Xhamia]] me kullën e sahatit, kisha [[Kisha Ortodokse Lindore|ortodokse]], kisha ungjillore protestante. [[Kalaja e Peqinit]] Në pjesën jugore të qytetit, muret e saj fillimisht të japin përshtypjen e një rrethimi të vogël, por më pas, nëse viziton të gjitha anët, e kupton se nuk është një kala e zakonshme. Themelet e kalasë së Peqinit mendohet se i përkasin periudhës romake, në kohën e ndërtimit të rrugës “Egnatia” dhe më pas është rikonstruktuar edhe gjatë pushtimit turk. Muret e kalasë, që mban edhe emrin e vendbanimit ilir të Klaudianës kanë patur një lartësi rreth 12 metrash. Kalaja e “Klaudianës” është zgjeruar në shekullin e XIV-të nga turqit, të cilët ia dhënë më pas spahiut të kazasë, i cili ndërtoi një saraj dykatësh dhe një harem. Demir Pasha ka qenë i fundit që ka jetuar në kalanë e Peqinit. Këtë fortesë e përmend në shënimet e tij edhe kronikani i shekullit të XVII-të, Çelebiu, i cili thotë: '... muret e kësaj kështjelle shkojnë rreth 12 metra të lartë. Brenda rri dizdari dhe ka 70 ushtarë. Ka 5 topa në këtë kështjellë dhe 10 shtëpi të vogla të mbuluara me tjegulla. Ka gjithashtu një xhami të vogël pa minare. Në të majtë të kështjellës ngjitur me një mur ka një namazgja…” Kalaja ka qenë e pajisur me llagëme (tunele) të nëndheshme që shërbenin si dalje disa kilometra larg qytetit, në kohë të vështira. Po ashtu, në muret e kalasë janë gjetur tuba prej balte, që sipas arkeologëve do të thotë se në kohë lufte furnizimi me ujë është bërë nga jashtë. Panorama e ditëve të sotme, në kalanë e Kaudianës është e trishtë, krahasuar me atë që rrëfejnë kronikanët. Një minitreg i improvizuar në hijen e mureve të uron mirëseardhjen, kurse në të vetmen portë të lartë do të kuptosh se hyrja është kthyer në një shesh- pushimi për karrocat e kuajve që përdoren për transport. Shkallët janë paksa të veçanta, por dera qëndron e mbyllur dhe çelsi nuk dihet se ku ka përfunduar, pas largimit të të vetmit punëtor që kujdesej për kalanë. E megjithatë, një hyrje tjetër duhet të ekzistonte, pasi fëmijët dhe të moshuarit e përdorin kalanë si një shesh loje apo lulishte. Në një nga portat e vjetra në formë tuneli të ofrohet pamja e brendshme e kalasë. Në një cep të saj është një ndërtim i ri që dikur mendohej të ishte një lokal luksoz për qytetarët e Peqinit. Duket se planet e pronarit të tij i ka prishur bashkia, me aksionin e prishjes së të gjitha objekteve pa leje. Një nga të moshuarit na tregon se kalaja është qendra e qytetit të Peqinit, pasi ai nuk ka asgjë tjetër me të cilin mund të pasqyrojë vlerat e qytetërimit të lashtë. 75-vjeçari Nebi Gripshi e quan fatkeqësi mungesën e përkujdesit për kalanë e vjetër. “Dikur ky objekt ruhej dhe mirëmbahej. Madje këtu flitet se ekzistojnë varre shumë të vjetra, të cilat kërkojnë gërmime, por tani ka mbetur në mëshirën e fatit”,-thotë i moshuari. Nëse gërmohet në brendësi të saj dhe zbulohet pjesa bizantine, atëherë interesi edhe i të huajve do të ishte i madh. “Të vetmet gjëra që ne kemi këtu në Peqin është Kalaja dhe Sahati. Nëse edhe këtyre të dyjave i humbin vlerat, atëherë me çfarë mund të krenohemi. Kemi dëgjuar dhe lexuar se Demir Pasha, i fundit që ka qëndruar në kala ka qënë pas Aqif Pashës si një patriot me mjaft vlera.<ref>{{Cite web|last=admin|date=2010-03-26|title=Reportazh/ Në kalanë e Klaudianës, vendbanimit të lashtë ilir të lënë prej vitesh në mëshirë të fatit|url=https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/|access-date=2023-03-27|website=Peqini Online Shiko Lajme Ndeshje Filma Foto Video Shqip 2018|language=en-US|archive-date=27 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327120348/https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/|url-status=dead}}</ref> Qyterimi i vjetër dhe kultura e Peqinit duhet parë nga këto vlera dhe jo të njihet vetëm si një qytet i vogël dhe i papërfillshëm në hartën e Shqipërisë”,-përfundon Gripshi për “Shekullin”.Nga te gjtihë vizitoret e huaj Peqini dhe krahina e tij përmendet për popullin e tij bujar e mirkpritës, për shtëpitë e kopshtet e bukura, kodrat e veshura me ullij e gjelbërim si dhe fushën e gjerë pjellore, qe lumi Shkumbin i përshkon fund e krye. Në Peqin është parashikuar të kalojë rruga e, Korridorit të tetë, çka do ti sjellë kësaj zone mjaft favorizime ekonomike. Peqini i përket krahinës së Shqipërisë së Mesme dhe si i tille folklori dhe veshjet janë tipike të kësaj krahine Përjashtim bën vetëm zona e Darsisë, në të majtë të lumit, ku vihen re ndikimet të krahinave jugor dhe veriore. == Demografia == Peqini është një qytet i banuar nga një popullsi shqiptare autoktone peqinase disa nga këto mbiemra autoktone janë: Bonati, Dervishi, Sufali, Dubali, Magani, Bejtja, Nuka, Biça, Dokja, Mezini, Bedalli, Deda, Myftiu, Hera, Isaj, Gripshi, Puçi, Godelli, Kumbara, Shqarri, Kuqi, Kadiu, Teqja, Cani, Peza, Maçi, Lika, Hoxha. == Ekonomia == Ky qytet është i përmendur gjithashtu për zhvillimin e ekonomisë bujqësore dhe blegtorale. == Kultura == Peqini, njihet si qytet i vjetër dhe tepër i pasur në vlerat kulturore. Ky fakt dëshmohet nga sarajet apo pashallëku që ka pasur dikur Pasha i Peqinit. Akoma kanë mbetur pjesë të këtij pashallëku të vogël. Gjuha ose dialekti i Peqinit është një dialekt që ndahet më dy pjese, sepse nga lumi Shkumbin e sipër flasin me një nuance te dialektit gegë i mesëm, dhe nga lumi Shkumbin e poshtë flasin një nuancë të dialektit toskë. Një gjë që e kanë të përbashkët ne dialektin e tyre peqinasit është shqiptimi i fjalës "Th", që shqiptohet ndryshe si "Th-ja francese". Është nje dialekt i rrallë në të gjitha krahinat e Shqipërisë. == Sporti == Qyteti i Peqinit është shtëpia e ekipit te futbollit Shkumbini. Përfaqësimi i qytetit ne Superligën Shqiptare që nga viti 1994 është një sukses i madhe për një vend me popullsi relativisht të vogël. Rrezultati më i mirë në këto vite ka qenë vendi i katërt në Superligë , si dhe dalja tre herë në gjysmëfinalen e kupës së Shqipërisë. Tifozët e Shkumbinit dallohen për mbështetjen e tyre të fuqishme që i japin ekipit të tyre. Trajner i ekipit për sezonin 2021-2022 ishte Lorenc Pashja. == Politika == Kryetari aktual i bashkise Peqin eshte Lorenc Tosku<ref>{{Cite web|last=Al|first=Ams|title=Kryetari i Bashkisë|url=https://peqini.gov.al/kryetari-i-bashkise/|access-date=2023-03-27|website=Bashkia Peqin|language=en-US}}</ref>. == Lidhje të jashtme == * [http://www.peqini.com Peqini Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211113184819/https://peqini.com/ |date=13 nëntor 2021 }} * [http://www.ksshkumbini.com Ks Shkumbini Peqin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520015712/http://www.ksshkumbini.com/ |date=20 maj 2018 }} == Shiko dhe këtë == {{commonscat|Peqin}} * [[Kalaja e Peqinit]] == Referime == <references/> {{Qarku i Elbasanit}} {{AL-Vendbanime}} {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Qytete në Shqipëri]] [[Kategoria:Peqin]] 4q6o3uee23mukfancgdmnzc8s3yzoru 2983579 2983551 2026-05-24T15:48:00Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983579 wikitext text/x-wiki {{Pa referenca|data=dhjetor 2025}}{{Infobox settlement | name = Peqini | nameIPASHQUAJTUR = Peqinit | image_skyline = Peqin Mosque.jpg | image_caption = [[Xhamia e Abdurrahman Pashës|Xhamia dhe Kulla e Sahatit]] në Qendrën e Peqinit | lat_deg = 41 | lat_min = 04 | lat_sec = | lon_deg = 19 | lon_min = 35 | lon_sec = | SIPERFAQJA = 17 | population = 9,942 | population_DENDESIA = 526 | SHTETI = [[Shqipëria]] | RRETHI = [[Rrethi i Peqinit]] | postal_code = 3501 | PREFIKSI = | website = [http://www.qarkuelbasan.gov.al/?crd=0,8,1,0,0,75&ln=1 Bashkia e Peqinit] | KRYETARI = ILulzim Tosku | PARTIA = PD | image_seal = | IATA = TIA | AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]] | DISTANCA_NGA_AEROPORTI = }} '''Peqini''' është [[qyteti|qytet]] në [[Shqipëria|Shqipëri]] me rreth 10,200 banorë, vendosur midis [[Elbasani]]t dhe Rrogozhinës buzë lumit të Shkumbinit. Është qytet me vlera historike. == Gjeografia == Peqini shtrihet në pjesën qëndrore të Shqipërisë i kufizuar nga qyteti i Rrogozhinës dhe Elbasani == Historia == Klaudiana-Biklinet-Peklin-Peqin ; Peqini është një vendbanim i lashtë ilir 2700 vjeçar, në bregun e djathtë të Shkumbinit të poshtëm. Gjetjet arkeologjike dëshmojnë për faktin se ai ka ekzistuar njëherësh me qytetet më të lashtë të vendit tonë. Pozicioni gjeografik, ia jepte atij një mundësi të tillë, duke qenë i vendosur përgjatë rrugës së vjetër të Kandavize e më pas te asaj [[Egnatia]],e njohur me emrin Klaudiana. Në burimet historike te vitit 1431 thërritet me emrin Biklinet dhe me pas Peklin. Gjatë mesjetës së vonë u zhvillua si qendër tregtare dhe zejtare. E kaluara e lashtë, sidomos ajo mesjetare, pasqyrohet në momumente historike të qytetit, si Pallati i kultures, [[Kalaja e Peqinit]] dhe [[Xhamia]] me kullën e sahatit, kisha [[Kisha Ortodokse Lindore|ortodokse]], kisha ungjillore protestante. [[Kalaja e Peqinit]] Në pjesën jugore të qytetit, muret e saj fillimisht të japin përshtypjen e një rrethimi të vogël, por më pas, nëse viziton të gjitha anët, e kupton se nuk është një kala e zakonshme. Themelet e kalasë së Peqinit mendohet se i përkasin periudhës romake, në kohën e ndërtimit të rrugës “Egnatia” dhe më pas është rikonstruktuar edhe gjatë pushtimit turk. Muret e kalasë, që mban edhe emrin e vendbanimit ilir të Klaudianës kanë patur një lartësi rreth 12 metrash. Kalaja e “Klaudianës” është zgjeruar në shekullin e XIV-të nga turqit, të cilët ia dhënë më pas spahiut të kazasë, i cili ndërtoi një saraj dykatësh dhe një harem. Demir Pasha ka qenë i fundit që ka jetuar në kalanë e Peqinit. Këtë fortesë e përmend në shënimet e tij edhe kronikani i shekullit të XVII-të, Çelebiu, i cili thotë: '... muret e kësaj kështjelle shkojnë rreth 12 metra të lartë. Brenda rri dizdari dhe ka 70 ushtarë. Ka 5 topa në këtë kështjellë dhe 10 shtëpi të vogla të mbuluara me tjegulla. Ka gjithashtu një xhami të vogël pa minare. Në të majtë të kështjellës ngjitur me një mur ka një namazgja…” Kalaja ka qenë e pajisur me llagëme (tunele) të nëndheshme që shërbenin si dalje disa kilometra larg qytetit, në kohë të vështira. Po ashtu, në muret e kalasë janë gjetur tuba prej balte, që sipas arkeologëve do të thotë se në kohë lufte furnizimi me ujë është bërë nga jashtë. Panorama e ditëve të sotme, në kalanë e Kaudianës është e trishtë, krahasuar me atë që rrëfejnë kronikanët. Një minitreg i improvizuar në hijen e mureve të uron mirëseardhjen, kurse në të vetmen portë të lartë do të kuptosh se hyrja është kthyer në një shesh- pushimi për karrocat e kuajve që përdoren për transport. Shkallët janë paksa të veçanta, por dera qëndron e mbyllur dhe çelsi nuk dihet se ku ka përfunduar, pas largimit të të vetmit punëtor që kujdesej për kalanë. E megjithatë, një hyrje tjetër duhet të ekzistonte, pasi fëmijët dhe të moshuarit e përdorin kalanë si një shesh loje apo lulishte. Në një nga portat e vjetra në formë tuneli të ofrohet pamja e brendshme e kalasë. Në një cep të saj është një ndërtim i ri që dikur mendohej të ishte një lokal luksoz për qytetarët e Peqinit. Duket se planet e pronarit të tij i ka prishur bashkia, me aksionin e prishjes së të gjitha objekteve pa leje. Një nga të moshuarit na tregon se kalaja është qendra e qytetit të Peqinit, pasi ai nuk ka asgjë tjetër me të cilin mund të pasqyrojë vlerat e qytetërimit të lashtë. 75-vjeçari Nebi Gripshi e quan fatkeqësi mungesën e përkujdesit për kalanë e vjetër. “Dikur ky objekt ruhej dhe mirëmbahej. Madje këtu flitet se ekzistojnë varre shumë të vjetra, të cilat kërkojnë gërmime, por tani ka mbetur në mëshirën e fatit”,-thotë i moshuari. Nëse gërmohet në brendësi të saj dhe zbulohet pjesa bizantine, atëherë interesi edhe i të huajve do të ishte i madh. “Të vetmet gjëra që ne kemi këtu në Peqin është Kalaja dhe Sahati. Nëse edhe këtyre të dyjave i humbin vlerat, atëherë me çfarë mund të krenohemi. Kemi dëgjuar dhe lexuar se Demir Pasha, i fundit që ka qëndruar në kala ka qënë pas Aqif Pashës si një patriot me mjaft vlera.<ref>{{Cite web|last=admin|date=2010-03-26|title=Reportazh/ Në kalanë e Klaudianës, vendbanimit të lashtë ilir të lënë prej vitesh në mëshirë të fatit|url=https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/|access-date=2023-03-27|website=Peqini Online Shiko Lajme Ndeshje Filma Foto Video Shqip 2018|language=en-US|archive-date=27 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327120348/https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/|url-status=dead}}</ref> Qyterimi i vjetër dhe kultura e Peqinit duhet parë nga këto vlera dhe jo të njihet vetëm si një qytet i vogël dhe i papërfillshëm në hartën e Shqipërisë”,-përfundon Gripshi për “Shekullin”.Nga te gjtihë vizitoret e huaj Peqini dhe krahina e tij përmendet për popullin e tij bujar e mirkpritës, për shtëpitë e kopshtet e bukura, kodrat e veshura me ullij e gjelbërim si dhe fushën e gjerë pjellore, qe lumi Shkumbin i përshkon fund e krye. Në Peqin është parashikuar të kalojë rruga e, Korridorit të tetë, çka do ti sjellë kësaj zone mjaft favorizime ekonomike. Peqini i përket krahinës së Shqipërisë së Mesme dhe si i tille folklori dhe veshjet janë tipike të kësaj krahine Përjashtim bën vetëm zona e Darsisë, në të majtë të lumit, ku vihen re ndikimet të krahinave jugor dhe veriore. == Demografia == Peqini është një qytet i banuar nga një popullsi shqiptare autoktone peqinase disa nga këto mbiemra autoktone janë: Bonati, Dervishi, Sufali, Dubali, Magani, Bejtja, Nuka, Biça, Dokja, Mezini, Bedalli, Deda, Myftiu, Hera, Isaj, Gripshi, Puçi, Godelli, Kumbara, Shqarri, Kuqi, Kadiu, Teqja, Cani, Peza, Maçi, Lika, Hoxha. == Ekonomia == Ky qytet është i përmendur gjithashtu për zhvillimin e ekonomisë bujqësore dhe blegtorale. == Kultura == Peqini, njihet si qytet i vjetër dhe tepër i pasur në vlerat kulturore. Ky fakt dëshmohet nga sarajet apo pashallëku që ka pasur dikur Pasha i Peqinit. Akoma kanë mbetur pjesë të këtij pashallëku të vogël. Gjuha ose dialekti i Peqinit është një dialekt që ndahet më dy pjese, sepse nga lumi Shkumbin e sipër flasin me një nuance te dialektit gegë i mesëm, dhe nga lumi Shkumbin e poshtë flasin një nuancë të dialektit toskë. Një gjë që e kanë të përbashkët ne dialektin e tyre peqinasit është shqiptimi i fjalës "Th", që shqiptohet ndryshe si "Th-ja francese". Është nje dialekt i rrallë në të gjitha krahinat e Shqipërisë. == Sporti == Qyteti i Peqinit është shtëpia e ekipit te futbollit Shkumbini. Përfaqësimi i qytetit ne Superligën Shqiptare që nga viti 1994 është një sukses i madhe për një vend me popullsi relativisht të vogël. Rrezultati më i mirë në këto vite ka qenë vendi i katërt në Superligë , si dhe dalja tre herë në gjysmëfinalen e kupës së Shqipërisë. Tifozët e Shkumbinit dallohen për mbështetjen e tyre të fuqishme që i japin ekipit të tyre. Trajner i ekipit për sezonin 2021-2022 ishte Lorenc Pashja. == Politika == Kryetari aktual i bashkise Peqin eshte Lorenc Tosku<ref>{{Cite web|last=Al|first=Ams|title=Kryetari i Bashkisë|url=https://peqini.gov.al/kryetari-i-bashkise/|access-date=2023-03-27|website=Bashkia Peqin|language=en-US|archive-date=9 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209031240/https://peqini.gov.al/kryetari-i-bashkise/|url-status=dead}}</ref>. == Lidhje të jashtme == * [http://www.peqini.com Peqini Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211113184819/https://peqini.com/ |date=13 nëntor 2021 }} * [http://www.ksshkumbini.com Ks Shkumbini Peqin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520015712/http://www.ksshkumbini.com/ |date=20 maj 2018 }} == Shiko dhe këtë == {{commonscat|Peqin}} * [[Kalaja e Peqinit]] == Referime == <references/> {{Qarku i Elbasanit}} {{AL-Vendbanime}} {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Qytete në Shqipëri]] [[Kategoria:Peqin]] 4esajgddpjbaucbo91n00fhy0m1ojay Nintendo 0 12368 2983649 2841823 2026-05-24T21:49:27Z Cicihwahyuni6 153907 2983649 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |company_name=Nintendo Company, Limited |company_logo=[[Skeda:Nintendo.svg|250px]] |company_type=[[Kompania publike|Publike]] |company_slogan= |foundation=[[23 shtator]] [[1889]] |location={{flagicon|Japan}} [[Kyoto|Kyoto, Japoni]]<br />{{flagicon|USA}} [[Redmond, Washington]], [[ShBA]]<br />{{flagicon|Canada}} [[Richmond, British Columbia]]<br />{{flagicon|European Union}} [[Großostheim|Großostheim, Gjermani]]<br />{{flagicon|Australia}} [[Scoresby|Scoresby, Victoria]]<br />{{flagicon|China}} [[Suzhou|Suzhou, Kina]] (si [[iQue|iQue, Ltd.]])<br />{{flagicon|South Korea}} [[Seoul|Seoul, Korea e Jugut]] |key_people=[[Satoru Iwata]]: [[President#President jo qeverisës|President]] & [[Chief executive officer|CEO]]<br />[[Reggie Fils-Aime]]: President & [[Chief Operating Officer|COO]] i NOA<br />[[Shigeru Miyamoto]]: Dizajnues lojërash<br />[[Gunpei Yokoi]]: Krijues i [[Game Boy]], [[Game & Watch]], dhe ''[[Metroid]]''<br />[[Hiroshi Yamauchi]]: Ish-President & Kryetar<br />[[Minoru Arakawa]] & [[Howard Lincoln]]: Ish-udhëheqës të NOA<br />[[Satoru Shibata]]: President i NOE |num_employees=3,013 (2006) |industry = [[Lojërat me letra]] (dikur)<br />Video lojëra |products=[[Game Boy line]], [[Color TV Game]], [[Nintendo Entertainment System|NES]], [[Super Nintendo Entertainment System|SNES]], [[Nintendo 64]], [[Nintendo GameCube]], [[Nintendo DS]], [[Wii]], dhe tituj të ndryshëm të video lojërave |revenue = {{profit}} '''4.5 miliardë [[Dollari amerikan|dollarë amerikanë]] (2006) <br />Renditja e Forbes në 2000: 620'''| |homepage = [http://www.nintendo.co.jp/ Nintendo Japan]<br />[http://www.nintendo.com/ Nintendo of America]<br />[http://www.nintendo-europe.com/ Nintendo Europe]<br />[http://www.nintendo.com.au/ Nintendo Australia]| |traded_as={{Unbulleted list | {{TYO|7974}} | [[TOPIX]] Core30 component (7974) | [[Nikkei 225]] component (TYO) }}}} '''Nintendo''' ('''Nintendo Company, Limited''')<ref group="a">Japonisht: 任天堂株式会社, Hepburn: ''Nintendō [[Kabushiki gaisha]]'', Shqip: ''Nintendo Sh.A.''</ref> është një kompani [[Japonia|japoneze]], me seli në [[Kioto|Kyoto]], që prodhon [[video lojëra]] dhe [[konzola]]. Kompania u themelua më [[23 shtator]] [[1889]] si '''Nintendo Koppai'''<ref group="a">Japonisht: 任天堂骨牌, Hepburn: ''Nintendō Koppai'', gërmat 骨牌' mund të lexohen edhe si ''<nowiki/>'karuta'''.</ref> nga zanatçiu Fusajiro Yamauchi dhe filloi duke prodhuar me dorë lojëra me letra. Pas inkuadrimit në disa tregje të ndryshme përgjatë viteve 1960 dhe kalimit në kompani ligjërisht publike, Nintendo hyri në skenën e video lojërave në 1977 me konzolën e parë, [[Color TV-Game]]. Ajo mori famë ndërkombëtare me publikimin e ''[[Donkey Kong]]''-ut në 1981, dhe [[Nintendo Entertainment System]]<ref group="a">Shkurt ''NES''. Në shqip: Sistemi Zbavitës Nintendo.</ref> dhe ''[[Super Mario Bros.]]'' në 1985. Që atëherë, Nintendo ka prodhuar ndër konzolat më të suksesshme në industrinë e video lojërave, si Game Boy-in, [[Super Nintendo Entertainment System]], [[Nintendo DS]], [[Nintendo Wii]] dhe [[Nintendo Switch]]. Ajo ka krijuar ekskluzivitete të ndryshme të mëdhaja, si ''[[Mario (ekskluzivitet)|Mario]]'', ''[[Donkey Kong]]'', ''[[The Legend of Zelda]]'', ''[[Kirbi|Kirby]]'', ''[[Pokémon]]'', ''[[Animal Crossing]]'', e të tjerë. Maskota e Nintendos, Mario, njihet ndërkombëtarisht. Kompania ka shitur më se 5.5 miliardë video lojëra dhe mbi 836 milionë njësi elektronike anë e mbanë botës, që prej marsit 2023. Nintendo ka filiale të shumta në Japoni dhe më larg, krahas partnerëve tregtarë si HAL Laboratory, Intelligent Systems, Game Freak, dhe The Pokémon Company. Nintendo dhe stafi i saj kanë marrë çmime si [[Çmimet Emmy për Teknologji dhe Inxhinieri|Çmimi Emmy për Teknologji dhe Inxhinieri]], [[Game Awards|Çmimet e Lojërave]], [[Game Developers Choice Awards|Çmimet e Zgjedhjes së Zhvilluesve të Video Lojërave]], dhe [[British Academy Games Awards|Çmimet BAFTA për Video Lojëra]]. Ajo është ndër kompanitë më të pasura dhe më të vlefshme në tregun japonez. == Shënime == <references group="a" /> [[Kategoria:Kompani japoneze]] [[Kategoria:Nintendo| ]] [[Kategoria:Ndërmarrje]] == Referime == <references /> {{org-cung}} k2qtbyl5s2e8xhz33hlbwr2pi7cnpcq Roza Anagnosti 0 19692 2983683 2941676 2026-05-24T23:28:25Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983683 wikitext text/x-wiki '''Roza Anagnosti ('''Xhuxha), ([[Tiranë]], [[27 tetor]] [[1943]]) është aktore e shquar e Teatrit Kombëtar dhe kinematografisë, bashkëshorte e regjisorit po ashtu mjaft të njohur [[Dhimitër Anagnosti]].<ref>{{Cite book|title=Fjalor enciklopedik i gruas shqiptare|last=Dibra|first=Zenepe|publisher=Camaj-Pipa|year=2009|isbn=9789995602673|location=Shkodër|pages=19-20}}</ref> === Fëmijëria === Roza Anagnosti ka lindur në Tiranë, por origjinën e ka nga Mirdita dhe në fëmijëri mbante mbiemrin Xhuxha.<ref>{{Cite web|last=Anagnosti|first=Roza|date=2013|title=Roza Anagnosti: Si ma dënuan babanë në 1950 me 15 vjet burg politik|url=https://shqiptarja.com/lajm/roza-anagnosti-nbsp-si-ma-d-euml-nuan-br-baban-euml-n-euml-1950-me-15-vjet-burg-politik|archive-url=https://web.archive.org/web/20250928110751/https://shqiptarja.com/lajm/roza-anagnosti-nbsp-si-ma-d-euml-nuan-br-baban-euml-n-euml-1950-me-15-vjet-burg-politik|website=shqiptarja.com|language=sq|access-date=1 shtator 2025|archive-date=28 shtator 2025|url-status=bot: unknown}}</ref> I ati ka qenë oficer karriere, kurse nëna shtëpiake. Pas çlirimit të vendit më 1944, familja u shpërngul në qytetin e Shkodrës ku jetonte edhe familja e gjyshit nga nëna. Aty përfundoi shkollën fillore dhe të mesme. Qëkur ishte në kopsht ka treguar prirje artistike(muzikë dhe balet), që u bënë më të dukshme e më të qëndrueshme me ecurinë e viteve. Nën drejtimin e pedagogëve L.Deda, H.Shahini, Tonin Harapi në Shtëpinë e Pionierit dhe Preng Jakova në Shtëpinë e Kulturës, kur për tre vjet bëri kurse baleti me balet maestro profesionist, do të startonte edhe rrugën e bukur të artit. Por sikurse shkruan artistja në kujtimet e saj, megjithëse u cilësua si një vajzë me talent në të ardhmen, ëndrra e saj nuk e pati të lehtë. === Karriera === Roza kthehet në Shkodër ku vazhdoi gjimnazin “29 Nëntori”. Por në të njëjtën kohë dha provimet me korrespodencë në Liceun Artistik dega e artit dramatik. Në vitin 1965 u diplomua në degën e dëshiruar, duke çelur njëherësh dritën jeshile për t’iu futur rrugës së artit. E filloi karrierën ne Teatrin “Migjeni” të Shkodrës. Vetëm 20 vjeç, hyri në kinematografi me rolin e mësueses në filmin “[[Detyrë e posaçme]]” (K. Dhamo, 1963). Një vit më pas luajti Filen në filmin “[[Toka jone]]” (H. Hakani, 1964). Viti 1966 ishte viti i bashkëpunimit të suksesshëm me regjisorët debutues Dhimitër Anagnosti e Viktor Gjika, ne filmin “[[Komisari i drites]]”. Pas këtij filmi Roza dhe Dhimitri martohen dhe jetojnë në Tiranë. Për Rozën fillon periudha më e shkëlqyer e karrierës, me role të shumta në Teatrin Kombetar në Tiranës dhe në kinematografi. Roza Anagnosti bëhet një aktore shumë e kërkuar nga regjisorët. Luan mbi 20 filma dhe fiton disa çmimet të rëndësishme kombëtare. Çifti Anagnosti bëhet simbol i suksesit në art. Disa nga filmat më të suksesshëm janë tek “[[Plagë të vjetra]]” (Dh. Anagnosti, 1969), ”[[Fije që priten]]” (M. Fejzo, 1976) me të cilin fitoi Medalionin e Festivalit të vitit 1977, “[[Mesonjëtorja]]” (M. Fejzo, 1979) me të cilin u shpall aktorja më e mirë dhe fitoi Kupën e Festivalit më 1981. Me filmin “[[Rruga e lirisë]]” fitoi Medalionin e dytë. Filmat e tjere janë “[[Ndergjegja]]” 1972, “[[Qyteti me i ri ne bote]]” 1974, “[[Ne shtepine tone]]” 1979, “[[Dita e parë e emërimit]]” 1981, “[[Besa e kuqe]]” 1982, “[[Taulanti kerkon nje motër]]” 1984, “[[Hije që mbeten pas]]” 1985, “[[Bote e padukshme]]” 1987, “[[Familja ime]]” 1987, “[[Vrasje në gjueti]]” 1987, “[[Rikonstruksioni]]” 1987, “[[Kthimi i ushtrisë së vdekur]]” 1989, “[[Vetmi]]” 1990. Përveç shumë vlerësimeve e çmimeve për karrierën, Roza Anagnosti mban titullin “[[Artiste e Merituar]]” dhe "[[Mjeshtre e Madhe e Punës]]". == Filmografia == * [[Gjoleka, djali i Abazit]] (2006) Nëna e Abazit * [[Valsi i Titanikut]] (1990) teater-komedi * [[Vetmi]] (1990) , Drita * [[Kthimi i Ushtrisë së Vdekur]] (1989) * [[Rikonstruksioni]] (1987) (TV) Adelina, Gruaja e Emilit * [[Botë e padukshme]] (1987).....doktoreshë Besmira Haxhiraj * [[Familja ime]] (1987) Liria * [[Vrasje ne gjueti]] (1987) * [[Hije që mbeten pas]] (1985) Artelina Kodra, Mamaja e Marjetës * [[Taulanti kërkon një motër]] (1984) Luli * [[Besa e kuqe]] (1982) - Mrika * [[Rruga e lirisë]] (1982) * [[Dita e parë e emrimit]] (1981) Bardha * [[Mësonjtorja]] (1979)..........Dafina * [[Në shtëpinë tonë]] (1979) Mësuesja * [[Fije që priten]] (1976) Shoqa Besa * [[Qyteti më i ri në botë]] (1974) Edukatorja * [[Ndërgjegja]] (1972)...........Arta * [[Plagë të vjetra]] (1968)......Vera * [[Komisari i dritës]] (1966)....Rudina * [[Toka jonë (film)|Toka jonë]] (1964) .... Filja * [[Detyrë e posaçme]] (1963) Mësuesja == Referime == <references /><br /> {{DEFAULTSORT:Anagnosti, Roza}} [[Kategoria:Lindje 1943]] [[Kategoria:Aktore shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] ooidm52pn2sg3opnyz4wsw9222wqzxc Dialektika 0 23420 2983750 2163823 2026-05-25T08:03:13Z ~2026-31216-01 188072 /* Në filozofi */ e re 2983750 wikitext text/x-wiki '''Dialektika''' është shkencë që studion ligjet më të përgjithshme të lëvizjes e të zhvillimit të natyrës, të shoqërisë dhe të mendimit. Po ashtu edhe metodat shkencore të njohjes që i shohin sendet dhe dukuritë në lidhje e varësi reciproke, në lëvizje, në ndryshim e në zhvillim të pandërprerë, që pranojnë kontradiktat, unitetin e luftën e të kundërtave dhe i shohin këto si burimin e brendshëm të lëvizjes e të zhvillimit në natyrë, në shoqëri e në mendimin njerëzorë.<ref>[[Fjalor i Gjuhës së Sotme Shqipe]] - [[Tiranë]], [[1980]]</ref> ''Dialektika'' ([[Greqishtja e lashtë|greq.]] ''διαλεκτική'', dhialektiki) në [[Greqia e lashtë|Greqinë e lashtë]] ishte një lloj [[kuvendimi]], pyetje-përgjigjesh, ku shkëmbeheshin [[Mendimi|mendimet]] dhe [[Argumenti|argumentet]] e [[Arsyeja|arsyeshme]] për të arritur deri tek [[e vërteta]]. Dialektika rrjedh nga [[dialogu]], dhe është përdorur që në lashtësi me kuptime të ndryshme. Ajo bën pjesë në [[shtatë artet e lira]] në kulturën perëndimore, së bashku me [[Retorika|retorikën]] dhe [[Gramatika|gramatikën]]. Qëllimi i mënyrës dialektikore është përpjekja e zgjidhjes të një mospajtimi nëpërmjet [[diskutimi]]t arsyetor. Dialektika mendohej në lashtësi dhe [[Mesjeta|mesjetë]] si një mjet [[Bindja|bindës]] me anën e diskutimit. Një prej tyre është [[mënyra]] e [[Sokrati]]t, që nënkupton shfaqjen e [[Hamendësimi|hamendësimeve]], të cilat shpien në një [[Kundërthënia|kundërthënie]], duke detyruar kështu marrjen e hamendësimeve si të vërtetë të mundshme. Një mënyrë tjetër e përpjekjes për të zgjidhur një mospajtim është duke mohuar parahamendësimet e [[teza]]ve dhe [[kundërteza]]ve ndërluftuese, për të arritur në një [[Sinteza|sintezë]]. == Në filozofi == === Dialektika hinduiste === === Dialektika sokratike === === Dialektika budiste === === Dialektika hegeliane === === Meta-dialektika === {{pp|mungon shkronja ë}} Ne thelb te kesaj dialektike eshte triada e peocesit te njohjes. Thelbi i kesaj metode shprehet sipas triades: Teze-Antiteze-Sinteze. Faza e pare: Ne fillim ngrihet teza, e cila perkon me nje realitet te caktuar. Faza e dyte: Ne kete faze tema kundershtohet pra kthehet ne antiteze. Ky veprim nuk eshte vetem negativ pasi na jep mundesine te gjejme elementet kontradiktore dhe te mund te kalojme ne nje faze tjeter. Faza e trete: Pasi gjejme argumentet kunder mberrijme ne nje teze te re dmth ne nje purfundim t ri. === Dialektika marksiste === === Kritikat e dialektikes === === Biologjia dialektikore === == Shiko edhe == * [[Aristoteli]] * [[Georg Wilhelm Frederik Hegel|Hegeli]] * [[Herakliti]] * [[Marksizmi]] * [[Platoni]] * [[Sokrati]] == Burimet == <references/> [[Kategoria:Dialektikë]] [[Kategoria:Retorikë]] i4ql6etmtd54ojrwklue65jww7ujaty Ahmet Krasniqi 0 24387 2983680 2976508 2026-05-24T22:39:01Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983680 wikitext text/x-wiki '''Ahmet Krasniqi''' ([[15 Janar]] [[1948]] – [[21 Shtator]] [[1998]]) ishte një Kolonel i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe komandant i [[FARK|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[15 janar]] [[1948]] në fshatin Zhilivodë të Komunës së Vushtrrisë në Kosovë dhe u vra në tradhëti më [[21 shtator]] [[1998]] në Tiranë, Shqipëri. Gjatë Luftërave të Jugosllavisë, ai luftoi në [[Lufta Kroate për Pavarësi|Luftën Kroate të Pavarësisë]] dhe në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Njihet si "'''Ministri i Luftës'''" për nder të veprës së tij patriotike.<ref>{{Cite web|title=Ahmet Krasniqi, njeri i paqes, i luftës, i përjetësisë|url=https://www.botasot.info/opinione/1380284/ahmet-krasniqi-njeri-i-paqes-i-luftes-i-perjetesise/|access-date=2026-01-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ahmet Krasniqi dhe si u vra tinëzisht në Tiranë?|url=https://www.periskopi.com/kush-ishte-ahmet-krasniqi-dhe-si-u-vra-tinezisht-ne-tirane/|access-date=2026-01-21|website=Periskopi|language=en-US}}</ref> {{Infobox military person | name = Kolonel<br>Ahmet Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 15 Janar 1947 | birth_place = [[Zhilivoda|Zhilivodë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavia]] {{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = 21 Shtator 1998 | death_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of Croatia.svg|30px|border]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = '''Kolonel'''<br>'''Komandant''' | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Lufta Kroate për Pavarësi]] (1991–1995)<br>[[Lufta e Kosovës]]<br>(1998–1999) | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Kolonel Ahmet Krasniqi ishte lindur dhe rritur në gjirin e familjes së patriotit të mirënjohur [[Aziz Zhilivoda]]. Shkollën Fillore katër vitet e para i kreu në fshatin e lindjes, pastaj e vazhdoi shkollimin deri ne klasën e tetë ne Hade ku banoj tek dajtë, lagjia Avdijaj (Grajqevcët) ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Prishtinë (1964–1969), ku banoj tek mbesa Elife Grajqevci, pasi që mundësitë e udhëtimit nga vendlindja në atë kohë ishin të pamundura. Gjatë kësaj kohe dallohet për veprimtarinë e tij patriotike, si bashkëpunëtor i afërt i patriotit të devotshëm, Metush Krasniqi dhe pjesëmarrës aktiv në demonstratat studentore të vitit 1968 në Prishtinë. Pas kryerjes së shkollës së mesme Ahmet Krasniqi arrin të regjistrohet në Akademinë Ushtarake të Ushtrisë Tokësore në Beograd, ku dallohet si njëri nga kadetët më të aftë dhe arrin të diplomojë me sukses të lartë, në afatin rekord (1969–1973). Oficeri i ri shqiptar nuk kënaqet me kaq dhe i vazhdon studimet në Akademinë Komanduese të Shtabit Komandues, që e kryen me sukses të plotë (1981–1983). Pas kësaj e fillon karrierën ushtarake në Zagreb, e pastaj caktohet komandant në Garnizonin e Gospiqit, ku e zë lufta kroato–serbe. Si njohës i mirë i historisë, i realitetit të kohës, i përbërjes dhe mënyrës së funksionimit të federatës jugosllave, eksperti ushtarak, Kolonel Ahmet Krasniqi, i kishte plotësisht të qarta qëllimet e luftës së nxitur nga hegjemonizmi serbo-sllav, prandaj, në rastin e parë që i krijohet mundësia e ikjes, dezerton nga radhët e ushtrisë jugosllave dhe bashkohet në anën e ushtrisë kroate, të cilës i bën shërbime të larta e shumë të dobishme, çfarë nuk kishin mundur t’ia bënin as institucionet ushtarake kroate. Mirëpo, puna dhe mundi i tij i jashtëzakonshëm, jo vetëm që nuk i vlerësohen, por përçmohen dhe përbuzen deri në denigrim të plotë nga ana kroate, që pasi kryen punën e vet, ia kthen shpinën dhe e le në pamëshirën e armiqve serbë, të cilët e hetojnë aktivitetin pro-kroat të Kolonelit Krasniqi, prandaj e burgosin, me akuzën për "Rrënimin e fuqisë mbrojtëse të Forcave të Armatosura të RSFJ-së!". Pas hetimeve të para në burgun e Rijekës, Koloneli Krasniqi ekstradohet në Beograd. Bie në gojën e ujkut, dhe kur gjithçka duket se po i afrohej përfundimit, në rrëmujën e luftës serbe kundër Kroacisë, Kolonelin e nxjerrin nga burgu dhe e dërgojnë në frontin e luftës, ku i punon fati: arrin të ikë dhe përkohësisht strehohet në Kosovë, pastaj kalon në Maqedoni, në Shqipëri dhe nga Shqipëria prap kthehet në Kroaci. Pushteti i presidentit kroat Franjo Tuxhmanit dhe individë të lartë ushtarak, edhe pse e dinin kontributin e Ahmet Krasniqit në luftën kroate, kthimin e tij nuk e mirëpresin, sepse e kishin vështirë që të ja pranonin meritat madhështore një oficeri shqiptar, prandaj e lënë nën hije, si një qytetar të rëndomtë, i cili duhet të luftojë për kafshatën e bukës, të cilën e fiton si punëtor fizik. Në këtë kohë, Kolonel Ahmet Krasniqi kontakton me Qeverinë e Republikës së Kosovës, e cila duke e njohur mirë personalitetin e tij të lartë patriotik dhe profesional, e emëron Ministër të Mbrojtjes dhe Komandant të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kosovës. I vetëdijshëm për situatën në Kosovë dhe i lumtur që iu dha rasti për t’i shërbyer atdheut të tij të robëruar, Ahmeti i rreket punës me përkushtim të zjarrtë, për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës. Mirëpo, këtë objektiv nuk arrin ta realizojë deri në fund, sepse duke parë angazhimin e tij serioz dhe dëshirën e vërtetë, për ta bërë Kosovën me ushtri sa më të mirë, një dorë e zezë, (padyshim dorë tradhëtie) e qëllon me armë fshehtazi dhe e vret, në natën e vonë të 21 shtatorit 1998, në Tiranë të Shqipërisë. Ishte ky një atentat i kurdisur tradhëtie, që e indinjoi opinionin e gjerë liridashës shqiptar, i cili, tek Kolonel Ahmet Krasniqi kishte mbështetur shpresën e luftës çlirimtare dhe çlirimin definitiv të Kosovës. Pjesëmarrja tepër masive e njerëzve në ceremonialin e përcjelljes mortore, që iu organizua në kryeqytetin e Shqipërisë, ishin dëshmi e dashurisë dhe adhurimit të figurës madhore të Ahmet Krasniqit, ushtarakut dhe luftëtarit të devotshëm atdhetar, oficerit me përgaditjet më të larta shkollore dhe ekspertit të dëshmuar për aftësi të jashtëzakonshme në artin luftarak, që spontanisht dhe pa asnjë dilemë ia ofruan zgjedhjen Ministër i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës – FARK, në të cilat detyra u vra me atentat, për t’u përjetësuar në dhembjen krenare duke zënë vendin e nderit në panteonin e figurave më të shquara të kombit shqiptar. Kolonel Ahmet Krasniqi është autor i shumë punimeve studimore e publicistike, që janë botuar nëpër gazeta e revista profesionale. Gjithashtu, ka lënë të pabotuara edhe disa dorëshkrime dhe një ditar, që janë interesante dhe me interes. Nga shënimet e tij shihet se ka qenë një lexues i pasionuar i krijimtarisë letrare, ka shkruar vjersha dhe ka qenë adhurues shumë i madh i pikturës. Nga shokët dhe miqtë, bashkëpunëtorët dhe të gjithë ata që e kanë njohur nga afër, mësohet se ka qenë një njeri tepër i veçant, me virtyte të larta njerëzore, humanist, trim i vendosur, guximtar e besnik, optimist dhe modest, një patriot i pastër, besimtar i madh në forcën e popullit të tij. Ahmet Krasniqi la pas dy fëmijët e tij djalin Florentin dhe vajzën Teutën. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmor kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] guzm9fj8jvdpb8j54d1bcp484etwyq5 Gjuha shqipe 0 25895 2983587 2983413 2026-05-24T17:02:48Z Torvalu4 40844 /* Bibliografia */ 2983587 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives bilabial Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e pllakave koronale Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives palatare Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e plosive velare proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosive velar labializuar Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e proto-indo-evropiane * në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e sonorantëve proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e laryngeals proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e zanoreve Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Pristina: 1974, pp.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburg: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milan: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, pp.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vols. vol. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vol. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vols. Tirana: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', 2nd edn. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. London–NY: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. London-NY: Routledge, 1998, pp. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Tirana: 8 Nëntori, 1986. * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', 2nd edn. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, pp. 446–58 (1st edn. 2004, pp.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Pristina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj, & Xheladin Gosturani. ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vol. 1. Naples: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]] “Albanian”, in ''Encyclopedia of Language and Linguistics''. 2 vols. Edited by R. E. Asher. Oxford: Pergamon, 1994, pp.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E. ''Basic Albanian Etymologies''. Columbus, OH: Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient Languages of the Balkans''. 2 vols. The Hague–Paris: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlin: Otto Harrassowitz, 1994, pp.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, pp.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Pristina–Tirana: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, in''Encyclopedia of Indo-European Culture''. London: Fitzroy Dearborn, 1997, pp.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, in''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynhu: R. Oldenburg Verlag, 2009, pp.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, in ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tübingen: Narr Verlag, 2012, pp.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vols. Vienna: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburg: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vienna: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bucharest: Editura Academiei; Paris: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhagen: Gyldendal, 1894, pp.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brussels, 1950, pp.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, pp.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, pp.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leiden: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leiden: Brill, 2000. * Price, Glanville, ed. ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”. Oxford: Blackwell, 1998, pp. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Pristina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, in ''The Indo-European Languages'', 2nd edn. Edited by Mate Kopović. London–NY: Routledge, 2014, pp.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan & Joachim Matzinger. ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar. ''Slavische Lehnwörter im Albanischen''. Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. London-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vols., vol. 1: ''Lehnwörter''; vol. 2: ''Ortsnamen''. Mynhu: Verlag Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal & Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynhu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. "Roli mesianik i shqipes". UET Press, 2015. ISBN 978-9928-190-24-6. * Zheji, Petro. "Libri i aforizmave". Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] ecwkb9b7yq99fujq453gj4fsy71p9cb 2983605 2983587 2026-05-24T17:53:38Z Torvalu4 40844 /* Bibliografia */ 2983605 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives bilabial Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e pllakave koronale Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives palatare Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e plosive velare proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosive velar labializuar Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e proto-indo-evropiane * në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e sonorantëve proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e laryngeals proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e zanoreve Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', 2nd edn. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Tirana: 8 Nëntori, 1986. * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', 2nd edn. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, pp. 446–58 (1st edn. 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj, & Xheladin Gosturani. ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vol. 1. Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]] “Albanian”, in ''Encyclopedia of language and linguistics''. 2 vëll. Edited by R. E. Asher. Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E. ''Basic Albanian Etymologies''. Columbus, OH: Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlin: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bucharest: Editura Academiei; Paris: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhagen: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brussels, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leiden: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leiden: Brill, 2000. * Price, Glanville, ed. ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”. Oksford: Blackwell, 1998, pp. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', 2nd edn. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan & Joachim Matzinger. ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar. ''Slavische Lehnwörter im Albanischen''. Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vols., vol. 1: ''Lehnwörter''; vol. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Verlag Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal & Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. "Roli mesianik i shqipes". UET Press, 2015. ISBN 978-9928-190-24-6. * Zheji, Petro. "Libri i aforizmave". Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] o1zcpw1w7cachbrs2mcq3c36a4gz6pq 2983609 2983605 2026-05-24T18:30:07Z Torvalu4 40844 /* Bibliografia */ 2983609 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives bilabial Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e pllakave koronale Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives palatare Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e plosive velare proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosive velar labializuar Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e proto-indo-evropiane * në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e sonorantëve proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e laryngeals proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e zanoreve Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj, & Xheladin Gosturani. ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vol. 1. Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]] “Albanian”, in ''Encyclopedia of language and linguistics''. 2 vëll. Edited by R. E. Asher. Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E. ''Basic Albanian Etymologies''. Columbus, OH: Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhagen: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] 1kaen50dar9ftluli9dgsnraghc0zmf 2983612 2983609 2026-05-24T18:42:03Z Torvalu4 40844 /* Bibliografia */ 2983612 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives bilabial Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e pllakave koronale Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosives palatare Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e plosive velare proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e plosive velar labializuar Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Korrespondenca e proto-indo-evropiane * në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e sonorantëve proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e laryngeals proto-indo-evropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Korrespondencat e zanoreve Proto-Indo-Europiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj, & Xheladin Gosturani. ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vol. 1. Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]] “Albanian”, in ''Encyclopedia of language and linguistics''. 2 vëll. Edited by R. E. Asher. Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E. ''Basic Albanian Etymologies''. Columbus, OH: Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] 876tvgf4u4fkjeneb41oheckjcckex6 2983625 2983612 2026-05-24T20:03:55Z Torvalu4 40844 /* Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE */ 2983625 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj, & Xheladin Gosturani. ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vol. 1. Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]] “Albanian”, in ''Encyclopedia of language and linguistics''. 2 vëll. Edited by R. E. Asher. Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E. ''Basic Albanian Etymologies''. Columbus, OH: Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] 6080zo90qugmzmcxr699vnmehp65fl1 2983695 2983625 2026-05-25T01:32:10Z Torvalu4 40844 /* Bibliografia */ 2983695 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * pesë (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * zjarr, zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * natë (nga *''nóktis''); * dhëndër (nga *''xandor'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * gjarpër (nga *''sérpeno''); * bjer (nga *''bʰere''); * djeg (nga *''dʰégʷʰo''); * kam (nga *''kagmi''); * pata (nga *''pót-''); * pjek (nga *''pékʷo''); * thom, thotë (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani, ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vëll. 1, Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]], “Albanian”, në ''Encyclopedia of language and linguistics'', 2 vëll., redaktuar nga R. E. Asher, Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E., ''Basic Albanian etymologies''. Columbus (Ohio): Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] q5m85d6yo0czoc8b0joh0jhtlyr4fxz 2983748 2983695 2026-05-25T06:45:33Z Torvalu4 40844 /* Klasifikimi */ 2983748 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore Indo-Europiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * ''pesë'' (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * ''zjarr'', zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * ''natë'' (nga *''nóktis''); * ''dhëndër'' (nga *''dzanra'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * ''gjarpër'' (nga *''sérpeno''); * ''bjer'' (nga *''bʰere''); * ''djeg'' (nga *''dʰégʷʰo''); * ''kam'' (nga *''kagmi''); * ''pata'' (nga *''pót-''); * ''pjek'' (nga *''pékʷo''); * ''thom'', ''thotë'' (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani, ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vëll. 1, Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]], “Albanian”, në ''Encyclopedia of language and linguistics'', 2 vëll., redaktuar nga R. E. Asher, Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E., ''Basic Albanian etymologies''. Columbus (Ohio): Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] flpi6pm6ofzq3nqqxtvc5lonf2yuyiw 2983749 2983748 2026-05-25T07:05:14Z Torvalu4 40844 /* Klasifikimi */ 2983749 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indoevropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore indoevropiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * ''pesë'' (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * ''zjarr'', zjarme (nga *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * ''natë'' (nga *''nóktis''); * ''dhëndër'' (nga *''dzanra'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * ''gjarpër'' (nga *''sérpeno''); * ''bjer'' (nga *''bʰere''); * ''djeg'' (nga *''dʰégʷʰo''); * ''kam'' (nga *''kagmi''); * ''pata'' (nga *''pót-''); * ''pjek'' (nga *''pékʷo''); * ''thom'', ''thotë'' (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë ''e'' në të tanishmen në ''o'' në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston ''mbledh'' (kalimtare) dhe po ashtu ''mblidhet'' (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe ''mblodha'' me një ''o'' në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''paludem'' → ''padule'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' → ''pagan''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratio'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''facies'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hibernalia'' → ''mërrajë'', ''sarcinarius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''spleneticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''rationem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''cent'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iunctura'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rete'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntas'' (''voluntatis'')<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monacus'', ''pagan'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|Baske]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|Breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|Uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|Toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|Gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzore-dhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Shtegore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani, ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vëll. 1, Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]], “Albanian”, në ''Encyclopedia of language and linguistics'', 2 vëll., redaktuar nga R. E. Asher, Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E., ''Basic Albanian etymologies''. Columbus (Ohio): Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard, & Peter Prifti. ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, in''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] 7jzj94z3gxq2w0fvv1fa6f2zm4npc6f Qiproja Veriore 0 32060 2983610 2977278 2026-05-24T18:36:35Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983610 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |common_name = Republika Turke e Qipros Veriore |native_name = Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti | EMRI: RASA DHANORE = Qipros Veriore |image_flag = Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg |image_coat = Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg | FIGURA: MADHËSIA E EMBLEMËS = 90px | FIGURA: HARTA = Northern Cyprus (orthographic projection).svg | FIGURA: GJERËSIA E HARTËS = 220px |national_anthem = [[İstiklal Marşı]] {{small|"Marshi i pavarësisë"}} <br> Istiklâl Marsi instrumetal.ogg |capital = [[Nikozia e Veriut|Nikozia Veriore]] (''de facto'') <br/> [[Nikozia]] (''de jure'')<ref>[http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/main/polsyst/constitution/ Kushtetuta e Republikës Turke të Qipros Veriore Neni 2]</ref> |official_languages = [[Gjuha turke|Turqisht]] |government_type = [[Republika]] [[Shteti unitar|unitare]] [[Sistemi gjysmë presidencial|gjysmë presidenciale]] | UDHËHEQËSI 1: TITULLI = [[Presidenti i Qipros Veriore|Presidenti]] | UDHËHEQËSI 1: EMRI = [[Ersin Tatar]] | PAVARËSIA = 15 nëntor 1953 | SIPËRFAQJA = 3,355 |population_estimate = 313,626 |population_estimate: VITI = 2017 |population_estimate: DENDËSIA = 93 | BPV = $4.032 miliardë | BPV: VITI = 2014 | BPV: PËR BANOR = $15,109 | VALUTA = [[Lira turke]] ₺ |time_zone = [[Coordinated Universal Time|UTC]] +2 ([[Zona kohore në Evropën Lindore|EET]]) |time_zone: VERA = [[Coordinated Universal Time|UTC]] +3 ([[Ora Verore e Evropës Lindore|EEST]]) | PREFIKSI TELEFONIK = +90 392 }} '''Qiproja Veriore''' [[Gjuha turke|turqishy]]: ''Kuzey Kıbrıs'') zyrtarisht '''Republika Turke e Qipros Veriore''' ([[Gjuha turke|turqisht]]: ''Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'') është një shtet i pavarur dhe i njohur vetëm nga [[Turqia]]. Madhësia i territorit është 3,355&nbsp;km² dhe popullata e tij është 313.626<ref>[http://www.devplan.org/Ecosos/BOOK/SEG-2014.pdf TRNC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160108225108/http://www.devplan.org/Ecosos/BOOK/SEG-2014.pdf |date=8 janar 2016 }} SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3</ref> bazuar në regjistrimin e popullsisë të vitit 2015. == Historia == Gjatë viteve 1960-të, luftimet ndërmjet grekëve dhe [[mysliman]]ëve çuan turqit të jetonë në enklava. Në vitin 1974, pas një grusht shteti [[Qiproja|Republika e Qipros]] u përpoq të bashkohet me Greqinë dhe të krijonte një Greqi të Madhe ("[[Megali Idea]]"). Turqia dërgoi [[Forcat Tokësore Turke|ushtrinë e saj]] për të ndaluar unifikimin dhe për të çliruar [[turqit]] që jetonin në ishull. Pas një luftë të shkurtër, rezultati ishte deklarata e Republikës së Qipros Veriore në vitin 1983. Turqia ende ka një forcë të madhe ushtarake në Qipron Veriore për të mbrojtur pavarësinë dhe ekzistencën të republikës. Ka pasur përpjekje për ribashkimin e ishullit si një federatë megjithatë deri më sot asnjë propozim nuk ka qenë i suksesshëm. == Ndarje administrative == {{Kryesor|Distriktet e Qipros Veriore}} Qiproja Veriore ndahet në gjashtë distrikte: [[Distrikti Lefkoşa|Lefkoşa]], [[Distrikti Gazimağusa|Gazimağusa]], [[Distrikti Kirenia|Girne]], [[Distrikti Güzelyurt|Güzelyurt]], [[Distrikti İskele|İskele]] dhe [[Distrikti Lefke|Lefke]]. Distrikti Lefke u krijua nga ndarja nga Distrikti Güzelyurt më 2016.<ref>{{cite web|title=Lefke 6. ilçe oldu!|url=http://www.kibrispostasi.com/lefke-6-ilce-oldu!-27122016|publisher=Kıbrıs Postası|language=tr|accessdate=27 dhjetor 2016|date=27 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161228135624/http://www.kibrispostasi.com/lefke-6-ilce-oldu!-27122016|archive-date=28 dhjetor 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Përveç kësaj, ka edhe dymbëdhjetë nën-rrethe të ndara midis pesë rretheve më të mëdha dhe njëzet e tetë komunave. <div style="position: relative">[[File:Blank district map Northern Cyprus.png|600px|Blank district map of Northern Cyprus]] <!------------------------------- DISTRICTS/ --> <div style="position:absolute;left:220px;top:200px;"><small>[[Distrikti Lefkoşa|Lefkoşa]]</small></div> <div style="position:absolute;left:165px;top:165px;"><small>[[Distrikti Kirenia|Girne]]</small></div> <div style="position:absolute;left:410px;top:120px;"><small>[[Distrikti İskele|İskele]]</small></div> <div style="position:absolute;left:95px;top:200px;"><small>[[Distrikti Güzelyurt|Güzelyurt]]</small></div> <div style="position:absolute;left:295px;top:200px;"><small>[[Distrikti Gazimağusa|Gazimağusa]]</small></div></div> == Politika == {{Kryesor|Politika e Qipros Veriore}} [[Skeda:Ersin Tatar in Konya, July 2022 (cropped).jpg|parapamje|[[Ersin Tatar]], [[Presidenti i Qipros Veriore]]]] Politika e Qipros Veriore zhvillohet në një kuadër të një [[Republika|republike]] [[Sistemi gjysmë presidencial|gjysmë presidenciale]] [[Demokracia përfaqësuese|demokratike përfaqësuese]], ku [[Presidenti i Qipros Veriore|presidenti]] është [[kreu i shtetit]] dhe [[Kryeministri i Qipros Veriore|kryeministri]] [[kreu i qeverisë]], dhe i një [[sistemi shumëpartiak]]. [[Pushteti ekzekutiv]] ushtrohet nga qeveria. [[Legjislatura|Pushteti legjislativ]] i është dhënë qeverisë dhe [[Asambleja e Republikës së Qipros Veriore|Asamblesë të Republikës]]. [[Sitemi gjyqësor]] është i pavarur nga ekzekutivi dhe legjislativi. Presidenti zgjidhet për një mandat pesë-vjeçar dhe aktualisht është [[Ersin Tatar]]. Legjislatura është Asambleja e Republikës, e cila ka 50 anëtarë të zgjedhur me përfaqësim proporcional nga gjashtë zona zgjedhore. Në zgjedhjet e janarit 2018, [[Partia e Bashkimit Kombëtar (Qiproja Veriore)|Partia e Bashkimit Kombëtar]] të krahut të djathtë fitoi më së shumti vende në Asamble dhe qeveria aktuale është një koalicion i Partisë së Bashkimit Kombëtar dhe [[Partia e Popullit (Qiproja Veriore)|Partisë së Popullit]]. Për shkak të izolimit të Qipros Veriore dhe mbështetjes së madhe në mbështetjen turke, Turqia ka një nivel të lartë të ndikimit mbi politikën e vendit. Kjo ka bërë që disa ekspertë ta karakterizojnë atë si një [[Shteti kukull|shtet kukull]] efektiv të Turqisë. Ekspertë të tjerë, megjithatë, kanë theksuar natyrën e pavarur të zgjedhjeve dhe emërimeve në Qipron Veriore dhe mosmarrëveshjet midis qeverive turke qipriote dhe turke, në përfundimin se "shteti i kukullave" nuk është një përshkrim i saktë për Qipron Veriore. == Lidhje të jashtme== * [http://www.kktcb.org TRNC Presidency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120404210705/http://www.kktcb.org/ |date=4 prill 2012 }} * [https://kktc.app/haberler Kıbrıs Haber] * [https://kktc.app/araclar Kıbrıs Araba] * [https://kktc.app/emlak Kıbrıs Ev] * [https://kktc.app/ilanlar Kıbrıs İlan] == Referime == {{reflist}} {{VendeEvropa}} {{VendeAzise}} [[Kategoria:Qiproja Veriore| ]] [[Kategoria:Territoret e diskutueshme në Azi]] [[Kategoria:Territoret e diskutueshme në Evropë]] [[Kategoria:Shtetet e Lindjes së Mesme]] [[Kategoria:Shtetet e Lindjes së Afërt]] [[Kategoria:Territoret e diskutueshme të Greqisë]] [[Kategoria:Territoret e diskutueshme të Turqisë]] [[Kategoria:Vende dhe territore turqishtfolëse]] [[Kategoria:Qipro Veriore]] 2vulbzo4n2v420aaita9azdcgq5vbwr Birçe Hasko 0 37659 2983628 2983249 2026-05-24T20:37:45Z Ieditwikipedda 170572 2983628 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} '''Birçe Hasko''' ka lindur në [[Dukati|Dukat]] të Vlorës në 15 mars 1942. Ishte aktor i njohur shqiptar. Mbas mbarimit të shkollës së mesme punon si mësues në Memaliaj, ku dhe angazhohet me trupën e Estradës amatore të qytetit. Në vitin 1965 fillon studimet për aktor në Institutin e Lartë të Arteve (sot Akademia e Arteve). Mbas diplomimit mbahet pedagog pranë këtij Instituti punë ti cilën e vazhdon edhe sot dhënë lëndën e Mjeshtërisë së Aktorit. Për punën e tij akademike i është dhënë titulli “Profesor” . Në teatër ka interpretuar mbi 12 role. Roli i tij më i realizuar është ai i Milos në komedinë “Shi në plazh” shkruar nga Teodor Laço. Po ashtu një kontribut të çmuar ka edhe në kinematografinë shqiptare, ku ka interpretuar me dhjetëra role. Roli i tij i parë në kinematografi është në vitin 1971 në rolin e ballistit në filmin [[“Kur zbardhi një ditë”]]. Më tej do të vazhdonin rolet e tij në shumë filma si ai i Mete Jahos tek filmi “Radiostacioni” në vitin 1979, roli i Syrjait në filmin “Skëterrë 43” në vitin 1980, roli i mesuesit në filmin “Gurët e shtëpisë sime” në vitin 1985 si dhe shumë role në filma të tjerë për të mbërritur në rolin e tij më të fundit në filmin [["Kronikë Provinciale"]] në vitin 2009. Në vitin 1995, merr titullin Profesor. Në vitin 1976, urdhri “Naim Frashëri”, klasi i dytë , në vitin 1988 “Artist i Merituar”. 18 Prill 1987, Medaljonin e Festivalit për interpretimin e rolit të Dajës në filmin [[“Dhe vjen një ditë”]] në Festivalin e VII-të të Filmit Shqiptar të zhvilluar në Tiranë nga data 13 deri në 18 prill të vitit 1987. 22 Prill 1989, Çmimi i III-të për interpretimin e rolit të Babait të Danës në filmin “Shkëlqim i përkohshëm” në Festivalin e VIII-të të Filmit Shqiptar të zhvilluar në Tiranë nga data 18 deri më 22 prill të vitit 1989. Në vitin 2002 merr titullin “Mjeshtër i Madh” ne vitin 2007 shpallet “Qytetar Nderi” i Orikumit. Birce Hasko është aktor popullor në Shqipëri, ai ka lozur në më shumë se 30 filma. Ka mbaruar Institutin e lartë të Arteve dega Dramaturgji dhe ka qenë petagog në këtë institucion. U nda nga jeta më 23 maj 2026. == Filmografia == * [[Lutjet e dashurisë|Kronikë provinciale]] - (2009), Taqo * [[I dashur armik]] - (2004), Cifuti ore ndreqes * [[Tirana viti 0]] - (2001), Babai * [[Parullat]] - (2001), Shoku Sabaf * [[Nata]] - (1998), Sheti * [[Fletë të bardha]] - (1990), (TV) Xhafa * [[Vetmi]] - (1990), Teki Maliqi * [[Vitet e pritjes]] (1989), - Xha Rufeti * [[Kthimi i ushtrisë së vdekur]] (1989), - Fshatari që sjell arkivolin e ushtarit të vdekur * [[Historiani dhe kameleonët]] (1989), - Nën Toger Muharremi * [[Shkëlqimi i përkohëshëm]] (1988), - Babai i Danes * [[Përrallë nga e kaluara]] - (1987), - Dasmori i urte * [[Zëvendësi i grave]] - (1987), Shef Mesini * [[Tre ditë nga një jetë]] - (1986), Kalo Malushi * [[Dhe vjen një ditë]] - (1986), Daja i Llano Bletës. * [[Të shoh në sy]] (Film TV) - (1985), Andrea * [[Gurët e shtëpisë sime]] - (1985), Mesuesi i fshatit * [[Shi në plazh]] - (1984), Milo, teater-komedi * [[Koha nuk pret]] - (1984), Xhezo, Partizani * [[Kush vdes në këmbë]] - (1984), Kryetari i gjyqit * [[Dita e parë e emërimit]] - (1981), Shoferi i zv. Ministrit * [[Në kufi të dy legjendave]] - (1981), Xhelua * [[Skëterrë 43]] - (1980), Syrjai * [[Njeriu me top]] - (1979), Tosun Baçi * [[Liri a vdekje]] (film) - (1979), Sotiri * [[Radiostacioni]] (film) - (1979), Mete Aliu Partizani * [[Koncert në vitin 1936]] - (1978), Tellalli * [[Shtigje të luftës]] - (1974), Dulla Partizani * [[Malet me blerim mbuluar]] - (1971), Osmani * [[Kur zbardhi një ditë]] - (1971), Sulo Ballisti == Burimet == {{reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Mësues shqiptarë]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] d9bmm1l85tnh25q9kpr6561dedzambv 2983747 2983628 2026-05-25T04:29:01Z AMCKen 164062 /* Burimet */ added external link, translation needed :) 2983747 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} '''Birçe Hasko''' ka lindur në [[Dukati|Dukat]] të Vlorës në 15 mars 1942. Ishte aktor i njohur shqiptar. Mbas mbarimit të shkollës së mesme punon si mësues në Memaliaj, ku dhe angazhohet me trupën e Estradës amatore të qytetit. Në vitin 1965 fillon studimet për aktor në Institutin e Lartë të Arteve (sot Akademia e Arteve). Mbas diplomimit mbahet pedagog pranë këtij Instituti punë ti cilën e vazhdon edhe sot dhënë lëndën e Mjeshtërisë së Aktorit. Për punën e tij akademike i është dhënë titulli “Profesor” . Në teatër ka interpretuar mbi 12 role. Roli i tij më i realizuar është ai i Milos në komedinë “Shi në plazh” shkruar nga Teodor Laço. Po ashtu një kontribut të çmuar ka edhe në kinematografinë shqiptare, ku ka interpretuar me dhjetëra role. Roli i tij i parë në kinematografi është në vitin 1971 në rolin e ballistit në filmin [[“Kur zbardhi një ditë”]]. Më tej do të vazhdonin rolet e tij në shumë filma si ai i Mete Jahos tek filmi “Radiostacioni” në vitin 1979, roli i Syrjait në filmin “Skëterrë 43” në vitin 1980, roli i mesuesit në filmin “Gurët e shtëpisë sime” në vitin 1985 si dhe shumë role në filma të tjerë për të mbërritur në rolin e tij më të fundit në filmin [["Kronikë Provinciale"]] në vitin 2009. Në vitin 1995, merr titullin Profesor. Në vitin 1976, urdhri “Naim Frashëri”, klasi i dytë , në vitin 1988 “Artist i Merituar”. 18 Prill 1987, Medaljonin e Festivalit për interpretimin e rolit të Dajës në filmin [[“Dhe vjen një ditë”]] në Festivalin e VII-të të Filmit Shqiptar të zhvilluar në Tiranë nga data 13 deri në 18 prill të vitit 1987. 22 Prill 1989, Çmimi i III-të për interpretimin e rolit të Babait të Danës në filmin “Shkëlqim i përkohshëm” në Festivalin e VIII-të të Filmit Shqiptar të zhvilluar në Tiranë nga data 18 deri më 22 prill të vitit 1989. Në vitin 2002 merr titullin “Mjeshtër i Madh” ne vitin 2007 shpallet “Qytetar Nderi” i Orikumit. Birce Hasko është aktor popullor në Shqipëri, ai ka lozur në më shumë se 30 filma. Ka mbaruar Institutin e lartë të Arteve dega Dramaturgji dhe ka qenë petagog në këtë institucion. U nda nga jeta më 23 maj 2026. == Filmografia == * [[Lutjet e dashurisë|Kronikë provinciale]] - (2009), Taqo * [[I dashur armik]] - (2004), Cifuti ore ndreqes * [[Tirana viti 0]] - (2001), Babai * [[Parullat]] - (2001), Shoku Sabaf * [[Nata]] - (1998), Sheti * [[Fletë të bardha]] - (1990), (TV) Xhafa * [[Vetmi]] - (1990), Teki Maliqi * [[Vitet e pritjes]] (1989), - Xha Rufeti * [[Kthimi i ushtrisë së vdekur]] (1989), - Fshatari që sjell arkivolin e ushtarit të vdekur * [[Historiani dhe kameleonët]] (1989), - Nën Toger Muharremi * [[Shkëlqimi i përkohëshëm]] (1988), - Babai i Danes * [[Përrallë nga e kaluara]] - (1987), - Dasmori i urte * [[Zëvendësi i grave]] - (1987), Shef Mesini * [[Tre ditë nga një jetë]] - (1986), Kalo Malushi * [[Dhe vjen një ditë]] - (1986), Daja i Llano Bletës. * [[Të shoh në sy]] (Film TV) - (1985), Andrea * [[Gurët e shtëpisë sime]] - (1985), Mesuesi i fshatit * [[Shi në plazh]] - (1984), Milo, teater-komedi * [[Koha nuk pret]] - (1984), Xhezo, Partizani * [[Kush vdes në këmbë]] - (1984), Kryetari i gjyqit * [[Dita e parë e emërimit]] - (1981), Shoferi i zv. Ministrit * [[Në kufi të dy legjendave]] - (1981), Xhelua * [[Skëterrë 43]] - (1980), Syrjai * [[Njeriu me top]] - (1979), Tosun Baçi * [[Liri a vdekje]] (film) - (1979), Sotiri * [[Radiostacioni]] (film) - (1979), Mete Aliu Partizani * [[Koncert në vitin 1936]] - (1978), Tellalli * [[Shtigje të luftës]] - (1974), Dulla Partizani * [[Malet me blerim mbuluar]] - (1971), Osmani * [[Kur zbardhi një ditë]] - (1971), Sulo Ballisti == Burimet == {{reflist}} ==External Links== * [https://www.imdb.com/name/nm1007182/ Birçe Hasko @ imdb.com] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Mësues shqiptarë]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] 5m156iitt77s9szhb6qpyh6eprrqnhn Broshura me planet e Serbisë për Kosovën 0 43723 2983669 2594068 2026-05-24T22:32:12Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Vetëvendosje!]]; added [[Category:Lëvizja Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983669 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} '''Broshura me planet e Serbisë për Kosovën''' është një tekst i publikuar në rrjetë më 2006 si [[E-Libër]] nga [[Lëvizja]] "[[Lëvizja Vetëvendosje!|Vetëvendosje!]]". [[Broshura]] është një punim në të cilin paraqiten rrjedhat e [[Doktrina e shenjtë serbe|Doktrinës shenjt serbe]] të argumentuara me një hartë dhe me [[akti administrativ|akte administrative]] si dhe me të dhëna për fshatrat dhe qytetet nëpër regjionet përkatëse në Kosovë ku Serbia po i kthen apo planifikon t’i kthejë serbët gjatë vitit 2006. {{poli-cung}} == Lidhje të jashtme == * [[b:Broshura me planet e Serbisë për Kosovën]] * [http://www.vetevendosje.org Amëza vetevendosje.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331204849/http://www.vetevendosje.org/ |date=31 mars 2009 }} [[Kategoria:Doktrina e shenjt serbe]] [[Kategoria:Lëvizja Vetëvendosje]] awzrl7wmgjp7cpdt5naiib8979uap6h 2983679 2983669 2026-05-24T22:37:46Z Leutrim.P 113691 2983679 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}{{poli-cung}} '''Broshura me planet e Serbisë për Kosovën''' është një tekst i publikuar në internet më 2006 si [[Libri elektronik|libër elektronik]] nga [[Lëvizja Vetëvendosje]]. [[Broshura]] është një punim në të cilin paraqiten rrjedhat e [[Doktrina e shenjtë serbe|Doktrinës së shenjtë serbe]] të argumentuara me një hartë dhe me [[akti administrativ|akte administrative]] si dhe me të dhëna dhe qytetet dhe fshatrat nëpër regjionet përkatëse në Kosovë ku Serbia po i kthente apo planifikonte t’i kthejë [[serbët]] gjatë vitit 2006. == Shiko edhe == * [[Lëvizja Vetëvendosje]] == Lidhje të jashtme == * [[b:Broshura me planet e Serbisë për Kosovën]] * [http://www.vetevendosje.org Amëza vetevendosje.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331204849/http://www.vetevendosje.org/ |date=31 mars 2009 }} == Burime == [[Kategoria:Doktrina e shenjt serbe]] [[Kategoria:Lëvizja Vetëvendosje]] g28rdaakslsigf7cecglfuo817bduew Gjergji Muzaka 0 44063 2983615 2686358 2026-05-24T19:06:28Z Mitrovica02 128863 2983615 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Gjergji Muzaka | image = | fullname = Gjergji Muzaka | birth_date = {{birth date and age|df=yes|26|9|1984}} | birth_place = [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | height = | position = [[Mesfushori|Mesfushor]] | currentclub = [[KS Skenderbeu Korce|KS Skenderbeu]] | clubnumber = 17 | youthyears1 = 1999-2000 | youthyears2 = 2000-2001 | youthclubs1 = [[KF Parizani Tirana]] | youthclubs2 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | years1 = 2001-2004 | years2 = 2004-2005 | years3 = 2005-2008 | years4 = 2008-2010 | years5 = 2010-2011 | years6 = 2011-2012 | years7 = 2012-2013 | clubs1 = [[KF Partizani Tirana|Partizani Tirana]] | clubs2 = [[Iraklis Thessaloniki F.C.|Iraklis Thessaloniki]] | clubs3 = [[KF Partizani Tirana|Partizani Tirana]] | clubs4 = [[KF Tirana]] | clubs5 = [[KS Dinamo Tirana]] | clubs6 = [[KS Skënderbeu]] | clubs7 = [[KS Flamurtari]] | caps1 = 59 | caps2 = 3 | caps3 = 106 | caps4 = 59 | caps5 = 15 | caps6 = 40 | caps7 = 24 | caps8 = 1 | goals1 = 15 | goals2 = 0 | goals3 = 23 | goals4 = 12 | goals5 = 1 | goals6 = 16 | goals7 = 12 | years8 = 2013–2014 | clubs8 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu Korçë]] | caps8 = 31 | goals8 = 4 | years9 = 2014 | clubs9 = [[Flamurtari FC|Flamurtari Vlorë]] | caps9 = 17 | goals9 = 3 | years10 = 2015–2016 | clubs10 = [[KF Tirana|Tirana]] | caps10 = 43 | goals10 = 7 | years11 = 2017–2020 | clubs11 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu Korçë]] | caps11 = 80 | goals11 = 16 | nationalyears1 = 2002-2003 | nationalyears2 = 2003-2007 | nationalyears3 = 2008-2013 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria nën-19]] | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria nën-21]] | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps1 = 3 | nationalcaps2 = 9 | nationalcaps3 = 21 | nationalgoals1 = 1 | nationalgoals2 = 2 | nationalgoals3 = 1 | pcupdate = 2 mars 2014 | ntupdate = 2 mars 2014 }} '''Gjergj Muzaka''' lindi më [[26 shtator]] të vitit [[1984]] në [[Tiranë]], [[Shqipëri]]. Ai është mesfushor i djathtë i KF Partizani, skuadër ku luan që nga sezoni 2001-2002. == Historia == Muzaka e ka filluar karrierën e tij te të rinjtë e Partizanit dhe më pas kaloi te të rinjtë e PSG në [[Francë]]. Ai u kthye te skuadra e parë e Partizanit ne 2001-2002. Në gjysmën e parë te sezonit 2005-2006 ai luajti për Iraklis FC në Greqi. Ne sezonin 2008-2009 ai luajti per here te pare me sukuadrën e Tiranës me të cilën u shpall njëkohësisht edhe kampion. {{DEFAULTSORT:Muzaka, Gjergj}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Futbollistë nga Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në Iraklis Thessaloniki FC]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Partizani]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Skënderbeu]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] kqtqa3xl3euls607gs86ql9nlrm6rlu Ivo Sanader 0 45710 2983596 1319267 2026-05-24T17:26:29Z Falënderim 180356 added [[Category:Njerëz nga Spliti]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983596 wikitext text/x-wiki [[Image:I._Sanader_with_G.W._Bush.jpg|thumb|Sanader dhe Bush]] '''Ivo Sanader''' lindi më [[8 qershor]], [[1953]] në [[Split]], [[Kroaci]]. Ai përfundoi Universitetin e Insbrukut në [[Austri]], ku studioi Letërsinë e Krahasuar dhe Gjuhët Romake. Pas kthimit në Kroaci, Sanader punoi në zyrën e marketingut të agjencisë turistike Dalmacijaturist. Më 1998 u bë kryeredaktor i shtëpisë botuese Logos. Në atë kohë, ishte gjithashtu një prej redaktorëve të revistës Mogućnosti (Mundësitë). Më 1991, mori një post drejtues në Teatrin Kombëtar në Split. Në gusht të vitit 1992, pasi u zgjodh në Dhomën e Përfaqësuesve të Parlamentit kroat, u bë Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë, një detyrë të cilën e mbajti deri në janar 1993. Sanader më pas u emërua Zëvendësministër i Jashtëm. Në këtë detyrë të re, ai mori pjesë në bisedimet dypalëshe të cilat çuan në krijimin e Federatës Kroato-Myslimane të Bosnje-Hercegovinës (FBiH). Ai gjithashtu ndihmoi në diskutimet për heqjen e regjimit të vizave për shtetasit kroatë që udhëtojnë në Greqi. Gjatë kësaj periudhe, Sanader u bë anëtar i Komitetit Qendror të partisë së tij. Në fund të nëntorit 1995, pas Marrëveshjeve të Paqes të Dejtonit, Sanader u largua nga qeveria për t'u bërë shefi i kabinetit të Presidentit kroat të atëhershëm, Franjo Tuxhman, i cili e emëroi edhe sekretar të përgjithshëm të Këshillit të Mbrojtjes dhe Sigurisë Kombëtare dhe anëtar të Këshillit Presidencial. Në janar 1996, Sanader u bë anëtar i Këshillit Shumëpalësh për Bashkëpunimin ndërmjet Kroacisë dhe FBiH-së. Më vonë, u emërua për herë të dytë si Zëvendësministër i Jashtëm. Më 1998, u zgjodh kryetar i HDZ-së dhe punoi për të modernizuar dhe forcuar partinë e tij. Sanader është i martuar dhe ka dy vajza. {{poli-cung}} [[Kategori:Lindje 1953]] [[Kategori:Politikanë kroatë]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] 6avchsh1lffpivtpp2s19ns3pi1y5k6 2983597 2983596 2026-05-24T17:32:24Z Falënderim 180356 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1347448855|Ivo Sanader]]" 2983597 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ivo Sanader | image = Ivo Sanader Svecanost podizanja NATOve zastave Zagreb 67 crop.jpg | caption = Sanader in 2009 | order = <!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | office = [[Prime Minister of Croatia]] | president = [[Stjepan Mesić]] | deputy = {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader I|Cabinet I]] (2003–2008)|[[Jadranka Kosor]]|[[Andrija Hebrang (son)|Andrija Hebrang]]|[[Damir Polančec]]}} {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader II|Cabinet II]] (2008–2009)|[[Đurđa Adlešič]]|[[Jadranka Kosor]]|[[Damir Polančec]]|[[Slobodan Uzelac]]}} | termstart = 23 December 2003 | termend = 6 July 2009 | predecessor = [[Ivica Račan]] | successor = [[Jadranka Kosor]] | office1 = [[Ministry of Science and Education (Croatia)|Minister of Science and Technology]] | termstart1 = 12 August 1992 | termend1 = 7 January 1993 | predecessor1 = [[Jure Radić (engineer)|Jure Radić]] | successor1 = [[Branko Jeren]] {{Collapsed infobox section begin|Further offices held}} | office2 = [[Leader of the Opposition (Croatia)|Leader of the Opposition]] | termstart2 = 30 April 2000 | termend2 = 23 December 2003 | predecessor2 = Ivica Račan<br />[[Vladimir Šeks]] {{small|(Acting)}} | successor2 = Ivica Račan | birth_date = {{Birth date and age|1953|06|08|df=y}} | birth_place = [[Split, Croatia|Split]], [[Socialist Republic of Croatia|PR Croatia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|FPR Yugoslavia]] (modern [[Croatia]]) | spouse = {{marriage|Mirjana Šarić|1978}}<ref>{{cite magazine|url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer |title=Kako se kućio odbjegli premijer |trans-title=How the runaway prime minister built his estate |first1=Plamenko |last1=Cvitić |first2=Orhidea |last2=Gaura |date=10 December 2010 |magazine=[[Nacional (weekly)|Nacional]] |language=hr |access-date=24 January 2019 |location=Zagreb |archive-date=20 November 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121120021019/http://www.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer}}</ref> | party = [[Croatian Democratic Union]] (1989–2010) | otherparty = | children = 2 | alma_mater = [[University of Innsbruck]] | occupation = {{hlist|Writer| historian|politician}} }} '''Ivo Sanader''' ( ; i lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si [[Kryeministri i Kroacisë|Kryeministër i Kroacisë]] nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009. Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me [[Andrej Plenkoviq|Andrej Plenković]] ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009. Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme. Pas vdekjes së [[Franjo Tugjman|Franjo Tuđman]], Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë. Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011. <ref>{{Cite news |date=2011-07-19 |title=Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-14202739 |access-date=2025-04-15}}</ref> Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media. <ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial |url=https://balkaninsight.com/2020/11/13/croatian-ex-premier-sanader-convicted-in-slush-fund-case-retrial/ |access-date=14 November 2020 |website=Balkan Insight}}</ref> Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste". <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/aktualno/ljudi-su-zaboravili-sto-smo-sve-trebali-proci-samo-se-prisjetite-sto-je-2011-rekao-poznati-njemacki-politicar-15221603 |access-date=2022-07-12 |website=novac.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> * [[ [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në kroatisht (hr)]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] [[Kategoria:Politikanë kroatë]] 70nv63srec1xo0uafwx6h1ja433998r 2983598 2983597 2026-05-24T17:37:50Z Falënderim 180356 2983598 wikitext text/x-wiki '''Ivo Sanader''' ( ; i lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si [[Kryeministri i Kroacisë|Kryeministër i Kroacisë]] nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009. Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me [[Andrej Plenkoviq|Andrej Plenković]] ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009. Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme. Pas vdekjes së [[Franjo Tugjman|Franjo Tuđman]], Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë. Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011. <ref>{{Cite news |date=2011-07-19 |title=Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-14202739 |access-date=2025-04-15}}</ref> Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media. <ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial |url=https://balkaninsight.com/2020/11/13/croatian-ex-premier-sanader-convicted-in-slush-fund-case-retrial/ |access-date=14 November 2020 |website=Balkan Insight}}</ref> Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste". <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/aktualno/ljudi-su-zaboravili-sto-smo-sve-trebali-proci-samo-se-prisjetite-sto-je-2011-rekao-poznati-njemacki-politicar-15221603 |access-date=2022-07-12 |website=novac.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> * [[ [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në kroatisht (hr)]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] [[Kategoria:Politikanë kroatë]] b3vs0zkfdafhzl1bevay0ivtuzjwux7 2983599 2983598 2026-05-24T17:38:17Z Falënderim 180356 2983599 wikitext text/x-wiki '''Ivo Sanader''' ( ; i lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si [[Kryeministri i Kroacisë|Kryeministër i Kroacisë]] nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009. Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me [[Andrej Plenkoviq|Andrej Plenković]] ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009. Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme. Pas vdekjes së [[Franjo Tugjman|Franjo Tuđman]], Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë. Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011. <ref>{{Cite news |date=2011-07-19 |title=Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-14202739 |access-date=2025-04-15}}</ref> Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media. <ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial |url=https://balkaninsight.com/2020/11/13/croatian-ex-premier-sanader-convicted-in-slush-fund-case-retrial/ |access-date=14 November 2020 |website=Balkan Insight}}</ref> Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste". <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/aktualno/ljudi-su-zaboravili-sto-smo-sve-trebali-proci-samo-se-prisjetite-sto-je-2011-rekao-poznati-njemacki-politicar-15221603 |access-date=2022-07-12 |website=novac.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në kroatisht (hr)]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] [[Kategoria:Politikanë kroatë]] 8ojp0hw0q1tigire68b7woazesjxtgb 2983600 2983599 2026-05-24T17:43:10Z Falënderim 180356 2983600 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ivo Sanader | image = Ivo Sanader Svecanost podizanja NATOve zastave Zagreb 67 crop.jpg | caption = Sanader in 2009 | order = <!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | office = [[Prime Minister of Croatia]] | president = [[Stjepan Mesić]] | deputy = {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader I|Cabinet I]] (2003–2008)|[[Jadranka Kosor]]|[[Andrija Hebrang (son)|Andrija Hebrang]]|[[Damir Polančec]]}} {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader II|Cabinet II]] (2008–2009)|[[Đurđa Adlešič]]|[[Jadranka Kosor]]|[[Damir Polančec]]|[[Slobodan Uzelac]]}} | term_start = 23 December 2003 | term_end = 6 July 2009 | predecessor = [[Ivica Račan]] | successor = [[Jadranka Kosor]] | office1 = [[Ministry of Science and Education (Croatia)|Minister of Science and Technology]] | term_start1 = 12 August 1992 | term_end1 = 7 January 1993 | predecessor1 = [[Jure Radić (engineer)|Jure Radić]] | successor1 = [[Branko Jeren]] {{Collapsed infobox section begin|Further offices held}} | office2 = [[Leader of the Opposition (Croatia)|Leader of the Opposition]] | term_start2 = 30 April 2000 | term_end2 = 23 December 2003 | predecessor2 = Ivica Račan<br />[[Vladimir Šeks]] {{small|(Acting)}} | successor2 = Ivica Račan | office3 = [[List of chairpersons of the Croatian Democratic Union|President of the Croatian Democratic Union]] | term_start3 = 30 April 2000 | term_end3 = 4 July 2009 | predecessor3 = [[Franjo Tuđman]]<br />Vladimir Šeks {{small|(Acting)}} | successor3 = Jadranka Kosor | parliament4 = Croatian | constituency_MP4 = 10th electoral district | term_start4 = 13 October 2010 | term_end4 = 22 December 2011 | term_start5 = 2 February 2000 | term_end5 = 22 December 2003 | office6 = [[President of Croatia|Chief of Staff of the Office of the President of Croatia]] | term_start6 = 24 November 1995 | term_end6 = 5 November 1996 | president6 = Franjo Tuđman | predecessor6 = [[Hrvoje Šarinić]] | successor6 = Hrvoje Šarinić{{Collapsed infobox section end}} | birth_date = {{Birth date and age|1953|06|08|df=y}} | birth_place = [[Split, Croatia|Split]], [[Socialist Republic of Croatia|PR Croatia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|FPR Yugoslavia]] (modern [[Croatia]]) | spouse = {{marriage|Mirjana Šarić|1978}}<ref>{{cite magazine|url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer |title=Kako se kućio odbjegli premijer |trans-title=How the runaway prime minister built his estate |first1=Plamenko |last1=Cvitić |first2=Orhidea |last2=Gaura |date=10 December 2010 |magazine=[[Nacional (weekly)|Nacional]] |language=hr |access-date=24 January 2019 |location=Zagreb |archive-date=20 November 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121120021019/http://www.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer}}</ref> | party = [[Croatian Democratic Union]] (1989–2010) | other_party = | children = 2 | alma_mater = [[University of Innsbruck]] | occupation = {{hlist|Writer| historian|politician}} }} '''Ivo Sanader''' (lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si [[Kryeministri i Kroacisë|Kryeministër i Kroacisë]] nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009. Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me [[Andrej Plenkoviq|Andrej Plenković]] ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009. Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme. Pas vdekjes së [[Franjo Tugjman|Franjo Tuđman]], Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë. Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011. <ref>{{Cite news |date=2011-07-19 |title=Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-14202739 |access-date=2025-04-15}}</ref> Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media. <ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial |url=https://balkaninsight.com/2020/11/13/croatian-ex-premier-sanader-convicted-in-slush-fund-case-retrial/ |access-date=14 November 2020 |website=Balkan Insight}}</ref> Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste". <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/aktualno/ljudi-su-zaboravili-sto-smo-sve-trebali-proci-samo-se-prisjetite-sto-je-2011-rekao-poznati-njemacki-politicar-15221603 |access-date=2022-07-12 |website=novac.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në kroatisht (hr)]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] [[Kategoria:Politikanë kroatë]] dbzw4gykj7rh33cxxhxqwnmnad6zglu 2983601 2983600 2026-05-24T17:45:47Z Falënderim 180356 2983601 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ivo Sanader | image = Ivo Sanader Svecanost podizanja NATOve zastave Zagreb 67 crop.jpg | caption = Sanader in 2009 | order = <!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | office = [[Prime Minister of Croatia]] | president = [[Stjepan Mesić]] | deputy = {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader I|Cabinet I]] (2003–2008)|[[Jadranka Kosor]]|[[Andrija Hebrang (son)|Andrija Hebrang]]|[[Damir Polančec]]}} {{Collapsible list|title=[[Cabinet of Ivo Sanader II|Cabinet II]] (2008–2009)|[[Đurđa Adlešič]]|[[Jadranka Kosor]]|[[Damir Polančec]]|[[Slobodan Uzelac]]}} | term_start = 23 December 2003 | term_end = 6 July 2009 | predecessor = [[Ivica Račan]] | successor = [[Jadranka Kosor]] | office1 = [[Ministry of Science and Education (Croatia)|Minister of Science and Technology]] | term_start1 = 12 August 1992 | term_end1 = 7 January 1993 | predecessor1 = [[Jure Radić (engineer)|Jure Radić]] | successor1 = [[Branko Jeren]] {{Collapsed infobox section begin|Further offices held}} | office2 = [[Leader of the Opposition (Croatia)|Leader of the Opposition]] | term_start2 = 30 April 2000 | term_end2 = 23 December 2003 | predecessor2 = Ivica Račan<br />[[Vladimir Šeks]] {{small|(Acting)}} | successor2 = Ivica Račan | office3 = [[List of chairpersons of the Croatian Democratic Union|President of the Croatian Democratic Union]] | term_start3 = 30 April 2000 | term_end3 = 4 July 2009 | predecessor3 = [[Franjo Tuđman]]<br />Vladimir Šeks {{small|(Acting)}} | successor3 = Jadranka Kosor | parliament4 = Croatian | constituency_MP4 = 10th electoral district | term_start4 = 13 October 2010 | term_end4 = 22 December 2011 | term_start5 = 2 February 2000 | term_end5 = 22 December 2003 | office6 = [[President of Croatia|Chief of Staff of the Office of the President of Croatia]] | term_start6 = 24 November 1995 | term_end6 = 5 November 1996 | president6 = Franjo Tuđman | predecessor6 = [[Hrvoje Šarinić]] | successor6 = Hrvoje Šarinić{{Collapsed infobox section end}} | birth_date = {{Birth date and age|1953|06|08|df=y}} | birth_place = [[Split, Croatia|Split]], [[Socialist Republic of Croatia|PR Croatia]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|FPR Yugoslavia]] (modern [[Croatia]]) | spouse = {{marriage|Mirjana Šarić|1978}}<ref>{{cite magazine|url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer |title=Kako se kućio odbjegli premijer |trans-title=How the runaway prime minister built his estate |first1=Plamenko |last1=Cvitić |first2=Orhidea |last2=Gaura |date=10 December 2010 |magazine=[[Nacional (weekly)|Nacional]] |language=hr |access-date=24 January 2019 |location=Zagreb |archive-date=20 November 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121120021019/http://www.nacional.hr/clanak/63529/kako-se-kucio-odbjegli-premijer}}</ref> | party = [[Croatian Democratic Union]] (1989–2010) | other_party = | children = 2 | alma_mater = [[University of Innsbruck]] | occupation = {{hlist|Writer| historian|politician}} }} '''Ivo Sanader''' (lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si [[Kryeministri i Kroacisë|Kryeministër i Kroacisë]] nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009. == Përmbledhje == Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me [[Andrej Plenkoviq|Andrej Plenković]] ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009. Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme. Pas vdekjes së [[Franjo Tugjman|Franjo Tuđman]], Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë. Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011. <ref>{{Cite news |date=2011-07-19 |title=Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-14202739 |access-date=2025-04-15}}</ref> Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media. <ref>{{Cite web |date=13 November 2020 |title=Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial |url=https://balkaninsight.com/2020/11/13/croatian-ex-premier-sanader-convicted-in-slush-fund-case-retrial/ |access-date=14 November 2020 |website=Balkan Insight}}</ref> Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste". <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/aktualno/ljudi-su-zaboravili-sto-smo-sve-trebali-proci-samo-se-prisjetite-sto-je-2011-rekao-poznati-njemacki-politicar-15221603 |access-date=2022-07-12 |website=novac.jutarnji.hr |language=hr-hr}}</ref> == Shih edhe == * [[Qeveria e Kroacisë]] * [[Presidenti i Kroacisë]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në kroatisht (hr)]] [[Kategoria:Njerëz nga Spliti]] [[Kategoria:Politikanë kroatë]] 0pp3ki0ojgq1e8j7v418cm3bx853525 Pjetër Gaci 0 49666 2983757 2854712 2026-05-25T09:05:58Z Zbulimi 166213 2983757 wikitext text/x-wiki '''Pjetër Gaci''' (Shtiraj, [[27 Mars|27 mars]], [[1931]] - Shkodër, [[27 Mars|27 mars]], [[1995]]) ka qenë kompozitor violinist dhe pedagog shqiptar i muzikës klasike. Ishte pedagog në Liceun Artistik dhe më pas në Institutin e Lartë të Arteve. Rrugën e artit e filloi si violinist dhe u bë themeluesi i muzikës violinistike shqiptare. Arriti maja me kompozimin e këngës, si te “Për ty atdhe” dhe “Gryka e Kaçanikut”. ==Biografia== U lind në fshatin [[Shirq]] të rrethit të [[Shkodra|Shkodrës]] më [[27 Mars|27 mars]] të vitit [[1931]]. Në Shkodër kreu arsimin fillor. Studimet për violinë i nisi në [[Liceu Artistik “Jordan Misja”|Liceun Artistik "J. Misja]]", në vitet [[1948]]-[[1952]]. për t'i vazhduar në Konservatorin e Moskës “[[Pyotr Ilyich Tchaikovsky|P. I. Çajkovski]]” në të cilin edhe u diplomua në pranverë të vitit [[1967]]. [[Skeda:Moscow 05-2017 img41 Conservatory.jpg|parapamje|200px|[[Konservatori i Moskës]]]] ==Veprimtaria artistike== Në vitin [[1967]], bëhet drejtor i cirkut të Tiranës, i Estradës dhe i Teatrit të Kukullave të qytetit. Në vitin [[1970]], është kompozitor në krijimtari të lirë dhe pas vitit 1976 vendoset përfundimisht në Shkodër, ku krahas kompozimit u për-kujdes edhe për klasën e violinës në shkollën e mesme artistike "P.Jakova" të këtij qyteti. Ai ka meritën të ketë kompozuar të parin koncert për violinë në historinë e muzikës shqiptarë, të parën baladë për violinë dhe piano, si dhe të jetë anëtar i Trios së parë instrumentale (pranë TOB, 1956). Prirja kryesore në krijimtarinë e tij do të mbetet muzika vokale, në të cilën ka lënë shembuj të paharruar veprash që nga kënga e deri tek opera, si opera "Toka jonë", "Përtej mjegullës", kantata "O moj Shqipni, e mjera Shqipni", "Për ty Atdhe" ==Nderime== Në vitin [[1989]], Pjetër Gacit iu akordua titulli "Artist i Popullit". == Referime == {{biografi-cung}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Kompozitorë shqiptarë]] [[Kategoria:Instrumentalistë shqiptarë]] [[Kategoria:Muzikantë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1931]] [[Kategoria:Vdekje 1995]] [[Kategoria:Njerëz nga Bregu i Bunës]] t40o4asu57sjs3fp6bzoskpqgzjlsnz Katie Price 0 52016 2983694 1320261 2026-05-25T00:42:26Z Dostojewskij 65692 Kategoria:Lindje 1978 2983694 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} [[Skeda:Katie Price Jordan (cropped).jpg|right|200px|thumb|Katie Price]] '''Katie Price''' ([[1978]]) alias '''Jordan''' është fotomodele britanike. {{DEFAULTSORT:Price, Katie}} [[Kategoria:Fotomodele]] [[Kategoria:Lindje 1978]] 6mbjz8efqvudlqjvgzazbdfec4wzf1g Dita e Pavarësisë së Kosovës 0 55696 2983682 2977673 2026-05-24T22:55:30Z Leutrim.P 113691 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-27405-35|~2026-27405-35]]) dhe riktheu versionin 2942791 nga Smallem 2983682 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Dita e Pavarsisë së Kosovës | type = national | image = Fsk - per nder te 5 vjetorit te Pavaresise.jpg | image_size = | caption = Kosovo Independence Day parade, 2013 | official_name = | nickname = | observedby = [[Kosovo]] | litcolor = | longtype = | significance = Marks [[Kosovo]]'s [[2008 Kosovo declaration of independence|declaration of independence]] in 2008. | begins = | ends = | date = 17 February 2008 | scheduling = | frequency = annual | celebrations = | observances = | relatedto = }} [[Skeda:Kosova_independence_Vienna_17-02-2008_b.jpg|parapamje|222x222px|Festimi i shpalljes së pavarësisë së Kosovës në [[Vjena|Vjenë]], [[Austria|Austri]]]] '''Dita e Pavarësisë së Kosovës''' është një ditë kombëtare e pavarësisë që festohet në [[Kosova|Kosovë]] çdo vit më 17 shkurt, duke shënuar përvjetorin e [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës|shpalljes së pavarësisë]] së Kosovës në të njëjtën ditë.<ref>{{Cite news|last=Bilefsky|first=Dan|date=18 shkurt 2008|title=Kosovo Declares Its Independence from Serbia|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/02/18/world/europe/18kosovo.html}}</ref> == Vështrim == B[[Kosova]] është vendi i dytë më i ri në botë (pas [[Sudani i Jugut|Sudanit të Jugut]] i cili shpalli pavarësinë në vitin 2011) dhe vendi më i ri në Evropë që është njohur (pjesërisht nga mbi 100 shtete anëtare të OKB-së). Pas një referendumi të vitit 2008,<ref>{{Cite news|last=Bilefsky|first=Dan|date=18 shkurt 2008|title=Kosovo Declares Its Independence from Serbia|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/02/18/world/europe/18kosovo.html}}</ref> [[Kosova]] shpalli Pavarësinë më 17 shkurt 2008.<ref>{{Cite news|date=17 shkurt 2008|title=Full text: Kosovo declaration|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7249677.stm}}</ref> Pavarësisht kësaj, [[Serbia]] ende refuzon ta njohë Kosovën si shtet sovran, duke mos e miratuar njohjen e pjesshme ndërkombëtare të vendit si shtet i pavarur, një qëndrim i mbështetur nga [[Rusia]], [[India]] dhe [[Kina]], ndër të tjera.<ref>{{Cite web|date=24 mars 2015|title=Putin compares Kosovo's 2008 independence to Russia's annexation of Crimea; others disagree|url=https://www.foxnews.com/world/putin-compares-kosovos-2008-independence-to-russias-annexation-of-crimea-others-disagree|website=[[Fox News]]}}</ref> Pas polemikave, [[Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë]] (GJND) vendosi më 22 korrik 2010 se pavarësia e Kosovës nuk ishte në shkelje të [[Ligji ndërkombëtar|së drejtës ndërkombëtare]] .<ref>{{Cite news|last=Beaumont|first=Peter|date=22 korrik 2010|title=Kosovo's independence is legal, UN court rules|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2010/jul/22/kosovo-independence-un-ruling}}</ref> == Shih edhe == * [[Historia e Dardanisë]] * [[Dita e Pavarësisë (Shqipëri)]] * [[Njohja ndërkombëtare e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Shoqëria e Kosovës]] [[Kategoria:Pavarësia e Kosovës]] [[Kategoria:Përvjetorë historikë shqiptarë]] [[Kategoria:Festa kombëtare]] tbh2zlv0mbmmk53oml3s7kr55178f60 Vodafone Albania 0 56175 2983634 2780787 2026-05-24T20:54:57Z Ziad Mohamed 188054 /* */ 2983634 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Vodafone Albania | native_name = | trading_name = | logo = Vodafone logo 2017.svg | type = [http://www.vodafone.com/content/index.html Vodafone PLC] partner | traded_as = | genre = | fate = | predecessor = | successor = | foundation = 2001 | founder = | defunct = | location_city = [[Tiranë]] | location_country = | locations = | area_served = antenave telefonike | key_people = Achilleas Kanaris(CEO) | industry = [[Telekomunikacioni]] | products = | production = [https://www.vodafone.al/vodafone/My_World_2_2.php Telefon celular me parapagesë] dhe [http://www.vodafone.al/vodafone/Business_4404_2.php Telefon celular me kontratë] | services = | revenue = | operating_income = | net_income = | aum = | assets = | equity = | owner = | num_employees = 398 punonjës direkt dhe 561 punonjës indirekt | parent = [[Vodafone Group Plc]] | divisions = | subsid = | homepage = http://www.vodafone.al/ | footnotes = }} '''Vodafone Albania''' është një operator shqiptar i komunikimit, pjesëtare e kompanisë britanike [[Vodafone|Vodafone Group]]. Si një prej markave më të vlerësuara në botë, Vodafone Albania është lider në tregun shqiptar, jo vetëm si operator i telefonisë celulare por edhe si kompani e përgjegjshme dhe kontribuese në zhvillimin ekonomiko-social të vendit. Vodafone Albania filloi më 3 gusht 2001,si kompania e pare e telefonise se levizsh == Teknlologji == Vodafone Albania nisi të ofrojë [[Sistemi global për komunikme mobile(GSM)|shërbimet GSM]] në Shqipëri për herë të parë më 3 gusht 2001. Që nga viti 2001,pas AMC(sot ONE)Vodafone Albania ka shënuar një performancë të mirë në treg, pasi aktualisht ofron shërbime rreth 1,8 million konsumatorëve në Shqipëri me një gamë të gjerë dhe të një cilësie të lartë shërbimesh komunikimi zanor (voice) dhe të dhënash (data),Vodafone ka një platformë të sajën televizive Vodafone TV,dhe mund të shikosh ,kanale kombëtare ,rajonalë,lokalë ,informative shqiptare,për fëmijë,filma,dhe aplikacionet:[[DigitAlb]], [[Tring TV]], [[TV Klan]], [[BBC]], [[Rai]]. Vodafone ishte katalizator kryesor i zhvillimit të industrisë së komunikimeve elektronike në vend përmes sjelljes së teknologjive të reja në treg. Në 2011, Vodafone prezantoi për herë të parë në vend [[Sistemi global për komunikme mobile(GSM)|shërbimet 3G]], duke i mundësuar klientëve të saj mundësinë për të përjetuar të parët benefitet e kësaj teknologjie si shpejtësinë e lartë të internetit me çmimet më të mira në treg. 4 vjet më vonë, Vodafone ishte pararojë e një tjetër risie në treg, siç ishte lançimi i teknologjisë 4G dhe 4G+, duke revoluzionuar përvojën e lundrimit në internet për klientët në një nivel më të avancuar shpejtësie dhe cilësie. Në një kohë kur zhvillimet teknologjike dhe kërkesat e klientëve rriten me ritme të shpejta, kompania Vodafone shfrytëzon çdo mundësi që ofron teknologjia në shërbim të klientëve. Një shembull perfekt është edhe prezantimi i teknologjisë [[:en:Internet_of_things|Internet of Things]] nga Vodafone në Shqipëri e përkthyer në produkte dhe shërbime inovatore për klientët.[[Skeda:Vodafone-albania-office.jpg|parapamje|279x279px]] == Investime Ekonomike dhe Sociale == Gjatë gjithë veprimtarisë në Shqipëri, Vodafone ka rritur performancën e biznesit, duke qenë një nga kompanitë kryesore që kontribuojnë në mënyrë të konsiderueshme për ekonominë shqiptare. Që prej fillimit të aktivitetit në Shqipëri, Vodafone ka investuar mbi €1,415 mln në tregun shqiptar duke përfshirë këtu investime në infrastrukturën e rrjetit, licensat për spektrum, tarifat regullatore, kanalet e shpërndarjes, reklama, burime njerëzore etj. Vetëm për vitin 2016-2017, Vodafone Albania investoi € 32 mln për infrastrukturën e rrjetit dhe mbi € 16 mln për spektrin duke mundësuar që sot të ofrojë rrjetin më të gjerë dhe më të modernizuar në vend,Më 1 Janar 2018,së bashku me Telekom Albania (tashmë ONE) blenë sinjalin dhe frekuencat e operatorit PLUS,një operator i falimentuar nga:AKEP. == Historia e Logo Vodafone == [[Skeda:Vodafone logos since 2001.png|alt=|majtas|parapamje|840x840px]] [[Kategoria:Kompani në Shqipëri]] [[Kategoria:Telekomunikime]] rp9ek4jaopvqmuz5j4fre7h7qy9juqk Përdoruesi diskutim:Resnjari 3 57955 2983621 2881031 2026-05-24T19:30:01Z ~2026-31112-89 188034 /* Sharat */ pjesë e re 2983621 wikitext text/x-wiki {{tung}}--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 9 Prill 2008 02:54 (UTC) {{gabim}} == Stampa:Qarku GR == [[Stampa:Qarku GR]] ka një gabim. Brenda saj gjendet një funksion ''rrotullues'' i pafundëshem.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 8 Mars 2009 03:14 (CET) Shiko [[Stampa:Qytete]], ndoshta të hynë në punë--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 8 Mars 2009 03:23 (CET) == Please, could you translate [[:en:Podolsk]] into Shqip? Naturally if you have available time! == Good day to you! Could you, please, translate into Shqip the article, containing two-three sentences, about this city in Russia? I’d like to thank you in advance :)--[[Përdoruesi:Переход Артур|Переход Артур]] 15 Shkurt 2011 11:49 (CET) == kerkese == te dashur Wikipedian do te doja ose me mire do tju lutesha qe me ndihmen tuaj te me ndihmonit me dicka , per mua shume e rendesishme.Quhem bardhosh mehmeti i biri i frail mehmetit , lindur ne rrezanj me 15 maj 1934. Kerkesa ime eshe kjo ; deshiroja te gjeja mbiemrin e kazates se tim eti para pushtimit otoman. Siç duhet te dini ndoshta me mire se une me ardhjen e turqve ne çameri detyronin njerezit qe per mbiemer te merrnin emrin e gjyshit. Gjyshi im quhej Muharrem Meçi dhe im ate thoshte qe ster ster ster gjyshi i tij quhej xhorxh dhe ishte kaurr ose me mire i krishtere . per mua pak rendesi ka feja e te parit tim , por ajo qe deshiroja ishte te gjeja mbiemrin e te pareve te mi. Duke ju falenderuar ju uroj gjith te mirat '''''Tekst i trashë''''' == Ju propozova per "Kontrollues" == [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AKontrolluesit&action=historysubmit&diff=1056168&oldid=1054143 Ketu]. Keni besimin tim. Faleminderit per punen tuaj! [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 9 dhjetor 2011 06:59 (CET) == Pyetje jo per wikin!' == '' Si eshte rruga nga shqiperia deri ne resnje dhe nga resnja dei ne Oher! Sa km sa ore udhetim dhe a ka gjera te bukura per te pare per nje grup eksurisonistesh? Mbasi ta lexosh mund ta shuash kete mesazh!''--[[Përdoruesi:Flokarti|Flokarti]] 11 janar 2012 15:07 (CET)--[[Përdoruesi:Flokarti|Flokarti]] 11 janar 2012 15:07 (CET) ==Article requests== Do you do article requests in Albanian? If so, there is an article I would like for you to start in Albanian Thanks [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 28 mars 2012 08:08 (CEST) * If it's Albanian, I need [[:en:Peel District School Board]] translated into Albanian - Its Albanian website is at http://www.peelschools.org/albanian/home/ - Thanks [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 9 prill 2012 05:09 (CEST) Hi again! Would you be interested in doing another article stub request? The Albanian name of the [[:en:New York City Department of Education]] is [[Departamenti i Arsimit i Nju Jork Sitit]] according to http://schools.nyc.gov/NR/rdonlyres/0C11683B-D763-4764-9F31-0577F07B77F8/11533/TitleIIIparentletter_Albanian_rev060906.pdf - It has no dedicated Albanian website, but some documents in Albanian are listed at http://schools.nyc.gov/Academics/ELL/FamilyResources/Parent+Information.htm - Thank you [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 17 janar 2013 00:08 (CET) Thank you for your help! If you want to do another article request, I found that [[:en:water cycle]] does not yet have an article in Albanian. I found [[:File:Watercyclealbanianhigh.jpg]] on a US government website and that can illustrate the water cycle. Thank you! [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 22 qershor 2013 03:47 (CEST) Are you interested in more requests? These groups have Albanian websites: * [[:en:Ministry of Environment and Physical Planning]] - [[Ministria e Mjedisit Jetësorë dhe Planifikimit Hapsinorë]] - http://www.moepp.gov.mk/default-al.asp - This is a ministry from FYROM Macedonia but for some reason it has an Albanian website * [[:en:China Radio International]] - http://albanian.cri.cn/ Thank you [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 27 qershor 2013 06:12 (CEST) == Article requests: Hamtramck, Michigan and Hamtramck Public Schools == Resnjari, are you interested in starting stubs on the following: * [[:en:Hamtramck, Michigan]] * [[:en:Hamtramck Public Schools]] There is an Albanian settlement in Hamtramck so it would be helpful for Albanian speakers. Thanks, [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 9 shtator 2013 05:02 (CEST) == Maps == Thank you so much for the help with the articles! For maps, are you talking about ones like [[:File:Easter Island map-en.svg]]? While I personally do not know how the he did it, the author of this map, [[:Commons:User:Sting]] may know how. The Commons has a graphics lab which has people who create maps like these: [[:Commons:Commons:Graphic Lab]] Also, how do you say "School districts in the United States"? I want to create an Albanian category for [[:en:Category:School districts in the United States]] [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 28 nëntor 2013 16:14 (CET) : You are welcome! How do you say [[:en:Category:Education in the United States]] in Albanian? That way the category can hold the subcategories of school districts in the US and of universities in the US [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 28 nëntor 2013 19:15 (CET) :: I really appreciate it! How do you say "Universities and colleges in the United States" in Albanian? That way all US college and university articles can be put in that category [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 29 nëntor 2013 09:15 (CET) ::: Thank you! When I have more questions I'll put up a list [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 29 nëntor 2013 17:39 (CET) == Mbi artikullin Paramithia == Prsh, sapo e kontrollova pjesën e parë të artikullit dhe përmirësova disa gabime të vogëla gramatikore dhe drejtshkrimore. Ke bërë një punë të mirë me atë artikull dhe po të dhuroj një ''Dekoratë''. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 18 Nëntor 2014 13:13 (CET) {{Dekorata|Original_Barnstar_Hires.png|Për kontribut të madh në artikullin [[Paramithia]].|nënshkrimi=[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 18 Nëntor 2014 13:13 (CET)}} == Ndryshimi i hartave == Përshëndetje Resnjari, faleminderit gjithashtu edhe juve për kontributin tuaj në wiki sq shiko tani artikullin [[Paramithia]] nëse harta është ashtu si dëshironi ju .--[[Përdoruesi:Shqpsh|Shqpsh]] ([[Përdoruesi diskutim:Shqpsh|diskutimet]]) 1 Dhjetor 2014 15:00 (CET) == Kërkesa yte për ndryshim tek Stampa për fshatra grek == Prsh, Resnjari, po të kthej këtu përgjigje për ndihmën që më kërkove. Sa i përket ngjyrës kombëtare atë e ka (shiko këtu [[Stampa:NgjyraShteti/Greqia]]) ndërsa edhe për flamur ekziston stampa, nuk po kuptoj se ku duhet të ndihmoj konkretisht. Nëse ke ndonje artikull ku e ke përdorur stampën ma trego nëse ke mundësi. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 22 Shkurt 2015 12:05 (CET) == Stampa == E kuptova thelbin, p.sh. ti e ke përdorur stampën e lartëpërmdendur këtu [[Filati]] dhe nuk është paraqitur si duhet, siç është tek [[Paramithia]]. Problemi qendron tek parametrat, sepse p.sh tek përdorimi i stampës Stampa:Infobox GRE fshat në artikullin Filat janë me shkronja të vogla (psh | banor= ) ndërsa me ndryshimet që i bëre ti duhet të jetë me shkronja të mëdha. Por, mos e ke problem se do ta zgjidhim së bashku, por duhet një komunikim më i mirë sesa diskutimi nepër faqet tona të përforuesit. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 22 Shkurt 2015 16:33 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== [[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: WP:Kandidatura për administrues == Stampa == Hi, i will create the template (stampa) for you but I need your help. * First, can you tell me the names of greek administrative units ** For exemple Paramithia is located in '''Rajoni administrativ i Epirit, Njësia rajonale e Thespotisë (Çamërisë) dhe Komuna e Sulit''' or there is another administrative division of Greece. * Second, are the ''qark'' in Greece, or thej are the same as ''Njësia rajonale'' --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 23 Shkurt 2015 21:49 (CET) == Stampa e re == Prsh, Resnjari, sapo krijova një stampë total të re ku ke edhe formën e përdorimit: [[Stampa:Infobox GRE vendbanim]]. Ja vendosa ''vendbanim'' sepse jo të gjithë janë fshate ka edhe qyteza. Nëse mendon se duhet ndërruar diçka më trego. Suksese. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 23 Shkurt 2015 22:47 (CET) == Stampa:Infobox GR vendbanim == Hi, I made the changes that you wanted and I think that is completely done. But, if you need help to change the infobox in every article of Albanian towns and villages in Greece ask me. Good luck. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 24 Shkurt 2015 17:04 (CET) == Njoftim për kandidim == I nderuar Resnjari, po vendos këtë mesazh për t'ju njoftuar se kam vendosur kandidimin tim për administrues. Kur të mundeni, jeni të lutur t'i hidhni një sy aktivitetit tim dhe të votoni [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_vetiake|në seksionin përkatës '''në këtë faqe këtu''']].--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 8 mars 2015 00:38 (CET) == Rreth fshirjes == E kam grisur artikullin Komuna e Prevezës, ndërsa a i përket dy artikujve Sevastoi është më i plotësuar. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 15 mars 2015 16:30 (CET) == Tabelat == E bëra një ndryshim tek tabela. Shikoje dhe më thuaj nësë të pëlqen, nëse jo e ndërrojmë. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 21 mars 2015 10:49 (CET) == Rasat dhe lakimet == Përshëndetje! Shikoj që artikujt që hapen apo redantohen nga ti kanë probleme të rënda shprehimore dhe gjuhësore. Nuk e di nëse artikujt i përkthen vetë, apo i përkthen nëpërmjet ndonjë programi apo nëse je ti që ke probleme me të shkruarit shqip - por artikujt duhet të jenë në një gjuhë të kuptueshme. Sa për të dhënë një shembull: tek artikulli i fundit shkruan (me të zezë gabimet, në kllapa ndsi duhet të jetë): :"[[Qarku i Prevezës]] është një qark '''jugperëndimore''' (në jugperëndim) të rajonit i Epirit, në '''Republikë''' (Republikën) e Greqisë. Kryeqendër administrative dhe urbane '''i qarkut''' (e qarkut) është Preveza. Qarku është ndarrë midis '''tre komuna''' (tre komunave ose në tre komuna): Parga, Preveza dhe Ziroi." Jam i idesë që më mirë pak dhe saktë. E them këtë sepse pas redaktimit që ne u bëjmë artikujve, vështirë se do të ketë përmirësime të tjera... Ka shumë pak përdorues aktivë. --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] <sup>[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]</sup></span></span></span> 11 prill 2015 15:20 (CEST) :Përshëndetje ! Po e di se ka disa problem me shkrimin e artikujve. Sasia e materialit që kam shkruar është shumë. Do të jetë mirë por të këtë ndonje si ty ta shikojë shkrimin të faqjes. I kam kërkuar administratorëve të tjera për të ndihmuar mua, që të shikojnë gabime drejtshkrimore. Ata thanë se faqjet duken mirë. Pjesë e artikullit që ju përmend, unë e shkrova disa vite të shkuara dhe ju falënderoj të treguarit për gabimet. Siç mund të shikosh, unë jam në procesin e bërjes këtë artikull dhe të tjerët më mirë. Për shembull lidhur me artikujt e Çamërisë, unë veçëm jam që i shkron ato. ([[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 12 prill 2015 07:13 (CEST)) Nuk ka asnje problem.Resnjari vazhdo me editimet (punimet) e tua,gabimet do t'i rregulloj une. Rolandi+ [[Përdoruesi:Rolandi+|Rolandi+]] ([[Përdoruesi diskutim:Rolandi+|diskutimet]]) 28 qershor 2015 19:55 (CEST) ==Përshëndetje== Ju përgëzoj për kontributinnë artikujt për Sanxhakun, Burimen që po citoni ka vlerë të pa krahasushme. Nës eke mundësi njoftom ma tepër me këtë autor.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 12 prill 2015 10:42 (CEST) : I kam ba disa ndryshime. Po, un; jam duke e përdoruru termin Pazari i Ri, dhe termin vetëm Sanxhaku.E kam kriju [[Portal:Sanxhaku]] dhe [[Portal:Pazari i Ri]], [[Portali:Rozhaja]], por po kam vështirësi teknike.Shikoi nëse të pëleqejnë dhe nëse ke me ndryshu diqka.M[ duket se te [[Portal:Sanxhaku]] diqka nuk është mirë. Të faleminderit. == Stampa == Prsh, se pari urime për kontibutet, desha të pyes nëse e perdoron më Stampa:Infobox GRE fshat, nëse jo ta fshij. Suksese.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 14:46 (CEST) :I rregullova ato që më kërkove.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 13 prill 2015 17:15 (CEST) == Re:Issues regarding the Roma articles == I put two merge templates in articles [[Ashkali]] and [[Jevgjit]], because they consider themselves not Roma but separete nomadic tribes that according to them they are from Egypt, as seen in the English wiki article [[:w:en:Ashkali and Balkan Egyptians|Ashkali and Balkan Egyptians]]. I think the [[Romët]] article must not be merged with these two, but the Jevgjit and Ashkali could be merged but not necessarily. Also, both the articles Jevgjit and Ashkali are non-encyclopedic and therefor can be deleted. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 3 Maj 2015 10:23 (CEST) == Article request == Hi again! Are you interested in starting a short stub on the [[:en:Warren Consolidated Schools]]? It is another school district in Michigan that has an Albanian population. I found [[:en:Talk:Warren_Consolidated_Schools#Non-English languages|videos from the district which explain things to parents in Albanian]]. Also, if [[:en:Category:School districts in the United States]] is "Shkollat e drejtorisë arsimore në Shtetet e Bashkuara", what is "School districts in Michigan" in Albanian? Thanks, [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 5 korrik 2015 22:02 (CEST) P.S. if you're interested I started [[:en:History of the Albanian Americans in Metro Detroit]] [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 5 korrik 2015 22:21 (CEST) == O vlla nimom pak == Per me shkru shqip sdi Zor om vjen mos kesh ;) . Veq dashta met vet kur om hiqet bllocku? A duhet me fol me naj kon ja qush dohet me ba? [[Përdoruesi:Kadribistrica|Kadribistrica]] ([[Përdoruesi diskutim:Kadribistrica|diskutimet]]) 9 tetor 2015 23:57 (CEST) Tung Kadribistrica. Edhe shqipja ime ka disa gabime si te gjitha. Nuk ka problem vella. Per situaten jote Kadri, ne wikipedia shqip kane bere kerkim per tenden llogarine (anglisht: account) dhe kane gjetur disa tjere llogari lidhur me IP adresen tuaj. Kjo kerkim vetem mund te behet prej adminstratoret ne Wikipedia. Te paren here te bllokuan per pak kohe me nje kujdes dhe kete rralle ato te bllokuan sepse kishte llogari aktiv te tjere lidhur me IP adresen tuaj ([[en:Wikipedia:Sockpuppet investigations/Kadribistrica]]). Kur llogarite bllokohen per te dyte rralle eshte zor per te hequr. Prit pak kohe ose krijoj nje llogari te re me pas. Me fal qe nuk mundem te bej me teper per situaten tuaj por ashtu jane zakonet ketu. Te fala.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 10 tetor 2015 10:18 (CEST) == Përshëndetje == *Tungjatjeta Dashamir Resnjari Ju kishit shkrujt një mesazh nëfaqen time për fotografit e Rekës së epërme edhe për fshatin Vërbjan lirisht mundish ti marrësh fotgrafit ma leht nëfaqen time n Facebook Rizvan Alili U shkofshin punët mbar . [[Përdoruesi:Rizvan]] == Terminologji shqip == Resnjari më thuaj se si mund të të ndihmoj. [[Përdoruesi:Burridheut|Burridheut]] ([[Përdoruesi diskutim:Burridheut|diskutimet]]) 21 tetor 2015 22:34 (CEST) Falimenderit Burridheut. Por kisha pyete per festimet ortodokse? Vall i kam identifikuar keto festimet ortodokse ne faqen [[en:Upper Reka]]. Shiko keto dy: ''Lartësimi i Kryqit'' or ''Ngritja e Kryqit'' dhe ''Ungjillëzimi i Hyjlindëses Mari/Mëri'' ne Shqipjen Standarde qe i kam shkruar prane format vendas te Rekalinjve. Ate artikulin kam mendim ta mbaroj disa dite prej sot. Verja veshin mos kete vandale me ate koh me koh dhe trego keto por te duhet disa ndryshe gjera te behen.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 22 tetor 2015 00:05 (CEST) : Termat i ke përdorur saktë, i kontollova edhe tek faqja zyrtare e Kishës Orthodokse Autoqefale Shqiptare. Shiko listën në fund të kësaj faqe: [http://orthodoxalbania.org/old/index.php/shq/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks/adhurimi/134-iv-viti-kishtar/226-viti-kishtar] Përsa i përket komunikimit së bashku, mund të më bësh një mesazh këtu në faqen tënde kur të kesh nevojë (më bëj ping/tag që ta shoh). Unë nuk e përdor shumë shpesh wikipedian. [[Përdoruesi:Burridheut|Burridheut]] ([[Përdoruesi diskutim:Burridheut|diskutimet]]) 22 tetor 2015 15:23 (CEST) :Falimenderit per ndihmen {{ping|Burridheut}}. Kur do kem ndonje pjetje do te bej me ping. Dhe mua me mori shume kohe gjer i mesova keto gjera ne Wikipedia dhe ka e me shume per te ditur. Te fala.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 22 tetor 2015 16:57 (CEST) == aje == um tha vanjagenije se duhet me prit 6 muaj. a eshte ashtu ja veq po rejn?? [[Përdoruesi:Kadribistrica|Kadribistrica]] ([[Përdoruesi diskutim:Kadribistrica|diskutimet]]) 13 nëntor 2015 22:17 (CET) :If that editor who I think has gained admin status now has given you that advice, then yes you will need to wait it out. I am not sure if the ban covers all Wikipedia projects or the English one. I read once one of the polices that you would not be able to send messages and so on when banned. So considering this is Albanian Wikipedia and that you can send messages to me for example i think you are not banned here. However please ask the admin/s who banned you for clarification. If you are advised by the administrator that you are not banned on Albanian Wikipedia, do edits here in the time being then as there is much that needs to be done. Nonetheless on English Wikipedia you will need to wait it out. Kadri, I urge you most emphatically to not sockpuppet again. It is completely unnecessary and only makes certain people who do not have Albanian interests at heart pleased with themselves. Many Albanians sadly fall into that trap of sockpuppeting. There are so few Albanian editors on English Wikipedia as you would now from your experience. We need as many people as we can get doing it right so there won’t be distortions and POV pushing by certain editors with their own "views" based on something other than good peer reviewed scholarship. Kadri there is google books, google scholar and Wikipedia now allows for access to some good journal databases if you subscribe to them like Francis and Tyers which allows for good solid information when making edits. Best regards.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 14 nëntor 2015 15:04 (CET) == shqipe == do u want to exchange email?? [[Përdoruesi:Kadribistrica|Kadribistrica]] ([[Përdoruesi diskutim:Kadribistrica|diskutimet]]) 14 nëntor 2015 05:29 (CET) All i can say, as other editors like reading my talkpage on all wikipedia projects these days ([[en:User_talk:TU-nor#Some_help]]; [[en:User talk:Alexikoua#Can't help much]], is that communication is up to the editor as long as it does not contravene policy. I will leave it to you with those words.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 14 nëntor 2015 15:04 (CET) == Reka (vendbanimet) == * Sa për pytjet tuaja për emnat e Fshatrave nuk kam njohuri se çfar domethënje kan në shqip, për mu jan koxha pytje t'rënda , Tung... [[Përdoruesi Rizvan]] == Stampa:Infobox MK vendbanim == E krijova këtë stampë, hidhja një sy: [[:Stampa:Infobox MK vendbanim]]. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] <sup>[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]</sup> 27 mars 2016 14:20 (CEST) == Faqet e pakontrolluara == Pershendetje @[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]], shumë mirë po bën me vendbanimet e Maqedonisë. Vetëm nëse ke mundësi, pasi je dhe Kontrollues, mos i lë faqet e pa-kontrolluara pas ndryshimeve që bën.Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 1 prill 2016 10:44 (CEST) == Wikipedia:Wikimedia CEE Spring 2016 == Resnjari, si je? shume aktiv kohen e fundit. Nese ke pak kohe te lire te ftoj te marrësh pjese ne njërin nga projektet [[Wikipedia:Wikimedia CEE Spring 2016]] ose [[Wikipedia:Wikimedia CEE Spring 2016 Kosova]], ku duhet te shkruash artikuj nga lista e shteteve tjera pjesëmarrëse. Pune te mbare.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 6 prill 2016 18:38 (CEST) == Infobox Fshat (Kosova) == Përshëndetjeje Resnjari Actually this template have all fields you need [[Stampa:Fshat (Kosova)]] ( |Nofka |Moto |Themelimi ) added (Aeroporti), and just changed the map from administrative to relief. But this is for villages, this was your request??--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 27 prill 2016 11:45 (CEST) ::::Tung [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]]. ::::Thank you for placing the relief map and airport option. Regarding the other stuff, the infobox needs a little retweeking. Regarding the option: |Lloji i vëndbanimit= ; thtis bit>[[Lista e vendbanimeve në Kosovë|<span style="color:#000;">Fshat</span>]] after the = sign should be replaced with > <!--Fshat, Qytezë, Qytet--> so as to give the editor the option to place the correct term for the settlement according to size (The Kosovo 2011 census is available on the net. Two options should be deleted: |Qarku= ; |Bashkia= . These are administrative divisions relating to Albania and Kosova does not have these. Under the option: |Vendasit= add > |Krahina= . This is needed so a editor (if the have the information) can fill out what ethnographic/geographic region the settlement is in, for example: Drenica, Opoja, Has, Gallap Rugova, etc. Rename the option> |Kryetari i Bashkisë= as> |Kryetari i Komunës= . Also in the subsection currently named <!--Demografia--> in the Kosova inbox rename it as: <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> and transfer the the 3 siperfaqja options (> |Sipërfaqja= ; |Sipërfaqja urbane= ; |Sipërfaqja metropolitane= ) into this subsection and should go directly under the subsection heading of "Sipërfaqja dhe Demografia". Also within this subsection, under the option |Popullsia= ; the option: |Popullsia_viti= should also be added. The subsection heading <!--Statistika dhe Transporti --> needs to be renamed as <!-- Të dhëna dhe statistika --> and |WebFaqja= should be moved into this section and the option |E-Posta= added right after it. The whole infobox though should be renamed from > ''Stampa:Fshat (Kosova)'' to '''Stampa:Infobox KS vendbanim'''. Its best this way so we don't have to many infoboxes. All these changes i suggest are so its flexible to the editor and so we don't always need to go back a play around with it anymore. I know its a bit much, so when you have the time do this. Don't worry about changing the name of the infobox because some articles are using at the moment. Once changed on the template page with all the additions, this infobox will replace all the dud infoboxes and they will be placed up for deletion in the not to distant future as was done with the dud infoboxes for Macedonia village articles.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 29 prill 2016 21:16 (CEST) :::::Ok, I understand, right now there are 2-3 template for settlements in Kosovë. I will create new one, after that I will replace all old templates with my bot. The fields that every village use actually are few, and I will let the same as they are, then we will need to change only the name of template. BTW what setting have you changed, I cant edit a section in this talk page (if you have done by mistake, please reset settings).--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 prill 2016 22:32 (CEST) ::::::::[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] me dergove mesazh kur e ndrojnja fjalekalimin time. E bej kete gje, kohe me kohe. Maybe that caused some kind of glitch. Where abouts though would i check for settings if that was the issue and what should i look for. I know this sounds a little naive, but i haven't looked into such things in my account. By the way Liridon, design the infobox from the contents from the Macedonia vendbanim infobox. Just that time i forget to tell Ammativari to add the airport and themelimi option to it also. But add those too if you use the Macedonia infobox template. After you make the new Kosova infobox i can go and place it manually. Anyway, new villages articles need to be created and i have set the foundations for it through the Komuna stampa thing i did over two weeks. I also have a list of up to a near 20 articles that are repetitions that need to be deleted. I'll pass them on in the next few days. I don't want to inundate you with stuff. Barova nje pune te madhe ne Wiki Anglisht. Tani, do vej te fle. Naten e mire vella.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 29 prill 2016 22:50 (CEST) Hej Resnjari, gati është stampa [[Stampa:Infobox KS vendbanim|Infobox KS vendbanim]], nëse duhet të shtoj/ndryshoj diçka më trego. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 1 maj 2016 15:46 (CEST) :::Falimenderit [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]]. Duket shume mirë. Liridon, add in the ''Administrimi territorial'' subsection, under the option >>>> |Partia udhëheqëse=. You added in a ''Serbisht'' option , under the Emri option. Change that to ''other name'' or ''alternative name''', in Albanian: Emri tjeter ? or Emra te tjere ? or however that translates in Albanian, because some Kosovars may not be comfortable with that option due to Serbia no longer being its sovereign. Like this an alternative name can be added if the settlement has minorities without outright having that option say ''Serbisht''. In the subsection ''Të dhëna dhe statistika'', move the option |Lartësia= to go under the option |Krahina= and once that is done, add two more options under Lartesia: |Zona Kohore= followed by |Ora Verore = .Apart from that, you have all the options covered. I would say i more additional needs to be made, small but important. When the infobox will be placed in the article these bits marked with a <!.-- --.> (for some reason it does not come up on the page properly, see it when you open to edit to see what i am on about) should be in the template thing so when the infobox is placed in the article it guides an editor as to what to do if they don't know etc with those option being there. Creates less mess later for us when we do a inspection every so often. <pre> |Lloji i vëndbanimit = <!--Fshat, Qytezë, Qytet--> |Flamuri_figura = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> |Flamuri_artikulli |Stema_figura = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> |Stema_artikulli |Stema_gjerësia |Pamje = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> </pre> Punë të mbarë vëlla. Te fala.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 2 maj 2016 19:59 (CEST) :::Fixed changes. As for <code>|Zona Kohore=</code> and <code>|Ora Verore =</code>, we dont need in template, because I already have set default values UTC+1 and UTC+2, which is same for entire Kosovo. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 3 maj 2016 13:20 (CEST) [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]], falimenderit, per te gjitha ndihmet me gjerat ! It looks fantastic !!![[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 3 maj 2016 16:52 (CEST) == Participate in the Ibero-American Culture Challenge! == Hi! [[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture. We would love to have you on board :) Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016 Hugs!--[[Përdoruesi:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] ([[Përdoruesi diskutim:Anna Torres (WMAR)|diskutimet]]) 10 maj 2016 16:39 (CEST) ==Help Request == Good day (Gidday) Mr Resnjari, Nice to meet you. Could you kindly help me check the Albanian Cyrillic transliteration is correct and fix any mistakes? :Albanian text: Sepse Perëndia e deshi aq botën, sa dha Birin e tij të vetëmlindurin, që, kushdo që beson në të, të mos humbasë, por të ketë jetë të përjetshme. :Cyrillic Albanian: Сепсе Перъндиа е деши акї ботън, са δа Бирин е тиѣ тъ ветъмлиндурин, кїъ, кушдо кїъ бесон нъ тъ, тъ мос хумбасъ, пор тъ кетъ ѣетъ тъ пърѣетшме. Your help would be appreciated with full gratitude, Thank you. --[[Përdoruesi:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Përdoruesi diskutim:DaveZ123|diskutimet]]) 23 gusht 2016 10:29 (CEST) hehe, ''Gidday'' is used more in rural areas. As for the transliteration its all good. You got the Schwa sound ë/ъ and all. Out of curiosity [[Përdoruesi:DaveZ123|DaveZ123]], is this for Russian/Ukrainian/Belorussian Wikipedia ? Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 23 gusht 2016 13:46 (CEST) :Thank you so much (Cheers mate) Mr Resnjari for checking it through for accuracy. I have included the text onto [https://transliterationisfun.blogspot.com/2016/08/john-316-in-languages-that-use-cyrillic.html this page]. What do you think of it? --[[Përdoruesi:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Përdoruesi diskutim:DaveZ123|diskutimet]]) 24 gusht 2016 01:37 (CEST) ::Glad to be of assistance. Cool website. Its interesting to see scripture in so many languages side by side. Keep the good work up. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 24 gusht 2016 03:34 (CEST) == Gabim gjuhesor te artikujt e vendbanimeve ne Greqi == ''Fshati ishte njohur me emrin të vjetër në formën greke, si: Γιαννούζιον/Yiannoúzion përpara vitin 1927.'' duhet të jetë ''Përpara vitit 1927, fshati është njohur me emrin e vjetër në formën greke Γιαννούζιον/Yiannoúzion.'' A i rregullon te lutem. :::Mesazhi lene prej Arianiti:[https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Resnjari&diff=1659543&oldid=1659527] ::::Arianit, falimenderit per ndihmen. Ja, nisa ti permiresoj faqet nje nga nje. Kane edhe pune. Tung.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 24 gusht 2016 03:37 (CEST) :::::[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], i bera te gjithat. Tung.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 27 gusht 2016 14:56 (CEST) ::::::Mire shume. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 gusht 2016 16:12 (CEST) == Ftesë për të marë pjesë në CEE spring 2017 == Përshëndetje, Sic mund ta keni vënë re tek banneri i Sq Wikipedias, është hapur një konkurs redaktimi ku marin pjesë shtetet e Europës Juglindore. Shqipëria dhe Kosova jane dy prej shteteve pjesëmarrese. Nëse jeni i/e interesuar për të kontribuar ju lutemi lexoni më shumë sesi mund të përfshiheni këtu. Faleminderit, --[[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:46 (CEST) == Vazhdim i bisedes se bere ne faqen e Constantine93 == Oh, I've tried changing an Arvanite-related article on enwiki once. The Greeks didn't refer to the Arvanites who fought in the Greek War of Independence as Albanian on grounds that they were "Greek Citizens" or whatever, but when it comes to the soldiers who fought along the Ottoman army against the Greeks they're not "Ottomans" to them but "Ottoman Albanians". Seemed like double standards to me, so I tried changing it to just "Ottomans" but to my surprise the user Alexioua undid my changes instantly. You see, I don't have the energy to argue with the Greek Nationalists on enwiki, and I'd rather spend my energy over here, trying to clean the mess that sqwiki is. Nonetheless, I've made some very modest contibutions to articles about Albanian Literature on enwiki, thankfully there seems to be a general lack of interest in that field among Greek and Serbian nationalists. Te fala!--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 12 tetor 2017 19:08 (CEST) ::[[Përdoruesi:Udha|Udha]], i understand where your coming from. On the editor which you refer too they are blocked on Albanian Wikipedia. Its important that we keep Albanian Wikipedia free from serbian and greek nationalists and propaganda of the sort. Keep at it Udha, your contributions are much appreciated. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 13 tetor 2017 05:08 (CEST) == Redaktimet == [[Përdoruesi : Zmarlind5]] , [[Resnjari]] më fal nëse bëra gabim u duk sikur faqe e pa lidhur pasi kishte në Titull Stampa : , nuk mu duk si faqe . Më fal dhe një herë !! == Gusla vs Lahuta == Përshëndetje! Në Wikipedia Anglisht nuk ka artikull për Lahutën, por e kanë bërë redirect për tek Gusla. Meqenëse besoj se ti di më shumë për këtë temë meqë merresh me burime akademike, mendova të të pyes ty a është ky bashkim korrekt, apo është vepër e nacionalistëve serbë? Gjithë të mirat! --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 5 nëntor 2017 20:19 (CET) :Tung [[Përdoruesi:Udha|Udha]]. Jo, jo ajo cestje nuk eshte prej nacionalistat serb. Lahuta dhe gusla jane te njetin instrument muzikor. Kjo instrument muzikor ne gjuhen anglisht eshte e njohur me teper nga emrin sllavisht (ne disa gjuhet te ballkanit) sepse ajo te shqipes. Te fala.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 nëntor 2017 21:31 (CET) :::Ok, thanks for the clarification [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]]. I'm sorry for bothering you as you seem to be busy but I had one more question (with Antidiskriminator and Alexioua taking a lot of your time). I'm trying to make some small modest contributions to enwiki but it seems I'm way too inexperienced and make a lot of mistakes. Recently I made a new article about an Albanian author called [https://en.wikipedia.org/wiki/Ridvan_Dibra Ridvan Dibra] over there, and added the necessary sources., but some user is arguing that none of them are reliable. One of the sources was Robert Elsie, or to be more precise his website about Albanian Literature. As Elsie wasn't a blogger and I didn't consider his website to be a "blog" I thought everything was alright. Another source was a web link to an article where Adil Olluri, a scholar of Albanian literature and author of a study about the postmodern Albanian Novel made a specific claim about that writer, but apparently this source was unreliable too. As I'm used to including links to news sites in Albanian Wikipedia in cases when I don't have access to academic sources, I was wondering if that practice is OK, and sources like those I mentioned are reliable, or rather other users didn't bother enough to check them due to lack of interest in Albania and Albanian Literature in particular. :::Best regards, and sorry for bringing this up here, but I didn't know who else to ask.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 6 nëntor 2017 16:53 (CET) ::::Pershendetje [[Përdoruesi:Udha|Udha]]. Much appreciated for your contributions on English wiki. I looked over the content on the Ridvan Dibra page. You have used content written by academics, but they self published on their websites (like Elsie). Your missing peer reviewed and published content from books or journal articles. In English wiki they want some of those sources, so the person the article is about is notable or of significance and importantly they exist that kind of says yes the article is worth keeping. I did a google books search (do one of these along with a google scholar search for sources when creating an article -it will assist) and came across these which you can add to the article by referencing them accordingly. Elsie (p.190) [https://books.google.com.au/books?id=ox3Wx1Nl_2MC&pg=PA190&dq=Ridvan+Dibra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjqlcfui6vXAhWEy7wKHSaeDiIQ6AEINzAE#v=onepage&q=Ridvan%20Dibra&f=false] (this one is a must, as the paragraph refers to prose writers of which Dibra is); Ars Poetica [https://books.google.com.au/books?id=HRXxBQAAQBAJ&pg=PA96&dq=Ridvan+Dibra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjqlcfui6vXAhWEy7wKHSaeDiIQ6AEIUTAJ#v=onepage&q=Ridvan%20Dibra&f=false] (birthdate), [https://books.google.com.au/books?id=jBXxBQAAQBAJ&pg=PA52&dq=Ridvan+Dibra&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwilk4KIjKvXAhXDxLwKHarkAjY4ChDoAQglMAA#v=onepage&q=Ridvan%20Dibra&f=false] (containing one of Dibra's works). This should give the article some solid standing on like birthdates, profession etc. Add them and then we'll see how things go after that. I added the page to my watchlist. On Anti and Alexi, over time one gets used to them. lol. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 00:31 (CET) :::::Shumë faleminderit për kohën dhe sugjerimet!It's very kind of you. I'll try to improve the article--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 14:47 (CET) ::::::I saw [https://en.wikipedia.org/wiki/Ridvan_Dibra this], and I think that some editors just don't know what reliable sources are. [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rasimmons User:Rasimmons] certainly doesn't know what he is talking about, and procedurally he made a mistake, by putting a tag, and then not justifying why in the talk page. Furthermore, when invited to explain why Udha's sources are unreliable, he failed to do so. I can't see anything in his posting why he thinks those sources are unreliable. The onus on the reliability of the sources is on him, as he put the tag. I would suggest to follow [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Talk_page_guidelines this], and not bother with other people's opinion. A tag, can be removed in time. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:29 (CET) :::::::For [[Përdoruesi:Udha|Udha]], to do that, his position would be much stronger if he adds at the very least these 3 sources. Like this [[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]], he can shift the discussion being on firm ground while doing so.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:35 (CET) ::::::::Lol, I guess I am too arrogant then. I found Rasimmons' approach very uninformed (he couldn't defend his tag), and also rude, especially in relation to his comment that someone should ping him for him to bother. I wouldn't have added a single source if I was convinced that my current sources are reliable, just for the purpose of convincing Mr. Rasimmons, but that's just me. Udha: please don't head me, but Resnjari only, he has way more experience in enwiki than I have. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:39 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] just going by noticing what has happened to other Alb articles on English wiki. I do envy the days when i only edited Albanian wiki, however there was to much POV that needed addressing. hehe. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:45 (CET) ::::::::::I guess it's not easy to deal with Serbian and Greek editors about war and political articles. There are some very prepared editors from all sides, and finding a common POV is something that no one has been able to achieve in historical articles ever. I guess we wikipedians are pioneers of diplomacy and future world peace. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:51 (CET) ::::::::::::''diplomacy and future world peace'' are kind of subject to interpretation. Whether or not editors are well prepared (reading wiki guidelines and policies, doing research, putting time and effort into edits) often is the difference in making an edit remain or not. Just speaking from experience these past few years. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:56 (CET) :::::::::::::[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] Now, I'd be eternally grateful if you posted that comment on the Discussion page on enwiki, thus supporting me there, instead of doing it here. :P--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 16:57 (CET) ::::::::::::::That actually wouldn't be allowed and would hurt your position, as per [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Canvassing this policy] you are not allowed to ping other editors, so I won't intervene there. Besides, I cannot edit in too many wikis, for now I am involved merely with sqwiki. However, you can take some pointers from this conversation, which will help you. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 17:03 (CET) :::::::::::::::[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]]I'm not calling you to go there and support me. I'm merely pointing out that it would've been better if you posted that over there in the first place, instead of saying it here. Anyway, have a nice day you both, and sorry for all the useless notifications you got because of us [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] lol--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 17:14 (CET) :::::::::::::::::::[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]], you started off on this wiki that has less crazy to deal with though workload is heaps. English wiki has all the crazy. lol. [[Përdoruesi:Udha|Udha]] all you need is to add those sources to the article and little bits of info from them, should firm up your position. Gjith mire ! Te fala guys.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 7 nëntor 2017 22:37 (CET) == Article '''Inatoci''' == Hello there [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] , , im writting to you for the page or article about [[Inatoci]] that you changed the name from [[Kokaj]] , and telling to you that the name you've changed isn't correct because in allbooks and document doesn't configure a village with that name all of people knows the village with name [[Kokaj]] . All the bests - [[Përdoruesi:Zmarlind5|Zmarlind5]] ([[Përdoruesi diskutim:Zmarlind5|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 15:11 (CET) ::::Tung {{ping|Zmarlind5}}. Shteti Kosovar nuk e ka perdorur formen Kokaj, por Inatoc. Nje shembull eshte regjistrimit te popullsise (2011) ku format oficial shteterore jane te dhene [http://opendata.rks-gov.net/dataset/f5753b6f-4e5e-4314-af45-724b773d47ed/resource/2f964295-d3f4-4c42-90e7-f7795d1d6cc1/download/popullsia-sipas-gjinise-etnicitetit-dhe-vendbanimit.pdf] (fq.20). Emrat te re nuk jane edhe oficial.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 15:18 (CET) ::::Në rregull pasi ke burim informatash pranohet por me gjithatë në qytetin e [[Gjilani|Gjilanit]] të gjithë e njohin me emrin [[Kokaj]] . Gjithë të mirat - [[Përdoruesi:Zmarlind5|Zmarlind5]] ([[Përdoruesi diskutim:Zmarlind5|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 15:29 (CET) ::::::Tani Kosova eshte qeveri pavarur dhe ajo i ka bere keto format te gjuhes shqipe oficial. Nuk jane oficial emrat te rinj pas vitit 1999 dhe te gjithe popull shqiptar te Kosoves nuk i kane pranuar edhe. Gjuhetari Kosovar Qemal Murati thote per kete cestje (fq. 67-68) [https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=149327]: *Toponimet në realitetin e ri të Kosovës* Me çlirimin e Kosovës nga pushtimi shekullor barbar serb, në vitin 1999, që për shekuj me radhë e kishte serbizuar dhunshëm edhe toponiminë e Kosovës, nga Ministria e Kulturës e Qeverisë së Përkohshme të Kosovës ngrihet një Komision për Standardizimin e Emërvendeve të Kosovës (KSEK), i cili do të shqyrtonte gjendjen e toponimisë në Kosovë dhe do të merrej me rishikimin dhe riemërimin e saj. Ky Komision, i përbërë nga studiues të institucioneve të ndryshme shkencore (historianë, gjuhëtarë, gjeografë), ka përpiluar dhe botuar edhe një broshurë “Regjistri i standardizuar i emërvendeve të Kosovës” (ERA, Prishtinë, 2005 –më drejt do të mund të quhej: Regjistër i emërvendeve të standardizuara të Kosovës), e ku është përfshirë një regjistër i emrave të vendbanimeve të Kosovës. Rezultati i këtij Komisioni, që kishte marrë në shqyrtim një korpus prej 1484 toponimesh, është ky: Një numër jo i pakët emrash gjeografikë: qytetesh, fshatrash e lagjesh, propozohet të ndërrohen. Kësisoj, Suhareka bëhet Therandë, Obiliqi – Kastriot, Novobërda – Artanë, Podujeva – Besianë, Istogu – Burim, Kamenica – Dardanë, Dragashi – Sharr, Matiçani – Mat etj. Si shprehje e kësaj gjendjeje të re toponimike, të krijuar si rezultat të përpjekjeve administrative të standardizimit dhe të mplekjes së normave të ndryshme, në mediat e Kosovës, në shtyp e në radiotelevizion, topikët e tillë filluan dhe vazhdojnë të përdoren me forma dysore të “reja” dhe të “vjetra” (në Kastriot, ish-Obiliq, në Besianë – ish-Podujevë, në Mat – ish-Matiçan), kurse te popullata vendëse mbizotërojnë format e tyre tradicionale. '''Që ndërhyrjet e tilla në riemërtimet toponimike nuk janë shumë të pëlqyeshme,''' dëshmon edhe fakti se kanë mbetur të paprekura dhe shumë topikë të tjerë po ashtu me element sllav, si: Deçan, Gjakovë, Gjilan, Leposaviq, Mitrovicë, Pejë, Prishtinë, Prizren, Rahovec, Zubin Potok, Zveçan, madje dhe vetë topiku Kosovë etj. {{ping|Zmarlind5}}, we need to have stability of toponyms on the Albanian wikipedia project. On big cities and towns changes have been more accepted (kind of) at a village level its different and varies. The Kosovo government uses official Albanian forms of what can be regarded as old names for now differing from names that it created in the early 2000s to replace older forms. Whenever recongition by Serbia happens these other newer forms then become the official name in Albanian and we change them all then. Alternative names can be in the article and infobox and also through redirects to the village page.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 16:10 (CET) * Përshëndetje, Menodoj se je ngutë me ndryshimin e emrit Kokaj, ne Inatoc. Lere më që e ke ndryshu emrin, sa që të ka pengu edhe fjalia në vazhdim që spjegons se në popullatë njihet me emrin Kokaj, bile në shumë harta në srbisht edhe me emrin Kokince. Së pari duhet diskutuar mandej të ndryshohet.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 dhjetor 2017 16:43 (CET) :::{{ping|Planeti}}, e di ne hartat qe forma Kokince eshte perdorur per nje lagje te fshatit Inatoc. Forma oficial te qeverise te Kosoves eshte Inatoc dhe jo Kokaj. [[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 16:47 (CET) ::::{{ping|Planeti}} cfare format te toponimeve do kemi ketu ne wikipedia shqip ? Format oficical te perdorur nga shtetet shqiptar ose format qe nuk jane edhe oficial. Gjuhetari Qemal Murati jep shume kritik dhe informata per kete pune. Por te dosh mund ta dergoj ne poste eletronike artikullin shkencore e tij.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 16:51 (CET) : Shaban Murati e din shumë mirë se emri Inatovc, jo Inatoc, nu është emër i vendbanimit sipas banorëve , por nga pushteti. Sikurse edhe nji emërtim pa kurfar baze shkencore për Anamoravën, siq e quan Uroshevic " Gornja Mporave i Izmornik , i cili nuk ka kurfar baze shkencore, dhe askush nuk e ka dësgju kurrë nga shqiptarët. E kam parasyshë nëse ne merremi me përkthimin , shqiprimin e emrave, por këtu nuk ka të bëjë me këtë, por ka të bëjë me at se askush nga rrethina, as nga regjioni nuk e njeh këtë vendbanim me emërtimin Inatoc( përveq zyrtarëve). Kështu që është e kotë sepse edhe historia orale duhet të jetë nji argument shkencor. ... do të flasim gjatë për këtë nëse është nevoja.. Unë nuk bëjë hapa të tillë për pa e hapë faqen e diskutimeve. flm për mirëkuptim.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] <sup>[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]</sup> 5 dhjetor 2017 17:29 (CET) :::::::{{ping|Planeti}}, E vura kete cestjen e toponimeve ne kuvendin. Duhet te gjith te kemi nje bisedim dhe me pas nje regull se smundet te kemi disa fshtara te perdorin nje kup me emra (te rinj) dhe te tjerit te jene ndryshe (ose zytarisht). Te fala.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 5 dhjetor 2017 17:51 (CET) == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 22:11 (CET) ==Rise of nationalism under the Ottoman Empire== Maybe you can do something about this article.The only ones missing are Albanians [https://en.wikipedia.org/wiki/Rise_of_nationalism_under_the_Ottoman_Empire] [[Përdoruesi:Tiimiii|Tiimiii]] ([[Përdoruesi diskutim:Tiimiii|diskutimet]]) 15 janar 2018 02:42 (CET) :::yeah ok, {{ping|Tiimiii}} need to get a few things out of the way first, but around the end of January can have a section in there. Best.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 15 janar 2018 02:56 (CET) == A Barnstar for you! == {{Dekorata|Tireless_Contributor_Barnstar_Hires.gif|Për punë të palodhshme në Wikipedian Shqip.|nënshkrimi=[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 janar 2018 17:44 (CET)}} Can you add this text that the village Krligate is a part of Drenica / Drenica in the article "[[Shtrirja e popullsisë dhe vendbanimeve në hapësirën e Drenicës]]" and "[[Drenica]]". The village of Krligate, as you can see on this [https://sq.wikipedia.org/wiki/Shtrirja_e_popullsis%C3%AB_dhe_vendbanimeve_n%C3%AB_hap%C3%ABsir%C3%ABn_e_Drenic%C3%ABs#/media/File:Pozita_gjeografike_e_Drenices.jpg map], belongs to Drenica. I am from the village and our ancestors have always said that Krligate is part of Drenica. I also have evidence for this claim if you need it. Best regards! :-) --[[Përdoruesi:Ookuninusi|Ookuninusi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ookuninusi|diskutimet]]) 24 prill 2019 19:34 (CEST) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 19:47 (CEST) == Trajta e shquar == Përshëndetje, Resnjari! Shoh që po kryeni një sasi të madhe zhvendosjesh për titujt e njesive administrative në Maqedoninë e Veriut. Duhet pasur parasysh që titujt e artikujve përgjithësisht janë në trajtën e shquar dhe trajta e pashquar vendoset si ridrejtim atje. Për shembull [[Tiranë]] dërgon te [[Tirana]]. Kjo është forma e duhur e titujve. Shumë prej zhvendosjeve tuaja e përmbysin këtë rregull dhe me shumë gjasë do të duhet të rikthehen sërish në një kohë të dytë. Mos ndoshta ka një arsye të veçantë pse po përdoret trajta e pashquar? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 tetor 2023 13:59 (CET) Hello, Resnjar! I see that you are carrying out a large amount of displacements for the titles of administrative units in North Macedonia. It should be noted that article titles are generally in the prominent form and the non-prominent form is placed as a redirect there. For example, Tirana sends to Tirana. This is the correct form of headings. Many of your moves break this rule and will most likely have to be redone a second time. Maybe there is a special reason why the unpronounceable form is being used? :Hello {{ping|Klein Muçi}}. I see you read English and i can express myself that way quicker, even though i can read Albanian (i am from the diaspora). Trajta e pashquar (the indefinite form) is used in the Albanian encyclopedia for geographic Albanian places, its used on official maps in both Albania and Kosovo, in official documents etc. This is an Albanian encyclopedia. Many years ago, when i edited there was an admin called Hipi Zhdripi, and he forcefully insisted on the Trajta e shquar (definite form) and it became an innovation, but really it was deviation. It is not the correct form to have, as it goes against standard practice and Albanian Wikipedia has deviated from conventions established in the Albanian world post World War Two. In the end its me who ever bothers with geographic articles. I can fix this massive error up for the Albanian populated village articles, or we can continue with an encyclopedia project that resembles a shambles. Your choice.31 tetor 2023 14:23 (CET) :Hello! Yes, no problem. :I am a supporter of not deviating from official Albanian spelling and grammatical rules. I've also proposed many times writing names and titles according to Albanian conventions (Albert Ajnshtajn or Kristiano Ronaldo, to give just 2 examples) but in this matter it's a bit hard to decide clearly. At least for me. It's true that the indefinite form is what is used on some (most?) maps but I'm not sure if that is used in other scenarios as well more closely related to our case (in didactic/academical sources). So far, the general rule is to use the definite form for everything (apart from specific cases), not only for geographical entities. For example, it would seem weird to have an article's title as [[Celular]] or [[Teori e Relativitetit]] or [[Qen]] (the first 2 don't even exist as redirects). I do however invite you to showcase any formal rules regarding geographical entities or other serious didactic/academical articles about them having titles in the indefinite form. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 tetor 2023 23:55 (CET) ::Hello {{ping|Klein Muçi}}. I don't know for other matters. I am only aware for geographic names, as that is what interests me. As you can see, i have created a great many of those articles on Albanian wiki. I haven’t been on this wiki for a long while (due to life and time) and have some time at the moment and i want to rectify definite forms into indefinite as is standard Albanian convention elsewhere. The indefinite forms should only be for the title i.e article name and the first word in the article sentence of a placename (village/town/city -fshat|katund/qyteze/qytet) wiki page. Of course, the definite form has its place throughout parts of the article, due to Albanian grammar circumstances where need be. If you want to open a general thread about geographic names on the main forum about definite forms versus indefinite forms, feel free to do so. Ping me. If admin Liridon is still around, he had a grasp on these kinds of things and might be someone as well to consult in that discussion. Kind regards1 nëntor 2023 04:12 (CET) :::Yes, I will start a general discussion. Please be aware though that if the discussion does get attention and the general result is to use the definite form all the moves will be returned. I believe there are tools to automatically achieve that but if not you will have to undo them gradually. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 nëntor 2023 12:23 (CET) ::ok, {{ping|Klein Muçi}}. All Good.[[Përdoruesi:Resnjari|Resnjari]] ([[Përdoruesi diskutim:Resnjari|diskutimet]]) 1 nëntor 2023 12:25 (CET) == Belated Wiki Anniversary Wishes 🎉 == <div style="border: 3px solid #f75920; background: #f8f9fa; padding: 15px; margin: 10px 0; font-size: 95%; line-height: 1.6em;"> [[File:Rose and Carnation Flower Bouquet 02.png|150px|right|Happy Wiki Anniversary]] Dear [[User:Resnjari|Resnjari]], Your wiki anniversary was '''17 days''' ago, marking '''11 years''' (as per SUL) of dedicated service! I wanted to extend a heartfelt thanks for your amazing contributions. With over '''66,213''' edits, your dedication is an inspiration to the community. Wishing you all the best for the year ahead! ''Use this [https://suyashdwivedi.github.io/Wiki_Tools/Wiki_Anniversary.html '''Tool'''] to send wiki anniversary wishes to other amazing Wikimedians.'' -- [[Përdoruesi:Suyash.dwivedi|Suyash.dwivedi]] ([[Përdoruesi diskutim:Suyash.dwivedi|diskutimet]]) 29 tetor 2025 15:37 (CET) </div> == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:23 (CET) == Sharat == Më falni, pashë që keni krijuar të gjitha faqet e Sharat, a mund ta dini se ku ndodhet qendra e fshatit të vjetër Sharat? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:30 (CEST) fv12pbdefciiea459vizqfuc20jgajn Lipidet 0 70433 2983667 2785490 2026-05-24T22:29:36Z ~2026-31095-73 188059 /* Ndarja e lipideve */ 2983667 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Common lipid types.svg|400px|thumb|Disa lloje lipidesh]] '''Lipidet''' (lipos-gr-yndyrë) në përgjithësi përkufizohen si [[yndyra|yndyrëra]] të patretshme në ujë, por treten në tretës tjerë organik p.sh. tretës të lipideve janë [[acetoni]] ose [[benzeni]]. Në natyrë ndodhen edhe si [[molekula]] të tilla si vajra, [[kolesteroli|kolesterole]], sterole, [[vitamina]] ([[vitamina A|A]], [[VitaminaD|D]], [[VitaminaE|E]] dhe [[VitaminaK|K]] ), monogliceride, digliceride, fosfolipide, etj. Funksionet kryesore biologjike të lipideve janë: depozitimi i energjisë, veprojnë si komponentë strukturor në membranën qelizore, dhe si molekula sinjalizuese. == Ndarja e lipideve == Lipidet janë një grup komponimesh që kanë shumë funksione biologjike, të tilla si komponente strukturore në membranën qelizore, deponimin e burimeve të energjisë etj. Lipide në përgjithësi janë hidrofobik apo amfifilike të vogla që kanë origjinë tërësisht ose pjesërisht nga dy lloje substancash [[biokimia|biokimike]]: [[ketonet]] dhe grupet izofrene. Duke marrë parasysh këtë, lipidet ndahen në: * alkine yndyrore * glicerolipide * glicerofosfolipide * sfingolipide * saharolipide * poliketone (ketone të përbëra) Megjithëse fjala lipid nganjëherë përdoret si sinonim për [[yndyra|yndyrën]], e cila është nëngrup i quajtur triglicerid lipid dhe nuk duhet të ngatërrohen me termin acid yndyror. Lipide gjithashtu përfshijnë molekulat të tilla si acid yndyror dhe derivatet e tyre (duke përfshirë edhe trigliceridet, digliceridet, monogliceridet dhe fosfolipidet), dhe të tjera që përmbajnë sterole metabolike ngjajshëm si [[kolesteroli]]. Lipidet janë një grupi i gjerë i natyrshem i molekulave që përfshin yndyrna, sterols, vitamina yndyrore (si vitamina A, D, E dhe K), monogliceridet, digliceridet, polipeptidet dhe të tjerët. Funksionet kryesore biologjike te lipideve përfshijnë ruajtjen e energjisë, si komponente strukturore e membranave qelizore, dhe si të rëndësishme për sinjalizimin e molekulave. Lipide mund të përkufizohet me gjerësisht si molekula hidrofobike apo amfibilike të vogla, me natyrën e disa lipideve amphiphilic i lejon ata të formojnë struktura të tilla si Fshikëza, lipozome, ose membranat në një mjedis ujor. lipidet biologjike e kane origjinën tërësisht ose pjesërisht nga dy lloje të nënnjësive biokimike ose "blloqeve të ndërtimit":. grupe ketakil dhe izopren.Duke përdorur këtë qasje, lipidet mund të ndahen në tetë kategori: acile yndyrore, gliceropeptide, glicerofosfolipede, sfingolipide, sakrolipide dhe poliketide (që rrjedhin prej kondensimit të nënnjësise se ketoacilit); dhe lipidet sterole dhe prenole (që rrjedhin prej kondensimit të nënnjësi izoprene). Edhe pse termi lipid është përdorur ndonjëherë si një sinonim për yndyrna, yndyrnat janë një nëngrup i lipideve i quajtur triglicerdie. Lipidet gjithashtu përfshijnë molekulat të tilla si acide yndyrore dhe derivatet e tyre (duke përfshirë edhe tri-, di-, dhe monogliceridet dhe fosfolipidet), si dhe të tjera që përmbajnë sterol-metabolik të tilla si kolesterol. [5] Edhe pse njerëzit dhe gjitarë të tjerë përdornin rrugë të ndryshme për të biosintetike,të dy prishen dhe sintetizojnë lipide, disa lipideve thelbësore nuk mund të bëhen në këtë mënyrë dhe duhet të merren nga dietat Lipidet ndahen ne disa llojra te vetive == Shih edhe == * [[Yndyra]] * [[Imunologjia]] * [[Vajra]] * [[Proteina]] == Referimet == {{reflist}} == Lidhjet e jashtme == * http://pathmicro.med.sc.edu/Albanian/intro-alb.htm * https://web.archive.org/web/20090310005458/http://leart.wetpaint.com/ [[Kategoria:Biologji]] [[Kategoria:Komponime kimike]] [[Kategoria:Biokimi]] {{bio-cung}} npl7h6br2uerb32d0lsenjzbcvkf4xg Liqeni i Komos 0 74790 2983696 2640611 2026-05-25T02:19:41Z ~2026-31144-91 188061 2983696 wikitext text/x-wiki {{coord|46.00|N|9.16|E|source:wikidata|display=title}} [[Skeda:Lago di Como.png|right|thumb|300px|Liqeni i Komos]] '''Liqeni i Komos''' (Lago di Como ose Lario në gjuhën italiane) është një liqen i pasur me peshq në pjesën veriore të Italisë. Ky liqen ka një sipërfaqe prej 146 km² që e bën atë të jetë liqeni i tretë për nga sipërfaqja në tërë Italinë. [[Lierna]] për shekuj me radhë ka qenë pjesë e [[Varenna]] dhe ka pamjen më të bukur të liqenit të Komos që shikon drejt gadishullit [[Bellagio]]. [[Lierna]] është krahasuar nga shumë njerëz, përfshirë [[George Clooney]], me [[Monte Carlo]] dhe në fakt ka çmime të pasurive të paluajtshme luksoze të ngjashme me [[Lierna]], ku vila prej 800 metrash katrorë shiten për 110 milionë euro, pra mbi 100.000 euro për metër katror. Territori i [[Lierna]] përshkohet nga pjesa më panoramike e [[Sentiero del Viandante]] në liqenin e Komos. == Galeria == <gallery> Skeda:Lago di Como & Lago di Lecco Italy aerial view.jpg| Skeda:Varenna_2004_07_09.JPG| Skeda:Menaggio.jpg| Skeda:Comer See.jpg| Skeda:Lake Como from Varenna 01.jpg| Skeda:Como ferry.jpg| Skeda:Lake Como from Varenna 04.jpg| Skeda:Lago_di_Como-Villa_D'Este.jpg| </gallery> == Lidhje të jashtme == * [http://www.bellagio.co.nz/lakecomo.html Map of Lake Como] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205181014/http://bellagio.co.nz/lakecomo.html |date=5 shkurt 2009 }} * [https://web.archive.org/web/20070220074558/http://www.comune.como.it/como/eng/ City of Como] * [https://web.archive.org/web/20041117094918/http://www.comune.lecco.it/ City of Lecco] * [http://www.provincia.lecco.it/ Provincia di Lecco (italian)] * [http://www.provincia.como.it/ Provincia di Como (italian)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.como.it/ |date=26 shkurt 2011 }} * [https://web.archive.org/web/20130205005051/http://www.labreva.com/comer-see Comer See Tipps (German)] * [https://web.archive.org/web/20070208033125/http://www.aptlecco.com/ Lecco Turistic Promotional Association (italian)] * [http://www.villadeste.com/ Villa d'Este Official Site] * [http://www.comacina.it/isola/isle.htm Comacina Island Official Site] [[Kategoria:Liqene]] [[Kategoria:Liqene në Itali]] j0xifoj5oht9eczs83m8hjgp8h8fv8k Urdhri Hero i Kosovës 0 75949 2983764 2743577 2026-05-25T10:45:47Z Anonymous592010 188079 /* Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga presidenti Hashim Thaçi */ Shtimi i Mustafë Abazi 2983764 wikitext text/x-wiki Urdhri “'''Hero i Kosovës'''” është dekoratë shtetërore e Kosovës që u jepet figurave historike shqiptare dhe të Kosovës të kohëve moderne nga [[Lidhja e Prizrenit]] e këndej, si dhe qytetarëve të Kosovës që kanë bërë vepra trimërie për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Përmban portretin e [[Skënderbeu]]t. Është i punuar në ar.<ref name=PresKos>Urdhri Hero i Kosovës; [http://www.president-ksgov.net/?id=50,98,98,98,a Amëza president-ksgov.net]; qershor 2009</ref> Shprehja e mirënjohjes dhe nderimi i indivdëve me këtë dekoratë bëhet nga [[Presidenti i Kosovës]]. Të drejtën për të paraqitur propozim për dekorim para Presidentit të Kosovës e kanë: * [[Kryetari i Kuvendit]], * [[Kryetari i Qeverisë]], * [[Kryetari i Gjykatës Supreme]] dhe i Kolegjit Kushtetues, * [[Prokurori i Kosovës]], * [[Ministri]], * [[Shefi i Shtabit të Përgjithshëm]], * [[Drejtori i Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë]], * [[Kryetari i Kuvendit të Komunës]], * [[Kryetari i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]] ==Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga presidenti [[Ibrahim Rugova]]== * [[Abdyl Frashëri]] * [[Adem Jashari]] * [[Enver Hadri]] * [[Fehmi Agani]] * [[Ferid Currri]] * [[Sali Çeku]] * [[Shaqir Curri]] * [[Sylejman Vokshi]] * [[Vaso Pashë Shkodrani]] * [[Ymer Prizreni]] ==Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga presidenti [[Fatmir Sejdiu]]== * [[Agim Ramadani]] * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Azem Galica]] * [[Bajram Curri]] * [[Bekim Berisha (Abeja)]] * [[Fehmi Lladrofci]] * [[Hasan Prishtina]] * [[Ibrahim Rugova]] * [[Ilaz Kodra]] * [[Ilir Konushevci]] * [[Isa Boletini]] * [[Remzi Bajram Ademaj]] * [[Ismet Jashari (Kumanova)]] * [[Luan Haradinaj]] * [[Mujë Krasniqi]] * [[Rasim Kiqina]] * [[Përmet Vulaj]] * [[Rifat Berisha]] * [[Shaban Polluzha]] * [[Shote Galica]] * [[Tahir Zemaj]] * [[Xhevë Lladrofci]] * [[Zahir Pajaziti]] ==Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga u. d. i presidentit [[Jakup Krasniqi]]== * [[Adem Demaçi]] * [[Bardhosh Gërvalla]] * [[Fazli Grajçevci]] * [[Hamëz Jashari]] * [[Jusuf Gërvalla]] * [[Kadri Zeka]] * [[Nuhi Berisha]] * [[Rexhep Mala]] * [[Shaban Shala]] * [[Xhavit Haziri]] ==Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga presidentja [[Atifete Jahjaga]]== {{div col}} * [[Adrian Krasniqi]] * [[Afrim Zhitia]] * [[Agim Binak Çelaj]] * [[Agron Muharrem Rrahmani]] * [[Agron Rama]] * [[Ahmet Haxhiu]] * [[Ahmet Hoxha]] * [[Ahmet Shaban Kaçiku]] * [[Basri Halil Canolli]] * [[Bedrush Gashi]] * [[Edmond Hoxha]] * [[Enver Maloku]] * [[Enver Zymberi]] * [[Fahri Rrahman Fazliu]] * [[Hakif Zejnullahu]] * [[Hasan Ramadani]] * [[Ismail Dumoshi]] * [[Ismet Asllani]] * [[Jashar Salihu]] * [[Mehë Ramë Uka]] * [[Mensur Zyberaj]] * [[Metush Krasniqi]] * [[Qamil Hafiz Iljazi]] * [[Rexhep Bislimi]] * [[Rexhep Halimi]] * [[Rrustem Bruqi]] * [[Sabit Veseli]] * [[Selajdin Mullabazi]] * [[Shaban Veli Shala]] * [[Shefko Salkoviq]] * [[Shejh Mihidin Jonuz Shehu]] * [[Shemsi Ahmeti]] * [[Shkëlzen Haradinaj]] * [[Skënder Çeku]] * [[Xheladin Gashi]] * [[Xhelal Bajram Ajda]] * [[Xhemail Mustafa]] * [[Xhemajl Fetahaj]] * [[Xhevat Ahmet Berisha]] * [[Xhevat Jusufi]] {{div col end}} ==Personalitete të cilave u është akorduar urdhri “Hero i Kosovës” nga presidenti [[Hashim Thaçi]]== {{div col}} * [[Abdullah Tahiri]] * [[Abedin S. Rexha]] * [[Adnan S. Shyti]] * [[Afrim A. Vitia]] * [[Afrim M. Kiçina]] * [[Afrim S. Gashi]] * [[Agim Ç. Bajrami]] * [[Agim Rr. Ramadani]] * [[Agron N. Mehmetaj]] * [[Ajet H. Rukiqi]] * [[Arben A. Haliti]] * [[Arif B. Vokshi]] * [[Arif D. Gjocaj]] * [[Arsim N. Muzaqi]] * [[Asllan Z. Fazliu]] * [[Avdi S. Mujaj]] * [[Avdyl A. Jasiqi]] * [[Avni H. Klinaku]] * [[Avni R. Shabani]] * [[Azem H. Babiqi]] * [[Azem H. Kastrati]] * [[Bajram H. Bahtiri]] * [[Bajram Xh. Mazrekaj]] * [[Bajram Xh. Musa]] * [[Bedri F. Ahmeti]] * [[Bedri M. Demaku]] * [[Bedri (Veli) Shala]] * [[Beqir Brahim Rexhepi]] * [[Besnik V. Maroca]] * [[Bexhet M. Brajshori]] * [[Bislim K. Imeri]] * [[Bislim L. Zekolli]] * [[Blerim S. Lokaj]] * [[Brahim A. Nura]] * [[Burim I. Vitia]] * [[Dalip H. Alshiqi]] * [[Demir Ngucati]] * [[Driton K. Islami – Toni]] * Dr. [[Lec Gradica]] * [[Emrush E’tem Haziri]] * [[Fadil B. Nimani]] * [[Fadil H. Maloku]] * [[Faruk N. Beqiri]] * [[Fehmi Kastrati]] * [[Feim A. Gashi]] * [[Fetah A. Gega]] * [[Gani Xh. Paqarizi]] * [[Gani Sh. Kastrati]] * [[Gazmend H. Mehmetaj]] * [[Gazmend Z. Zeqiri]] * [[Habib B. Zogaj]] * [[Hajdin S. Haliti]] * [[Halim N. Ahmetaj]] * [[Halit R. Coka]] * [[Hamdi S. Berisha]] * [[Him R. Haradinaj]] * [[Hisni D. Murseli ]] * [[Hyrë Emini – Mira]] * [[Hyzri H. Talla]] * [[Idriz Seferi]] * [[Ilir R. Merturi]] * [[Ilir S. Lushtaku]] * [[Ilmi S. Aliu]] * [[Imer M. Alushani]] * [[Imer R. Krasniqi]] * [[Imer Berisha]] * [[Isë Havolli|Isa A. Havolli]] * [[Isa S. Kastrati]] * [[Islam Kastrati]] * [[Ismail (Adem) Luma]] * [[Ismet H. Ukaj]] * [[Ismet S. Rama]] * [[Ismet S. Uka]] * [[Ibrahim Fejzullahu]] * [[Jashar Z. Jashari]] * [[Jetë A. Hasani - Shtime]] * [[Jonuz S. Zeneli]] * [[Kadri S. Kokollari]] * [[Kapllan Ahmetaj]] * [[Luljeta Shala]] * [[Lulzim G. Morina]] * [[Malë Bashota]] * [[Mehmet B. Rrustemi]] * [[Memë Z. Lleshi]] * [[Mentor A. Tolaj]] * [[Mentor O. Dervishaj]] * [[Mervete S. Maksutaj]] * [[Muharrem M. Misini]] * [[Murat M. Haliti]] * [[Mustaf M. Haxhiu]] * [[Mustafë Abazi]] * [[Myrt R. Zeneli]] * [[Naim Sh. Beka]] * [[Naser H. Lani]] * [[Ndue Përlleshi]] * [[Nuhi Z. Mazreku]] * [[Pajazit M. Ahmeti]] * [[Pren Z. Lleshi]] * [[Ramiz I. Shala]] * [[Ramiz S. Batusha]] * [[Reshat M. Muqa]] * [[Rexhep F. Kukaj]] * Remzi R. Gllareva * [[Rexhep Ajet Rexhepi]] * [[Rrustem R. Hoti]] * [[Sadik H. Shala]] * [[Sadik M. Bega]] * [[Sadik Rama]] * [[Sadri A. Zeneli]] * [[Sami N. Plakolli]] * [[Sejdi (Fazli) Shala - Reka]] * [[Selajdin H. Berisha]] * [[Shefket A. Muhadini]] * [[Shefqet F. Mustafaj]] * [[Shkëlzen R. Gacaferri]] * [[Skender M. Rexhepi]] * [[Skender Z. Salihaj]] * [[Sokol M. Sopi]] * [[Sylejman N. Jashari]] * [[Shaip S. Gllareva]] * [[Valdet S. Xhemaili]] * [[Xhafer Noci]] * [[Xhavit Bajraktari]] * [[Xhavit H. Gashi]] * [[Xhavit J. Sylaj]] * [[Xhemajl R. Rexha]] * [[Xhevat H. Demaku]] * [[Xhevat M. Sejfijaj]] * [[Yll A. Morina]] * [[Zenel T. Mziu]] * [[Zymer F. Tolaj]] {{div col end}} == Shih edhe == * [[Titulli "Hero i Popullit" në Shqipëri]] == Burimi i të dhënave == <references /> [[Kategoria:Mirënjohje shtetërore në Kosovë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Kosovë]] 7fosda3t0iaudxs8un3yg7ca4r6wivd Lëvizja Vetëvendosje 0 78554 2983668 2943721 2026-05-24T22:31:55Z Leutrim.P 113691 2983668 wikitext text/x-wiki {{Infobox partia politike | name = Lëvizja Vetëvendosje | logo = [[Skeda:Vetëvendosje logo.svg|300px]] | colorcode = #FF0000 | leader = [[Albin Kurti]] | caption = [[Skeda:Albin Kurti duke protestuar.JPG|300px]]<br>Albin Kurti në një protestë në 2013 | leader1_title = Liderja e grupit parlamentar | leader1_name = [[Mimoza Kusari-Lila]] (në veprim) | founded = 12 qershor 2005 | ideology = [[Kombëtarizmi]]<br>[[Bashkimi i Shqipërisë dhe Kosovës|Bashkimi kombëtar]]<ref name="bashkimi kombëtar1"/><ref name="bashkimi kombëtar2"/><br>[[Socialdemokracia]]<br>[[Demokracia direkte]]<br>[[Feminizmi]] | headquarters = Rruga Behije Dashi, nr. 31, [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | slogan = ''"Me mendje e zemër, deri në Vetëvendosje!"'' | flag = Flag_of_Albania.svg | seats1_title = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi i Kosovës]] | seats1 = {{Composition bar|58|120|hex=crimson}} | seats2_title = [[Komunat e Kosovës]] | seats2 = {{Composition bar|3|38|hex=crimson}} | website = http://www.vetevendosje.org/ | country = [[Kosova]] | abbreviation = LVV<br> VV | founder = [[Albin Kurti]] | colors = {{colorbox|#CC0033|border=silver}} e kuqe {{colorbox|black|border=silver}} e zezë | predecessor = KAN (Rrjeti i Veprimit të Kosovës) | newspaper = ''Përballja'' | membership = {{increase}} 36,500 (2018 {{llogaritje}})<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/kurti-thote-se-ata-qe-dalin-nga-vv-ja-po-perfundojne-ne-preher-te-pdk-se/|title=Kurti thotë se ata që po dalin nga VV-ja po përfundojnë në prehër të PDK-së|newspaper=[[Telegrafi]]|date=23 dhjetor 2018|access-date=23 dhjetor 2018|archive-date=23 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223154522/https://telegrafi.com/kurti-thote-se-ata-qe-dalin-nga-vv-ja-po-perfundojne-ne-preher-te-pdk-se/|url-status=live|lang=sq}}</ref> }} '''Lëvizja Vetëvendosje''' (shkurt: '''LVV'''; stilizuar si '''VETËVENDOSJE!''') është një [[Lista e partive politike në Kosovë|parti politike]] në [[Kosovë|Republikën e Kosovës]]. Ajo është e orientuar drejt parimeve të [[Demokracia sociale|demokracisë sociale]],<ref>{{cite web|last=Nordsieck|first=Wolfram|date=2021|title=Kosovo|url=http://www.parties-and-elections.eu/kosovo.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117071234/http://www.parties-and-elections.eu/kosovo.html|archive-date=17 janar 2013|access-date=17 shkurt 2021|website=Parties and Elections in Europe}}</ref><ref name=":0">{{Cite journal|last=Yabanci|first=Bilge|date=2015|title=Populism and Anti-Establishment Politics in Kosovo: A Case Study of Lëvizja Vetëvendosje|url=http://www.contemporarysee.org/sites/default/files/papers/yabanci_politics_in_kosovo.pdf|journal=Contemporary Southeastern Europe|volume=3|issue=2|pages=17–43}}</ref> demokracisë direkte,<ref name="KIPRED">{{citation|last1=Krasniqi|first1=Albert|title=Strengthening the statehood of Kosovo through the democratization of political parties|date=qershor 2012|url=http://www.kipred.org/advCms/documents/70927_Strengthening%20the%20statehood%20of%20Kosovo%20through%20the%20democratization%20of%20political%20parties%20-%20ENG.pdf|page=12|editor=Ardian Arifaj|archive-url=https://web.archive.org/web/20150224043704/http://www.kipred.org/advCms/documents/70927_Strengthening%20the%20statehood%20of%20Kosovo%20through%20the%20democratization%20of%20political%20parties%20-%20ENG.pdf|location=Prishtina|publisher=Kosovar Institute for Policy Research and Development|quote=The study of statutes indicates that the one of LVV is the most advanced if we consider the restriction of mandates, and the application of direct democracy in making important decisions.|access-date=7 tetor 2013|archive-date=24 shkurt 2015|last2=Shala|first2=Krenar|url-status=live}}</ref><ref name="DCU">{{citation|author=Gezim Visoka|title=International Governance and Local Resistance in Kosovo: the Thin Line between Ethical, Emancipatory and Exclusionary Politics|url=http://doras.dcu.ie/17122/1/International_Governance_and_Local_Resistance_in_Kosovo.pdf|journal=Irish Studies in International Affairs|volume=22|page=110|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150224040133/http://doras.dcu.ie/17122/1/International_Governance_and_Local_Resistance_in_Kosovo.pdf|location=Dublin|publisher=Dublin City University|quote=Lëvizja Vetëvendosje (the Movement for Self-Determination) emphasised the need for ethical and accountable politics and local autonomy from external rule, and it incorporated a nationalist discourse for popular self-determination as a manifestation of direct democracy|access-date=7 tetor 2013|archive-date=24 shkurt 2015|url-status=live}}</ref> populizmit,<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|last=Andjelic|first=Neven|url=https://www.worldcat.org/oclc/1291316144|title=Covid-19, state-power and society in Europe : focus on Western Balkans|date=2022|isbn=978-3-030-91073-0|location=Cham|pages=149|oclc=1291316144}}</ref><ref>{{Cite web|last=MacShane|first=Denis|date=2017-06-16|title=Kosovo lurches to nationalism as Brussels lets down its friends|url=https://www.euractiv.com/section/enlargement/opinion/kosovo-lurches-to-nationalism-as-brussels-lets-down-its-friends/|access-date=2022-12-14|website=www.euractiv.com|language=en-GB}}</ref> progresivizmit, dhe [[Kombi|kombëtarizmit]] [[Shqiptarët|shqiptar]].<ref name="Delafrouz">{{Citation|last=Delafrouz|first=Ghazal|title=Vetevendosje: A minor field study of the Kosovo Albanian resistance movement|url=http://lup.lub.lu.se/luur/download?func=downloadFile&recordOId=1405441&fileOId=1414996|page=11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613104356/http://lup.lub.lu.se/luur/download?func=downloadFile&recordOId=1405441&fileOId=1414996|publisher=Lund University|access-date=2011-11-17|archive-date=2020-06-13|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian">{{cite news|last=Lewis|first=Paul|date=12 dhjetor 2010|title=Former US diplomat backs Albanian nationalist in Kosovo elections|work=The Guardian|location=London|url=https://www.theguardian.com/world/2010/dec/12/former-diplomat-backs-albanian-nationalist|url-status=live|access-date=18 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008000516/https://www.theguardian.com/world/2010/dec/12/former-diplomat-backs-albanian-nationalist|archive-date=8 tetor 2019}}</ref><ref>{{Cite book|last=Schwandner-Sievers|first=Stephanie|title=Democratisation through Defiance? The Albanian Civil Organisation 'Self-Determination' and International Supervision in Kosovo|work=Civil Society and Transitions in the Western Balkans|publisher=Palgrave Macmillan|year=2013|isbn=978-1-349-33258-8|page=97|doi=10.1057/9781137296252_6}}</ref><ref>{{Cite book|last=Skendaj|first=Elton|title=Creating Kosovo International Oversight and the Making of Ethical Institutions|publisher=Cornell University Press|year=2014|isbn=9780801470172|page=133}}</ref><ref>{{Cite book|last=Koinova|first=Maria|title=Ethnonationalist Conflict in Postcommunist States: Varieties of Governance in Bulgaria, Macedonia and Kosovo|url=https://archive.org/details/ethnonationalist0000koin|publisher=University of Pennsylvania Press|year=2013|isbn=9780812245226|page=[https://archive.org/details/ethnonationalist0000koin/page/117 117]}}</ref> Vetëvendosje u themelua në 2005 si një lëvizje e pavarur opozitare<ref name=":0" /> dhe pasardhësja e Rrjetit të Veprimit të Kosovës (Kosova Action Network; KAN), dhe mori pjesë për herë të parë në zgjedhjet e vitit 2010. Lëvizja në thelb e bazon ideologjinë e vet mbi veprat e [[Ukshin Hoti|Ukshin Hotit]].<ref name="TV21">{{citation|title=Ukshin Hoti – filozof i politikës shqiptare|date=3 mars 2012|url=http://rtv21.tv/home/?p=62591|trans-title=Ukshin Hoti, philosopher of Albanian politics|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527090113/https://rtv21.tv/home-alone-se-shpejti-vjen-ne-version-te-ri/|publisher=TV21|language=sq|quote=Glauk Konjufca, a member of the Self-Determination Movement, also present as a forum panelist, described the political philosophy of Hoti as essential for all Albanian political scene, mentioning that his thesis of political philosophy are quite actual even today, though they are overthrown by today's politics.|access-date=3 mars 2012|archive-date=27 maj 2021|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|last1=Sulstarova|first1=Enis|title=Kombi, demokracia dhe Evropa: duke lexuar veprën e Ukshin Hotit (Nation, democracy, and Europe: reading the work of Ukshin Hoti)|date=3 mars 2012|url=http://www.vetevendosje.org/index.php?cid=1,2,4149|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727114822/https://www.vetevendosje.org/index.php?cid=1,2,4149|publisher=Vetëvendosje!|language=sq|access-date=14 gusht 2013|archive-date=27 korrik 2018|url-status=live}}</ref> Ajo i ka përqëndruar programet e saj përgjatë tre boshteve kryesore: shteti i zhvillimit dhe shteti i mirëqenies. Lëvizja në zgjedhjet komunale të vitit 2017 arriti të fitoj në kryeqytet [[Prishtina|Prishtinë]], [[Prizreni|Prizren]] dhe [[Dardana|Dardanë]] por pas disa ndarjeve brenda partisë në Maj 2017 Lëvizja humbi [[Prishtina|kryeqytetin]] dhe [[Dardana|Dardanen]]. Ata kishin grupin më të madh parlamentar me 32 deputetë në Kuvendin e Kosovës, pasi që kanë dalë si partia më e votuar në zgjedhjet e 2017. Ne zgjedhjet e 2019 dolën sërish të parët, por morrën 29 karrige në parlament. Ne zgjedhjet e 14 Shkurtit 2021 VV mori 58 mandate bashke me listen Guxo duke u kthyer perseri ne pushtet. ==Historia== ===Vitet e para=== [[Skeda:JoNegociataVetevendosje-Drenas.jpg|parapamje|267x267px|"Jo negociata, vetëvendosje!" grafiti në Drenas.]] "Vetëvendosje!" ishte slogani kryesor gjatë protestave që u zhvilluan në vitin 1968 në të gjithë [[Kosova|Kosovën]],<ref>{{Citation|url=http://www.assembly-kosova.org/?cid=1,184,1|title=Fjalë me rastin e 40-vjetorit të Demonstratave të vitit 1968|publisher=Asambleja e Kosovës|author=Presidenti i Kosovës|date=24 nëntor 2008}}</ref> me qëllim të përparimit të të drejtave kombëtare të [[Shqiptarët|shqiptarëve]] dhe forcimit të statusit politik si një entitet brenda [[Jugosllavia|Jugosllavisë]].<ref>{{Citation|url=http://www.refworld.org/docid/3ae6a80c0.html|title=The History, Culture and Identity of Albanians in Kosovo|trans-title=Historia, kultura dhe identiteti i Shqiptarëve në Kosovë|author=Immigration and Refugee Board of Canada|language=en|date=1 maj 1997|accessdate=16 gusht 2013}}</ref> Zanafilla e Vetëvendosjes ndodhet në aktivitetet dhe aksionet e Rrjetit të Aksionit për Kosovën (KAN). KAN u themelua më 1997, nga një grup aktivistësh ndërkombëtarë me në krye shkrimtaren amerikane Alice Mead. KAN fillimisht u vu në përkrahje të nismave qytetare kundër okupimit dhe diktaturës serbe në Kosovë. Është vazhduar me dokumentimin e krimeve gjatë luftës, ndërsa kulmin e vet KAN e ka arritur gjatë viteve 1999-2000 me fushatën A-PAL (Albanian Prisoner Advocacy List) për lirimin e pengjeve të luftës. Në vitin 2004 Albin Kurti themeloi Lëvizjen Vetëvendosje, e cila pas zgjedhjeve të fundit udhëhiqet prapë nga ai. Një nga pikat politike të lëvizjes është të mbajë një referendum mbi bashkimin me Shqipërinë. Lëvizja numëron afërsisht 20,000 aktivistë në dispozicion të tyre në çdo kohë. [[Skeda:Fund020.jpg|alt=Duke shtuar shkronjat F dhe D tek veturat te OKBs. - FUND|parapamje|267x267px|F'''UN'''D - duke shtuar shkronjat tek automjetet e UNMIK-ut.]] Më 10 shkurt 2007 në rrugët e Prishtinës u zhvillua një demonstrim i organizuar nga Vetëvendosje dhe mori pjesë më shumë se 60,000 vetë. Policët e trazirave u vendosën pasi që protestuesit, siç thuhej, kishin planifikuar ta sulmonin zyrën e qeverisë. Pas kësaj vendosjeje, policia rumune e UNMIK-ut qëllojshin me gaz lotsjellës dhe plumba gome në turmën që deri atëherë protestuan në mënyrë paqësore. Zyrtarët rumunë të policisë së UNMIK-ut pastaj kanë qëlluar drejtpërdrejt në fytyrën e një prej protestuesve, duke rezultuar vdekjen e menjëhershme të këtij civil të paarmatosur. Pas aksidentit të parë situata u tërhoq plotësisht jashtë kontrollit dhe policia filloi të gjuajë plumba gome në protestuesit, duke synuar ghithmonë kokat e tyre, e cila e rezultoi një tjetër fatkeqësi të një protestuesi, i cili ishte qëlluar bosh ndërsa ai ishte fshehur nga gazi lotsjellës brenda Hotel Iliria, protestues të panumërt të tjerë u plagosën ndërsa një protestues i cili u qëllua pranë zemrës mbijetoi pas një gjendjeje të gjatë komike dhe ende jeton sot me predhën brenda gjoksit të tij. Fundi i protestës rezultoi me dy vdekje, shtatë lëndime serioze dhe 73 lëndime të lehta. Një prokuror vendosi që policia, rumunët të cilët janë pjesë e një force ndërkombëtare të vendosur këtu, kanë vepruar në mënyrë kriminale, por nuk kanë pranuar të ngrenë akuza, sepse ishte e paqartë se kush i kishte qëlluar të shtënat fatale. Në vend të kësaj, Kurti u arrestua për "përbuzje dhe përbuzje për gjithçka që përfaqëson autoritetin legjitim të Kosovës".[[Skeda:Demonstration of vetevendosje.jpg|thumb|Demonstratë në vitin 2007 në Prishtinë]] Lëvizja ka bërë fushata përmes grafiteve që kundërshtojnë negociatat për statusin përfundimtar të Kosovës. Graffiti është: Jo Negociata - Vetëvendosje!. Ndër objektivat për aktivitetet e aktivistëve të Vetëvendosjes janë automjetet e UNMIK-ut me shenjat e OKB-së, në të cilat aktivistët i shtojnë një karakter F në fillim dhe një karakter D në fund duke rezultuar në shenja FUND. Lëvizja gjithashtu kundërshton procesin e decentralizimit i cili krijon një ndarje de facto të Kosovës përgjatë vijave etnike, duke e ndarë Kosovën në pjesët etnike shqiptare dhe serbe dhe si të tilla duke rezultuar në diskriminim etnik të bashkësive shqiptare dhe serbe duke krijuar geto të bazuara në përkatësinë etnike. Lëvizja ka organizuar gjithashtu protesta përpara selisë së Kombeve të Bashkuara në Nju Jork dhe në Kosovë gjatë vizitave të krerëve të shteteve të Serbisë ose ndërmjetësve të negociatave. Më 8 prill 2019, Vetëvendosja hyri zyrtarisht edhe në politikën e Shqipërisë pas depozitimit të regjistrimit në Gjykatën e Tiranës një muaj më parë.<ref>{{cite web|url=https://shqiptarja.com/lajm/levizja-vetevendosje-zyrtarisht-ne-shqiperi-objektiv-bashkimi-kombetar|title=Lëvizja Vetëvendosje zyrtarisht në Shqipëri: Objektiv, bashkimi kombëtar|publisher=Shqiptarja.com|date=8 prill 2019|accessdate=12 prill 2019}}</ref> == Plani qeverisës i VV-së në 40 pika == 40 pikat e planit qeverisës të Vetëvendosjes: # Zbatimi i Planit zhvillimor mbështetur nga krijimi i Fondit Sovran të Republikës së Kosovës, Agjencisë Zhvillimore të Kosovës dhe Bankës Zhvillimore të Republikës së Kosovës - investime në rritjen e vlerës së Trepçës, KEK-ut, PTK-së # Themelimi Forcave të Armatosura të Kosovës # Rishikimi shkencor, administrativ dhe parlamentar i marrëveshjes për Demarkacionin me Malin e Zi # Ndërtimi i kapaciteteve të reja energjetike nga kapitali publik, krijimi i tregut të përbashkët energjitik Kosovë-Shqipëri, rishikimi i tarifave të energjisë elektrike dhe reformimi i sistemit tarifor # Ujitje për tokat bujqësore - Revitalizimi i plotë i sistemit të ujitjes “Ibër-Lepenc” dhe studimi për zgjerimin e tij # Rritja e subvencioneve e granteve në bujqësi dhe sigurimi i plotë i prodhimit bujqësor # Miratimi dhe zbatimi i Ligjit për Mbrojtjen e Prodhimeve vendore # Hartimi dhe zbatimi i planit për banimin e përballueshëm dhe banimin social # Rindërtimi i plotë i Kadastrit dhe zgjidhja e çështjeve pronësore me prioritet # Krijimi i Planit për furnizimin me ujë të pijshëm në qytete dhe trajtimin e ujërave të zeza, rrjetet e kanalizimit në të gjitha fshatrat e Kosovës me mbi 200 shtëpi # Reformimi progresiv i tatimit në të hyra si dhe reformimi i tatimit për Korporatat # Zvogëlimi i numrit të Ministrive dhe reformimi i Administratës # Krijimi i tregut të përbashkët për prodhimet, mallrat, shërbimet dhe biznesin mes Kosovës dhe Shqipërisë në përputhje me interesin kombëtar dhe praktikat e BE-së # Ndërtimi i Komisioneve të Përbashkëta qeveritare dhe parlamentare me Republikën e Shqipërisë për siguri kombëtare, politikë të jashtme dhe burimet e përbashkëta natyrore # Rritja e pensioneve për pensionistët kontributdhënës # Sigurime Shëndetësore për të gjithë qytetarët e Republikës së Kosovës # Shtesa 10 euro në muaj për secilin fëmijë nën moshën 15 vjeçare # Sigurimi i jetës së të gjithë anëtarëve të Policisë së Kosovës dhe Zjarrfikësve # Trefishimi i numrit të inspektorëve të punës dhe ndalimi i punës mbi pesë ditë në javë për vendet e punës jomenaxheriale # Hapja e 160 çerdheve të reja në bashkëpunim me komunat e Republikës së Kosovës # Rimëkëmbja e shkollave të Republikës së Kosovës # Arsim i lartë publik pa pagesë # Ndërtimi i Teatrit të Operas, dhe investime në kinematë publike # Rritja direkte e subvencionimit të klubeve sportive me rezultate të larta si dhe ndërtimi i Stadiumit të futbollit me standardet e UEFA-s dhe FIFA-s # Ushqim falas për fëmijët e klasave fillore nga 1 deri në 5 në të gjitha shkollat publike të Republikës së Kosovës # Ndalja e rritjes së mëtejshme të pagave të deputetëve, presidentit, kryeministrit dhe pozitave të tjera të zgjedhura # Trajtim i dinjitetshëm i veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës # Krijimi i Dhomës së Veçantë të Punës në Gjykatat e Republikës së Kosovës që do të merret me shkeljet e të drejtave të punëtorëve # Hartimi dhe miratimi i Ligjit për referendum në Republikën e Kosovës # Të rinjve dhe të rejave nga mosha 16 vjeçare do t’u jepet e drejta e votimit # Hetimi parlamentar i organizatës ilegale “SHIK” mbi financimin e saj, dosjet dhe strukturën/rrjetin e veprimit # Hetim Parlamentar për Privatizimin e KEDS-it, për kontratat e ndërtimit të autostradave “Vërmicë-Prishtinë-Merdarë” e “Prishtinë-Shkup”, si dhe për procesin privatizues të PTK-së # Zbardhja e vdekjes së dhunshme të Astrit Deharit në burgun e Prizrenit - Krijimi i Njësisë së veçantë të hetimit dhe zbardhjes së të gjitha vrasjeve të pazbuluara # Veting (vlerësim i hollësishëm) për të gjithë prokurorët dhe gjyqtarët në sistemin e drejtësisë së Republikës së Kosovës nëpërmjet tjë ligji të posaçëm # Miratimi dhe zbatimi i Ligjit Anti-Mafia # Nisja e Zbatimit të planit 13 pikësh për bashkimin e Mitrovicës # Fillimi zyrtar i Dialogut të hapur me qytetarët e pakicës serbe të Kosovës # Mbështetja institucionale për shqiptarët e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit # Krijimi i komisionit parlamentar për vlerësimin e Dialogut të deritanishëm me Serbinë gjatë viteve 2011 – 2017 # Dërgimi i Marrëveshjes së 19 prillit 2013 në Komisionin e Venecias për vlerësimin e ligjshmërisë dhe përputhjes së saj me standardet ndërkombëtare, dhe anulimi i Marrëveshjes së 25 gushtit 2015 për krijimin e “Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe” == Udhëheqja e Vetëvendosjes == {| class="wikitable" style="text-align:center" !# ! colspan="2" |Kryetari !Lindja-Vdekja !Fillimi i mandatit !Fundi i mandatit !Koha në zyrë |- ! style="background:#B90303; color:white;" |1 |[[Albin Kurti]] |[[Skeda:PM_Albin_Kurti_during_the_first_meeting_of_the_Government_of_the_Republic_of_Kosovo_3_(cropped).jpg|118x118px]] |1975– |12 qershor 2005 |28 shkurt 2015 |{{ayd|2005|06|12|2015|02|28}} |- ! style="background:#B90303; color:white;" |2 |[[Visar Ymeri]] |[[Skeda:Visar_Ymeri.jpg|99x99px]] |1973– |1 mars 2015 |2 janar 2018 |{{ayd|2015|03|1|2018|01|02}} |- ! style="background:#B90303; color:white;" |(1) |[[Albin Kurti]] |[[Skeda:PM_Albin_Kurti_during_the_first_meeting_of_the_Government_of_the_Republic_of_Kosovo_3_(cropped).jpg|118x118px]] |1975– |21 January 2018 |Në detyrë |{{ayd|2018|01|21}} |- |} == Shih gjithashtu == * [[Albin Kurti]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.vetevendosje.org/ Faqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331204849/http://www.vetevendosje.org/ |date=31 mars 2009 }} {{sq}}, {{en}} {{Partitë politike në Kosovë}} [[Kategoria:Lëvizja Vetëvendosje]] [[Kategoria:Lëvizje politike në Kosovë]] [[Kategoria:Parti politike në Kosovë]] 1eh4wd2virx9ytrjb7ckiy7ole8e9d3 Diskutim:Kroacia 1 92688 2983698 2979214 2026-05-25T04:16:43Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kroacia/Arkivi 1]] 2983698 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kroacia/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 2khuku26fxb6ksimxy6zt6gzx7lsynn Rrexho Kalabria 0 105738 2983685 2974239 2026-05-24T23:46:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983685 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Rexho Kalabria | official_name = Comune di Reggio Calabria | native_name = Reggio Calabria | settlement_type = [[Komunë]] | pushpin_map = Italy | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali | coordinates = {{Coord|38|06|31|N|15|38|38|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Kalabria]] | subdivision_type2 = [[Qytetet metropolitane të Italisë|Qytet metropolitan]] | subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Rrexho Kalabrias|Rexho Kalabria]] (RC) | leader_title = Kryetari | leader_name = [[Giuseppe Falcomatà]] | elevation_m = 31 | area_total_km2 = 237.77 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Comune di Reggio Calabria (RC) - CAP, dati, popolazione e amministrazione|url=https://www.tuttitalia.it/calabria/70-reggio-calabria/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 168779 | population_demonym = rexhinë kalabrezë | timezone1 = CET | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = CEST | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 89121–89135 | area_code_type = Kodi telefonik | area_code = 0965 | blank_name_sec1 = Shenjti mbrojtës | blank_info_sec1 = [[Shën Gjergji]] | blank1_name_sec1 = Dita festive | blank1_info_sec1 = 23 prill | website = {{URL|www.reggiocal.it}} |image_seal=Reggio Calabria-Stemma.svg|image_flag=Flag of Reggio Calabria.svg|image_skyline=ReggioCal .jpg|leader_party=[[Partia Demokratike e Italisë|PD]]}} '''Rexho Kalabria''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Reggio Calabria'') është një [[qytet]] dhe [[komunë]] në [[Italia|Itali]], në rajonin e [[Kalabria]]s, kryeqendra e [[Qyteti metropolitan i Rrexho Kalabrias|qytetit metropolitan të Rexho Kalabrisë]]. Qyteti ndodhet në bregun kalabrez të [[Ngushtica e Mesinës|Ngushticës së Mesinës]] dhe është qendra më e madhe urbane e rajonit për nga popullsia.<ref name="tuttitalia" /><ref name="britannica">{{cite web|title=Reggio Calabria|url=https://www.britannica.com/place/Reggio-di-Calabria|publisher=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Gjeografia == Rexho Kalabria ndodhet në skajin jugor të gadishullit italian, përballë [[Mesina]]s, në bregun lindor të Ngushticës së Mesinës. Qyteti shtrihet midis detit dhe shpatieve të para të [[Aspromonte]]s, në një territor që ndërthur bregdetin me relievet e brendshme malore.<ref name="britannica" /><ref name="turismo">{{cite web|title=Turismo Reggio Calabria|url=https://turismo.reggiocal.it/|publisher=Turismo Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Territori komunal ka një sipërfaqe prej 237,77 km² dhe qyteti ngrihet në 31 metra mbi nivelin e detit.<ref name="tuttitalia" /> == Historia == Rexho Kalabria është një nga qytetet më të lashta të Italisë jugore. Ajo u themelua si koloni greke me emrin ''Rhegion'' dhe luajti një rol të rëndësishëm në botën e [[Greqia e Madhe|Greqisë së Madhe]].<ref name="britannica" /> Në historinë moderne qyteti u godit nga disa tërmete të forta, ndër të cilët më shkatërruesi ishte ai i vitit 1908, që e transformoi rrënjësisht strukturën urbane të qytetit.<ref name="britannica" /> == Demografia == Rexho Kalabria kishte 168.779 banorë më 1 janar 2025.<ref name="tuttitalia" /> Qyteti është komuna më e populluar e [[Kalabria]]s dhe qendra kryesore administrative, kulturore dhe urbane e pjesës jugore të rajonit.<ref name="tuttitalia" /> == Ekonomia == Ekonomia e Rexho Kalabrisë mbështetet kryesisht në shërbimet, administratën publike, tregtinë, turizmin dhe transportin. Pozita e saj në Ngushticën e Mesinës i jep qytetit një rol të rëndësishëm në lidhjet midis [[Kalabria]]s dhe [[Sicilia]]s.<ref name="britannica" /> Qyteti ka gjithashtu një profil të rëndësishëm universitar dhe kulturor, i lidhur me praninë e institucioneve të arsimit të lartë dhe të muzeve kombëtare.<ref name="unirc">{{cite web|title=La storia della Mediterranea|url=https://www.unirc.it/ateneo/la-storia-della-mediterranea|publisher=Università Mediterranea di Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="bronzi">{{cite web|title=Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria|url=https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/|publisher=Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026|archive-date=9 maj 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260509135115/https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/|url-status=dead}}</ref> == Monumentet dhe kultura == Rexho Kalabria është veçanërisht e njohur për [[Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria|Muzeun Arkeologjik Kombëtar]], ku ruhen [[Bronzet e Riaces|Bronzet e Riaces]], të cilat konsiderohen simboli i muzeut dhe një nga ikonat kulturore të qytetit.<ref name="bronzi" /><ref name="museo">{{cite web|title=Visita il Museo Archeologico di Reggio Calabria|url=https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/museo/|publisher=Museo Archeologico Nazionale di Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026|archive-date=29 prill 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429072108/https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/museo/|url-status=dead}}</ref> Ndër monumentet dhe vendet më të njohura të qytetit janë [[Castello Aragonese (Reggio Calabria)|Castello Aragonese]] dhe [[Lungomare Falcomatà]], një nga hapësirat publike më karakteristike të qytetit.<ref>{{cite web|title=Il Castello Aragonese|url=https://turismo.reggiocal.it/cultura/castelli-e-fortificazioni/castello-aragonese|publisher=Turismo Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="turismo" /> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Rexho Kalabria është një nga qendrat universitare më të rëndësishme të Kalabrisë. [[Università Mediterranea di Reggio Calabria|Universiteti “Mediterranea” i Rexho Kalabrisë]] i ka origjinat në procesin e nisur më 1967, ndërsa njohja juridike zyrtare erdhi më 1968; universiteti aktual u konsolidua më pas si një nga institucionet kryesore të arsimit të lartë në rajon.<ref name="unirc" /> Prania e universitetit i jep qytetit një rol të rëndësishëm në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe jetën studentore.<ref name="unirc" /> == Transporti == Rexho Kalabria është një nyjë e rëndësishme e transportit në jug të gadishullit italian. [[Stacioni Reggio di Calabria Centrale|Stacioni hekurudhor i Rexho Kalabrisë Centrale]] ka 9 binarë për shërbimin e udhëtarëve.<ref name="rfi">{{cite web|title=Reggio di Calabria Centrale|url=https://www.rfi.it/it/stazioni/reggio-di-calabria-centrale.html|publisher=Rete Ferroviaria Italiana|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Qyteti shërbehet edhe nga [[Aeroporti i Reggio Calabrias Tito Minniti|Aeroporti i Rexho Kalabrisë “Tito Minniti”]], i cili regjistroi 977.984 pasagjerë gjatë vitit 2025.<ref name="assaeroporti">{{cite web|title=Totale progressivi fino a dicembre 2025|url=https://data-upload.assaeroporti.com/download-export-last-pdf/2025/12|publisher=Assaeroporti|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Feja dhe traditat qytetare == Shenjti mbrojtës i qytetit është [[Shën Gjergji]], dhe festa e tij kremtohet më 23 prill.<ref name="sangiorgio">{{cite web|title=Cerimonia San Giorgio d'Oro 2024|url=https://www.reggiocal.it/Notizie/Details/4881|publisher=Comune di Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Megjithatë, festa fetare më e ndier nga banorët e qytetit është ajo e ''Madonna della Consolazione'', e cila zhvillohet çdo vit nga e shtuna e dytë e shtatorit dhe zë një vend qendror në identitetin fetar dhe qytetar të Rexho Kalabrisë.<ref name="madonna">{{cite web|title=La festa della Madonna della Consolazione|url=https://turismo.reggiocal.it/lo-spirito-religioso/la-spiritualita-nel-territorio-reggino/la-festa-della-madonna-della|publisher=Turismo Reggio Calabria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Kalabria]] * [[Italia]] * [[Qyteti metropolitan i Rrexho Kalabrias|Qyteti metropolitan i Rexho Kalabrisë]] * [[Bronzet e Riaces]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.reggiocal.it/ Faqja zyrtare e Komunës së Rexho Kalabrisë] * [https://turismo.reggiocal.it/ Faqja zyrtare e turizmit] * [https://www.unirc.it/ Faqja zyrtare e Universitetit “Mediterranea”] [[Kategoria:Qytete në Itali]] [[Kategoria:Vendbanime në Kalabri]] mqt2lpkytuxgtpk1k6vqdlu00hrkxsm KF Tepelena 0 107538 2983689 2821848 2026-05-25T00:14:57Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[FK Tepelena]] 2983689 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[FK Tepelena]] 955uq0u39bntlhi0r1jv3t9121e57dx Provinca Autonome e Trentos 0 119288 2983603 2980355 2026-05-24T17:48:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983603 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Provinca Autonome e Trentos | native_name = Provincia autonoma di Trento | settlement_type = [[Provincat e Italisë|Provincë autonome]] | image_flag = Flag of the Province of Trento.svg | image_shield = Trentino CoA.svg | shield_size = 60px | image_map = Trentino in Italy.svg | map_caption = Vendndodhja e Provincës autonome të Trentos në Itali | subdivision_type = Vendi | subdivision_name = {{flag|Italia}} | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Trentino-Tiroli Jugor]] | seat_type = Kryeqendra | seat = [[Trento]] | parts_type = Komuna | parts = 166 | leader_title = Presidenti | leader_name = [[Maurizio Fugatti]] | leader_party = [[Lega Nord|Lega]] | area_total_km2 = 6207 | population_total = 546573 | population_as_of = 31 dhjetor 2024 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[Koha e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Koha Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 38010–38123 | area_code = 0461, 0462, 0463, 0464, 0465 | blank_name = Kodi ISTAT | blank_info = 022 | website = [https://www.provincia.tn.it/ provincia.tn.it] |image_skyline=Trento-Palazzo della Provincia Autonoma di Trento-front.jpg|image_caption=Selia institucionale e provincës}} '''Provinca Autonome e Trentos''' ([[gjuha italiane|italisht]]: ''Provincia autonoma di Trento'') është një [[Provincat e Italisë|provincë autonome]] në [[Italia|Italinë]] veriore. Së bashku me [[Provinca autonome e Bolcanos|Provincën autonome të Bolzanos]], ajo përbën rajonin autonom [[Trentino-Tiroli Jugor]]. Kryeqendra e provincës është [[Trento]]. Provinca ka një sipërfaqe prej rreth 6.207 km², përfshin 166 komuna dhe më 31 dhjetor 2024 kishte 546.573 banorë.<ref>{{cite web|url=https://www.istat.it/wp-content/uploads/2026/04/04.1_Focus_Censimento_Popolazione_Trentino_2024.pdf|title=Il Censimento permanente della popolazione in Trentino|publisher=ISTAT|date=30 prill 2026|access-date=14 maj 2026|language=it}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tuttitalia.it/trentino-alto-adige/provincia-autonoma-di-trento/|title=Provincia autonoma di Trento|publisher=Tuttitalia.it|access-date=14 maj 2026|language=it}}</ref> Provinca njihet zakonisht edhe si '''Trentino''' dhe ka një status të veçantë autonomie. Autonomia provinciale lidhet me historinë institucionale të rajonit, me pozitën alpine të territorit dhe me veçoritë ekonomike, kulturore e administrative të zonës. == Gjeografia == Provinca autonome e Trentos ndodhet në pjesën veriore të Italisë dhe kufizohet me [[Provinca autonome e Bolcanos|Provincën autonome të Bolzanos]] në veri, me [[Veneto]]n në lindje dhe në juglindje, dhe me [[Lombardia|Lombardinë]] në perëndim dhe jugperëndim. Territori është kryesisht malor dhe përfshin pjesë të rëndësishme të [[Alpet|Alpeve]] dhe të [[Dolomitet|Dolomiteve]]. Luginat kryesore janë lugina e [[Adiçe|Adiçes]], Val di Non, Val di Sole, Val di Fiemme, Val di Fassa, Valsugana dhe Vallagarina. Në territor ndodhen edhe zona të njohura alpine dhe liqenore, si pjesa veriore e [[Liqeni i Gardës|Liqenit të Gardës]], [[Madonna di Campiglio]], [[San Martino di Castrozza]] dhe masivi i Brenta-s. Qendra më e madhe urbane është [[Trento]], ndërsa qytete dhe komuna të tjera të rëndësishme janë [[Rovereto]], [[Pergine Valsugana]], [[Arco]], [[Riva del Garda]], [[Mori]], [[Lavis]], [[Ala]], [[Levico Terme]] dhe [[Mezzolombardo]]. == Historia == Territori i sotëm i Provincës autonome të Trentos ka qenë historikisht i lidhur me botën alpine dhe me rrugët që lidhnin Italinë veriore me Evropën qendrore. Në periudhën romake zona u përfshi në sistemin rrugor dhe administrativ të Alpeve, ndërsa qyteti i Trentos u zhvillua si qendër e rëndësishme në luginën e Adiçes. Në Mesjetë, një pjesë e madhe e territorit u lidh me Principatën ipeshkvnore të Trentos, e cila pati një rol të rëndësishëm politik dhe fetar në zonën alpine. Në shekujt pasues territori u ndikua nga lidhjet me Tirolin dhe me monarkinë habsburge. Pas përfundimit të [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], Trentino iu bashkua Italisë. Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], rendi autonom i rajonit u zhvillua gradualisht, duke i dhënë Provincës autonome të Trentos kompetenca të gjera vetëqeverisëse. == Autonomia == Provinca autonome e Trentos ka kompetenca të gjera legjislative dhe administrative. Autonomia e saj buron nga statuti special i rajonit [[Trentino-Tiroli Jugor]] dhe nga zhvillimi institucional i sistemit autonom pas Luftës së Dytë Botërore. Institucionet provinciale ushtrojnë kompetenca në fusha të ndryshme, si urbanistika, arsimi, kultura, transporti lokal, turizmi, bujqësia, mjedisi, pyjet, shërbimet sociale dhe zhvillimi ekonomik. Presidenti i provincës drejton qeverinë provinciale. Presidenti aktual është [[Maurizio Fugatti]].<ref>{{cite web|url=https://www.provincia.tn.it/Amministrazione/Organi-politici/Giunta-provinciale|title=Giunta provinciale|publisher=Provincia autonoma di Trento|access-date=14 maj 2026|language=it}}</ref> == Komunat == Provinca autonome e Trentos përbëhet nga 166 komuna.<ref>{{cite web|url=https://www.tuttitalia.it/trentino-alto-adige/provincia-autonoma-di-trento/|title=Provincia autonoma di Trento|publisher=Tuttitalia.it|access-date=14 maj 2026|language=it}}</ref> Komuna më e madhe dhe kryeqendra është [[Trento]]. Ndër komunat më të populluara janë: * [[Trento]]; * [[Rovereto]]; * [[Pergine Valsugana]]; * [[Arco]]; * [[Riva del Garda]]; * [[Mori]]; * [[Lavis]]; * [[Ala]]; * [[Levico Terme]]; * [[Mezzolombardo]]. == Ndarja territoriale == Në territorin provincial veprojnë bashkësi territoriale të njohura si ''comunità di valle'', të cilat kryejnë funksione ndërkomunale dhe lidhen me organizimin administrativ të territorit. Këto njësi pasqyrojnë strukturën gjeografike të Trentino-s, të ndarë në lugina dhe zona malore. Ndër zonat kryesore territoriale janë Val di Non, Val di Sole, Val di Fiemme, Val di Fassa, Valsugana, Vallagarina, Alto Garda e Ledro, Giudicarie dhe territori i Val d'Adige-s. == Ekonomia == Ekonomia e provincës bazohet në shërbime, turizëm, bujqësi, industri të lehtë, kërkim shkencor dhe administratë publike. Turizmi malor dhe liqenor ka rëndësi të madhe, sidomos në zonat e Dolomiteve, në luginat alpine dhe në pjesën veriore të Liqenit të Gardës. Bujqësia është e njohur për prodhimin e mollëve, rrushit, verës dhe produkteve tipike malore. Në territor janë të zhvilluara edhe ndërmarrje të vogla dhe të mesme, sektori i kooperativave dhe veprimtari kërkimore e teknologjike. == Kultura == Kultura e Trentino-s është e lidhur me traditat alpine, me historinë e Principatës ipeshkvnore të Trentos dhe me pozicionin ndërmjet botës italiane dhe asaj tiroleze. Në territor ruhen kështjella, qendra historike, kisha, muze dhe rrugë kulturore të lidhura me historinë lokale. Në provincë ndodhen institucione të rëndësishme kulturore dhe kërkimore, si [[Universiteti i Trentos]], [[MUSE - Muzeu i Shkencave]] dhe Fondacioni Bruno Kessler. Trento është qendra kryesore universitare dhe administrative e territorit. == Gjuhët dhe pakicat == Gjuha kryesore në provincë është [[gjuha italiane|italishtja]]. Në disa zona njihen dhe mbrohen edhe pakica gjuhësore historike. Në Val di Fassa flitet [[gjuha ladine|ladinishtja]], ndërsa në disa komuna janë të pranishme komunitete gjermanofone historike, si ato cimbre dhe mòchene. Këto komunitete përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të trashëgimisë kulturore të provincës dhe mbrohen nga sistemi autonom provincial. == Transporti == Provinca përshkohet nga korridori i Brennerit, një nga akset më të rëndësishme të lidhjes ndërmjet Italisë dhe Evropës qendrore. Rruga dhe hekurudha e Brennerit lidhin [[Trento]]n me [[Bolzano]]n, [[Verona|Veronën]] dhe [[Innsbruck]]un. Transporti lokal përfshin rrjete autobusësh urbanë dhe ndërurbanë, linja hekurudhore rajonale dhe lidhje me zonat turistike malore. Trento dhe Rovereto janë ndër nyjet kryesore të transportit në territorin provincial. == Shih edhe == * [[Trento]] * [[Trentino-Tiroli Jugor]] * [[Provinca autonome e Bolcanos|Provinca Autonome e Bolzanos]] * [[Dolomitet]] * [[Universiteti i Trentos]] * [[Liqeni i Gardës]] == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == * [https://www.provincia.tn.it/ Faqja zyrtare e Provincës autonome të Trentos] * [https://www.statistica.provincia.tn.it/ Instituti i statistikës i Provincës autonome të Trentos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305132944/http://www.statistica.provincia.tn.it/ |date=5 mars 2026 }} * [https://www.visittrentino.info/ Faqja turistike zyrtare e Trentino-s] {{Provincat e Italisë}} [[Kategoria:Provincat e Italisë]] [[Kategoria:Trentino-Tiroli Jugor]] [[Kategoria:Provinca Autonome e Trentos]] t0do84oh0oa2iirop4c5dfztjms1nqc Liburn Aliu 0 126905 2983672 2887834 2026-05-24T22:33:27Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983672 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Liburn Aliu.jpg|thumb|150px]] '''Liburn Aliu''' lindi më 10 prill të vitit 1975 në Prishtinë. Ka vijuar arsimin fillor në shkollën “Hasan Prishtina”, atë të mesëm në gjimnazin “Xhevdet Doda” në Prishtine dhe atë univerzitar në Univerzitetin e Prishtinës, ku ka diplomuar në Fakulltetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës, Dega Arkitekturë. Liburni ka punuar si arkitekt në projektim dhe ndërtim të lartë, si dhe ka qenë i kyçur në restaurimin e monumenteve të trashëgimisë kulturore, ku ka mbikëqyrur punët restauruese. E kaluara politike e Liburn Aliut ka filluar qysh në vitin 1994 me aktivitetet ilegale, konkretisht brenda Lëvizjës Kombëtare për Çlirimin e Kosovës. Ka qenë pjesëtar i njësisit gueril Rexhep Mala në Prishtinë. Si rezultat i aktiviteteve të tija, ai u arrestua në vitin 1997 me akuzë për bashkim për veprimtari armiqësore terrorizem dhe cënim të integritetit territorial të Jugosllavisë, dhe u dënua me nënte vite burg. Liburn Aliu është një nga të mbijetuarit e Masakrës së Dubraves që u krye në maj të vitit 1999. Liburni ka vuajtur 4 vite e dy muaj burg, ndërsa është liruar me 27 mars të vitit 2001. Liburn Aliu është aktivist i Lëvizjes Vetëvendosje. {{DEFAULTSORT:Aliu, Liburn}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1975]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] tuqbjrcw46j6198zjujcyx622993woa Visar Ymeri 0 127063 2983676 2946069 2026-05-24T22:34:29Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983676 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Visar Ymeri.jpg|thumb|150px]] '''Visar Ymeri''' është Sociolog dhe ish-kryetari i Lëvizjes vetëvendosje<ref name="zeri.info">{{Cite web|url=http://www.zeri.info/aktuale/21921/visar-ymeri-edhe-zyrtarisht-kryetar-i-vv-se/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=3 mars 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630101958/http://www.zeri.info/aktuale/21921/visar-ymeri-edhe-zyrtarisht-kryetar-i-vv-se/}}</ref>. Visar Ymeri është lindur në vitin 1973, shkollën e fillore dhe të mesmen Gjimnayin " Xhevdet Doda" e kreu në prishtinë, ndërsa ka ndjekur studimet për Media, Filozofi, Letërsi dhe Politikë në “City and Islington College” në Londër, për të vazhduar më pas me studimet për sociologji në Universitetin e Prishtinës.<ref>http://gazeta-shqip.com/lajme/2015/03/02/vetevendosje-zyrtarisht-me-kryetar-visar-ymerin/</ref> Nga viti 2005, Ymeri është aktivist i Vetëvendosjes. Para angazhimit të drejtpërdrejtë në politikë, deri në vitin 2008 ai ka punuar në Trustin Pensional të Kosovës. Karriera e tij politike kishte filluar të merrte të përpjetën pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2010, në të cilat Vetëvendosja po merrte pjesë për herë të parë. Në këto zgjedhje, ai kishte marrë 6 mijë e 892 vota, duke u radhitur i nënti në listën e të votuarve të Vetëvendosjes, në krye të së cilës ishte Kurti. Është llogaritur sukses arritja e tij që të bëhet deputet, edhe për faktin se lista zgjedhore e Vetëvendosjes ishte bërë duke u bazuar në radhitje alfabetike, ku Albin Kurti ishte i pari në listë, ndërsa Visar Ymeri i fundit. Por, në zgjedhjet e fundit, Ymeri ka katërfishuar votat e qytetarëve. Ai ia ka dalë të jetë personi i dytë më i votuar në Vetëvendosje, menjëherë pas Albin Kurtit. Gjatë mandatit të parë si deputet, Visar Ymeri është vlerësuar nga organizatat monitoruese të Kuvendit, si deputeti më aktiv i Kuvendit të Kosovës. Që nga mandati i parë, por edhe tani, Ymeri është edhe shef i Grupit Parlamentar të Vetëvendosjes.<ref>{{Cite web|url=http://www.telegrafi.com/lajme/kush-eshte-visar-ymeri-2-59453.html|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=3 mars 2015|archive-date=4 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150304054206/http://www.telegrafi.com/lajme/kush-eshte-visar-ymeri-2-59453.html}}</ref> Visar Ymeri është shpallur kryetar i Lëvizjes Vetëvendosje për katër vitet e ardhshme. Kjo u bë e ditur më 1 mars 2015, në mbledhjen e Këshillit të Përgjithshëm të Lëvizjes Vetëvendosje. Ymeri u zgjodh në postin e të parit të Vetëvendosjes me 97.42% të votave.<ref name="zeri.info"/> == Referime == <references /> [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] 8b0uxlprb3gefw22ffv1mvmc07m0tq8 Glauk Konjufca 0 127067 2983670 2887881 2026-05-24T22:33:01Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Kosovë]]; added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983670 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Glauk Konjufca | image = Glauk Konjufca portrait.jpg | office = Kryetar i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start = 22 mars 2021 | term_end = 26 gusht 2025 | predecessor = [[Vjosa Osmani]] | successor = [[Dimal Basha]] | deputy = | office1 = Kryetar i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] (i përkohshëm) | term_start1 = 26 dhjetor 2019 | term_end1 = 3 shkurt 2020 | predecessor1 = [[Kadri Veseli]] | successor1 = [[Vjosa Osmani]] | office2 = [[Kryetari i Kosovës|Kryetar i Republikës së Kosovës]] (në detyrë) | term_start2 = 22 mars 2021 | term_end2 = 4 prill 2021 | predecessor2 = [[Vjosa Osmani]] (në detyrë) | successor2 = [[Vjosa Osmani]] | office3 = [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Punëve të Jashtme]] | term_start3 = 3 shkurt 2020 | term_end3 = 3 qershor 2020 | predecessor3 = [[Behgjet Pacolli]] | successor3 = [[Meliza Haradina-j Stublla]] | birth_date = {{Birth date and age|1981|7|25|df=y}} | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosova|Kosovë]] | nationality = Shqiptar i Kosovës | profession = Politikan | party = [[Lëvizja Vetëvendosje]] | website = | signature = }} '''Glauk Konjufca''' (i lindur më [[25 korrik]] [[1981]]) është politikan shqiptar nga [[Kosova]]. Ka shërbyer si Kryetar i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] prej 22 marsit 2021 deri më 26 gusht 2021. Prej 3 shkurtit deri më 25 maj 2021 ka qenë [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Punëve të Jashtme]] në Kosovë. Tani është deputet i Kuvendit të Kosovës nga radhët e [[Lëvizja Vetëvendosje|Lëvizjes Vetëvendosje]]. == Jetëshkrimi == Konjufca është deputet në Kuvendin e Kosovës nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje. Ai zgjidhet kryetar i kuvendit ne dhjetor 2019 pas fitores së LVV në zgjedhjet e 6 tetorit te po këtij viti, me propozim të Albin Kurtit. Ai u zgjodh me 75 vota pro, 27 kundër dhe 6 abstenime.<ref>[http://www.assembly-kosova.org/?cid=1,102,659 Republika e Kosovës - Kuvendi - Deputetët<!-- Roboti_gjeneroi_titull -->]</ref> Konjufca është nënkryetar i Lëvizjes Vetëvendosje ka shërbyer si drejtor i komitetit për politikë dhe kryeredaktor i gazetës së përjavshme "VETËVENDOSJE!". Më parë ka shërbyer si zëvendës-drejtor i Qendrës për të Drejtat në Universitetin e Prishtinës (2005-2010). == Referimet == {{reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] rfn9zrga4jtfi4scmzpt71dny8p22sq Rexhep Selimi 0 127265 2983675 2887918 2026-05-24T22:34:18Z Leutrim.P 113691 −[[Kategoria:Kosovë]]; ±[[Kategoria:Politikanë shqiptarë]]→[[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983675 wikitext text/x-wiki '''Rexhep Selimi''' (lindi me [[15 Mars]] [[1971]]) Veprimtar. i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare te Kosovës]]. Ka lindur më 15 Mars 1971 në Aqarevë, Skenderaj. Shkollimin fillor e kreu në Klinë, të mesmin në QAMO “Luigj Gurakuqi” në Klinë. Studimet universitare i kreu në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Prishtinës, dega Letërsi dhe Gjuhë Shqipe. Rexhep Selimi është themelues i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, dhe anëtar i Shtabit të Përgjithshëm. Rexhep Selimi më 28 Nëntor 1997 ka bërë paraqitjen e parë publike të UÇK-së ne Llaushe te Skenderajt. Në 1998 ka qenë drejtues i Drejtorisë së operacioneve në SHP të UÇK-së. Më pas, Selimi ka qenë Inspektor i Përgjithshëm i UÇK-së. Gjatë viteve 1999- 2000 ka qenë Ministër i Rendit Publik në Qeverinë e Përkohshme të Kosovës. Nga viti 2000 deri në 2003 Rexhep Selimi ka qenë Komandant i Akademisë së Mbrojtjes dhe Komandant i Komandës së Trajnimit dhe Doktrinës në TMK. Rexhep Selimi ka gradën gjeneral major. [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Të akuzuarit nga Dhomat e Specializuara të Kosovës]] 14vdjpdxorv8hcc55ql62wrs9wx2l0g Albulena Haxhiu 0 127558 2983671 2946109 2026-05-24T22:33:15Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983671 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Albulena Haxhiu | image = Albulena_Haxhiu.png | alt = | caption = Haxhiu in 2026 | office1 = [[Presidenti i Kosovës|Presidentja e Kosovës]] | status1 = e përkohshëm | term_start1 = 4 prill 2026 | term_end1 = | primeminister1 = [[Albin Kurti]] | predecessor1 = [[Vjosa Osmani]] | successor1 = | office2 = [[Kuvendi i Kosovës|Kryetare e Kuvendit]] | term_start2 = 11 shkurt 2026 | term_end2 = | predecessor2 = [[Dimal Basha]] | successor2 = | office3 = [[Ministria e Drejtësisë e Kosovës|Ministre e Drejtësisë]] | term_start3 = 22 mars 2021 | term_end3 = 26 gusht 2025 | primeminister3 = [[Albin Kurti]] | predecessor3 = [[Selim Selimi]] | successor3 = Blerim Sallahu (përkohshëm) | term_start4 = 3 shkurt 2020 | term_end4 = 3 qershor 2020 | primeminister4 = [[Albin Kurti]] | predecessor4 = Abelard Tahiri | successor4 = [[Selim Selimi]] | office5 = Anëtare e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start5 = 2010 | term_end5 = 2020 | birth_date = {{DLM|11|05|1987|f=yes}} | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosova|Kosovë]] | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptare e Kosovës | profession = Politikane | party = [[Lëvizja Vetëvendosje]] | website = | signature = | signature_madhësia = | signature_përshkrim = | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = | }} '''Albulena Haxhiu''' (e lindur më 11 maj 1987) është politikane shqiptare, e cila aktualisht ushtron detyrën e presidentes në detyrë të Kosovës. Eshte deputete e [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosjes]] prej legjislaturës së katërt të [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]]. Prej 11 shkurtit 2026, Haxhiu shërben si Kryetare e Kuvendit së Kosovës.<ref name=":0">{{Cite web|last=Isufi|first=Antigonë|date=2026-02-11|title=Albulena Haxhiu merr drejtimin e Kuvendit, përmbushet synimi i LVV-së|url=https://kallxo.com/gjate/albulena-haxhiu-merr-drejtimin-e-kuvendit-permbushet-synimi-i-lvv-se/|url-status=live|access-date=2026-02-15|language=sq}}</ref> Më parë ka shërbyer si Ministre e Drejtësisë në qeverinë Kurti 2.<ref>https://md.rks-gov.net/page.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020073008/http://md.rks-gov.net/page.aspx |date=20 tetor 2017 }}?</ref> Haxhiu ka përfunduar studimet Bachelor dhe Master në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]]. Ajo është e martuar dhe ka një fëmijë. Haxhiu është mbesa e [[Ahmet Haxhiu]]t. == Angazhimi politik == Haxhiu është aktiviste e Lëvizjes Vetëvendosje prej vitit 2010, kur u zgjodh për herë të parë si deputete në moshëm 23 vjeçare, duke u kthyer në deputeten më të re të asaj legjislature.<ref name=":0" /> Profili si juriste dhe besnikëria ndaj partisë bënë që kryeministri Albin Kurti t’i besonte postin e Ministres së Drejtësisë në vitin 2020, detyrë të cilën e ushtroi deri më 25 gusht 2025.<ref name=":0" /> Më 11 shkurt 2026 Albulena Haxhiu u zgjodh kryetare e Kuvendit të Kosovës me 66 vota pro, 44 kundër dhe 8 abstenime.<ref>{{Cite web|date=2026-02-11|title=Albulena Haxhiu flet si kryetare e Kuvendit: Lufta e UÇK-së e drejtë, Haga të kthejë ish-krerët në shtëpitë e tyre!|url=https://pamfleti.net/prishtine/albulena-haxhiu-flet-si-kryetare-e-kuvendit-lufta-e-uk-se-e-drejte-hag-i321115|url-status=live|access-date=2026-02-16|website=Pamfleti|language=sq}}</ref> == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://twitter.com/@AlbulenaHaxhiu Albulena Haxhiu] në [[Twitter]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Gra kosovare]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] 6dct5yffzrhrsanjjuuf5tzwbyqkv0g Diskutim:Kristaq Rama 1 133429 2983700 2979210 2026-05-25T04:17:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kristaq Rama/Arkivi 1]] 2983700 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kristaq Rama/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 1y30desb99mg9mknnedzepebhpwhjub Diskutim:Roza Anagnosti 1 134788 2983684 1300315 2026-05-24T23:28:25Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983684 wikitext text/x-wiki == familja ime dhe shtepia ime == Unë kam një shtëpi të vogël në të cilën qëndroj aty.Ajo është dy dhomëshe por përvec kësaj kam edhe një familje e përberë prej 6 anëtaresh në atë shtëpi jam ikënaqur aq sa mundem. BOTOI:ERSAN AMETI nga klasa e VII-4/9 në shkollën fillore,,26 KORRIKU,, == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Roza Anagnosti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983683 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://shqiptarja.com/lajm/roza-anagnosti-nbsp-si-ma-d-euml-nuan-br-baban-euml-n-euml-1950-me-15-vjet-burg-politik me https://web.archive.org/web/20250928110751/https://shqiptarja.com/lajm/roza-anagnosti-nbsp-si-ma-d-euml-nuan-br-baban-euml-n-euml-1950-me-15-vjet-burg-politik te lidhja https://shqiptarja.com/lajm/roza-anagnosti-nbsp-si-ma-d-euml-nuan-br-baban-euml-n-euml-1950-me-15-vjet-burg-politik. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 01:28 (CEST) khmkkgfwz2etfl76hmqclyuxdxcqosj Përdoruesi diskutim:Klein Muçi 3 137905 2983581 2983331 2026-05-24T16:10:42Z Aetolia 171089 /* Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova */ 2983581 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) kdje1n9totmjo914x78x2zco0p64te5 2983623 2983581 2026-05-24T19:33:29Z ~2026-31112-89 188034 /* Sharat */ pjesë e re 2983623 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) 80go9trckl4oetkt59zm8vot2d88pc9 Përdoruesi diskutim:Sadsadas 3 144648 2983577 2974867 2026-05-24T15:01:17Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Liga Profesionale Saudite 2025–26 */ 2983577 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Sadsadas/Arkivi X}} == Arkivimi == Ta krijova arkivin personal. E ke në krye të faqes së diskutimeve. Për momentin ka vetëm 1 arkivim. Në të ardhmen, kur numri i diskutimeve të shtohet sërish, do të shtohet dhe numri i arkivimeve. Gjithashtu të krijova dhe një faqe për të ruajtur vlerësimet. E ke te faqja e përdoruesit dhe aksesohet po të shtypësh te figura e një ylli të vogël. I gëzofsh! :P :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 qershor 2019 16:57 (CEST) Shum faleminderit {{ping|Klein Muçi}}, e vlersoj vertet shum ndihmesen tende kundrejt meje :) [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 19 qershor 2019 19:38 (CEST) :Asgjë. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 qershor 2019 05:54 (CEST) == Stampa e kombëtareve == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:LidhjetK%C3%ABtu/Stampa:Komb%C3%ABtaret_n%C3%AB_futboll&limit=500 Këtu] është lista e artikujve për kombëtaret që përdorin stampën e vjetër ende. Kur të kesh kohë, përpiqu t'i kthesh në të renë se nuk janë shumë. Më pas mund ta fshijmë stampën e vjetër e të lëmë vetëm një që të mos kemi ngatërresa. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 qershor 2019 05:54 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} sigurisht qe po, jor kur te kem koh, por ne ditet ne vazhdim; edhe pse nk nk sh interes per futbollin, prap ke then kontribut esencial. Te falenderoj shum.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 26 qershor 2019 13:41 (CEST) ::Oh, hahah, faleminderit ty për kontributin e vazhdueshëm prej kushedi sa kohësh më në fushën sportive! Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 qershor 2019 18:42 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} eksluzivisht qe nga 10 maj 2013 miku im ;) — [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 26 qershor 2019 20:43 (CEST) == Sugjerim mbi vlerësimet == Pashë që kishe shtuar dhe dekoratën e stilit të vjetër te faqja e vlerësimeve. Unë për vete nuk i kam shtuar ato pasi mendova të vinim vetëm këto të standardizuarat. Mund të veprosh njëlloj ose të bësh që dhe ajo e vjetra të jetë e lidhur njëlloj si kjo e reja që të vura unë. Të ndihmoj unë po të duash. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 qershor 2019 07:06 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} Vlersimi eshte vlersim, eshte i pari q kam marr ne sq.wiki prandaj e vendosa, nqs di si ta modifikosh je i lir ta besh, por ama ajo dua qe te shfaqet ne listen e vlersimeve.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 27 qershor 2019 12:55 (CEST) ::Në rregull atëherë. Kreva ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 qershor 2019 17:32 (CEST) == Ndryshimet == Përshëndetje. A mund të më ndihmosh me një problem? Po redaktoj ca artikuj në Wikipedi, por disa IP të ndryshme qëllimkëqija prapa të cilave duket sikur fshihet i njëjti person më pas po vandalizojnë redaktimet e mia. [[Lasgush Poradeci]] dhe [[Jusuf Vrioni]] janë dy shembujt e fundit ku kontributet e mia u zhbënë. Të lutem më ndihmo duke kontrolluar ndryshimet e mia të fundit në artikujt më lart dhe ca të tjerë si [[Rexhep Qosja]]. Në këtë mënyrë dëmi do të ishte më i vogël.--[[Speciale:Kontributet/212.47.247.0|212.47.247.0]] 2 korrik 2019 17:18 (CEST) Pershendetje, do te te ndihmoj, por edhe ti duhet krijosh nje llogari permanente dhe te mos redaktosh me ip, kjo do te te bej me te besueshem dhe do rrisi bashkpunimin me redaktuesit e tjere.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 2 korrik 2019 17:38 (CEST) Faleminderit, ky eshte inkurajim per te vazhduar redaktimet. Do e kem parasysh keshillen per te ardhmen ndersa per IP-te si 79 nuk kam koment.--[[Speciale:Kontributet/212.47.247.0|212.47.247.0]] 2 korrik 2019 18:28 (CEST) {{ping|Sadsadas}} po si mbete budalla qe te terheqin nga hunda. Po eshte [[Përdoruesi Udha]] more, i bllokuar, qe kadareizon faqet si gallof karit qe eshte. Ti i lexon para se t'i aprovosh ato permbajtjet, apo hajt sipas kerkesave? {{ping|Klein Muçi}}, {{ping|Βατο}} Po jua ler juve kete ceshtje, kjo eshte shum e lodhshme, me duket vetja sikur jam edukator kopshti, un nuk jam ne wiki qe te merrem me keto budallallqe. duke qene se juve te dy keni funksionet e administratorit, po jua ler juve ne dor qe ta zgjidhni kete problem njehere e pergjithmon. — [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 2 korrik 2019 18:41 (CEST) Pershendetje Sadsadas, perse u beson shpifjeve te nje IPje qe vetem redaktime te keqija ka bere? Une nuk kam lidhje me askend.--[[Speciale:Kontributet/212.47.247.0|212.47.247.0]] 2 korrik 2019 18:54 (CEST) XD Më duhet ta them që më kishte marrë pak malli për ju. Përtej humorit, ju lutem, tregoni etikë pasi jeni në një projekt vullnetar enciklopedik publik këtu e jo në mesazhe personale. Adresat tuaja IP do të bllokohen për një kohë të kufizuar. Koha do të vijë në rritje nëse raste të ngjashme luftrash redaktimi apo fjalori banal përsëriten. {{@|Sadsadas}} ke vepruar mirë. Qoftë me këshillën fillestare për të krijuar llogari, qoftë me raportimin përfundimtar. Faleminderit për gatishmërinë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 korrik 2019 20:58 (CEST) {{ping|Klein Muçi}} te falenderoj une ty qe more per siper t'i dalesh per zot, jan bere si tomi dhe xherri :P.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 2 korrik 2019 23:26 (CEST) == Artikull i ri == Përshëndetje Sadsadas! Hidhi një sy artikullit [[KF Onix Banjë]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 korrik 2019 13:25 (CEST) :{{ping|Βατο}} duhet te jet ndonje klub i liges se dyte i futbollit kosovar. E gjeta te ky [https://www.sofascore.com/kf-onix-banje-arberia/AQVbskJfc Burim] Kur te kem kohe, do te hulumtoj dhe do perpiqem te gjej referenca.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 9 korrik 2019 13:29 (CEST) ::{{ping|Βατο}} ishte pothuajse e pamundur per te gjetur info, mund te beje vetem te kto webfaqet qe shfaqin ndeshjet dhe renditjen e ligave, un vetem rregullova infoboxin, titujt e sektoreve i ktheva shqip dhe vendosa nje paragraf hyres. Ne profilin ne facebook, thot qe eshte klub amator. Nuk e di nese i ploteson kriteret per te qendruar ne wikipedia, kete po lua le juve. Edhe lojtaret e ekipit nuk munda dot ti gjej, vetem po te bej "original research", qe eshte e pamundur. Por do ishte mire te komunikoje me perdoruesin q krijoi kete artikull, pasi ai ka llogari.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 9 korrik 2019 17:51 (CEST) :::Faleminderit për përmirësimet. Duhet të jetë klub të kategorisë së dytë të Kosovës, mendoj se ka shquarsi, mund të lihet kështu deri sa të kemi më shumë burime. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 12 korrik 2019 12:42 (CEST) ::::Shiko gjithashtu artikullin [[Kadri Dobreva]], artikujt e rinj të futbollit t'i lë ty :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 12 korrik 2019 12:44 (CEST) :::::Sigurisht, patjeter, per cdo gje ne lidhje me futbollin ose sporte te tjera mund te konsultohesh me mua.— [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 12 korrik 2019 13:23 (CEST) == Administrator == Pershendetje Sadsadas, Përgëzime, shpresoj të vazhdosh dhe punosh edhe më shumë si administrator i sqwikit.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 21 gusht 2019 13:46 (CEST) {{ping|Liridon}} te falenderoj perzemersisht dhe do perpiqem qe te fitoj edhe besimin tuaj ne te ardhmen.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 21 gusht 2019 18:23 (CEST) == Gostitje == Urime për detyrën e re! {{Bakllava}}– [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 gusht 2019 00:04 (CEST) {{ping|Klein Muçi}} Të falenderoj miku im, ne dasem :P – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 22 gusht 2019 06:52 (CEST) == Help == Hi! Please, verify [[Special:Contributions/79.106.126.56|this new articles]]. I don't know if they are valid (I mark some to delete). Thanks! [[Përdoruesi:Stanglavine|Stanglavine]] ([[Përdoruesi diskutim:Stanglavine|diskutimet]]) 22 gusht 2019 15:02 (CEST) Hello man, the article [[Balshajt]] was last edited by me so its verified. As for the other ones, they need work, especially [[Medea]]. Cheers.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 22 gusht 2019 18:20 (CEST) == Falënderimi te çmimet == Të falënderoj për propozimin tim për disa nga çmimet. :) Mendova se mund të të qartësoja dy detaje në lidhje me to. Si fillim, sot është vetëm dita e parë. Konkurrimi mbyllet me datë 15 shtator të vitit tjetër. Deri atëherë je i lirë të shtosh të tjerë njerëz, po të erdhën ndërmend. Dhe më me rëndësi: Falënderimet mund t'i japësh dhe më lehtë se mënyra si ke vepruar. Thjesht me butonin "Thank/Falëndero", që gjendet te historiku i ndryshimeve, përbri tyre. Unë të falënderova në atë mënyrë, një shembull për këtë gjë. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 shtator 2019 16:36 (CEST) {{ping|Klein Muçi}} Nuk e dija qe zgjate 1 vit votimi por vetem per disa dite. Votimet 2019 do njoftohen ne 2020 :P, gjithsesi votimet rreth teje nuk i bera pasi ti votove per mua, por sepse ti e meriton pasi je nje nga perdoruesit me te mire ne wikipedia.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 15 shtator 2019 16:39 (CEST) : Jo, të kuptoj. Thjesht të shkrova më së shumti për të të sqaruar për këto detajet. Në këtë mënyrë dhe të tjerë njerëz informohen. Shpresoj. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 shtator 2019 16:42 (CEST) :Por vetem nje pyetje kisha, pse duhet plot 1 vit per nje votim kur fare mir mund te ishe rreth 1 muaj apo 2?– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 15 shtator 2019 16:44 (CEST) ::Mund ta bënim dhe ashtu. Për shembull, dy muajt e fundit të vitit. Por zakonisht njerëzit punojnë me periudha 2-3 mujore. Duke e lënë votimin e hapur tërë vitin i lëmë mundësinë të gjithëve të përfshihen, të mos u harrohet puna, si të themi. Se nëse dikush kontrollon goxha artikuj në janar e shkurt, deri në dhjetor, pak veta do ta mbajnë mend kontributin e tij për ta propozuar për atë çmim. Kurse kështu, sapo vihet re që dikush po bën diçka që meriton të vlerësohet, një person mund t'i shënojë emrin në listë. ::Në fakt arsyeja fillestare s'ka qenë kjo por përfshirja. E lamë sa më shumë të mundeshim të hapur votimin që të kishte përfshirje sa më të gjerë (e në fakt, përsëri, vetëm unë e Bato u përfshimë për 2018). Kjo arsye akoma qendron por rrugës doli dhe arsyeja më sipër, me goxha rëndësi dhe ajo. :: Ndërsa, për sa i përket datës 15 shtator, data u zgjodh në mënyrë arbitrare. Ne punuam nga pranvera, nëse nuk gabohem, dhe zgjodhëm shtatorin që dhe të kishim kohë për të pasur ca përfshirje, dhe të ishte brenda vitit, se s'mund të jepnim më 1 janar 2020 çmimet për 2018 (që të mos na shkonte i tërë viti i pavlerësuar). Data 15 u zgjodh që të mbahej mend, meqë zakonisht kujtohemi prej shkollës në atë kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 shtator 2019 20:15 (CEST) == Ndihme! == Pershendetje Sadsadas, Kam krijuar nje artikull per [[Emanuele Marco Duchetta]] por nuk e di perse nuk me shfaret ne google , a mund te me ndihmosh ose tme thuash cfar duhet te bej? Gjith te mirat – [[Përdoruesi:Mario gianni|Mario gianni]] ([[Përdoruesi diskutim:Mario gianni|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:14 (CEST) Tungjatjeta {{@|Mario gianni}} provoje 1her ta kthesh google.com ne shqip, ose ne rast tjeter, kliko emrin e artikullit dhe me pas shto nje sq.wiki dhe me thuaj me pas.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:16 (CEST) Nuk eshte bere index nga google akoma sepse e kam kontrolluar shume here, a thua do pak kohe te behet index apo mos ndoshta artikulli nuk eshte ne rregull. – [[Përdoruesi:Mario gianni|Mario gianni]] ([[Përdoruesi diskutim:Mario gianni|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:22 (CEST) ::Përshëndetje, djema! Më falni për ndërhyrjen por mendova se mund t'ju ndihmoj. Artikulli është ende i pakontrolluar. Artikujt e pakontrolluar (apo dhe ndryshimet e pakontrolluara te artikujt e kontrolluar) nuk shfaqen në ''Google'' pasi nuk i lejojmë robotët e ''Google'' t'i indeksojnë pa u hequr ajo gjendje. Pjesë e masava të ndërmarra për të luftuar vandalizmin. Kjo gjë është te çdo projekt Wiki në botë domethënë, jo vetëm te ne. {{@|Mario gianni}} po të përmend dhe njëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:25 (CEST) {{@|Mario gianni}} Artikulli eshte ne rregull dhe un e verifikova, edhe pse nuk mu duk ndonje person i famshem, ndoshta mund te deshtoje ne kriterin "notable", por noshta arsyeja pse nk ty del ne google eshte per shkak se eshte faqe e sapokrijuar, me ka ndodhur edhe mua me pare. Per kete artikull konsultohu njehere me {{@|Klein Muçi}} pasi ai i di kriteret e krijimit te nje artikulli me mire se une. Flm– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:27 (CEST) Faleminderit djema per ndihmen, une sapo kam filluar te merem me wikipedian dhe disa gjera nuk i kam kuptuar sakt po do perpiqem te permirsohem cdo dite {{@|Klein Muçi}} Faleminderit per ndihmen! – [[Përdoruesi:Mario gianni|Mario gianni]] ([[Përdoruesi diskutim:Mario gianni|diskutimet]]) 2 tetor 2019 16:35 (CEST) :{{@|Mario gianni}} asnjë problem. Thjesht ki parasysh se, me sa pashë përciptazi, artikulli në fjalë realisht duket se nuk e kalon filtrin e shquarsisë dhe kjo mund të sjellë fshirjen e tij në të ardhmen. Sigurohu të hedhësh një sy nga Portali i Komunitetit (shiko adresat blu anash), mbase të ndihmon. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 tetor 2019 17:48 (CEST) == Aprovim i ndryshimeve == Ckemi. Mund t'i aprovosh ndryshimet ne artikujt [[Në mesditë Byroja Politike u mblodh]], [[Revolucioni Kulturor]] dhe [[Dasma (roman)]] të lutem?--[[Speciale:Kontributet/148.251.233.216|148.251.233.216]] 7 tetor 2019 6:03 I miratova, nuk pata kohe ti lexoja por uroj te kene qene redaktime te mira. Uroj qe edhe ti te hapesh nje llogari tenden. Pune te mbare :) – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 7 tetor 2019 12:41 (CEST) == Kujtese per pjesemarrje ne diskutim == Pershendetje Sadsadas! Deshiroj te te kujtoj se eshte nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Votim_-_Bllokim_pa_afat_i_p%C3%ABrdoruesit_Sejko votim aktiv] ne Kuvend! Hidhi nje sy dhe nese deshiron merr pjese ne diskutim. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 18 tetor 2019 13:44 (CEST) *Përshendetje {{ping|Euriditi}}, shume vite pa folur dhe me behet shum qefi q je ende aktiv ne wikipedia. Sig qe do t votoj.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 18 tetor 2019 18:18 (CEST) :: Me behet qejfi gjithashtu qe vazhdon te jesh po aktiv si disa vite me pare! Eshte nje gje e rralle dhe shpreh mirenjohje per punen tuaj! Uroj qe edhe kete here te bejme dicka te mire per Wikipedian. Te falenderoj. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 18 tetor 2019 20:36 (CEST) == Faqe për grisje == Përshëndetje Sadsadas! Artikujt që kanë ndenjur një farë kohe në wiki si [https://sq.wikipedia.org/wiki/Aida_K%C3%ABr%C3%A7uku ky këtu] duhet të dërgohen tek [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Vota_p%C3%ABr_grisje faqja e votimeve për grisje]. Në këto raste nuk mjafton vendosja e stampës për t'i grisur. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 24 tetor 2019 09:50 (CEST) Te kuptoj, tani do ti vendos. Te falenderoj– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 24 tetor 2019 10:31 (CEST) == [[Fatos Baxhaku]] == Pershendetje. Ju lutem a mund t'ia pranoni ndryshimet artikullit kushtuar skedes biografike te gazetarit tashme te ndjere [[Fatos Baxhaku]]? Ngaqe gjendja e kontrolluar me pare e artikullit e vendos tek kategoria e ende te gjalleve. Ju falendeoroj paraprakisht dhe pune te mbare ne vazhdim.--[[Speciale:Kontributet/188.172.111.206|188.172.111.206]] 7 nëntor 2019 13:44 (CET) == Medalje == {{Medalje pune}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 16 shkurt 2020 10:29 (CET) {{ping|Βατο}} Te falenderoj shum. :-D – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 16 shkurt 2020 10:38 (CET) == Medalje == Në lidhje me punën e gjerë te artikujt që lidhen me pandeminë që po kalojmë. Informimi është me rëndësi gjatë kësaj kohe. {{Medalje shëndetësie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2020 17:12 (CET) {{ping|Klein Muçi}} Te falenderoj miku im. – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 23 mars 2020 20:36 (CET) == Sugjerim == {{Stampa:Medalje sporti}} Pershendetje. Ju meritoni xhdo medalje te mendshme ne fushen e futbollit dhe sportit ne pergjithesi dhe shume pergezime per punen e bere.Kisha nje sugjerim ne lidhje me artikujt : *[[en:Albania national under-23 football team]] {{small|(defunct)}} *[[en:Albania national under-21 football team]] *[[en:Albania national under-20 football team]] *[[en:Albania national under-19 football team]] *[[en:Albania national under-18 football team]] *[[en:Albania national under-17 football team]] *[[en:Albania national under-16 football team]] *[[en:Albania national under-15 football team]] *[[en:Albania national youth football team]] ;Femra *[[en:Albania women's national football team|National team]] *[[en:Albania women's national under-19 football team|Under-19]] Mendoj se eshte turp mos i kemi ne wikin tone e ne shum te tjera Po! Kush perpos jush mund ti formuloj ne formen me te bukur.Normal nese te pelqen.Gjithe te miratt.– [[Përdoruesi:Tiimiii|Tiimiii]] ([[Përdoruesi diskutim:Tiimiii|diskutimet]]) 20 prill 2020 04:07 (CEST) Pershendetje {{ping|Tiimiii}} te falenderoj shum per vlersimin dhe fjalet e mira. Sa per sygjerimin, po do te ishte shum e lehte ti krijoje te gjitha keto faqe, por ka disa probleme. 1) pjesa e ekipit aktual, lojtareve te thirrur ne 12 muaj e fundit si dhe ndeshjeve & statistikave duhet perditesuar ne cdo muaj pasi edhe kombetarja luan ndeshje cdo muaj. Keto jane disa nga arsyet pse un kam neglizuar per ti krijuar si faqe, pasi kerkojn shume mirembajtje dhe aktualisht n wiki jan te pakten perdoruesit qe merren me faqe futbolli, per te mos then 0. Edhe në faqet e kombetareve te tjera te futbollit, une kam redaktuar vetem pjese me shkrim si historia apo ndonje gje tjeter, sa per perditsimin e ekipit dhe te gjera t tjera eshte shum e veshtir pasi jan shume kombetare. Gjithsesi un do krijoj disa, psh ekipin nen-21, 20 dhe 19. Nese nuk e kupton se cfar dua te them, vetem shiko faqen e [[Kombëtarja italiane e futbollit]], aty jane te listuara ende ndeshjet e vitit 2014. Gjithsesi ngadal ngadal do ti bejme te gjitha.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 20 prill 2020 16:55 (CEST) ::{{@|Sadsadas}} të nxis shumë të përdorësh përkthyesin automatik në punë të tilla si ato që përshkrove. Vegla merret me gjithçka ti përshkrove dhe ti mund të merresh vetëm me përditësimin e detajeve të caktuara pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 prill 2020 17:01 (CEST) {{ping|Klein Muçi}} ndonjehere ajo vegla m duket si perkthyesi i google translate :P, pastaj un problemin nuk e kisha te shkrimi por te update, sic t thash perditsimi i kombetareve eshte shum i lodhshem prandaj nuk merrem shume me to, gjithsesi ato faqe q m rreshtoi Tiimiii do ti krijoj me kalimin e kohes..– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 20 prill 2020 17:04 (CEST) :Te kuptoj plotesisht po si thua vetem pjesa me shkrim eshte nje fillim i mbare. Faleminderit per konsideraten. Gjithe te mirat– [[Përdoruesi:Tiimiii|Tiimiii]] ([[Përdoruesi diskutim:Tiimiii|diskutimet]]) 21 prill 2020 15:46 (CEST) == Grafikë - CS1 == Përshëndetje! :) Je ende i interesuar për të punuar me rregullimin e gabimeve te ndryshme të modulit CS1? Nëse po, grafikët e rinj që kam sjellë mund të të ndihmojnë disi në organizimin e punës. Mund të të tregoj grafikët dhe si t'i shfrytëzosh më poshtë nëse do. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2020 02:29 (CEST) Tungjatjeta; nese e ke fjalen per heqjen e atyre kategorive kanceroze po jam i interesuar. Me trego. – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 5 maj 2020 07:09 (CEST) :Atëherë, kemi tre stampa: :*<nowiki>{{Grafiku i gjuhëve të burimeve}}</nowiki> :*<nowiki>{{Grafiku i kategorive të mirëmbajtjes}}</nowiki> :*<nowiki>{{Grafiku i kategorive të gabimeve}}</nowiki> :Mjafton të vendosësh njërën (ose të gjitha) nga këto ku të duash ti në një faqe, mbase te një nënfaqe e veçantë e jotja, mbase te livadhi personal, ku të duash, dhe do të të shfaqen grafikët që do të të tregojnë cilët kategori kanë nevojë për më shumë vëmendje. Që aty mund të shtypësh te grafiku apo te emri i kategorisë dhe do të dërgohesh menjëherë te kategoria përkatëse për të nisur punën. Grafikët përditësohen vetvetiu pas njëfarë kohe të caktuar dhe tregojnë se si ndryshojnë me kalimin e kohës kategoritë. Si shtohen, si zvogëlohen gabimet a çdo ndikim tjetër që mund të vihet re. Kjo të jep një pasqyrë të qartë të çfarë po ndodh me kategori të tilla në kohë gati reale dhe të ndihmon të dish ku të përqëndrosh forcat e si ta organizosh punën. Po të duash, më thuaj vetëm vendin ku do t'i vendosësh dhe cilin prej tyre do (në mos të gjithë) dhe t'i vendos unë. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2020 16:37 (CEST) {{@|Klein Muçi}} vendosi te tre ku te duash :) :{{U bë}} - I vendosa të tre këtu: [[Përdoruesi:Sadsadas/Grafikët CS1]]. Hidhi një sy e më thuaj për çdo vështirësi që mund të hasësh. Ki parasysh që përditësimi i grafikëve nuk është i menjëhershëm por gjithsesi është automatik dhe çdo ndryshim do të pasqyrohet goxha shpejt vetvetiu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2020 17:26 (CEST) == Medalje == Në lidhje me biografitë e shumta të futbollistëve me të cilët ke punuar ndër vite. {{Medalje biografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 qershor 2020 14:42 (CEST) {{@|Klein Muçi}} te falenderoj shum klein. Pune te mbare– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 26 qershor 2020 17:35 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia??--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) Pershendetje. Po mundem, por fillimisht do shoh se cfar redaktimesh ke bere para se ti "quaj te sakta". Gjithashtu te sygjeroj qe te hapesh nje adres. Pune te mbare. – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 23 gusht 2020 18:55 (CEST) :'''NUK''' {{U bë}} për fat të keq.--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 28 gusht 2020 13:46 (CEST) *Redaktimet e juaja te artikulli [[Letërsia shqipe]] jane te shqyrtuara.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 28 gusht 2020 13:48 (CEST) I kontrollon dot redaktimet e mia?? Dhe ky përdorues po [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Balshajt&diff=2154820&oldid=2154339 heq fjali të referuara dhe po shton POV (Balshiqët).]--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 shtator 2020 00:16 (CEST) Te Balshajt ai kishte nje axhend propagande, por ja ktheva redaktimet.– [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 23 shtator 2020 01:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i parë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për artikujt cilësorë == {{Çmim i parë|3=artikujt cilësorë|viti=2019|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për pastrimin e artikujve == {{Çmim i parë|4=pastrimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për kontrollin == {{Çmim i parë|12=kontrollin|viti=2019|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i dytë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Sadsadas}} == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i parë|2=redaktimin e artikujve|viti=2020|përdoruesi=Sadsadas}} == Lidhjet per adresat e arkivuara == Përshëndetje! :) Pse po i largon lidhjet për adresat e arkivuara në artikuj? Çfarë ekzaktësisht po përpiqesh të rregullosh? Çdo burim në rrjet duhet të ketë lidhje për versionet e arkivuara dhe nëse nuk i ka, do të shtohen automatikisht nga IABot sërish. Po të them përpara që të mos të të shkojë mundi kot. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2022 14:54 (CET) Pershendetje. Po perpiqem te paksoj sa me pak artikujt me kategorine gabime cs1 parametra te teper. Ndoshta per shkak te boteve archive url date and accessdate esht e shenuar 2 here Un po heq archive url date &accessdate te vjeter Kurse ato te rejat me vize ne mes i kam len pa levizur. Gjithashtu po "luftoj" edhe kategorine gabime cs1 mungese e parametrit te gjuhes. Flm 🙂 [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 28 shkurt 2022 15:52 (CET) :Më bëhet qejfi që po ndihmon! :D :[[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të tepërt]] pati një rritje anormale botërisht për shkak të një keqfunksionimi të IA Bot. Problemi u dokumentua dhe u zgjidh ca javë më vonë. Mund të shikosh më shumë për këtë gjë këtu: {{Phab|T291704}} Gjatë kësaj kohe shumë projekte wiki e ndaluan përkohësisht funksionimin e IA Bot, gjë të cilën e bëmë dhe ne e megjithatë IA Bot kishte bërë mbi 3000 ndryshime ndërkohë. :Tani që situata u rregullua dhe IA Bot i është kthyer punës, mirëmbajtësit e tij po punojnë për një zgjidhje automatike botërore për të rregulluar dëmin e shkaktuar. Shiko përgjigjen e tyre [[m:User talk:InternetArchiveBot/Archive/2022#SqWiki - Problems|këtu]], pika e dytë. :Përsa i përket [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës]], dje qëlloi që nisa një diskutim për një zgjidhje automatike të problemit në lidhje me parametrin e munguar të gjuhëve. Shiko [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:GreenC&oldid=1074459101#IA_Bot_-_Books_and_languages këtu], pikën e dytë. Një përdorues nga EnWiki thotë se ka arritur të krijojë një program që do t'i zgjidhë në mënyrë automatike shumicën e problemeve me atë kategori. Dje kreu 3 prova që funksionuan në mënyrë të mirë dhe mori të drejtat e redaktimeve automatike nga unë. Biseda po vazhdon aktualisht [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Klein_Mu%C3%A7i&oldid=2403369#Continuation_of_discussions_-_Missing_language_parameter në faqen time të diskutimeve] dhe nëse gjithçka shkon mirë, së shpejti do të nisë puna dhe për boshatisjen e asaj kategorie. :Në këto kushte, të ftoj, nëse e sheh të arsyeshme, të mos harxhosh shumë energji me ato dy kategori pasi mund të zgjidhen automatikisht së shpejti. Nëse e ke me dëshirë për të vazhduar punën, nuk të pengon kush gjithsesi. :PS: 2 kategori të tjera po diskutohen gjithashtu për t'u zgjidhur automatikisht [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Trappist_the_monk&oldid=1074466311#Url_status_-_Archived_copy këtu]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2022 16:56 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Medalje == Për punën e pandërprerë ndër vite në lidhje me biografitë e futbollistëve. Jam i sigurt që ndjekësit shqipfolës të futbollit do të të ishin shumë mirënjohës po të dinin se shumica e informacionit shqip në rrjet nga ''Wikipedia'' për atë temë vjen nga ti. Kontributi yt vlerësohet nga komuniteti. Faleminderit! {{Medalje zelli}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 gusht 2022 01:26 (CEST) Te falenderoj shum per vlersimin. Je nje te paktit perdorues ktu ne wikipedia qe me ka vlersuar per punen time. Gjithsesi kjo nuk esht arsyeja se pse un kontriboj ne wikipedian shqiptare. Esht thjesht ceshtje pasioni. Qe nga redaktimi i par qe kam ber me 10 maj 2013 e deri tani. Pasioni esht po i njejti. Me durim dhe pasion ne mund ta bejm wikipedian shqiptare nje nga projektet me te mira qe ekziston. Shum faleminderit dhe gjithë te mirat. – [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] (diskutimet) 25 gusht 2022 19:46 (EDT) [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 25 gusht 2022 01:46 (CEST) == Files without a license == Hi! You have uploaded some files without a license. You can [https://usualsuspects.toolforge.org/?language=sq&project=wikipedia&category=Non_Licensed_Images&min_days=14&badboys=Bad+Boys click this link] to see them. You can find more info on [[Wikipedia:Kuvendi#Cleaning_up_files_continued]].--[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 10 qershor 2023 17:22 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Abortion in Azerbaijan]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 28 gusht 2023 22:38 (CEST) Hi. Yes i can definitely do that in this week. It doesn't look that hard. Regards. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 28 gusht 2023 20:40 (EDT) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646140|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marcelo Brozović]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlora]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlora]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202024,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2024 18:51 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aston Villa F.C.]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676136|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aston Villa F.C.]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2018:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 20:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aston Villa F.C.]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676136|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aston Villa F.C.]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2018:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 20:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aston Villa F.C.]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676355|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aston Villa F.C.]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20korrik%202024,%2022:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 00:38 (CEST) == A little revision == Hello, I recently made some changes to the [Selami Taraku] page. I noticed a problem with a subheading, I've fixed it now. Could you please review it? [[Speciale:Kontributet/85.153.235.98|85.153.235.98]] 20 korrik 2024 11:44 (CEST) :Got you. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 21 korrik 2024 04:03 (CEST) == Njoftim! == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: ''6 Nëntor''. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 tetor 2024 16:51 (CEST) --- Urime per rolin e ri. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 23 tetor 2024 12:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ruud van Nistelrooy]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719839|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ruud van Nistelrooy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2023:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 00:58 (CET) == Ndryshimet e shpeshta == Hej doja të ta tërheq pak vëmendjen si përdorues i shpeshtë i [[Speciale:NdryshimeSëFundmi|faqes së ndryshimeve të fundit]]. Kur ke ndryshime imtësore, ose shënoji si të vogla para se t'i botosh, ose përdore butonin e parapamjes dhe mos i boto derisa të bësh ndryshime të mëdhaja. Po e mbush regjistrin e redaktimeve nga ana jonë me vetëm [[Giampaolo Pazzini|Giampaolo Pazzinin]]. Kjo shihet edhe tek [[Speciale:Kontributet/Sadsadas|kontributet e tua]]. Kurseja vetes pak klikimet, përndryshe shumë falemnderit për ato që po bën tek artikujt e sportit! [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 16 dhjetor 2024 03:31 (CET) :Pershendetje. Une jam duke kontribuar ktu nepermjet telefonit, keshtu qe disa opsione nuk me shfaqen ktu, sic esht edhe opsioni per te ber nje redaktim te vogel. Sa i takon regjistrit te redaktimeve, nuk e dija qe puna ime ndikonte aty ose nese ju e perdorni kte regjister per ndonje gje. Gjithsesi do ta kem parasysh. {{unsigned|Sadsadas|16 dhjetor 2024 03:38 (CET)}} ::Në telefon mund të kalosh nga redaktuesi pamor në redaktuesin burimor, pastaj e prek shigjetën në të djathtë. Para se të prekësh "{{Code|Boto}}" të jipet mundësia të shkruash një përmbledhje dhe t'i shikosh paraprakisht ndryshimet e tua. Për sa i përket regjistrit, është puna ime (dhe e jotja, realisht!) si kontrollues t'i hetoj problemet në redaktime dhe t'i pranoj artikujt në pritje, prandaj e përdori atë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 16 dhjetor 2024 03:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Borussia Mönchengladbach]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2749932|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Borussia Mönchengladbach]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202025,%2020:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2025 21:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lorik Cana]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2825451|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lorik Cana]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20gusht%202025,%2000:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 gusht 2025 02:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kylian Mbappé]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2880330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kylian Mbappé]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20dhjetor%202025,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 dhjetor 2025 01:04 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:23 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kylian Mbappé]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kylian Mbappé]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2017:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 18:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klodian Duro]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901568|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klodian Duro]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20shkurt%202026,%2000:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 shkurt 2026 01:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klodian Duro]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klodian Duro]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shkurt%202026,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 18:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[West Lebanon, Indiana]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908064|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:West Lebanon, Indiana]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202026,%2021:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2026 22:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Luca Toni]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2950626|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Luca Toni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202026,%2004:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2026 06:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Luca Toni]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2974865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Luca Toni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202026,%2005:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2026 07:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Liga Profesionale Saudite 2025–26]]'' == Përshëndetje, Sadsadas! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983576|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Liga Profesionale Saudite 2025–26]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2015:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 17:01 (CEST) fghiun3f4skeqkyl0bu722jdklmkdbj Transmetimi me dy dhe katër përçues 0 151764 2983660 2980907 2026-05-24T22:14:08Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Transmetimi me dy dhe katër përcjellësa]] te [[Transmetimi me dy dhe katër përçues]] 2980907 wikitext text/x-wiki == ''Hyrje'' == Kur dy poste fundore '''A''' dhe '''B''' shkëmbejnë informacione midis tyre, dmth bashkëbisedojnë, atëherë në parim duhen dy mjete transmetimi të veçanta një drejtimëshe, të quajtura kanale (channel) secili prej të cilëve duhet të jetë i aftë të transmetojë informacionet e emetuesit të njërit post drejt marrësit të postit tjetër. Këto dy kanale, në përgjithësi identike, përbëjnë një qark transmetimi. Transmetuesit dhe marrësit janë shndërruesa që dallohen fizikisht nga njeri tjetri. Kështu psh: mund të përmendim çiftet mikrofon–kufje, tastierë–printer, kamerë-ekran etj. Në mënyrën duplekse të komunikimit transmetimi i informacionit bëhet njëkohësisht në të dy drejtimet. Të dy postet mundet që të transmetojnë dhe të marrin njëkohësisht, si dhe të ndërpresin emetimin e tjetrit duke i dërguar atij një sinjal të parashikuar për këtë qëllim. <ref>http://e-libraria.com/lit/telekomunikacionet-ligjerata-enver-hamiti/</ref> <ref>data.planetar.edu.al/files/telekomunikacione722.doc</ref> Situata është ajo e Fig.3.20 që është rasti tipik i qarqeve telefonike. [[File:Wdsd.png|right|Wdsd]] == ''Transmetimi me “ 2 përcjellësa “'' == Mjetet pasive të transmetimit janë: * Linjat simetrike ose [[koaksiale]], * Kanalet radioelektrike Në gjuhën e telekomunikacioneve këto quhen qarqe me “2 përcjellësa” [[ (2-wire)]], megjithëse ato mund të jenë edhe valë radioelektrike ose të kenë formë tubi si në rastin e çifteve koaksiale ose rasti i valësjellësave. Në një qark me “2 përcjellësa “ të dy kanalet dhe ai i transmetimit dhe ai i marrjes janë të përzier. == ''Transmetimi me “ 4 përcjellësa “'' == Transmetimi dy drejtimësh me “2 përcjellësa “ përjashton prezencën e të gjithë elementëve aktivë një drejtimësh dhe që nuk janë reversibil si psh: amplifikatorët, dedektorët e mbështjellëseve, koduesit, shumica e modulatorëve e tj. Kur distanca ose mjeti i transmetimit ka nevojë për amplifikim ose për modulim të dy drejtimet duhen ndarë dhe për secilin sens duhet përdorur një kanal i veçantë një drejtimësh. Në këtë rast thuhet se transmetimi bëhet me “ 4 përcjellësa “ [[(4-wire)]]. == ''Transmetimi në “4 pseudo përcjellësa në frekuencë “'' == Të dy kanalet një drejtimësh të nevojshëm për realizimin e një transmetimi me “4 përcjellësa “ jo gjithmonë janë të veçuar materialisht, pra jo gjithmonë kanë të bëjnë me dy çifte simetrike, dy tuba koaksialë etj. Ato gjithashtu mund të përbëhen nga disa [[breza]] të ndryshëm frekuencash në të njejtin suport material. [[File:Transmetimi me dy dhe kater percjellesa 2014-06-09 17-50.png|left|Transmetimi me dy dhe kater percjellesa 2014-06-09 17-50]] Sistemi në këtë rast materialisht ka “2 përcjellësa “ por sillet ekzaktësisht sikur të ishte me “4 përcjellësa “. Pra mund të flasim për transmetim në “4 pseudo përcjellësa “, ai në fakt është një multipleksim në frekuencë i të dy drejtimeve të transmetimit dhe ka si efekt dyfishimin e gjerësisë së brezit të zënë në mjetin përkatës të transmetimit. Me anë të fig.3.22 e ilustrojnë këtë funksionim: * Radiourat me dy bartëse të ndryshme por me të njejtat [[antena]] për të dy drejtimet. * Lidhja me kanale të shumëfishta (FDM) në një tub të vetëm koaksial nëpërmjet zhvendosjes në frekuencë të kanaleve “vajtje” dhe “kthim”. Amplifikimi ndërmjetës dmth përsëritësat, kanë nevojë për përzierjen e të dy brezave të frekuencave “vajtje” dhe “kthim” me ndihmën e filtrave dhe të dy amplifikatorëve të veçantë. == ''Kalimi nga “ 2 përcjellësa “ në “ 4 përcjellësa “ dhe anasjelltas'' == Për shkak të reversibilitetit të shndërruesave të zakonshëm, postet fundore janë të tipit me “4 përcjellësa “ sepse i kanë gjithmonë të ndarë nga njeri-tjetri emetuesit dhe marrësit. E njejta gjë vlen edhe për elementët aktivë si[[ amplifikatorët]], [[modulatorët]] e tj. Megjithatë janë arsyet ekonomike ato që pengojnë realizimin e një transmetimi të plotë me “ 4 përcjellësa “. Qarqet me “ 2 përcjellësa “ përdoren të paktën në[[ rrjetat]] [[lokale ]]dhe gjithmonë aty ku është i mundur transmetimi në brezin bazë pa amplifikim. Në këtë mënyrë shpesh lind nevoja e kalimit nga 2 në 4 përcjellësa dhe anasjelltas. Centralet interurbane komutojnë lidhjet e ndryshme nëpërmjet katër kontakteve për sejcilin qark (komutimi me “ 4 përcjellësa “) ndërsa ato lokale nuk kanë nevojë për më shumë se dy kontakte për secilin qark (komutimi me “ 2 përcjellësa “) Në kalimin nga një qark me “ 4 përcjellësa “ në një qark tjetër me “ 2 përcjellësa “ duhet të sigurohemi që secili marrës të mos marrë sinjalet e transmetimit të të njejtit post. == ''Referimet'' == : {{reflist}} [[Kategoria:Telefoni]] [[Kategoria:Telekomunikime]] shn14dzzg93qrfawnpblaj5taf5usbu Manchester City F.C. 0 154326 2983583 2978771 2026-05-24T16:57:59Z ~2026-30966-50 188041 2983583 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #7ab2dc | writing color = #FFFFFF | header color = #7ab2dc | clubname = Manchester City | image = | clubcolors = [[Figura:Sky city.png|20px]] | alt = A rounded badge depicting a shield containing a ship, the [[red rose of Lancashire|Lancashire Rose]], and the three rivers of Manchester. | fullname = Manchester City Football Club | nickname = Citizens, Sky Blues, City | short name = MCFC, Man City | founded = 1880; 143 vite më parë si St. Mark's (West Gorton) | ground = [[City of Manchester Stadium]] | capacity = 53,000<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/publications|title=Premier League Handbook 2018–19|publisher=Premier League|language=en|date=30 korrik 2018|accessdate=3 janar 2019|archive-date=25 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225233556/https://www.premierleague.com/publications|url-status=dead}}</ref> | owner = City Football Group | chairman = Khaldoon Al Mubarak | manager = | league = [[Premier League]] | season = [[Premier League 2024–25|2024–25]] | position = Premier League, 3të | current = Sezoni 2023–24 i Manchester City F.C. | website = http://www.mancity.com |pattern_la1 = _mancity2425h |pattern_b1 = _mancity2526h |pattern_ra1 = _mancity2425h |pattern_sh1 = _mancity2425h |pattern_so1 = _mancity2425h |leftarm1 = 78BCFF |body1 = 78BCFF |rightarm1 = 78BCFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2425a | pattern_b2 = _mancity2425a | pattern_ra2 = _mancity2425a | pattern_sh2 = _mancity2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 00001 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2425t | pattern_b3 = _mancity2425t | pattern_ra3 = _mancity2425t | pattern_sh3 = _mancity2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 960018 }} '''Manchester City Football Club''' është një klub [[Anglia|anglez]] futbolli me seli në [[Manchester]], Angli. Klubi garon në [[Premier League|Premier Ligë]], elita e futbollit anglez. Klubi u themelua në vitin 1880 me emrin '''St. Mark's (West Gorton)''', kurse shtatë vite më pas u bënë '''Ardwick Association Football Club'''. Në vitin 1894, klubi mori emrin ''Manchester City''. Klubi i luan ndeshjet si vendas në [[Etihad Stadium]] në lindje të Manchesterit. Ata u zhvendosën në këtë stadium në vitin 2003 pasi kishin luajtur në [[Maine Road]] që nga viti i largët 1923. Në vitin 1894, i pari me emrin Manchester City, klubi vendosi të luante me ngjyrën e kaltër. ==Historia== ===1880–1962: Vitet e hershme dhe trofetë e parë=== {{Main|Historia e Manchester City F.C.}} City mori trofeun e parë në historinë e saj duke fituar divizionin e dytë në vitin 1899; kjo gjë bëri që klubi të ngjitej në divizionin më të lartë të futbollit anglez, divizioni i parë. Klubi më pas arriti të marrë trofeun e parë të madhë më 23 prill 1904, duke mposhtur me rezultatin 1–0 [[Bolton Wanderers F.C.|Boltonin]] në [[Crystal Palace National Sports Centre|Crystal Palace]] për të fituar [[FA Cup]]; City humbi Kupën e Ligës dhe ligën pasi në këtë të fundit e mbylli në vendin e dytë, megjithatë, City u bë klubi i parë nga Manchesteri që fiton një trofe madhor.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p32</ref> Në sezonet e tjera pas triumfit në FA Cup, klubi u ndoq nga akuzat për parregullsi financiare, duke arritur kulmin me pezullimin e shtatëmbëdhjetë lojtarëve në vitin 1906, përfshirë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] [[Billy Meredith]], i cili më pas u zhvendos te rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>James, ''Manchester:The Greatest City'', pp 59–65.</ref> Një zjarr i rënë në Hyde Road shkatërroi stadiumin e tyre në vitin 1920, dhe tre vite më vonë ata lëvizën në stadiumin e ri të ndërtuar, të quajtur [[Maine Road]], e cila ndodhej në [[Moss Side]].<ref>{{cite news|title=Maine Road through the ages|trans-title=Rruga Maine ndër vite|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3011895.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2003|accessdate=10 shtator 2011|author=Chris Bevan}}</ref> [[Skeda:ManCity1904.jpg|parapamje|Skuadra e Manchester City që [[Finalja e FA Cup 1904|fitoi FA Cup në vitin 1904]].]] Në vitet 1930, Manchester City arriti në dy finale rresht të FA Cup, duke humbur kundër [[Everton F.C.|Evertonit]] në vitin 1933, përpara se të fitonte një vit më vonë trofeun duke mposhtur [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]].<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', pp. 31–33</ref> Gjatë zhvillimit të FA Cup në vitin 1934, Manchester City theu rekordin për numrin më të madhë të shikueshmërisë të të gjithë historisë së futbollit anglez, pasi 84,569 tifozë ishin akomoduar në [[Maine Road]] për ndeshjen e raundit të gjashtë të [[FA Cup]] kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] në vitin 1934 – një rekord i cili qëndron ende në ditët e sotme.<ref>{{cite web|title=FA Cup special: Thrills, spills and a cast of thousands at Maine Road|trans-title=Të veçantat e FA Cup: Të dridhurat dhe e hedhura e mijërave në rrugen Maine|author=Gary James|url=http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|website=menmedia.co.uk|language=en|date=22 prill 2011|accessdate=23 prill 2011|archive-date=12 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112175959/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|url-status=dead}}</ref> Klubi fitoi titullin e parë të Divizionit të Parë në vitin 1937, por u rrëzuan një divizion më poshtë sezonin tjetër, pavarësisht se shënuan më shumëë gola se çdo skuadër në atë sezon.<ref>{{cite web|title=England 1937/38|publisher=RSSSF|language=en|trans-title=Tabela e ligës nga RSSSF.com|url=http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html|accessdate=29 dhjetor 2005}}</ref> Njëzet vjet më vonë, skuadra e Cityt e frymëzuar nga një sistem taktik e quajtur ''[[Revie Plan]]'' arriti dy finale rresht të FA Cup sërisht, në vitet 1955 dhe 1956; njësoj në vitet 1930, ata e humbën finalen e parë, duke u mposhtur nga [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], por fitoi të dytën. Në [[Finalja e FA Cup 1956|finalen e vitit 1956]], ku Manchester City mposhti 3–1 [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], një nga finalet më të famshme të të gjitha kohërave, duke u mbajtur mënd për portierin [[Bert Trautmann]] i cili vazhdoi të luajë pavarësisht se nuk e dinte se kishte thyer qafën e tij.<ref>Rowlands, ''Trautmann – The Biography'', pp. 178–184</ref> ===1963–1998: Epoka e artë e parë dhe rënja=== Pas rënjes në Divizionin e Dytë në vitin 1963, e ardhmja dukej e zymtë, me klubin që regjistroi rekordin për numrin më të ulët të shikueshmërisë, pasi vetëm 8,015 tifozë ishin në ndeshjen kundër [[Swindon Town F.C.|Swindon Town]] në janar 1965.<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 57</ref> Në verën e vitit 1965, klubi vendosi [[Joe Mercer]] dhe [[Malcolm Allison]] si skuadrën drejtuese të ri të klubit. Në sezonin e ri nën drejtimin e Mercer, City fitoi titullin e Divizionit të Dytë dhe bëri blerje të rëndësishme duke firmosur me [[Mike Summerbee]] dhe [[Colin Bell]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 27–36</ref> Dy sezone më vonë, në [[1967–68 në futbollin Anglez|1967–68]], Manchester City fitoi ligën për herë të dytë në histori, duke e marrë titullin në ditën e fundit të ligës pas fitores 4–3 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], duke lënë në vendin e dytë rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 37–56</ref> Pas kësaj, trofe të mëtejshëm erdhën: City fitoi FA Cup në vitin [[1969 Finalja e FA Cup|1969]], përpara se të arkivonte suksesin e parë Europian duke fituar [[Cup Winners' Cup|European Cup Winners' Cup]] në vitin 1970, duke mundur në finale [[Górnik Zabrze]] me rezultatin 2–1 në [[Vjena|Vjenë]].<ref>Gardner, ''The Manchester City Football Book No. 2'', pp. 13–22</ref> City gjithashtu fitoi edhe [[Football League Cup|League Cup]] në atë sezon, duke u bërë skuadra e dytë angleze që fiton një titull europian dhe vendor në të njëjtin sezon. Skuadra vazhdoi sfidat për të fituar trofe edhe në vitet 1970, duke e përfunduar ligën vetëm një pikë larg skuadrës kampione në dy raste dhe duke arritur në finalen e League Cup në vitin 1974.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', pp. 410–420</ref> Një nga ndeshjet që do të mbahet mend gjatë nga kjo periudhë nga tifozët e Manchester Cityt në ndeshjen e fundit të sezonit 1973–74 kundër rivalëve të qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]], e cila kishte nevojë për një fitore për të shmagur rënjen një divizion më poshtë. Ish lojtari i United [[Denis Law]] shënoi një Gol me takë për t'i dhënë Cityt fitoren 1–0 në [[Old Trafford]], duke konfirmuar rënjen e Manchester United një divizion më poshtë.<ref>Rezultatet e tjera tregonin United do të rrëzohej një divizion më poshtë edhe nqs ata barazonin ose fitonin, por asnjë nga skuadrat nuk e dinte këtë gjë në atë kohë.</ref><ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 70</ref> Trofeu i fundit e periudhës më të suksesshme të klubit ishte League Cup e fituar në vitin 1976, duke mposhtur në finale [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] me rezultatin 2–1. [[Skeda:ManchesterCityFC League Performance.svg|thumb|left|300px|Grafika e renditjes së Cityt në ligë vit pas viti.]] Një periudhë e gjatë e rënjes e ndoqi klubin pas sukseseve në vitet 1960 dhe 1970. Malcolm Allison u ribashkua me klubin duke u bërë trajner për herë të dytë në vitin 1979, duke shpenzuar shuma të mëdha parash për blerje të pasuksesshme, si [[Steve Daley]].<ref>Tossell, ''Big Mal'', Chapter 18</ref> Një varg trajnerësh e pasuan atë – shtatë vetëm në vitet 1980. Nën drejtimin e [[John Bond]], City arriti finalen e FA Cup në vitin 1981, por humbi në finalen e përsëritur nga [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Klubi u rrëzua dy herë nga Divizioni i Parë në vitet 1980 (në vitin 1983 dhe 1987), por u rikthye në nivelin më të lartë të futbollit anglez sërisht në vitin 1989 dhe përfundoi në vendin e pestë në vitet 1991 dhe 1992 nën dretjimin e [[Peter Reid]].<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p. 68</ref> Megjithatë, kjo ishte vetëm një lehtësim i përkohshëm, dhe pas largimit Reid, fati i Manchester City filloi të zbehej. City ishte një nga bashk-krijuesit e [[Premier League]]s në krijimin e saj në vitin 1992, por pasi përfundoi në vendin e nëntë në sezonin e parë, dhe luftuan në tre sezone rresht për të mbijetuar, klubi u rrëzua në vitin 1996. Pas dy sezoneve në Divizionin e Parë, City arriti në pikën më të ulët të historisë së saj, duke u bërë klubi i dytë fitues i një trofeu evropian që rrëzohet në kategorinë e tretë, pas [[Gjermania|gjermanëve]] të [[1. FC Magdeburg]]. ===1999–2009: Ndërrimet e pronësisë dhe rikuperimi=== Pas rënjes, klubi hasi rrëmë të madhe jashtë fushave të lojës, me presidentin e ri [[David Bernstein]] i cili kishte probleme fiskale.<ref name="Buckley 2000">{{cite book|author=Andy Buckley|author2=Burgess, Richard|title=Blue Moon Rising: The Fall and Rise of Manchester City|trans-title=Hëna blu në rritje: Rënja dhe ngritja e Manchester Cityt|publisher=Milo|language=en|location=Bury|year=2000|isbn=0-9530847-4-4}} f. 177</ref> Nën drejtimin e trajnerit [[Joe Royle]], City u promovua që në mundësinë e parë, duke arritur në një play-off dramatik kundër [[Gillingham F.C.|Gillingham]]. City u rikthye në divizionin më të lartë, por megjithatë qëndrimi nuk do të zgjaste shumë pasi klubi do të rrëzoheshe sërisht në vitin 2001. [[Kevin Keegan]] zëvëndëoi Royle si trajner në fund të sezonit, dhe arriti një kthim të menjëhershëm duke fituar Divizionin e Parë [[2001–02 në futbollin Anglez|2001–02]], duke thyer rekordet e klubit për numrin e pikë të marra dhe golave të shënuar.<ref name="The Complete Record p. 265">Manchester City – The Complete Record, p. 265</ref> [[2002–03 në futbollin Anglez|Sezoni 2002–03]] do të ishte i fundit në Maine Road, ku ata fituan 3–1 kundër rivalëve të Manchester United duke marrë fitoren e parë në derbi pas 13 vitesh.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071219015810/http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archivedate=19 dhjetor 2007|title=Goater double gives City derby win|trans-title=Dopieta e Goater i jep Cityt fitoren në derbi|accessdate=28 maj 2007|publisher=RTÉ|language=en|url-status=live}}</ref> City gjithashtu u kualifikua për në kompeticionet evropiane për herë të parë pas 25 vitesh. Në fund të sezonit 2002–03, klubi lëvizi në [[City of Manchester Stadium]]. Në katër sezonet e para në stadiumin e ri, klubi i përfundonte sezonet në mesin e tabelës. Ish trajneri i [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] [[Sven-Göran Eriksson]] u bë trajneri i parë i huaj i klubit në vitin 2007.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/6241052.stm|title=Eriksson named Man City manager|trans-title=Eriksson emërohet trajneri i Man City|date=6 korrik 2007|accessdate=20 korrik 2007|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pas një fillimi të venitur në gjysmën e dytë të sezonit, Eriksson u shkarkua në qershor 2008.<ref>{{cite news|title=Eriksson's reign at Man City ends|trans-title=Epoka e Eriksson tek Man City përfundon|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 qershor 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7430827.stm|accessdate=2 qershor 2008}}</ref> Ai u zëvëndësua vetëm pas dy ditësh më 4 qershor nga [[Mark Hughes]].<ref>{{cite news|title=Manchester City appoint Mark Hughes|trans-title=Manchester City punëson Mark Hughes|url=http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 qershor 2008|accessdate=21 tetor 2009|archive-date=10 tetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091010052950/http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|url-status=dead}}</ref> Nga viti 2008, klubi ishte në një situatë të pasigurtë financiare. [[Thaksin Shinawatra]] mori kontrollin e klubi një vit më parë, por mundimet e tij politike bënë që t'i bllokoheshin asetet.<ref>{{cite news|title=Thaksin Shinawatra's crisis ends Manchester City's European dream|trans-title=Kriza e Thaksin Shinawatra i jep fund ëndërrës europiane të Manchester Cityt|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/2548558/Thaksin-Shinawatras-crisis-ends-Manchester-Citys-European-dream-Football.html|publisher=Daily Telegraph|language=en|date=12 gusht 2008|accessdate=4 shtator 2010|location=Londër|author=Ian Winrow}}</ref> Pas kësaj, në gusht 2008, klubi u ble nga [[Abu Dhabi United Group]]. Blerja u ndoq menjëherë nga oferta marramëndëse për të blerë lojtarë të kalibrit të lartë; klubi theu rekodin britanik të transferimit duke blerë [[Kombëtarja braziliane e futbollit|lojtarin ndërkombëtar brazilian]] [[Robinho]] nga [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] për 32.5 milion [[Paund sterlina|£]].<ref name="Robinho">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/7593026.stm|title=Man City beat Chelsea to Robinho|trans-title=Man City mposht Çelsin për Robinhon|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 shtator 2008|accessdate=19 shtator 2009}}</ref> Megjithatë, performancat e skuadrës nuk kishin ndonjë ndryshim nga sezoni i kaluar pavarësisht fluksit të madhë të parave, me skuadrën që e përfundoi ligën në vendin e dhjetë, dhe duke arritur në çerek–finale të [[UEFA Liga e Evropës|Kupës UEFA]]. Gjatë verës së vitit 2009, klubi shpenzoi shifra të mëdha parash për të kryer transferime – me një shumë prej 100 milion [[Paund sterlina|£]] – për të blerë [[Gareth Barry]], [[Roque Santa Cruz]], [[Kolo Touré]], [[Emmanuel Adebayor]], [[Carlos Tevez]] dhe [[Joleon Lescott]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8216645.stm|title=Lescott completes Man City move|trans-title=Lescott përfundon lëvizjen tek Man City|date=25 gusht 2009|accessdate=12 shtator 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në dhjetor 2009, Mark Hughes – i cili ishte vendosur si trajner pak pasi klubi ishte blerë nga pronarët e rinj – u zëvëndësua nga [[Roberto Mancini]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8422676.stm|title=Mark Hughes sacked as Man City appoint Mancini manager|trans-title=Mark Hughes shkarkohet me Man Cityn që punëson trajnerin Mancini|accessdate=19 dhjetor 2009|date=19 dhjetor 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> City e përfundoi sezonin në Premier Ligë në vendin e pestë, duke humbur mundësinë për t'u kualifikuar për në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], por duke u kualifikuar në Ligën e Evropës për sezonin [[2010–11 në futbollin Anglez|2010–11]].<ref>{{cite news|title=City slickers clinch third place|url=https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 maj 2011|access-date=7 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008025134/https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|url-status=live}}</ref> ===2010–vazhdon: Epoka e artë e dytë dhe mbërritja e Pep Guardiolës=== [[Skeda:ManCityBayernMCL.JPG|parapamje|djathtas|Manchester City kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në UEFA Ligën e Kampioneve në vitin 2011.]] Vazhdimsia e blerjeve të lojtarëve me cilësi solli edhe vazhdimin e sezoneve të suksesshme, duke bërë që rezultatet të përputheshin me cilësinë e lojtarëve. City arriti në [[2011 Finalja FA Cup|finalen e FA Cup 2011]], finalja e tyre e parë për një trofe madhor pas tridhjetë vitesh, duke mposhtur në gjysëm–finale rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Man Utd|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/9457489.stm|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=16 prill 2011}}</ref> duke i eliminuar për herë të parë në një kupë që pas vitit 1975. Ata mposhtën [[Stoke City F.C.|Stoke City]] me rezultatin 1–0 në finale, duke fituar trofeun e parë madhor që nga viti 1976 dhe kupën e 5të në histori. Në të njëjtën javë, klubi u kualifikua në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] për herë të parë që pas vitit 1968 pasi mposhti me rezultatin 1–0 rivalët e [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Tottenham|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9480251.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 maj 2011|accessdate=10 maj 2011}}</ref> Në ditën e fundit të sezonit 2010–11, City parakaloi [[Arsenal F.C.|Arsenalin]] në garën për vendin e tretë në Premier Ligë, duke siguruar kualifimin direkt në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve. Ekipi e nisi sezonin 2011–12 duke siguruar disa fitore historike, përfshirë atë 5–1 kundër Tottenhamit në [[White Hart Lane]] dhe 6–1 kundër Manchester United në [[Old Trafford]].<ref>{{Cite web|author=Nedu Obi|title=Man City 6-1 Manchester United: 5 Worst Premier League Losses in United History|url=https://bleacherreport.com/articles/908518-man-city-6-1-manchester-united-5-worst-premier-league-losses-in-united-history|access-date=4 dhjetor 2022|website=Bleacher Report|language=en|date=24 tetor 2011}}</ref> Pavarësisht nisjes së fortë të sezonit, City pësoi rënje dhe ishte në një fazë të sezonit tetë pikë larg Unitedit të vendit të parë me gjashtë ndeshje nga fundi. Megjithatë, ''Djajtë e Kuq'' pësuan një rënje drastike, duke bërë që City t'a barazonte me pikë dy ndeshje nga fundi, duke bërë që klubet të kishin finale emocionuese në ndeshjen e fundit të sezonit. Pavarësisht se ''Blutë'' kishin nevojë për një fitore në shtëpi kundër [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]], një ekip që luftonte për mbijetesë, ata po humbisnin 2–1 deri në minutën e 90të. Megjithatë, dy gola në shtesë – përfshirë edhe goli i Sergio Agüeros në minutën e katërt shtesë – vulosi titullin e dytë në historinë e klubit, duke u bërë të parët që e fitojnë kampionatin vetëm me golavarazh.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|title=Premier League explained|publisher=[[Premier League]]|language=en|date=2022|accessdate=27 shtator 2023|archive-date=24 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724182645/https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|url-status=dead}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, City nuk mundi të përsëriste suksesin e sezonit të kaluar. Pasi e mbylli kampionatin në vendin e dytë, njëmbëdhjetë pikë mbarapa United, si dhe humbi finalen e FA Cup kundër [[Wigan Athletic A.F.C.|Wigan Athletic]],<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|title=FA Cup final: Manchester City 0-1 Wigan Athletic|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2013|access-date=20 nëntor 2019|archive-date=24 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024064951/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|url-status=live}}</ref> Mancini u shkarkua.<ref>{{cite news|title=Roberto Mancini: Manchester City sack manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 maj 2013|access-date=19 prill 2017|archive-date=2 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210502100938/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|url-status=live}}</ref> Ai u zëvëndësua nga trajneri kilian [[Manuel Pellegrini]],<ref>{{cite news|title=Manuel Pellegrini: Manchester City appoint Chilean as manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2013|access-date=7 tetor 2013|archive-date=16 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016200050/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|url-status=live}}</ref> i cili fitoi Kupën e Ligës dhe kampionatin në sezonin e tij të parë në krye.<ref>{{cite news|author=Pete O'Rourke|title=Capital One Cup final: Manchester City win Capital One Cup after beating Sunderland 3–1|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|access-date=11 maj 2014|newspaper=Sky Sports|language=en|date=2 mars 2014|archive-date=29 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140829160309/http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Manchester City crowned Premier League champions with 2–0 victory over West Ham|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|access-date=11 maj 2014|publisher=Sky Sports|language=en|date=11 maj 2014|archive-date=28 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150428033957/http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|url-status=live}}</ref> Pas këtij suksesi, ekipi pësoi rënje në formë, duke arritur një vend të dytë në kampionat në sezonin 2014–15 dhe një vend të katërt në sezonin 2015–16. Megjithatë, ata arritën të fitonin Kupën e Ligës sërisht si dhe arritën gjysëm-finalen e parë të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|author=Jacob Steinberg|title=Manuel Pellegrini stands tall despite looming shadow of Pep Guardiola|url=https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=21 maj 2019|date=23 nëntor 2018|archive-date=28 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128131915/https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|url-status=live}}</ref> [[Skeda:City team 08102022.jpg|parapamje|majtas|320px|Disa nga lojtarët kryesor të ekipit në sezonin 2022–23, gjatë së cilës City arriti një ''Tripletë'' historike.]] Më 1 shkurt 2016, klubi njoftoi se [[Pep Guardiola]] do të bëhej trajneri i ri i ekipit duke nisur nga sezoni i ardhshëm, edhe pse Pellegrini ishte ende në detyrë.<ref>{{cite web|title=Manchester City to give Pep Guardiola £150m to spend on players|url=https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|publisher=[[The Guardian]]|language=en|author=Jamie Jackson|date=1 shkurt 2016|access-date=15 tetor 2022|archive-date=15 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015110824/https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|url-status=live}}</ref> Sezoni i parë i Guardiolës u mbyll pa trofe; ekipi u rendit në vendin e tretë në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11096/10887829/manchester-city-201617-premier-league-season-review|title=Manchester City 2016/17 Premier League season review|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=21 maj 2017|accessdate=26 shtator 2023}}</ref> Megjithatë, sezoni 2017–18 ishte i suksesshëm për ekipin, i cili fitoi Premier Ligën me një numër rekord pikësh si dhe vendosi disa rekorde gjatë sezonit.<ref>{{cite web|title=Which records have Man City broken in 2017/18?|url=https://www.premierleague.com/news/666355|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|access-date=21 maj 2019|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522174636/https://www.premierleague.com/news/666355|url-status=live}}</ref> Nën drejtimin e Guardiolës, City nisi një cikël suksesi, duke fituar pesë nga gjashtë kampionatet e rradhës, duke humbur vetëm titullin e sezonit 2019–20 ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]].<ref>{{Cite news|title=Man City win third successive Premier League title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/65613744|date=20 maj 2023|access-date=20 maj 2023}}</ref> Ekipi i Guardiolës ishte i suksesshëm edhe në kupat kombëtare, duke fituar Kupën e Ligës katër herë rresht në periudhën 2018–2021.<ref>{{Cite news|title=Man City beat Spurs to lift Carabao Cup|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307|access-date=25 prill 2021}}</ref> Në sezonin 2018–19, City fitoi kampionatin, kupën kombëtare dhe kupën e ligës, duke arritur një Tripletë vendore.<ref name="Tripleta në Angli">{{cite news|author=Matt Bullin|title=Man City win treble – how impressive is that achievement?|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|access-date=21 maj 2019|date=18 maj 2019|archive-date=18 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518181210/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|url-status=live}}</ref> Ata gjithashtu fituan edhe FA Community Shield, duke u bërë ekipi i parë që fiton të gjithë titujt anglez në një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://onefootball.com/en/news/man-city-201819-season-review-good-things-come-in-threes-25703375|title=Man City 2018/19 season review: Good things come in threes|publisher=One Football|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Në skenën kontinentale, City arriti finalen e Ligës së Kampioneve për herë të parë në histori,<ref>{{Cite news|title=Man City reach first Champions League final|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|access-date=12 gusht 2021|archive-date=5 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505085806/https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|url-status=live}}</ref> por u mposht nga Çelsi në një finale angleze.<ref>{{cite web|last=UEFA.com|date=29 maj 2021|title=Man. City 0-1 Chelsea: Havertz gives Blues second Champions League triumph|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|access-date=12 gusht 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=30 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530152324/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|url-status=live}}</ref> Sezoni 2022–23 ishte më i miri në historinë e klubit; City fitoi kampionatin sërisht, kupën kombëtare kundër Manchester United si dhe Ligën e Kampioneve, duke mposhtur [[F.C. Internazionale Milano|Interin]] në finale.<ref name="UEFA">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-1839b24603ef-36e94e63621d-1000/|title=Man City win Champions League: Rodri goal secures victory against Inter and completes treble|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=10 qershor 2023}}</ref> Falë këtyre sukseseve, City arriti një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]] kontinentale'' historike. Gjatë fushatës së Ligës së Kampioneve, City eliminoi disa nga klubet më të mëdha evropiane, përfshirë [[FC Bayern München|Bayern München]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/04/19/sports/soccer/manchester-city-bayern-champions-league.html|title=At Manchester City, an Elusive Prize Comes Back Into Focus|website=[[The New York Times]]|language=en|author=Rory Smith|date=19 prill 2023|access-date=19 prill 2023}}</ref><ref>{{cite news|author=Rory Smith|date=17 maj 2023|title=With Stakes at Their Highest, Manchester City Rises Higher Still|website=[[The New York Times]]|language=en|url=https://www.nytimes.com/2023/05/17/sports/soccer/manchester-city-real-madrid-uefa-champions-league-semifinal-second-leg.html|access-date=20 maj 2023}}</ref> ==Identiteti== ===Ngjyrat=== {{Main|Fanellat e Manchester City F.C.}} Ngjyrat e uniformës së Manchester Cityt për ndeshjet si vendas janë bojëqielli dhe e bardha. Ngjyrat tradicionale të fanellës si mysafir kanë qënë (nga vitet 1960) e kuqja dhe e zeza; megjithatë, në vitet e fundit janë përdorur shumë ngjyra për fanellën e dytë. Origjina e ngjyrave të uniformës së parë janë ende të paqarta, por ka prova se klubi ka veshur ngjyrën blu nga viti 1892 ose edhe më herët. Një broshurë me titull ''Famous Football Clubs – Manchester City'', i botuar në vitin 1940, tregon se West Gorton (St. Marks) ka luajtur në fillim me ngjyrë të kuqe dhe të zezë, dhe raportet që datojnë që nga viti 1884 përshkruajnë se ekipi vishte fanella të zeza me kryq të bardhë, duke treguar origjinën e klubit.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City f. 14–15</ref> Uniforma e dytë me ngjyrat kuq e zi erdhi nga ndihmës-trajneri [[Malcolm Allison]], i cili besonte se duke vendosur ngjyrat e klubit italian [[A.C. Milan]], do t'a frymëzonte ekipin drejtë sukseseve.<ref>{{cite news|title=Nicking the shirts off their backs|publisher=The Guardian|language=en|url=http://football.guardian.co.uk/theknowledge/story/0,13854,1643916,00.html|accessdate=18 dhjetor 2006|location=Londër|author=Georgina Turner|date=23 nëntor 2005}}</ref> Teoria e Allison funksionoi, pasi City fitoi [[1969 Finalja e FA Cup|finalen e FA Cup 1969]], [[1970 Finalja e League Cup|finalen e League Cup 1970]] dhe [[Finalja e European Cup Winners' Cup 1970|finalen e Kupës Evropiane të Fituesve të Kupës 1970]] duke veshur uniformën kuq e zi në vend të uniformës blu. ===Stema=== [[Skeda:Ardwick AFC.png|parapamje|djathtas|Stema e parë në historinë e klubit.]] Stema aktuale e klubit është vendosur në vitin 2016. Përpara kësaj, klubi ka përdorur tre stema të tjera. E para, e pezantuar në vitin 1970, ishte bazuar në një modelim e cila ishte përdorur në dokumentacionin zyrtar të klubit në mesin e viteve 1960. Stema ishte rrethore dhe kishte të njëjtat detaje si stema aktuale (përfshirë një anije, bazuar në stemën e qytetit të Manchesterit). Brënda rrethit ishte edhe emri i plotë i klubit. Në vitin 1972, u prezantua një version i ri i stemës: pjesa e poshtëme e mburojës u zëvëndësua me trëndafilin e kuq të Lancashire. Në vitin 1976, një simbol heraldik iu dha Ligës Angleze të Futbolli për përdorim nga City nga [[College of Arms|Kolegji i Armëve]]. Stema përbëhej nga një anije e ngjashme sipër një trëndafili të kuq, por në një pajisje rrethore në vend të një mburoje (e shënuar: ''"A roundel per fess azure and argent in chief a three masted ship sails set pennons flying or in base a rose gules barbed and seeded proper"'').<ref>{{cite journal|author=David Llewelyn Phillips|date=pranverë 2015|title=Badges and 'Crests': The Twentieth-Century Relationship Between Football and Heraldry|url=https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|journal=The Coat of Arms|volume=XI Pjesa I|language=en|issue=229|page=40,41,45,46|access-date=31 janar 2022|archive-date=24 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224161126/https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|url-status=live}}</ref> Në rastet kur Manchester City luajti në një finale të madhe kupe, klubi mbante uniforma me stemën e qytetit të Mançesterit, si një simbol i krenarisë në përfaqësimin e qytetit në një ngjarje të madhe. Kjo praktikë filloi nga një kohë kur bluzat e lojtarëve zakonisht nuk mbanin stema të asnjë lloji.<ref>David Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'' (Mainstream Publishing, 2002), 21</ref> Megjithatë, klubi e ka braktisur këtë praktikë; për [[Finalja e Kupës FA 2011|finalen e Kupës FA 2011]], e para për klubin në shekullin e 21të, City përdori stemën e zakonshëm me një legjendë të veçantë, por stema e Manchesterit u përfshi si një logo e vogël njëngjyrëshe në numrat në pjesën e pasme të bluzave të lojtarëve.<ref>{{cite web|title=Manchester City History|website=mcivta.com|language=en|url=http://mcivta.com/history/|access-date=19 prill 2017|archive-date=19 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519185012/http://mcivta.com/history/|url-status=live}}</ref> Klubi prezantoi një stemë të re në vitin 1997, për shkak se stema e vjetër ishte e papërshtatshme për regjistrim si markë tregtare. Kjo stemë bazohej në krahët e qytetit të Manchesterit dhe përbëhej nga një mburojë përballë një [[Shqiponja e malit|shqiponje të artë]]. Shqiponja është një simbol i vjetër heraldik i qytetit të Manchesterit; një shqiponjë e artë iu shtua simbolit të qytetit në vitin 1958 (por që atëherë ishte hequr), duke përfaqësuar industrinë në rritje të aviacionit. Mburoja paraqiste një anije në gjysmën e saj të sipërme që përfaqësonte [[Kanali i Anijes së Manchesterit|Kanalin e Anijes së Manchesterit]] dhe tre vija diagonale në gjysmën e poshtme që simbolizonin tre lumenjtë e qytetit – Irwell, Irk dhe Medlock. Fundi i stemës mbante moton "Superbia in Proelio", që përkthehet "Krenaria në betejë" në [[Gjuha latine|latinisht]]. Mbi shqiponjën dhe mburojën ishin tre yjet, të shtuar për qëllime dekorative.<ref>{{cite web|url=https://logos-world.net/manchester-city-logo/|title=Manchester City logo|website=logos-world.net|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Më 15 tetor 2016, pasi ishin kritikuar për disa vite nga tifozët rreth dizanjit të stemës së vitit 1997,<ref name="autogenerated1">{{cite news|title=City's new badge is here!|url=https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=2 korrik 2016|access-date=23 prill 2020|archive-date=23 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523155546/https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|url-status=live}}</ref> klubi njoftoi se do të bënte një konsultim me tifozët nëse do ta mbanin stemën aktuale ose do të vendosnin një të re.<ref name="autogenerated1"/> Pas konsultimit me tifozët, klubi njoftoi se do të krijonte një stemë të re e cila do të ishte rrethore e bazuar nga versionet e vjetra.<ref>{{cite web|title=Manchester City to design new badge following consultation with fans|url=https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|publisher=The Guardian|language=en|date=24 nëntor 2015|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707042914/https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|url-status=live}}</ref> Një model e cila ishte stema e re e klubit u zbulua aksidentalisht dy ditë para prezantimit zyrtar nga [[Intellectual Property Office]] kur modeli u bë markë tregtare më 22 dhjetor.<ref name="BBC News">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|title=Manchester City's new club badge design leaked online|publisher=BBC News|language=en|date=24 dhjetor 2015|access-date=24 dhjetor 2015|archive-date=3 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203180329/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|url-status=live}}</ref> Stema e re u prezantua zyrtarisht më 26 dhjetor në ndeshjen në shtëpi kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderlandit]].<ref>{{cite news|date=26 dhjetor 2015|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=The Guardian|language=en|title=Manchester City unveil new club crest before home game against Sunderland|author=Niall McVeigh|url=https://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|archive-date=27 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227011250/http://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|url-status=live}}</ref> ===Prodhuesit e fanellës dhe sponsorët=== [[Skeda:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|parapamje|djathtas|300px|Stadiumi dhe fanella e Manchester Cityt është sponsorizuar nga [[Etihad Airways]] që nga viti 2009.]] {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! Periudha ! Prodhuesi ! Sponsori (përpara) ! Sponsori (krahë) |- | 1974–1982 | rowspan="4" | [[Umbro]] | ''Pa sponsor'' | rowspan="12"| ''Pa sponsor'' |- | 1982–1984 | [[Saab Automobile|Saab]] |- | 1984–1987 | [[Philips]] |- | 1987–1997 | rowspan="2" | [[Brother Industries|Brother]] |- | 1997–1999 | [[Kappa (kompani)|Kappa]] |- | 1999–2002 | rowspan="2" | [[Le Coq Sportif]] | [[Eidos Interactive|Eidos]] |- | 2002–2003 | rowspan="2" | First Advice |- | 2003–2004 | rowspan="2" | [[Reebok]] |- | 2004–2007 | rowspan="2" | [[Thomas Cook Group|Thomas Cook]] |- | 2007–2009 | [[Le Coq Sportif]] |- | 2009–2013 | [[Umbro]] | rowspan="5" | [[Etihad Airways]] |- | 2013–2017 | rowspan="2" | [[Nike, Inc.|Nike]] |- | 2017–2019 | rowspan="2" | [[Nexen Tire]] |- | 2019–2023 | rowspan="2" | [[Puma (brand)|Puma]] |- | 2023–vazhdon | rowspan="2" | [[OKX]] |} {| class="wikitable" style="text-align:left;" |- ! Prodhuesi ! Periudha ! Data e njoftimit ! Kohëzgjatja e kontratës ! Vlera ! Shënime |- | {{center| [[Le Coq Sportif]]}} | {{center| 2007–2009}} | {{center| 13 maj 2007<ref>{{cite web|url=https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|title=Man city new Le Coq Sportif home & away kits 07/08|website=footballshirtculture.com|language=en|date=13 maj 2007|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132853/https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|url-status=live}}</ref>}} | 2007–2011 (4 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|title=City clinch record kit contract|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=17 prill 2010|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132856/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|url-status=live}}</ref> | I zëvëndësuar nga kontrata e Umbros |- | {{center| [[Umbro]]}} | {{center| 2009–2013}} | {{center| 4 qershor 2009}} | 2009–2019 (10 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|title=Man City sign Umbro deal|publisher=The Business Desk|language=en|date=4 qershor 2009|access-date=1 tetor 2019|archive-date=1 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001163404/https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|url-status=live}}</ref> | Kontrata e Umbros u transferua te kompania prind Nike në vitin 2013 |- | {{center| [[Nike, Inc.|Nike]]}} | {{center| 2013–2019}} | {{center| 4 maj 2012}} | 2013–2019 (6 vite) | Rreth 20 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Manchester City sign new 10-year kit deal with Puma worth £650 million|author=James Ducker|newspaper=The Telegraph|language=en|date=28 shkurt 2019}}{{cbignore}}</ref> | |- | {{center| [[Puma (brand)|Puma]]}} | {{center| 2019–2029}} | {{center| 28 shkurt 2019}} | 2019–2029 (10 vite) | Rreth 65 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/business-47402439|title=Manchester City replaces Nike with Puma in kit deal|publisher=BBC News|language=en|date=28 shkurt 2019|access-date=1 mars 2019|archive-date=28 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228145023/https://www.bbc.com/news/business-47402439|url-status=live}}</ref> | |} == Stadiumi == {{Main|City of Manchester Stadium}} Stadiumi i Manchester Cityt, '''City of Manchester Stadium''', ndodhet në lindje të qytetit të Manchesterit, dhe nga korriku i vitit 2011 ka emrin '''Etihad Stadium''' për shkak të sponsorizimit. Ky stadium i është dhënë klubit me qera për 200 vite nga Bashkia e Manchesterit. Ekipi i ka luajtur ndeshjet si vendas në këtë stadium që nga fillimi i sezonit 2002–03, pas largimit nga [[Maine Road]].<ref>{{cite news|author=Chris Bailey|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|title=Why Blues must cash in on name game|date=8 nëntor 2006|access-date=22 prill 2008|publisher=Manchester Evening News|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091014114038/http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|archive-date=14 tetor 2009}}</ref> Para se të kalonin te stadiumi aktual, klubi shpenzoi 30 milion € për t'a kthyer në kushte për të luajtur futboll: niveli i fushës u ul si dhe u ndërtua një tribunë tjetër, duke rritur kapacitetin.<ref>James, ''Manchester: A Football History'', f391.</ref> Në ndeshjen përuruese, ekipi fitoi 2–1 kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite news|title=Man City vanquish Barca|publisher=BBC Sport|language=en|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|access-date=28 dhjetor 2005|date=10 gusht 2003|archive-date=6 nëntor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061106223536/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 2015–16, në pjesën e tribunës jugore u shtuan edhe 7,000 ulëse të tjera, duke e rritur kapacitetin e stadiumit në 55,097. E njëjta gjë ndodhi edhe në krahun verior, duke bërë që stadiumi të kishte një kapacitet të ri prej 61,000 ulësesh.<ref>{{cite news|title=Manchester City seek stadium expansion to hold 61,000|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|publisher=BBC Sport|language=en|location=Manchester|date=11 tetor 2013|access-date=29 dhjetor 2013|archive-date=4 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204074930/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|url-status=live}}</ref> Pasi i luajtën ndeshjet në shtëpi në pesë stadiume të ndryshme nga viti 1880 e deri në vitin 1887, klubi u zhvendos përfundimisht në [[Hyde Road Football Stadium]], e cila do të ishte shtëpia e klubit për 36 vitet e ardhshme.<ref>Inglis, ''The Football Grounds of Great Britain'', f62</ref> Një zjarr shkatërroi tribunën kryesore në vitin 1920, duke bërë që klubi të zhvendosej në Maine Road me 84,000 ulëse tre vite më pas. Maine Road, i quajtur "Wembley i veriut" nga personat që e projektuan, priti ndeshjen me shikueshmërinë më të madhe në historinë e një klubi anglez (84,569 spektatorë) më 3 mars 1954 kur ekipi u përball kundër [[Stoke City F.C.|Stoke Cityt]] në kupë.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|title=Club History|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> Stadiumi u rinovua disa herë gjatë historisë 80-vjeçare të tij. Megjithatë, pas vitit 1995 stadiumi kishte vetëm 32,000 ulëse, duke bërë që klubi të kërkonte një shtëpi të re, e cila kulmoi me kalimin në City of Manchester Stadium në vitin 2003; në vitin 2011, stadiumi u riemëtua "Etihad Stadium".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|title=City and Etihad: a historic day for the club|format=web video|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2011|access-date=16 nëntor 2011|archive-date=7 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207031553/https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|url-status=live}}</ref> {{Wide image|Mcfc stad pano.jpg|800px|{{center|Një panoramë e City of Manchester Stadium}}}} ==Tifozët== {{Main|Tifozët e Manchester City F.C.}} [[Skeda:Man City Fans Doing Poznan.jpg|parapamje|majtas|Tifozët e Cityt duke bërë kërcimin Poznan.]] Që pas kalimit në City of Manchester Stadium, mesatarja e tifozëve për ndeshje ka qënë mes gjashtë më të lartave në Angli, mesatarisht duke kaluar 40,000 tifozë.<ref>{{cite web|title=Top 30 English Football Clubs by League Attendances|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=12 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112223046/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|url-status=live}}</ref> Edhe gjatë viteve 1990', kohë kur klubi ra tre herë nga kategoria, duke përfunduar edhe në ligën e tretë, mesatarja e tifozëve për ndeshje ishte rreth 30,000, kurse mesatarja e klubeve të tjera ishte 8,000.<ref>{{cite web|title=Average Attendances – English Football Divisions – 1994/95–2004/05|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190038/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|url-status=live}}</ref> Një studim i kryer nga City në vitin 2005 doli në përfundimin se klubi kishte 886,000 tifozë në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretinë e Bashkuar]] dhe rreth 2 milion në të gjithë botën. Megjithatë, pas emërimit të Sheikut Mansour dhe investimeve të mëdhaja të kryera gjatë viteve të fundit, numri i tifozëve është shumëfishuar.<ref>{{cite web|title=Customer Success – Manchester City Football Club|publisher=Hewlett-Packard case study|language=en|url=http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20051125201443/http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-date=25 nëntor 2005|access-date=4 prill 2007}} (pasqyrë e archive.org)</ref> Klubi zyrtar i tifozëve të Manchester Cityt është Manchester City F.C. Supporters Club (1949), e formuar nga bashkimi i dy organizatave në vitin 2010: Official Supporters Club (OSC) dhe Centenary Supporters Association (CSA).<ref>{{cite web|title=About MCFC Supporters Club|publisher=MCFC Supporters Club|language=en|url=http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|access-date=19 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161030214303/http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|archive-date=30 tetor 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Kënga e preferuar e tifozëve të qytetit është një interpretim i këngës "[[Blue Moon (1934)|Blue Moon]]", e cila pavarësisht nga përmbajtja e saj melankolike, është e lidhur me ëndje sikur të ishte një himn heroik. Tifozët e Cityt priren të besojnë se paparashikueshmëria është një tipar i natyrshëm i ekipit të tyre dhe i etiketojnë rezultatet e papritura si "tipik City".<ref>{{cite web|title=FA Cup preview|publisher=ESPN Star|language=en|url=http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219190036/http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-date=19 dhjetor 2007|access-date=24 shtator 2009}} (pasqyrë e archive.org)</ref><ref>{{cite web|title=Typical City!|publisher=Unofficial supporters homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/club/typical.html|access-date=25 mars 2006|archive-url=https://archive.today/2006.01.11-201056/http://www.uit.no/mancity/club/typical.html<!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=11 janar 2006}}</ref> Ngjarjet që tifozët i konsiderojnë si "tipik City" përfshijnë klubin që është i vetmi kampion në fuqi i Anglisë që ka rënë nga kategoria (në vitin 1938), i vetmi ekip që ka shënuar dhe pësuar mbi 100 gola në të njëjtin sezon (1957–58),<ref>{{cite book|author=Dave Wallace|title=Century City – Manchester City Football Club 1957/58|publisher=King of the Kippax|language=en|year=2007|location=Leigh|isbn=978-0-9557056-0-1}} f. 9</ref> ose shembulli i fundit ku Manchester City ishte i vetmi ekip që mundi Çelsin në sezonin rekord 2004–05 të Londinezëve;<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport|title=Mourinho up in arms over Chelsea's muted response|publisher=The Guardian|author=Paul Wilson|language=en|date=16 tetor 2004|access-date=27 tetor 2023}}</ref> megjithatë, në të njëjtin sezon City u eliminua nga FA Cup nga Oldham Athletic, një ekip dy divizione më poshtë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2005/jan/10/match.sport5|title=Keegan's stomach tested by latest upset|publisher=The Guardian|author=Stephen Bierley|language=en|date=9 janar 2005|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Në fund të viteve 1980', tifozët e Cityt filluan një mani për të sjellë në ndeshje objekte që fryhen, kryesisht banane të mëdha. Një shpjegim i diskutueshëm për fenomenin është se në një ndeshje kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]], brohoritjet nga tifozët që bënin thirrje për futjen e [[Imre Varadi]] si një zëvendësues u ndryshuan në "Imre Banana".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-cult-heroes-imre-varadi-63727201|title=Imre Varadi: Goals, value and inflatable bananas|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Tarracat e mbushura me tifozë që valvisnin objekte që fryhen u bë një pamje e shpeshtë në sezonin 1988–89, pasi mania u përhap edhe në klube të tjera (peshqit me fryrje u panë në Grimsby Town). Mania arriti kulmin në ndeshjen e Cityt kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] më 26 dhjetor 1988, një ndeshje e shpallur nga revistat si një festë me veshje të zbukuruara.<ref>{{cite web|title=The Inflatables Craze|publisher=Manchester City Football Club Supporters' Homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/bananas.html|archive-url=https://web.archive.org/web/19990423121549/http://www.uit.no/mancity/bananas.html|url-status=dead|archive-date=23 prill 1999|access-date=30 dhjetor 2005}}</ref> Në vitin 2010, Tifozët e Manchester Cityt adoptuan një kërcim të tepruar, të quajtur [[The Poznań]], nga tifozët e klubit polak [[Lech Poznań]], që luajtën në [[UEFA Liga e Evropës|Ligën e Evropës]].<ref>{{Cite news|title=Poles apart: how fans of Poznan inspired City's unlikely dance craze|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|newspaper=The Independent|language=en|location=Londër|date=20 prill 2011|access-date=7 nëntor 2011|author=Jack Pitt-Brooke|archive-date=26 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026062155/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|url-status=live}}</ref> Në vitin 2022, Manchester City propozoi lëshimin e [[Connected Scarf]], që do të përmbante një sensor që gjurmonte të dhënat fiziologjike dhe emocionale të mbajtësit, për tifozët në vitin 2023.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|title=Man City fans to sport high-tech scarves next season|date=27 korrik 2022|access-date=21 maj 2023|agency=Reuters|language=en|archive-date=1 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501163807/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|url-status=live}}</ref> ==Rivalët== ===Manchester United=== [[Skeda:Manchester United v Manchester City, 6 November 2021 (15).jpg|parapamje|djathtas|290px|Derbi i Manchesterit në Premier Ligë, 6 nëntor 2021.]] Rivaliteti kryesor i Manchester Cityt është me klubin tjetër të qytetit, [[Manchester United F.C.|Manchester United]]; ndeshjet midis këtyre dy ekipeve njihen si [[Derbi i Manchesterit]].<ref>Gary James, ''Manchester: The Greatest City'' (Polar Publishing, 2002), f.12.</ref> Para [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], kur udhëtimet në ndeshjet në transfertë ishin të rralla, shumë tifozë në qytetin e Manchesterit i shikonin ndeshjet e të dyja ekipeve edhe pse ishin tifoz të vetëm njërës. Kjo praktikë vazhdoi deri në vitet 1960', periudhë në të cilën udhëtimet u bënë më të lira sëbashku me çmimet për të hyrë në stadium, duke bërë që rivaliteti të intesifikohej.<ref>{{cite book|author=Gary James|title=Manchester – A Football History|publisher=James Ward|language=en|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|pages=71–72}}</ref><ref>{{cite book|author=Paul Toovey|title=Manchester City – The Birth of the Blues 1880–1894|publisher=Paul Toovey|language=en|year=2009|location=Stockport|isbn=978-0-9561910-0-7|page=90}}</ref> Një stereotip i zakonshëm është se tifozët e Cityt vijnë nga Manchesteri, ndërsa tifozët e United vijnë nga vende të tjera. Një raport i vitit 2002 nga një studiues në [[Manchester Metropolitan University]] zbuloi se megjithëse ishte e vërtetë që një përqindje më e lartë e mbajtësve të biletave sezonale të Cityt vinin nga zonat e kodit postar Manchester (40% krahasuar me 29% të United), kishte më shumë mbajtës të biletave sezonale të United; përqindja e ulët ishte për shkak të numrit të përgjithshëm më të lartë të mbajtësve të biletave sezonale të United (27,667 krahasuar me 16,481 të Cityt). Raporti vuri në dukje se që nga përpilimi i të dhënave në vitin 2001, numri i mbajtësve të biletave sezonale për Cityn ashtu edhe United ishte rritur; Zgjerimi i fushës së United dhe kalimi i Cityt në City of Manchester Stadium kanë bërë që shitjet e biletave sezonale të rriten më tej.<ref>{{cite web|title=Do You Come From Manchester?|publisher=Manchester Metropolitan University|language=en|url=http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|access-date=9 janar 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080227194327/http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|archive-date=27 shkurt 2008}}</ref> ===Liverpool=== [[Skeda:James Milner 2014 08 10.jpg|parapamje|majtas|[[James Milner]] ka luajtur mbi 100 ndeshje për të dy klubet.]] Në vitet e fundit City ka krijuar një rivalitet me [[Liverpool F.C.|Liverpoolin]],<ref>{{cite web|url=https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|title=Eleven moments that made Liverpool-Manchester City the biggest rivalry in English football|date=6 tetor 2018|author=Malyan, Christy|publisher=Football Fancast|website=footballfancast.com|language=en|access-date=7 tetor 2019|archive-date=7 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007144104/https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|url-status=live}}</ref> e cila është një nga më të mëdhatë aktualisht në futboll.<ref>{{cite web|title=Liverpool v Man City is now the league's biggest rivalry and the bitterness is growing|url=https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=17 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217103150/https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title='Like going into the Colosseum' - How Liverpool v Man City became the Premier League's biggest rivalry|url=https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=7 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107134210/https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|url-status=live}}</ref> Pavarësisht se garuan për titullin kampion në sezonin 1976–77, rivaliteti i tyre filloi në vitet 2010', periudhë në të cilën ekipet konkuronin rregullisht për trofe. Të dy ekipet garuan për titullin e Premier Ligës në sezonin 2013–14, e cila u fitua nga City në ndeshjen e fundit me vetëm dy pikë diferencë.<ref>{{Cite web|title=2013/14 Season Review: Man City deny Liverpool|url=http://www.premierleague.com/news/59027|access-date=24 tetor 2020|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124124507/https://www.premierleague.com/news/59027|url-status=live}}</ref> Në finalen e Kupës së Ligës 2016, City mposhti Liverpoolin me penallti pasi koha e rregullt u mbyll në barazim 1–1.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2016/feb/28/liverpool-v-manchester-city-capital-one-cup-final-live|title=Liverpool 1 Man City 1 (Man City win 3-1 on penalties)|date=28 shkurt 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=8 mars 2016}}</ref> Ekipet u ndeshën për herë të parë në skenën kontinentale në çerek-finalet e [[UEFA Liga e Kampioneve 2017–18|Ligës së Kampioneve 2017–18]]; Liverpooli fitoi me rezultatin e përgjithshëm 5–1, duke arritur më pas edhe finalen.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|title=Liverpool vs Manchester City fixture record|website=11v11.com|language=en|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233410/https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|title=Was Leroy Sane offside against Liverpool? The disallowed goal explained|website=inews.co.uk|language=en|date=11 prill 2018|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233151/https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|url-status=live}}</ref> Në sezonin 2018–19, City e fitoi sërisht kampionatin në javën e fundit, mbledhur 98 pikë krahasuar me 97 të Liverpoolit; këto ishin numrat e tretë dhe të katërt më të madh të pikëve në historinë e Premier Ligës.<ref>{{Cite news|title=Man City come from behind at Brighton to clinch title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|date=12 maj 2019|access-date=24 tetor 2020|archive-date=5 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305123923/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|url-status=live}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, Liverpooli e fitoi kampionatin me 99 pikë, duke regjistruar numrin e dytë më të lartë të pikëve; vetëm Manchester City (100 pikë në sezonin 2017–18) ka fituar më shumë pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-centurions-decade-series-17265078|title=Centurions: The Manchester City team that surpassed Arsenal's Invincibles|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 nëntor 2019|access-date=26 tetor 2023}}</ref> City e fitoi sërisht kampionatin në sezonin 2020–21,<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/2122330|title=Man City claim 2020/21 Premier League title|publisher=Premier League|language=en|date=11 maj 2021|access-date=11 maj 2021}}</ref> si dhe triumfoi sërisht në sezonin 2021–22 pas një tjetër dueli të fortë me Liverpoolin që u mbyll me vetëm një pikë diferencë.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/2627138|title=Man City's dramatic fightback claims sixth title|publisher=Premier League|language=en|date=22 maj 2022|access-date=22 maj 2022}}</ref> Suksesi i dy ekipeve në vitet 2010' dhe 2020' ka sjellë edhe krijimin e një rivaliteti midis dy trajnerëve të ekipit, Pep Guardiolës dhe [[Jürgen Klopp]]. Të dy janë përballur në ''[[Der Klassiker]]'' si trajnerët e klubeve rivale Bayern München dhe [[Borussia Dortmund]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|title=Pep Guardiola says he learned from Jürgen Klopp and praises attacking style|author=Paul Wilson|date=30 dhjetor 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=16 tetor 2019|issn=0261-3077|archive-date=3 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003063526/https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|url-status=live}}</ref> Në fund të sezonit, Guardiola e përshkroi marrëdhënjen me trajnerin gjerman si një "rivalitet të bukur", duke e konsideruar edhe si kundërshtarin më të "fortë me të cilin është përballur si trajner".<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|title=Will Guardiola vs. Klopp be the next great Premier League rivalry?|date=2 gusht 2019|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=5 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805010021/https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|title=Pep Guardiola says Liverpool are the strongest opponents he's ever faced|date=20 shtator 2019|website=GiveMeSport|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205723/https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|url-status=live}}</ref> Në shtator 2019, Klopp gjithashtu deklaroi se Guardiola ishte kundërshtari më i vështirë me të cilin ishte përballur:<ref>{{Cite web|url=https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|title=Klopp hails 'exceptional' Guardiola as his greatest ever rival|author=Paul Gorst|date=26 shtator 2019|website=Liverpool Echo|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=2 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002061705/https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|url-status=live}}</ref> të dy u nominuan për çmimin [[FIFA Trajneri i Vitit]] 2019, e cila u fitua në fund nga Klopp.<ref>{{Cite web|url=https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|title=Ex-Man City star questions why Klopp was named Coach of the Year over Guardiola|date=24 shtator 2019|website=talkSPORT|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205721/https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|url-status=live}}</ref> Në një sondazh të vitit 2019, tifozët e klubit u përgjigjën se Liverpooli, dhe jo Manchester United, është rivali më i madh i Cityt.<ref>{{cite web|date=27 gusht 2019|title=The top five rivals of English football's top 92 clubs have been revealed|url=https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|access-date=4 dhjetor 2020|website=GiveMeSport|language=en|archive-date=29 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929205049/https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|url-status=live}}</ref> ===Rivalitete të tjera=== Manchester City ka rivalitete të tjera lokale me klube si [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], [[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]], dhe [[Stockport County F.C.|Stockport County]]. Në vitet e fundit, klubi ka krijuar rivalitet kompetitiv edhe me klube si [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] dhe [[Chelsea F.C.|Chelsea]].<ref>{{cite web|title=Rivalry Uncovered!|url=http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020074918/http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|archive-date=20 tetor 2013|access-date=3 dhjetor 2020|website=The Football Fans Census|language=en}}</ref><ref>{{cite web|author1=David Dubas-Fisher|author2=Joe Bray|date=11 gusht 2019|title=Man City fans choose main rival between Liverpool and Man Utd|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|access-date=3 dhjetor 2020|website=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001003603/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|url-status=live}}</ref> ==Lista e rekordeve dhe statistikave== {{Main|Lista e rekordeve dhe statistikave të Manchester City F.C.}} [[Skeda:CSKA-MC (8).jpg|parapamje|djathtas|[[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë në historinë e klubit me 260 gola.]] [[Alan Oakes]] është lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.<ref name="Oakes">{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/oakes-alan|title=Alan Oakes|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Ai luajti 680 ndeshje në të gjitha kompeticionet në periudhën 1958–76.<ref name="cr155">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 155</ref> Ai gjithashtu mban rekordin për numrin e ndeshjeve në kampionat me 564.<ref name="cr155"/> Në vendin e dytë ndodhet [[Joe Corrigan]], i cili luajti 602 ndeshje si portier.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/corrigan-joe|title=Joe Corrigan|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Pas tij renditet [[Mike Doyle (futbollist)|Mike Doyle]], i cili zhvilloi 563 ndeshje.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/doyle-mike|title=Mike Doyle|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Gjermani [[Bert Trautmann]] është lojtari i huaj me më shumë ndeshje si dhe i katërti gjithsej (545).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/features/trautmann-story/|title=Against All Odds The Bert Trautmann Story|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|author=David Clayton|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> [[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]] është lojtari me më shumë ndeshje në kompeticionet evropiane (75).<ref name="StatCity">{{cite web|title=StatCity|url=https://www.statcity.co.uk/|website=StatCity.co.uk|language=en|access-date=23 dhjetor 2020}}</ref> [[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i klubit me 260 gola në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|title=Sergio Agüero|url=https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=17 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216005703/https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|archive-date=16 shkurt 2018|url-status=dead}}</ref> Respektivisht mbrapa tij renditen [[Eric Brook]] (177 gola) dhe [[Tommy Johnson]] (166 gola).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/brook-eric|title=Eric Brook|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A}|title=City Top Tens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=26 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208223833/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7b54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A%7d|archive-date=8 shkurt 2008}}</ref> [[Erling Haaland]] mban rekordin për numrin e golave në një sezon të Premier Ligës (36)<ref name=":5">{{Cite web|title=Haaland breaks Premier League goalscoring record|url=https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|access-date=3 maj 2023|website=mancity.com|website=Manchester City F.C.|language=en|archive-date=3 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230503210621/https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|url-status=live}}</ref> dhe për numrin e golave të shënuar në një sezon në të gjitha kompeticionet (52), të dyja të vendosura në sezonin 2022–23.<ref>Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'', p.&nbsp;112.</ref><ref>{{Cite news|date=14 mars 2023|title=Record-breaking Haaland hits five in City rout|url=https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|access-date=7 maj 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=14 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314215330/https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|url-status=live}}</ref> [[Kevin De Bruyne]] është asistuesi më i mirë i klubit me 147 asiste në të gjitha kompeticionet.<ref name=":2">{{Cite web|title=2021-2022 Manchester City Player Details|url=https://fbref.com/en/squads/b8fd03ef/2021-2022/roster/Manchester-City-Player-Details|access-date=2 mars 2022|website=FBref|language=en}}</ref> Ai mban rekordin e klubit për numrin e asisteve në Premier Ligë (101)<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/kevin-de-bruyne-sets-epl-record-after-reaching-100-assists#:~:text=De%20Bruyne's%20first%20100%20EPL,hit%20the%20100%2Dassist%20mark.|title=Kevin De Bruyne Sets EPL Record By Reaching 100 Assists Faster Than Cesc Fabregas|website=si.com|language=en|date=8 prill 2023|access-date=23 tetor 2023}}</ref> dhe kompeticioneve evropiane (27).<ref>{{Cite web|publisher=UEFA|language=en|title=Player stats {{!}} All-time stats {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/rankings/players/assists/|access-date=2 mars 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, ai asistoi 29 gola, duke vendosur një rekord të ri në klub.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|title=Kevin De Bruyne Stats 2022/23|website=Transfermarkt|language=en|access-date=23 tetor 2023|archive-date=26 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126202849/https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|url-status=dead}}</ref> De Bruyne dhe [[Leroy Sané]] mbajnë rekordin për numrin e asisteve në një ndeshje të Premier Ligës (3).<ref>{{Cite web|publisher=Manchester Evening News|language=en|title=Man City fans praise Leroy Sane after brilliant hat-trick|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-leroy-sane-news-14637587|date=9 maj 2018|access-date=2 mars 2022}}</ref> Fitorja rekord e klubit erdhi më 4 tetor 1890 kundër Liverpool Stanley në FA Cup (12–0).<ref name="cr511">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 511</ref> Në kampionat, klubi arriti fitoren më të madhe kundër [[Darwen F.C. (1870)|Darwen]] (10–0) më 18 shkurt 1899, kurse fitorja 11–3 kundër [[Lincoln City F.C.|Lincoln City]] më 23 mars 1895 është ndeshja me më shumë gola në historinë e klubit.<ref name="cr509">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 509</ref> Në Evropë, fitorja rekord e klubit është 7–0 kundër ekipeve gjerman [[FC Schalke 04|Schalke 04]] dhe [[RB Leipzig]] në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite news|title=Manchester City 7–0 Schalke: Champions League at a glance|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2590153.html|publisher=UEFA|language=en|date=12 mars 2019|access-date=7 tetor 2019|archive-date=14 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114064458/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2590153.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Haaland hits five as Man City reach quarter-finals|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/64943666|access-date=15 mars 2023}}</ref> [[Jack Grealish]] është blerja më e kushtueshme e klubit (100 milion £)<ref name=":0">{{Cite news|title=Man City sign £100m Grealish from Villa|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57818660|access-date=5 gusht 2021}}</ref> kurse Leroy Sané është shitja më e kushtueshme (54.8 milion £).<ref>{{cite news|title=Leroy Sane completes Bayern Munich move from Manchester City|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53275990|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 korrik 2020|access-date=3 korrik 2020}}</ref> ==Trofe== Manchester City është një nga klubet më të suksesshme të Anglisë. Me 33 trofe të fituar, ata renditen si klubi i 5të me më shumë trofe, përpara Tottenhamit (26) dhe mbrapa [[Chelsea F.C.|Çelsit]] (34). Trofeu i parë madhor i klubit ishte [[Finalja e FA Cup 1904|FA Cup 1904]],<ref>{{cite web|url=http://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|title=1904 Manchester City|website=facupfinals.co.uk|language=en|access-date=23 shtator 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720114940/https://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|archive-date=20 korrik 2009}}</ref> edhe pse përpara këtij suksesi ata kishin fituar tre Kupa Manchesteri, e cila ishte një kompeticion rajonal.<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|title=10 things you need to know about the Manchester clubs' humble beginnings|magazine=[[FourFourTwo]]|language=en|date=31 tetor 2014|access-date=14 tetor 2019|archive-date=14 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191014201901/https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1936–37, klubi fitoi kampionatin për herë të parë,<ref name="mcfcoffhist">{{cite web|title=Club History&nbsp;– The Club – Manchester City FC|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=9 shtator 2010|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> kurse disa muaj më pas fitoi edhe [[FA Community Shield]].<ref name="mcfcoffhist"/> Kupa e Ligës dhe trofeu evropian i parë në historinë e klubit erdhën gjatë sezonit 1969–70; kjo ishte hera e parë që klubi fitonte dy trofe në një sezon.<ref name="mcfcoffhist"/> Në sezonin 2018–19, City u bë klubi i parë që i fiton të katër trofet anglez në një sezon, përfshirë edhe Community Shield.<ref name="Tripleta në Angli"/> Pas suksesit në [[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës|Kupën UEFA të Fituesve të Kupës 1970]],<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|title=European Cup Winners Cup Final Highlights: City 2-1 Gornik Zabrze|date=29 prill 2020|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155643/https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|url-status=live}}</ref> City fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në sezonin 2022–23, gjatë së cilës ata fituan edhe kampionatin dhe kupën, duke arritur një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike.<ref name="Guardian-Summary">{{cite news|author=David Hytner|date=10 qershor 2023|title=Rodri breaks Internazionale resistance to seal Manchester City's treble glory|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=10 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610213408/https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|url-status=live}}</ref> Klubi ka fituar Divizionin e Dytë shtatë herë, duke qënë sëbashku me [[Leicester City F.C.|Leicester Cityn]] dy klubet që e kanë fituar më shumë këtë kompeticion.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|title=England - List of Second Division Champions|publisher=RSSSF|language=en|access-date=14 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008054112/http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|url-status=live}}</ref> Triumfi i tyre i parë në këtë kompeticion erdhi në sezonin 1898–99 kurse i fundit në sezonin 2001–02.<ref name="mcfcoffhist"/> {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+Trofetë e Manchester Cityt !style="width: 1%;"|Tipi !style="width: 6%;"|Kompeticioni !style="width: 1%;"|Tituj !style="width: 21%;"|Sezone |- | rowspan="5" |'''Vendor''' ! scope=col|Divizioni i Parë/[[Premier League]] |align="center"|10 | align="left"| [[1936–37 Football League First Division|1936–37]], [[1967–68 Football League First Division|1967–68]], [[2011–12 Premier League|2011–12]], [[2013–14 Premier League|2013–14]], [[2017–18 Premier League|2017–18]], [[2018–19 Premier League|2018–19]], [[2020–21 Premier League|2020–21]], [[2021–22 Premier League|2021–22]], [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] |- ! scope=col|Divizioni i Dytë |align="center"|7 | align="left"| [[1898–99 Football League#Second Division|1898–99]], [[1902–03 Football League#Second Division|1902–03]], [[1909–10 Football League#Second Division|1909–10]], [[1927–28 Football League#Second Division|1927–28]], [[1946–47 Football League#Second Division|1946–47]], [[1965–66 Football League#Second Division|1965–66]], [[2001–02 Football League#First Division|2001–02]] |- ! scope=col|[[FA Cup]] |align="center"|7 | align="left"| [[1904 FA Cup final|1903–04]], [[1934 FA Cup final|1933–34]], [[1956 FA Cup final|1955–56]], [[1969 FA Cup final|1968–69]], [[2011 FA Cup final|2010–11]], [[2019 FA Cup final|2018–19]], [[2023 FA Cup final|2022–23]] |- ! scope=col|[[EFL Cup]] |align="center"|8 | align="left"|[[1970 Football League Cup final|1969–70]], [[1976 Football League Cup final|1975–76]], [[2014 Football League Cup final|2013–14]], [[2016 Football League Cup final|2015–16]], [[2018 EFL Cup final|2017–18]], [[2019 EFL Cup final|2018–19]], [[2020 EFL Cup final|2019–20]], [[2021 EFL Cup final|2020–21]] |- ! scope=col|[[FA Community Shield]] |align="center"|6 | align="left"|[[1937 FA Charity Shield|1937]], [[1968 FA Charity Shield|1968]], [[1972 FA Charity Shield|1972]], [[2012 FA Community Shield|2012]], [[2018 FA Community Shield|2018]], [[2019 FA Community Shield|2019]] |- | rowspan="3" |'''Kontinental''' ! scope=col|[[UEFA Liga e Kampioneve]] |align="center"|1 | align="left"|[[2022–23 UEFA Liga e Kampioneve|2022–23]] |- ! scope=col|[[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës]] |align="center"|1 | align="left"|[[1970 European Cup Winners' Cup final|1969–70]] |- ! scope=col|[[UEFA Super Kupa]] |align="center"|1 | align="left"|[[UEFA Super Kupa 2023|2023]] |} <references group="nb"/> == Lojtarët == ===Skuadra aktuale=== {{updated|27 gusht 2024}}<ref name="Players">{{cite web|url=https://www.mancity.com/teams/first-team|title=Squads: Mens' team|trans-title=SKuadrat: Ekipi i burrave|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=22 korrik 2018}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=ENG|pos=DF|name=[[Kyle Walker]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}} {{Fs player|no=3|nat=POR|pos=DF|name=[[Rúben Dias]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 3të]]}} {{Fs player|no=5|nat=ENG|pos=DF|name=[[John Stones]]}} {{Fs player|no=6|nat=NED|pos=DF|name=[[Nathan Aké]]}} {{Fs player|no=8|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mateo Kovačić]]}} {{Fs player|no=9|nat=NOR|pos=FW|name=[[Erling Haaland]]}} {{Fs player|no=10|nat=ENG|pos=MF|name=[[Jack Grealish]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=MF|name=[[Jérémy Doku]]}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 4të]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=MF|name=[[Kevin De Bruyne]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}} {{Fs player|no=18|nat=GER|pos=GK|name=[[Stefan Ortega]]}} {{Fs player|no=19|nat=GER|pos=MF|name=[[İlkay Gündoğan]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 6të]]}} {{Fs player|no=20|nat=POR|pos=MF|name=[[Bernardo Silva]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 5të]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=24|nat=CRO|pos=DF|name=[[Joško Gvardiol]]}} {{Fs player|no=25|nat=SUI|pos=DF|name=[[Manuel Akanji]]}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Savinho]]}} {{Fs player|no=27|nat=POR|pos=MF|name=[[Matheus Nunes]]}} {{Fs player|no=31|nat=BRA|pos=GK|name=[[Ederson (footballer, born 1993)|Ederson]]}} {{Fs player|no=33|nat=ENG|pos=GK|name=[[Scott Carson]]}} {{Fs player|no=47|nat=ENG|pos=MF|name=[[Phil Foden]]}} {{Fs player|no=52|nat=NOR|pos=MF|name=[[Oscar Bobb]]}} {{Fs player|no=82|nat=ENG|pos=DF|name=[[Rico Lewis]]}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]}} {{Fs player|no=|nat=ARG|pos=MF|name=[[Claudio Echeverri]]}} {{fs player|no=|pos=FW|nat=Egypt|name=[[Omar Marmoush]]|other=}} {{Fs end}} ===Në huazim=== {{Fs start}} {{Fs player|no=7|nat=POR|pos=DF|name=[[João Cancelo]]|other=te [[FC Barcelona|Barcelona]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=32|nat=ARG|pos=MF|name=[[Máximo Perrone]]|other=te [[UD Las Palmas|Las Palmas]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]|other=te [[Sheffield United F.C.|Sheffield United]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]|other=te [[Stade de Reims|Reims]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs end}} ===EDS dhe Academia=== {{main|EDS dhe Akademia e Manchester City F.C.}} Lojtarët e mëposhtëm kanë bërë më parë paraqitje ose kanë qënë në stolin e rezervave për ekipin e parë. {{Fs start}} {{Fs player|no=75|pos=MF|nat=ENG|name=[[Nico O'Reilly]]}} {{Fs player|no=92|pos=MF|nat=ENG|name=Micah Hamilton}} {{Fs player|no=96|pos=FW|nat=ENG|name=[[Ben Knight (futbollist)|Ben Knight]]}} {{Fs end}} ===Numrat e tërhequr=== {{main|Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit}} <big>'''23'''</big> {{flamuri|Kameruni}} [[Marc-Vivien Foé]], [[Mesfushori|Mesfushor]] (2002–03) – ''nderim pas vdekjes''. Që nga viti 2003, Manchester City e ka tërhequr numrin 23 dhe nuk e ka përdorur. U [[Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit|tërhoq]] në kujtim të [[Marc-Vivien Foé]], i cili ishte në huazim te klubi nga [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në kohën e vdekjes së tij. Ai vdiq gjatë kohës që luante me [[Kombëtarja kamerunase e futbollit|Kamerunin]] në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2003|Kupën e Konfederatave 2003]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3026212.stm|title=Man City retire number 23 shirt|trans-title=Man City tërheq fanellën me numrin 23|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 qershor 2003|accessdate=30 shtator 2008}}</ref> ===Lojtari i Sezonit=== Në çdo përfundim sezoni që nga sezoni 1966–67, anëtarët e [[Manchester City Official Supporters Club]] marrin pjesë në një sondazh ku ata zgjedhin lojtarin të cilin ata besojnë sa ka qënë më i miri gjatë sezonit. Më poshtë është lista e plotë e të gjithë fituesve të çmimit.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-1|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 1|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 1|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-2|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 2|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 2|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-3|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 3|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 3|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-4|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 4|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 4|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-5|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 5|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 5|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref> {| |- |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2000–01||{{flamuri|Australia}} [[Danny Tiatto]] |- |2001–02||{{flamuri|Algjeria}} [[Ali Benarbia]] |- |2002–03||{{flamuri|Franca}} [[Sylvain Distin]] |- |2003–04||{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]] |- |2004–05||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2005–06||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2006–07||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2007–08||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2008–09||{{flamuri|Irlanda}} [[Stephen Ireland]] |- |2009–10||{{flamuri|Argjentina}} [[Carlos Tevez]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2010–11||{{flamuri|Belgjika}} [[Vincent Kompany]] |- |2011–12||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2012–13||{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]] |- |2013–14||{{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Yaya Touré]] |- |2014–15||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2015–16||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2016–17||{{flamuri|Spanja}} [[David Silva]] |- |2017–18||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2018–19||{{flamuri|Portugalia}} [[Bernardo Silva]] |- |2019–20||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2020–21||{{flamuri|Portugalia}} [[Rúben Dias]] |- |2021–22||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2022–23||{{flamuri|Norvegjia}} [[Erling Haaland]] |} |} {{clear}} ==Struktura organizative== ===Presidentët=== [[Skeda:Khaldoon Al Mubarak.jpg|thumbnail|djathtas|upright|200px|Presidenti aktual është [[Khaldoon Al Mubarak]].]] Manchester City ka pasur gjithsej 17 presidentë në histori. I pari ishte Waltham Forrest, i cili shërbeu në periudhën 1904–05. Ai u zëvëndësua nga John Allison, i cili gjithashtu shërbeu për vetëm një vit. Në qershor 2007, tailandezi [[Thaksin Shinawatra]] e bleu klubin dhe u bë presidenti i parë i huaj në historinë e klubit.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2007/jul/11/football.comment|publisher=The Guardian|language=en|author=Simon Hattenstone|title=Why Thaksin's billions are a fan's living nightmare|date=10 korrik 2007}}</ref> Një vit e tre muaj më pas, klubi i ble nga miliarderi [[Mansour bin Zayed Al Nahyan]], i njohur si Sheiku Mansour.<ref>{{cite news|title=Man City buyers complete takeover|date=23 shtator 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7628080.stm|access-date=23 shtator 2008|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Mansour tashmë është pronari i klubit, të cilin e drejton si pjesë e [[City Football Group]], e cila është një kompani aksionere e cila ka në pronësi edhe klube të tjera përveç Cityt.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/manchester-city-owner-sheikh-mansour-champions-league-final|title=Manchester City owner Sheikh Mansour attends Champions League final|publisher=The Guardian|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Presidenti aktual i klubit është [[Khaldoon Al Mubarak]], i cili gjithashtu është një nga personal që themeluan kompaninë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12905286/man-city-chairman-khaldoon-al-mubarak-i-have-strong-views-on-premier-league-charges|title=Man City chairman Khaldoon Al Mubarak: I have strong views on Premier League charges|publisher=Sky Sport|language=en|date=19 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> ===Bordi drejtues=== {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Presidenti ||{{flagicon|UAE}} [[Khaldoon Al Mubarak]] |- |Kryeshefi Ekzekutiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Ferran Soriano]] |- |Drejtori Sportiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Txiki Begiristain]] |- |Ambasadorët e klubit ||{{flamuri|Anglia}} [[Mike Summerbee]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|title=Summerbee Mike|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Skocia}} [[Paul Dickov]]<ref>{{cite web|url=https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|title=The Changing Role of the Media: Paul Dickov – fcbusiness|publisher=FC Business|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=27 maj 2022|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110152510/https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Micah Richards]]<ref>{{cite web|url=https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|title=Micah Richards explains earning Roy Keane's respect despite Man City and Man Utd rivalry {{pipe}} Football {{pipe}} Sport {{pipe}} Express.co.uk|website=Express.co.uk|language=en|date=29 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|archive-date=27 maj 2022}}</ref><br/>{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|title=Zabaleta and Premier League Trophy visit young leaders in Buenos Aires|publisher=Manchester City F.C.|website=mancity.com|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113217/https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Joleon Lescott]]<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|title=Joleon Lescott is loving his new role at Man City|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 korrik 2018|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]]<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|title=Shaun Wright-Phillips names his toughest opponent and delivers verdict on Premier League title race|publisher=Sport Skeeda|language=en|date=21 prill 2022|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|url-status=live}}</ref> |} ===Trajnerët=== {{Main|Lista e trajnerëve të Manchester City F.C.}} [[Skeda:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|parapamje|[[Pep Guardiola]] është trajner i ekipit që nga viti 2017.]] Manchester City ka pasur gjithsej 47 trajnerë në histori që nga krijimi si ''West Gorton (St. Marks)''.<ref name="Trajnerët">{{cite web|title=Managers|website=mcfcstats.com|language=en|url=http://www.mcfcstats.com|access-date=29 mars 2006}}</ref> Nëntë trajnerë gjithsej kanë arritur të fitojnë të paktën një trofe me klubin. Trajneri i parë i klubit ishte Frederick Hopkinson, i cili qëndroi në këtë rol për dy vite.<ref name="Trajnerët"/> Trajneri më jetëgjatë i klubit ishte [[Wilf Wild]], i cili e drejtoi ekipin për 14 vite në periudhën 1932–46. Megjithatë, kjo periudhë mbuloi të gjithë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]], gjatë së cilës nuk u luajt asnjë ndeshje.<ref>{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20010527/ai_n13958784|title=Ruth Wishart wonders why so many football managers keep going back|access-date=7 tetor 2007|publisher=Sunday Herald|language=en|date=27 maj 2001}}</ref> [[Les McDowall]], i cili ishte trajner për 13 vite, ka drejtuar ekipin në 592 ndeshje zyrtare, një rekord në klub.<ref>{{Cite web|url=http://www.bluemoon-mcfc.co.uk/History/Managers/Manager.aspx?id=13|title=Les McDowall - MCFC Managers - Manchester City, Man City - Bluemoon-MCFC|language=en|access-date=28 tetor 2023}}</ref> Pas tij është pikërisht Wild me 352 ndeshje. Pep Guardiola është trajneri aktual dhe më i suksesshëm i klubit, duke fituar më shumë trofe, ndeshje dhe duke pasur përqindjen më të madhe të fitoreve.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-12417571/Pep-Guardiola-second-successful-manager-Man-Citys-UEFA-Super-Cup-glory-needs-13-trophies-catch-Sir-Alex-Ferguson.html|title=Pep Guardiola is the second-most successful manager EVER after Man City's UEFA Super Cup glory... but needs another 13 trophies to catch Sir Alex Ferguson|publisher=Daily Mail|author=Samuel Draper|language=en|date=17 gusht 2023|access-date=28 tetor 2023}}</ref> ===Stafi teknik=== Burimi:<ref>{{cite web|title=Players|url=https://www.mancity.com/players/mens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=20 korrik 2022|archive-date=26 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426070431/https://www.mancity.com/players/mens|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Trajneri ||{{flamuri|Spanja}} [[Pep Guardiola]] |- |Ndihmës-trajner ||{{flamuri|Spanja}} [[Carlos Vicens]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Pep Guardiola to add to Man City backroom staff from club academy|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701095223/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Spanja}} [[Juan Manuel Lillo|Juanma Lillo]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/juanma-lillo-manchester-city-pep-guardiola-63826732|title=Juanma Lillo returns to City as part of Pep Guardiola's coaching staff|author=Rob Pollard|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 gusht 2023|access-date=4 gusht 2023}}</ref> |- |Trajneri i fitnesit ||{{flamuri|Spanja}} Lorenzo Buenaventura |- |Trajneri kryesor i portierëve ||{{flamuri|Spanja}} [[Xabier Mancisidor]] |- |Trajneri i portierëve ||{{flamuri|Anglia}} [[Richard Wright (futbollist)|Richard Wright]]<ref>{{cite web|title=Zach Steffen: I'm proud to be part of City's goalkeeping union|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=12 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155642/https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|url-status=live}}</ref> |- |Analisti ||{{flamuri|Spanja}} Carles Planchart |- |Head of player support ||{{flamuri|Spanja}} [[Manel Estiarte]] |- |Shefi i akademisë ||{{flamuri|Gjermania}} Thomas Krucken |- |Trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Irlanda}} [[Brian Barry-Murphy]] |- |Ndihmës-trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Anglia}} Craig Mudd |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Spanja}} [[Imanol Etxeberria|Imanol Egaña]] |- |Trajneri i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} [[Ben Wilkinson]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Man City face tricky balancing act with Pep Guardiola's new appointments|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701120137/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|url-status=live}}</ref> |- |Ndihmës-trajner i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Jamie Carr |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Max Johnson |- |Shefi i skuatëve ||{{flamuri|Italia}} Carlo Cancellieri |} == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{Commons}} * [http://www.mcfc.co.uk/ Uebfaqja zyrtare] * [http://www.scoreshelf.com/wmbb/en/Manchester_City Manchester City] te ScoreShelf {{English Premier League}} [[Kategoria:Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Klube futbolli në Angli]] [[Kategoria:Klube në Premier League]] [[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Sporti në Mançester]] 9wn1co7tq8i8kweg7s7z2ooyo0ni219 2983585 2983583 2026-05-24T16:59:20Z ~2026-30966-50 188041 2983585 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #7ab2dc | writing color = #FFFFFF | header color = #7ab2dc | clubname = Manchester City | image = | clubcolors = | alt = A rounded badge depicting a shield containing a ship, the [[red rose of Lancashire|Lancashire Rose]], and the three rivers of Manchester. | fullname = Manchester City Football Club | nickname = Citizens, Sky Blues, City | short name = MCFC, Man City | founded = 1880; 143 vite më parë si St. Mark's (West Gorton) | ground = [[City of Manchester Stadium]] | capacity = 53,000<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/publications|title=Premier League Handbook 2018–19|publisher=Premier League|language=en|date=30 korrik 2018|accessdate=3 janar 2019|archive-date=25 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225233556/https://www.premierleague.com/publications|url-status=dead}}</ref> | owner = City Football Group | chairman = Khaldoon Al Mubarak | manager = | league = [[Premier League]] | season = [[Premier League 2024–25|2024–25]] | position = Premier League, 3të | current = Sezoni 2023–24 i Manchester City F.C. | website = http://www.mancity.com |pattern_la1 = _mancity2425h |pattern_b1 = _mancity2526h |pattern_ra1 = _mancity2425h |pattern_sh1 = _mancity2425h |pattern_so1 = _mancity2425h |leftarm1 = 78BCFF |body1 = 78BCFF |rightarm1 = 78BCFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2425a | pattern_b2 = _mancity2425a | pattern_ra2 = _mancity2425a | pattern_sh2 = _mancity2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 00001 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2425t | pattern_b3 = _mancity2425t | pattern_ra3 = _mancity2425t | pattern_sh3 = _mancity2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 960018 }} '''Manchester City Football Club''' është një klub [[Anglia|anglez]] futbolli me seli në [[Manchester]], Angli. Klubi garon në [[Premier League|Premier Ligë]], elita e futbollit anglez. Klubi u themelua në vitin 1880 me emrin '''St. Mark's (West Gorton)''', kurse shtatë vite më pas u bënë '''Ardwick Association Football Club'''. Në vitin 1894, klubi mori emrin ''Manchester City''. Klubi i luan ndeshjet si vendas në [[Etihad Stadium]] në lindje të Manchesterit. Ata u zhvendosën në këtë stadium në vitin 2003 pasi kishin luajtur në [[Maine Road]] që nga viti i largët 1923. Në vitin 1894, i pari me emrin Manchester City, klubi vendosi të luante me ngjyrën e kaltër. ==Historia== ===1880–1962: Vitet e hershme dhe trofetë e parë=== {{Main|Historia e Manchester City F.C.}} City mori trofeun e parë në historinë e saj duke fituar divizionin e dytë në vitin 1899; kjo gjë bëri që klubi të ngjitej në divizionin më të lartë të futbollit anglez, divizioni i parë. Klubi më pas arriti të marrë trofeun e parë të madhë më 23 prill 1904, duke mposhtur me rezultatin 1–0 [[Bolton Wanderers F.C.|Boltonin]] në [[Crystal Palace National Sports Centre|Crystal Palace]] për të fituar [[FA Cup]]; City humbi Kupën e Ligës dhe ligën pasi në këtë të fundit e mbylli në vendin e dytë, megjithatë, City u bë klubi i parë nga Manchesteri që fiton një trofe madhor.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p32</ref> Në sezonet e tjera pas triumfit në FA Cup, klubi u ndoq nga akuzat për parregullsi financiare, duke arritur kulmin me pezullimin e shtatëmbëdhjetë lojtarëve në vitin 1906, përfshirë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] [[Billy Meredith]], i cili më pas u zhvendos te rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>James, ''Manchester:The Greatest City'', pp 59–65.</ref> Një zjarr i rënë në Hyde Road shkatërroi stadiumin e tyre në vitin 1920, dhe tre vite më vonë ata lëvizën në stadiumin e ri të ndërtuar, të quajtur [[Maine Road]], e cila ndodhej në [[Moss Side]].<ref>{{cite news|title=Maine Road through the ages|trans-title=Rruga Maine ndër vite|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3011895.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2003|accessdate=10 shtator 2011|author=Chris Bevan}}</ref> [[Skeda:ManCity1904.jpg|parapamje|Skuadra e Manchester City që [[Finalja e FA Cup 1904|fitoi FA Cup në vitin 1904]].]] Në vitet 1930, Manchester City arriti në dy finale rresht të FA Cup, duke humbur kundër [[Everton F.C.|Evertonit]] në vitin 1933, përpara se të fitonte një vit më vonë trofeun duke mposhtur [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]].<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', pp. 31–33</ref> Gjatë zhvillimit të FA Cup në vitin 1934, Manchester City theu rekordin për numrin më të madhë të shikueshmërisë të të gjithë historisë së futbollit anglez, pasi 84,569 tifozë ishin akomoduar në [[Maine Road]] për ndeshjen e raundit të gjashtë të [[FA Cup]] kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] në vitin 1934 – një rekord i cili qëndron ende në ditët e sotme.<ref>{{cite web|title=FA Cup special: Thrills, spills and a cast of thousands at Maine Road|trans-title=Të veçantat e FA Cup: Të dridhurat dhe e hedhura e mijërave në rrugen Maine|author=Gary James|url=http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|website=menmedia.co.uk|language=en|date=22 prill 2011|accessdate=23 prill 2011|archive-date=12 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112175959/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|url-status=dead}}</ref> Klubi fitoi titullin e parë të Divizionit të Parë në vitin 1937, por u rrëzuan një divizion më poshtë sezonin tjetër, pavarësisht se shënuan më shumëë gola se çdo skuadër në atë sezon.<ref>{{cite web|title=England 1937/38|publisher=RSSSF|language=en|trans-title=Tabela e ligës nga RSSSF.com|url=http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html|accessdate=29 dhjetor 2005}}</ref> Njëzet vjet më vonë, skuadra e Cityt e frymëzuar nga një sistem taktik e quajtur ''[[Revie Plan]]'' arriti dy finale rresht të FA Cup sërisht, në vitet 1955 dhe 1956; njësoj në vitet 1930, ata e humbën finalen e parë, duke u mposhtur nga [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], por fitoi të dytën. Në [[Finalja e FA Cup 1956|finalen e vitit 1956]], ku Manchester City mposhti 3–1 [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], një nga finalet më të famshme të të gjitha kohërave, duke u mbajtur mënd për portierin [[Bert Trautmann]] i cili vazhdoi të luajë pavarësisht se nuk e dinte se kishte thyer qafën e tij.<ref>Rowlands, ''Trautmann – The Biography'', pp. 178–184</ref> ===1963–1998: Epoka e artë e parë dhe rënja=== Pas rënjes në Divizionin e Dytë në vitin 1963, e ardhmja dukej e zymtë, me klubin që regjistroi rekordin për numrin më të ulët të shikueshmërisë, pasi vetëm 8,015 tifozë ishin në ndeshjen kundër [[Swindon Town F.C.|Swindon Town]] në janar 1965.<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 57</ref> Në verën e vitit 1965, klubi vendosi [[Joe Mercer]] dhe [[Malcolm Allison]] si skuadrën drejtuese të ri të klubit. Në sezonin e ri nën drejtimin e Mercer, City fitoi titullin e Divizionit të Dytë dhe bëri blerje të rëndësishme duke firmosur me [[Mike Summerbee]] dhe [[Colin Bell]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 27–36</ref> Dy sezone më vonë, në [[1967–68 në futbollin Anglez|1967–68]], Manchester City fitoi ligën për herë të dytë në histori, duke e marrë titullin në ditën e fundit të ligës pas fitores 4–3 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], duke lënë në vendin e dytë rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 37–56</ref> Pas kësaj, trofe të mëtejshëm erdhën: City fitoi FA Cup në vitin [[1969 Finalja e FA Cup|1969]], përpara se të arkivonte suksesin e parë Europian duke fituar [[Cup Winners' Cup|European Cup Winners' Cup]] në vitin 1970, duke mundur në finale [[Górnik Zabrze]] me rezultatin 2–1 në [[Vjena|Vjenë]].<ref>Gardner, ''The Manchester City Football Book No. 2'', pp. 13–22</ref> City gjithashtu fitoi edhe [[Football League Cup|League Cup]] në atë sezon, duke u bërë skuadra e dytë angleze që fiton një titull europian dhe vendor në të njëjtin sezon. Skuadra vazhdoi sfidat për të fituar trofe edhe në vitet 1970, duke e përfunduar ligën vetëm një pikë larg skuadrës kampione në dy raste dhe duke arritur në finalen e League Cup në vitin 1974.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', pp. 410–420</ref> Një nga ndeshjet që do të mbahet mend gjatë nga kjo periudhë nga tifozët e Manchester Cityt në ndeshjen e fundit të sezonit 1973–74 kundër rivalëve të qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]], e cila kishte nevojë për një fitore për të shmagur rënjen një divizion më poshtë. Ish lojtari i United [[Denis Law]] shënoi një Gol me takë për t'i dhënë Cityt fitoren 1–0 në [[Old Trafford]], duke konfirmuar rënjen e Manchester United një divizion më poshtë.<ref>Rezultatet e tjera tregonin United do të rrëzohej një divizion më poshtë edhe nqs ata barazonin ose fitonin, por asnjë nga skuadrat nuk e dinte këtë gjë në atë kohë.</ref><ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 70</ref> Trofeu i fundit e periudhës më të suksesshme të klubit ishte League Cup e fituar në vitin 1976, duke mposhtur në finale [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] me rezultatin 2–1. [[Skeda:ManchesterCityFC League Performance.svg|thumb|left|300px|Grafika e renditjes së Cityt në ligë vit pas viti.]] Një periudhë e gjatë e rënjes e ndoqi klubin pas sukseseve në vitet 1960 dhe 1970. Malcolm Allison u ribashkua me klubin duke u bërë trajner për herë të dytë në vitin 1979, duke shpenzuar shuma të mëdha parash për blerje të pasuksesshme, si [[Steve Daley]].<ref>Tossell, ''Big Mal'', Chapter 18</ref> Një varg trajnerësh e pasuan atë – shtatë vetëm në vitet 1980. Nën drejtimin e [[John Bond]], City arriti finalen e FA Cup në vitin 1981, por humbi në finalen e përsëritur nga [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Klubi u rrëzua dy herë nga Divizioni i Parë në vitet 1980 (në vitin 1983 dhe 1987), por u rikthye në nivelin më të lartë të futbollit anglez sërisht në vitin 1989 dhe përfundoi në vendin e pestë në vitet 1991 dhe 1992 nën dretjimin e [[Peter Reid]].<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p. 68</ref> Megjithatë, kjo ishte vetëm një lehtësim i përkohshëm, dhe pas largimit Reid, fati i Manchester City filloi të zbehej. City ishte një nga bashk-krijuesit e [[Premier League]]s në krijimin e saj në vitin 1992, por pasi përfundoi në vendin e nëntë në sezonin e parë, dhe luftuan në tre sezone rresht për të mbijetuar, klubi u rrëzua në vitin 1996. Pas dy sezoneve në Divizionin e Parë, City arriti në pikën më të ulët të historisë së saj, duke u bërë klubi i dytë fitues i një trofeu evropian që rrëzohet në kategorinë e tretë, pas [[Gjermania|gjermanëve]] të [[1. FC Magdeburg]]. ===1999–2009: Ndërrimet e pronësisë dhe rikuperimi=== Pas rënjes, klubi hasi rrëmë të madhe jashtë fushave të lojës, me presidentin e ri [[David Bernstein]] i cili kishte probleme fiskale.<ref name="Buckley 2000">{{cite book|author=Andy Buckley|author2=Burgess, Richard|title=Blue Moon Rising: The Fall and Rise of Manchester City|trans-title=Hëna blu në rritje: Rënja dhe ngritja e Manchester Cityt|publisher=Milo|language=en|location=Bury|year=2000|isbn=0-9530847-4-4}} f. 177</ref> Nën drejtimin e trajnerit [[Joe Royle]], City u promovua që në mundësinë e parë, duke arritur në një play-off dramatik kundër [[Gillingham F.C.|Gillingham]]. City u rikthye në divizionin më të lartë, por megjithatë qëndrimi nuk do të zgjaste shumë pasi klubi do të rrëzoheshe sërisht në vitin 2001. [[Kevin Keegan]] zëvëndëoi Royle si trajner në fund të sezonit, dhe arriti një kthim të menjëhershëm duke fituar Divizionin e Parë [[2001–02 në futbollin Anglez|2001–02]], duke thyer rekordet e klubit për numrin e pikë të marra dhe golave të shënuar.<ref name="The Complete Record p. 265">Manchester City – The Complete Record, p. 265</ref> [[2002–03 në futbollin Anglez|Sezoni 2002–03]] do të ishte i fundit në Maine Road, ku ata fituan 3–1 kundër rivalëve të Manchester United duke marrë fitoren e parë në derbi pas 13 vitesh.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071219015810/http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archivedate=19 dhjetor 2007|title=Goater double gives City derby win|trans-title=Dopieta e Goater i jep Cityt fitoren në derbi|accessdate=28 maj 2007|publisher=RTÉ|language=en|url-status=live}}</ref> City gjithashtu u kualifikua për në kompeticionet evropiane për herë të parë pas 25 vitesh. Në fund të sezonit 2002–03, klubi lëvizi në [[City of Manchester Stadium]]. Në katër sezonet e para në stadiumin e ri, klubi i përfundonte sezonet në mesin e tabelës. Ish trajneri i [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] [[Sven-Göran Eriksson]] u bë trajneri i parë i huaj i klubit në vitin 2007.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/6241052.stm|title=Eriksson named Man City manager|trans-title=Eriksson emërohet trajneri i Man City|date=6 korrik 2007|accessdate=20 korrik 2007|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pas një fillimi të venitur në gjysmën e dytë të sezonit, Eriksson u shkarkua në qershor 2008.<ref>{{cite news|title=Eriksson's reign at Man City ends|trans-title=Epoka e Eriksson tek Man City përfundon|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 qershor 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7430827.stm|accessdate=2 qershor 2008}}</ref> Ai u zëvëndësua vetëm pas dy ditësh më 4 qershor nga [[Mark Hughes]].<ref>{{cite news|title=Manchester City appoint Mark Hughes|trans-title=Manchester City punëson Mark Hughes|url=http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 qershor 2008|accessdate=21 tetor 2009|archive-date=10 tetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091010052950/http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|url-status=dead}}</ref> Nga viti 2008, klubi ishte në një situatë të pasigurtë financiare. [[Thaksin Shinawatra]] mori kontrollin e klubi një vit më parë, por mundimet e tij politike bënë që t'i bllokoheshin asetet.<ref>{{cite news|title=Thaksin Shinawatra's crisis ends Manchester City's European dream|trans-title=Kriza e Thaksin Shinawatra i jep fund ëndërrës europiane të Manchester Cityt|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/2548558/Thaksin-Shinawatras-crisis-ends-Manchester-Citys-European-dream-Football.html|publisher=Daily Telegraph|language=en|date=12 gusht 2008|accessdate=4 shtator 2010|location=Londër|author=Ian Winrow}}</ref> Pas kësaj, në gusht 2008, klubi u ble nga [[Abu Dhabi United Group]]. Blerja u ndoq menjëherë nga oferta marramëndëse për të blerë lojtarë të kalibrit të lartë; klubi theu rekodin britanik të transferimit duke blerë [[Kombëtarja braziliane e futbollit|lojtarin ndërkombëtar brazilian]] [[Robinho]] nga [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] për 32.5 milion [[Paund sterlina|£]].<ref name="Robinho">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/7593026.stm|title=Man City beat Chelsea to Robinho|trans-title=Man City mposht Çelsin për Robinhon|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 shtator 2008|accessdate=19 shtator 2009}}</ref> Megjithatë, performancat e skuadrës nuk kishin ndonjë ndryshim nga sezoni i kaluar pavarësisht fluksit të madhë të parave, me skuadrën që e përfundoi ligën në vendin e dhjetë, dhe duke arritur në çerek–finale të [[UEFA Liga e Evropës|Kupës UEFA]]. Gjatë verës së vitit 2009, klubi shpenzoi shifra të mëdha parash për të kryer transferime – me një shumë prej 100 milion [[Paund sterlina|£]] – për të blerë [[Gareth Barry]], [[Roque Santa Cruz]], [[Kolo Touré]], [[Emmanuel Adebayor]], [[Carlos Tevez]] dhe [[Joleon Lescott]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8216645.stm|title=Lescott completes Man City move|trans-title=Lescott përfundon lëvizjen tek Man City|date=25 gusht 2009|accessdate=12 shtator 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në dhjetor 2009, Mark Hughes – i cili ishte vendosur si trajner pak pasi klubi ishte blerë nga pronarët e rinj – u zëvëndësua nga [[Roberto Mancini]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8422676.stm|title=Mark Hughes sacked as Man City appoint Mancini manager|trans-title=Mark Hughes shkarkohet me Man Cityn që punëson trajnerin Mancini|accessdate=19 dhjetor 2009|date=19 dhjetor 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> City e përfundoi sezonin në Premier Ligë në vendin e pestë, duke humbur mundësinë për t'u kualifikuar për në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], por duke u kualifikuar në Ligën e Evropës për sezonin [[2010–11 në futbollin Anglez|2010–11]].<ref>{{cite news|title=City slickers clinch third place|url=https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 maj 2011|access-date=7 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008025134/https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|url-status=live}}</ref> ===2010–vazhdon: Epoka e artë e dytë dhe mbërritja e Pep Guardiolës=== [[Skeda:ManCityBayernMCL.JPG|parapamje|djathtas|Manchester City kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në UEFA Ligën e Kampioneve në vitin 2011.]] Vazhdimsia e blerjeve të lojtarëve me cilësi solli edhe vazhdimin e sezoneve të suksesshme, duke bërë që rezultatet të përputheshin me cilësinë e lojtarëve. City arriti në [[2011 Finalja FA Cup|finalen e FA Cup 2011]], finalja e tyre e parë për një trofe madhor pas tridhjetë vitesh, duke mposhtur në gjysëm–finale rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Man Utd|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/9457489.stm|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=16 prill 2011}}</ref> duke i eliminuar për herë të parë në një kupë që pas vitit 1975. Ata mposhtën [[Stoke City F.C.|Stoke City]] me rezultatin 1–0 në finale, duke fituar trofeun e parë madhor që nga viti 1976 dhe kupën e 5të në histori. Në të njëjtën javë, klubi u kualifikua në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] për herë të parë që pas vitit 1968 pasi mposhti me rezultatin 1–0 rivalët e [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Tottenham|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9480251.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 maj 2011|accessdate=10 maj 2011}}</ref> Në ditën e fundit të sezonit 2010–11, City parakaloi [[Arsenal F.C.|Arsenalin]] në garën për vendin e tretë në Premier Ligë, duke siguruar kualifimin direkt në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve. Ekipi e nisi sezonin 2011–12 duke siguruar disa fitore historike, përfshirë atë 5–1 kundër Tottenhamit në [[White Hart Lane]] dhe 6–1 kundër Manchester United në [[Old Trafford]].<ref>{{Cite web|author=Nedu Obi|title=Man City 6-1 Manchester United: 5 Worst Premier League Losses in United History|url=https://bleacherreport.com/articles/908518-man-city-6-1-manchester-united-5-worst-premier-league-losses-in-united-history|access-date=4 dhjetor 2022|website=Bleacher Report|language=en|date=24 tetor 2011}}</ref> Pavarësisht nisjes së fortë të sezonit, City pësoi rënje dhe ishte në një fazë të sezonit tetë pikë larg Unitedit të vendit të parë me gjashtë ndeshje nga fundi. Megjithatë, ''Djajtë e Kuq'' pësuan një rënje drastike, duke bërë që City t'a barazonte me pikë dy ndeshje nga fundi, duke bërë që klubet të kishin finale emocionuese në ndeshjen e fundit të sezonit. Pavarësisht se ''Blutë'' kishin nevojë për një fitore në shtëpi kundër [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]], një ekip që luftonte për mbijetesë, ata po humbisnin 2–1 deri në minutën e 90të. Megjithatë, dy gola në shtesë – përfshirë edhe goli i Sergio Agüeros në minutën e katërt shtesë – vulosi titullin e dytë në historinë e klubit, duke u bërë të parët që e fitojnë kampionatin vetëm me golavarazh.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|title=Premier League explained|publisher=[[Premier League]]|language=en|date=2022|accessdate=27 shtator 2023|archive-date=24 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724182645/https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|url-status=dead}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, City nuk mundi të përsëriste suksesin e sezonit të kaluar. Pasi e mbylli kampionatin në vendin e dytë, njëmbëdhjetë pikë mbarapa United, si dhe humbi finalen e FA Cup kundër [[Wigan Athletic A.F.C.|Wigan Athletic]],<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|title=FA Cup final: Manchester City 0-1 Wigan Athletic|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2013|access-date=20 nëntor 2019|archive-date=24 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024064951/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|url-status=live}}</ref> Mancini u shkarkua.<ref>{{cite news|title=Roberto Mancini: Manchester City sack manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 maj 2013|access-date=19 prill 2017|archive-date=2 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210502100938/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|url-status=live}}</ref> Ai u zëvëndësua nga trajneri kilian [[Manuel Pellegrini]],<ref>{{cite news|title=Manuel Pellegrini: Manchester City appoint Chilean as manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2013|access-date=7 tetor 2013|archive-date=16 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016200050/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|url-status=live}}</ref> i cili fitoi Kupën e Ligës dhe kampionatin në sezonin e tij të parë në krye.<ref>{{cite news|author=Pete O'Rourke|title=Capital One Cup final: Manchester City win Capital One Cup after beating Sunderland 3–1|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|access-date=11 maj 2014|newspaper=Sky Sports|language=en|date=2 mars 2014|archive-date=29 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140829160309/http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Manchester City crowned Premier League champions with 2–0 victory over West Ham|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|access-date=11 maj 2014|publisher=Sky Sports|language=en|date=11 maj 2014|archive-date=28 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150428033957/http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|url-status=live}}</ref> Pas këtij suksesi, ekipi pësoi rënje në formë, duke arritur një vend të dytë në kampionat në sezonin 2014–15 dhe një vend të katërt në sezonin 2015–16. Megjithatë, ata arritën të fitonin Kupën e Ligës sërisht si dhe arritën gjysëm-finalen e parë të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|author=Jacob Steinberg|title=Manuel Pellegrini stands tall despite looming shadow of Pep Guardiola|url=https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=21 maj 2019|date=23 nëntor 2018|archive-date=28 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128131915/https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|url-status=live}}</ref> [[Skeda:City team 08102022.jpg|parapamje|majtas|320px|Disa nga lojtarët kryesor të ekipit në sezonin 2022–23, gjatë së cilës City arriti një ''Tripletë'' historike.]] Më 1 shkurt 2016, klubi njoftoi se [[Pep Guardiola]] do të bëhej trajneri i ri i ekipit duke nisur nga sezoni i ardhshëm, edhe pse Pellegrini ishte ende në detyrë.<ref>{{cite web|title=Manchester City to give Pep Guardiola £150m to spend on players|url=https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|publisher=[[The Guardian]]|language=en|author=Jamie Jackson|date=1 shkurt 2016|access-date=15 tetor 2022|archive-date=15 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015110824/https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|url-status=live}}</ref> Sezoni i parë i Guardiolës u mbyll pa trofe; ekipi u rendit në vendin e tretë në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11096/10887829/manchester-city-201617-premier-league-season-review|title=Manchester City 2016/17 Premier League season review|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=21 maj 2017|accessdate=26 shtator 2023}}</ref> Megjithatë, sezoni 2017–18 ishte i suksesshëm për ekipin, i cili fitoi Premier Ligën me një numër rekord pikësh si dhe vendosi disa rekorde gjatë sezonit.<ref>{{cite web|title=Which records have Man City broken in 2017/18?|url=https://www.premierleague.com/news/666355|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|access-date=21 maj 2019|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522174636/https://www.premierleague.com/news/666355|url-status=live}}</ref> Nën drejtimin e Guardiolës, City nisi një cikël suksesi, duke fituar pesë nga gjashtë kampionatet e rradhës, duke humbur vetëm titullin e sezonit 2019–20 ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]].<ref>{{Cite news|title=Man City win third successive Premier League title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/65613744|date=20 maj 2023|access-date=20 maj 2023}}</ref> Ekipi i Guardiolës ishte i suksesshëm edhe në kupat kombëtare, duke fituar Kupën e Ligës katër herë rresht në periudhën 2018–2021.<ref>{{Cite news|title=Man City beat Spurs to lift Carabao Cup|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307|access-date=25 prill 2021}}</ref> Në sezonin 2018–19, City fitoi kampionatin, kupën kombëtare dhe kupën e ligës, duke arritur një Tripletë vendore.<ref name="Tripleta në Angli">{{cite news|author=Matt Bullin|title=Man City win treble – how impressive is that achievement?|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|access-date=21 maj 2019|date=18 maj 2019|archive-date=18 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518181210/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|url-status=live}}</ref> Ata gjithashtu fituan edhe FA Community Shield, duke u bërë ekipi i parë që fiton të gjithë titujt anglez në një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://onefootball.com/en/news/man-city-201819-season-review-good-things-come-in-threes-25703375|title=Man City 2018/19 season review: Good things come in threes|publisher=One Football|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Në skenën kontinentale, City arriti finalen e Ligës së Kampioneve për herë të parë në histori,<ref>{{Cite news|title=Man City reach first Champions League final|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|access-date=12 gusht 2021|archive-date=5 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505085806/https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|url-status=live}}</ref> por u mposht nga Çelsi në një finale angleze.<ref>{{cite web|last=UEFA.com|date=29 maj 2021|title=Man. City 0-1 Chelsea: Havertz gives Blues second Champions League triumph|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|access-date=12 gusht 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=30 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530152324/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|url-status=live}}</ref> Sezoni 2022–23 ishte më i miri në historinë e klubit; City fitoi kampionatin sërisht, kupën kombëtare kundër Manchester United si dhe Ligën e Kampioneve, duke mposhtur [[F.C. Internazionale Milano|Interin]] në finale.<ref name="UEFA">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-1839b24603ef-36e94e63621d-1000/|title=Man City win Champions League: Rodri goal secures victory against Inter and completes treble|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=10 qershor 2023}}</ref> Falë këtyre sukseseve, City arriti një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]] kontinentale'' historike. Gjatë fushatës së Ligës së Kampioneve, City eliminoi disa nga klubet më të mëdha evropiane, përfshirë [[FC Bayern München|Bayern München]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/04/19/sports/soccer/manchester-city-bayern-champions-league.html|title=At Manchester City, an Elusive Prize Comes Back Into Focus|website=[[The New York Times]]|language=en|author=Rory Smith|date=19 prill 2023|access-date=19 prill 2023}}</ref><ref>{{cite news|author=Rory Smith|date=17 maj 2023|title=With Stakes at Their Highest, Manchester City Rises Higher Still|website=[[The New York Times]]|language=en|url=https://www.nytimes.com/2023/05/17/sports/soccer/manchester-city-real-madrid-uefa-champions-league-semifinal-second-leg.html|access-date=20 maj 2023}}</ref> ==Identiteti== ===Ngjyrat=== {{Main|Fanellat e Manchester City F.C.}} Ngjyrat e uniformës së Manchester Cityt për ndeshjet si vendas janë bojëqielli dhe e bardha. Ngjyrat tradicionale të fanellës si mysafir kanë qënë (nga vitet 1960) e kuqja dhe e zeza; megjithatë, në vitet e fundit janë përdorur shumë ngjyra për fanellën e dytë. Origjina e ngjyrave të uniformës së parë janë ende të paqarta, por ka prova se klubi ka veshur ngjyrën blu nga viti 1892 ose edhe më herët. Një broshurë me titull ''Famous Football Clubs – Manchester City'', i botuar në vitin 1940, tregon se West Gorton (St. Marks) ka luajtur në fillim me ngjyrë të kuqe dhe të zezë, dhe raportet që datojnë që nga viti 1884 përshkruajnë se ekipi vishte fanella të zeza me kryq të bardhë, duke treguar origjinën e klubit.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City f. 14–15</ref> Uniforma e dytë me ngjyrat kuq e zi erdhi nga ndihmës-trajneri [[Malcolm Allison]], i cili besonte se duke vendosur ngjyrat e klubit italian [[A.C. Milan]], do t'a frymëzonte ekipin drejtë sukseseve.<ref>{{cite news|title=Nicking the shirts off their backs|publisher=The Guardian|language=en|url=http://football.guardian.co.uk/theknowledge/story/0,13854,1643916,00.html|accessdate=18 dhjetor 2006|location=Londër|author=Georgina Turner|date=23 nëntor 2005}}</ref> Teoria e Allison funksionoi, pasi City fitoi [[1969 Finalja e FA Cup|finalen e FA Cup 1969]], [[1970 Finalja e League Cup|finalen e League Cup 1970]] dhe [[Finalja e European Cup Winners' Cup 1970|finalen e Kupës Evropiane të Fituesve të Kupës 1970]] duke veshur uniformën kuq e zi në vend të uniformës blu. ===Stema=== [[Skeda:Ardwick AFC.png|parapamje|djathtas|Stema e parë në historinë e klubit.]] Stema aktuale e klubit është vendosur në vitin 2016. Përpara kësaj, klubi ka përdorur tre stema të tjera. E para, e pezantuar në vitin 1970, ishte bazuar në një modelim e cila ishte përdorur në dokumentacionin zyrtar të klubit në mesin e viteve 1960. Stema ishte rrethore dhe kishte të njëjtat detaje si stema aktuale (përfshirë një anije, bazuar në stemën e qytetit të Manchesterit). Brënda rrethit ishte edhe emri i plotë i klubit. Në vitin 1972, u prezantua një version i ri i stemës: pjesa e poshtëme e mburojës u zëvëndësua me trëndafilin e kuq të Lancashire. Në vitin 1976, një simbol heraldik iu dha Ligës Angleze të Futbolli për përdorim nga City nga [[College of Arms|Kolegji i Armëve]]. Stema përbëhej nga një anije e ngjashme sipër një trëndafili të kuq, por në një pajisje rrethore në vend të një mburoje (e shënuar: ''"A roundel per fess azure and argent in chief a three masted ship sails set pennons flying or in base a rose gules barbed and seeded proper"'').<ref>{{cite journal|author=David Llewelyn Phillips|date=pranverë 2015|title=Badges and 'Crests': The Twentieth-Century Relationship Between Football and Heraldry|url=https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|journal=The Coat of Arms|volume=XI Pjesa I|language=en|issue=229|page=40,41,45,46|access-date=31 janar 2022|archive-date=24 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224161126/https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|url-status=live}}</ref> Në rastet kur Manchester City luajti në një finale të madhe kupe, klubi mbante uniforma me stemën e qytetit të Mançesterit, si një simbol i krenarisë në përfaqësimin e qytetit në një ngjarje të madhe. Kjo praktikë filloi nga një kohë kur bluzat e lojtarëve zakonisht nuk mbanin stema të asnjë lloji.<ref>David Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'' (Mainstream Publishing, 2002), 21</ref> Megjithatë, klubi e ka braktisur këtë praktikë; për [[Finalja e Kupës FA 2011|finalen e Kupës FA 2011]], e para për klubin në shekullin e 21të, City përdori stemën e zakonshëm me një legjendë të veçantë, por stema e Manchesterit u përfshi si një logo e vogël njëngjyrëshe në numrat në pjesën e pasme të bluzave të lojtarëve.<ref>{{cite web|title=Manchester City History|website=mcivta.com|language=en|url=http://mcivta.com/history/|access-date=19 prill 2017|archive-date=19 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519185012/http://mcivta.com/history/|url-status=live}}</ref> Klubi prezantoi një stemë të re në vitin 1997, për shkak se stema e vjetër ishte e papërshtatshme për regjistrim si markë tregtare. Kjo stemë bazohej në krahët e qytetit të Manchesterit dhe përbëhej nga një mburojë përballë një [[Shqiponja e malit|shqiponje të artë]]. Shqiponja është një simbol i vjetër heraldik i qytetit të Manchesterit; një shqiponjë e artë iu shtua simbolit të qytetit në vitin 1958 (por që atëherë ishte hequr), duke përfaqësuar industrinë në rritje të aviacionit. Mburoja paraqiste një anije në gjysmën e saj të sipërme që përfaqësonte [[Kanali i Anijes së Manchesterit|Kanalin e Anijes së Manchesterit]] dhe tre vija diagonale në gjysmën e poshtme që simbolizonin tre lumenjtë e qytetit – Irwell, Irk dhe Medlock. Fundi i stemës mbante moton "Superbia in Proelio", që përkthehet "Krenaria në betejë" në [[Gjuha latine|latinisht]]. Mbi shqiponjën dhe mburojën ishin tre yjet, të shtuar për qëllime dekorative.<ref>{{cite web|url=https://logos-world.net/manchester-city-logo/|title=Manchester City logo|website=logos-world.net|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Më 15 tetor 2016, pasi ishin kritikuar për disa vite nga tifozët rreth dizanjit të stemës së vitit 1997,<ref name="autogenerated1">{{cite news|title=City's new badge is here!|url=https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=2 korrik 2016|access-date=23 prill 2020|archive-date=23 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523155546/https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|url-status=live}}</ref> klubi njoftoi se do të bënte një konsultim me tifozët nëse do ta mbanin stemën aktuale ose do të vendosnin një të re.<ref name="autogenerated1"/> Pas konsultimit me tifozët, klubi njoftoi se do të krijonte një stemë të re e cila do të ishte rrethore e bazuar nga versionet e vjetra.<ref>{{cite web|title=Manchester City to design new badge following consultation with fans|url=https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|publisher=The Guardian|language=en|date=24 nëntor 2015|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707042914/https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|url-status=live}}</ref> Një model e cila ishte stema e re e klubit u zbulua aksidentalisht dy ditë para prezantimit zyrtar nga [[Intellectual Property Office]] kur modeli u bë markë tregtare më 22 dhjetor.<ref name="BBC News">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|title=Manchester City's new club badge design leaked online|publisher=BBC News|language=en|date=24 dhjetor 2015|access-date=24 dhjetor 2015|archive-date=3 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203180329/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|url-status=live}}</ref> Stema e re u prezantua zyrtarisht më 26 dhjetor në ndeshjen në shtëpi kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderlandit]].<ref>{{cite news|date=26 dhjetor 2015|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=The Guardian|language=en|title=Manchester City unveil new club crest before home game against Sunderland|author=Niall McVeigh|url=https://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|archive-date=27 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227011250/http://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|url-status=live}}</ref> ===Prodhuesit e fanellës dhe sponsorët=== [[Skeda:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|parapamje|djathtas|300px|Stadiumi dhe fanella e Manchester Cityt është sponsorizuar nga [[Etihad Airways]] që nga viti 2009.]] {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! Periudha ! Prodhuesi ! Sponsori (përpara) ! Sponsori (krahë) |- | 1974–1982 | rowspan="4" | [[Umbro]] | ''Pa sponsor'' | rowspan="12"| ''Pa sponsor'' |- | 1982–1984 | [[Saab Automobile|Saab]] |- | 1984–1987 | [[Philips]] |- | 1987–1997 | rowspan="2" | [[Brother Industries|Brother]] |- | 1997–1999 | [[Kappa (kompani)|Kappa]] |- | 1999–2002 | rowspan="2" | [[Le Coq Sportif]] | [[Eidos Interactive|Eidos]] |- | 2002–2003 | rowspan="2" | First Advice |- | 2003–2004 | rowspan="2" | [[Reebok]] |- | 2004–2007 | rowspan="2" | [[Thomas Cook Group|Thomas Cook]] |- | 2007–2009 | [[Le Coq Sportif]] |- | 2009–2013 | [[Umbro]] | rowspan="5" | [[Etihad Airways]] |- | 2013–2017 | rowspan="2" | [[Nike, Inc.|Nike]] |- | 2017–2019 | rowspan="2" | [[Nexen Tire]] |- | 2019–2023 | rowspan="2" | [[Puma (brand)|Puma]] |- | 2023–vazhdon | rowspan="2" | [[OKX]] |} {| class="wikitable" style="text-align:left;" |- ! Prodhuesi ! Periudha ! Data e njoftimit ! Kohëzgjatja e kontratës ! Vlera ! Shënime |- | {{center| [[Le Coq Sportif]]}} | {{center| 2007–2009}} | {{center| 13 maj 2007<ref>{{cite web|url=https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|title=Man city new Le Coq Sportif home & away kits 07/08|website=footballshirtculture.com|language=en|date=13 maj 2007|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132853/https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|url-status=live}}</ref>}} | 2007–2011 (4 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|title=City clinch record kit contract|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=17 prill 2010|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132856/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|url-status=live}}</ref> | I zëvëndësuar nga kontrata e Umbros |- | {{center| [[Umbro]]}} | {{center| 2009–2013}} | {{center| 4 qershor 2009}} | 2009–2019 (10 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|title=Man City sign Umbro deal|publisher=The Business Desk|language=en|date=4 qershor 2009|access-date=1 tetor 2019|archive-date=1 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001163404/https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|url-status=live}}</ref> | Kontrata e Umbros u transferua te kompania prind Nike në vitin 2013 |- | {{center| [[Nike, Inc.|Nike]]}} | {{center| 2013–2019}} | {{center| 4 maj 2012}} | 2013–2019 (6 vite) | Rreth 20 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Manchester City sign new 10-year kit deal with Puma worth £650 million|author=James Ducker|newspaper=The Telegraph|language=en|date=28 shkurt 2019}}{{cbignore}}</ref> | |- | {{center| [[Puma (brand)|Puma]]}} | {{center| 2019–2029}} | {{center| 28 shkurt 2019}} | 2019–2029 (10 vite) | Rreth 65 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/business-47402439|title=Manchester City replaces Nike with Puma in kit deal|publisher=BBC News|language=en|date=28 shkurt 2019|access-date=1 mars 2019|archive-date=28 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228145023/https://www.bbc.com/news/business-47402439|url-status=live}}</ref> | |} == Stadiumi == {{Main|City of Manchester Stadium}} Stadiumi i Manchester Cityt, '''City of Manchester Stadium''', ndodhet në lindje të qytetit të Manchesterit, dhe nga korriku i vitit 2011 ka emrin '''Etihad Stadium''' për shkak të sponsorizimit. Ky stadium i është dhënë klubit me qera për 200 vite nga Bashkia e Manchesterit. Ekipi i ka luajtur ndeshjet si vendas në këtë stadium që nga fillimi i sezonit 2002–03, pas largimit nga [[Maine Road]].<ref>{{cite news|author=Chris Bailey|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|title=Why Blues must cash in on name game|date=8 nëntor 2006|access-date=22 prill 2008|publisher=Manchester Evening News|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091014114038/http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|archive-date=14 tetor 2009}}</ref> Para se të kalonin te stadiumi aktual, klubi shpenzoi 30 milion € për t'a kthyer në kushte për të luajtur futboll: niveli i fushës u ul si dhe u ndërtua një tribunë tjetër, duke rritur kapacitetin.<ref>James, ''Manchester: A Football History'', f391.</ref> Në ndeshjen përuruese, ekipi fitoi 2–1 kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite news|title=Man City vanquish Barca|publisher=BBC Sport|language=en|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|access-date=28 dhjetor 2005|date=10 gusht 2003|archive-date=6 nëntor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061106223536/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 2015–16, në pjesën e tribunës jugore u shtuan edhe 7,000 ulëse të tjera, duke e rritur kapacitetin e stadiumit në 55,097. E njëjta gjë ndodhi edhe në krahun verior, duke bërë që stadiumi të kishte një kapacitet të ri prej 61,000 ulësesh.<ref>{{cite news|title=Manchester City seek stadium expansion to hold 61,000|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|publisher=BBC Sport|language=en|location=Manchester|date=11 tetor 2013|access-date=29 dhjetor 2013|archive-date=4 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204074930/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|url-status=live}}</ref> Pasi i luajtën ndeshjet në shtëpi në pesë stadiume të ndryshme nga viti 1880 e deri në vitin 1887, klubi u zhvendos përfundimisht në [[Hyde Road Football Stadium]], e cila do të ishte shtëpia e klubit për 36 vitet e ardhshme.<ref>Inglis, ''The Football Grounds of Great Britain'', f62</ref> Një zjarr shkatërroi tribunën kryesore në vitin 1920, duke bërë që klubi të zhvendosej në Maine Road me 84,000 ulëse tre vite më pas. Maine Road, i quajtur "Wembley i veriut" nga personat që e projektuan, priti ndeshjen me shikueshmërinë më të madhe në historinë e një klubi anglez (84,569 spektatorë) më 3 mars 1954 kur ekipi u përball kundër [[Stoke City F.C.|Stoke Cityt]] në kupë.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|title=Club History|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> Stadiumi u rinovua disa herë gjatë historisë 80-vjeçare të tij. Megjithatë, pas vitit 1995 stadiumi kishte vetëm 32,000 ulëse, duke bërë që klubi të kërkonte një shtëpi të re, e cila kulmoi me kalimin në City of Manchester Stadium në vitin 2003; në vitin 2011, stadiumi u riemëtua "Etihad Stadium".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|title=City and Etihad: a historic day for the club|format=web video|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2011|access-date=16 nëntor 2011|archive-date=7 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207031553/https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|url-status=live}}</ref> {{Wide image|Mcfc stad pano.jpg|800px|{{center|Një panoramë e City of Manchester Stadium}}}} ==Tifozët== {{Main|Tifozët e Manchester City F.C.}} [[Skeda:Man City Fans Doing Poznan.jpg|parapamje|majtas|Tifozët e Cityt duke bërë kërcimin Poznan.]] Që pas kalimit në City of Manchester Stadium, mesatarja e tifozëve për ndeshje ka qënë mes gjashtë më të lartave në Angli, mesatarisht duke kaluar 40,000 tifozë.<ref>{{cite web|title=Top 30 English Football Clubs by League Attendances|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=12 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112223046/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|url-status=live}}</ref> Edhe gjatë viteve 1990', kohë kur klubi ra tre herë nga kategoria, duke përfunduar edhe në ligën e tretë, mesatarja e tifozëve për ndeshje ishte rreth 30,000, kurse mesatarja e klubeve të tjera ishte 8,000.<ref>{{cite web|title=Average Attendances – English Football Divisions – 1994/95–2004/05|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190038/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|url-status=live}}</ref> Një studim i kryer nga City në vitin 2005 doli në përfundimin se klubi kishte 886,000 tifozë në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretinë e Bashkuar]] dhe rreth 2 milion në të gjithë botën. Megjithatë, pas emërimit të Sheikut Mansour dhe investimeve të mëdhaja të kryera gjatë viteve të fundit, numri i tifozëve është shumëfishuar.<ref>{{cite web|title=Customer Success – Manchester City Football Club|publisher=Hewlett-Packard case study|language=en|url=http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20051125201443/http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-date=25 nëntor 2005|access-date=4 prill 2007}} (pasqyrë e archive.org)</ref> Klubi zyrtar i tifozëve të Manchester Cityt është Manchester City F.C. Supporters Club (1949), e formuar nga bashkimi i dy organizatave në vitin 2010: Official Supporters Club (OSC) dhe Centenary Supporters Association (CSA).<ref>{{cite web|title=About MCFC Supporters Club|publisher=MCFC Supporters Club|language=en|url=http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|access-date=19 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161030214303/http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|archive-date=30 tetor 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Kënga e preferuar e tifozëve të qytetit është një interpretim i këngës "[[Blue Moon (1934)|Blue Moon]]", e cila pavarësisht nga përmbajtja e saj melankolike, është e lidhur me ëndje sikur të ishte një himn heroik. Tifozët e Cityt priren të besojnë se paparashikueshmëria është një tipar i natyrshëm i ekipit të tyre dhe i etiketojnë rezultatet e papritura si "tipik City".<ref>{{cite web|title=FA Cup preview|publisher=ESPN Star|language=en|url=http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219190036/http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-date=19 dhjetor 2007|access-date=24 shtator 2009}} (pasqyrë e archive.org)</ref><ref>{{cite web|title=Typical City!|publisher=Unofficial supporters homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/club/typical.html|access-date=25 mars 2006|archive-url=https://archive.today/2006.01.11-201056/http://www.uit.no/mancity/club/typical.html<!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=11 janar 2006}}</ref> Ngjarjet që tifozët i konsiderojnë si "tipik City" përfshijnë klubin që është i vetmi kampion në fuqi i Anglisë që ka rënë nga kategoria (në vitin 1938), i vetmi ekip që ka shënuar dhe pësuar mbi 100 gola në të njëjtin sezon (1957–58),<ref>{{cite book|author=Dave Wallace|title=Century City – Manchester City Football Club 1957/58|publisher=King of the Kippax|language=en|year=2007|location=Leigh|isbn=978-0-9557056-0-1}} f. 9</ref> ose shembulli i fundit ku Manchester City ishte i vetmi ekip që mundi Çelsin në sezonin rekord 2004–05 të Londinezëve;<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport|title=Mourinho up in arms over Chelsea's muted response|publisher=The Guardian|author=Paul Wilson|language=en|date=16 tetor 2004|access-date=27 tetor 2023}}</ref> megjithatë, në të njëjtin sezon City u eliminua nga FA Cup nga Oldham Athletic, një ekip dy divizione më poshtë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2005/jan/10/match.sport5|title=Keegan's stomach tested by latest upset|publisher=The Guardian|author=Stephen Bierley|language=en|date=9 janar 2005|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Në fund të viteve 1980', tifozët e Cityt filluan një mani për të sjellë në ndeshje objekte që fryhen, kryesisht banane të mëdha. Një shpjegim i diskutueshëm për fenomenin është se në një ndeshje kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]], brohoritjet nga tifozët që bënin thirrje për futjen e [[Imre Varadi]] si një zëvendësues u ndryshuan në "Imre Banana".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-cult-heroes-imre-varadi-63727201|title=Imre Varadi: Goals, value and inflatable bananas|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Tarracat e mbushura me tifozë që valvisnin objekte që fryhen u bë një pamje e shpeshtë në sezonin 1988–89, pasi mania u përhap edhe në klube të tjera (peshqit me fryrje u panë në Grimsby Town). Mania arriti kulmin në ndeshjen e Cityt kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] më 26 dhjetor 1988, një ndeshje e shpallur nga revistat si një festë me veshje të zbukuruara.<ref>{{cite web|title=The Inflatables Craze|publisher=Manchester City Football Club Supporters' Homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/bananas.html|archive-url=https://web.archive.org/web/19990423121549/http://www.uit.no/mancity/bananas.html|url-status=dead|archive-date=23 prill 1999|access-date=30 dhjetor 2005}}</ref> Në vitin 2010, Tifozët e Manchester Cityt adoptuan një kërcim të tepruar, të quajtur [[The Poznań]], nga tifozët e klubit polak [[Lech Poznań]], që luajtën në [[UEFA Liga e Evropës|Ligën e Evropës]].<ref>{{Cite news|title=Poles apart: how fans of Poznan inspired City's unlikely dance craze|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|newspaper=The Independent|language=en|location=Londër|date=20 prill 2011|access-date=7 nëntor 2011|author=Jack Pitt-Brooke|archive-date=26 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026062155/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|url-status=live}}</ref> Në vitin 2022, Manchester City propozoi lëshimin e [[Connected Scarf]], që do të përmbante një sensor që gjurmonte të dhënat fiziologjike dhe emocionale të mbajtësit, për tifozët në vitin 2023.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|title=Man City fans to sport high-tech scarves next season|date=27 korrik 2022|access-date=21 maj 2023|agency=Reuters|language=en|archive-date=1 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501163807/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|url-status=live}}</ref> ==Rivalët== ===Manchester United=== [[Skeda:Manchester United v Manchester City, 6 November 2021 (15).jpg|parapamje|djathtas|290px|Derbi i Manchesterit në Premier Ligë, 6 nëntor 2021.]] Rivaliteti kryesor i Manchester Cityt është me klubin tjetër të qytetit, [[Manchester United F.C.|Manchester United]]; ndeshjet midis këtyre dy ekipeve njihen si [[Derbi i Manchesterit]].<ref>Gary James, ''Manchester: The Greatest City'' (Polar Publishing, 2002), f.12.</ref> Para [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], kur udhëtimet në ndeshjet në transfertë ishin të rralla, shumë tifozë në qytetin e Manchesterit i shikonin ndeshjet e të dyja ekipeve edhe pse ishin tifoz të vetëm njërës. Kjo praktikë vazhdoi deri në vitet 1960', periudhë në të cilën udhëtimet u bënë më të lira sëbashku me çmimet për të hyrë në stadium, duke bërë që rivaliteti të intesifikohej.<ref>{{cite book|author=Gary James|title=Manchester – A Football History|publisher=James Ward|language=en|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|pages=71–72}}</ref><ref>{{cite book|author=Paul Toovey|title=Manchester City – The Birth of the Blues 1880–1894|publisher=Paul Toovey|language=en|year=2009|location=Stockport|isbn=978-0-9561910-0-7|page=90}}</ref> Një stereotip i zakonshëm është se tifozët e Cityt vijnë nga Manchesteri, ndërsa tifozët e United vijnë nga vende të tjera. Një raport i vitit 2002 nga një studiues në [[Manchester Metropolitan University]] zbuloi se megjithëse ishte e vërtetë që një përqindje më e lartë e mbajtësve të biletave sezonale të Cityt vinin nga zonat e kodit postar Manchester (40% krahasuar me 29% të United), kishte më shumë mbajtës të biletave sezonale të United; përqindja e ulët ishte për shkak të numrit të përgjithshëm më të lartë të mbajtësve të biletave sezonale të United (27,667 krahasuar me 16,481 të Cityt). Raporti vuri në dukje se që nga përpilimi i të dhënave në vitin 2001, numri i mbajtësve të biletave sezonale për Cityn ashtu edhe United ishte rritur; Zgjerimi i fushës së United dhe kalimi i Cityt në City of Manchester Stadium kanë bërë që shitjet e biletave sezonale të rriten më tej.<ref>{{cite web|title=Do You Come From Manchester?|publisher=Manchester Metropolitan University|language=en|url=http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|access-date=9 janar 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080227194327/http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|archive-date=27 shkurt 2008}}</ref> ===Liverpool=== [[Skeda:James Milner 2014 08 10.jpg|parapamje|majtas|[[James Milner]] ka luajtur mbi 100 ndeshje për të dy klubet.]] Në vitet e fundit City ka krijuar një rivalitet me [[Liverpool F.C.|Liverpoolin]],<ref>{{cite web|url=https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|title=Eleven moments that made Liverpool-Manchester City the biggest rivalry in English football|date=6 tetor 2018|author=Malyan, Christy|publisher=Football Fancast|website=footballfancast.com|language=en|access-date=7 tetor 2019|archive-date=7 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007144104/https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|url-status=live}}</ref> e cila është një nga më të mëdhatë aktualisht në futboll.<ref>{{cite web|title=Liverpool v Man City is now the league's biggest rivalry and the bitterness is growing|url=https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=17 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217103150/https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title='Like going into the Colosseum' - How Liverpool v Man City became the Premier League's biggest rivalry|url=https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=7 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107134210/https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|url-status=live}}</ref> Pavarësisht se garuan për titullin kampion në sezonin 1976–77, rivaliteti i tyre filloi në vitet 2010', periudhë në të cilën ekipet konkuronin rregullisht për trofe. Të dy ekipet garuan për titullin e Premier Ligës në sezonin 2013–14, e cila u fitua nga City në ndeshjen e fundit me vetëm dy pikë diferencë.<ref>{{Cite web|title=2013/14 Season Review: Man City deny Liverpool|url=http://www.premierleague.com/news/59027|access-date=24 tetor 2020|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124124507/https://www.premierleague.com/news/59027|url-status=live}}</ref> Në finalen e Kupës së Ligës 2016, City mposhti Liverpoolin me penallti pasi koha e rregullt u mbyll në barazim 1–1.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2016/feb/28/liverpool-v-manchester-city-capital-one-cup-final-live|title=Liverpool 1 Man City 1 (Man City win 3-1 on penalties)|date=28 shkurt 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=8 mars 2016}}</ref> Ekipet u ndeshën për herë të parë në skenën kontinentale në çerek-finalet e [[UEFA Liga e Kampioneve 2017–18|Ligës së Kampioneve 2017–18]]; Liverpooli fitoi me rezultatin e përgjithshëm 5–1, duke arritur më pas edhe finalen.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|title=Liverpool vs Manchester City fixture record|website=11v11.com|language=en|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233410/https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|title=Was Leroy Sane offside against Liverpool? The disallowed goal explained|website=inews.co.uk|language=en|date=11 prill 2018|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233151/https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|url-status=live}}</ref> Në sezonin 2018–19, City e fitoi sërisht kampionatin në javën e fundit, mbledhur 98 pikë krahasuar me 97 të Liverpoolit; këto ishin numrat e tretë dhe të katërt më të madh të pikëve në historinë e Premier Ligës.<ref>{{Cite news|title=Man City come from behind at Brighton to clinch title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|date=12 maj 2019|access-date=24 tetor 2020|archive-date=5 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305123923/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|url-status=live}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, Liverpooli e fitoi kampionatin me 99 pikë, duke regjistruar numrin e dytë më të lartë të pikëve; vetëm Manchester City (100 pikë në sezonin 2017–18) ka fituar më shumë pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-centurions-decade-series-17265078|title=Centurions: The Manchester City team that surpassed Arsenal's Invincibles|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 nëntor 2019|access-date=26 tetor 2023}}</ref> City e fitoi sërisht kampionatin në sezonin 2020–21,<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/2122330|title=Man City claim 2020/21 Premier League title|publisher=Premier League|language=en|date=11 maj 2021|access-date=11 maj 2021}}</ref> si dhe triumfoi sërisht në sezonin 2021–22 pas një tjetër dueli të fortë me Liverpoolin që u mbyll me vetëm një pikë diferencë.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/2627138|title=Man City's dramatic fightback claims sixth title|publisher=Premier League|language=en|date=22 maj 2022|access-date=22 maj 2022}}</ref> Suksesi i dy ekipeve në vitet 2010' dhe 2020' ka sjellë edhe krijimin e një rivaliteti midis dy trajnerëve të ekipit, Pep Guardiolës dhe [[Jürgen Klopp]]. Të dy janë përballur në ''[[Der Klassiker]]'' si trajnerët e klubeve rivale Bayern München dhe [[Borussia Dortmund]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|title=Pep Guardiola says he learned from Jürgen Klopp and praises attacking style|author=Paul Wilson|date=30 dhjetor 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=16 tetor 2019|issn=0261-3077|archive-date=3 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003063526/https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|url-status=live}}</ref> Në fund të sezonit, Guardiola e përshkroi marrëdhënjen me trajnerin gjerman si një "rivalitet të bukur", duke e konsideruar edhe si kundërshtarin më të "fortë me të cilin është përballur si trajner".<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|title=Will Guardiola vs. Klopp be the next great Premier League rivalry?|date=2 gusht 2019|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=5 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805010021/https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|title=Pep Guardiola says Liverpool are the strongest opponents he's ever faced|date=20 shtator 2019|website=GiveMeSport|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205723/https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|url-status=live}}</ref> Në shtator 2019, Klopp gjithashtu deklaroi se Guardiola ishte kundërshtari më i vështirë me të cilin ishte përballur:<ref>{{Cite web|url=https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|title=Klopp hails 'exceptional' Guardiola as his greatest ever rival|author=Paul Gorst|date=26 shtator 2019|website=Liverpool Echo|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=2 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002061705/https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|url-status=live}}</ref> të dy u nominuan për çmimin [[FIFA Trajneri i Vitit]] 2019, e cila u fitua në fund nga Klopp.<ref>{{Cite web|url=https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|title=Ex-Man City star questions why Klopp was named Coach of the Year over Guardiola|date=24 shtator 2019|website=talkSPORT|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205721/https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|url-status=live}}</ref> Në një sondazh të vitit 2019, tifozët e klubit u përgjigjën se Liverpooli, dhe jo Manchester United, është rivali më i madh i Cityt.<ref>{{cite web|date=27 gusht 2019|title=The top five rivals of English football's top 92 clubs have been revealed|url=https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|access-date=4 dhjetor 2020|website=GiveMeSport|language=en|archive-date=29 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929205049/https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|url-status=live}}</ref> ===Rivalitete të tjera=== Manchester City ka rivalitete të tjera lokale me klube si [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], [[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]], dhe [[Stockport County F.C.|Stockport County]]. Në vitet e fundit, klubi ka krijuar rivalitet kompetitiv edhe me klube si [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] dhe [[Chelsea F.C.|Chelsea]].<ref>{{cite web|title=Rivalry Uncovered!|url=http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020074918/http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|archive-date=20 tetor 2013|access-date=3 dhjetor 2020|website=The Football Fans Census|language=en}}</ref><ref>{{cite web|author1=David Dubas-Fisher|author2=Joe Bray|date=11 gusht 2019|title=Man City fans choose main rival between Liverpool and Man Utd|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|access-date=3 dhjetor 2020|website=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001003603/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|url-status=live}}</ref> ==Lista e rekordeve dhe statistikave== {{Main|Lista e rekordeve dhe statistikave të Manchester City F.C.}} [[Skeda:CSKA-MC (8).jpg|parapamje|djathtas|[[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë në historinë e klubit me 260 gola.]] [[Alan Oakes]] është lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.<ref name="Oakes">{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/oakes-alan|title=Alan Oakes|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Ai luajti 680 ndeshje në të gjitha kompeticionet në periudhën 1958–76.<ref name="cr155">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 155</ref> Ai gjithashtu mban rekordin për numrin e ndeshjeve në kampionat me 564.<ref name="cr155"/> Në vendin e dytë ndodhet [[Joe Corrigan]], i cili luajti 602 ndeshje si portier.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/corrigan-joe|title=Joe Corrigan|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Pas tij renditet [[Mike Doyle (futbollist)|Mike Doyle]], i cili zhvilloi 563 ndeshje.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/doyle-mike|title=Mike Doyle|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Gjermani [[Bert Trautmann]] është lojtari i huaj me më shumë ndeshje si dhe i katërti gjithsej (545).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/features/trautmann-story/|title=Against All Odds The Bert Trautmann Story|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|author=David Clayton|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> [[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]] është lojtari me më shumë ndeshje në kompeticionet evropiane (75).<ref name="StatCity">{{cite web|title=StatCity|url=https://www.statcity.co.uk/|website=StatCity.co.uk|language=en|access-date=23 dhjetor 2020}}</ref> [[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i klubit me 260 gola në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|title=Sergio Agüero|url=https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=17 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216005703/https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|archive-date=16 shkurt 2018|url-status=dead}}</ref> Respektivisht mbrapa tij renditen [[Eric Brook]] (177 gola) dhe [[Tommy Johnson]] (166 gola).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/brook-eric|title=Eric Brook|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A}|title=City Top Tens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=26 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208223833/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7b54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A%7d|archive-date=8 shkurt 2008}}</ref> [[Erling Haaland]] mban rekordin për numrin e golave në një sezon të Premier Ligës (36)<ref name=":5">{{Cite web|title=Haaland breaks Premier League goalscoring record|url=https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|access-date=3 maj 2023|website=mancity.com|website=Manchester City F.C.|language=en|archive-date=3 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230503210621/https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|url-status=live}}</ref> dhe për numrin e golave të shënuar në një sezon në të gjitha kompeticionet (52), të dyja të vendosura në sezonin 2022–23.<ref>Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'', p.&nbsp;112.</ref><ref>{{Cite news|date=14 mars 2023|title=Record-breaking Haaland hits five in City rout|url=https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|access-date=7 maj 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=14 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314215330/https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|url-status=live}}</ref> [[Kevin De Bruyne]] është asistuesi më i mirë i klubit me 147 asiste në të gjitha kompeticionet.<ref name=":2">{{Cite web|title=2021-2022 Manchester City Player Details|url=https://fbref.com/en/squads/b8fd03ef/2021-2022/roster/Manchester-City-Player-Details|access-date=2 mars 2022|website=FBref|language=en}}</ref> Ai mban rekordin e klubit për numrin e asisteve në Premier Ligë (101)<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/kevin-de-bruyne-sets-epl-record-after-reaching-100-assists#:~:text=De%20Bruyne's%20first%20100%20EPL,hit%20the%20100%2Dassist%20mark.|title=Kevin De Bruyne Sets EPL Record By Reaching 100 Assists Faster Than Cesc Fabregas|website=si.com|language=en|date=8 prill 2023|access-date=23 tetor 2023}}</ref> dhe kompeticioneve evropiane (27).<ref>{{Cite web|publisher=UEFA|language=en|title=Player stats {{!}} All-time stats {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/rankings/players/assists/|access-date=2 mars 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, ai asistoi 29 gola, duke vendosur një rekord të ri në klub.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|title=Kevin De Bruyne Stats 2022/23|website=Transfermarkt|language=en|access-date=23 tetor 2023|archive-date=26 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126202849/https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|url-status=dead}}</ref> De Bruyne dhe [[Leroy Sané]] mbajnë rekordin për numrin e asisteve në një ndeshje të Premier Ligës (3).<ref>{{Cite web|publisher=Manchester Evening News|language=en|title=Man City fans praise Leroy Sane after brilliant hat-trick|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-leroy-sane-news-14637587|date=9 maj 2018|access-date=2 mars 2022}}</ref> Fitorja rekord e klubit erdhi më 4 tetor 1890 kundër Liverpool Stanley në FA Cup (12–0).<ref name="cr511">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 511</ref> Në kampionat, klubi arriti fitoren më të madhe kundër [[Darwen F.C. (1870)|Darwen]] (10–0) më 18 shkurt 1899, kurse fitorja 11–3 kundër [[Lincoln City F.C.|Lincoln City]] më 23 mars 1895 është ndeshja me më shumë gola në historinë e klubit.<ref name="cr509">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 509</ref> Në Evropë, fitorja rekord e klubit është 7–0 kundër ekipeve gjerman [[FC Schalke 04|Schalke 04]] dhe [[RB Leipzig]] në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite news|title=Manchester City 7–0 Schalke: Champions League at a glance|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2590153.html|publisher=UEFA|language=en|date=12 mars 2019|access-date=7 tetor 2019|archive-date=14 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114064458/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2590153.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Haaland hits five as Man City reach quarter-finals|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/64943666|access-date=15 mars 2023}}</ref> [[Jack Grealish]] është blerja më e kushtueshme e klubit (100 milion £)<ref name=":0">{{Cite news|title=Man City sign £100m Grealish from Villa|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57818660|access-date=5 gusht 2021}}</ref> kurse Leroy Sané është shitja më e kushtueshme (54.8 milion £).<ref>{{cite news|title=Leroy Sane completes Bayern Munich move from Manchester City|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53275990|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 korrik 2020|access-date=3 korrik 2020}}</ref> ==Trofe== Manchester City është një nga klubet më të suksesshme të Anglisë. Me 33 trofe të fituar, ata renditen si klubi i 5të me më shumë trofe, përpara Tottenhamit (26) dhe mbrapa [[Chelsea F.C.|Çelsit]] (34). Trofeu i parë madhor i klubit ishte [[Finalja e FA Cup 1904|FA Cup 1904]],<ref>{{cite web|url=http://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|title=1904 Manchester City|website=facupfinals.co.uk|language=en|access-date=23 shtator 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720114940/https://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|archive-date=20 korrik 2009}}</ref> edhe pse përpara këtij suksesi ata kishin fituar tre Kupa Manchesteri, e cila ishte një kompeticion rajonal.<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|title=10 things you need to know about the Manchester clubs' humble beginnings|magazine=[[FourFourTwo]]|language=en|date=31 tetor 2014|access-date=14 tetor 2019|archive-date=14 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191014201901/https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1936–37, klubi fitoi kampionatin për herë të parë,<ref name="mcfcoffhist">{{cite web|title=Club History&nbsp;– The Club – Manchester City FC|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=9 shtator 2010|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> kurse disa muaj më pas fitoi edhe [[FA Community Shield]].<ref name="mcfcoffhist"/> Kupa e Ligës dhe trofeu evropian i parë në historinë e klubit erdhën gjatë sezonit 1969–70; kjo ishte hera e parë që klubi fitonte dy trofe në një sezon.<ref name="mcfcoffhist"/> Në sezonin 2018–19, City u bë klubi i parë që i fiton të katër trofet anglez në një sezon, përfshirë edhe Community Shield.<ref name="Tripleta në Angli"/> Pas suksesit në [[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës|Kupën UEFA të Fituesve të Kupës 1970]],<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|title=European Cup Winners Cup Final Highlights: City 2-1 Gornik Zabrze|date=29 prill 2020|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155643/https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|url-status=live}}</ref> City fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në sezonin 2022–23, gjatë së cilës ata fituan edhe kampionatin dhe kupën, duke arritur një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike.<ref name="Guardian-Summary">{{cite news|author=David Hytner|date=10 qershor 2023|title=Rodri breaks Internazionale resistance to seal Manchester City's treble glory|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=10 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610213408/https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|url-status=live}}</ref> Klubi ka fituar Divizionin e Dytë shtatë herë, duke qënë sëbashku me [[Leicester City F.C.|Leicester Cityn]] dy klubet që e kanë fituar më shumë këtë kompeticion.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|title=England - List of Second Division Champions|publisher=RSSSF|language=en|access-date=14 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008054112/http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|url-status=live}}</ref> Triumfi i tyre i parë në këtë kompeticion erdhi në sezonin 1898–99 kurse i fundit në sezonin 2001–02.<ref name="mcfcoffhist"/> {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+Trofetë e Manchester Cityt !style="width: 1%;"|Tipi !style="width: 6%;"|Kompeticioni !style="width: 1%;"|Tituj !style="width: 21%;"|Sezone |- | rowspan="5" |'''Vendor''' ! scope=col|Divizioni i Parë/[[Premier League]] |align="center"|10 | align="left"| [[1936–37 Football League First Division|1936–37]], [[1967–68 Football League First Division|1967–68]], [[2011–12 Premier League|2011–12]], [[2013–14 Premier League|2013–14]], [[2017–18 Premier League|2017–18]], [[2018–19 Premier League|2018–19]], [[2020–21 Premier League|2020–21]], [[2021–22 Premier League|2021–22]], [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] |- ! scope=col|Divizioni i Dytë |align="center"|7 | align="left"| [[1898–99 Football League#Second Division|1898–99]], [[1902–03 Football League#Second Division|1902–03]], [[1909–10 Football League#Second Division|1909–10]], [[1927–28 Football League#Second Division|1927–28]], [[1946–47 Football League#Second Division|1946–47]], [[1965–66 Football League#Second Division|1965–66]], [[2001–02 Football League#First Division|2001–02]] |- ! scope=col|[[FA Cup]] |align="center"|7 | align="left"| [[1904 FA Cup final|1903–04]], [[1934 FA Cup final|1933–34]], [[1956 FA Cup final|1955–56]], [[1969 FA Cup final|1968–69]], [[2011 FA Cup final|2010–11]], [[2019 FA Cup final|2018–19]], [[2023 FA Cup final|2022–23]] |- ! scope=col|[[EFL Cup]] |align="center"|8 | align="left"|[[1970 Football League Cup final|1969–70]], [[1976 Football League Cup final|1975–76]], [[2014 Football League Cup final|2013–14]], [[2016 Football League Cup final|2015–16]], [[2018 EFL Cup final|2017–18]], [[2019 EFL Cup final|2018–19]], [[2020 EFL Cup final|2019–20]], [[2021 EFL Cup final|2020–21]] |- ! scope=col|[[FA Community Shield]] |align="center"|6 | align="left"|[[1937 FA Charity Shield|1937]], [[1968 FA Charity Shield|1968]], [[1972 FA Charity Shield|1972]], [[2012 FA Community Shield|2012]], [[2018 FA Community Shield|2018]], [[2019 FA Community Shield|2019]] |- | rowspan="3" |'''Kontinental''' ! scope=col|[[UEFA Liga e Kampioneve]] |align="center"|1 | align="left"|[[2022–23 UEFA Liga e Kampioneve|2022–23]] |- ! scope=col|[[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës]] |align="center"|1 | align="left"|[[1970 European Cup Winners' Cup final|1969–70]] |- ! scope=col|[[UEFA Super Kupa]] |align="center"|1 | align="left"|[[UEFA Super Kupa 2023|2023]] |} <references group="nb"/> == Lojtarët == ===Skuadra aktuale=== {{updated|27 gusht 2024}}<ref name="Players">{{cite web|url=https://www.mancity.com/teams/first-team|title=Squads: Mens' team|trans-title=SKuadrat: Ekipi i burrave|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=22 korrik 2018}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=ENG|pos=DF|name=[[Kyle Walker]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}} {{Fs player|no=3|nat=POR|pos=DF|name=[[Rúben Dias]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 3të]]}} {{Fs player|no=5|nat=ENG|pos=DF|name=[[John Stones]]}} {{Fs player|no=6|nat=NED|pos=DF|name=[[Nathan Aké]]}} {{Fs player|no=8|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mateo Kovačić]]}} {{Fs player|no=9|nat=NOR|pos=FW|name=[[Erling Haaland]]}} {{Fs player|no=10|nat=ENG|pos=MF|name=[[Jack Grealish]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=MF|name=[[Jérémy Doku]]}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 4të]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=MF|name=[[Kevin De Bruyne]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}} {{Fs player|no=18|nat=GER|pos=GK|name=[[Stefan Ortega]]}} {{Fs player|no=19|nat=GER|pos=MF|name=[[İlkay Gündoğan]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 6të]]}} {{Fs player|no=20|nat=POR|pos=MF|name=[[Bernardo Silva]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 5të]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=24|nat=CRO|pos=DF|name=[[Joško Gvardiol]]}} {{Fs player|no=25|nat=SUI|pos=DF|name=[[Manuel Akanji]]}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Savinho]]}} {{Fs player|no=27|nat=POR|pos=MF|name=[[Matheus Nunes]]}} {{Fs player|no=31|nat=BRA|pos=GK|name=[[Ederson (footballer, born 1993)|Ederson]]}} {{Fs player|no=33|nat=ENG|pos=GK|name=[[Scott Carson]]}} {{Fs player|no=47|nat=ENG|pos=MF|name=[[Phil Foden]]}} {{Fs player|no=52|nat=NOR|pos=MF|name=[[Oscar Bobb]]}} {{Fs player|no=82|nat=ENG|pos=DF|name=[[Rico Lewis]]}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]}} {{Fs player|no=|nat=ARG|pos=MF|name=[[Claudio Echeverri]]}} {{fs player|no=|pos=FW|nat=Egypt|name=[[Omar Marmoush]]|other=}} {{Fs end}} ===Në huazim=== {{Fs start}} {{Fs player|no=7|nat=POR|pos=DF|name=[[João Cancelo]]|other=te [[FC Barcelona|Barcelona]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=32|nat=ARG|pos=MF|name=[[Máximo Perrone]]|other=te [[UD Las Palmas|Las Palmas]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]|other=te [[Sheffield United F.C.|Sheffield United]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]|other=te [[Stade de Reims|Reims]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs end}} ===EDS dhe Academia=== {{main|EDS dhe Akademia e Manchester City F.C.}} Lojtarët e mëposhtëm kanë bërë më parë paraqitje ose kanë qënë në stolin e rezervave për ekipin e parë. {{Fs start}} {{Fs player|no=75|pos=MF|nat=ENG|name=[[Nico O'Reilly]]}} {{Fs player|no=92|pos=MF|nat=ENG|name=Micah Hamilton}} {{Fs player|no=96|pos=FW|nat=ENG|name=[[Ben Knight (futbollist)|Ben Knight]]}} {{Fs end}} ===Numrat e tërhequr=== {{main|Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit}} <big>'''23'''</big> {{flamuri|Kameruni}} [[Marc-Vivien Foé]], [[Mesfushori|Mesfushor]] (2002–03) – ''nderim pas vdekjes''. Që nga viti 2003, Manchester City e ka tërhequr numrin 23 dhe nuk e ka përdorur. U [[Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit|tërhoq]] në kujtim të [[Marc-Vivien Foé]], i cili ishte në huazim te klubi nga [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në kohën e vdekjes së tij. Ai vdiq gjatë kohës që luante me [[Kombëtarja kamerunase e futbollit|Kamerunin]] në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2003|Kupën e Konfederatave 2003]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3026212.stm|title=Man City retire number 23 shirt|trans-title=Man City tërheq fanellën me numrin 23|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 qershor 2003|accessdate=30 shtator 2008}}</ref> ===Lojtari i Sezonit=== Në çdo përfundim sezoni që nga sezoni 1966–67, anëtarët e [[Manchester City Official Supporters Club]] marrin pjesë në një sondazh ku ata zgjedhin lojtarin të cilin ata besojnë sa ka qënë më i miri gjatë sezonit. Më poshtë është lista e plotë e të gjithë fituesve të çmimit.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-1|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 1|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 1|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-2|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 2|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 2|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-3|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 3|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 3|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-4|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 4|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 4|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-5|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 5|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 5|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref> {| |- |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2000–01||{{flamuri|Australia}} [[Danny Tiatto]] |- |2001–02||{{flamuri|Algjeria}} [[Ali Benarbia]] |- |2002–03||{{flamuri|Franca}} [[Sylvain Distin]] |- |2003–04||{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]] |- |2004–05||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2005–06||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2006–07||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2007–08||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2008–09||{{flamuri|Irlanda}} [[Stephen Ireland]] |- |2009–10||{{flamuri|Argjentina}} [[Carlos Tevez]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2010–11||{{flamuri|Belgjika}} [[Vincent Kompany]] |- |2011–12||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2012–13||{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]] |- |2013–14||{{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Yaya Touré]] |- |2014–15||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2015–16||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2016–17||{{flamuri|Spanja}} [[David Silva]] |- |2017–18||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2018–19||{{flamuri|Portugalia}} [[Bernardo Silva]] |- |2019–20||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2020–21||{{flamuri|Portugalia}} [[Rúben Dias]] |- |2021–22||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2022–23||{{flamuri|Norvegjia}} [[Erling Haaland]] |} |} {{clear}} ==Struktura organizative== ===Presidentët=== [[Skeda:Khaldoon Al Mubarak.jpg|thumbnail|djathtas|upright|200px|Presidenti aktual është [[Khaldoon Al Mubarak]].]] Manchester City ka pasur gjithsej 17 presidentë në histori. I pari ishte Waltham Forrest, i cili shërbeu në periudhën 1904–05. Ai u zëvëndësua nga John Allison, i cili gjithashtu shërbeu për vetëm një vit. Në qershor 2007, tailandezi [[Thaksin Shinawatra]] e bleu klubin dhe u bë presidenti i parë i huaj në historinë e klubit.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2007/jul/11/football.comment|publisher=The Guardian|language=en|author=Simon Hattenstone|title=Why Thaksin's billions are a fan's living nightmare|date=10 korrik 2007}}</ref> Një vit e tre muaj më pas, klubi i ble nga miliarderi [[Mansour bin Zayed Al Nahyan]], i njohur si Sheiku Mansour.<ref>{{cite news|title=Man City buyers complete takeover|date=23 shtator 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7628080.stm|access-date=23 shtator 2008|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Mansour tashmë është pronari i klubit, të cilin e drejton si pjesë e [[City Football Group]], e cila është një kompani aksionere e cila ka në pronësi edhe klube të tjera përveç Cityt.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/manchester-city-owner-sheikh-mansour-champions-league-final|title=Manchester City owner Sheikh Mansour attends Champions League final|publisher=The Guardian|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Presidenti aktual i klubit është [[Khaldoon Al Mubarak]], i cili gjithashtu është një nga personal që themeluan kompaninë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12905286/man-city-chairman-khaldoon-al-mubarak-i-have-strong-views-on-premier-league-charges|title=Man City chairman Khaldoon Al Mubarak: I have strong views on Premier League charges|publisher=Sky Sport|language=en|date=19 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> ===Bordi drejtues=== {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Presidenti ||{{flagicon|UAE}} [[Khaldoon Al Mubarak]] |- |Kryeshefi Ekzekutiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Ferran Soriano]] |- |Drejtori Sportiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Txiki Begiristain]] |- |Ambasadorët e klubit ||{{flamuri|Anglia}} [[Mike Summerbee]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|title=Summerbee Mike|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Skocia}} [[Paul Dickov]]<ref>{{cite web|url=https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|title=The Changing Role of the Media: Paul Dickov – fcbusiness|publisher=FC Business|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=27 maj 2022|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110152510/https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Micah Richards]]<ref>{{cite web|url=https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|title=Micah Richards explains earning Roy Keane's respect despite Man City and Man Utd rivalry {{pipe}} Football {{pipe}} Sport {{pipe}} Express.co.uk|website=Express.co.uk|language=en|date=29 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|archive-date=27 maj 2022}}</ref><br/>{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|title=Zabaleta and Premier League Trophy visit young leaders in Buenos Aires|publisher=Manchester City F.C.|website=mancity.com|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113217/https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Joleon Lescott]]<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|title=Joleon Lescott is loving his new role at Man City|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 korrik 2018|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]]<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|title=Shaun Wright-Phillips names his toughest opponent and delivers verdict on Premier League title race|publisher=Sport Skeeda|language=en|date=21 prill 2022|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|url-status=live}}</ref> |} ===Trajnerët=== {{Main|Lista e trajnerëve të Manchester City F.C.}} [[Skeda:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|parapamje|[[Pep Guardiola]] është trajner i ekipit që nga viti 2017.]] Manchester City ka pasur gjithsej 47 trajnerë në histori që nga krijimi si ''West Gorton (St. Marks)''.<ref name="Trajnerët">{{cite web|title=Managers|website=mcfcstats.com|language=en|url=http://www.mcfcstats.com|access-date=29 mars 2006}}</ref> Nëntë trajnerë gjithsej kanë arritur të fitojnë të paktën një trofe me klubin. Trajneri i parë i klubit ishte Frederick Hopkinson, i cili qëndroi në këtë rol për dy vite.<ref name="Trajnerët"/> Trajneri më jetëgjatë i klubit ishte [[Wilf Wild]], i cili e drejtoi ekipin për 14 vite në periudhën 1932–46. Megjithatë, kjo periudhë mbuloi të gjithë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]], gjatë së cilës nuk u luajt asnjë ndeshje.<ref>{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20010527/ai_n13958784|title=Ruth Wishart wonders why so many football managers keep going back|access-date=7 tetor 2007|publisher=Sunday Herald|language=en|date=27 maj 2001}}</ref> [[Les McDowall]], i cili ishte trajner për 13 vite, ka drejtuar ekipin në 592 ndeshje zyrtare, një rekord në klub.<ref>{{Cite web|url=http://www.bluemoon-mcfc.co.uk/History/Managers/Manager.aspx?id=13|title=Les McDowall - MCFC Managers - Manchester City, Man City - Bluemoon-MCFC|language=en|access-date=28 tetor 2023}}</ref> Pas tij është pikërisht Wild me 352 ndeshje. Pep Guardiola është trajneri aktual dhe më i suksesshëm i klubit, duke fituar më shumë trofe, ndeshje dhe duke pasur përqindjen më të madhe të fitoreve.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-12417571/Pep-Guardiola-second-successful-manager-Man-Citys-UEFA-Super-Cup-glory-needs-13-trophies-catch-Sir-Alex-Ferguson.html|title=Pep Guardiola is the second-most successful manager EVER after Man City's UEFA Super Cup glory... but needs another 13 trophies to catch Sir Alex Ferguson|publisher=Daily Mail|author=Samuel Draper|language=en|date=17 gusht 2023|access-date=28 tetor 2023}}</ref> ===Stafi teknik=== Burimi:<ref>{{cite web|title=Players|url=https://www.mancity.com/players/mens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=20 korrik 2022|archive-date=26 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426070431/https://www.mancity.com/players/mens|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Trajneri ||{{flamuri|Spanja}} [[Pep Guardiola]] |- |Ndihmës-trajner ||{{flamuri|Spanja}} [[Carlos Vicens]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Pep Guardiola to add to Man City backroom staff from club academy|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701095223/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Spanja}} [[Juan Manuel Lillo|Juanma Lillo]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/juanma-lillo-manchester-city-pep-guardiola-63826732|title=Juanma Lillo returns to City as part of Pep Guardiola's coaching staff|author=Rob Pollard|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 gusht 2023|access-date=4 gusht 2023}}</ref> |- |Trajneri i fitnesit ||{{flamuri|Spanja}} Lorenzo Buenaventura |- |Trajneri kryesor i portierëve ||{{flamuri|Spanja}} [[Xabier Mancisidor]] |- |Trajneri i portierëve ||{{flamuri|Anglia}} [[Richard Wright (futbollist)|Richard Wright]]<ref>{{cite web|title=Zach Steffen: I'm proud to be part of City's goalkeeping union|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=12 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155642/https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|url-status=live}}</ref> |- |Analisti ||{{flamuri|Spanja}} Carles Planchart |- |Head of player support ||{{flamuri|Spanja}} [[Manel Estiarte]] |- |Shefi i akademisë ||{{flamuri|Gjermania}} Thomas Krucken |- |Trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Irlanda}} [[Brian Barry-Murphy]] |- |Ndihmës-trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Anglia}} Craig Mudd |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Spanja}} [[Imanol Etxeberria|Imanol Egaña]] |- |Trajneri i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} [[Ben Wilkinson]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Man City face tricky balancing act with Pep Guardiola's new appointments|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701120137/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|url-status=live}}</ref> |- |Ndihmës-trajner i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Jamie Carr |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Max Johnson |- |Shefi i skuatëve ||{{flamuri|Italia}} Carlo Cancellieri |} == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{Commons}} * [http://www.mcfc.co.uk/ Uebfaqja zyrtare] * [http://www.scoreshelf.com/wmbb/en/Manchester_City Manchester City] te ScoreShelf {{English Premier League}} [[Kategoria:Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Klube futbolli në Angli]] [[Kategoria:Klube në Premier League]] [[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Sporti në Mançester]] mi505ns1skm6039ro7usv1wsi6lng60 2983759 2983585 2026-05-25T09:19:27Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:2023-10-04_Fußball,_Männer,_UEFA_Champions_League,_RB_Leipzig_-_Manchester_City_FC_1DX_2797_(cropped).jpg|2023-10-04_Fußball,_Männer,_UEFA_Champions_League,_RB_Leipzig_-_Manchester_City_FC_1DX_2797_(cropped).jpg]] u zëvendës 2983759 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #7ab2dc | writing color = #FFFFFF | header color = #7ab2dc | clubname = Manchester City | image = | clubcolors = | alt = A rounded badge depicting a shield containing a ship, the [[red rose of Lancashire|Lancashire Rose]], and the three rivers of Manchester. | fullname = Manchester City Football Club | nickname = Citizens, Sky Blues, City | short name = MCFC, Man City | founded = 1880; 143 vite më parë si St. Mark's (West Gorton) | ground = [[City of Manchester Stadium]] | capacity = 53,000<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/publications|title=Premier League Handbook 2018–19|publisher=Premier League|language=en|date=30 korrik 2018|accessdate=3 janar 2019|archive-date=25 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225233556/https://www.premierleague.com/publications|url-status=dead}}</ref> | owner = City Football Group | chairman = Khaldoon Al Mubarak | manager = | league = [[Premier League]] | season = [[Premier League 2024–25|2024–25]] | position = Premier League, 3të | current = Sezoni 2023–24 i Manchester City F.C. | website = http://www.mancity.com |pattern_la1 = _mancity2425h |pattern_b1 = _mancity2526h |pattern_ra1 = _mancity2425h |pattern_sh1 = _mancity2425h |pattern_so1 = _mancity2425h |leftarm1 = 78BCFF |body1 = 78BCFF |rightarm1 = 78BCFF |shorts1 = FFFFFF |socks1 = 78BCFF | pattern_la2 = _mancity2425a | pattern_b2 = _mancity2425a | pattern_ra2 = _mancity2425a | pattern_sh2 = _mancity2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 00001 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _mancity2425t | pattern_b3 = _mancity2425t | pattern_ra3 = _mancity2425t | pattern_sh3 = _mancity2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 960018 }} '''Manchester City Football Club''' është një klub [[Anglia|anglez]] futbolli me seli në [[Manchester]], Angli. Klubi garon në [[Premier League|Premier Ligë]], elita e futbollit anglez. Klubi u themelua në vitin 1880 me emrin '''St. Mark's (West Gorton)''', kurse shtatë vite më pas u bënë '''Ardwick Association Football Club'''. Në vitin 1894, klubi mori emrin ''Manchester City''. Klubi i luan ndeshjet si vendas në [[Etihad Stadium]] në lindje të Manchesterit. Ata u zhvendosën në këtë stadium në vitin 2003 pasi kishin luajtur në [[Maine Road]] që nga viti i largët 1923. Në vitin 1894, i pari me emrin Manchester City, klubi vendosi të luante me ngjyrën e kaltër. ==Historia== ===1880–1962: Vitet e hershme dhe trofetë e parë=== {{Main|Historia e Manchester City F.C.}} City mori trofeun e parë në historinë e saj duke fituar divizionin e dytë në vitin 1899; kjo gjë bëri që klubi të ngjitej në divizionin më të lartë të futbollit anglez, divizioni i parë. Klubi më pas arriti të marrë trofeun e parë të madhë më 23 prill 1904, duke mposhtur me rezultatin 1–0 [[Bolton Wanderers F.C.|Boltonin]] në [[Crystal Palace National Sports Centre|Crystal Palace]] për të fituar [[FA Cup]]; City humbi Kupën e Ligës dhe ligën pasi në këtë të fundit e mbylli në vendin e dytë, megjithatë, City u bë klubi i parë nga Manchesteri që fiton një trofe madhor.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p32</ref> Në sezonet e tjera pas triumfit në FA Cup, klubi u ndoq nga akuzat për parregullsi financiare, duke arritur kulmin me pezullimin e shtatëmbëdhjetë lojtarëve në vitin 1906, përfshirë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] [[Billy Meredith]], i cili më pas u zhvendos te rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>James, ''Manchester:The Greatest City'', pp 59–65.</ref> Një zjarr i rënë në Hyde Road shkatërroi stadiumin e tyre në vitin 1920, dhe tre vite më vonë ata lëvizën në stadiumin e ri të ndërtuar, të quajtur [[Maine Road]], e cila ndodhej në [[Moss Side]].<ref>{{cite news|title=Maine Road through the ages|trans-title=Rruga Maine ndër vite|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3011895.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2003|accessdate=10 shtator 2011|author=Chris Bevan}}</ref> [[Skeda:ManCity1904.jpg|parapamje|Skuadra e Manchester City që [[Finalja e FA Cup 1904|fitoi FA Cup në vitin 1904]].]] Në vitet 1930, Manchester City arriti në dy finale rresht të FA Cup, duke humbur kundër [[Everton F.C.|Evertonit]] në vitin 1933, përpara se të fitonte një vit më vonë trofeun duke mposhtur [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]].<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', pp. 31–33</ref> Gjatë zhvillimit të FA Cup në vitin 1934, Manchester City theu rekordin për numrin më të madhë të shikueshmërisë të të gjithë historisë së futbollit anglez, pasi 84,569 tifozë ishin akomoduar në [[Maine Road]] për ndeshjen e raundit të gjashtë të [[FA Cup]] kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] në vitin 1934 – një rekord i cili qëndron ende në ditët e sotme.<ref>{{cite web|title=FA Cup special: Thrills, spills and a cast of thousands at Maine Road|trans-title=Të veçantat e FA Cup: Të dridhurat dhe e hedhura e mijërave në rrugen Maine|author=Gary James|url=http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|website=menmedia.co.uk|language=en|date=22 prill 2011|accessdate=23 prill 2011|archive-date=12 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112175959/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/sport/football/manchester_city/s/1418817_fa-cup-special-thrills-spills-and-a-cast-of-thousands-at-maine-road?order=liked#comments|url-status=dead}}</ref> Klubi fitoi titullin e parë të Divizionit të Parë në vitin 1937, por u rrëzuan një divizion më poshtë sezonin tjetër, pavarësisht se shënuan më shumëë gola se çdo skuadër në atë sezon.<ref>{{cite web|title=England 1937/38|publisher=RSSSF|language=en|trans-title=Tabela e ligës nga RSSSF.com|url=http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html|accessdate=29 dhjetor 2005}}</ref> Njëzet vjet më vonë, skuadra e Cityt e frymëzuar nga një sistem taktik e quajtur ''[[Revie Plan]]'' arriti dy finale rresht të FA Cup sërisht, në vitet 1955 dhe 1956; njësoj në vitet 1930, ata e humbën finalen e parë, duke u mposhtur nga [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], por fitoi të dytën. Në [[Finalja e FA Cup 1956|finalen e vitit 1956]], ku Manchester City mposhti 3–1 [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]], një nga finalet më të famshme të të gjitha kohërave, duke u mbajtur mënd për portierin [[Bert Trautmann]] i cili vazhdoi të luajë pavarësisht se nuk e dinte se kishte thyer qafën e tij.<ref>Rowlands, ''Trautmann – The Biography'', pp. 178–184</ref> ===1963–1998: Epoka e artë e parë dhe rënja=== Pas rënjes në Divizionin e Dytë në vitin 1963, e ardhmja dukej e zymtë, me klubin që regjistroi rekordin për numrin më të ulët të shikueshmërisë, pasi vetëm 8,015 tifozë ishin në ndeshjen kundër [[Swindon Town F.C.|Swindon Town]] në janar 1965.<ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 57</ref> Në verën e vitit 1965, klubi vendosi [[Joe Mercer]] dhe [[Malcolm Allison]] si skuadrën drejtuese të ri të klubit. Në sezonin e ri nën drejtimin e Mercer, City fitoi titullin e Divizionit të Dytë dhe bëri blerje të rëndësishme duke firmosur me [[Mike Summerbee]] dhe [[Colin Bell]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 27–36</ref> Dy sezone më vonë, në [[1967–68 në futbollin Anglez|1967–68]], Manchester City fitoi ligën për herë të dytë në histori, duke e marrë titullin në ditën e fundit të ligës pas fitores 4–3 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]], duke lënë në vendin e dytë rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>Penney, ''Manchester City – The Mercer-Allison Years'', pp. 37–56</ref> Pas kësaj, trofe të mëtejshëm erdhën: City fitoi FA Cup në vitin [[1969 Finalja e FA Cup|1969]], përpara se të arkivonte suksesin e parë Europian duke fituar [[Cup Winners' Cup|European Cup Winners' Cup]] në vitin 1970, duke mundur në finale [[Górnik Zabrze]] me rezultatin 2–1 në [[Vjena|Vjenë]].<ref>Gardner, ''The Manchester City Football Book No. 2'', pp. 13–22</ref> City gjithashtu fitoi edhe [[Football League Cup|League Cup]] në atë sezon, duke u bërë skuadra e dytë angleze që fiton një titull europian dhe vendor në të njëjtin sezon. Skuadra vazhdoi sfidat për të fituar trofe edhe në vitet 1970, duke e përfunduar ligën vetëm një pikë larg skuadrës kampione në dy raste dhe duke arritur në finalen e League Cup në vitin 1974.<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', pp. 410–420</ref> Një nga ndeshjet që do të mbahet mend gjatë nga kjo periudhë nga tifozët e Manchester Cityt në ndeshjen e fundit të sezonit 1973–74 kundër rivalëve të qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]], e cila kishte nevojë për një fitore për të shmagur rënjen një divizion më poshtë. Ish lojtari i United [[Denis Law]] shënoi një Gol me takë për t'i dhënë Cityt fitoren 1–0 në [[Old Trafford]], duke konfirmuar rënjen e Manchester United një divizion më poshtë.<ref>Rezultatet e tjera tregonin United do të rrëzohej një divizion më poshtë edhe nqs ata barazonin ose fitonin, por asnjë nga skuadrat nuk e dinte këtë gjë në atë kohë.</ref><ref>Ward, ''The Manchester City Story'', p. 70</ref> Trofeu i fundit e periudhës më të suksesshme të klubit ishte League Cup e fituar në vitin 1976, duke mposhtur në finale [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] me rezultatin 2–1. [[Skeda:ManchesterCityFC League Performance.svg|thumb|left|300px|Grafika e renditjes së Cityt në ligë vit pas viti.]] Një periudhë e gjatë e rënjes e ndoqi klubin pas sukseseve në vitet 1960 dhe 1970. Malcolm Allison u ribashkua me klubin duke u bërë trajner për herë të dytë në vitin 1979, duke shpenzuar shuma të mëdha parash për blerje të pasuksesshme, si [[Steve Daley]].<ref>Tossell, ''Big Mal'', Chapter 18</ref> Një varg trajnerësh e pasuan atë – shtatë vetëm në vitet 1980. Nën drejtimin e [[John Bond]], City arriti finalen e FA Cup në vitin 1981, por humbi në finalen e përsëritur nga [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]. Klubi u rrëzua dy herë nga Divizioni i Parë në vitet 1980 (në vitin 1983 dhe 1987), por u rikthye në nivelin më të lartë të futbollit anglez sërisht në vitin 1989 dhe përfundoi në vendin e pestë në vitet 1991 dhe 1992 nën dretjimin e [[Peter Reid]].<ref>James, ''Manchester City – The Complete Record'', p. 68</ref> Megjithatë, kjo ishte vetëm një lehtësim i përkohshëm, dhe pas largimit Reid, fati i Manchester City filloi të zbehej. City ishte një nga bashk-krijuesit e [[Premier League]]s në krijimin e saj në vitin 1992, por pasi përfundoi në vendin e nëntë në sezonin e parë, dhe luftuan në tre sezone rresht për të mbijetuar, klubi u rrëzua në vitin 1996. Pas dy sezoneve në Divizionin e Parë, City arriti në pikën më të ulët të historisë së saj, duke u bërë klubi i dytë fitues i një trofeu evropian që rrëzohet në kategorinë e tretë, pas [[Gjermania|gjermanëve]] të [[1. FC Magdeburg]]. ===1999–2009: Ndërrimet e pronësisë dhe rikuperimi=== Pas rënjes, klubi hasi rrëmë të madhe jashtë fushave të lojës, me presidentin e ri [[David Bernstein]] i cili kishte probleme fiskale.<ref name="Buckley 2000">{{cite book|author=Andy Buckley|author2=Burgess, Richard|title=Blue Moon Rising: The Fall and Rise of Manchester City|trans-title=Hëna blu në rritje: Rënja dhe ngritja e Manchester Cityt|publisher=Milo|language=en|location=Bury|year=2000|isbn=0-9530847-4-4}} f. 177</ref> Nën drejtimin e trajnerit [[Joe Royle]], City u promovua që në mundësinë e parë, duke arritur në një play-off dramatik kundër [[Gillingham F.C.|Gillingham]]. City u rikthye në divizionin më të lartë, por megjithatë qëndrimi nuk do të zgjaste shumë pasi klubi do të rrëzoheshe sërisht në vitin 2001. [[Kevin Keegan]] zëvëndëoi Royle si trajner në fund të sezonit, dhe arriti një kthim të menjëhershëm duke fituar Divizionin e Parë [[2001–02 në futbollin Anglez|2001–02]], duke thyer rekordet e klubit për numrin e pikë të marra dhe golave të shënuar.<ref name="The Complete Record p. 265">Manchester City – The Complete Record, p. 265</ref> [[2002–03 në futbollin Anglez|Sezoni 2002–03]] do të ishte i fundit në Maine Road, ku ata fituan 3–1 kundër rivalëve të Manchester United duke marrë fitoren e parë në derbi pas 13 vitesh.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071219015810/http://www.rte.ie/sport/2002/1109/manchester.htm|archivedate=19 dhjetor 2007|title=Goater double gives City derby win|trans-title=Dopieta e Goater i jep Cityt fitoren në derbi|accessdate=28 maj 2007|publisher=RTÉ|language=en|url-status=live}}</ref> City gjithashtu u kualifikua për në kompeticionet evropiane për herë të parë pas 25 vitesh. Në fund të sezonit 2002–03, klubi lëvizi në [[City of Manchester Stadium]]. Në katër sezonet e para në stadiumin e ri, klubi i përfundonte sezonet në mesin e tabelës. Ish trajneri i [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] [[Sven-Göran Eriksson]] u bë trajneri i parë i huaj i klubit në vitin 2007.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/6241052.stm|title=Eriksson named Man City manager|trans-title=Eriksson emërohet trajneri i Man City|date=6 korrik 2007|accessdate=20 korrik 2007|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Pas një fillimi të venitur në gjysmën e dytë të sezonit, Eriksson u shkarkua në qershor 2008.<ref>{{cite news|title=Eriksson's reign at Man City ends|trans-title=Epoka e Eriksson tek Man City përfundon|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 qershor 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7430827.stm|accessdate=2 qershor 2008}}</ref> Ai u zëvëndësua vetëm pas dy ditësh më 4 qershor nga [[Mark Hughes]].<ref>{{cite news|title=Manchester City appoint Mark Hughes|trans-title=Manchester City punëson Mark Hughes|url=http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 qershor 2008|accessdate=21 tetor 2009|archive-date=10 tetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091010052950/http://www.mcfc.co.uk/Players/Management/Mark-Hughes|url-status=dead}}</ref> Nga viti 2008, klubi ishte në një situatë të pasigurtë financiare. [[Thaksin Shinawatra]] mori kontrollin e klubi një vit më parë, por mundimet e tij politike bënë që t'i bllokoheshin asetet.<ref>{{cite news|title=Thaksin Shinawatra's crisis ends Manchester City's European dream|trans-title=Kriza e Thaksin Shinawatra i jep fund ëndërrës europiane të Manchester Cityt|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-city/2548558/Thaksin-Shinawatras-crisis-ends-Manchester-Citys-European-dream-Football.html|publisher=Daily Telegraph|language=en|date=12 gusht 2008|accessdate=4 shtator 2010|location=Londër|author=Ian Winrow}}</ref> Pas kësaj, në gusht 2008, klubi u ble nga [[Abu Dhabi United Group]]. Blerja u ndoq menjëherë nga oferta marramëndëse për të blerë lojtarë të kalibrit të lartë; klubi theu rekodin britanik të transferimit duke blerë [[Kombëtarja braziliane e futbollit|lojtarin ndërkombëtar brazilian]] [[Robinho]] nga [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] për 32.5 milion [[Paund sterlina|£]].<ref name="Robinho">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/7593026.stm|title=Man City beat Chelsea to Robinho|trans-title=Man City mposht Çelsin për Robinhon|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 shtator 2008|accessdate=19 shtator 2009}}</ref> Megjithatë, performancat e skuadrës nuk kishin ndonjë ndryshim nga sezoni i kaluar pavarësisht fluksit të madhë të parave, me skuadrën që e përfundoi ligën në vendin e dhjetë, dhe duke arritur në çerek–finale të [[UEFA Liga e Evropës|Kupës UEFA]]. Gjatë verës së vitit 2009, klubi shpenzoi shifra të mëdha parash për të kryer transferime – me një shumë prej 100 milion [[Paund sterlina|£]] – për të blerë [[Gareth Barry]], [[Roque Santa Cruz]], [[Kolo Touré]], [[Emmanuel Adebayor]], [[Carlos Tevez]] dhe [[Joleon Lescott]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8216645.stm|title=Lescott completes Man City move|trans-title=Lescott përfundon lëvizjen tek Man City|date=25 gusht 2009|accessdate=12 shtator 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në dhjetor 2009, Mark Hughes – i cili ishte vendosur si trajner pak pasi klubi ishte blerë nga pronarët e rinj – u zëvëndësua nga [[Roberto Mancini]].<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/8422676.stm|title=Mark Hughes sacked as Man City appoint Mancini manager|trans-title=Mark Hughes shkarkohet me Man Cityn që punëson trajnerin Mancini|accessdate=19 dhjetor 2009|date=19 dhjetor 2009|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> City e përfundoi sezonin në Premier Ligë në vendin e pestë, duke humbur mundësinë për t'u kualifikuar për në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], por duke u kualifikuar në Ligën e Evropës për sezonin [[2010–11 në futbollin Anglez|2010–11]].<ref>{{cite news|title=City slickers clinch third place|url=https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 maj 2011|access-date=7 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008025134/https://www.skysports.com/football/bolton-vs-man-city/215422|url-status=live}}</ref> ===2010–vazhdon: Epoka e artë e dytë dhe mbërritja e Pep Guardiolës=== [[Skeda:ManCityBayernMCL.JPG|parapamje|djathtas|Manchester City kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në UEFA Ligën e Kampioneve në vitin 2011.]] Vazhdimsia e blerjeve të lojtarëve me cilësi solli edhe vazhdimin e sezoneve të suksesshme, duke bërë që rezultatet të përputheshin me cilësinë e lojtarëve. City arriti në [[2011 Finalja FA Cup|finalen e FA Cup 2011]], finalja e tyre e parë për një trofe madhor pas tridhjetë vitesh, duke mposhtur në gjysëm–finale rivalët e qytetit [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Man Utd|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/9457489.stm|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=16 prill 2011}}</ref> duke i eliminuar për herë të parë në një kupë që pas vitit 1975. Ata mposhtën [[Stoke City F.C.|Stoke City]] me rezultatin 1–0 në finale, duke fituar trofeun e parë madhor që nga viti 1976 dhe kupën e 5të në histori. Në të njëjtën javë, klubi u kualifikua në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] për herë të parë që pas vitit 1968 pasi mposhti me rezultatin 1–0 rivalët e [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|title=Man City 1 – 0 Tottenham|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9480251.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 maj 2011|accessdate=10 maj 2011}}</ref> Në ditën e fundit të sezonit 2010–11, City parakaloi [[Arsenal F.C.|Arsenalin]] në garën për vendin e tretë në Premier Ligë, duke siguruar kualifimin direkt në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve. Ekipi e nisi sezonin 2011–12 duke siguruar disa fitore historike, përfshirë atë 5–1 kundër Tottenhamit në [[White Hart Lane]] dhe 6–1 kundër Manchester United në [[Old Trafford]].<ref>{{Cite web|author=Nedu Obi|title=Man City 6-1 Manchester United: 5 Worst Premier League Losses in United History|url=https://bleacherreport.com/articles/908518-man-city-6-1-manchester-united-5-worst-premier-league-losses-in-united-history|access-date=4 dhjetor 2022|website=Bleacher Report|language=en|date=24 tetor 2011}}</ref> Pavarësisht nisjes së fortë të sezonit, City pësoi rënje dhe ishte në një fazë të sezonit tetë pikë larg Unitedit të vendit të parë me gjashtë ndeshje nga fundi. Megjithatë, ''Djajtë e Kuq'' pësuan një rënje drastike, duke bërë që City t'a barazonte me pikë dy ndeshje nga fundi, duke bërë që klubet të kishin finale emocionuese në ndeshjen e fundit të sezonit. Pavarësisht se ''Blutë'' kishin nevojë për një fitore në shtëpi kundër [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]], një ekip që luftonte për mbijetesë, ata po humbisnin 2–1 deri në minutën e 90të. Megjithatë, dy gola në shtesë – përfshirë edhe goli i Sergio Agüeros në minutën e katërt shtesë – vulosi titullin e dytë në historinë e klubit, duke u bërë të parët që e fitojnë kampionatin vetëm me golavarazh.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|title=Premier League explained|publisher=[[Premier League]]|language=en|date=2022|accessdate=27 shtator 2023|archive-date=24 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220724182645/https://www.premierleague.com/premier-league-explained#:~:text=The%20narrowest%20winning%20margin%20of,dramatic%20of%20Premier%20League%20finishes.|url-status=dead}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, City nuk mundi të përsëriste suksesin e sezonit të kaluar. Pasi e mbylli kampionatin në vendin e dytë, njëmbëdhjetë pikë mbarapa United, si dhe humbi finalen e FA Cup kundër [[Wigan Athletic A.F.C.|Wigan Athletic]],<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|title=FA Cup final: Manchester City 0-1 Wigan Athletic|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 maj 2013|access-date=20 nëntor 2019|archive-date=24 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024064951/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22409634|url-status=live}}</ref> Mancini u shkarkua.<ref>{{cite news|title=Roberto Mancini: Manchester City sack manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 maj 2013|access-date=19 prill 2017|archive-date=2 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210502100938/https://www.bbc.co.uk/sport/football/22507128|url-status=live}}</ref> Ai u zëvëndësua nga trajneri kilian [[Manuel Pellegrini]],<ref>{{cite news|title=Manuel Pellegrini: Manchester City appoint Chilean as manager|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2013|access-date=7 tetor 2013|archive-date=16 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016200050/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22909811|url-status=live}}</ref> i cili fitoi Kupën e Ligës dhe kampionatin në sezonin e tij të parë në krye.<ref>{{cite news|author=Pete O'Rourke|title=Capital One Cup final: Manchester City win Capital One Cup after beating Sunderland 3–1|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|access-date=11 maj 2014|newspaper=Sky Sports|language=en|date=2 mars 2014|archive-date=29 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140829160309/http://www1.skysports.com/football/live/match/307826/report|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Manchester City crowned Premier League champions with 2–0 victory over West Ham|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|access-date=11 maj 2014|publisher=Sky Sports|language=en|date=11 maj 2014|archive-date=28 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150428033957/http://www1.skysports.com/football/live/match/287660/report|url-status=live}}</ref> Pas këtij suksesi, ekipi pësoi rënje në formë, duke arritur një vend të dytë në kampionat në sezonin 2014–15 dhe një vend të katërt në sezonin 2015–16. Megjithatë, ata arritën të fitonin Kupën e Ligës sërisht si dhe arritën gjysëm-finalen e parë të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|author=Jacob Steinberg|title=Manuel Pellegrini stands tall despite looming shadow of Pep Guardiola|url=https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=21 maj 2019|date=23 nëntor 2018|archive-date=28 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128131915/https://www.theguardian.com/football/2018/nov/23/manuel-pellegrini-pep-guardiola-manchester-city-west-ham|url-status=live}}</ref> [[Skeda:City team 08102022.jpg|parapamje|majtas|320px|Disa nga lojtarët kryesor të ekipit në sezonin 2022–23, gjatë së cilës City arriti një ''Tripletë'' historike.]] Më 1 shkurt 2016, klubi njoftoi se [[Pep Guardiola]] do të bëhej trajneri i ri i ekipit duke nisur nga sezoni i ardhshëm, edhe pse Pellegrini ishte ende në detyrë.<ref>{{cite web|title=Manchester City to give Pep Guardiola £150m to spend on players|url=https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|publisher=[[The Guardian]]|language=en|author=Jamie Jackson|date=1 shkurt 2016|access-date=15 tetor 2022|archive-date=15 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015110824/https://www.theguardian.com/football/2016/feb/01/pep-guardiola-manchester-city-new-manager-summer|url-status=live}}</ref> Sezoni i parë i Guardiolës u mbyll pa trofe; ekipi u rendit në vendin e tretë në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11096/10887829/manchester-city-201617-premier-league-season-review|title=Manchester City 2016/17 Premier League season review|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=21 maj 2017|accessdate=26 shtator 2023}}</ref> Megjithatë, sezoni 2017–18 ishte i suksesshëm për ekipin, i cili fitoi Premier Ligën me një numër rekord pikësh si dhe vendosi disa rekorde gjatë sezonit.<ref>{{cite web|title=Which records have Man City broken in 2017/18?|url=https://www.premierleague.com/news/666355|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|access-date=21 maj 2019|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522174636/https://www.premierleague.com/news/666355|url-status=live}}</ref> Nën drejtimin e Guardiolës, City nisi një cikël suksesi, duke fituar pesë nga gjashtë kampionatet e rradhës, duke humbur vetëm titullin e sezonit 2019–20 ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]].<ref>{{Cite news|title=Man City win third successive Premier League title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/65613744|date=20 maj 2023|access-date=20 maj 2023}}</ref> Ekipi i Guardiolës ishte i suksesshëm edhe në kupat kombëtare, duke fituar Kupën e Ligës katër herë rresht në periudhën 2018–2021.<ref>{{Cite news|title=Man City beat Spurs to lift Carabao Cup|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307|access-date=25 prill 2021}}</ref> Në sezonin 2018–19, City fitoi kampionatin, kupën kombëtare dhe kupën e ligës, duke arritur një Tripletë vendore.<ref name="Tripleta në Angli">{{cite news|author=Matt Bullin|title=Man City win treble – how impressive is that achievement?|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|access-date=21 maj 2019|date=18 maj 2019|archive-date=18 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518181210/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48321358|url-status=live}}</ref> Ata gjithashtu fituan edhe FA Community Shield, duke u bërë ekipi i parë që fiton të gjithë titujt anglez në një sezon.<ref>{{Cite web|url=https://onefootball.com/en/news/man-city-201819-season-review-good-things-come-in-threes-25703375|title=Man City 2018/19 season review: Good things come in threes|publisher=One Football|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Në skenën kontinentale, City arriti finalen e Ligës së Kampioneve për herë të parë në histori,<ref>{{Cite news|title=Man City reach first Champions League final|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|access-date=12 gusht 2021|archive-date=5 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505085806/https://www.bbc.co.uk/sport/football/56973031|url-status=live}}</ref> por u mposht nga Çelsi në një finale angleze.<ref>{{cite web|last=UEFA.com|date=29 maj 2021|title=Man. City 0-1 Chelsea: Havertz gives Blues second Champions League triumph|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|access-date=12 gusht 2021|publisher=UEFA|language=en|archive-date=30 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530152324/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/postmatch/report/|url-status=live}}</ref> Sezoni 2022–23 ishte më i miri në historinë e klubit; City fitoi kampionatin sërisht, kupën kombëtare kundër Manchester United si dhe Ligën e Kampioneve, duke mposhtur [[F.C. Internazionale Milano|Interin]] në finale.<ref name="UEFA">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-1839b24603ef-36e94e63621d-1000/|title=Man City win Champions League: Rodri goal secures victory against Inter and completes treble|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=10 qershor 2023}}</ref> Falë këtyre sukseseve, City arriti një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]] kontinentale'' historike. Gjatë fushatës së Ligës së Kampioneve, City eliminoi disa nga klubet më të mëdha evropiane, përfshirë [[FC Bayern München|Bayern München]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]].<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/04/19/sports/soccer/manchester-city-bayern-champions-league.html|title=At Manchester City, an Elusive Prize Comes Back Into Focus|website=[[The New York Times]]|language=en|author=Rory Smith|date=19 prill 2023|access-date=19 prill 2023}}</ref><ref>{{cite news|author=Rory Smith|date=17 maj 2023|title=With Stakes at Their Highest, Manchester City Rises Higher Still|website=[[The New York Times]]|language=en|url=https://www.nytimes.com/2023/05/17/sports/soccer/manchester-city-real-madrid-uefa-champions-league-semifinal-second-leg.html|access-date=20 maj 2023}}</ref> ==Identiteti== ===Ngjyrat=== {{Main|Fanellat e Manchester City F.C.}} Ngjyrat e uniformës së Manchester Cityt për ndeshjet si vendas janë bojëqielli dhe e bardha. Ngjyrat tradicionale të fanellës si mysafir kanë qënë (nga vitet 1960) e kuqja dhe e zeza; megjithatë, në vitet e fundit janë përdorur shumë ngjyra për fanellën e dytë. Origjina e ngjyrave të uniformës së parë janë ende të paqarta, por ka prova se klubi ka veshur ngjyrën blu nga viti 1892 ose edhe më herët. Një broshurë me titull ''Famous Football Clubs – Manchester City'', i botuar në vitin 1940, tregon se West Gorton (St. Marks) ka luajtur në fillim me ngjyrë të kuqe dhe të zezë, dhe raportet që datojnë që nga viti 1884 përshkruajnë se ekipi vishte fanella të zeza me kryq të bardhë, duke treguar origjinën e klubit.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City f. 14–15</ref> Uniforma e dytë me ngjyrat kuq e zi erdhi nga ndihmës-trajneri [[Malcolm Allison]], i cili besonte se duke vendosur ngjyrat e klubit italian [[A.C. Milan]], do t'a frymëzonte ekipin drejtë sukseseve.<ref>{{cite news|title=Nicking the shirts off their backs|publisher=The Guardian|language=en|url=http://football.guardian.co.uk/theknowledge/story/0,13854,1643916,00.html|accessdate=18 dhjetor 2006|location=Londër|author=Georgina Turner|date=23 nëntor 2005}}</ref> Teoria e Allison funksionoi, pasi City fitoi [[1969 Finalja e FA Cup|finalen e FA Cup 1969]], [[1970 Finalja e League Cup|finalen e League Cup 1970]] dhe [[Finalja e European Cup Winners' Cup 1970|finalen e Kupës Evropiane të Fituesve të Kupës 1970]] duke veshur uniformën kuq e zi në vend të uniformës blu. ===Stema=== [[Skeda:Ardwick AFC.png|parapamje|djathtas|Stema e parë në historinë e klubit.]] Stema aktuale e klubit është vendosur në vitin 2016. Përpara kësaj, klubi ka përdorur tre stema të tjera. E para, e pezantuar në vitin 1970, ishte bazuar në një modelim e cila ishte përdorur në dokumentacionin zyrtar të klubit në mesin e viteve 1960. Stema ishte rrethore dhe kishte të njëjtat detaje si stema aktuale (përfshirë një anije, bazuar në stemën e qytetit të Manchesterit). Brënda rrethit ishte edhe emri i plotë i klubit. Në vitin 1972, u prezantua një version i ri i stemës: pjesa e poshtëme e mburojës u zëvëndësua me trëndafilin e kuq të Lancashire. Në vitin 1976, një simbol heraldik iu dha Ligës Angleze të Futbolli për përdorim nga City nga [[College of Arms|Kolegji i Armëve]]. Stema përbëhej nga një anije e ngjashme sipër një trëndafili të kuq, por në një pajisje rrethore në vend të një mburoje (e shënuar: ''"A roundel per fess azure and argent in chief a three masted ship sails set pennons flying or in base a rose gules barbed and seeded proper"'').<ref>{{cite journal|author=David Llewelyn Phillips|date=pranverë 2015|title=Badges and 'Crests': The Twentieth-Century Relationship Between Football and Heraldry|url=https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|journal=The Coat of Arms|volume=XI Pjesa I|language=en|issue=229|page=40,41,45,46|access-date=31 janar 2022|archive-date=24 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224161126/https://www.theheraldrysociety.com/wp-content/uploads/2019/10/CoA-229-Phillips-paper.pdf|url-status=live}}</ref> Në rastet kur Manchester City luajti në një finale të madhe kupe, klubi mbante uniforma me stemën e qytetit të Mançesterit, si një simbol i krenarisë në përfaqësimin e qytetit në një ngjarje të madhe. Kjo praktikë filloi nga një kohë kur bluzat e lojtarëve zakonisht nuk mbanin stema të asnjë lloji.<ref>David Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'' (Mainstream Publishing, 2002), 21</ref> Megjithatë, klubi e ka braktisur këtë praktikë; për [[Finalja e Kupës FA 2011|finalen e Kupës FA 2011]], e para për klubin në shekullin e 21të, City përdori stemën e zakonshëm me një legjendë të veçantë, por stema e Manchesterit u përfshi si një logo e vogël njëngjyrëshe në numrat në pjesën e pasme të bluzave të lojtarëve.<ref>{{cite web|title=Manchester City History|website=mcivta.com|language=en|url=http://mcivta.com/history/|access-date=19 prill 2017|archive-date=19 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519185012/http://mcivta.com/history/|url-status=live}}</ref> Klubi prezantoi një stemë të re në vitin 1997, për shkak se stema e vjetër ishte e papërshtatshme për regjistrim si markë tregtare. Kjo stemë bazohej në krahët e qytetit të Manchesterit dhe përbëhej nga një mburojë përballë një [[Shqiponja e malit|shqiponje të artë]]. Shqiponja është një simbol i vjetër heraldik i qytetit të Manchesterit; një shqiponjë e artë iu shtua simbolit të qytetit në vitin 1958 (por që atëherë ishte hequr), duke përfaqësuar industrinë në rritje të aviacionit. Mburoja paraqiste një anije në gjysmën e saj të sipërme që përfaqësonte [[Kanali i Anijes së Manchesterit|Kanalin e Anijes së Manchesterit]] dhe tre vija diagonale në gjysmën e poshtme që simbolizonin tre lumenjtë e qytetit – Irwell, Irk dhe Medlock. Fundi i stemës mbante moton "Superbia in Proelio", që përkthehet "Krenaria në betejë" në [[Gjuha latine|latinisht]]. Mbi shqiponjën dhe mburojën ishin tre yjet, të shtuar për qëllime dekorative.<ref>{{cite web|url=https://logos-world.net/manchester-city-logo/|title=Manchester City logo|website=logos-world.net|language=en|access-date=24 tetor 2023}}</ref> Më 15 tetor 2016, pasi ishin kritikuar për disa vite nga tifozët rreth dizanjit të stemës së vitit 1997,<ref name="autogenerated1">{{cite news|title=City's new badge is here!|url=https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=2 korrik 2016|access-date=23 prill 2020|archive-date=23 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523155546/https://www.mancity.com/news/club-news/club-news/2016/june/mcfc-new-badge-is-here|url-status=live}}</ref> klubi njoftoi se do të bënte një konsultim me tifozët nëse do ta mbanin stemën aktuale ose do të vendosnin një të re.<ref name="autogenerated1"/> Pas konsultimit me tifozët, klubi njoftoi se do të krijonte një stemë të re e cila do të ishte rrethore e bazuar nga versionet e vjetra.<ref>{{cite web|title=Manchester City to design new badge following consultation with fans|url=https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|publisher=The Guardian|language=en|date=24 nëntor 2015|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707042914/https://www.theguardian.com/football/2015/nov/24/manchester-city-badge-design-fans-consultation|url-status=live}}</ref> Një model e cila ishte stema e re e klubit u zbulua aksidentalisht dy ditë para prezantimit zyrtar nga [[Intellectual Property Office]] kur modeli u bë markë tregtare më 22 dhjetor.<ref name="BBC News">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|title=Manchester City's new club badge design leaked online|publisher=BBC News|language=en|date=24 dhjetor 2015|access-date=24 dhjetor 2015|archive-date=3 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203180329/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-35174237|url-status=live}}</ref> Stema e re u prezantua zyrtarisht më 26 dhjetor në ndeshjen në shtëpi kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderlandit]].<ref>{{cite news|date=26 dhjetor 2015|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=The Guardian|language=en|title=Manchester City unveil new club crest before home game against Sunderland|author=Niall McVeigh|url=https://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|archive-date=27 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227011250/http://www.theguardian.com/football/2015/dec/26/manchester-city-unveil-new-club-crest|url-status=live}}</ref> ===Prodhuesit e fanellës dhe sponsorët=== [[Skeda:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|parapamje|djathtas|300px|Stadiumi dhe fanella e Manchester Cityt është sponsorizuar nga [[Etihad Airways]] që nga viti 2009.]] {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! Periudha ! Prodhuesi ! Sponsori (përpara) ! Sponsori (krahë) |- | 1974–1982 | rowspan="4" | [[Umbro]] | ''Pa sponsor'' | rowspan="12"| ''Pa sponsor'' |- | 1982–1984 | [[Saab Automobile|Saab]] |- | 1984–1987 | [[Philips]] |- | 1987–1997 | rowspan="2" | [[Brother Industries|Brother]] |- | 1997–1999 | [[Kappa (kompani)|Kappa]] |- | 1999–2002 | rowspan="2" | [[Le Coq Sportif]] | [[Eidos Interactive|Eidos]] |- | 2002–2003 | rowspan="2" | First Advice |- | 2003–2004 | rowspan="2" | [[Reebok]] |- | 2004–2007 | rowspan="2" | [[Thomas Cook Group|Thomas Cook]] |- | 2007–2009 | [[Le Coq Sportif]] |- | 2009–2013 | [[Umbro]] | rowspan="5" | [[Etihad Airways]] |- | 2013–2017 | rowspan="2" | [[Nike, Inc.|Nike]] |- | 2017–2019 | rowspan="2" | [[Nexen Tire]] |- | 2019–2023 | rowspan="2" | [[Puma (brand)|Puma]] |- | 2023–vazhdon | rowspan="2" | [[OKX]] |} {| class="wikitable" style="text-align:left;" |- ! Prodhuesi ! Periudha ! Data e njoftimit ! Kohëzgjatja e kontratës ! Vlera ! Shënime |- | {{center| [[Le Coq Sportif]]}} | {{center| 2007–2009}} | {{center| 13 maj 2007<ref>{{cite web|url=https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|title=Man city new Le Coq Sportif home & away kits 07/08|website=footballshirtculture.com|language=en|date=13 maj 2007|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132853/https://www.footballshirtculture.com/07/08-Kits/manchester-city-new-le-coq-sportif-home-a-away-kits-0708.html|url-status=live}}</ref>}} | 2007–2011 (4 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|title=City clinch record kit contract|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=17 prill 2010|access-date=29 dhjetor 2021|archive-date=29 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229132856/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-clinch-record-kit-contract-991994|url-status=live}}</ref> | I zëvëndësuar nga kontrata e Umbros |- | {{center| [[Umbro]]}} | {{center| 2009–2013}} | {{center| 4 qershor 2009}} | 2009–2019 (10 vite) | Rreth 2.5 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite web|url=https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|title=Man City sign Umbro deal|publisher=The Business Desk|language=en|date=4 qershor 2009|access-date=1 tetor 2019|archive-date=1 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001163404/https://www.thebusinessdesk.com/northwest/news/12717-man-city-sign-umbro-deal|url-status=live}}</ref> | Kontrata e Umbros u transferua te kompania prind Nike në vitin 2013 |- | {{center| [[Nike, Inc.|Nike]]}} | {{center| 2013–2019}} | {{center| 4 maj 2012}} | 2013–2019 (6 vite) | Rreth 20 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2019/02/28/manchester-city-sign-new-10-year-kit-deal-puma-worth-650-million/|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Manchester City sign new 10-year kit deal with Puma worth £650 million|author=James Ducker|newspaper=The Telegraph|language=en|date=28 shkurt 2019}}{{cbignore}}</ref> | |- | {{center| [[Puma (brand)|Puma]]}} | {{center| 2019–2029}} | {{center| 28 shkurt 2019}} | 2019–2029 (10 vite) | Rreth 65 [[Paundi britanik|£]] në vit<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/business-47402439|title=Manchester City replaces Nike with Puma in kit deal|publisher=BBC News|language=en|date=28 shkurt 2019|access-date=1 mars 2019|archive-date=28 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228145023/https://www.bbc.com/news/business-47402439|url-status=live}}</ref> | |} == Stadiumi == {{Main|City of Manchester Stadium}} Stadiumi i Manchester Cityt, '''City of Manchester Stadium''', ndodhet në lindje të qytetit të Manchesterit, dhe nga korriku i vitit 2011 ka emrin '''Etihad Stadium''' për shkak të sponsorizimit. Ky stadium i është dhënë klubit me qera për 200 vite nga Bashkia e Manchesterit. Ekipi i ka luajtur ndeshjet si vendas në këtë stadium që nga fillimi i sezonit 2002–03, pas largimit nga [[Maine Road]].<ref>{{cite news|author=Chris Bailey|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|title=Why Blues must cash in on name game|date=8 nëntor 2006|access-date=22 prill 2008|publisher=Manchester Evening News|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091014114038/http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/manchester_city/s/227/227642_why_blues_must_cash_in_on_name_game.html|archive-date=14 tetor 2009}}</ref> Para se të kalonin te stadiumi aktual, klubi shpenzoi 30 milion € për t'a kthyer në kushte për të luajtur futboll: niveli i fushës u ul si dhe u ndërtua një tribunë tjetër, duke rritur kapacitetin.<ref>James, ''Manchester: A Football History'', f391.</ref> Në ndeshjen përuruese, ekipi fitoi 2–1 kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite news|title=Man City vanquish Barca|publisher=BBC Sport|language=en|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|access-date=28 dhjetor 2005|date=10 gusht 2003|archive-date=6 nëntor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061106223536/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/3139231.stm|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 2015–16, në pjesën e tribunës jugore u shtuan edhe 7,000 ulëse të tjera, duke e rritur kapacitetin e stadiumit në 55,097. E njëjta gjë ndodhi edhe në krahun verior, duke bërë që stadiumi të kishte një kapacitet të ri prej 61,000 ulësesh.<ref>{{cite news|title=Manchester City seek stadium expansion to hold 61,000|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|publisher=BBC Sport|language=en|location=Manchester|date=11 tetor 2013|access-date=29 dhjetor 2013|archive-date=4 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204074930/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-24489940|url-status=live}}</ref> Pasi i luajtën ndeshjet në shtëpi në pesë stadiume të ndryshme nga viti 1880 e deri në vitin 1887, klubi u zhvendos përfundimisht në [[Hyde Road Football Stadium]], e cila do të ishte shtëpia e klubit për 36 vitet e ardhshme.<ref>Inglis, ''The Football Grounds of Great Britain'', f62</ref> Një zjarr shkatërroi tribunën kryesore në vitin 1920, duke bërë që klubi të zhvendosej në Maine Road me 84,000 ulëse tre vite më pas. Maine Road, i quajtur "Wembley i veriut" nga personat që e projektuan, priti ndeshjen me shikueshmërinë më të madhe në historinë e një klubi anglez (84,569 spektatorë) më 3 mars 1954 kur ekipi u përball kundër [[Stoke City F.C.|Stoke Cityt]] në kupë.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|title=Club History|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=19 prill 2017|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> Stadiumi u rinovua disa herë gjatë historisë 80-vjeçare të tij. Megjithatë, pas vitit 1995 stadiumi kishte vetëm 32,000 ulëse, duke bërë që klubi të kërkonte një shtëpi të re, e cila kulmoi me kalimin në City of Manchester Stadium në vitin 2003; në vitin 2011, stadiumi u riemëtua "Etihad Stadium".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|title=City and Etihad: a historic day for the club|format=web video|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2011|access-date=16 nëntor 2011|archive-date=7 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207031553/https://www.mancity.com/citytv/behind-the-scenes/2011/07/08/city-and-etihad-an-historic-day-for-the-club/1447543781380|url-status=live}}</ref> {{Wide image|Mcfc stad pano.jpg|800px|{{center|Një panoramë e City of Manchester Stadium}}}} ==Tifozët== {{Main|Tifozët e Manchester City F.C.}} [[Skeda:Man City Fans Doing Poznan.jpg|parapamje|majtas|Tifozët e Cityt duke bërë kërcimin Poznan.]] Që pas kalimit në City of Manchester Stadium, mesatarja e tifozëve për ndeshje ka qënë mes gjashtë më të lartave në Angli, mesatarisht duke kaluar 40,000 tifozë.<ref>{{cite web|title=Top 30 English Football Clubs by League Attendances|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=12 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112223046/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_04.htm|url-status=live}}</ref> Edhe gjatë viteve 1990', kohë kur klubi ra tre herë nga kategoria, duke përfunduar edhe në ligën e tretë, mesatarja e tifozëve për ndeshje ishte rreth 30,000, kurse mesatarja e klubeve të tjera ishte 8,000.<ref>{{cite web|title=Average Attendances – English Football Divisions – 1994/95–2004/05|website=footballeconomy.com|language=en|url=http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|access-date=30 dhjetor 2005|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190038/http://www.footballeconomy.com/stats/stats_att_01.htm|url-status=live}}</ref> Një studim i kryer nga City në vitin 2005 doli në përfundimin se klubi kishte 886,000 tifozë në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretinë e Bashkuar]] dhe rreth 2 milion në të gjithë botën. Megjithatë, pas emërimit të Sheikut Mansour dhe investimeve të mëdhaja të kryera gjatë viteve të fundit, numri i tifozëve është shumëfishuar.<ref>{{cite web|title=Customer Success – Manchester City Football Club|publisher=Hewlett-Packard case study|language=en|url=http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20051125201443/http://h20219.www2.hp.com/services/cache/78471-0-0-225-121.html|archive-date=25 nëntor 2005|access-date=4 prill 2007}} (pasqyrë e archive.org)</ref> Klubi zyrtar i tifozëve të Manchester Cityt është Manchester City F.C. Supporters Club (1949), e formuar nga bashkimi i dy organizatave në vitin 2010: Official Supporters Club (OSC) dhe Centenary Supporters Association (CSA).<ref>{{cite web|title=About MCFC Supporters Club|publisher=MCFC Supporters Club|language=en|url=http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|access-date=19 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161030214303/http://mcfcsupportersclub.co.uk/about/|archive-date=30 tetor 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Kënga e preferuar e tifozëve të qytetit është një interpretim i këngës "[[Blue Moon (1934)|Blue Moon]]", e cila pavarësisht nga përmbajtja e saj melankolike, është e lidhur me ëndje sikur të ishte një himn heroik. Tifozët e Cityt priren të besojnë se paparashikueshmëria është një tipar i natyrshëm i ekipit të tyre dhe i etiketojnë rezultatet e papritura si "tipik City".<ref>{{cite web|title=FA Cup preview|publisher=ESPN Star|language=en|url=http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219190036/http://www.espnstar.com/facup/facup_gamedetails_1660559.html|archive-date=19 dhjetor 2007|access-date=24 shtator 2009}} (pasqyrë e archive.org)</ref><ref>{{cite web|title=Typical City!|publisher=Unofficial supporters homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/club/typical.html|access-date=25 mars 2006|archive-url=https://archive.today/2006.01.11-201056/http://www.uit.no/mancity/club/typical.html<!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=11 janar 2006}}</ref> Ngjarjet që tifozët i konsiderojnë si "tipik City" përfshijnë klubin që është i vetmi kampion në fuqi i Anglisë që ka rënë nga kategoria (në vitin 1938), i vetmi ekip që ka shënuar dhe pësuar mbi 100 gola në të njëjtin sezon (1957–58),<ref>{{cite book|author=Dave Wallace|title=Century City – Manchester City Football Club 1957/58|publisher=King of the Kippax|language=en|year=2007|location=Leigh|isbn=978-0-9557056-0-1}} f. 9</ref> ose shembulli i fundit ku Manchester City ishte i vetmi ekip që mundi Çelsin në sezonin rekord 2004–05 të Londinezëve;<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport|title=Mourinho up in arms over Chelsea's muted response|publisher=The Guardian|author=Paul Wilson|language=en|date=16 tetor 2004|access-date=27 tetor 2023}}</ref> megjithatë, në të njëjtin sezon City u eliminua nga FA Cup nga Oldham Athletic, një ekip dy divizione më poshtë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2005/jan/10/match.sport5|title=Keegan's stomach tested by latest upset|publisher=The Guardian|author=Stephen Bierley|language=en|date=9 janar 2005|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Në fund të viteve 1980', tifozët e Cityt filluan një mani për të sjellë në ndeshje objekte që fryhen, kryesisht banane të mëdha. Një shpjegim i diskutueshëm për fenomenin është se në një ndeshje kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]], brohoritjet nga tifozët që bënin thirrje për futjen e [[Imre Varadi]] si një zëvendësues u ndryshuan në "Imre Banana".<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-cult-heroes-imre-varadi-63727201|title=Imre Varadi: Goals, value and inflatable bananas|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=8 korrik 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Tarracat e mbushura me tifozë që valvisnin objekte që fryhen u bë një pamje e shpeshtë në sezonin 1988–89, pasi mania u përhap edhe në klube të tjera (peshqit me fryrje u panë në Grimsby Town). Mania arriti kulmin në ndeshjen e Cityt kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]] më 26 dhjetor 1988, një ndeshje e shpallur nga revistat si një festë me veshje të zbukuruara.<ref>{{cite web|title=The Inflatables Craze|publisher=Manchester City Football Club Supporters' Homepage|language=en|url=http://www.uit.no/mancity/bananas.html|archive-url=https://web.archive.org/web/19990423121549/http://www.uit.no/mancity/bananas.html|url-status=dead|archive-date=23 prill 1999|access-date=30 dhjetor 2005}}</ref> Në vitin 2010, Tifozët e Manchester Cityt adoptuan një kërcim të tepruar, të quajtur [[The Poznań]], nga tifozët e klubit polak [[Lech Poznań]], që luajtën në [[UEFA Liga e Evropës|Ligën e Evropës]].<ref>{{Cite news|title=Poles apart: how fans of Poznan inspired City's unlikely dance craze|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|newspaper=The Independent|language=en|location=Londër|date=20 prill 2011|access-date=7 nëntor 2011|author=Jack Pitt-Brooke|archive-date=26 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111026062155/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/poles-apart-how-fans-of-poznan-inspired-citys-unlikely-dance-craze-2270018.html|url-status=live}}</ref> Në vitin 2022, Manchester City propozoi lëshimin e [[Connected Scarf]], që do të përmbante një sensor që gjurmonte të dhënat fiziologjike dhe emocionale të mbajtësit, për tifozët në vitin 2023.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|title=Man City fans to sport high-tech scarves next season|date=27 korrik 2022|access-date=21 maj 2023|agency=Reuters|language=en|archive-date=1 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230501163807/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/man-city-fans-sport-high-tech-scarves-next-season-2022-07-27/|url-status=live}}</ref> ==Rivalët== ===Manchester United=== [[Skeda:Manchester United v Manchester City, 6 November 2021 (15).jpg|parapamje|djathtas|290px|Derbi i Manchesterit në Premier Ligë, 6 nëntor 2021.]] Rivaliteti kryesor i Manchester Cityt është me klubin tjetër të qytetit, [[Manchester United F.C.|Manchester United]]; ndeshjet midis këtyre dy ekipeve njihen si [[Derbi i Manchesterit]].<ref>Gary James, ''Manchester: The Greatest City'' (Polar Publishing, 2002), f.12.</ref> Para [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], kur udhëtimet në ndeshjet në transfertë ishin të rralla, shumë tifozë në qytetin e Manchesterit i shikonin ndeshjet e të dyja ekipeve edhe pse ishin tifoz të vetëm njërës. Kjo praktikë vazhdoi deri në vitet 1960', periudhë në të cilën udhëtimet u bënë më të lira sëbashku me çmimet për të hyrë në stadium, duke bërë që rivaliteti të intesifikohej.<ref>{{cite book|author=Gary James|title=Manchester – A Football History|publisher=James Ward|language=en|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|pages=71–72}}</ref><ref>{{cite book|author=Paul Toovey|title=Manchester City – The Birth of the Blues 1880–1894|publisher=Paul Toovey|language=en|year=2009|location=Stockport|isbn=978-0-9561910-0-7|page=90}}</ref> Një stereotip i zakonshëm është se tifozët e Cityt vijnë nga Manchesteri, ndërsa tifozët e United vijnë nga vende të tjera. Një raport i vitit 2002 nga një studiues në [[Manchester Metropolitan University]] zbuloi se megjithëse ishte e vërtetë që një përqindje më e lartë e mbajtësve të biletave sezonale të Cityt vinin nga zonat e kodit postar Manchester (40% krahasuar me 29% të United), kishte më shumë mbajtës të biletave sezonale të United; përqindja e ulët ishte për shkak të numrit të përgjithshëm më të lartë të mbajtësve të biletave sezonale të United (27,667 krahasuar me 16,481 të Cityt). Raporti vuri në dukje se që nga përpilimi i të dhënave në vitin 2001, numri i mbajtësve të biletave sezonale për Cityn ashtu edhe United ishte rritur; Zgjerimi i fushës së United dhe kalimi i Cityt në City of Manchester Stadium kanë bërë që shitjet e biletave sezonale të rriten më tej.<ref>{{cite web|title=Do You Come From Manchester?|publisher=Manchester Metropolitan University|language=en|url=http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|access-date=9 janar 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080227194327/http://www.e-space.mmu.ac.uk/e-space/bitstream/2173/12506/1/seasonticketreport%20-%20brown1.pdf|archive-date=27 shkurt 2008}}</ref> ===Liverpool=== [[Skeda:James Milner 2014 08 10.jpg|parapamje|majtas|[[James Milner]] ka luajtur mbi 100 ndeshje për të dy klubet.]] Në vitet e fundit City ka krijuar një rivalitet me [[Liverpool F.C.|Liverpoolin]],<ref>{{cite web|url=https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|title=Eleven moments that made Liverpool-Manchester City the biggest rivalry in English football|date=6 tetor 2018|author=Malyan, Christy|publisher=Football Fancast|website=footballfancast.com|language=en|access-date=7 tetor 2019|archive-date=7 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007144104/https://www.footballfancast.com/premier-league/eleven-moments-that-made-liverpool-manchester-city-the-biggest-rivalry-in-english-football|url-status=live}}</ref> e cila është një nga më të mëdhatë aktualisht në futboll.<ref>{{cite web|title=Liverpool v Man City is now the league's biggest rivalry and the bitterness is growing|url=https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=17 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217103150/https://www.goal.com/en/news/liverpool-v-man-city-is-now-the-leagues-biggest-rivalry-and/sq7ao88pw6yy1fofai2t2eo0m|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title='Like going into the Colosseum' - How Liverpool v Man City became the Premier League's biggest rivalry|url=https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|access-date=3 dhjetor 2020|publisher=Goal.com|language=en|archive-date=7 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107134210/https://www.goal.com/en/news/like-going-into-the-colosseum-how-liverpool-v-man-city/fth8z4klovzf108nbtwo9hemz|url-status=live}}</ref> Pavarësisht se garuan për titullin kampion në sezonin 1976–77, rivaliteti i tyre filloi në vitet 2010', periudhë në të cilën ekipet konkuronin rregullisht për trofe. Të dy ekipet garuan për titullin e Premier Ligës në sezonin 2013–14, e cila u fitua nga City në ndeshjen e fundit me vetëm dy pikë diferencë.<ref>{{Cite web|title=2013/14 Season Review: Man City deny Liverpool|url=http://www.premierleague.com/news/59027|access-date=24 tetor 2020|website=premierleague.com|publisher=Premier League|language=en|archive-date=24 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124124507/https://www.premierleague.com/news/59027|url-status=live}}</ref> Në finalen e Kupës së Ligës 2016, City mposhti Liverpoolin me penallti pasi koha e rregullt u mbyll në barazim 1–1.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2016/feb/28/liverpool-v-manchester-city-capital-one-cup-final-live|title=Liverpool 1 Man City 1 (Man City win 3-1 on penalties)|date=28 shkurt 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=8 mars 2016}}</ref> Ekipet u ndeshën për herë të parë në skenën kontinentale në çerek-finalet e [[UEFA Liga e Kampioneve 2017–18|Ligës së Kampioneve 2017–18]]; Liverpooli fitoi me rezultatin e përgjithshëm 5–1, duke arritur më pas edhe finalen.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|title=Liverpool vs Manchester City fixture record|website=11v11.com|language=en|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233410/https://www.11v11.com/teams/liverpool/tab/opposingTeams/opposition/Manchester%20City/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|title=Was Leroy Sane offside against Liverpool? The disallowed goal explained|website=inews.co.uk|language=en|date=11 prill 2018|access-date=11 prill 2022|archive-date=9 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409233151/https://inews.co.uk/sport/football/champions-league/manchester-city-vs-liverpool-pep-guardiola-leroy-sane-goal-disallowed-was-offside-143193|url-status=live}}</ref> Në sezonin 2018–19, City e fitoi sërisht kampionatin në javën e fundit, mbledhur 98 pikë krahasuar me 97 të Liverpoolit; këto ishin numrat e tretë dhe të katërt më të madh të pikëve në historinë e Premier Ligës.<ref>{{Cite news|title=Man City come from behind at Brighton to clinch title|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|date=12 maj 2019|access-date=24 tetor 2020|archive-date=5 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305123923/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48165997|url-status=live}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, Liverpooli e fitoi kampionatin me 99 pikë, duke regjistruar numrin e dytë më të lartë të pikëve; vetëm Manchester City (100 pikë në sezonin 2017–18) ka fituar më shumë pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-centurions-decade-series-17265078|title=Centurions: The Manchester City team that surpassed Arsenal's Invincibles|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 nëntor 2019|access-date=26 tetor 2023}}</ref> City e fitoi sërisht kampionatin në sezonin 2020–21,<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/2122330|title=Man City claim 2020/21 Premier League title|publisher=Premier League|language=en|date=11 maj 2021|access-date=11 maj 2021}}</ref> si dhe triumfoi sërisht në sezonin 2021–22 pas një tjetër dueli të fortë me Liverpoolin që u mbyll me vetëm një pikë diferencë.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/2627138|title=Man City's dramatic fightback claims sixth title|publisher=Premier League|language=en|date=22 maj 2022|access-date=22 maj 2022}}</ref> Suksesi i dy ekipeve në vitet 2010' dhe 2020' ka sjellë edhe krijimin e një rivaliteti midis dy trajnerëve të ekipit, Pep Guardiolës dhe [[Jürgen Klopp]]. Të dy janë përballur në ''[[Der Klassiker]]'' si trajnerët e klubeve rivale Bayern München dhe [[Borussia Dortmund]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|title=Pep Guardiola says he learned from Jürgen Klopp and praises attacking style|author=Paul Wilson|date=30 dhjetor 2016|publisher=The Guardian|language=en|access-date=16 tetor 2019|issn=0261-3077|archive-date=3 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003063526/https://www.theguardian.com/football/2016/dec/30/pep-guardiola-learned-from-jurgen-klopp-praise-attacking|url-status=live}}</ref> Në fund të sezonit, Guardiola e përshkroi marrëdhënjen me trajnerin gjerman si një "rivalitet të bukur", duke e konsideruar edhe si kundërshtarin më të "fortë me të cilin është përballur si trajner".<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|title=Will Guardiola vs. Klopp be the next great Premier League rivalry?|date=2 gusht 2019|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=5 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805010021/https://www.espn.com/soccer/english-premier-league/23/blog/post/3906921/will-guardiola-vs-klopp-be-the-next-great-premier-league-rivalry|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|title=Pep Guardiola says Liverpool are the strongest opponents he's ever faced|date=20 shtator 2019|website=GiveMeSport|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205723/https://www.givemesport.com/1506873-pep-guardiola-says-liverpool-are-the-strongest-opponents-hes-ever-faced-as-a-manager|url-status=live}}</ref> Në shtator 2019, Klopp gjithashtu deklaroi se Guardiola ishte kundërshtari më i vështirë me të cilin ishte përballur:<ref>{{Cite web|url=https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|title=Klopp hails 'exceptional' Guardiola as his greatest ever rival|author=Paul Gorst|date=26 shtator 2019|website=Liverpool Echo|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=2 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002061705/https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-boss-jurgen-klopp-hails-16987447|url-status=live}}</ref> të dy u nominuan për çmimin [[FIFA Trajneri i Vitit]] 2019, e cila u fitua në fund nga Klopp.<ref>{{Cite web|url=https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|title=Ex-Man City star questions why Klopp was named Coach of the Year over Guardiola|date=24 shtator 2019|website=talkSPORT|language=en|access-date=16 tetor 2019|archive-date=26 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926205721/https://talksport.com/football/605724/jurgen-klopp-liverpool-manchester-city-pep-guardiola/|url-status=live}}</ref> Në një sondazh të vitit 2019, tifozët e klubit u përgjigjën se Liverpooli, dhe jo Manchester United, është rivali më i madh i Cityt.<ref>{{cite web|date=27 gusht 2019|title=The top five rivals of English football's top 92 clubs have been revealed|url=https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|access-date=4 dhjetor 2020|website=GiveMeSport|language=en|archive-date=29 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929205049/https://www.givemesport.com/1500300-the-top-five-rivals-of-english-footballs-top-92-clubs-revealed|url-status=live}}</ref> ===Rivalitete të tjera=== Manchester City ka rivalitete të tjera lokale me klube si [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], [[Oldham Athletic A.F.C.|Oldham Athletic]], dhe [[Stockport County F.C.|Stockport County]]. Në vitet e fundit, klubi ka krijuar rivalitet kompetitiv edhe me klube si [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] dhe [[Chelsea F.C.|Chelsea]].<ref>{{cite web|title=Rivalry Uncovered!|url=http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020074918/http://www.footballfanscensus.com/issueresults/Club_Rivalries_Uncovered_Results.pdf|archive-date=20 tetor 2013|access-date=3 dhjetor 2020|website=The Football Fans Census|language=en}}</ref><ref>{{cite web|author1=David Dubas-Fisher|author2=Joe Bray|date=11 gusht 2019|title=Man City fans choose main rival between Liverpool and Man Utd|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|access-date=3 dhjetor 2020|website=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001003603/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-united-liverpool-rivals-16727351|url-status=live}}</ref> ==Lista e rekordeve dhe statistikave== {{Main|Lista e rekordeve dhe statistikave të Manchester City F.C.}} [[Skeda:CSKA-MC (8).jpg|parapamje|djathtas|[[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë në historinë e klubit me 260 gola.]] [[Alan Oakes]] është lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.<ref name="Oakes">{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/oakes-alan|title=Alan Oakes|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Ai luajti 680 ndeshje në të gjitha kompeticionet në periudhën 1958–76.<ref name="cr155">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 155</ref> Ai gjithashtu mban rekordin për numrin e ndeshjeve në kampionat me 564.<ref name="cr155"/> Në vendin e dytë ndodhet [[Joe Corrigan]], i cili luajti 602 ndeshje si portier.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/corrigan-joe|title=Joe Corrigan|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Pas tij renditet [[Mike Doyle (futbollist)|Mike Doyle]], i cili zhvilloi 563 ndeshje.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/doyle-mike|title=Mike Doyle|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> Gjermani [[Bert Trautmann]] është lojtari i huaj me më shumë ndeshje si dhe i katërti gjithsej (545).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/features/trautmann-story/|title=Against All Odds The Bert Trautmann Story|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|author=David Clayton|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref> [[Fernando Luiz Roza|Fernandinho]] është lojtari me më shumë ndeshje në kompeticionet evropiane (75).<ref name="StatCity">{{cite web|title=StatCity|url=https://www.statcity.co.uk/|website=StatCity.co.uk|language=en|access-date=23 dhjetor 2020}}</ref> [[Sergio Agüero]] është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i klubit me 260 gola në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|title=Sergio Agüero|url=https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=17 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216005703/https://www.mancity.com/teams/first%20team/strikers/sergio%20aguero|archive-date=16 shkurt 2018|url-status=dead}}</ref> Respektivisht mbrapa tij renditen [[Eric Brook]] (177 gola) dhe [[Tommy Johnson]] (166 gola).<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/brook-eric|title=Eric Brook|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=23 tetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A}|title=City Top Tens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=26 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080208223833/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7b54FBBD35-A993-48CC-971E-875760E6B67A%7d|archive-date=8 shkurt 2008}}</ref> [[Erling Haaland]] mban rekordin për numrin e golave në një sezon të Premier Ligës (36)<ref name=":5">{{Cite web|title=Haaland breaks Premier League goalscoring record|url=https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|access-date=3 maj 2023|website=mancity.com|website=Manchester City F.C.|language=en|archive-date=3 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230503210621/https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-all-time-premier-league-goal-record-63818125|url-status=live}}</ref> dhe për numrin e golave të shënuar në një sezon në të gjitha kompeticionet (52), të dyja të vendosura në sezonin 2022–23.<ref>Clayton, ''Everything Under the Blue Moon'', p.&nbsp;112.</ref><ref>{{Cite news|date=14 mars 2023|title=Record-breaking Haaland hits five in City rout|url=https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|access-date=7 maj 2023|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=14 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314215330/https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record|url-status=live}}</ref> [[Kevin De Bruyne]] është asistuesi më i mirë i klubit me 147 asiste në të gjitha kompeticionet.<ref name=":2">{{Cite web|title=2021-2022 Manchester City Player Details|url=https://fbref.com/en/squads/b8fd03ef/2021-2022/roster/Manchester-City-Player-Details|access-date=2 mars 2022|website=FBref|language=en}}</ref> Ai mban rekordin e klubit për numrin e asisteve në Premier Ligë (101)<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/fannation/soccer/futbol/news/kevin-de-bruyne-sets-epl-record-after-reaching-100-assists#:~:text=De%20Bruyne's%20first%20100%20EPL,hit%20the%20100%2Dassist%20mark.|title=Kevin De Bruyne Sets EPL Record By Reaching 100 Assists Faster Than Cesc Fabregas|website=si.com|language=en|date=8 prill 2023|access-date=23 tetor 2023}}</ref> dhe kompeticioneve evropiane (27).<ref>{{Cite web|publisher=UEFA|language=en|title=Player stats {{!}} All-time stats {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/rankings/players/assists/|access-date=2 mars 2022}}</ref> Në sezonin 2022–23, ai asistoi 29 gola, duke vendosur një rekord të ri në klub.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|title=Kevin De Bruyne Stats 2022/23|website=Transfermarkt|language=en|access-date=23 tetor 2023|archive-date=26 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126202849/https://www.transfermarkt.us/kevin-de-bruyne/leistungsdaten/spieler/88755/saison/2022/plus/1|url-status=dead}}</ref> De Bruyne dhe [[Leroy Sané]] mbajnë rekordin për numrin e asisteve në një ndeshje të Premier Ligës (3).<ref>{{Cite web|publisher=Manchester Evening News|language=en|title=Man City fans praise Leroy Sane after brilliant hat-trick|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-leroy-sane-news-14637587|date=9 maj 2018|access-date=2 mars 2022}}</ref> Fitorja rekord e klubit erdhi më 4 tetor 1890 kundër Liverpool Stanley në FA Cup (12–0).<ref name="cr511">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 511</ref> Në kampionat, klubi arriti fitoren më të madhe kundër [[Darwen F.C. (1870)|Darwen]] (10–0) më 18 shkurt 1899, kurse fitorja 11–3 kundër [[Lincoln City F.C.|Lincoln City]] më 23 mars 1895 është ndeshja me më shumë gola në historinë e klubit.<ref name="cr509">James, ''Manchester City – The Complete Record'', f. 509</ref> Në Evropë, fitorja rekord e klubit është 7–0 kundër ekipeve gjerman [[FC Schalke 04|Schalke 04]] dhe [[RB Leipzig]] në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite news|title=Manchester City 7–0 Schalke: Champions League at a glance|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2590153.html|publisher=UEFA|language=en|date=12 mars 2019|access-date=7 tetor 2019|archive-date=14 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114064458/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2590153.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Haaland hits five as Man City reach quarter-finals|publisher=BBC Sport|language=en|url=https://www.bbc.com/sport/football/64943666|access-date=15 mars 2023}}</ref> [[Jack Grealish]] është blerja më e kushtueshme e klubit (100 milion £)<ref name=":0">{{Cite news|title=Man City sign £100m Grealish from Villa|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57818660|access-date=5 gusht 2021}}</ref> kurse Leroy Sané është shitja më e kushtueshme (54.8 milion £).<ref>{{cite news|title=Leroy Sane completes Bayern Munich move from Manchester City|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53275990|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 korrik 2020|access-date=3 korrik 2020}}</ref> ==Trofe== Manchester City është një nga klubet më të suksesshme të Anglisë. Me 33 trofe të fituar, ata renditen si klubi i 5të me më shumë trofe, përpara Tottenhamit (26) dhe mbrapa [[Chelsea F.C.|Çelsit]] (34). Trofeu i parë madhor i klubit ishte [[Finalja e FA Cup 1904|FA Cup 1904]],<ref>{{cite web|url=http://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|title=1904 Manchester City|website=facupfinals.co.uk|language=en|access-date=23 shtator 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720114940/https://www.fa-cupfinals.co.uk/1904.html|archive-date=20 korrik 2009}}</ref> edhe pse përpara këtij suksesi ata kishin fituar tre Kupa Manchesteri, e cila ishte një kompeticion rajonal.<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|title=10 things you need to know about the Manchester clubs' humble beginnings|magazine=[[FourFourTwo]]|language=en|date=31 tetor 2014|access-date=14 tetor 2019|archive-date=14 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191014201901/https://www.fourfourtwo.com/features/10-things-you-need-know-about-manchester-clubs-humble-beginnings|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1936–37, klubi fitoi kampionatin për herë të parë,<ref name="mcfcoffhist">{{cite web|title=Club History&nbsp;– The Club – Manchester City FC|url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=9 shtator 2010|archive-date=7 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history|url-status=live}}</ref> kurse disa muaj më pas fitoi edhe [[FA Community Shield]].<ref name="mcfcoffhist"/> Kupa e Ligës dhe trofeu evropian i parë në historinë e klubit erdhën gjatë sezonit 1969–70; kjo ishte hera e parë që klubi fitonte dy trofe në një sezon.<ref name="mcfcoffhist"/> Në sezonin 2018–19, City u bë klubi i parë që i fiton të katër trofet anglez në një sezon, përfshirë edhe Community Shield.<ref name="Tripleta në Angli"/> Pas suksesit në [[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës|Kupën UEFA të Fituesve të Kupës 1970]],<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|title=European Cup Winners Cup Final Highlights: City 2-1 Gornik Zabrze|date=29 prill 2020|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155643/https://www.mancity.com/citytv/mens/man-city-gornik-zabrze-1970-european-cup-winners-cup-final-highlights-63723745|url-status=live}}</ref> City fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në sezonin 2022–23, gjatë së cilës ata fituan edhe kampionatin dhe kupën, duke arritur një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike.<ref name="Guardian-Summary">{{cite news|author=David Hytner|date=10 qershor 2023|title=Rodri breaks Internazionale resistance to seal Manchester City's treble glory|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=10 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610213408/https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/rodri-breaks-internazionale-resistance-to-seal-manchester-citys-treble-glory|url-status=live}}</ref> Klubi ka fituar Divizionin e Dytë shtatë herë, duke qënë sëbashku me [[Leicester City F.C.|Leicester Cityn]] dy klubet që e kanë fituar më shumë këtë kompeticion.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|title=England - List of Second Division Champions|publisher=RSSSF|language=en|access-date=14 tetor 2019|archive-date=8 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008054112/http://www.rsssf.com/tablese/eng2champ.html|url-status=live}}</ref> Triumfi i tyre i parë në këtë kompeticion erdhi në sezonin 1898–99 kurse i fundit në sezonin 2001–02.<ref name="mcfcoffhist"/> {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" |+Trofetë e Manchester Cityt !style="width: 1%;"|Tipi !style="width: 6%;"|Kompeticioni !style="width: 1%;"|Tituj !style="width: 21%;"|Sezone |- | rowspan="5" |'''Vendor''' ! scope=col|Divizioni i Parë/[[Premier League]] |align="center"|10 | align="left"| [[1936–37 Football League First Division|1936–37]], [[1967–68 Football League First Division|1967–68]], [[2011–12 Premier League|2011–12]], [[2013–14 Premier League|2013–14]], [[2017–18 Premier League|2017–18]], [[2018–19 Premier League|2018–19]], [[2020–21 Premier League|2020–21]], [[2021–22 Premier League|2021–22]], [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] |- ! scope=col|Divizioni i Dytë |align="center"|7 | align="left"| [[1898–99 Football League#Second Division|1898–99]], [[1902–03 Football League#Second Division|1902–03]], [[1909–10 Football League#Second Division|1909–10]], [[1927–28 Football League#Second Division|1927–28]], [[1946–47 Football League#Second Division|1946–47]], [[1965–66 Football League#Second Division|1965–66]], [[2001–02 Football League#First Division|2001–02]] |- ! scope=col|[[FA Cup]] |align="center"|7 | align="left"| [[1904 FA Cup final|1903–04]], [[1934 FA Cup final|1933–34]], [[1956 FA Cup final|1955–56]], [[1969 FA Cup final|1968–69]], [[2011 FA Cup final|2010–11]], [[2019 FA Cup final|2018–19]], [[2023 FA Cup final|2022–23]] |- ! scope=col|[[EFL Cup]] |align="center"|8 | align="left"|[[1970 Football League Cup final|1969–70]], [[1976 Football League Cup final|1975–76]], [[2014 Football League Cup final|2013–14]], [[2016 Football League Cup final|2015–16]], [[2018 EFL Cup final|2017–18]], [[2019 EFL Cup final|2018–19]], [[2020 EFL Cup final|2019–20]], [[2021 EFL Cup final|2020–21]] |- ! scope=col|[[FA Community Shield]] |align="center"|6 | align="left"|[[1937 FA Charity Shield|1937]], [[1968 FA Charity Shield|1968]], [[1972 FA Charity Shield|1972]], [[2012 FA Community Shield|2012]], [[2018 FA Community Shield|2018]], [[2019 FA Community Shield|2019]] |- | rowspan="3" |'''Kontinental''' ! scope=col|[[UEFA Liga e Kampioneve]] |align="center"|1 | align="left"|[[2022–23 UEFA Liga e Kampioneve|2022–23]] |- ! scope=col|[[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës]] |align="center"|1 | align="left"|[[1970 European Cup Winners' Cup final|1969–70]] |- ! scope=col|[[UEFA Super Kupa]] |align="center"|1 | align="left"|[[UEFA Super Kupa 2023|2023]] |} <references group="nb"/> == Lojtarët == ===Skuadra aktuale=== {{updated|27 gusht 2024}}<ref name="Players">{{cite web|url=https://www.mancity.com/teams/first-team|title=Squads: Mens' team|trans-title=SKuadrat: Ekipi i burrave|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=22 korrik 2018}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=ENG|pos=DF|name=[[Kyle Walker]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}} {{Fs player|no=3|nat=POR|pos=DF|name=[[Rúben Dias]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 3të]]}} {{Fs player|no=5|nat=ENG|pos=DF|name=[[John Stones]]}} {{Fs player|no=6|nat=NED|pos=DF|name=[[Nathan Aké]]}} {{Fs player|no=8|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mateo Kovačić]]}} {{Fs player|no=9|nat=NOR|pos=FW|name=[[Erling Haaland]]}} {{Fs player|no=10|nat=ENG|pos=MF|name=[[Jack Grealish]]}} {{Fs player|no=11|nat=BEL|pos=MF|name=[[Jérémy Doku]]}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 4të]]}} {{Fs player|no=17|nat=BEL|pos=MF|name=[[Kevin De Bruyne]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}} {{Fs player|no=18|nat=GER|pos=GK|name=[[Stefan Ortega]]}} {{Fs player|no=19|nat=GER|pos=MF|name=[[İlkay Gündoğan]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 6të]]}} {{Fs player|no=20|nat=POR|pos=MF|name=[[Bernardo Silva]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 5të]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=24|nat=CRO|pos=DF|name=[[Joško Gvardiol]]}} {{Fs player|no=25|nat=SUI|pos=DF|name=[[Manuel Akanji]]}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Savinho]]}} {{Fs player|no=27|nat=POR|pos=MF|name=[[Matheus Nunes]]}} {{Fs player|no=31|nat=BRA|pos=GK|name=[[Ederson (footballer, born 1993)|Ederson]]}} {{Fs player|no=33|nat=ENG|pos=GK|name=[[Scott Carson]]}} {{Fs player|no=47|nat=ENG|pos=MF|name=[[Phil Foden]]}} {{Fs player|no=52|nat=NOR|pos=MF|name=[[Oscar Bobb]]}} {{Fs player|no=82|nat=ENG|pos=DF|name=[[Rico Lewis]]}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]}} {{Fs player|no=|nat=ARG|pos=MF|name=[[Claudio Echeverri]]}} {{fs player|no=|pos=FW|nat=Egypt|name=[[Omar Marmoush]]|other=}} {{Fs end}} ===Në huazim=== {{Fs start}} {{Fs player|no=7|nat=POR|pos=DF|name=[[João Cancelo]]|other=te [[FC Barcelona|Barcelona]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=32|nat=ARG|pos=MF|name=[[Máximo Perrone]]|other=te [[UD Las Palmas|Las Palmas]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=87|nat=ENG|pos=MF|name=[[James McAtee]]|other=te [[Sheffield United F.C.|Sheffield United]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs player|no=97|nat=ENG|pos=DF|name=[[Josh Wilson-Esbrand]]|other=te [[Stade de Reims|Reims]] deri më 30 qershor 2024}} {{Fs end}} ===EDS dhe Academia=== {{main|EDS dhe Akademia e Manchester City F.C.}} Lojtarët e mëposhtëm kanë bërë më parë paraqitje ose kanë qënë në stolin e rezervave për ekipin e parë. {{Fs start}} {{Fs player|no=75|pos=MF|nat=ENG|name=[[Nico O'Reilly]]}} {{Fs player|no=92|pos=MF|nat=ENG|name=Micah Hamilton}} {{Fs player|no=96|pos=FW|nat=ENG|name=[[Ben Knight (futbollist)|Ben Knight]]}} {{Fs end}} ===Numrat e tërhequr=== {{main|Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit}} <big>'''23'''</big> {{flamuri|Kameruni}} [[Marc-Vivien Foé]], [[Mesfushori|Mesfushor]] (2002–03) – ''nderim pas vdekjes''. Që nga viti 2003, Manchester City e ka tërhequr numrin 23 dhe nuk e ka përdorur. U [[Numrat e tërhequr në shoqatën e futbollit|tërhoq]] në kujtim të [[Marc-Vivien Foé]], i cili ishte në huazim te klubi nga [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në kohën e vdekjes së tij. Ai vdiq gjatë kohës që luante me [[Kombëtarja kamerunase e futbollit|Kamerunin]] në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2003|Kupën e Konfederatave 2003]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3026212.stm|title=Man City retire number 23 shirt|trans-title=Man City tërheq fanellën me numrin 23|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 qershor 2003|accessdate=30 shtator 2008}}</ref> ===Lojtari i Sezonit=== Në çdo përfundim sezoni që nga sezoni 1966–67, anëtarët e [[Manchester City Official Supporters Club]] marrin pjesë në një sondazh ku ata zgjedhin lojtarin të cilin ata besojnë sa ka qënë më i miri gjatë sezonit. Më poshtë është lista e plotë e të gjithë fituesve të çmimit.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-1|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 1|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 1|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-2|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 2|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 2|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-3|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 3|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 3|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-4|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 4|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 4|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2017/june/50-years-of-mcfc-player-of-the-year-part-5|title=50 YEARS OF MCFC PLAYER OF THE YEAR: PART 5|trans-title=50 vite të MCFC Lojtari i Vitit: Pjesa 5|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|accessdate=12 korrik 2017}}</ref> {| |- |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2000–01||{{flamuri|Australia}} [[Danny Tiatto]] |- |2001–02||{{flamuri|Algjeria}} [[Ali Benarbia]] |- |2002–03||{{flamuri|Franca}} [[Sylvain Distin]] |- |2003–04||{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]] |- |2004–05||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2005–06||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2006–07||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2007–08||{{flamuri|Irlanda}} [[Richard Dunne]] |- |2008–09||{{flamuri|Irlanda}} [[Stephen Ireland]] |- |2009–10||{{flamuri|Argjentina}} [[Carlos Tevez]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2010–11||{{flamuri|Belgjika}} [[Vincent Kompany]] |- |2011–12||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2012–13||{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]] |- |2013–14||{{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Yaya Touré]] |- |2014–15||{{flamuri|Argjentina}} [[Sergio Agüero]] |- |2015–16||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2016–17||{{flamuri|Spanja}} [[David Silva]] |- |2017–18||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2018–19||{{flamuri|Portugalia}} [[Bernardo Silva]] |- |2019–20||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |} |width="1"|&nbsp; |valign="top"| {| class="wikitable" |- ! style="background:silver;"|Viti!! style="background:silver; width:170px;"|Fituesi |- |2020–21||{{flamuri|Portugalia}} [[Rúben Dias]] |- |2021–22||{{flamuri|Belgjika}} [[Kevin De Bruyne]] |- |2022–23||{{flamuri|Norvegjia}} [[Erling Haaland]] |} |} {{clear}} ==Struktura organizative== ===Presidentët=== [[Skeda:Khaldoon Al Mubarak.jpg|thumbnail|djathtas|upright|200px|Presidenti aktual është [[Khaldoon Al Mubarak]].]] Manchester City ka pasur gjithsej 17 presidentë në histori. I pari ishte Waltham Forrest, i cili shërbeu në periudhën 1904–05. Ai u zëvëndësua nga John Allison, i cili gjithashtu shërbeu për vetëm një vit. Në qershor 2007, tailandezi [[Thaksin Shinawatra]] e bleu klubin dhe u bë presidenti i parë i huaj në historinë e klubit.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2007/jul/11/football.comment|publisher=The Guardian|language=en|author=Simon Hattenstone|title=Why Thaksin's billions are a fan's living nightmare|date=10 korrik 2007}}</ref> Një vit e tre muaj më pas, klubi i ble nga miliarderi [[Mansour bin Zayed Al Nahyan]], i njohur si Sheiku Mansour.<ref>{{cite news|title=Man City buyers complete takeover|date=23 shtator 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/7628080.stm|access-date=23 shtator 2008|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Mansour tashmë është pronari i klubit, të cilin e drejton si pjesë e [[City Football Group]], e cila është një kompani aksionere e cila ka në pronësi edhe klube të tjera përveç Cityt.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/10/manchester-city-owner-sheikh-mansour-champions-league-final|title=Manchester City owner Sheikh Mansour attends Champions League final|publisher=The Guardian|language=en|date=10 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> Presidenti aktual i klubit është [[Khaldoon Al Mubarak]], i cili gjithashtu është një nga personal që themeluan kompaninë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12905286/man-city-chairman-khaldoon-al-mubarak-i-have-strong-views-on-premier-league-charges|title=Man City chairman Khaldoon Al Mubarak: I have strong views on Premier League charges|publisher=Sky Sport|language=en|date=19 qershor 2023|access-date=27 tetor 2023}}</ref> ===Bordi drejtues=== {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Presidenti ||{{flagicon|UAE}} [[Khaldoon Al Mubarak]] |- |Kryeshefi Ekzekutiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Ferran Soriano]] |- |Drejtori Sportiv ||{{flamuri|Spanja}} [[Txiki Begiristain]] |- |Ambasadorët e klubit ||{{flamuri|Anglia}} [[Mike Summerbee]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|title=Summerbee Mike|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.mancity.com/mancitylegends/summerbee-mike#:~:text=In%201980%2C%20he%20returned%20to,being%20an%20avid%20City%20fan|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Skocia}} [[Paul Dickov]]<ref>{{cite web|url=https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|title=The Changing Role of the Media: Paul Dickov – fcbusiness|publisher=FC Business|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=27 maj 2022|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110152510/https://fcbusiness.co.uk/interviews-features/the-changing-role-of-the-media-paul-dickov/|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Micah Richards]]<ref>{{cite web|url=https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|title=Micah Richards explains earning Roy Keane's respect despite Man City and Man Utd rivalry {{pipe}} Football {{pipe}} Sport {{pipe}} Express.co.uk|website=Express.co.uk|language=en|date=29 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.express.co.uk/sport/football/1416277/Micah-Richards-earning-Roy-Keane-respect-Man-City-Man-Utd-news-rivalry|archive-date=27 maj 2022}}</ref><br/>{{flamuri|Argjentina}} [[Pablo Zabaleta]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|title=Zabaleta and Premier League Trophy visit young leaders in Buenos Aires|publisher=Manchester City F.C.|website=mancity.com|language=en|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113217/https://www.mancity.com/news/club/pablo-zabaleta-premier-league-trophy-buenos-aires-cityzens-giving-visit-63779773|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Joleon Lescott]]<ref>{{cite web|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|title=Joleon Lescott is loving his new role at Man City|publisher=Manchester Evening News|language=en|date=19 korrik 2018|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/joleon-lescott-man-city-job-14926146|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Anglia}} [[Shaun Wright-Phillips]]<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|title=Shaun Wright-Phillips names his toughest opponent and delivers verdict on Premier League title race|publisher=Sport Skeeda|language=en|date=21 prill 2022|access-date=27 maj 2022|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527113215/https://www.sportskeeda.com/football/news-shaun-wright-phillips-names-toughest-opponent-delivers-verdict-premier-league-title-race|url-status=live}}</ref> |} ===Trajnerët=== {{Main|Lista e trajnerëve të Manchester City F.C.}} [[Skeda:Josep Guardiola 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2797 (cropped).jpg|parapamje|[[Pep Guardiola]] është trajner i ekipit që nga viti 2017.]] Manchester City ka pasur gjithsej 47 trajnerë në histori që nga krijimi si ''West Gorton (St. Marks)''.<ref name="Trajnerët">{{cite web|title=Managers|website=mcfcstats.com|language=en|url=http://www.mcfcstats.com|access-date=29 mars 2006}}</ref> Nëntë trajnerë gjithsej kanë arritur të fitojnë të paktën një trofe me klubin. Trajneri i parë i klubit ishte Frederick Hopkinson, i cili qëndroi në këtë rol për dy vite.<ref name="Trajnerët"/> Trajneri më jetëgjatë i klubit ishte [[Wilf Wild]], i cili e drejtoi ekipin për 14 vite në periudhën 1932–46. Megjithatë, kjo periudhë mbuloi të gjithë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]], gjatë së cilës nuk u luajt asnjë ndeshje.<ref>{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20010527/ai_n13958784|title=Ruth Wishart wonders why so many football managers keep going back|access-date=7 tetor 2007|publisher=Sunday Herald|language=en|date=27 maj 2001}}</ref> [[Les McDowall]], i cili ishte trajner për 13 vite, ka drejtuar ekipin në 592 ndeshje zyrtare, një rekord në klub.<ref>{{Cite web|url=http://www.bluemoon-mcfc.co.uk/History/Managers/Manager.aspx?id=13|title=Les McDowall - MCFC Managers - Manchester City, Man City - Bluemoon-MCFC|language=en|access-date=28 tetor 2023}}</ref> Pas tij është pikërisht Wild me 352 ndeshje. Pep Guardiola është trajneri aktual dhe më i suksesshëm i klubit, duke fituar më shumë trofe, ndeshje dhe duke pasur përqindjen më të madhe të fitoreve.<ref>{{cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-12417571/Pep-Guardiola-second-successful-manager-Man-Citys-UEFA-Super-Cup-glory-needs-13-trophies-catch-Sir-Alex-Ferguson.html|title=Pep Guardiola is the second-most successful manager EVER after Man City's UEFA Super Cup glory... but needs another 13 trophies to catch Sir Alex Ferguson|publisher=Daily Mail|author=Samuel Draper|language=en|date=17 gusht 2023|access-date=28 tetor 2023}}</ref> ===Stafi teknik=== Burimi:<ref>{{cite web|title=Players|url=https://www.mancity.com/players/mens|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=20 korrik 2022|archive-date=26 prill 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426070431/https://www.mancity.com/players/mens|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- |Trajneri ||{{flamuri|Spanja}} [[Pep Guardiola]] |- |Ndihmës-trajner ||{{flamuri|Spanja}} [[Carlos Vicens]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Pep Guardiola to add to Man City backroom staff from club academy|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701095223/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-news-guardiola-vicens-20943818|url-status=live}}</ref><br/>{{flamuri|Spanja}} [[Juan Manuel Lillo|Juanma Lillo]]<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/juanma-lillo-manchester-city-pep-guardiola-63826732|title=Juanma Lillo returns to City as part of Pep Guardiola's coaching staff|author=Rob Pollard|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=4 gusht 2023|access-date=4 gusht 2023}}</ref> |- |Trajneri i fitnesit ||{{flamuri|Spanja}} Lorenzo Buenaventura |- |Trajneri kryesor i portierëve ||{{flamuri|Spanja}} [[Xabier Mancisidor]] |- |Trajneri i portierëve ||{{flamuri|Anglia}} [[Richard Wright (futbollist)|Richard Wright]]<ref>{{cite web|title=Zach Steffen: I'm proud to be part of City's goalkeeping union|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|access-date=12 mars 2021|archive-date=30 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430155642/https://www.mancity.com/citytv/mens/zack-steffen-city-tv-interview-63736455|url-status=live}}</ref> |- |Analisti ||{{flamuri|Spanja}} Carles Planchart |- |Head of player support ||{{flamuri|Spanja}} [[Manel Estiarte]] |- |Shefi i akademisë ||{{flamuri|Gjermania}} Thomas Krucken |- |Trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Irlanda}} [[Brian Barry-Murphy]] |- |Ndihmës-trajneri i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Anglia}} Craig Mudd |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-23 ||{{flamuri|Spanja}} [[Imanol Etxeberria|Imanol Egaña]] |- |Trajneri i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} [[Ben Wilkinson]]<ref>{{cite web|author=Simon Bajkowski|date=1 korrik 2021|title=Man City face tricky balancing act with Pep Guardiola's new appointments|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|access-date=1 korrik 2021|publisher=Manchester Evening News|language=en|archive-date=1 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701120137/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-city-jobs-guardiola-news-20945496|url-status=live}}</ref> |- |Ndihmës-trajner i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Jamie Carr |- |Trajneri i portierëve i ekipit nën-18 ||{{flamuri|Anglia}} Max Johnson |- |Shefi i skuatëve ||{{flamuri|Italia}} Carlo Cancellieri |} == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{Commons}} * [http://www.mcfc.co.uk/ Uebfaqja zyrtare] * [http://www.scoreshelf.com/wmbb/en/Manchester_City Manchester City] te ScoreShelf {{English Premier League}} [[Kategoria:Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Klube futbolli në Angli]] [[Kategoria:Klube në Premier League]] [[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Sporti në Mançester]] 8fsxcl6pkdiqwdbnic0f8x1617vmkbp Jason Statham 0 174773 2983624 2948552 2026-05-24T19:50:46Z Qendrimi15 122927 2983624 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Jason Statham | image = Jason Statham 2018.jpg | caption = Statham më 2017 | birth_name = | birth_date = 26 korrik 1967 | birth_place = [[Shirebrook|Shirebrook, Derbyshire]], Angli | occupation = Aktor | years_active = 1993–prezent | spouse = | partner = [[Rosie Huntington-Whiteley]] (2010–prezent; të fejuar) <!--Parametri i partnerit është vetëm për partnerët e pamartuar të jetës apo të fejuarit--> | children = 1 }} '''Jason Statham''' (lindi më 26 korrik 1967) është një aktor anglez. I caktuar si një antihero, ai është i njohur për filmat aksion-thriller dhe portretizimin e personazheve të ashpër, të pandreqshëm dhe makiavelist. Statham filloi të praktikonte [[Artet marciale kineze|artet marciale kineze]], [[Kickbox|kikboksin]] dhe [[Karate|karatenë]] në mënyrë rekreative në rininë e tij ndërsa punonte në tezgat e tregut lokal. Një futbollist dhe zhytës i zjarrtë, ai ishte anëtar i ekipit kombëtar të zhytjeve të Britanisë dhe konkurroi për Anglinë në [[Lojërat e Komonuelthit 1990]]. Menjëherë pas kësaj, atij iu kërkua të modelonte për [[French Connection (markë veshje)|French Connection]], [[Tommy Hilfiger]], dhe [[Levi Strauss & Co.|Levi's]] në fushata të ndryshme reklamuese. Historia e tij e kaluar duke punuar në tezgat e tregut e frymëzoi kastin e tij në filmat e krimit të [[Guy Ritchie]], ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' (1998) and ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' (2000). Suksesi komercial i këtyre filmave bëri që Statham të luante si Frank Martin në trilogjinë ''[[Transporter (seri filmike)|Transporter]]'' (2002–2008). Pasi luajti në një sërë filmash me grabitje dhe aksion-thriller si ''[[The Italian Job (film 2003)|The Italian Job]]'' (2003), ''[[Crank (film)|Crank]]'' (2006), ''[[Lufta (film 2007)|War]]'' (2007), ''[[The Bank Job]]'' (2008), ''[[The Mechanic (film 2011)|The Mechanic]]'' (2011), ''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' (2015), dhe ''[[Mechanic: Resurrection]]'' (2016), ai u vendos si një njeri kryesor i Hollivudit. Megjithatë, ai ka luajtur gjithashtu në filma të pasuksesshëm komercial dhe kritik, si ''[[Revolver (film 2005)|Revolver]]'' (2005), ''[[Chaos (film aksion 2005)|Chaos]]'' (2005), ''[[In the Name of the King]]'' (2007), ''[[13 (film 2010)|13]]'' (2010), ''[[Blitz (film)|Blitz]]'' (2011), ''[[Killer Elite (film)|Killer Elite]]'' (2011), ''[[Hummingbird (film)|Hummingbird]]'' (2013), dhe ''[[Wild Card (2015 film)|Wild Card]]'' (2015). Ai rifitoi suksesin tregtar si pjesë e serisë së aksionit të ansamblit ''[[The Expendables (seri filmike)|The Expendables]]'' (2010–2014) dhe ekskluzivitetit ''[[Fast & Furious]]''. Në këtë të fundit, ai ka luajtur Deckard Shaw në ''[[Fast & Furious 6]]'' (2013), ''[[Furious 7]]'' (2015), ''[[The Fate of the Furious]]'' (2017), dhe spin-off ''[[Hobbs & Shaw|Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw]]'' (2019). Aktrimi i Statham është kritikuar për mungesën e thellësisë dhe shumëllojshmërisë, por ai është vlerësuar gjithashtu për drejtimin e rilindjes së filmave aksion gjatë viteve 2000 dhe 2010.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TOZcDAAAQBAJ&q=jason+statham+paid&pg=PA166|title=The Reel Truth: Everything You Didn't Know You Need to Know About Making an Independent Film|last=Martin|first=Reed|date=2009-04-28|publisher=Macmillan|language=en|isbn=9780571211036}}</ref> Sipas një raporti të BBC News, karriera e tij filmike nga viti 2002 deri në 2017 gjeneroi rreth 1.5 miliardë dollarë (1.1 miliardë funtesh) në shitje biletash,<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17905818|title=Jason Statham: Billion dollar man|last=Jones|first=Emma|date=2012-05-03|publisher=BBC News|access-date=2018-01-09|language=en}}</ref> duke e bërë atë një nga yjet më të mirë të industrisë së filmit.<ref name="Times Higher Education THE">{{Cite news|url=https://www.timeshighereducation.com/news/scholars-tackle-soaraway-success-jason-statham|title=Scholars tackle soaraway success of Jason Statham|date=2017-12-21|work=Times Higher Education (THE)|access-date=2018-01-15|language=en}}</ref> == Jeta e hershme == Statham u lind në [[Shirebrook]], [[Derbyshire]],<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/JasonStatham/posts/225196284309286|title=Thanks for all the Birthday messages. The real date is 26 July....|last=Statham|first=Jason|date=12 shtator 2013|publisher=Jason Statham verified [[Facebook]] page|access-date=4 qershor 2015|language=en}}</ref><ref name="I069522">{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/life-style/to-baldly-go-where-no-manes-grown-before-1584820.html|title=Jason Statham stays true to himself|last=Syson|first=Damon|date=2 qershor 1995|work=[[The Independent]]|access-date=5 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20170619042520/http://www.independent.co.uk/life-style/to-baldly-go-where-no-manes-grown-before-1584820.html|archive-date=19 qershor 2017|language=en|url-status=live|location=London|quote=His name's Jason Statham, he's 26 [in June 1995]...}}</ref> biri i Eilen, një balerin, dhe shitësit të rrugës, Barry Statham.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/09/03/fashion/03NITE.html|title=Action Bloke|last=Corcoran|first=Monica|date=2006-09-03|work=The New York Times|access-date=2018-01-18|language=en|issn=0362-4331}}</ref> Ai u transferua në [[Great Yarmouth]] , [[Norfolk]], ku ai fillimisht nuk zgjodhi për të ndjekur karrierën e babait, duke punuar në stallat e tregut lokal, në vend për ti praktikuar artet marciale. Ai u rrit me futbollisti [[Vinnie Jones]], së bashku me të cilin ai do të vepronte më vonë. Jones e prezantoi atë në futboll dhe Statham vazhdoi të luajë për shkollën lokale ciklit të lartë (1978-1983), të cilën ai e kishte ndjekur që nga mosha 11, një pasion që ai ndante me simulim. Ai ka praktikuar çdo ditë më në përsosje  teknikat për zhytjeje, dhe ishte anëtar i Kombëtar të Britanisë zhytjeje për dymbëdhjetë vjet. Statham konkuroi për Anglinë në [[Lojërat e Komonuelthit 2019]]. Më pas, ai u bë një model për një  markë veshje [[French Connection (markë veshje)|French Connection]]. Një zëdhënës i zinxhirit të veshjeve rrugë të lartë, tha: "Ne kemi zgjedhur Jasonin sepse ne të kërkuar modelin tonë të duken si një djalë normal vështrim i tij është vetëm e drejtë për tani:.. Shumë mashkullore dhe jo shumë meshkujt model. Megjithatë, ai ishte ende i detyruar të ndjekë hapat e babait të tij, si një shitës në rrugë për të bërë aq sa kam, duke shitur "Parfum të rreme dhe stoli në sheshet e rrugëve".<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.esquire.com/entertainment/movies/interviews/a35122/jason-statham-cover-story-0615/|title=Jason Statham, for Your Amusement|date=26 maj 2015|work=Esquire|access-date=13 shkurt 2018|language=en}}</ref><ref name="TS22">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=dD7qdNqozOs|title=Today Show Interview Jason Statham|date=25 nëntor 2008 |publisher=Today Show|access-date=11 mars 2013|language=en|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211222/dD7qdNqozOs |archive-date=22 dhjetor 2021 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> Ai bëri paraqitje të vogla në disa video muzikore, duke përfshirë "Comin' On" by [[The Shamen]] më 1993, "[[Run to the Sun]]" nga [[Erasure]] më 1994,<ref>Westbrook, Caroline (16 April 2015). [http://metro.co.uk/2015/04/16/this-clip-of-jason-statham-dancing-in-his-pants-in-a-shamen-video-may-cause-your-jaw-to-drop-5153068/ "This clip of Jason Statham dancing in his pants in a Shamen video may cause your jaw to drop"]. ''[[Metro (gazetë britanike)|Metro]]''.</ref> dhe "Dream a Little Dream of Me" nga [[The Beautiful South]] in 1995.<ref>[http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b9306b76db "The Beautiful South – Dream a Little Dream (1995)"]. [[British Film Institute]]. Retrieved 26 August 2016.</ref><ref>Jones, Will (26 August 2016). [https://www.denofgeek.com/uk/movies/jason-statham/31436/jason-statham-the-early-years "Jason Statham: the early years"]. [[Den of Geek]].</ref> == Karriera == === 2000–2010: Ngritja në famë === [[Skeda:Jason Statham 2007.jpg|parapamje|upright=0.7|Statham më 2007]] Ndërsa punonte si model për French Connection, Statham u njoh me regjisorin e ri [[Guy Ritchie]],<ref>{{cite web|url=http://www.askmen.com/men/celeb_profiles_entertainment/19_jason_statham.html|title=Jason Statham|author=AskMen|year=1996–2012|work=AskMen|publisher=IGN Entertainment, Inc|access-date=18 gusht 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20080720022857/http://www.askmen.com/men/celeb_profiles_entertainment/19_jason_statham.html|archive-date=20 korrik 2008|url-status=dead}}</ref> i cili po zhvillonte një film dhe kishte nevojë të luante rolin e një mashtruesi të rrugës. Pasi mësoi për të kaluarën e Statham si shitës në tezga tregu, Ritchie e angazhoi atë në thrillerin komedi kriminal ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' (1998).<ref name="filmbug22">{{cite web|url=http://www.filmbug.com/db/342545|archive-url=https://web.archive.org/web/20030511062106/http://www.filmbug.com/db/342545|url-status=dead|archive-date=11 maj 2003|title=Jason Statham|author=Filmbug|year=1998–2012|work=Filmbug|publisher=MISJA.COM|access-date=18 gusht 2012|language=en}}</ref> Filmi u prit mirë si nga kritikët ashtu edhe nga publiku, dhe ndihmoi që Statham të vihej në sy të publikut.<ref name=":3" /> Bashkëpunimi i dytë i Statham me Ritchie erdhi me ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' (2000), i cili fitoi më shumë se 80 milionë dollarë në arkë. Ai më pas arriti të depërtonte në Hollywood dhe u shfaq në dy filma në vitin 2001: filmin horror fantastiko-shkencor, aksion, ''[[Ghosts of Mars]]'' dhe filmin fantastiko-shkencor, aksion, arte marciale ''[[The One (film 2001)|The One]]''. Në vitin 2002, ai rrëfeu dokumentarin e arteve marciale ''Thai Boxing: A Fighting Chance'' (2002), i cili ndjek jetën e tre individëve që vijnë nga prejardhje shumë të ndryshme, të cilët stërviten [[Muay Thai]], secili me motivimet dhe historitë e veta unike, ndërsa përgatiten për ndeshjen e tyre të radhës.<ref>{{cite web |url=https://www.documentarystorm.com/thai-boxing-a-fighting-chance/#:~:text=Thai%20Boxing%3A%20A%20Fighting%20Chance%2C%20originally%20filmed%20in%202002%20and,to%20those%20that%20practice%20it |title=Thai Boxing: A Fighting Chance |website=Documentarystorm |date=18 maj 2013 |access-date=20 janar 2025 |language=en}}</ref> Statham iu ofruan më shumë role në filma dhe u zgjodh për rolin kryesor të shoferit Frank Martin në filmin aksion ''[[The Transporter]]'' (2002), të shkruar nga [[Luc Besson]].<ref>[https://www.usatoday.com/community/chat/2002-10-10-statham.htm Jason Statham interview] USAToday.com, 10 October 2002.</ref> Filmi pati dy vazhdime, ''[[Transporter 2]]'' (2005) and ''[[Transporter 3]]'' (2008). Ai gjithashtu luajti role dytësore në ''[[Mean Machine (film)|Mean Machine]]'' (2002), ''[[The Italian Job (2003 film)|The Italian Job]]'' (2003),<ref>[https://nymag.com/nymetro/movies/reviews/n_8755/ "The Professionals"] ''NYMag.com''. 28 maj 2003.</ref> dhe si zuzari kryesor në ''[[Cellular (film)|Cellular]]'' (2004). == Jeta personale == Statham është në një lidhje me modelen [[Rosie Huntington-Whiteley]] që nga viti 2010.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/rosie-huntington-whiteley-direction-pose-glamour-article-1.1389347|title=Rosie Huntington-Whiteley cozies up to One Direction in Glamour: 'The lads are like puppies – they're adorable!'|date=3 korrik 2013|work=New York Daily News|access-date=4 korrik 2013|location=New York|language=en}}</ref> Çifti njoftoi fejesën në janar 2016.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/tv/rosie-huntington-whiteley-jason-statham-043300586.html|title=Rosie Huntington-Whiteley & Jason Statham Are Engaged – See the Ring She Debuted at Golden Globes!|date=11 janar 2016|publisher=Yahoo! TV|access-date=11 janar 2016|language=en|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305142824/https://www.yahoo.com/tv/rosie-huntington-whiteley-jason-statham-043300586.html|url-status=dead}}</ref> Djali i tyre, Jack Oscar, lindi në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=https://people.com/parents/jason-statham-rosie-huntington-whiteley-welcome-son-jack-oscar/|title=Jason Statham and Rosie Huntington-Whiteley Welcome Son Jack Oscar|date=28 qershor 2017|work=People|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170628175808/http://people.com/babies/jason-statham-rosie-huntington-whiteley-welcome-son-jack-oscar/|language=en|archive-date=28 qershor 2017}}</ref> Ata banojnë në [[Beverly Hills|Beverly Hills, Kaliforni]].<ref>{{Cite news|url=https://www.architecturaldigest.com/story/rosie-huntington-whiteley-and-jason-statham-will-definitely-have-to-babyproof-their-immaculate-house|title=Rosie Huntington-Whiteley and Jason Statham Will Definitely Have to Babyproof Their Immaculate House {{!}} Architectural Digest|work=Architectural Digest|language=en|access-date=9 janar 2018}}</ref> Statham pëlqen [[wakeboarding]], ski jet, surfing me erë dhe ngjitje në shkëmb.<ref name=":12">{{Cite news|url=https://www.mensfitness.com/life/entertainment/jason-statham-in-his-own-words|title=Jason Statham in His Own Words|work=Men's Fitness|language=en|access-date=2018-01-09}}</ref> Ndërsa xhironte në [[Varna]], Bullgari për ''[[The Expendables 3]]'', ai përzuri një kamion nga rruga në Detin e Zi për shkak të mosfunksionimit të frenave. Në një intervistë të vitit 2013 me ''[[Vanity Fair (revistë)|Vanity Fair]]'', ai mbrojti që interpretuesve të marifeteve t'u jepet kategoria e tyre e [[Academy Awards]]: "Të gjithë kaskaderët - këta janë heronjtë e pakënduar. Ata me të vërtetë janë. Askush nuk po u jep atyre kredibilitet. Ata po rrezikojnë Qafat e tyre. Dhe pastaj ju keni aktorë poncy që pretendojnë sikur po bëjnë [stunts]." == Filmografia == <!--Please note: do not add 'rowspans' per WP:FILMOGRAPHY--> === Filma === {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënime |- | 1998 | ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' | Bacon | |- |rowspan=2| 2000 | ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' | Turkish | |- | ''[[Turn It Up (film)|Turn It Up]]'' | Mr. B | |- |rowspan=3| 2001 | ''[[Ghosts of Mars]]'' | Rreshteri Jericho Butler | |- | ''[[The One (film 2001)|The One]]'' | MVA Agent Evan Funsch | |- | ''[[Mean Machine (film)|Mean Machine]]'' | Murg | |- | 2002 | ''[[The Transporter]]'' | Frank Martin | |- | 2003 | ''[[The Italian Job (film 2003)|The Italian Job]]'' | Handsome Rob | |- |rowspan=2| 2004 | ''[[Collateral (film)|Collateral]]'' | Frank Martin | [[Cameo]], credited as Airport Man |- | ''[[Cellular (film)|Cellular]]'' | Ethan Greer | |- |rowspan=4| 2005 | ''[[Transporter 2]]'' | Frank Martin | |- | ''[[Revolver (film 2005)|Revolver]]'' | Jake Green | |- | ''[[London (film dramë 2005)|London]]'' | Bateman | |- | ''[[Chaos (film aksion 2005)|Chaos]]'' | Detektivi Quentin Conners | |- |rowspan=2| 2006 | ''[[The Pink Panther (film 2006)|The Pink Panther]]'' | Yves Gluant | Uncredited |- | ''[[Crank (film)|Crank]]'' | Chev Chelios | |- | 2007 | ''[[Lufta (film 2007)|Lufta]]'' | Agjenti i FBI-së John Crawford | |- |rowspan=5| 2008 | ''[[The Bank Job]]'' | Terry Leather | |- | ''[[In the Name of the King]]'' | Farmer Daimon | |- | ''[[Death Race (film 2008)|Death Race]]'' | Jensen Garner Ames | |- | ''[[Truth in 24]]'' | Tregues | [[Filmi dokumentar|Dokumentar]] |- | ''[[Transporter 3]]'' | Frank Martin | |- | 2009 | ''[[Crank: High Voltage]]'' | Chev Chelios | |- |rowspan=2| 2010 | ''[[13 (2010 film)|13]]'' | Jasper Bagges | |- | ''[[The Expendables (film 2010)|The Expendables]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=4| 2011 | ''[[The Mechanic (film 2011)|The Mechanic]]'' | Arthur Bishop | |- | ''[[Gnomeo & Juliet]]'' | [[Tybalt]] | Dublimi |- | ''[[Blitz (film)|Blitz]]'' | Rreshter detektiv Tom Brant | |- | ''[[Killer Elite (film)|Killer Elite]]'' | Danny Bryce | |- |rowspan=3| 2012 | ''[[Truth in 24 II]]'' | Tregues | Dokumentar |- | ''[[Safe (film 2012)|Safe]]'' | Luke Wright | |- | ''[[The Expendables 2]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=4| 2013 | ''[[Parker (film 2013)|Parker]]'' | Parker | |- | ''[[Fast & Furious 6]]'' | Deckard Shaw | Cameo |- | ''[[Hummingbird (film)|Hummingbird]]'' | Joey Jones | Titulli amerikan: ''Redemption'' |- | ''[[Homefront (film 2013)|Homefront]]'' | Phil Broker | |- | 2014 | ''[[The Expendables 3]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=3| 2015 | ''[[Wild Card (film 2015)|Wild Card]]'' | Nick Wild | |- | ''[[Furious 7]]'' | Deckard Shaw | |- | ''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' | Rick Ford | |- | 2016 | ''[[Mechanic: Resurrection]]'' | Arthur Bishop | |- | 2017 | ''[[The Fate of the Furious]]'' | Deckard Shaw | |- | 2018 | ''[[The Meg]]'' | Jonas Taylor | |- | 2019 | ''[[Hobbs & Shaw|Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw]]'' | Deckard Shaw | |- |rowspan=2| 2021 | ''[[Wrath of Man]]'' | Patrick "H" Hill/Hargreaves | |- | ''[[F9 (film)|F9]]'' | Deckard Shaw | Cameo |- | rowspan=4| 2023 | ''[[Operation Fortune: Ruse de Guerre]]'' | Orson Fortune | Gjithashtu producent |- |''[[Fast X]]'' | Deckard Shaw | |- |''[[Meg 2: The Trench]]'' | Jonas Taylor | |- |''[[Expend4bles]]'' | Lee Christmas | rowspan="4"| Gjithashtu producent |- | 2024 | ''[[The Beekeeper (film 2024)|The Beekeeper]]'' | Adam Clay |- | 2025 | ''[[A Working Man]]'' | Levon Cade |- | rowspan="2" | 2026 | ''[[Shelter (film 2026)|Shelter]]'' | Michael Mason |- | style="background:#ffc;"| ''[[Mutiny (2026 film)|Mutiny]]'' | Cole Reed | Post-production; gjithashtu producent |- | 2027 | style="background:#ffc;"| ''[[The Beekeeper 2]]'' | Adam Clay |- | TBA | style="background:#ffc;"| ''[[Viva La Madness]]'' | X | Post-production; gjithashtu producent |} {| class="wikitable" |+ Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Filma që ende nuk janë publikuar}} | Tregon filma që nuk janë shfaqur ende |} ===Video lojëra=== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënimet |- | 2002 | ''[[Red Faction II]]'' | Mandril Shrike | |- | 2003 | ''[[Call of Duty (video lojë)|Call of Duty]]'' | Sergeant Waters | |- | 2015 | ''Sniper X with Jason Statham'' | Team Leader | Lojë në telefon |} ===Video muzikor=== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Artistët ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënimet |- | 1993 | [[The Shamen]] | "Comin' On" | Vallëtar në sfond | |- | 1994 | [[Erasure]] | "[[Run to the Sun]]" | Vallëtar në sfond | |- | 1995 | [[The Beautiful South]] | "[[Dream a Little Dream of Me]]" | Moviegoer | |- | 2014 | [[Calvin Harris]] | "[[Summer (kënga e Calvin Harris)|Summer]]" | Vozitës | |} ==Çmimet dhe nominimet== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Punime të nominuar ! Association ! Çmimi ! Rezultati ! class="unsortable" | Referimet |- |2015 |''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' |[[Critics' Choice Movie Awards|Broadcast Film Critics Association Awards]] |Aktori më i Mirë në Komedi |{{Nom}} |style="text-align:center;" |<ref name=":1">{{Citation|last=A&E|title=Jason Statham on the Red Carpet {{!}} 2016 Critics' Choice Awards {{!}} A&E|date=2016-01-17|url=https://www.youtube.com/watch?v=fcFbuxn8nAg|language=en|access-date=2018-01-09}}</ref> |- |2015 |''[[Furious 7]]'' |[[Teen Choice Awards|Teen Choice Award]] |Choice Movie: Villain |{{Nom}} |style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2015/tv/news/teen-choice-awards-winners-2015-full-list-1201571268/|title=Teen Choice Awards 2015 Winners: Full List|date=2015-08-17|work=Variety|access-date=2018-01-18|language=en}}</ref> |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë anglezë]] [[Kategoria:Zhytës në Lojërat e Komonuelthit 2019]] [[Kategoria:Zhytës anglezë]] [[Kategoria:Kikbokserë anglezë]] kgwtnku9zfg50vkp74wme2isqxdlzq8 2983627 2983624 2026-05-24T20:30:20Z Qendrimi15 122927 2983627 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Jason Statham | image = Jason Statham 2018.jpg | caption = Statham më 2017 | birth_name = | birth_date = 26 korrik 1967 | birth_place = [[Shirebrook|Shirebrook, Derbyshire]], Angli | occupation = Aktor | years_active = 1993–prezent | spouse = | partner = [[Rosie Huntington-Whiteley]] (2010–prezent; të fejuar) <!--Parametri i partnerit është vetëm për partnerët e pamartuar të jetës apo të fejuarit--> | children = 1 }} '''Jason Statham''' (lindi më 26 korrik 1967) është një aktor anglez. I caktuar si një antihero, ai është i njohur për filmat aksion-thriller dhe portretizimin e personazheve të ashpër, të pandreqshëm dhe makiavelist. Statham filloi të praktikonte [[Artet marciale kineze|artet marciale kineze]], [[Kickbox|kikboksin]] dhe [[Karate|karatenë]] në mënyrë rekreative në rininë e tij ndërsa punonte në tezgat e tregut lokal. Një futbollist dhe zhytës i zjarrtë, ai ishte anëtar i ekipit kombëtar të zhytjeve të Britanisë dhe konkurroi për Anglinë në [[Lojërat e Komonuelthit 1990]]. Menjëherë pas kësaj, atij iu kërkua të modelonte për [[French Connection (markë veshje)|French Connection]], [[Tommy Hilfiger]], dhe [[Levi Strauss & Co.|Levi's]] në fushata të ndryshme reklamuese. Historia e tij e kaluar duke punuar në tezgat e tregut e frymëzoi kastin e tij në filmat e krimit të [[Guy Ritchie]], ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' (1998) and ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' (2000). Suksesi komercial i këtyre filmave bëri që Statham të luante si Frank Martin në trilogjinë ''[[Transporter (seri filmike)|Transporter]]'' (2002–2008). Pasi luajti në një sërë filmash me grabitje dhe aksion-thriller si ''[[The Italian Job (film 2003)|The Italian Job]]'' (2003), ''[[Crank (film)|Crank]]'' (2006), ''[[Lufta (film 2007)|War]]'' (2007), ''[[The Bank Job]]'' (2008), ''[[The Mechanic (film 2011)|The Mechanic]]'' (2011), ''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' (2015), dhe ''[[Mechanic: Resurrection]]'' (2016), ai u vendos si një njeri kryesor i Hollivudit. Megjithatë, ai ka luajtur gjithashtu në filma të pasuksesshëm komercial dhe kritik, si ''[[Revolver (film 2005)|Revolver]]'' (2005), ''[[Chaos (film aksion 2005)|Chaos]]'' (2005), ''[[In the Name of the King]]'' (2007), ''[[13 (film 2010)|13]]'' (2010), ''[[Blitz (film)|Blitz]]'' (2011), ''[[Killer Elite (film)|Killer Elite]]'' (2011), ''[[Hummingbird (film)|Hummingbird]]'' (2013), dhe ''[[Wild Card (2015 film)|Wild Card]]'' (2015). Ai rifitoi suksesin tregtar si pjesë e serisë së aksionit të ansamblit ''[[The Expendables (seri filmike)|The Expendables]]'' (2010–2014) dhe ekskluzivitetit ''[[Fast & Furious]]''. Në këtë të fundit, ai ka luajtur Deckard Shaw në ''[[Fast & Furious 6]]'' (2013), ''[[Furious 7]]'' (2015), ''[[The Fate of the Furious]]'' (2017), dhe spin-off ''[[Hobbs & Shaw|Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw]]'' (2019). Aktrimi i Statham është kritikuar për mungesën e thellësisë dhe shumëllojshmërisë, por ai është vlerësuar gjithashtu për drejtimin e rilindjes së filmave aksion gjatë viteve 2000 dhe 2010.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TOZcDAAAQBAJ&q=jason+statham+paid&pg=PA166|title=The Reel Truth: Everything You Didn't Know You Need to Know About Making an Independent Film|last=Martin|first=Reed|date=2009-04-28|publisher=Macmillan|language=en|isbn=9780571211036}}</ref> Sipas një raporti të BBC News, karriera e tij filmike nga viti 2002 deri në 2017 gjeneroi rreth 1.5 miliardë dollarë (1.1 miliardë funtesh) në shitje biletash,<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-17905818|title=Jason Statham: Billion dollar man|last=Jones|first=Emma|date=2012-05-03|publisher=BBC News|access-date=2018-01-09|language=en}}</ref> duke e bërë atë një nga yjet më të mirë të industrisë së filmit.<ref name="Times Higher Education THE">{{Cite news|url=https://www.timeshighereducation.com/news/scholars-tackle-soaraway-success-jason-statham|title=Scholars tackle soaraway success of Jason Statham|date=2017-12-21|work=Times Higher Education (THE)|access-date=2018-01-15|language=en}}</ref> == Jeta e hershme == Statham u lind në [[Shirebrook]], [[Derbyshire]],<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/JasonStatham/posts/225196284309286|title=Thanks for all the Birthday messages. The real date is 26 July....|last=Statham|first=Jason|date=12 shtator 2013|publisher=Jason Statham verified [[Facebook]] page|access-date=4 qershor 2015|language=en}}</ref><ref name="I069522">{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/life-style/to-baldly-go-where-no-manes-grown-before-1584820.html|title=Jason Statham stays true to himself|last=Syson|first=Damon|date=2 qershor 1995|work=[[The Independent]]|access-date=5 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20170619042520/http://www.independent.co.uk/life-style/to-baldly-go-where-no-manes-grown-before-1584820.html|archive-date=19 qershor 2017|language=en|url-status=live|location=London|quote=His name's Jason Statham, he's 26 [in June 1995]...}}</ref> biri i Eilen, një balerin, dhe shitësit të rrugës, Barry Statham.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/09/03/fashion/03NITE.html|title=Action Bloke|last=Corcoran|first=Monica|date=2006-09-03|work=The New York Times|access-date=2018-01-18|language=en|issn=0362-4331}}</ref> Ai u transferua në [[Great Yarmouth]] , [[Norfolk]], ku ai fillimisht nuk zgjodhi për të ndjekur karrierën e babait, duke punuar në stallat e tregut lokal, në vend për ti praktikuar artet marciale. Ai u rrit me futbollisti [[Vinnie Jones]], së bashku me të cilin ai do të vepronte më vonë. Jones e prezantoi atë në futboll dhe Statham vazhdoi të luajë për shkollën lokale ciklit të lartë (1978-1983), të cilën ai e kishte ndjekur që nga mosha 11, një pasion që ai ndante me simulim. Ai ka praktikuar çdo ditë më në përsosje  teknikat për zhytjeje, dhe ishte anëtar i Kombëtar të Britanisë zhytjeje për dymbëdhjetë vjet. Statham konkuroi për Anglinë në [[Lojërat e Komonuelthit 2019]]. Më pas, ai u bë një model për një  markë veshje [[French Connection (markë veshje)|French Connection]]. Një zëdhënës i zinxhirit të veshjeve rrugë të lartë, tha: "Ne kemi zgjedhur Jasonin sepse ne të kërkuar modelin tonë të duken si një djalë normal vështrim i tij është vetëm e drejtë për tani:.. Shumë mashkullore dhe jo shumë meshkujt model. Megjithatë, ai ishte ende i detyruar të ndjekë hapat e babait të tij, si një shitës në rrugë për të bërë aq sa kam, duke shitur "Parfum të rreme dhe stoli në sheshet e rrugëve".<ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.esquire.com/entertainment/movies/interviews/a35122/jason-statham-cover-story-0615/|title=Jason Statham, for Your Amusement|date=26 maj 2015|work=Esquire|access-date=13 shkurt 2018|language=en}}</ref><ref name="TS22">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=dD7qdNqozOs|title=Today Show Interview Jason Statham|date=25 nëntor 2008 |publisher=Today Show|access-date=11 mars 2013|language=en|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211222/dD7qdNqozOs |archive-date=22 dhjetor 2021 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> Ai bëri paraqitje të vogla në disa video muzikore, duke përfshirë "Comin' On" by [[The Shamen]] më 1993, "[[Run to the Sun]]" nga [[Erasure]] më 1994,<ref>Westbrook, Caroline (16 April 2015). [http://metro.co.uk/2015/04/16/this-clip-of-jason-statham-dancing-in-his-pants-in-a-shamen-video-may-cause-your-jaw-to-drop-5153068/ "This clip of Jason Statham dancing in his pants in a Shamen video may cause your jaw to drop"]. ''[[Metro (gazetë britanike)|Metro]]''.</ref> dhe "Dream a Little Dream of Me" nga [[The Beautiful South]] in 1995.<ref>[http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4f4b9306b76db "The Beautiful South – Dream a Little Dream (1995)"]. [[British Film Institute]]. Retrieved 26 August 2016.</ref><ref>Jones, Will (26 August 2016). [https://www.denofgeek.com/uk/movies/jason-statham/31436/jason-statham-the-early-years "Jason Statham: the early years"]. [[Den of Geek]].</ref> == Karriera == === 2000–2010: Ngritja në famë === [[Skeda:Jason Statham 2007.jpg|parapamje|upright=0.7|Statham më 2007]] Ndërsa punonte si model për French Connection, Statham u njoh me regjisorin e ri [[Guy Ritchie]],<ref>{{cite web|url=http://www.askmen.com/men/celeb_profiles_entertainment/19_jason_statham.html|title=Jason Statham|author=AskMen|year=1996–2012|work=AskMen|publisher=IGN Entertainment, Inc|access-date=18 gusht 2012|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20080720022857/http://www.askmen.com/men/celeb_profiles_entertainment/19_jason_statham.html|archive-date=20 korrik 2008|url-status=dead}}</ref> i cili po zhvillonte një film dhe kishte nevojë të luante rolin e një mashtruesi të rrugës. Pasi mësoi për të kaluarën e Statham si shitës në tezga tregu, Ritchie e angazhoi atë në thrillerin komedi kriminal ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' (1998).<ref name="filmbug22">{{cite web|url=http://www.filmbug.com/db/342545|archive-url=https://web.archive.org/web/20030511062106/http://www.filmbug.com/db/342545|url-status=dead|archive-date=11 maj 2003|title=Jason Statham|author=Filmbug|year=1998–2012|work=Filmbug|publisher=MISJA.COM|access-date=18 gusht 2012|language=en}}</ref> Filmi u prit mirë si nga kritikët ashtu edhe nga publiku, dhe ndihmoi që Statham të vihej në sy të publikut.<ref name=":3" /> Bashkëpunimi i dytë i Statham me Ritchie erdhi me ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' (2000), i cili fitoi më shumë se 80 milionë dollarë në arkë. Ai më pas arriti të depërtonte në Hollywood dhe u shfaq në dy filma në vitin 2001: filmin horror fantastiko-shkencor, aksion, ''[[Ghosts of Mars]]'' dhe filmin fantastiko-shkencor, aksion, arte marciale ''[[The One (film 2001)|The One]]''. Në vitin 2002, ai rrëfeu dokumentarin e arteve marciale ''Thai Boxing: A Fighting Chance'' (2002), i cili ndjek jetën e tre individëve që vijnë nga prejardhje shumë të ndryshme, të cilët stërviten [[Muay Thai]], secili me motivimet dhe historitë e veta unike, ndërsa përgatiten për ndeshjen e tyre të radhës.<ref>{{cite web |url=https://www.documentarystorm.com/thai-boxing-a-fighting-chance/#:~:text=Thai%20Boxing%3A%20A%20Fighting%20Chance%2C%20originally%20filmed%20in%202002%20and,to%20those%20that%20practice%20it |title=Thai Boxing: A Fighting Chance |website=Documentarystorm |date=18 maj 2013 |access-date=20 janar 2025 |language=en}}</ref> Statham iu ofruan më shumë role në filma dhe u zgjodh për rolin kryesor të shoferit Frank Martin në filmin aksion ''[[The Transporter]]'' (2002), të shkruar nga [[Luc Besson]].<ref>[https://www.usatoday.com/community/chat/2002-10-10-statham.htm Jason Statham interview] USAToday.com, 10 October 2002.</ref> Filmi pati dy vazhdime, ''[[Transporter 2]]'' (2005) and ''[[Transporter 3]]'' (2008). Ai gjithashtu luajti role dytësore në ''[[Mean Machine (film)|Mean Machine]]'' (2002), ''[[The Italian Job (2003 film)|The Italian Job]]'' (2003),<ref>[https://nymag.com/nymetro/movies/reviews/n_8755/ "The Professionals"] ''NYMag.com''. 28 maj 2003.</ref> dhe si zuzari kryesor në ''[[Cellular (film)|Cellular]]'' (2004). Në vitin 2005, Statham u zgjodh përsëri nga Ritchie për të luajtur në projektin e tij të ri, ''[[Revolver (film 2005)|Revolver]]'', i cili dështoi në kritika dhe në biletari.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2005/oct/03/pressandpublishing.sun|title=How to flog a turkey|last=Silver|first=James|date=3 tetor 2005|work=The Guardian|access-date=22 maj 2010|location=UK|language=en}}</ref> Ai luajti një rol dramatik në [[Filmi i pavarur|filmin e pavarur]] ''[[London (film amerikan 2005)|London]]'' në vitin 2005. Në vitin 2006, ai luajti rolin kryesor në filmin aksion ''[[Crank (film)|Crank]]''. Statham u kërkua të promovonte ''Crank'' gjatë [[San Diego Comic-Con|San Diego Comic-Con Convention]] në vitin 2006.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=6sZQfwIUKwY |title=Jason Statham and Efren Ramirez at Comic-Con for CRANK |date=26 korrik 2006 |access-date=15 janar 2018 |language=en |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211222/6sZQfwIUKwY |archive-date=22 dhjetor 2021 |url-status=live }}{{cbignore}}</ref> Në vitin 2008, Statham luajti në thrillerin kriminal britanik ''[[The Bank Job]]'' dhe ''[[Death Race (film 2008)|Death Race]]'', një ribërje e ''[[Death Race 2000]]'' (1975). Kritiku amerikan i filmit [[Armond White]] përshëndeti ngritjen e Statham si një yll i filmave aksion. Me rastin e ''[[Death Race (film 2008)|Death Race]]'', White mbështeti "rekordin më të mirë të Statham nga çdo yll i filmit bashkëkohor".<ref>{{cite web|url=http://www.nypress.com/article-19048-transcendent-thrill-drive.html|title=Transcendent Thrill Drive|last=White|first=Armond|publisher=Nypress.com|access-date=22 gusht 2010|language=en}}</ref> Më vonë në vitin 2008, White vlerësoi ''[[Transporter 3]]'' të Statham si një shembull të shkëlqyer të artit kinetik pop. Chris Hewitt i [[Empire (revistë)|''Empire Magazine'']] e quajti filmin "një histori të zymtë dhe të zymtë", por i dha atij meritën për "vendosjen e Statham si një hero të ri aksioni, po aq të qetë me frazat e ashpra sa ishte me goditjet me shkelm në stilin e Jackie Chan".<ref>{{Cite web|url=https://www.empireonline.com/movies/transporter-3/review/|title=Transporter 3|last=Hewitt|first=Chris|website=Empire|date=21 gusht 2008|access-date=13 shkurt 2018|language=en}}</ref> Në vitin 2009, Statham filloi të zhvillonte një film të ri të shkruar nga [[David Peoples]] dhe [[Janet Peoples]]. Statham deklaroi: "Kemi një film që po përpiqemi ta bëjmë, të shkruar nga David Peoples dhe Janet Peoples, në stilin e një filmi të vjetër, ''The Treasure of the Sierra Madre''. Nuk është një ribërje apo diçka e tillë, por është pak a shumë kështu, për marrëdhëniet dhe se si lakmia ndot marrëdhëniet që kanë këta tre persona. Titulli i përkohshëm është ''The Grabbers''".<ref name="grabbers22">{{cite news|url=http://www.thehollywoodnews.com/artman2/publish/movie_news/Jason-Statham-up-for-The-Grabbers-26170908.php|title=Jason Statham up for The Grabbers|last=Sampson|first=Thomas|publisher=The Hollywood News|date=17 shtator 2008|access-date=26 janar 2009|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20090828021145/http://www.thehollywoodnews.com/artman2/publish/movie_news/Jason-Statham-up-for-The-Grabbers-26170908.php|archive-date=28 gusht 2009|url-status=dead}}</ref> Ai e riinterpretoi rolin e tij si Chev Chelios në vazhdimin e vitit 2009 ''[[Crank: High Voltage]].''<ref>{{Cite news|url=http://www.slate.com/culture/2018/02/star-trek-discovery-season-1-reviewed.html|title=You Have Reached a 404 Page|date=22 shtator 2013|work=Slate|access-date=13 shkurt 2018|issn=1091-2339|language=en}}</ref> Në vitin 2010, Statham u shfaq përkrah yjeve të tjerë të aksionit [[Sylvester Stallone]], [[Jet Li]], [[Dolph Lundgren]] dhe [[Mickey Rourke]], ndër të tjerë, në filmin aksion ''[[The Expendables (film 2010)|The Expendables]]''.<ref>{{Cite news|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2017/04/arnold-schwarzenegger-expendables|title=Arnold Schwarzenegger Is Exiting The Expendables Because He Felt Too Expendable|last=Desta|first=Yohana|work=HWD|access-date=13 shkurt 2018|language=en}}</ref> Filmi pati sukses komercial, duke u renditur i pari në biletaritë në Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar, Kinë dhe Indi, dhe fitoi gjithsej 274 milionë dollarë në të gjithë botën.<ref>{{Cite web |last=Freitag |first=Lee |date=2024-10-23 |title=November Will Be a Great Month for Guy Ritchie & Jason Statham Fans |url=https://www.cbr.com/wrath-of-man-guy-ritchie-jason-statham-streaming-tubi/ |access-date=2024-10-25 |website=CBR |language=en}}</ref> === 2011–2015: Zgjerimi komercial === [[Skeda:Jason_Statham_2012.jpg|parapamje|upright=0.7|majtas|Statham më 2012]] Në filmin e tij të parë të vitit 2011, Statham luajti në [[The Mechanic (film 2011)|ribërjen]] e filmit të vitit 1972 të [[Charles Bronson]], The ''[[The Mechanic (film 1972)|The Mechanic]]'', si Arthur Bishop. Një trailer teatral që përshkruante personazhin e Statham "duke i qëlluar kokën një burri" u ndalua nga qarkullimi nga [[Advertising Standards Authority]] për shfaqjen e dhunës së tepruar.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13600900|title=The Mechanic film advert banned from television|work=[[BBC]]|date=qershor 2011|access-date=1 qershor 2011|language=en}}</ref> Roli i tij në ''The Mechanic'' u vlerësua pozitivisht nga kritikët si në Shtetet e Bashkuara ashtu edhe në Mbretërinë e Bashkuar. ''[[The Guardian]]'' vlerësoi performancën e tij si një "efikasitet tashmë të zakonshëm" në arritjen e "një thriller argëtues me vrasës".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2011/jan/27/the-mechanic-film-review|title=The Mechanic – review|last=Brooks|first=Xan|date=27 janar 2011|website=The Guardian|access-date=15 janar 2018|language=en}}</ref> ''[[The New York Times]]'' e vuri në dukje Statham si "të lëmuar si një plumb"; dhe filmin "një rimbushje më të fuqishme" të origjinalit..<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/01/28/movies/28mechanic.html|title=Jason Statham in 'The Mechanic' - Review|last=Dargis|first=Manohla|date=2011|work=The New York Times|access-date=15 janar 2018|issn=0362-4331|language=en}}</ref> Gazeta britabike, ''[[The Daily Telegraph]]'', e vlerësoi Statham si "eksportin më të mirë të Anglisë në filmat aksion pothuajse përgjithmonë, një brutal biznesi me shpirt zotërie".<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/8288463/The-Mechanic.html|title=The Mechanic, review|last=Robey|first=Tim|journal=Daily Telegraph|date=2011|access-date=15 janar 2018|issn=0307-1235|language=en|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/8288463/The-Mechanic.html|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live}}{{cbignore}}</ref> Ai u kthye në filmin britanik duke luajtur në dramën policore ''[[Blitz (film 2011)|Blitz]]'' si Rreshter Detektiv Tom Brant. Filmi mori kritika të përziera me Cath Clake të ''The Guardian'' që e vlerësoi atë si "jo gjysmë të keq" dhe "çuditërisht argëtues".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2011/may/19/blitz-review|title=Blitz – review|last=Clarke|first=Cath|date=19 maj 2011|website=The Guardian|access-date=15 janar 2018|language=en}}</ref> Ai më pas u zgjodh në filmin aksion ''[[Killer Elite (film)|Killer Elite]]''. Filmi u bazua në ngjarje të vërteta, të cilat ishin subjekt i romanit të [[Ranulph Fiennes|Sir Ranulph Fiennes]] ''[[The Feather Men]]''. Statham luajti një vrasës me emrin Danny i cili del nga pensioni për të shpëtuar një mik të vjetër, luajtur nga [[Robert De Niro]].<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2009/film/markets-festivals/jason-statham-embraces-killer-elite-1118003668/|title=Jason Statham embraces 'Killer Elite'|last=Swart|first=Sharon|newspaper=[[Variety (revistë)|Variety]]|date=14 maj 2009|access-date=19 gusht 2010|language=en}}</ref> Filmi pati të ardhura negative dhe u kritikua ashpër nga kritikët.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/09/23/movies/killer-elite-with-jason-statham-and-robert-de-niro-review.html|title='Killer Elite,' With Jason Statham and Robert De Niro – Review|last=Dargis|first=Manohla|date=22 shtator 2011|work=The New York Times|access-date=9 janar 2018|issn=0362-4331|language=en}}</ref> Në gusht të vitit 2011, ai filloi xhirimet e ''[[Parker (film 2013)|Parker]]'' për regjisorin [[Taylor Hackford]]; filmi u publikua në janar të vitit 2013. Statham luajti Parkerin, antiheroin kriminal të luajtur më parë nga [[Mel Gibson]] në ''[[Payback (film 1999)|Payback]]'' të vitit 1999 dhe nga [[Lee Marvin]] në ''[[Point Blank (film 1967)|Point Blank]]'' të vitit 1967 (megjithëse personazheve të tyre u dhanë mbiemra të ndryshëm).<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2011/06/filmdistrict-acquires-taylor-hackford-helmed-parker-with-jason-statham-141455/|title=FilmDistrict Acquires Taylor Hackford-Helmed 'Parker' With Jason Statham|author=Mike Fleming (writer)|date=20 qershor 2011|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=6 shkurt 2014|language=en}}</ref> [[A. O. Scott]] i ''The New York Times'' tha për aktorin në film: "[Statham], i cili duket se është bërë tërësisht nga muskuj dhe inde mbresë, ndihet rehat me kufizimet e tij si aktor. Parkeri i tij, në çdo rast, është më shumë një aksiomë sesa një qenie njerëzore plotësisht e rrumbullakosur."<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/01/25/movies/parker-starring-jennifer-lopez-and-jason-statham.html|title='Parker,' Starring Jennifer Lopez and Jason Statham|last=Scott|first=A. O.|date=2013|work=The New York Times|access-date=15 janar 2018|issn=0362-4331|language=en}}</ref> Një raport i [[BBC News]] i vitit 2012 vlerësoi se karriera e tij dhjetëvjeçare në film deri më sot (2002 deri në 2012) solli mbi një miliard dollarë në biletari, duke e bërë atë një nga yjet më të financueshëm të industrisë.<ref name=":2" /> Ai u nënshkrua për të riinterpretuar rolin e tij si Lee Christmas në ''[[The Expendables 2]]'' në vitin 2012.<ref>{{Cite news|url=https://deadline.com/2018/01/sylvester-stallone-the-expendables-4-sequel-john-thompson-jason-statham-randy-couture-instagram-1202242598/|title=Sylvester Stallone Hints That 'The Expendables 4' Is Back on Track|last=Ramos|first=Dino-Ray|date=13 janar 2018|website=Deadline Hollywood|access-date=20 prill 2018|language=en}}</ref> [[Skeda:Cannes 2014 2.jpg|parapamje|upright=1.3|Statham (në qendër) në [[Festivali i Filmit në Kanë 2014|Festivalin e Filmit në Kanë 2014]]]] == Jeta personale == Statham është në një lidhje me modelen [[Rosie Huntington-Whiteley]] që nga viti 2010.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/rosie-huntington-whiteley-direction-pose-glamour-article-1.1389347|title=Rosie Huntington-Whiteley cozies up to One Direction in Glamour: 'The lads are like puppies – they're adorable!'|date=3 korrik 2013|work=New York Daily News|access-date=4 korrik 2013|location=New York|language=en}}</ref> Çifti njoftoi fejesën në janar 2016.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/tv/rosie-huntington-whiteley-jason-statham-043300586.html|title=Rosie Huntington-Whiteley & Jason Statham Are Engaged – See the Ring She Debuted at Golden Globes!|date=11 janar 2016|publisher=Yahoo! TV|access-date=11 janar 2016|language=en|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305142824/https://www.yahoo.com/tv/rosie-huntington-whiteley-jason-statham-043300586.html|url-status=dead}}</ref> Djali i tyre, Jack Oscar, lindi në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=https://people.com/parents/jason-statham-rosie-huntington-whiteley-welcome-son-jack-oscar/|title=Jason Statham and Rosie Huntington-Whiteley Welcome Son Jack Oscar|date=28 qershor 2017|work=People|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170628175808/http://people.com/babies/jason-statham-rosie-huntington-whiteley-welcome-son-jack-oscar/|language=en|archive-date=28 qershor 2017}}</ref> Ata banojnë në [[Beverly Hills|Beverly Hills, Kaliforni]].<ref>{{Cite news|url=https://www.architecturaldigest.com/story/rosie-huntington-whiteley-and-jason-statham-will-definitely-have-to-babyproof-their-immaculate-house|title=Rosie Huntington-Whiteley and Jason Statham Will Definitely Have to Babyproof Their Immaculate House {{!}} Architectural Digest|work=Architectural Digest|language=en|access-date=9 janar 2018}}</ref> Statham pëlqen [[wakeboarding]], ski jet, surfing me erë dhe ngjitje në shkëmb.<ref name=":12">{{Cite news|url=https://www.mensfitness.com/life/entertainment/jason-statham-in-his-own-words|title=Jason Statham in His Own Words|work=Men's Fitness|language=en|access-date=2018-01-09}}</ref> Ndërsa xhironte në [[Varna]], Bullgari për ''[[The Expendables 3]]'', ai përzuri një kamion nga rruga në Detin e Zi për shkak të mosfunksionimit të frenave. Në një intervistë të vitit 2013 me ''[[Vanity Fair (revistë)|Vanity Fair]]'', ai mbrojti që interpretuesve të marifeteve t'u jepet kategoria e tyre e [[Academy Awards]]: "Të gjithë kaskaderët - këta janë heronjtë e pakënduar. Ata me të vërtetë janë. Askush nuk po u jep atyre kredibilitet. Ata po rrezikojnë Qafat e tyre. Dhe pastaj ju keni aktorë poncy që pretendojnë sikur po bëjnë [stunts]." == Filmografia == <!--Please note: do not add 'rowspans' per WP:FILMOGRAPHY--> === Filma === {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënime |- | 1998 | ''[[Lock, Stock and Two Smoking Barrels]]'' | Bacon | |- |rowspan=2| 2000 | ''[[Snatch (film)|Snatch]]'' | Turkish | |- | ''[[Turn It Up (film)|Turn It Up]]'' | Mr. B | |- |rowspan=3| 2001 | ''[[Ghosts of Mars]]'' | Rreshteri Jericho Butler | |- | ''[[The One (film 2001)|The One]]'' | MVA Agent Evan Funsch | |- | ''[[Mean Machine (film)|Mean Machine]]'' | Murg | |- | 2002 | ''[[The Transporter]]'' | Frank Martin | |- | 2003 | ''[[The Italian Job (film 2003)|The Italian Job]]'' | Handsome Rob | |- |rowspan=2| 2004 | ''[[Collateral (film)|Collateral]]'' | Frank Martin | [[Cameo]], credited as Airport Man |- | ''[[Cellular (film)|Cellular]]'' | Ethan Greer | |- |rowspan=4| 2005 | ''[[Transporter 2]]'' | Frank Martin | |- | ''[[Revolver (film 2005)|Revolver]]'' | Jake Green | |- | ''[[London (film dramë 2005)|London]]'' | Bateman | |- | ''[[Chaos (film aksion 2005)|Chaos]]'' | Detektivi Quentin Conners | |- |rowspan=2| 2006 | ''[[The Pink Panther (film 2006)|The Pink Panther]]'' | Yves Gluant | Uncredited |- | ''[[Crank (film)|Crank]]'' | Chev Chelios | |- | 2007 | ''[[Lufta (film 2007)|Lufta]]'' | Agjenti i FBI-së John Crawford | |- |rowspan=5| 2008 | ''[[The Bank Job]]'' | Terry Leather | |- | ''[[In the Name of the King]]'' | Farmer Daimon | |- | ''[[Death Race (film 2008)|Death Race]]'' | Jensen Garner Ames | |- | ''[[Truth in 24]]'' | Tregues | [[Filmi dokumentar|Dokumentar]] |- | ''[[Transporter 3]]'' | Frank Martin | |- | 2009 | ''[[Crank: High Voltage]]'' | Chev Chelios | |- |rowspan=2| 2010 | ''[[13 (2010 film)|13]]'' | Jasper Bagges | |- | ''[[The Expendables (film 2010)|The Expendables]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=4| 2011 | ''[[The Mechanic (film 2011)|The Mechanic]]'' | Arthur Bishop | |- | ''[[Gnomeo & Juliet]]'' | [[Tybalt]] | Dublimi |- | ''[[Blitz (film)|Blitz]]'' | Rreshter detektiv Tom Brant | |- | ''[[Killer Elite (film)|Killer Elite]]'' | Danny Bryce | |- |rowspan=3| 2012 | ''[[Truth in 24 II]]'' | Tregues | Dokumentar |- | ''[[Safe (film 2012)|Safe]]'' | Luke Wright | |- | ''[[The Expendables 2]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=4| 2013 | ''[[Parker (film 2013)|Parker]]'' | Parker | |- | ''[[Fast & Furious 6]]'' | Deckard Shaw | Cameo |- | ''[[Hummingbird (film)|Hummingbird]]'' | Joey Jones | Titulli amerikan: ''Redemption'' |- | ''[[Homefront (film 2013)|Homefront]]'' | Phil Broker | |- | 2014 | ''[[The Expendables 3]]'' | Lee Christmas | |- |rowspan=3| 2015 | ''[[Wild Card (film 2015)|Wild Card]]'' | Nick Wild | |- | ''[[Furious 7]]'' | Deckard Shaw | |- | ''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' | Rick Ford | |- | 2016 | ''[[Mechanic: Resurrection]]'' | Arthur Bishop | |- | 2017 | ''[[The Fate of the Furious]]'' | Deckard Shaw | |- | 2018 | ''[[The Meg]]'' | Jonas Taylor | |- | 2019 | ''[[Hobbs & Shaw|Fast & Furious Presents: Hobbs & Shaw]]'' | Deckard Shaw | |- |rowspan=2| 2021 | ''[[Wrath of Man]]'' | Patrick "H" Hill/Hargreaves | |- | ''[[F9 (film)|F9]]'' | Deckard Shaw | Cameo |- | rowspan=4| 2023 | ''[[Operation Fortune: Ruse de Guerre]]'' | Orson Fortune | Gjithashtu producent |- |''[[Fast X]]'' | Deckard Shaw | |- |''[[Meg 2: The Trench]]'' | Jonas Taylor | |- |''[[Expend4bles]]'' | Lee Christmas | rowspan="4"| Gjithashtu producent |- | 2024 | ''[[The Beekeeper (film 2024)|The Beekeeper]]'' | Adam Clay |- | 2025 | ''[[A Working Man]]'' | Levon Cade |- | rowspan="2" | 2026 | ''[[Shelter (film 2026)|Shelter]]'' | Michael Mason |- | style="background:#ffc;"| ''[[Mutiny (2026 film)|Mutiny]]'' | Cole Reed | Post-production; gjithashtu producent |- | 2027 | style="background:#ffc;"| ''[[The Beekeeper 2]]'' | Adam Clay |- | TBA | style="background:#ffc;"| ''[[Viva La Madness]]'' | X | Post-production; gjithashtu producent |} {| class="wikitable" |+ Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Filma që ende nuk janë publikuar}} | Tregon filma që nuk janë shfaqur ende |} ===Video lojëra=== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënimet |- | 2002 | ''[[Red Faction II]]'' | Mandril Shrike | |- | 2003 | ''[[Call of Duty (video lojë)|Call of Duty]]'' | Sergeant Waters | |- | 2015 | ''Sniper X with Jason Statham'' | Team Leader | Lojë në telefon |} ===Video muzikor=== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Artistët ! Titulli ! Roli ! class = "unsortable" | Shënimet |- | 1993 | [[The Shamen]] | "Comin' On" | Vallëtar në sfond | |- | 1994 | [[Erasure]] | "[[Run to the Sun]]" | Vallëtar në sfond | |- | 1995 | [[The Beautiful South]] | "[[Dream a Little Dream of Me]]" | Moviegoer | |- | 2014 | [[Calvin Harris]] | "[[Summer (kënga e Calvin Harris)|Summer]]" | Vozitës | |} ==Çmimet dhe nominimet== {| class="wikitable sortable" |- ! Viti ! Punime të nominuar ! Association ! Çmimi ! Rezultati ! class="unsortable" | Referimet |- |2015 |''[[Spy (film 2015)|Spy]]'' |[[Critics' Choice Movie Awards|Broadcast Film Critics Association Awards]] |Aktori më i Mirë në Komedi |{{Nom}} |style="text-align:center;" |<ref name=":1">{{Citation|last=A&E|title=Jason Statham on the Red Carpet {{!}} 2016 Critics' Choice Awards {{!}} A&E|date=2016-01-17|url=https://www.youtube.com/watch?v=fcFbuxn8nAg|language=en|access-date=2018-01-09}}</ref> |- |2015 |''[[Furious 7]]'' |[[Teen Choice Awards|Teen Choice Award]] |Choice Movie: Villain |{{Nom}} |style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2015/tv/news/teen-choice-awards-winners-2015-full-list-1201571268/|title=Teen Choice Awards 2015 Winners: Full List|date=2015-08-17|work=Variety|access-date=2018-01-18|language=en}}</ref> |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë anglezë]] [[Kategoria:Zhytës në Lojërat e Komonuelthit 2019]] [[Kategoria:Zhytës anglezë]] [[Kategoria:Kikbokserë anglezë]] c1p1heb6pr7bsgf766ppusi76nfo17j Tramvajat në Sarajevë 0 195179 2983754 2783182 2026-05-25T08:55:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 3 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983754 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Sarajevo tram.jpg|thumb|Tramvaji në Sarajevë]] '''Tramvajat e Sarajevës''' janë një rrjet rrugor ndër më të vjetrit në [[Evropa|Evropë]], pasi fillimisht kanë shërbyer si linjë testuese për Tramvajat e Vjenës (që d.m.th. se janë tramvaja më të vjetër se sa ata të Vjenës).<ref name="virtual-Sarajevo">{{Cito web|url=http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm|title=Virtual City of Sarajevo|accessdate=2013-09-11|archive-date=27 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227181122/http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2010, sistemi i [[Tramvaj|tramvajave]] të [[Sarajeva|Sarajevës]] përbëhej nga shtatë linja,<ref name="tram-stats">{{Cito web|url=http://mmustorg.ipage.com/bs/index.php?option=com_content&view=article&id=65:tramvaj&catid=36:tramvaj&Itemid=58|title=Tramvaj|publisher=KJKP GRAS d.o.o.|language=Bs|trans-title=Tramvaj|year=2015|accessdate=2015-05-13|archive-date=18 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518104118/http://mmustorg.ipage.com/bs/index.php?option=com_content&view=article&id=65:tramvaj&catid=36:tramvaj&Itemid=58|url-status=dead}}</ref><ref name="JKP_Gras">{{Cito web|url=http://www.gras.ba/|title=KJKP GRAS d.o.o.|publisher=KJKP GRAS d.o.o.|accessdate=2015-05-13|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/|url-status=dead}}</ref> dhe me një gjatësi prej <span>22.9 kilometra (14.2</span> <span>mi)</span>.<ref name="tram-stats"/><ref name="JKP_Gras"/> Ai përdoret si një mjet kryesor i transportit publik të drejtimin lindje-perëndim duke lidhur qendrën e qytetit ([[Bashçarshia]], Bos: Baščaršija) me zonën urbane periferike, [[Ilixha]], (Bos: Ilidža). Sistemi drejtohet nga KJKP GRAS në Sarajevë, në kuadër të të cilit operojnë edhe trolejbusët dhe autobusët e qytetit. == Historiku == [[Skeda:Sarajevo_Tram_(1901).png|djathtas|parapamje|Tramvaji në Sarajevë në vitin 1901]] Tramvaji në Sarajevë filloi së funksionuari me rastin e Ditës së Vitit të Ri 1885, si në linjë testimi për tramvajat e [[Vjena|Vjenë]]<nowiki/>s dhe të [[Perandoria Austro-Hungareze|Perandorisë Austro-hungareze]], dhe vihej në lëvizje nga kuajt.<ref name="virtual-Sarajevo"/> Fillimisht i ndërtuar me binarë <span class="nowrap">760&nbsp;mm</span>(4&nbsp;ft 8 1⁄2 in) kurse sot sistemi i modernizuar me binarë standardë <span class="nowrap">1,435&nbsp;mm</span><span> (</span><span class="nowrap">4&nbsp;ft <span class="frac">8<span class="visualhide"> </span><sup>1</sup>⁄<sub>2</sub></span> </span><span>) standardizuar që </span>në vitin 1960. Tramvaji i Sarajevës luajti një rol të rëndësishëm në rritjen e qytetit në shekullin e XX si dhe në krijimin e Metropolit të Sarajevës. <span>) </span> Gjatë Rrethimit të Sarajevës, në mesin e viteve 1990, rrjeti i tij ashtu si edhe automjete të shumta janë dëmtuar rëndë por pas Luftës së Bosnjes janë riparuar duke i futur në funksion përsëri. == Sistemi == Gjashtë rrugë janë aktualisht në shërbim të funksionimit normal të sistemit, por vetëm rruga nr. 3 operon në gjithë gjatësinë. * Rruga 1: Željeznička stanica – Baščaršija * Rruga 2: Čengić Vila – Baščaršija * Rruga 3: Ilidža – Baščaršija * Rruga 4: Ilidža – Željeznička stanica * Rruga 5: Nedžarići – Baščaršija * Rruga 6: Ilidža – Skenderija * Rruga 7: Nedžarići – Skenderija (aktualisht nuk funksionon) == Galeria == <gallery> File:Sarajevo Tram-603 Line-3 2012-01-25.jpg|Satra III File:Satra III.jpg|Refurbished Tatra 3-carriage tram on display File:Sarajevo tram Amsterdam 2011.jpg|Former Amsterdam tram File:Sarajevo Tram-508 Line-3 2011-11-09.jpg|Satra II File:Sarajevo Tram-713 Line-4 2012-03-12.JPG|Tram #713, Line #4, March 12, 2012 File:Sarajevo Tram-209 Line-3 2012-03-16.JPG|Tram #209, Line #3, March 16, 2012 File:Ilidza Tram-713 Line-4 2012-03-22.JPG|Ilidža tram terminus with #713 ready for departure to the Railroad Station File:Sarajevo Tram-501 Line-3 2011-12-14.JPG|Tram #501, Line #3, December 14, 2011 File:Sarajevo Tram-291 Line-1 2011-12-18.JPG|Tram #291, Line #1, December 18, 2011 File:Sarajevo Tram-505 Line-3 2012-01-28.JPG|Tram #505, Line #3, January 28, 2012 File:Sarajevo Tram-802 Line-3 2012-01-05.JPG|Tram #802, Line #3, January 5, 2012 File:Sarajevo Tram-277 Depot 2011-09-23.JPG|Tram #277 leaving the tram depot, September 23, 2011 File:Sarajevo Tram-231 Line-1 2011-09-24.JPG|Tram #231, Line #1, September 24, 2011 File:Sarajevo tram (2010).JPG|Tram #710 Sarajevo (in 2010) File:Trams in Sarajevo.svg|Trams in Sarajevo map File:Sarajevo Tramway Lines 3.svg|Trams in Sarajevo map </gallery> == Shih edhe == * [[Metropoli i Sarajevës]] * [[Bashçarshia]] * [[Ilixha]] == Referime == === Fusnota === <div class="reflist" style=" list-style-type: decimal;"> <references /></div> === Bibliografia === * Jan Čihák: Sarajevo Trams and Trolleybuses, ISBN 978-3-9503304-2-7, bahnmedien.at, Vienna/Austria == Lidhje të jashtme == * [http://www.gras.ba KJKP GRAS d.o.o.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/ |date=4 mars 2016 }} [http://www.gras.ba Sarajevo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/ |date=4 mars 2016 }} (në boshnjakisht) * [https://web.archive.org/web/20120227181122/http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm Virtualno Sarajevo - Sarajevo Trams] [[Kategoria:Sarajevë]] [[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]] [[Kategoria:Tramvaja në Evropë]] 4x8th13bmo8l9hq0h9ljvuwscg60e48 Diskutim:Irma Kurti 1 200982 2983702 2979090 2026-05-25T04:17:32Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Irma Kurti/Arkivi 1]] 2983702 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Irma Kurti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} si fillim artikulli duehte te kete percaktimin cfare eshte pastaj te fillohet me jeten etj etj q7jv40qpkp8fivwu5xshbfekff6by15 Vasil Pishev 0 218831 2983769 2952411 2026-05-25T11:48:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983769 wikitext text/x-wiki '''Vasil Pishev''' ({{lang-mk|Васил Пишев}}; i lindur më 22.4.1965, në [[Strumicë]]) është një politikan maqedonas nga [[Maqedonia e Veriut]]. Në zgjedhjet e dhjetorit të vitit 2016, Vasil Pishev kandidoj si pjesë e VMRO-DPMNE-së dhe u zgjodh deputet i legjislaturës 2016-2020 në [[Kuvendi i Republikës së Maqedonisë|Kuvendin e Maqedonisë së Veriut]].<ref name="kuvendi-RM">{{cite web|url=http://sobranie.mk/vmro-dpmne-16-ns_article-vasil-pishev-16-al.nspx|title=Vasil Pishev|website=sobranie.mk|publisher=Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut|accessdate=23 qershor 2017|archive-date=22 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022023041/https://sobranie.mk/vmro-dpmne-16-ns_article-vasil-pishev-16-al.nspx|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} {{RM-politikan-cung}} [[Kategoria:Lindje 1965]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Anëtarë të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Njerëz nga Strumica]] 68jk98ikfernrqvfsm08sp456as8sux David Spade 0 235308 2983569 2272299 2026-05-24T14:11:35Z IvanScrooge98 75521 /* */ image 2983569 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = David Spade | image = [[Skeda:David Spade 1 (cropped).jpg|200px]] | title = Spade, [[2010]] | birth_name = David Spade | birth_date = [[1964]] | birth_place = | death_date = | death_place = | website = }} '''David Wayne Spade''' lindi më [[1964]]. Është një [[aktor]] dhe [[komedian]]. {{cung}} [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1964]] rnmo8zvomegoehn87eyasbjf83qfl61 2983570 2983569 2026-05-24T14:11:44Z IvanScrooge98 75521 /* */ 2983570 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = David Spade | image = [[Skeda:David Spade 1 (cropped).jpg|200px]] | caption = Spade, [[2010]] | birth_name = David Spade | birth_date = [[1964]] | birth_place = | death_date = | death_place = | website = }} '''David Wayne Spade''' lindi më [[1964]]. Është një [[aktor]] dhe [[komedian]]. {{cung}} [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1964]] 8d2g9r5lgqqobg1nx3dwpau7zt9f7as 2983572 2983570 2026-05-24T14:12:16Z IvanScrooge98 75521 /* */ 2983572 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = David Spade | image = [[Skeda:David Spade 1 (cropped).jpg|200px]] | caption = Spade, [[2010]] | birth_name = David Spade | birth_date = [[1964]] | birth_place = Birmingham, [[Michigan]] | death_date = | death_place = | website = }} '''David Wayne Spade''' lindi më [[1964]]. Është një [[aktor]] dhe [[komedian]]. {{cung}} [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1964]] 8xm86d6bgkkw9cogwns9r1pu79k36xq Eugenio Montale 0 238389 2983616 2953742 2026-05-24T19:12:40Z Romejza salihu 187986 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150767260|Eugenio Montale]]" 2983616 wikitext text/x-wiki [[File:Eugenio Montale.jpg|thumb|Eugenio Montale (1965)]] '''Eugenio Montale''' ([[Gjenova|Genova]], [[12 tetor]] [[1896]] – [[Milano|Mila]]<nowiki/>no, [[12 Shtator|12 shtator]] [[1981]]) ishte një [[Poeti|poet]] dhe [[Shkrimtari|shkrimtar]] [[Italia|Italian]], [[Çmimi Nobel për Letërsi|fitues i çmimit Nobël për letërsi]] në [[1975|vitin 1975]]. == Biografi == === Vitet e rinisë === Eugenio Montale ka lindur në Xhenova, në një ndërtesë të bulevardit të tanishëm Dogali, në zonën ''Princi'', më 12 tetor [[1896]], i fundit i pesë fëmijëve të Domenico Montale dhe Giuseppina Ricci, anëtarë të shtresës së mesme xhenoveze.<ref>Prima di Eugenio nacquero Salvatore, Ugo, Ernesto (morto subito dopo la nascita), Alberto e Marianna; Giorgio Zampa, ''Cronologia'', in E. Montale, ''Tutte le poesie'', Milano, Oscar Mondadori, 1990, p.</ref> I ati ishte bashkëpronar i një firme të produkteve kimike, kompania ''G. G. Montale, & C.'', ndër të tjera, furnizuesit e Venezia S.p.A., ku ishte punësuar [[Italo Svevo]]<ref>[http://www.unige.ch/lettres/roman/italien/recherche/Avant/recherche0809/LocandinaScaffai.pdf unige.ch]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm|title=minerva.unito.it|url-status=dead|access-date=14 shkurt 2018|archive-date=11 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190311124815/http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm}}</ref>. == Biografia == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Quando entrai nel Partito d'Azione scrissi articoli per il "Mondo", poi vidi che Calamandrei si lasciava abbindolare da persone mediocri. Quella del Partito d'Azione fu una vera moda: quando Milano fu liberata ci furono trecentomila domande di tessera, ma gli iscritti effettivi furono soltanto tremila.|Annalisa Cima, ''Le reazioni di Montale (conversazioni). Profilo di un autore: Eugenio Montale'', a cura di [[Annalisa Cima]] e [[Cesare Segre]], BUR, Milano, 1977}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'argomento della mia poesia (...) è la condizione umana in sé considerata: non questo o quello avvenimento storico. Ciò non significa estraniarsi da quanto avviene nel mondo; significa solo coscienza, e volontà, di non scambiare l'essenziale col transitorio (...). Avendo sentito fin dalla nascita una totale disarmonia con la realtà che mi circondava, la materia della mia ispirazione non poteva essere che quella disarmonia.|E. Montale in ''Confessioni di scrittori (Intervista con se stessi)'', Milano, 1976}} === Rinia dhe formimi === Eugenio Montale lindi në Xhenova, në një ndërtesë në rrugën aktuale Corso Dogali, pranë Castello d'Albertis, më 12 tetor 1896, i fundit nga gjashtë fëmijët e Domenico Montale dhe Giuseppina Ricci, që i përkisnin [[Borgjezia|borgjezisë]] gjenoveze. Babai i tij ishte bashkëpronar i një kompanie [[Përbërja kimike|produktesh kimike]], kompanisë GG Montale & C., e cila ishte gjithashtu furnizuese e Veneziani SpA, një kompani ku ishte i punësuar [[Italo Svevo]], dhëndri i Venezianit.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Montale |url=http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm}}</ref> === Rritja === Ai filloi studimet në institutin "Vittorino Da Feltre" në Via Maragliano, të drejtuar nga Barnabitët (rektori ishte Ati Rodolfo Trabattoni, zëvendësrektori ishte Ati Giovanni Semeria). Për shkak të shëndetit të tij të pasigurt, i cili e çoi në bronkopneumoni të ndryshme, studimet teknike u preferuan ndaj atyre klasike më të gjata, kështu që në vitin 1911 ai u regjistrua në institutin teknik tregtar "Vittorio Emanuele", ku në vitin 1915 u diplomua në kontabilitet<ref>Anche Giuseppe Ungaretti conseguì il diploma di ragioniere. Ungaretti si diplomò ad Alessandria d'Egitto nel 1906 presso l'Ecole Suisse Jacot, un prestigioso istituto svizzero. Ungaretti, però, diversamente da Montale, terrà sempre nascosto quel suo percorso di studi, preferendo dichiarare di aver svolto studi classici ({{Citation |url=http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/la-formazione/ |postscript=nessuno}}).</ref> me nota të mira; megjithatë, Montale i ri pati mundësinë të kultivonte interesat e tij kryesisht letrare duke frekuentuar bibliotekat e qytetit dhe duke ndjekur mësimet private të filozofisë së motrës së tij Marianna, e cila ishte regjistruar në fakultetin e [[Shkencat humane|letërsisë dhe filozofisë]] . Arsimimi i tij autodidakt i lejoi të zbulonte interesat dhe thirrjet e tij përmes një rruge të lirë. Ai zhvilloi një pasion për letërsinë, veçanërisht për [[Dante Aligieri|Dante Alighierin]], [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarkën]], [[Xhovani Bokaço|Giovanni Boccaccion]] dhe Gabriele D'Annunzion, autorë që vetë Montale pretendonte se i kishte ''lexuar'', dhe kultivoi një interes për [[Gjuha e dytë|gjuhët e huaja]]. Riviera Liguriane, me qytetet e Rapallos dhe Cinque Terre, ku familja kalonte pushimet, do të ndikonte në prodhimin e tij letrar. "E ashpër dhe thelbësore", siç e përshkroi ai atdheun e tij, rinia e Montales formësoi një botëkuptim të dominuar nga ndjenjat private dhe një vëzhgim i thellë dhe i kujdesshëm i gjërave të pakta përreth tij: natyrës mesdhetare dhe grave të familjes së tij. Këtu ai u angazhua në lexim të gjerë, duke synuar mbi të gjitha kënaqësinë e dijes dhe zbulimit. Gjatë kësaj periudhe formuese, Montale kultivoi gjithashtu një pasion për të kënduar, duke studiuar nga viti 1915 deri në vitin 1923 me ish- baritonin Ernesto Sivori, një përvojë që i la atij një interes të madh për muzikën, edhe pse ai nuk performoi kurrë në publik. Megjithatë, që në vitin 1942, ai mori dedikime nga Tommaso Landolfi, bashkëthemelues i revistës ''Letteratura'' . === Lufta e Parë Botërore dhe periudha e fashizmit === Në vitin 1917 Montale u shpall i aftë për shërbim ushtarak dhe u mobilizua në regjimentin e 23-të të këmbësorisë në [[Novara]] ; ai ndoqi kursin e kadetëve të oficerëve rezervë në [[Parma]], duke marrë gradën e togerit të dytë [[Këmbësoria|të këmbësorisë]] dhe kërkoi të dërgohej në front. Nga prilli i vitit 1917 ai luftoi në Vallarsa, u regjistrua në "Luanët e Ligurias" të Regjimentit të 158-të të Këmbësorisë dhe më 3 nëntor 1918 përfundoi përvojën e tij luftarake duke hyrë në Rovereto . Më pas, ai u transferua në Chienes, pastaj në kampin e veteranëve të luftës në Eremo di Lanzo dhe, më në fund, u lirua me gradën e [[Togeri|togerit]] në fillim të vitit 1920. [[Skeda:Casa_di_Eugenio_Montale_a_Monterosso_al_Mare.jpg|djathtas|parapamje|Një shtëpi në stilin Art Nouveau në Monterosso al Mare që dikur ishte në pronësi të prindërve të Montales dhe të cilën ai e quante me dashuri "faltore e verdhë". Koleksioni "Ossi di seppia" është i lidhur pazgjidhshmërisht me qëndrimet e tij në Monterosso.]] Midis viteve 1919 dhe 1923, në Monterosso, ai takoi Anna degli Uberti (1904-1959), protagonisten femër në një përmbledhje me poezi të Montales, të cilat gjenden në të gjitha veprat e tij të ndryshme, të njohura si "cikli Arletta" (i quajtur edhe ''Annetta'' ose ''capinera'' ). Në vitin 1924, ai takoi Paola "Edda" Nicoli, e lindur [[Peruja|në Peru]], e cila shfaqet gjithashtu në ''Ossi di seppia'' dhe ''Le occasioni'' . Është koha e afirmimit të [[Fashizmi|fashizmit]], nga e cila Montale distancohet menjëherë duke nënshkruar Manifestin e Intelektualëve Antifashistë të [[Benedetto Croce]]-s në vitin 1925. [[Kundërfashizmi|Antifashizmi]] i tij ka një dimension që nuk është aq politik sa kulturor: ai ushqehet nga një shqetësim ekzistencial dhe një ndjenjë keqdashjeje ndaj qytetërimit modern ''tout court''. Antifashizmi i tij është aristokratik dhe snob.<ref name="Romano Luperini 1997, p. 365" /> Montale e jeton këtë periudhë në "izolimin" e provincës Liguriane, e cila frymëzon tek ai një vizion thellësisht negativ të jetës. Pesimizmi i tij, duke mos qenë i atribuueshëm menjëherë politikës, pasi nuk ndikohet nga gjeneza mjedisore, mbijeton edhe pas ardhjes së demokracisë: është i dukshëm në ''La bufera e altro ,'' në zgjedhjen e saktë të mosnjohjes së vetes në dy partitë masive ([[Democrazia Cristiana|DC]] dhe PCI) dhe në shoqërinë e konsumit. === Qëndrimi në Firence === [[Skeda:Tanzi_Montale_Frankl.jpg|majtas|parapamje|Eugenio Montale me Drusilla Tanzi dhe Gerti Frankl në 1928]] Në vitin 1927 Montale u transferua në [[Firencia|Firence]] për punën e redaktorit që kishte marrë në shtëpinë botuese Bemporad . Në kryeqytetin toskan, vitet e mëparshme kishin qenë vendimtare për lindjen e poezisë moderne italiane, mbi të gjitha falë hapjeve të kulturës fiorentine ndaj gjithçkaje që po ndodhte në [[Evropa|Evropë]]: ''botimet e La Voce'' ; ''Canti Orfici'' nga Dino Campana (1914); vargjet e para nga [[Giuseppe Ungaretti|Ungaretti]] për ''Lacerba'' dhe mikpritja e poetëve të tillë si Vincenzo Cardarelli dhe Umberto Saba . Pas botimit të ''Ossi-t'' në vitin 1925 Eugenio Montale në vitin 1929 u emërua drejtor kabinetin shkencor letrar G. P. Vieusseux .Siç kujtonte vetë Montale, ai ishte përfshirë në listën e kandidatëve të mundshëm nga Paolo Emilio Pavolini dhe u zgjodh nga podestai i atëhershëm i Firences, Giuseppe Della Gherardesca, pasi ishte i vetmi që nuk ishte regjistruar në Partinë Fashiste . Dhjetë vjet më vonë, për të njëjtën arsye, Montale u largua nga detyra, pasi për 18 muaji ishte pezulluar paga me qëllim që të nxitej të anëtarësohej në Partinë Kombëtare Fashiste, PNF-në. Në ato vite Eugenio Montale ishte mysafir i Anna Maria Ichino-s, bashkëpunoi me revistën ''Solaria'', frekuentoi takimet letrare të kafenesë Le Giubbe Rosse, duke takuar Carlo Emilio Gadda-n, Tommaso Landolfi-n dhe [[Elio Vittorini|Elio Vittorini-n]] dhe shkroi për pothuajse të gjitha revistat e reja letrare që lindën dhe vdiqën në ato vite të kërkimit poetik. Në këtë kontekst, ai provoi edhe pikturën, duke mësuar nga Elio Romano se si të përziente ngjyrat dhe të përdorte furçat. Në vitin 1929, ai ishte mysafir në shtëpinë e Drusilla Tanzi-t (të cilën e kishte takuar në vitin 1927) dhe të bashkëshortit të saj, historianit të artit Matteo Marangoni,<ref>{{Citation |url=http://www.librexmontale.com/cronologia.htm}}</ref> shtëpinë ku dy vjet më parë ishte prezantuar edhe me Gerti Frankl. Jeta në Firence, megjithatë, u zvarrit për poetin mes pasigurisë financiare dhe marrëdhënieve të ndërlikuara sentimentale; në vitin 1933 ai takoi italianen amerikane Irma Brandeis, me të cilën filloi një lidhje dashurie pesëvjeçare, duke e lavdëruar atë me emrin Clizia në shumë nga poezitë që u mblodhën në ''Le occurioni''. Ai lexoi gjerësisht Danten dhe Svevo-n, si dhe klasikët amerikanë. Deri në vitin 1948, vitin kur u transferua në Milano, ai botoi ''Le occurioni'' dhe poezitë e para të atyre që do të formonin ''La bufera e altro'' (e cila u botua në vitin 1956). Montale, i cili nuk ishte bashkuar me Partinë Fashiste dhe që kishte nënshkruar manifestin e Croce-s pas vrasjes së Giacomo Matteotti-t, u përpoq të bashkohej me Partinë e Veprimit menjëherë pas luftës, por u largua shumë shpejt pas kësaj.<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Quando entrai nel Partito d'Azione scrissi articoli per il "Mondo", poi vidi che Calamandrei si lasciava abbindolare da persone mediocri. Quella del Partito d'Azione fu una vera moda: quando Milano fu liberata ci furono trecentomila domande di tessera, ma gli iscritti effettivi furono soltanto tremila.|Annalisa Cima, ''Le reazioni di Montale (conversazioni). Profilo di un autore: Eugenio Montale'', a cura di [[Annalisa Cima]] e [[Cesare Segre]], BUR, Milano, 1977}} === Qëndrimi në Milano === <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'argomento della mia poesia (...) è la condizione umana in sé considerata: non questo o quello avvenimento storico. Ciò non significa estraniarsi da quanto avviene nel mondo; significa solo coscienza, e volontà, di non scambiare l'essenziale col transitorio (...). Avendo sentito fin dalla nascita una totale disarmonia con la realtà che mi circondava, la materia della mia ispirazione non poteva essere che quella disarmonia.|E. Montale in ''Confessioni di scrittori (Intervista con se stessi)'', Milano, 1976}} [[Skeda:Eugenio_Montale_nel_1964.jpg|parapamje|Eugenio Montale fotografuar në Milano nga Federico Patellani, 1964]] Nga viti 1948 deri në fund të jetës, Montale jetoi në Milano. Ai u bë redaktor i ''Corriere della Sera'', duke u marrë në veçanti me Teatro alla Scala (pasuar nga Duilio Courir, Paolo Isotta dhe Enrico Girardi ) dhe kritik muzike<ref>{{Cite book |title=Un palco all'opera. Il Teatro alla Scala |publisher=Rizzoli |year=2006 |isbn=88-17-01278-5 |location=Milano}}</ref> për ''Corriere d'Informazione'' . Ai gjithashtu shkroi raporte kulturore nga vende të ndryshme (përfshirë [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]], të vizituara me rastin e pelegrinazhit të [[Pali VI|Papa Palit VI]] në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]] ). Ai gjithashtu shkroi për letërsinë anglo-amerikane për faqen e tretë, duke përfituar edhe nga bashkëpunimi i mikut të tij amerikan Henry Furst, i cili i dërgoi shumë artikuj mbi autorë dhe tema të kërkuara prej tij. Historia u zbulua nga Mario Soldati në tregimin ''Dy miq'' (Montale dhe Furst) në vëllimin ''Rami secchi'' (Rizzoli, 1989) dhe mbi të gjitha nga Marcello Staglieno, me botimin në një faqe të tretë të ''gazetës'' të drejtuar nga Indro Montanelli të disa prej letrave të pabotuara të Montales drejtuar mikut të tij. Në vitin 1956, përveç ''La bufera'', u botua edhe përmbledhja e prozës ''Farfalla di Dinard'' . Ai gjithashtu donte të bashkëpunonte me artistë të ndryshëm, si Renzo Sommaruga, skulptor dhe artist figurativ, për të cilin shkroi prezantimin e ekspozitës së tij personale në Paris në vitin 1957, e cila mund të gjendet në ''Secondo Mestiere'' . Më 23 korrik 1962 në Montereggi, pranë Fiesole, ai u martua me Drusilla Tanzi-n, njëmbëdhjetë vjet më të madhe se ai, me të cilën jetonte që nga viti 1939, në një ceremoni fetare; ceremonia civile u festua në Firence më 30 prill 1963 ( Mateo Marangoni, burri i saj i parë, kishte vdekur në vitin 1958).<ref name="ReferenceA">Eugenio Montale, ''Tutte le poesie'', Mondadori, Milano 1984, ISBN 978-88-04-52722-0, pag. {{Smallcaps|LXXVII}}</ref> Megjithatë, gruaja, shëndeti i së cilës ishte përkeqësuar me shpejtësi për shkak të një frakture [[Femuri i njeriut|të femurit]] pas një rënieje aksidentale në gusht të atij viti,<ref name="ReferenceA" /> vdiq në Milano më 20 tetor, në moshën 77 vjeç. Në vitin 1969 u botua një antologji e reportazheve të Montale-s, e titulluar ''Fuori di casa'', duke iu referuar temës së udhëtimit. Bota e Montale-s tani banon në "vetminë ëndërrimtare", siç e përcakton Angelo Marchese, të apartamentit të tij milanez në Via Bigli, ku ai ndihmohet me dashuri, pas vdekjes së Drusilla-s, nga Gina Tiossi. === Vitet e fundit === [[File:Eugenio_montale.jpg|parapamje|Eugenio Montale i portretizuar në një fotografi në vitet e tij të fundit të jetës]] [[Skeda:Cimitero_di_san_felice_a_ema,_tomba_di_eugenio_montale_e_Drusilla_Tanzi.jpg|parapamje|Guri i varrit, varrezat e Galluzzo-s, një fshat i [[Firencia|Firences]]]] Veprat e fundit poetike të Eugenio Montale,si Xenia (1966, kushtuar bashkëshortes së tij Drusilla Tanzi, e cila vdiq në vitin 1963), ''Satura'' (1971) dhe ''Diario del ’71 e del ’72'' (1973), dëshmojnë në mënyrë përfundimtare shkëputjen e poetit — ironik dhe kurrë i hidhur — nga “Jeta” me shkronjë të madhe. “Kam menduar herët, dhe ende mendoj, se arti është forma e jetës së atij që në të vërtetë nuk jeton: (Montale, ''Intenzioni. Intervista immaginaria'', Milano 1976).Po në vitin 1966, Montale botoi edhe esetë ''Auto da fé'', një reflektim i qartë dhe i thellë mbi transformimet kulturore që po ndodhnin në atë periudhë. Ai nuk ishte anëtar i asnjë partie politike, me përjashtim të një periudhe të shkurtër në Partito d'Azione. Megjithatë, ai e përkufizonte veten si konservator. Në vitin 1967, ai ishte ndër nënkryetarët e Una Voce Italia, një shoqatë ndërkombëtare për mbrojtjen dhe ruajtjen e Meshës Tridentine. Në mes të debatit civil mbi nevojën për angazhim politik midis intelektualëve, Montale vazhdoi të ishte një poet i lexuar gjerësisht në Itali.Në vitin 1975 ai mori [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimin Nobel për Letërsi]] "për poetikën e tij të shquar e cila, me ndjeshmëri të madhe artistike, ka interpretuar vlerat njerëzore nën simbolin e një vizioni të jetës pa iluzione". <ref name="nobelprize.org">{{Cite web |title=Motivazione del Premio Nobel per la Letteratura 1975 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1975/}}</ref> Me atë rast, ai mbajti një fjalim me titull "A është poezia ende e mundur?", në të cilin u shpreh me optimizëm për këtë mundësi, duke besuar se poezia e vërtetë rrjedh nga brendësia e shpirtit, thelbi intim i qenies njerëzore.<ref>{{Cite web |last=Alice Figini |title=“La poesia” nella definizione in versi di Eugenio Montale |url=https://www.sololibri.net/La-poesia-Eugenio-Montale-testo-analisi-definizione.html |language=it}}</ref> Në vitin 1976 Eugenio Montale shkroi fjalën e lamtumirës mortore për kolegun e tij poet, Alfonso Gatto nga Salerno. Një vit më vonë, ai u pyet nëse, në rast se do të zgjidhej me short, do ta pranonte detyrën e gjyqtarit popullor në një proces kundër Brigate Rosse: "Nuk mendoj kështu", u përgjigj poeti i moshuar, “Besoj se jo”, u përgjigj poeti i moshuar, “jam një njeri si të tjerët dhe askujt nuk mund t’i kërkohet të bëhet hero ”.<ref>''[[Blu notte - Misteri italiani|Blu Notte - Misteri Italiani]]'', "La storia delle Brigate Rosse", Rai 3; la puntata è {{Citation |url=https://www.youtube.com/watch?v=4-LZzT8xo3w |postscript=nessuno}} [[YouTube]]</ref> Eugenio Montale vdiq në Milano në mbrëmjen e 12 shtatorit 1981,një muaj para se të mbushte 85 vjeç. Në klinikën San Pio X ku ndodhej i shtruar në spital për shkak të problemeve që vinin nga një vaskulopati cerebrale. Funerali shtetëroru mbajt dy ditë më vonë në Katedralen Duomo di Milano, dhe u drejtua nga kryepeshkopi i atëhershëm i dioqezës,Carlo Maria Martini. Ai u varros në varrezat pranë kishës San Felice a Ema, një lagje në periferi jugore të Firences, pranë bashkëshortes së tij Drusilla. Në seancën e mëvonshme të 8 tetorit pasardhës, Senato della Repubblica Italiana përkujtoi figurën e Montales, përmes fjalimeve të Senatit Amintore Fanfani dhe kryeministrit Giovanni Spadolini. Arkivi i tij (së bashku me libra, vizatime, mobilie dhe vepra arti) ruhet sot në Centro per gli studi sulla tradizione manoscritta di autori moderni e contemporanei pranë Università di Pavia.<ref>{{Cite web |title=Montale, Eugenio (sec. XX) |url=https://lombardiarchivi.servizirl.it/groups/UniPV_CentroManoscritti/fonds/45526}}</ref> == Shënime == <references /> {{DEFAULTSORT:Montale, Eugenio}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Vdekje 1981]] [[Kategoria:Lindje 1896]] [[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]] mrgvggdhkvepfgrmea2b6b7bo2yvr7l Rimogne 0 241265 2983760 2305218 2026-05-25T09:26:05Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Rimogneblason.svg|Rimogneblason.svg]] u zëvendësua me materialin multimedial [[c:File:Blason_ville_fr_Rimogne_08.svg|Blason_ville_fr_Rimogne_08.svg]] nga përdoruesi [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] me arsyetimin: [ 2983760 wikitext text/x-wiki {{Komunë në Francë | name =Rimogne | native_name = | settlement_type =Komunë | nicknames = | mottoes = | image_flag = | flag_link = | image_seal = Blason ville fr Rimogne 08.svg | seal_link = | image_skyline = Rimogne%20%28Ardennes%29%20mairie.JPG |Rajoni = [[Grand Est]] |Departamenti = [[Ardennes]] |Qarku = |Kantoni = |Ndërbashkësi = |Sipërfaqja =3.77 |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane= | population_total =1431 |Dendësia =380 |Zona urbane = |Zona metropolitane = |Lartësia =252 | population_demonym = | established_date = | postal_code = 08150 |INSEE = 08365 |Kryetari = |Partia = | website = http://mairie-rimogne.fr |gjerësia = 49.840277777778 |gjatësia = 4.5391666666667 | image_map = }} '''Rimogne''' është një [[Komunat e Francës|komunë]] [[Francë|franceze]], e cila ndodhet në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Ardennes]] të [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Grand Est]]. Rimogne ka një popullsi prej 1431 banorë dhe sipërfaqe 3.77 km², me një dendësi prej 380 banor/km². == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Rimogne}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-08365 INSEE] {{clear}}{{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Ardennes|Rimogne]] 02502kj0q6odpn30kdr9yvh2j33nv4a Roberto Saviano 0 243889 2983556 2030020 2026-05-24T13:01:26Z Blerta Mjaku 187994 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150814471|Roberto Saviano]]" 2983556 wikitext text/x-wiki '''Roberto Saviano''' ka lindur ne [[Napoli]] më 1979. Shkruan në organet e shtypit "L'Espresso" dhe "La Repubblica". Ka qenë pjesë e Observatorit per Kamorrën dhe mungesën e ligjshmërisë dhe ka bashkëpunuar me gazeta e revista të ndryshme letrare, ndër të cilat "Nuovi Argomenti", "Lo Straniero" dhe "Nazioneindiana.com". "Gomorra", libri i tij i parë (çmimi Viareggio, Opera Prima 2006, çmimi Siani), është përkthyer në mbi 30 gjuhë të botës. Që nga viti 2006 jeton i mbrojtur nga një eskortë, për shkak të grupeve mafioze që ka denoncuar. ZeroZeroZero është libri i tij i fundit që po përkthehet në shumë gjuhë të botës. == Biografia == Në romane, tema e shpresës rrezikon të bëhet kurth. Dhe çfarë nënkuptojmë ne me shpresë? Të ofrojmë një pamje të një zgjidhjeje hipotetike? Të sugjerojmë një triumf të mundshëm të së mirës? Për mua, shpresa nuk është asnjë nga këto gjëra. Shpresa është që të jesh në gjendje të rrëfesh plagët, të tematizosh atë që po ndodh; shpresa është gjithashtu t'i japësh lexuesit mundësinë të ndihet i aftë të hyjë në histori që, përndryshe, do t'i shihnin nga larg, do t'i ndienin në periferi të vetes dhe të cilat në vend të kësaj janë në qendër të ekzistencës së tyre.{{Blockquote|Nei romanzi il tema della speranza rischia di diventare una trappola. E poi cos’è che intendiamo per speranza? Lasciar intravedere una soluzione ipotetica? Suggerire un possibile trionfo del bene? Per me speranza non è nulla di tutto questo. Speranza è riuscire a raccontare le ferite, a tematizzare quello che sta succedendo; speranza è anche dare al lettore la possibilità di sentirsi in grado di entrare in storie che, altrimenti, vedrebbe da lontano, sentirebbe alla periferia di sé stesso, e che invece sono al centro della propria esistenza.|Roberto Saviano<ref>{{cita web|url=http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|titolo=Saviano si racconta: "L'invidia è diventata una declinazione del populismo."|autore=Antonio Prudenzano|data=11 gennaio 2017|pubblicazione=[[Il Libraio]]|accesso=26 marzo 2017|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170112175055/http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|urlmorto=no}}</ref>}}Ai lindi në [[Napoli]], në distriktin Chiaia, djali i Luigi Saviano, një [[Mjeku|mjek]] me origjinë nga Frattamaggiore (një [[Bashkia|komunë]] në [[Qyteti metropolitan i Napolit|zonën e Napolit]] ), dhe Maria Rosaria Ghiara, e lindur në [[Trento]] nga prindër [[Liguria|ligurianë]] me origjinë [[Judejtë sefardikë|sefardike hebraike]], por u rrit në Caserta . Ai mori diplomën e shkollës së mesme shkencore në Shkollën e Mesme Shkencore "Armando Diaz" në Caserta (ku u takua me Pietro Taricone ndër të tjerë) dhe më pas u diplomua në [[Filozofia|Filozofi]] në [[Universiteti i Napolit Federico II|Universitetin e Napolit "Federico II"]], ku ishte student i historianit të Italisë Jugore Francesco Barbagallo . Në vitin 1997, në moshën 17 vjeç, ai iu afrua Partisë Marksiste-Leniniste Italiane, duke botuar kontribute në të përjavshmen ''Il Bolscevico'' nën pseudonimin "Roberto Ercolino"; megjithatë, ai nuk u bashkua me partinë dhe në vitin 2001 ai i ndërpreu të gjitha marrëdhëniet me këtë grup. Ai e filloi karrierën e tij si gazetar në vitin 2002, duke shkruar për revista dhe gazeta, duke përfshirë: ''Pulp'', ''Diario'', ''Sud'', ''il manifesto'', faqen e internetit ''Nazione Indiana'' dhe për observatorin e Camorrës të ''Corriere del Mezzogiorno'' ; dy vjet më vonë, në vitin 2004, ai u transferua në Napoli për të qenë në gjendje të vëzhgonte më nga afër fenomenet kriminale në qytet. Artikujt e tij mbi Camorrën i shtynë autoritetet gjyqësore ta merrnin në pyetje, në muajt e parë të vitit 2005, për krimin e organizuar. Në mars të vitit 2006, ai botoi romanin ''Gomorrah'', i frymëzuar nga situata reale. Ai bashkëshkroi [[Gomorra (teatro)|dramën me të njëjtin emër]] me Mario Gelardi-n dhe shkroi skenarin për filmin bazuar në romanin e tij . Më 10 dhjetor 2009, në prani të [[Dario Fo|Dario Fo-s]], ai mori titullin Anëtar Nderi i Akademisë Brera dhe Diplomën e Nivelit të Dytë në Komunikim dhe Mësimdhënie Arti honoris causa, nderi më i lartë i universitetit, ekuivalent me një diplomë masteri. Saviano ua dedikoi çmimet jugorëve të Milanos. Më 22 janar 2011, Universiteti i Gjenovës i dha atij një [[Diploma e nderit|diplomë nderi]] në [[Teoria juridike|Drejtësi]] "për kontributin e tij të rëndësishëm në luftën kundër krimit dhe mbrojtjen e parimit të ligjshmërisë në vendin tonë". Saviano ia dedikoi çmimin magjistratëve të prokurorisë së Milanos të cilët po hetojnë ''skandalin Ruby-gate'' . Kjo çoi në polemikën me Marina Berlusconi-n, vajzën e Silvio Berlusconi-t dhe presidente të Arnoldo Mondadori Editore . Në vitin 2011, shkrimtari u ftua të mbante leksione në ''[[Universiteti i Nju Jorkut|Universitetin e Nju Jorkut]]'', duke qëndruar për të jetuar për një semestër në Shtetet e Bashkuara. Më vonë ai u zhvendos për të jetuar rregullisht për disa periudha në [[Brooklyn]]. Pasi zëvendësoi Roberto Santachiara-n me Andrew Wylie-n si agjent letrar, më 27 gusht 2013, në periodikun "Roberto Saviano" nga Roberto Saviano dhe Feltrinelli Editore, ai botoi një monografi kushtuar Enzo Baldonit në të cilën deklaroi, ndër të tjera, se ishte [[Ateizmi|ateist]] . Në vitin 2014, Saviano u ftua për një semestër si ''bashkëpunëtor i jashtëm'' afatgjatë në [[Universiteti Princeton|Universitetin e Princetonit]], për të dhënë një kurs mbi marrëdhënien midis [[Mafia|mafies]] dhe [[Politika|politikës]] dhe biznesit, të titulluar "Politika Ekonomike dhe ''Krimi'' i Organizuar". <ref>{{Cite web |title=Seminar in Italian Literature and Culture - Economic Politics and Organized Crime |url=https://registrar.princeton.edu/course-offerings/course_details.xml?courseid=003916&term=1144}}</ref> Programi mbuloi [[Krimi i organizuar|organizatat kriminale]] dhe rolin e tyre politik dhe shoqëror, marrëdhënien midis mafies dhe [[Gazetaria|gazetarisë]], me teknikën e [[Gazetaria hetuese|gazetarisë investigative]], kulturën dhe simbolet e mafies, siç janë ritet e Ndrangheta-s, [[Akuzat ndaj CIA-s për trafik droge|trafikimi i kokainës]] dhe historitë e shkrimtarëve të dënuar me vdekje nga [[Karteli i drogës|kartelet e drogës]] në të gjithë botën. Mendimi i Savianos është ndikuar kryesisht nga intelektualët jugorë Giustino Fortunato, Ernesto Rossi dhe Gaetano Salvemini, nga anarkistët Errico Malatesta dhe [[Michail Bakunin]], dhe nga poeti Rocco Scotellaro . Ai gjithashtu deklaroi se ishte "edukuar nga shumë autorë të njohur të kulturës tradicionale dhe konservatore, Ernst Jünger, [[Ezra Pound]], Louis-Ferdinand Céline, Pierre Drieu La Rochelle, Yukio Mishima, Robert Brasillach, Carl Schmitt " dhe Julius Evola, të cilët i lexon shpesh. Për këtë deklaratë të fundit dhe më shumë, Vincenzo Consolo me indinjatë tërhoqi hyrjen e tij të planifikuar për " ''Fjala kundër kamorrës".'' Në vitin 2015, Roberto Saviano bashkëpunoi me [[Dramaturg|dramaturgun]] napolitan Mimmo Borrelli në shfaqjen ''Sanghenapule - Vita straordinaria di San Gennaro'', e përfshirë në recensionin 2015/2016 të Piccolo Teatro në Milano. Që nga viti 2015, ai ka qenë i pranishëm në internet me projektin e tij editorial, të quajtur RSO - Roberto Saviano Online. Në shtator të vitit 2016, ai u vlerësua me Çmimin [[M100 Sanssouci Colloquium Award|M100 Sanssouci Colloquium]] nga kancelarja gjermane [[Angela Merkel]], i cili u jepet gazetarëve dhe shkrimtarëve që dallohen për guximin e tyre. Më 8 janar 2021, u njoftua zyrtarisht se më 15 janar, Saviano do të fillonte bashkëpunimin me ''Corriere della Sera'', me komente, investigime, video dhe podkaste, duke ndërprerë kështu marrëdhënien e tij me ''La Repubblica pas disa vitesh.'' ==Referime== {{reflist}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] cylsjp68fzo03388ne7bh9q89cpu8ak 2983564 2983556 2026-05-24T13:44:15Z Blerta Mjaku 187994 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150814471|Roberto Saviano]]" 2983564 wikitext text/x-wiki '''Roberto Saviano''' ka lindur ne [[Napoli]] më 1979. Shkruan në organet e shtypit "L'Espresso" dhe "La Repubblica". Ka qenë pjesë e Observatorit per Kamorrën dhe mungesën e ligjshmërisë dhe ka bashkëpunuar me gazeta e revista të ndryshme letrare, ndër të cilat "Nuovi Argomenti", "Lo Straniero" dhe "Nazioneindiana.com". "Gomorra", libri i tij i parë (çmimi Viareggio, Opera Prima 2006, çmimi Siani), është përkthyer në mbi 30 gjuhë të botës. Që nga viti 2006 jeton i mbrojtur nga një eskortë, për shkak të grupeve mafioze që ka denoncuar. ZeroZeroZero është libri i tij i fundit që po përkthehet në shumë gjuhë të botës. == Biografia == Në romane, tema e shpresës rrezikon të bëhet kurth. Dhe çfarë nënkuptojmë ne me shpresë? Të ofrojmë një pamje të një zgjidhjeje hipotetike? Të sugjerojmë një triumf të mundshëm të së mirës? Për mua, shpresa nuk është asnjë nga këto gjëra. Shpresa është që të jesh në gjendje të rrëfesh plagët, të tematizosh atë që po ndodh; shpresa është gjithashtu t'i japësh lexuesit mundësinë të ndihet i aftë të hyjë në histori që, përndryshe, do t'i shihnin nga larg, do t'i ndienin në periferi të vetes dhe të cilat në vend të kësaj janë në qendër të ekzistencës së tyre.{{Blockquote|Nei romanzi il tema della speranza rischia di diventare una trappola. E poi cos’è che intendiamo per speranza? Lasciar intravedere una soluzione ipotetica? Suggerire un possibile trionfo del bene? Per me speranza non è nulla di tutto questo. Speranza è riuscire a raccontare le ferite, a tematizzare quello che sta succedendo; speranza è anche dare al lettore la possibilità di sentirsi in grado di entrare in storie che, altrimenti, vedrebbe da lontano, sentirebbe alla periferia di sé stesso, e che invece sono al centro della propria esistenza.|Roberto Saviano<ref>{{cita web|url=http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|titolo=Saviano si racconta: "L'invidia è diventata una declinazione del populismo."|autore=Antonio Prudenzano|data=11 gennaio 2017|pubblicazione=[[Il Libraio]]|accesso=26 marzo 2017|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170112175055/http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|urlmorto=no}}</ref>}}Ai lindi në [[Napoli]], në distriktin Chiaia, djali i Luigi Saviano, një [[Mjeku|mjek]] me origjinë nga Frattamaggiore (një [[Bashkia|komunë]] në [[Qyteti metropolitan i Napolit|zonën e Napolit]] ), dhe Maria Rosaria Ghiara, e lindur në [[Trento]] nga prindër [[Liguria|ligurianë]] me origjinë [[Judejtë sefardikë|sefardike hebraike]], por u rrit në Caserta . Ai mori diplomën e shkollës së mesme shkencore në Shkollën e Mesme Shkencore "Armando Diaz" në Caserta (ku u takua me Pietro Taricone ndër të tjerë) dhe më pas u diplomua në [[Filozofia|Filozofi]] në [[Universiteti i Napolit Federico II|Universitetin e Napolit "Federico II"]], ku ishte student i historianit të Italisë Jugore Francesco Barbagallo . Në vitin 1997, në moshën 17 vjeç, ai iu afrua Partisë Marksiste-Leniniste Italiane, duke botuar kontribute në të përjavshmen ''Il Bolscevico'' nën pseudonimin "Roberto Ercolino"; megjithatë, ai nuk u bashkua me partinë dhe në vitin 2001 ai i ndërpreu të gjitha marrëdhëniet me këtë grup. Ai e filloi karrierën e tij si gazetar në vitin 2002, duke shkruar për revista dhe gazeta, duke përfshirë: ''Pulp'', ''Diario'', ''Sud'', ''il manifesto'', faqen e internetit ''Nazione Indiana'' dhe për observatorin e Camorrës të ''Corriere del Mezzogiorno'' ; dy vjet më vonë, në vitin 2004, ai u transferua në Napoli për të qenë në gjendje të vëzhgonte më nga afër fenomenet kriminale në qytet. Artikujt e tij mbi Camorrën i shtynë autoritetet gjyqësore ta merrnin në pyetje, në muajt e parë të vitit 2005, për krimin e organizuar. Në mars të vitit 2006, ai botoi romanin ''Gomorrah'', i frymëzuar nga situata reale. Ai bashkëshkroi [[Gomorra (teatro)|dramën me të njëjtin emër]] me Mario Gelardi-n dhe shkroi skenarin për filmin bazuar në romanin e tij . Më 10 dhjetor 2009, në prani të [[Dario Fo|Dario Fo-s]], ai mori titullin Anëtar Nderi i Akademisë Brera dhe Diplomën e Nivelit të Dytë në Komunikim dhe Mësimdhënie Arti honoris causa, nderi më i lartë i universitetit, ekuivalent me një diplomë masteri. Saviano ua dedikoi çmimet jugorëve të Milanos. Më 22 janar 2011, Universiteti i Gjenovës i dha atij një [[Diploma e nderit|diplomë nderi]] në [[Teoria juridike|Drejtësi]] "për kontributin e tij të rëndësishëm në luftën kundër krimit dhe mbrojtjen e parimit të ligjshmërisë në vendin tonë". Saviano ia dedikoi çmimin magjistratëve të prokurorisë së Milanos të cilët po hetojnë ''skandalin Ruby-gate'' . Kjo çoi në polemikën me Marina Berlusconi-n, vajzën e Silvio Berlusconi-t dhe presidente të Arnoldo Mondadori Editore . Në vitin 2011, shkrimtari u ftua të mbante leksione në ''[[Universiteti i Nju Jorkut|Universitetin e Nju Jorkut]]'', duke qëndruar për të jetuar për një semestër në Shtetet e Bashkuara. Më vonë ai u zhvendos për të jetuar rregullisht për disa periudha në [[Brooklyn]]. Pasi zëvendësoi Roberto Santachiara-n me Andrew Wylie-n si agjent letrar, më 27 gusht 2013, në periodikun "Roberto Saviano" nga Roberto Saviano dhe Feltrinelli Editore, ai botoi një monografi kushtuar Enzo Baldonit në të cilën deklaroi, ndër të tjera, se ishte [[Ateizmi|ateist]] . Në vitin 2014, Saviano u ftua për një semestër si ''bashkëpunëtor i jashtëm'' afatgjatë në [[Universiteti Princeton|Universitetin e Princetonit]], për të dhënë një kurs mbi marrëdhënien midis [[Mafia|mafies]] dhe [[Politika|politikës]] dhe biznesit, të titulluar "Politika Ekonomike dhe ''Krimi'' i Organizuar". <ref>{{Cite web |title=Seminar in Italian Literature and Culture - Economic Politics and Organized Crime |url=https://registrar.princeton.edu/course-offerings/course_details.xml?courseid=003916&term=1144}}</ref> Programi mbuloi [[Krimi i organizuar|organizatat kriminale]] dhe rolin e tyre politik dhe shoqëror, marrëdhënien midis mafies dhe [[Gazetaria|gazetarisë]], me teknikën e [[Gazetaria hetuese|gazetarisë investigative]], kulturën dhe simbolet e mafies, siç janë ritet e Ndrangheta-s, [[Akuzat ndaj CIA-s për trafik droge|trafikimi i kokainës]] dhe historitë e shkrimtarëve të dënuar me vdekje nga [[Karteli i drogës|kartelet e drogës]] në të gjithë botën. Mendimi i Savianos është ndikuar kryesisht nga intelektualët jugorë Giustino Fortunato, Ernesto Rossi dhe Gaetano Salvemini, nga anarkistët Errico Malatesta dhe [[Michail Bakunin]], dhe nga poeti Rocco Scotellaro . Ai gjithashtu deklaroi se ishte "edukuar nga shumë autorë të njohur të kulturës tradicionale dhe konservatore, Ernst Jünger, [[Ezra Pound]], Louis-Ferdinand Céline, Pierre Drieu La Rochelle, Yukio Mishima, Robert Brasillach, Carl Schmitt " dhe Julius Evola, të cilët i lexon shpesh. Për këtë deklaratë të fundit dhe më shumë, Vincenzo Consolo me indinjatë tërhoqi hyrjen e tij të planifikuar për " ''Fjala kundër kamorrës".'' Në vitin 2015, Roberto Saviano bashkëpunoi me [[Dramaturg|dramaturgun]] napolitan Mimmo Borrelli në shfaqjen ''Sanghenapule - Vita straordinaria di San Gennaro'', e përfshirë në recensionin 2015/2016 të Piccolo Teatro në Milano. Që nga viti 2015, ai ka qenë i pranishëm në internet me projektin e tij editorial, të quajtur RSO - Roberto Saviano Online. Në shtator të vitit 2016, ai u vlerësua me Çmimin [[M100 Sanssouci Colloquium Award|M100 Sanssouci Colloquium]] nga kancelarja gjermane [[Angela Merkel]], i cili u jepet gazetarëve dhe shkrimtarëve që dallohen për guximin e tyre. Më 8 janar 2021, u njoftua zyrtarisht se më 15 janar, Saviano do të fillonte bashkëpunimin me ''Corriere della Sera'', me komente, investigime, video dhe podkaste, duke ndërprerë kështu marrëdhënien e tij me ''La Repubblica pas disa vitesh.'' == Biografia == Në romane, tema e shpresës rrezikon të bëhet kurth. Dhe çfarë nënkuptojmë ne me shpresë? Të ofrojmë një pamje të një zgjidhjeje hipotetike? Të sugjerojmë një triumf të mundshëm të së mirës? Për mua, shpresa nuk është asnjë nga këto gjëra. Shpresa është që të jesh në gjendje të rrëfesh plagët, të tematizosh atë që po ndodh; shpresa është gjithashtu t'i japësh lexuesit mundësinë të ndihet i aftë të hyjë në histori që, përndryshe, do t'i shihnin nga larg, do t'i ndienin në periferi të vetes dhe të cilat në vend të kësaj janë në qendër të ekzistencës së tyre.{{Blockquote|Nei romanzi il tema della speranza rischia di diventare una trappola. E poi cos’è che intendiamo per speranza? Lasciar intravedere una soluzione ipotetica? Suggerire un possibile trionfo del bene? Per me speranza non è nulla di tutto questo. Speranza è riuscire a raccontare le ferite, a tematizzare quello che sta succedendo; speranza è anche dare al lettore la possibilità di sentirsi in grado di entrare in storie che, altrimenti, vedrebbe da lontano, sentirebbe alla periferia di sé stesso, e che invece sono al centro della propria esistenza.|Roberto Saviano<ref>{{cita web|url=http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|titolo=Saviano si racconta: "L'invidia è diventata una declinazione del populismo."|autore=Antonio Prudenzano|data=11 gennaio 2017|pubblicazione=[[Il Libraio]]|accesso=26 marzo 2017|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170112175055/http://www.illibraio.it/saviano-intervista-409177/|urlmorto=no}}</ref>}}Ai kishte lindur në [[Napoli]], në distriktin Chiaia, ai ishte djali i Luigi Saviano, i cili ishte një [[Mjeku|mjek]] me origjinë nga Frattamaggiore (e cila ishte një [[Bashkia|komunë]] në [[Qyteti metropolitan i Napolit|zonën e Napolit]]), dhe Maria Rosaria Ghiara, (e cila kishte lindur në [[Trento]] nga prindër [[Liguria|ligurianë]] te cilet ishin me origjinë [[Judejtë sefardikë|sefardike hebraike]], por u rrit në Caserta). Me pas ai mori diplomën e shkollës së mesme shkencore në Shkollën e Mesme Shkencore "Armando Diaz" në Caserta (ku u takua me Pietro Taricone ndër të tjerë) dhe më pas u diplomua në [[Filozofia|Filozofi]] në [[Universiteti i Napolit Federico II|Universitetin e Napolit "Federico II"]], ku ishte dhe student i historianit të Italisë Jugore Francesco Barbagallo . Në vitin 1997, në moshën 17 vjeç, ai iu afrua Partisë Marksiste-Leniniste Italiane, duke botuar kështu kontribute në të përjavshmen ''Il Bolscevico'' nën pseudonimin "Roberto Ercolino"; megjithatë, ai nuk u bashkua me partinë dhe m npas ë vitin 2001 ai i ndërpreu të gjitha marrëdhëniet me këtë grup. Ai e filloi karrierën e tij si gazetar në vitin 2002, duke shkruar për disa revista dhe gazeta, duke përfshirë: ''Pulp'', ''Diario'', ''Sud'', ''il manifesto'', faqen e internetit ''Nazione Indiana'' dhe për observatorin e Camorrës të ''Corriere del Mezzogiorno'' ; dy vjet më vonë, në vitin 2004, ai u transferua në Napoli për të qenë në gjendje të vëzhgonte më nga afër fenomenet kriminale në qytet. Artikujt e tij mbi Camorrën i shtynë autoritetet gjyqësore që ta merrnin ate në pyetje, në muajt e parë të vitit 2005, për krimin e organizuar. Në mars të vitit 2006, ai kishte botuar romanin ''Gomorrah'', per te cilin ishte frymëzuar nga situata reale. Ai bashkëshkroi [[Gomorra (teatro)|dramën me të njëjtin emër]] me Mario Gelardi-n dhe pastaj shkroi skenarin për filmin bazuar në romanin e tij. Më 10 dhjetor 2009, në prani të [[Dario Fo|Dario Fo-s]], ai kishte marr titullin Anëtar Nderi i Akademisë Brera dhe Diplomën e Nivelit të Dytë në Komunikim dhe Mësimdhënie Arti honoris causa, nderi më i lartë i universitetit, ekuivalent me një diplomë masteri. Saviano ia kishte dedikuar çmimet jugorëve të Milanos. Më 22 janar 2011, Universiteti i Gjenovës i dha atij një [[Diploma e nderit|diplomë nderi]] në [[Teoria juridike|Drejtësi]] "për kontributin e tij të rëndësishëm te cilin kishe dhene në luftën kundër krimit dhe mbrojtjen e parimit të ligjshmërisë në vendin tonë". Saviano ia dedikoi çmimin magjistratëve të prokurorisë së Milanos të cilët po hetojnë ''skandalin Ruby-gate'' . Kjo çoi në polemikën me Marina Berlusconi-n, vajzën e Silvio Berlusconi-t dhe presidente të Arnoldo Mondadori Editore . Në vitin 2011, shkrimtari u ftua të mbante leksione në ''[[Universiteti i Nju Jorkut|Universitetin e Nju Jorkut]]'', duke qëndruar atje për të jetuar për një semestër në Shtetet e Bashkuara. Më vonë ai u zhvendos për të jetuar rregullisht për disa periudha në [[Brooklyn]]. Pasi zëvendësoi Roberto Santachiara-n me Andrew Wylie-n si agjent letrar, më 27 gusht 2013, në periodikun "Roberto Saviano" nga Roberto Saviano dhe Feltrinelli Editore, ai botoi një monografi kushtuar Enzo Baldonit në të cilën ai kishte deklaruar, ndër të tjera, se ai ishte [[Ateizmi|ateist]] . Në vitin 2014, Saviano ishte ftuar për një semestër si ''bashkëpunëtor i jashtëm'' afatgjatë në [[Universiteti Princeton|Universitetin e Princetonit]], për të dhënë një kurs mbi marrëdhënien midis [[Mafia|mafies]] dhe [[Politika|politikës]] dhe biznesit, i cili ishte i titulluar si "Politika Ekonomike dhe ''Krimi'' i Organizuar". Programi mbuloi [[Krimi i organizuar|organizatat kriminale]] dhe rolin e tyre politik dhe ate shoqëror, marrëdhënien midis mafies dhe [[Gazetaria|gazetarisë]], me teknikën e [[Gazetaria hetuese|gazetarisë investigative]], kulturën dhe simbolet e mafies, siç janë ritet e Ndrangheta-s, [[Akuzat ndaj CIA-s për trafik droge|trafikimi i kokainës]] dhe historitë e shkrimtarëve të dënuar me vdekje nga [[Karteli i drogës|kartelet e drogës]] në të gjithë botën. Mendimi i Savianos është ndikuar kryesisht nga intelektualët jugorë Giustino Fortunato, Ernesto Rossi dhe Gaetano Salvemini, nga anarkistët Errico Malatesta dhe [[Michail Bakunin]], dhe nga poeti Rocco Scotellaro . Ai gjithashtu kishte deklaruar se ishte "edukuar nga shumë autorë të njohur të kulturës tradicionale dhe konservatore, Ernst Jünger, [[Ezra Pound]], Louis-Ferdinand Céline, Pierre Drieu La Rochelle, Yukio Mishima, Robert Brasillach, Carl Schmitt " dhe Julius Evola, të cilët i lexon shpesh. Për këtë deklaratë të fundit dhe më shumë, Vincenzo Consolo me indinjatë tërhoqi hyrjen e tij të planifikuar për " ''Fjala kundër kamorrës".'' Në vitin 2015, Roberto Saviano bashkëpunoi me [[Dramaturg|dramaturgun]] napolitan Mimmo Borrelli në shfaqjen ''Sanghenapule - Vita straordinaria di San Gennaro'', e cila ka qenë e përfshirë në recensionin 2015/2016 të Piccolo Teatro në Milano. Që nga viti 2015, ai ka qenë i pranishëm në internet me projektin e tij editorial, të quajtur RSO - Roberto Saviano Online. Në shtator të vitit 2016, ai ishte vlerësuar me Çmimin [[M100 Sanssouci Colloquium Award|M100 Sanssouci Colloquium]] nga kancelarja gjermane [[Angela Merkel]], i cili u jepet gazetarëve dhe shkrimtarëve të cilët dallohen për guximin e tyre. Më 8 janar 2021, u njoftua zyrtarisht se më 15 janar, Saviano do të mund te fillonte bashkëpunimin me ''Corriere della Sera'', me komente, investigime, video dhe me podkaste, duke ndërprerë kështu marrëdhënien e tij me ''La Repubblica pas disa vitesh.'' ==Referime== {{reflist}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] 21ri1raej2dzhnlra2t98iqjjoq4bls Saranda Bogujevci 0 256468 2983674 2887927 2026-05-24T22:33:46Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Kosovë]]; added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983674 wikitext text/x-wiki '''Saranda Bogujevci''' shqiptare nga Kosova dhe deputete e Kuvendit të Kosovës. {{biografi-cung}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] a3g2i536q9j835ewtv2hu3e0ic45jwh Diskutim:Haveit 1 261011 2983704 2979039 2026-05-25T04:18:03Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Haveit/Arkivi 1]] 2983704 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Haveit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{WikiGap|shteti=Kosove}} [[Përdoruesi:Rinazh|Rinazh]] ([[Përdoruesi diskutim:Rinazh|diskutimet]]) 13 mars 2019 21:48 (CET)Rinazh 9fmgluwynw8t4iysgtst6kt7hp8d9q9 Diskutim:Karavaxho 1 262271 2983706 2979167 2026-05-25T04:18:23Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Karavaxho/Arkivi 1]] 2983706 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Karavaxho/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 0phx03t3dmjs67tzrjgqffg65bfmpmc UPenn Law School 0 265332 2983761 2955624 2026-05-25T09:51:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983761 wikitext text/x-wiki {{Infobox_University |name = Shkolla e Ligjit UPenn |native_name = UPenn Law School |latin_name = |image = [[File:UPenn shield with banner.svg|200px|Stema e Universitetit]] |motto = Leges sine moribus vanae |established = 1850 |dean = Theodore Ruger |staff = 103<ref>[http://officialguide.lsac.org/SearchResults/SchoolPage_PDFs/ABA_LawSchoolData/ABA2926.pdf Penn Law School Official ABA Data] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090126162122/http://officialguide.lsac.org/SearchResults/SchoolPage_PDFs/ABA_LawSchoolData/ABA2926.pdf |date=January 26, 2009 }}</ref> |students = 755<ref>[https://www.usnews.com/best-graduate-schools/top-law-schools/university-of-pennsylvania-03140]</ref> |type = Universitet privat |campus = [[Filadelfia]], [[Pennsylvania|Pensilvania]], [[ShBA]] |website = {{URL|www.law.upenn.edu|www.law.upenn.edu}} }} [[Skeda:University_of_Pennsylvania_Law_School-angled.JPG|parapamje|300x300px| Silverman Hall]] '''Shkolla e Ligjit e Universitetit të Pensilvanisë''' (e njohur zakonisht si '''UPenn Law School''') është [[Shkolla e Ligjit|shkolla e ligjit]] e [[Universiteti i Pensilvanisë|Universitetit të Pensilvanisë]], një universitet i [[Shkollat e Ligjit "Ivy League"|Ivy League]] që ndodhet në [[Filadelfia]] të [[Pennsylvania|Pensilvanisë]]. Ajo është ndër shkollat e ligjit më selektive dhe më të vjetra ligjit në [[Shtetet e Bashkuara]],<ref>{{Cito web|url=http://law.stanford.edu/wp-content/uploads/sites/default/files/biblio/1002/145871/doc/slspublic/lomio_etal-rp20.pdf|title=Ranking of Top Law Schools 1987 - 2009 By US News & World Report|last=J. Paul Lomio|name-list-style=amp|date=5 korrik 2016|website=US News & World Report|accessdate=5 korrik 2016}}</ref> dhe aktualisht renditet në vendin e 7-të nga ''US News & World Report''.<ref>{{Cito web|url=https://www.usnews.com/best-graduate-schools/top-law-schools/law-rankings|title=Best Law Schools|website=US News & World Report|accessdate=26 prill 2019}}</ref> Ajo ofron ciklin e studimeve e [[Juris Doctor]] (JD), Master në Drejtësi (LL. M.), Master në të Drejtë Krahasuese (LL. CM.), Master në Shkenca Juridike (ML) dhe gradën Doktor i Shkencave Juridike (SJD). Çdo vit klasa hyrëse normalisht përbëhet nga rreth 250 studentë dhe pranimi në shkollë është shumë konkurrues.<ref name="autogenerated1">[https://www.law.upenn.edu/admissions/jd/entering-class-profile.php Admissions: Entering Class Profile • Penn Law]</ref> Shkolla e Ligjit cilësohet si një nga shkollat e ligjit "T14", pra shkollat që janë renditur në mënyrë të vazhdueshme si 14 shkollat më të mira të ligjit që nga fillimi i botimit të renditjes nga ''US News & World Report''.<ref>{{Cito web|url=http://www.prelawhandbook.com/law_school_rankings__1987_1999|title=Prelaw Handbook Historical US News Rankings|publisher=PRELAWHANDBOOK|accessdate=14 janar 2012|archive-date=6 shtator 2012|archive-url=https://archive.today/20120906201519/http://www.prelawhandbook.com/law_school_rankings__1987_1999|url-status=dead}}</ref><ref name="autogenerated1" /> Shkolla e drejtësisë ofron një kurrikulë të gjerë dhe organizon grupe të ndryshme studentësh, qendra kërkimore dhe aktivitete. Studentët publikojnë ''Revistën Ligjore të Universitetit të Pensilvanisë'', revistën më të vjetër ligjore në vend.<ref name="Almanac">[http://www.upenn.edu/almanac/v47/n12/LawTimeline.html "University of Pennsylvania Law School Sesquicentennial History"], University of Pennsylvania Almanac, accessed 15 Sep 2011</ref> Ndër alumnit e shkollës përfishen një anëtar i Gjykatës Supreme të SHBA-ve, disa gjyqtarë të Gjykatave Supreme të shteve amerikane dhe të vendeve të huaja, si dhe shumë themelues të studiove të mëdha ligjore, presidentë dhe dekanë universiteti, sipërmarrës biznesi dhe politikanë.<ref>{{Cito web|url=http://www.archives.upenn.edu/people/1800s/heisman_john.html|title=John Heisman (1869 - 1936)|website=upenn.edu|access-date=17 korrik 2019|archive-date=17 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117070233/http://www.archives.upenn.edu/people/1800s/heisman_john.html|url-status=dead}}</ref> == Burim i të dhënave == {{Reflist|colwidth=30em}} == Lidhje të jashtme == * {{Official website|http://www.law.upenn.edu}} ==Shih edhe == * [[Universiteti i Pensilvanisë]] * [[Ivy League]] [[Kategoria:Shkolla Ligji]] [[Kategoria:Universitete dhe kolegje në Shtetet e Bashkuara]] [[Kategoria:Universitete Anglosaksone]] [[Kategoria:Ivy League]] {{Ivy League Law}} 7zlu3wqpjfl0ggo6p1o6c4024p06sbe Diskutim:Ganxha (Azerbajxhan) 1 266997 2983708 2979245 2026-05-25T04:19:09Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ganxha (Azerbajxhan)/Arkivi 1]] 2983708 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ganxha (Azerbajxhan)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 37lkgsxfc849edhzdzagkdb4pfda0qz Diskutim:Gianluigi Buffon 1 267018 2983710 2979005 2026-05-25T04:19:29Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Gianluigi Buffon/Arkivi 1]] 2983710 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Gianluigi Buffon/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 4tgk2wt3ernm48gukfp0egxo43g04gk Diskutim:Guitars – the Museum 1 267098 2983712 2979020 2026-05-25T04:19:49Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Guitars – the Museum/Arkivi 1]] 2983712 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Guitars – the Museum/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 4kpqi1ayrkdwe85uirwdm0hyxbtz53h Diskutim:Humvee 1 267200 2983714 2980730 2026-05-25T04:20:09Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Humvee/Arkivi 1]] 2983714 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Humvee/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} efqn0s6so3nkamxl66d1tk2jxajc0cv Diskutim:Iraku 1 267258 2983716 2979088 2026-05-25T04:20:29Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Iraku/Arkivi 1]] 2983716 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Iraku/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} kvgvguedes7crjt7gqawu2ujktdtagj Diskutim:Jarno Trulli 1 267312 2983718 2979110 2026-05-25T04:20:49Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jarno Trulli/Arkivi 1]] 2983718 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jarno Trulli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} doq6h8go2sp6bl8zb0o2e7cj38p3std Diskutim:Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë 1 267731 2983720 2979223 2026-05-25T04:21:10Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë/Arkivi 1]] 2983720 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} nbpb2j7dze85akd9fwnlrdx11id8pn4 Diskutim:Linda Maria Baros 1 267799 2983722 2981322 2026-05-25T04:21:29Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Linda Maria Baros/Arkivi 1]] 2983722 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Linda Maria Baros/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 5bjj5n24gknztjaebbb04zd28mbmxno Diskutim:Qiproja Veriore 1 268473 2983611 2241887 2026-05-24T18:36:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983611 wikitext text/x-wiki == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Qiproja Veriore]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1995485 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20111028004049/http://www.zypern.cc/ te http://www.zypern.cc/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 07:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qiproja Veriore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2241886 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160108225108/http://www.devplan.org/Ecosos/BOOK/SEG-2014.pdf për lidhjen http://www.devplan.org/Ecosos/BOOK/SEG-2014.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 gusht 2021 06:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qiproja Veriore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983610 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120404210705/http://www.kktcb.org/ për lidhjen http://www.kktcb.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 20:36 (CEST) eyivknjc92ggmz4yj7h1uighgyvinmw Diskutim:George Frideric Handel 1 269462 2983724 2979003 2026-05-25T04:22:27Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:George Frideric Handel/Arkivi 1]] 2983724 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:George Frideric Handel/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} i6n0k7hnmukldhmylm3xwwwepg57b1h Diskutim:Gazmend Çitaku 1 270429 2983726 2979001 2026-05-25T04:22:53Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Gazmend Çitaku/Arkivi 1]] 2983726 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Gazmend Çitaku/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} quiqfww0porco3ng6nyat3xj9ecfweg Diskutim:Hysen Ibrahimi 1 270523 2983728 2979076 2026-05-25T04:23:13Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Hysen Ibrahimi/Arkivi 1]] 2983728 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Hysen Ibrahimi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} ik5v4wzsk66at1boym9fcxn5606etk6 Diskutim:Jakup Mato 1 270576 2983730 2979103 2026-05-25T04:23:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jakup Mato/Arkivi 1]] 2983730 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jakup Mato/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} smttkuk1b7zuz4vsyvn5ydk55r2wky8 Diskutim:Tramvajat në Sarajevë 1 276273 2983755 2172442 2026-05-25T08:55:26Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983755 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tramvajat në Sarajevë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069107 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120227181122/http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm për lidhjen http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2020 20:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tramvajat në Sarajevë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172441 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120227181122/http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm për lidhjen http://www.virtualnosarajevo.com.ba/st_subs/tramvaj_e.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150518104118/http://mmustorg.ipage.com/bs/index.php?option=com_content&view=article&id=65:tramvaj&catid=36:tramvaj&Itemid=58 për lidhjen http://mmustorg.ipage.com/bs/index.php?option=com_content&view=article&id=65:tramvaj&catid=36:tramvaj&Itemid=58. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 19:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Tramvajat në Sarajevë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983754 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/ për lidhjen http://www.gras.ba/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/ për lidhjen http://www.gras.ba/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304134937/http://www.gras.ba/ për lidhjen http://www.gras.ba/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 10:55 (CEST) 3gjam4nfjxdn56h9kvuahzaxd087riq Tradhëti bashkëshortore 0 279052 2983659 2084277 2026-05-24T22:03:25Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Libra shqip]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983659 wikitext text/x-wiki '''Tradhëti bashkëshortore''', roman me autor Skifter Këlliçi. Botuar në Tiranë nga "Toena", në vitin 2001. Libri ka 143 faqe. [[Kategoria:Romane shqiptare]] [[Kategoria:Libra shqip]] a1xhjootcgp5r6myf78ehne0ayzr1pb Diskutim:Kontradiktat e synetisë 1 288843 2983732 2979202 2026-05-25T04:24:29Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kontradiktat e synetisë/Arkivi 1]] 2983732 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kontradiktat e synetisë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} q7ur5rpeli6oywtypr8pw5kx3e8eta2 Skeptri was 0 290599 2983681 2974629 2026-05-24T22:49:48Z Leutrim.P 113691 2983681 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[Skeda:Was_Sceptre.png|parapamje|50px|Një sekptër ''was'']] Skeptri '''was''' është një simbol që u shfaq shpesh në relike, art dhe hieroglifikë të lidhur me [[Feja e lashtë egjiptiane|fenë e lashtë egjiptiane]]. Duket si një kokë kafshësh e stilizuar në majë të një shkopi të gjatë dhe të drejtë, me një fund të pirunit. Skeptrat ''was'' u përdorën si simbole të fuqisë ose sundimit, dhe shoqëroheshin me [[Hyjnitë e lashta egjiptiane|hyjnitë e lashta egjiptiane]] si [[Set (hyjni)|Set]] ose [[Anubis]]<ref>{{cite web|url=http://www.osirisnet.net/tombes/pharaons/horemheb/e_horemheb_part1.htm|title=Horemheb KV 57|publisher=osirisnet.net|language=en|accessdate=2012-07-23|archive-date=2 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151002011006/http://www.osirisnet.net/tombes/pharaons/horemheb/e_horemheb_part1.htm|url-status=dead}}</ref> si dhe me [[Faraoni|faraonin]]. Në një kontekst funer, skeptri ishte përgjegjës për mirëqenien e të ndjerit, dhe kështu u përfshi ndonjëherë në pajisjet e varrit ose në dekorimin e varrit ose arkivolit. Skeptri konsiderohet gjithashtu një [[Hajmalia|amulet]]. Egjiptianët e perceptuan qiellin si të mbështetur në katër shtylla, të cilat mund të kishin formën e ''was''. Ky skeptër ishte gjithashtu simboli i [[Nome (Egjipt)|nomës]] së katërt të [[Egjipti i Epërm|Egjiptit të Epërm]], nome e [[Teba (Egjipt)|Tebës]] (e quajtur ''wꜣst'' në egjiptian).<ref>{{cite web|url=http://www.globalegyptianmuseum.org/glossary.aspx?id=397|title=Was–sceptre|publisher=globalegyptianmuseum.org|language=en|accessdate=2012-07-23}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6KUdBAAAQBAJ&lpg=PP1&dq=allen%20middle%20egyptian&pg=579#v=onepage&q=w3s&f=false|title=Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs|last=Allen|first=James P.|date=2014-07-24|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781139917094|pages=579|language=en}}</ref> Skeptrat ''was'' përshkruheshin sikur të bartura nga perënditë, faraonët dhe priftërinjtë. Ato zakonisht ndodhin në piktura, vizatime dhe gdhendje të perëndive, dhe shpesh krahasohen me emblema të tilla si [[Anku|anku]] dhe shtylla [[Djed|djed]]. == Referime == <references/> [[Kategoria:Fjalë dhe shprehje]] [[Kategoria:Simbole]] [[Kategoria:Egjipti i Lashtë]] qqb8xshiztmct8jfb3f0y9wph2zloj0 Diskutim:Kristaq Rama/Arkivi 1 1 291685 2983699 2975859 2026-05-25T04:16:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kristaq Rama]] 2983699 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Referencat mbi firmosjen e dënimeve me vdekje == Ju lutem të më thoni, të nderuar [[Përdoruesi:Euriditi|Euridit]], [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]], se përse paragrafi që shtova, bashkë me referencat përkatëse, është larguar? Ku bazohet joneutraliteti ti tyre? Për çdo fjali ka të paktën një referencë, në rastin më të mirë dy dhe tre. Nga burime të ndryshme. Tek një burim gjendej edhe dokumenti përkatës. Pres shpjegime.[[Përdoruesi:MR. Pseudo]] :Përsa i përket paragrafit të fshirë jam i një mendje me ty: kjo enciklopedi nuk është instancë gjyqtare apo autoritet për vlerësimin ose damkosjen e personave. Të përmendësh ngjarje (dhe jo vetëm mendime!) me referenca dhe prova të qarta nuk do të thotë se vlerëson përfundimisht një person. Ti jep vetëm të dhëna biografike mbi veprime konkrete të tij pa i dhënë atyre asnjë ngjyrim vlerësimi as penal dhe as moral. Ky i mbetet vetëm lexuesit ta bëjë atë individualisht. :Unë jam pra për atë që të përmendet kjo e dhënë por me distancën e duhur, psh.: "... gazeta filan ose ky burim pretendon ose thotë se ..." Në rast se pastaj ka zëra që e hedhin atë poshtë le të përmenden edhe ata. Kjo është asnjanësia dhe karakteri demokratik që ka ose duhet të ketë Wikipedia. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 26 shkurt 2013 03:09 (CET) ::I bindur plotësisht shtrova idenë se jo vetëm ky artikull por edhe të tjerë duhet të përmbajnë shprehje ose lidhje që rjedhin nga burime të sigurta nuk mbrojta këtë apo atë. Përdoruesit që ka harruar dhe të nënshkruajë i kujtoj të mos u mundohet ta kalojë thelbin e çështjes në një temë tjetër. Po të lexojë me kujdes disa artikuj ku bëhet fjalë mbi [[Wikipedia:Dëshmi_verifikimi|vërtetësinë e burimit]] atëhere do të shohë se me citimin e gazetave në përgjithësi duhet bërë shumë kujdes. Kjo ka shkaqe të ndryshme ku rolin kryesor e mban fakti se ato shpesh nuk bazohen në hulumtime të studiuara mirë nga ana e instituteve përkatëse studimore. I tillë është dhe rasti i burimit të informacionit në artikullin e përmendur më lart. Gazeta "Bota Sot" përmbante [http://www.botasot.info/shqiperia/39488/S6u4o0k një lidhje të gabuar interneti], të cilën unë e korrigjova. Kush e shpjegon dot këtë fakt? E dyta artikulli i Gazetës 55 që ka shfaqur një artikull [http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 ku mungon autori i shkrimit]. Na thoni ç'do të pengonte lexuesit për të hedhur një farë dyshimi mbi vërtetësinë e burimit? [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 26 shkurt 2013 07:58 (CET) :::Lidhja që ke sjellë ti nuk është lidhja ime, sepse i mungon "/" në fund. Lidhjet e mia konfirmohen në verisonet.Fatmirësisht ato edhe nëse i ndryshon ti, vërtetohen. Përdoruesit e dinë mirë se ç'ka shkruhet këtu nuk humbet. Ashtu sikundër nuk humbet kritika e bërë nga Punëtori tek faqja jote e dikutimit, që ti e ke fshirë. :::Lidhjet që kam sjellë unë janë: [http://www.botasot.info/shqiperia/39488/S6u4o0k/ Ja si Kristaq Rama vendosi për varjen në litar të poetit Havzi Nela] dhe [http://www.zeriyt.com/kristaq-rama-i-ati-i-edi-rames-ka-firmosur-denime-me-vdekje-gjate-komunizmit-t61595.0.html Kristaq Rama, i ati i Edi Rames ka firmosur denime me vdekje gjate komunizmit]. Kjo e dyta mund të zëvendësohet edhe më këtë, që përmban vetëm dokumentin: [http://www.zeriyt.com/dlattach.html;topic=61595.0;attach=65637;image Dokumenti me firmat për dënimin me varje në litar në poetit Havzi Nela]. Dhe lidhja tjetër mbi vrasjen e të riut nga Dibra është: [http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 Kristaq Rama, firmë për ekzekutimin e të riut nga Dibra].--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 13:26 (CET) ::[[Përdoruesi:Gentius]]Jam dakord me sa shkruani mbi vendin e zhvillimit të diskutimit. Pranoj kritikën. Gjithsesi, afërmendsh kjo nuk i heq gjë diskutimit apo kritikës që unë ngrita ndaj [[Përdoruesi:Euriditi]] dhe [[Përdoruesi: Babagjysh]]. ::Për s i përket firmosjes së dënimeve me vdekje, ato janë bërë. Ka dokumente arkivore për këtë gjë. Për dy rastet që kam shtuar në faqen e biografisë së [[Kristaq Rama]] dokumentat kanë dalë, në një mënyrë ose në një tjetër nga arkivi shtetëror.Gazeta ka ndërtuar mbi dokumentin zyrtar të dënimit me vdekje të poetit [[Havzi Nela]], artikullin e vet, me një opinion të vetin. Unë nuk solla opionionin e gazetës, por nxorra nga artikujt faktet. Dhe referencat janë pikërisht për të konfirmuar faktet e shkruara. ::Babagjysh vazhdon të modifikojë artikullin, kur diskutimi është në zhvillim e sipër. Bëhet gjë për këtë përdorues? Ndonjë masë administrative. Kujtoj rastin e Puntorit, të diskutuar më parë. Babagjyshi fshin paragrafë me referenca e shton llafe pa referenca. Ky zotëri është një rrezik.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 12:56 (CET) Edhe një herë. Në artikull duhet të rikthehet paragrafi mbi Implikimin e Kristaq Ramës në këto dënime me vdekje. Referenca e mia nuk vijnë për të treguar se Kristaq Rama ishte i ati i Edi Ramës. Kjo pak më intereson. Referenca nuk i sjell as për të thënë se Kristaq Rama ishte një kriminel. As për të thënë se ishte artist i keq. Referencat sillen për të konfirmuar faktin e vendosjes së firmës. Kjo është e pa mohueshme. Gjithashtu propozoj se nëse Babagjshi apo ndonjë tjetër përdorues e modifikojnë paragrafin përkatës, pa kuptim, pa referenca, atëherë të merren masa ndaj tij. Gjithashtu t'i hiqet e drejta për të modifikuar artikuj ose seksione artikujsh që kanë të bëjnë me implikimin e eksponentëve komunistë në Krimet e Diktaturës Komuniste në Shqipëri. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 13:32 (CET) :Përdoruesi Babagjysh, a ka mundësi të shprehesh konkretisht se çfarë ke kundra kësaj reference dhe këtij burimi se më dukesh se po humbesh në një mori të madhe përkufizimesh përgjithësuese? Eshtë ky burim për ty i pasigurtë? Trego arsyen se pse. Në lidhje me "[[Wikipedia:Dëshmi_verifikimi|vërtetësinë e burimit]]" duhet të të them se aty nuk bëhet fjalë se materialet nga shtypi (gazetat) nuk pranohen si burime. Trajtesat dhe shkrimet shkencore kanë vërtetë prioritet por në mungesë të tyre mund të merren edhe burime të tjera, psh. të medias dhe shtypit legal. Nqs. se ti ke një referencë tjetër kundërthënëse që e përgënjeshtron ose e hedh poshtë këtë fakt atëherë përmende edhe atë! Por jo veç thjeshtë ta hedhësh poshtë atë duke akuzuar pa baza në mënyrë përgjithësuese se tjetri kërkon vetëm "të përnjollosë kulturën dhe krijuesit e veprave të artit në Shqipëri"! Edhe një herë: kjo enciklopedi nuk është vendi dhe hapësira për t'u thurur lavde entuziaste idhujve por vetëm për informacion mbi fakte dhe vetëm fakte! :Me këtë dua të të drejtohem edhe ty Pseudo: po aq sa jam për mosfshehjen e fakteve, po aq jam edhe kundra çdo ngjyrimi si "Implikimet me krimet e Diktaturës Komuniste", pavarësisht se edhe vetë i vlerësoj ato si të tilla. Ai nuk shkon me rregullin e stilit serioz të distancuar dhe asnjanës. Më mirë do të ishte, jo duke e ngulitur që në fillim në mënyrë pllakative sikur të ishte fakt i stërprovuar por pak a shumë: ''"Ka të dhëna që flasin se Kristaq Rama duhet të ketë marrë pjesë në nënshkrimin dhe aprovimin e vendimit të dënimit me vdekje të ..."'' Në këtë formë ose ngjashëm me të do të isha dakort ta aprovoj edhe në votimin në kuvend. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 27 shkurt 2013 02:01 (CET) ::Ok. Dakord edhe mbi pjesën e emërtimit të fragmentit. Po Jep një propozim alternativ? Në fillim kisha vendosur "Dhënia e dënimeve me vdekje" dhe çuditërisht, parë në retrospektivë, Euriditi e kishte aprovuar vetë. Më pas, shiko versionet, ka ndërhyrë Babagjyshi, dhe diç ka ndodhur. Të lutem, vendose votën tek kuvendi, përndryshe i gjithë diskutimi nuk ka vlerë. Ndërkohë unë tek wiki anglisht gjeta edhe një version më të qartë të dok origjinal, që mund të zmadhohet. Këtu: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Havzi_Nela_death_penalty.jpg --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 27 shkurt 2013 02:15 (CET) :::E ndryshova. Mirë është kështu? --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 27 shkurt 2013 04:32 (CET) ::: Jo!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 27 shkurt 2013 04:36 (CET) S'ka asnjë lloj arsyeje pse të relativizohet në atë fareë feje. Fakti është se ai ka vendosur firmën. Dy zotërinjtë, filluan e u spërdrodhën andej këtej, s'kishin argumente për ato që bënë. Po siç u thashë në fillim unë doja shpjegime, nuk doja dënimin e tyre. Se tek e fundit këtu brenda përbrenda situata është mjaft e nderë. Ti tani duket sikur po zëvendëson ata... si gjoja me pozicion të moderuar. Dhe tani, tani pra që nxorra edhe dok nga wiki anglisht? Sinqerisht e ke? --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 27 shkurt 2013 04:42 (CET) ::::Pika ku ndryshojmë bashkë është se unë dua të kufizohem vetëm brenda fakteve të ndodhura dhe në radhë të parë në distancën përkatëse që duhet të jetë parimi më i lartë i të gjithë artikujve të kësaj enciklopedie dhe që fatkeqsisht shkelet aq shpesh dhe shumë në këtë shqipe. ::::Por cilat mund të quhen fakte, cilat prova? ::::Nqs. shkruan: "''Kristaq Rama ka firmosur...''" kjo është deklaratë 100% e sigurtë dhe përfundimtare. Një shkallë të tillë mund ta arrijë vetëm një fakt i cili është vërtetuar si i vërtetë nga instanca, institucione dhe autoritete zyrtare shtetërore, si psh. me anë të një vendimi gjyqsor, një vendimi komisioni parlamentar ose një ekspertize autoriteti shtetëror, i marrë ky njëzëri ose me shumicë. Vetëm këto vlerësime mund të përligjin një deklaratë të tillë. Pavarësisht se njërës palë apo tjetrës nuk do t'i pëlqente dhe nuk do të ishte dakort me këtë vendim, kjo është e vetmja mundësi për të gjetur dhe pranuar një "emërues të përbashkët" këtu në këtë enciklopedi. Por, as kjo nuk është natyrisht dogmë hyjnore, kështu që mund të paraqiten, përmenden dhe shtohen edhe zërat kundërthënës, por gjithmonë me stilin përkatës që i shkon nivelit të burimit nga ku është marrë e dhëna. Nuk mund të paraqitet pra fjala vjen një anekdotë e njohur, si "fakt" dhe "e dhënë" mbi një person ose subjekt me një formë formulimi sikur i vë stampën por me një formë që e vë në dukje nivelin e këtij infomacioni, por prap jo duke heshtur dhe e censuruar atë. Pra: të gjitha faktet të përmenden, edhe thashethemet, por veç "fair", duke i cilësuar ato si të tilla. ::::Përsa i përket ndryshimeve që bëre ("''Skulptor i popullit''" dhe "...''personaliteti pedagogjik...''") jam i një mendje me ty. U mundova edhe unë të gjej një formë tjetër kur ndryshova gjithë atë mori fjalësh dhe formulimesh "poetike" që i kanë shkruar njerëz që kujtojnë se Wikipedia është skenë teatri. Edhe në lidhje me "''Krijime të tjera të rëndësishme''" ke të drejtë, tingëllon si "''të rëndësishme ndër gjithçka''". Doja të thoja: të rëndësishme brendra krijimtarisë së ''tij'', ndër veprat e ''tjera''. Unë do ta formuloja: "''me rëndësi brendra krijimtarisë së tij janë...''" --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 28 shkurt 2013 01:10 (CET) :::::Ok. Pranoj që e kam tepruar pak. Më fal. :::::Jam dakord, me versionin e tanishëm, pra tëndin dhe të Aeternus-it. Thënë këtë, meqë po diskutojmë, a nuk do të ishte brenda asnjëanësisë një shprehje e tipit: "Ekziston një dokument, i bërë publik, ku shkruhet mbi dënimin me vdekje të Havzi Nelës. Në dok në fjalë gjenden firmat e Ramiz Alisë, të Kristaq Ramës etj." Po..., unë, ceteris paribus, nuk do të ndërhyjë më në atë artikull. Ceteris paribus. Jap fjalën. Po një gjë ishte me lezet në gjithë këtë diskutim, se ka ende njerëz, që të bëjnë biografinë, e të cilësojnë si në diktaturë, me epitete e akuza të ngritura mbi falsitete. Flas për gërrmimet e qenve, në historinë e modifikimeve të faqes time. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 28 shkurt 2013 13:02 (CET) Për frazën "''Ekziston një dokument, i bërë publik...''" më vjen keq po nuk është në rregull. Sepse vetë fjalët "''ekziston''" dhe "''dokument''" e përcakton atë nga ana jonë, dmth Wikipedia, si të vërtetuar. Një vërtetim të tillë mund ta lëshojë një instancë eksperte zyrtare shtetërore që e ka shqyrtuar dhe provuar dokumentin origjinal fizikisht dhe jo vetëm si kopje të digitalizuar. Mjafton pra vetëm të përmendet fakti që dikush e ka paraqitur këtë si dëshmi nga ana e tij. ''Kjo'' do të ishte asnjanëse. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 28 shkurt 2013 18:45 (CET) == Burimet e përgjithshme nuk janë detyrimisht burime të sigurta == :*Fakt është, që lidhjet e jashtme që ti Mr. Pseudo je lodhur aq shumë ti gjesh nga disa gazeta online, vetëm e vetëm për të na "mbushur mendjen" se artisti na paska firmosur një dokument, '''nuk janë burime të sigurta informacioni'''. Këtë ta vuri në dukje në mënyre shumë të qartë e mjaftë bindëse edhe kryesia, mendimin e së cilës ti vazhdon akoma ta nënvlerësosh. "Referencat" që ti je munduar t'i cilësosh si të tilla, nuk janë gjë tjetër përveç se shkrime nga individë të pa konfirmuar si autorë veprash, janë shkrime nga ata që as edhe emrin e tyre nuk marrin kurajon ta bëjnë publike. :*Mbaj mend: '''Referencat''' kanë ndryshim rrënjësor nga '''lidhjet e jashtme''' të "huazuara" nga interneti! :*'''Referencat''' duhet t'i referohen kryesisht literaturës e botimeve shkencore të analizuara nga institutet përkatëse studimore. :*'''Lidhjet e jashtme''' nga ana tjetër janë burime të çdo lloji. Kur klikon mbi një lidhje askush nuk është i sigurtë se ku "përfundon". Lidhjet e jashtme të bëjnë të përfundosh" edhe ke bota përrallave dhe e gjepurave, të shohësh modifikime fotosh apo videosh nëpër portale, e deri aty sa të shohësh dokumente të skanuara, që as njeri nuk e di se kush i ka kaluar nëpër duar. Por në internet fatkeqsisht ka dhe nga ata që kryejnë veprime shumë banale, ku për mendimin tim hyjnë dhe ato që për njërën arësye ose tjetër manipulohen nga njerëz të pa ndërgjegjshëm. Si për shembull në rastet që duken qartë [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AKuvendi&diff=1289600&oldid=1289590 këtu] ose [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3AKristaq_Rama&diff=1289657&oldid=1289640 këtu]. Këto duhet të jenë tipike për ty Mr. Pseudo. Të deformosh redaktimet e autorëve të tjerë do të thotë të shkelësh të drejtën e autorit, shiko rregullat [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Copyright (EN)], [http://it.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Copyright (IT)], por shiko edhe këtë [http://de.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Urheberrechte_beachten (DE)], se ndodhta mos na di dhe nja dy fjalë më shume se en. dhe it. të marra së bashku. Po pse more ç'kujton ti se të tjerëve ja ka ngrënë dhia librat? Pasi bëre këtë gjest të shëmtuar menjëherë duhet të ishe ndëshkuar, e kjo të paktën duhet të kishte kushtuar një bllokim të përkohshëm të llogarisë. :*<u>Burimet e përgjithshme nuk janë detyrimisht burime të sigurta, ato mund të kenë shumë ndryshim midis tyre</u>: :*'''Kemi burime të përgjithshme si këto që na ke ofruar ti''' duke ju referuar më së shumti shkrimeve të shkëputura nga njëra apo tjetra gazetë, ose të prezantuara thjeht në ndonjë faqe interneti e cilado lloji qoftë ajo. :*'''dhe kemi burime të sigurta''', të cilat janë konfirmime që kryesisht u referohen literaturës shkencore të analizuar mirë nga institutet përkatëse studimore dhe të pranuara publikisht si të tilla. :*Unë po të them Mr. Pseudo se '''tentativat e tua për të hedhur baltë mbi artistët shqiptarë''', (të çdo krahu qofshin ata, të majtë apo të djathtë, komunistë apo ballistë) nuk mund të tolerohen me sytë e një të verbri. Veprimtaria tënde [[Speciale:Kontributet/Mr. Pseudo|Mr Pseudo]] nuk rezulton të ketë qëllime enciklopedike të dobishme. Përjashto këtu disa kontribute prej milingone të bëra në fillim prej teje më duket në fushën e mjeksisë) tendencat e tua për të përhapur konfuzion midis përdoruesve (për të mos thënë përçarje) janë shumë negative. :*Ne nuk jemi këtu të bëjmë vlerësimin e njërit apo të tjetrit personalitet, por të ofrojmë dijen tonë sado e vogël qoftë ajo, për tema që kryesisht kanë të bëjnë me enciklopedinë, pa qenë nevoja të përzihemi shumë në tema delikate siç konsiderohet politika. Jo vetëm ti, por me sa kam parë deri tani këtu, asnjë nga ne pa përjashtim nuk ka formimin e nevojshëm profesional për të qenë kompetent, për ato që deklaron hapur nëpër të tilla diskutime. Po të ishin të vërteta deklarimet e tua, edhe pse të bazuara nga gazeta, do të ishin marrë masa me kohë për t'i bërë publike në vepra letrare. <br />'''A mund të na sjellësh ndonjë vepër letrare të studiuar nga institute shkencore, apo dhe ndonjë publikim shkencor ku del qatë emri i autorit, data dhe gjithshka që nevojitet që të vërtetojë thëniet e tua?'''. Po na e solle këtë do bësh shumë mirë se me këtë rast e mbyllim njëherë e përfundimisht këtë diskutim, qoftë ajo edhe në favorin tënd. Por të them se s'do ta kesh aspak të lehtë, se nga hulumtimet që unë sapo bëra nuk rezulton absolutisht asgjë. :*Ti duhet gjithmonë të nisesh nga pikëpamja neutrale dhe jo nga ajo personale kur kërkon të postosh shkrime, përmbajtja e të cilave për njërën palë apo tjetrën konsiderohet si e dyshimtë. Fakti që ti me "dhunë" ke futur ca lidhje të jashtme ('''e theksoj lidhje dhe jo referenca''') tregon hapur se ti këmbëngul me mospërfillje duke u bazuar vetëm në mendimin tënd personal. Përpara se ti të vendosje lidhjet të pa konfirmuara si të besueshme, ti duhej të prisje kaq kohë, deri sa kryesia të merrte një vendim të prerë dhe t'i jepte fund kësaj teme. Unë nuk do t'i kthjej lidhjet e tua por do pres vendimin e marrë pas votimit të wikipedianëve dhe vendimit të kryesisë. :*Përfundimisht dal në konkluzionin se veprimtaria që Mr. Pseudo, i cili duke u munduar me çdo mënyrë, që burimet nga lidhjet e internetit të na i paraqesë si burime të sigurta, tregon se nuk është aspak produktive. Ppërkundrazi, ai me veprimtarië e tij po tregon nga dita në ditë haptazi se nuk ka qëllime thjesht enciklopedike. Duke ju referuar [[Diskutim:Kristaq Rama#Veprimtaria e përdoruesit '''Rinstinkt''' që tani mban nofkën '''Mr. Pseudo'''|tematikës së kontributit të tij]] askush nuk do ta kishte aspak të vështirë për t'u bindur, se cilat janë detyrat kryesore që ky i ka vënë vetes. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 27 shkurt 2013 12:08 (CET) == Veprimtaria e përdoruesit '''Mr. Pseudo''' == :::'''Të nderuar Wikipedianë [[shqipëtar]]ë'''! :::Unë do ju lutem që '''të reagoni me zgjuarsi''' për diçka të rëndësishme '''që ka të bëjë me përdoruesin Mr. Pseudo'''. Ju lutem merrni kurajon dhe mbani qëndrim ndaj "dikujt?", që me veprimet e tij kërkon të përnjollosë [[Kultura|kulturën]] dhe krijuesit e veprave të [[Arti|artit]] në Shqipëri, duke sulmuar me çdo mjet figura dhe personalitete të njohura, të cilët me djersën e tyre ngritën monumente e përmendore kujtimi për heronjtë e luftës, për vëllezërit tanë kosovarë, por edhe sa e sa njerëz të thjeshtë të popullit. E theksoj këtë se vetëm për artistë e ish-qytetarë të nderuar të këtij vendi po ndërhyhet në mënyrë të përsëritur nga'''Mr. Pseudo'''. Ky me "kontributin" e tij jofrytdhënës po përpiqet me çdo mënyrë të hedhë baltë jo vetëm mbi ta, por edhe mbi ne duke u përpjekur të na pengojë në punën tonë në Wikipedia. :::*Ajo që përdoruesi Mr. Pseudo ka bërë duke i dërguar personave: ''Kurreshtja, Koka11, GalateaTeuta, Mikullovci11, IH, Eagleal, Entoni2, Hatake, Planeti, Arianit, Tëfcí, Puntori, Pasthirrma dhe Aeternus'' ‎ është një lloj "'''multi-spam'''", që po ta kishe bërë në Wikipediat e tjera do ta kishin pezulluar menjëherë. :::*'''Ky përdorues merr guximin bile të shajë hapur përdorues''', pavarësisht se deri tani askush nuk ne nuk i ka thënë as edhe një fjalë fyese atij. Shprehni lirisht fjalën dhe mendimin tuaj për këto veprime të këtij "pseudos". :::*Që të bindeni më tepër përveç fjalëve vulgare që ky person ka përdorur në këtë diskutim, po ju jap edhe këto shembuj: :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kushtetuta_e_Shqip%C3%ABris%C3%AB_1945&diff=next&oldid=1207775 '''Ç'farë ke dashur të bësh këtu'''] me artikullin për kushtetutën? A nuk e di se si shkruhet sado edhe një fjalë e saktë, por për diskutime ma ke gojën brisk? :::*[http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fatos_Nano&diff=prev&oldid=539893740 '''Po ke 4 redaktimet e tua të vetme në Wikipedinë angleze'''] ç'të ka shtyrë të shkruash keq për ish-presidentin e Shqipërisë, zotin F. Nano? Kush je ti more që kërkon me insistim të njollosësh figura të personaliteteve të njohura shqiptare, të cilët i ka zgjedhur populli në mënyrë demokratike dhe me lirinë e votës? :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Universiteti_Kristal&diff=prev&oldid=1208458 '''Ç'punë të prishi Universiteti Kristal'''] që ja hoqe (-3.643) artikullit? :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Administruesit&diff=prev&oldid=1288992 '''Po kto gjepura këtu çfarë janë?''']. Nqs. do të abstenosh hiq votën dhe pikë. Kërkon të bësh polemika edhe në votime apo si shpjegohet ky veprim. :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AKuvendi&diff=1289600&oldid=1289590 '''Këtu përdoruesi modifikoi "fshehurazi" redaktmin tim (''Vandalizëm Nr.1'')''']. '''JU LUTEM ADMINISTRATOREVE TE NDERHYJNE PER KETE MANIPULIM NGA ANA E MR. PSEUDO''' :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3AKristaq_Rama&diff=1289657&oldid=1289640'''Këtu përdoruesi shuan diskutimin tim (''Vandalizëm Nr.2'')''']. '''JU LUTEM ADMINISTRATOREVE TE NDERHYJNE PER KETE MANIPULIM NGA ANA E MR. PSEUDO''' :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3AKristaq_Rama&diff=1289705&oldid=1289661 '''Këtu përdoruesi shuan diskutimin tim (''Vandalizëm Nr.3'')''']. '''JU LUTEM ADMINISTRATOREVE TE NDERHYJNE PER KETE MANIPULIM NGA ANA E MR. PSEUDO''' ::::Së fundmi të nderuar Wikipedianë: Ju lutem shumë ta mbani nën vëzhgim veprimtarinë e ketij "pseudos". Ju faleminderit [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 27 shkurt 2013 07:07 (CET) === Referenca të tjera shtesë === Po shtoj këtu referenca të tjera nga shtypi që përforcojnë referencat e mëparshme, nga njëra anë dhe nga ana tjetër shtojnë fakte të reja, të cilat unë personalisht do t'i nxjerr nga artikujt e do t'i vërtetojë edhe gna burime të tjera. Siç e shihni të nderuar kontribues, s'ka asfare manipulim këtu. Referencat që Euriditi pretendon se janë të politizuara, na qenkëshin fakte të gjithëditura. Gjithsesi përtej opinioneve të ndryshme që gjenden në artikujt e mëposhtëm, unë dhe ne duhet të pasyqrojmë vetëm faktet, duke i lënë jashtë opinionet personale. Opinionet kundërshtohen, faktet jo. Të paktën jo, kur mbështeten nga kaq shumë artikuj të ndryshëm, kësaj radhe edhe me një dëshmi. Ja: *[http://www.klosi.org/news/klosi_news_oponion/154.html Klosi News - Poeti disident Havzi Nela...] * [http://lajme.shqiperia.com/lajme/artikull/iden/367106/titulli/Varja-e-Havzi-Neles-PD-zbardh-vendimin-dhe-firmen-e-Kristaq-Rames Gazeta Standard(nga Infoarkiv) - Varja e Havzi Nelës, PD zbardh vendimin dhe firmën e Kristaq Ramës] * [http://www.lajmishqip.com/?p=22480 Lajmi Shqip - Dënimi i krimeve të komunizmit, guri në qafën e politikës në Shqipëri] Nga këto lidhjet e reja, nuk ka tashmë asnjë dyshim, besoj për vërtetësinë e fakteve. Ndërkohë Babagjyshi, siç mund të shihet tek Kuvendi, më ka bërë biografinë e do të më "pushkatojë". Ujku qimen e nëdrron, por zakonin se harron. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 21:20 (CET) :Referencë tjetër, kësaj radhe edhe me autor shkrimi: [http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 1988-Kristaq Rama firmosi vendimin me vdekje në litar për Havzi Nelën] --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 27 shkurt 2013 02:49 (CET) == Pergjigje e komenteve ne Kuvend == Përshendetje Eagleal, me vjen mire qe i je bashkangjitur diskutimit. Pervoja jote dhe e Aeternusit eshte me shume vlere ketu. Shpresoj qe kete diskutim te mos e zgjatim me teper dhe te mos e kthejme ne qesharak, prandaj le ti japim nje zgjidhje. Heqjen e permbajtjes se atyre qe shkroi Mr. Pseudo e gjykoj te nxituar, me pare duhet ta kisha diskutuar ketu. Por, po aq e nxituar sa ishte heqja e perbmajtjes, ishte edhe shtimi i permbajtjes nga Mr. Pseudo pa u sqaruar ceshtja e referencave. Referencat te cilat paraqet Mr. Pseudo jane referenca nga gazetat "Bota Sot", "55" dhe "Standard", nga blogje dhe forume si dhe nje dokument nga Wikipedia angleze. : '''i.''' Ne rradhe te pare referencimi i nje artikulli duke mare per baze nje Wikipedi tjeter nuk eshte i lejuar. [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Havzi_Nela_death_penalty.jpg] :'''ii.''' 'Po ashtu referencimi nga blogje apo nga forume nuk eshte i lejuar.[http://www.klosi.org/news/klosi_news_oponion/154.html] (Shiko URL-në: Klosi News <span style="color:red">Opinion</span>) :'''iii.''' Le te diskutojme referencat nga gazetat. Refrenca nga gazeta "[[Bota Sot]]" [http://www.botasot.info/shqiperia/39488/S6u4o0k] qe ekzistonte vertet kur nisem diskutimin sot nuk ekziton me. Kjo lidhje e jashtme thote se faqja nuk gjendet. Pra per ceshtje ditesh nje artikull qe ekzistonte me pare sot nuk eshte me. Kjo tregon se sa pask serioze jane keto gazeta (largimi i artikullit mua nuk me duket rastesi). Gazeta 55 i ka me se shumti opnione ato qe shkruan (madje njeri nuk ka emrin e autorit). Bazen edhe artikujt e gazetes 55 e marin nga nje deklarate e ish-ministrit te drejtesise Aldo Bumci. Dekalraten e gjejme tek gazeta Standart. ''... Para katër ditësh Kryeministri Sali Berisha akuzoi publikisht se i ati i Ramës, ka firmosur varjen e poetit Nela, ndërkohë që dje përmes deputetit Aldo Bumçi, PD-ja zbardhi vendimin e plotë dhe firmën vrasëse të Kristaq Ramës. Një kopje të saj PD-ja ka vendosur t’ia çojë edhe djalit të tij, Edi Ramës, nga i cili kërkon falje publike në emër të familjes së poetit dhe gjithë shqiptarëve për krimin monstruoz të të atit....- nga [http://lajme.shqiperia.com/lajme/artikull/iden/367106/titulli/Varja-e-Havzi-Neles-PD-zbardh-vendimin-dhe-firmen-e-Kristaq-Rames Artikulli Varja e Havzi Nelës, PD zbardh vendimin dhe firmën e Kristaq Ramës, Gazeta Standart, dt. 06.12.2009]''. Po te marim per reference keto duhet ta formulojme keshtu seksioni e diskutuar "''Në vitin 2009, [[Partia Demokratike]] permes kryetarit te saj [[Sali Berisha]] dhe ish-ministrit te drejtesise [[Aldo Bumçi]] ka hedhur akuza se [[Kristaq Rama]] si anëtar i Presidiumit të Kuvendit Popullor, ka firmosur, së bashku me Ramiz Alinë e anëtarët e tjerë, dënimin me varje në litar të poetit [[Havzi Nela]] në vitin 1988.''". Kjo eshte e vetmja reference qe kemi, asnje shkrese nga ministria e drejtesise nuk gjendet (te pakten online). Ju thoni, lerja lexuesit te gjykoje vete; por çmund të gjykoje lexuesi kur ne e bejme fakt te kryer qe ne titullin e seksionit [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kristaq_Rama&oldid=1289887 Përfshirja në dënimet me vdekje]. Pra le ta shtojme por duke ndryshuar: * Titullin e seksionit te diskutuar. * Përmbajtjen e seksionit te diskutuar. * Heqjen e referencave nga Blogjet, Forumet dhe Wikipedia angleze. Vendosjen e nje shenimi ku thuhet se "NUK LEJOHET SHTIMI I REFERENCAVE NGA FORUME DHE BLOGJE". * Vendosjen para se te filloje seksioni i stampës {{stampa|POV}}. Une nuk do te insitoja shume ne kete çështje ne qofte se ky do te ishte rasti i vetëm. Vetëm më infoarkiv me termin "krimet e komunizmit" listohen [http://lajme.shqiperia.com/kerko/lajme/?termi=krimet+e+komunizmit 80.000 rezultate], pra artikuj pafund. Kam frike se liria per te sjelle si reference cdo gazete te mundshme do te kthehet ne konfuzion ne Wikipedian shqiptare. Pra perveç, qindra problemeve qe kemi ketu do te iportohet edhe nje problem tjeter i madh, konfuzoni dhe joneutraliteti qe kane gazetat shqipare do te imponohet dhe ne Wikipedian shqiptare. Jashte çeshtjes se referencave Eagleal, je i lutur te shohesh rastet e perseritura ku Mr. Pseudo fyen perdorues te tjere (perfshi edhe mua) si dhe raportin qe solli perdoruesi Babagjysh [[Diskutim:Kristaq_Rama#Veprimtaria_e_p.C3.ABrdoruesit_Rinstinkt_q.C3.AB_tani_mban_nofk.C3.ABn_Mr._Pseudo|ketu]] perfshi edhe '''[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kushtetuta_e_Shqip%C3%ABris%C3%AB_1945&diff=next&oldid=1207775 kete vandalizem]'''. Me sqarimin e ceshtjes se referencave, duhet bere edhe bllokimi i perdoruesit Mr. Pseudo per nje afat te caktuar. Si çdo perdorues tjeter qe kryen vandalizma te tilla cdokush duhet te mbaje pergjegjesi. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 28 shkurt 2013 17:15 (CET) <!-- p --> :Klosi news, ti mund ta quash cfarë të duash, por më këtë nuk ke të drejtë ta quash referencën të pavlefshme. Kjo sepse Klosi News është një agjenci lajmesh. Nëse klikon tek “home”, del faqja kryesore e agjencisë, që mesa duket i boton artikujt e vet kryesisht në gjuhën angleze. :Kështu, Kosi News është një organ i regjistruar, siç kam përshtypjen se janë edhe gazetat, apo ato subjekte që kanë shpeshti informacioni. Pra, Klosi news, nuk mund ta skualifikosh si blog. Së dyti, prap tek lidhja që vjen nga Klosi news, atje ka një autor, pra bie një nga pretendimet tuaja se nuk ka autorësi, dhe rrjedhimisht nuk mbahet përgjegjësi. Nëse ai autori i artikullite tek Klosi News do të kishte gënjyer, a nuk mendon se do të kishte marrë një padi të mirë. Padi, flas mbi shkrimin në fjalë. Se nuk do rrimë tu bëjmë biografinë tani se çka ngrënë para se të shkruante artikullin tjetri. :Referenca nga Bota Sot është kjo këtu. Të njëjtin link që sjell ti e ka sjellë edhe Babagjyshi. Ia kam bërë atij kritikën. Nuk kam kohë që të shikoj nëse e keni sjellë ju gabim, apo e kam vendosur gabim unë herën e parë. Por kjo verifikohet lehtë tek versionet. Linku është ky: http://www.botasot.info/shqiperia/39488/S6u4o0k/ :Nëse Ti dhe Babagjyshi, që është regjistruar vetëm prej një muaji, por duket se ka një eksperiencë të madhe nga sa shikojmë, doni të skualifikoni Gazetën 55 si burim të politizuar, puna juaj. Por nëse e hidhni poshtë si të tillë, duhet të sillni të paktën një artikull gazete që thotë të kundërtën e asaj që thotë Gazeta 55, mbi pjesën e fakteve të përmenduar, jo akuzat që ngre Pdja mbi faktet. Siç kam përsëritur referencat e ndryshme sillen për të konfirmuar faktet jo akuzat, apo gjykime morale mbi personin. Gjykimi lexuesit, ne mjaft ti paraqesim të vërtetën. :Tek gazeta 55 ekziston edhe një artikull më i hershëm me autor, Emër e Mbiemër që fliste mbi të njëjtën gjë. Ja s ata gjej e do ta sjell. Tani a nuk më thua, ka apo jo ndonjë padi ndaj Gazetës 55, apo mbi autorin e shkrimit(që do të sjell), mbi këto deklarata të publikuara prej saj? Nëse pretendoni që po, sillini, jam dakord që të pasqyrohet e gjithë e vërteta. Unë atë po përpiqem të bëj. :Tjetër, nëse ato ç'ka shkruhen nëpër gazeta janë shpifje.. ti e di se ka gjykata. Nëse ndonjë gazetë ka shpifur në artikujt në fjalë, do kishim parë reagimet, nuk mendon? Pra nëse do ti skualifikosh si fallcifikime faktesh, të bie ty barra e të treguarit se është hapur gjyq, psh nga Familja Rama, dhe se gjyqi është fituar a ku di unë. :'''Përditësim''': Ja artikulli me Autor, prap i Gazetës 55: http://www.gazeta55.al/index.php?artikulli=2717 :Kudo në botë ka gazeta që mbështesin apo akuzojnë qeverinë dhe anasjelltas për opozitën. Unë këtu nuk po i bëj gjyqin asnjërit, por po kap faktet, nga njëmijë e një referenca të ndryshme. Nuk mjaftojnë 6 refereca të ndryshme pët të shkruar se Kristaq Rama ka vendosur firmën? Nuk mjafton as dok origjinal? Mua më duket absurde, gjtihë ky insistim yti, Euridit. Sepse në të gjthë botën ka media që mbështesin qeverinë, psh në Shba, lobet janë të njohur. Po ne nuk po merremi, përsëris me akuzat partiake, për to as më shkon ndërmend të merrem, po merremi me faktin e thjeshtë e të veçuar të firmës. As po them se poeti u dënua vetëm për disa poezi. A e kupton që po mbron të pambrojtshmen? :Për sa i përket vandalizmit, Euridit, të ftoj i dashur ta shohësh më mirë lidhjen që ke sjellë. Kjo sepse atj shihet se si unë e kisha hequr atë përmbajtje dhe më pas e kam risjell. Ti do thuash po pse e risolle përmbajtjen kur ishte vandalizëm. E risolla i nderuar sepse mu kujtua një kritikë e bërë në drejtimin tim nga Aeternus (http://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Mr._Pseudo#Rreth_grisjes_s.C3.AB_artikujve). Pra që pavarësisht përmbajtjes, unë nuk mund ta fshija totalisht, por mund ta sugjeroja për grisje – ose ta redaktoja vetë. Duke qenë se, vetë nuk kisha kohë, e riktheva si më parë. :Për sa i përket akuzave të Babagjyshit, ja t'i kap një nga një. :Po, kisha vendosur një lidhje për tek blogu, që më pas e hoqa. Por kur e vendosa nuk lexova asnjë paralajmërim se mund të ishte jashtë rregullores. Këtë e mësova para ca kohësh tek wiki anglisht. Por, vetë tek versionet mund të shhikosh datën kur e kam larguar dhe të konfirmosh se është hequr para se të fillnte diskutimi mbi K Ramën. :Tek Fatos Nano, artikulli në wikin anglisht, atje janë redaktimet e mia, shihet se cfare kam shtuar e cfarë kam hequr. Të gjitha me referenca. Nëse ty e Babagjyshit nuk ju pëlqen si referencë as Wikileaksi që publikon dok zyrtare të ambasadave amerikane, puna juaj. Por, Babagjyshi duhet të mbajë prëgjegjësi për të gjitha akuzat e pabaza që ka ngritur ndaj meje. Ti duhet të ishe i pari që tëë reagoje. Por ti po i mban anën. :Po ashtu edhe Universiteti Kristal – versionet e ndryshme atje janë, shikohet lehtë se çfarë kam modifikuar. :Sa për vandalizmat që thotë për modifikim të komenteve të tija, ato po i kam bërë. Por këtë pasi e kam lajmëruar disa herë se nuk duhet ta përmendte më nofkën time të vjetër. Kjo për arsye privatësie. Për të njëjtat arsye që isha dhe jam i gatshëm tia shpjegoj Eagleal-it, sepse i kërkova ndryshimin e nofkën, Këto privatisht. :Pra, ju lutem, pak seriozitet. Unë nuk kam sharë njeri, të paktën jo më shumë se ç’ka bërë Babagjyshi. Nëse gjithsesi jeni fyer nga toni im kërkoj ndjesë, por kjo nuk më bën fajtor për fyerje. :Unë, kërkoj vetëm një gjë: Që Babagjyshi (dhe kushdo tjetër) të mos e përmendi më nofkën e vjetër. Gjithashtu, Euridit, kërkoj ndërhyrjen tënde, apo të Eagleal-it për të hequr pjesët kur ai ka përmendur nofkën time, pas ndryshimit të saj. Sepse përpara nuk them dot gjë. :Vërtet jam i habitur që kërkon të më bllokosh llogarinë. Ti vet e di se unë kam punuar këtu, sadopak qoftë. Nuk ke pse nxehesh mbi ca referenca që nuk të pëlqejnë. Unë do të të këshilloja që nëse ke konflikte interesi mbi temat e diktaturës, të mos futesh në këto muhabete. Për të tjerat, me ty e me këdo tjetër, nuk kam asgjë. Aq më tepër që unë e lavdëroj e do të vazhdoj ta lavdëroj punën tënde.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 28 shkurt 2013 18:28 (CET) :Besoj se uu sqarua çështja e "vandalizmave" të mia. Po për këtë, mund të hapim tjetër diskutim, tek faqja ime. Pasi të mbyllim këtë çështje.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 28 shkurt 2013 18:44 (CET) :# Nuk kam konflikte interesi. Sa per moshen time po te them se jam student dhe jam mjaftueshem i madh sa te kujtoj shume turbullt nje apo dy fragmente nga ngjarjet e vitit 1997. :# Klosi.org mund te jete agjensi lajme, mund te jete cfare te doje. Une nuk thashe se artikulli tek klosi.org nuk ka autor, une thashe se ky artikull listohet nga vete faqja ne kategorine opinione. Mundohu te gjesh aty ku shkruan "Home | Opinion | Poeti disident Havzi Nela...". :# Nuk e di nese e kam une gabim, por edhe ne kete moment qe po shkruaj kjo faqe nuk hapet http://www.botasot.info/shqiperia/39488/S6u4o0k/ .--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 28 shkurt 2013 19:08 (CET) :::Po mirë, pas modifikimit ku qëndron nevoja e vendosjes së stampës mbi jo-neutralitetin e seksionit? Aq më tepër që kemi pasqyruar thjeshtë e vetëm cka thënë gazeta. Do ta kuptoja në fillim me versionin tim, po them, por tani? '''Do ta kuptoja nëse vendoset në fillim fare, meqë një pjesë e mirë e artikullit nuk ka referenca fare... A e vendosim stampën e dyshimit (vetëm) në fillim të artikullit, edhe këtë si formë kompromisi?!''' Me të mira!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 28 shkurt 2013 20:56 (CET) Siç thash duken thjesht si akuza politike, arrij te imagjinoj pse mund te kete bere kete gje partia tjeter. Po nuk mund te japim opinione. Pajtohem me te dy, edhe pse nuk besoj te kete nevoje per POV. Une them te shkruhet direkt te seksioni i artikullit qe "kjo akuze apo fakt nuk eshte konfirmuar kurre nga nje studim perkates... etj." --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 28 shkurt 2013 22:20 (CET) :Sa per sqarim shqiperia.com nuk mund te pranohet si burim, sepse eshte thjesht nje agregator. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 28 shkurt 2013 22:25 (CET) == Shpresa për arritjen e një konsensusi? == ::Duket se Mr. Pseudo ka filluar të lëvizë disi nga pozicionimi i tij fillestar. Shoh në thellësi disa grimcëza të vogla me nuanca pozitive pas reagimit të tij të fundit. Kundërshtimi i hapur që ju bë për shkak të insistimit të tij të vazhdueshëm, për të na imponuar pothuajse me forcë pranimin e "vërtetësisë së letrës higjenike (humor)", të skanuar nga autorë ende të pa konfirmuar, duket se përfundimisht do të japë frutet e saj. Por jam ende disi i përmbajtur për të shpresuar, se më në fund mund të arijmë një konsensus të përbashkët, i cili do të mundësonte pastrimin e artikullit nga banalitetet enciklopedike, qëllimi i të cilave nuk synon gjë tjetër, përveç se nxitjen e pakënaqësive midis nesh apo lexuesve nga jashtë. Mr. Pseudo! Nuk na takon neve të gjykojmë se ndonjë artist ka vepruar pandershmërisht në jetën e tij apo jo. Aq më tepër kur bëhet fjalë për krijues arti të cilët akoma mbajnë tituj nderi. Është detyra e institucioneve kompetente të merren me zbardhjen e vërtetësisë së ndonjë dokumenti, dhe jo e jona! Puna e një Wikipediani duhet të përqendrohet kryesisht në krijimin e artikujve enciklopedikë, për të pasqyruar sa më realisht dijet e standartizuara të njerëzimit. Pasqyrimi sa më i saktë i tyre duke u bazuar në vepra letrare duhet të jetë objektivi, dhe jo mbledhja e lajmeve gazetareske, të bllogjeve, të shkrimeve të forumeve apo dhe krijimi i një databaze me lidhje të jashtme (hyperlinks). Po ne nuk jemi këtu për të bërë punën tellallit, kjo është absurde më kupton apo jo? ::Një njeri me horizont të hapur gjykon duke mos u munduar t'i anashkalojë faktet. Merre shtruar dhe gjyko duke u nisur nga këndvështrimi i një lexuesi asnjanës. Po të ulesh shtruar e të thellohesh do të dalësh në konkluzionin, se ty Mr. Pseudo asnjeri nuk të ka ofenduar as edhe me fjalën më të thjeshtë. Përkundrazi, të tjerët ta kanë vënë e po ta vënë vazhdimisht në dukje, që je vetë ti ai që (me ose pa dashje) ke provokuar e publikuar shprehje të tilla. E megjithatë askush akoma nuk të ka pezulluar, vetëm se gjithkush shpreson se në një të afërme do të reagosh pozitivisht për të bashkëpunuar. Njohuritë e tua si Wikipedian nuk mohohen, ato do të mund t'i shërbenin kujtdo. ::Edhe një gjë s'do rri pa të ta thënë. Kush druhet nga zbardhja e emrit të mëparshëm të përdoruesit, duhet të ketë një arësye relativisht të fortë. Ai që insiston me vendosmëri të zbehë emrin e dikurshëm të përdoruesit ngjall menjëherë dyshim tek përdoruesit e tjerë. Mos më keqkupto, por gjithkush menjëherë do të pyeste veten: "Pse e ka bërë vallë? Mos ka pasur frikë nga e kaluara?" Nejse, është e drejta e kujtdo të bëjë ndryshimin e emrit të përdorueit sa herë që të dëshirojë. Por ama është dhe e drejta e kujtdo, që të shfletojë sa herë të dojë gjithshka që të ofron Wikipedia e Lirë. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 1 mars 2013 14:51 (CET) == Diskutime serioze == Mendoj se diskutimet me fyerje ndaj njeri tjetrit midis përdoruesit Babagjysh dhe përdoruesit Mr. Pseudo nuk i shërbejnë Wikipedias Shqip. Gjithashtu nuk do të më pëlqente që ata të bllokohen, por të nxiten që të zhvillojnë diskutime serioze, që i shërbejnë çështjes në diskutim. Përsa i përket çështjes në fjalë mendoj se nuk ka asgjë të keqe që për Kristaq Ramën të shkruhen edhe meritat e tij si skulptor i talentuar që ka realizuar vepra të mëdha artistike, por në të njëjtën kohë të përmendim që Rama ka qenë anëtar i Presidiumit të Kuvendit Popullor dhe si i tillë ka firmosur vendimet që ai organ i lartë i kohës së diktaturës komuniste merrte në atë kohë. Dihet se vendimet e dënimeve me vdekje në atë kohë nuk ekzekutoheshin pa kaluar përfundimisht në Presidiumin e Kuvendit Popullor dhe ishte ky i fundit që vendoste që dënimi të ekzekutohej apo të rishqyrtohej. Vendimet i firmosnin të gjithë anëtarët. Askush nuk guxonte të refuzonte. Unë mendoj që ne nuk duhet të kërkojmë dokumentin origjinal të firmosur nga anëtarët e Presidiumit të Kuvendit Popullor për dënimin me varje të poetit Havzi Nela, as dekretin origjinal të dhënies së titullit Skulptor i Popullit nga Pres. i Kuv. Pop. Kristaq Ramës. Prandaj nuk duhet që dikujt ti kërkojmë me domosdo referenca sepse ajo që ai shkruan nuk na pëlqen. Kristaq Rama ka qënë Skulptor i Popullit që ka krijuar vepra me vlera të mëdha artistike dhe në të njëjtë kohë ka qënë anëtar i Pres. të Kuv. Pop. në kohën që u mor vendimi për pranimin e dënimit me vdekje të poetit disident Havzi Nela. Jam plotësisht dakord me ato që shkruan përdoruesi Gentius në fillim të këtij diskutimi. Një këshillë nga ana ime: Ruani gjakftohtësinë edhe kur ju fyejnë. Do të jetë më mirë për ju dhe më keq për ata që ju fyejnë. Ju përshëndes të gjithëve ~~ [[Përdoruesi:Lerriklo|Lerriklo]] 4 mars 2013 4:07 (CET) : Leriklo, ti duket se "paske qënë shumë i kujdesshëm" në leximin e diskutimeve. Pa na thuaj njëherë se ku i lexove ti fjalë për fjalë ato "fyerjet ndaj njeri-tjetrit?" Ty nuk të pëlqen që ata të bllokohen"? Edhe mua nuk do të më pëlqente që dikush të bllokohej thjesht për shpifje. Apo ke marrë përsipër "rolin e ndërmjetësuesit"?. S'ke nevojë për këtë, se ne jemi në gjendje t'i zgjidhim vetë mosmarrëveshjet, pa patur nevojën e dikujt që haptazi ka mbajtur hapur një qëndrim të njëanshëm. Kjo do të vlente jo vetëm për dikë që mundohet të nxisë përçarje, por edhe për ata që deri tani nuk kanë lexuar gjerë e gjatë diskutimin, ose për shkaqe të ndryshme deri tani fatkeqsisht kanë qëndruar pasiv. Nëse dikush kërkon të luajë me të vërtetë rol pozitiv në zgjidhjen e çëstjes ai duhet të ketë edhe kurajon të zbardhë të vërtetën e bazuar në fakte dhe jo në marramendje. Kjo e vërtetë nuk do shumë kohë dhe as shumë mend për t'u konfirmuar. Referencat, të cilat deri tani në artikul nuk ekzistojnë duhet patjetër të përmenden. Vetëm ato nxjerrin në dukje vërtetësinë e një thënie e cila shfaq dyshim tek lexuesit. Çdo orvatje për të anashkaluar pasqyrimin e referencave (dmth. autori, vepra letrare, botuesi, vendi, viti etj.) nuk ndihmon në pasqyrimin bindës dhe real të një artikulli. Sa për atë se ç'ka bërë njëri apo tjetri ish-anëtar i byrosë politike, apo dhe cilido që sot mban një rol drejtues, nuk është mirë të diskutohet shumë gjatë. Po të fillojmë të mbledhim citime gazetash, do të duhej që ju si "asnjanës" që duhet të jeni, të shkruanit për secilin prej tyre thënie të pa numërta të ngjashme me këto. Kush nga ju nuk është në dijeni të lloj-lloj "lajthitjeve të sistemit nervor" që shkruen gati çdo ditë në gazeta jo serioze, nëpër bllogje apo ku ta di unë se ku? Përshëndetje edhe ty [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 5 mars 2013 08:46 (CET) ::I nderuar Babagjysh. Nuk do të zgjatem në këto diskutime që nuk më pëlqejnë. Unë desha të jepja vetëm një mesazh mirëkuptimi. Unë i dënoj me forcë të gjitha fyerjet që janë bërë ndaj jush personalisht dhe njëkohësisht dënoj edhe fyerjet që ju keni bërë ndaj të tjerëve. Të fyesh të tjerët nuk ka nevojë të përdorësh fjalë vulgare. Ti thuash dikujt që nëse ke qënë viktimë e komunizmit ky është problemi yt është një fyerje e jashtëzakonshme. Problemi ishte i diktatorit dhe jo i viktimave të tij. Të thuash që edhe ata që vuanin nëpër internime e donin dhe e respektonin diktatorin Hoxha është një fyerje e ulët për ato nëna të cilëve iu pushkatua djali për propagandë kundër regjimit dhe ato vetë u internuan. Nipërit apo mbesat e tyre mund të jenë redaktorë në këtë Wiki. Para këtyre fyerjeve epitetet e tjera që ju përdorni si "nervaprishës", "dialekt malësori", "ik se na lodhe" etj. do të duken si lavdërime. Prandaj unë mendoj që kur nuk jemi dakord me dikë duhet të përdorim takt dhe kulturë dhe jo shprehje ironike "rol ndërmjetësuesi", "asnjanës", "paske qene shumë i kujdesshëm". Uroj që në të ardhmen të kemi diskutime të frutshme duke respektuar njeri tjetrin dhe le ti harxhojmë energjitë për të pasuruar Wikipedian shqip dhe jo për tu marë me njeri tjetrin. Ju përshëndes me dashamirësi ~~[[Përdoruesi:Lerriklo|Lerriklo]] 5 mars 2013 4:38 (CET) :::Nuk do të zgjatesh në diskutime dhe i fryn zjarrit. Krejtësisht e pa pranueshme po të shohësh se ndërhyrja jote në diskutim erdhi tamam në kohën kur pritej që atij t'i vinte fundi. Dhe ç'doje në të vërtetë të na sqaroje? Ta them unë se çfarë. Në të vërtetë hyre në diskutim për të ngjallur pakënaqësira. Njëlloj si dhe shkaktari i këtij diskuti, me të cilin ke pak ngjshmëri jo vetëm në mendime... Fakti që ti na solle ca thënie (dhe jo fyerje) vërteton më së miri qëllimin tënd, për t'i dalë në mbrojtje dikujt. Po si s'të paska zënë gjumi more kur na u ngrite në orën 4:07 të mëngjesit vetëm si e si që të mbrosh dikë. Për mendimin tim kjo që bëre ti është e pa ndëgjegjshme se :<br />'''Ti i nderuar Lerriklo nuk ke përmendur aspak fyerjet apo shpifjet e bëra nga: Ms. Pseudo në [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi kuvend] me fjalët:''' :::1.) "Kjo do të thotë të spekullosh", 2.) "derdimen", 3.) "Kuptohet lehtë se pjellë e çfarë je", 4.) "Bën një gabim trashanik", 5.) "Ti psh, mund të kesh 4 emra përdoruesi këtu në Wikipedian Shqip dhe të bësh ligjin", 6.) "E kupton se të politizuarit këtu jeni ju", 7.) "por t'i bën lëvizje skuthi", 8.) "Ti ke pikëpamje të politizuara", 9.) "I politizuari e i njëanshmi këtu je ti", 10.) "nëse këtu brendapërbrenda wikit shqip, nuk zgjidhet gjë, di unë di veproj", 11.) I dimë nja dy tre gjuhë. Dimë të hartojmë një letër ndaj atyre që paguhen për të vëzhguar punën e vullnetarëve, qofshin këta burokratë apo administratorë.", "12.) "Gënjen haptazi. Pa ppikën e turpit", 13.) "se unë nuk merrem me vemjet" 14.) "Është bërë një veprim i pakuptimtë, agresiv e arbitral", 15.) "ose të kanë lënë syte ose je fishkur nga trutë", 16.) "Nga kjo vetëm ti duhet të dënohesh për vandalizëm e paanshmëri. Duhet të të bllokohet llogaria siç veprohet për të gjithë vandalët e tjerë" 17.) "Ti ose je budalla ose bën sikur nuk kupton" 18.) "do dilte ndonjë filokomunist tjetër" 18.) "po mbroni një kauzë të dështuar që në fillim", 19.) "Tani kaperce, tek dega tjetër si majmun", 20.) "ik fshije, nëse ta mban", 21.)"tek Wiki anglisht, se atje ka çeçua biçak, nuk ke administratorin Euridit (që vetëm erudicion nuk po tregon) që të mbështet." 20.) "Logjika jote çalon rëndë" 21.) "Qenke derdimen njeri" 22.) "egon tende te semure" 23.) "E ke at ideologjik" 23.) "Kur të kem çik më shumë kohë, do vete e do redaktoj artikullin mbi Sali Barishën. Dhe di shtoj mjaftë referenca për aktivitetin e tij në gjirin e Partisë komuniste. Ore se mos më bën, prap kritika, për... dëmtim personalitetesh." 24.) "po kishte ndonjë pakënaqësi, bujrum", 25.) vazhdon... :::Pas gjithë e gjithë '''këtyre fakteve përdoruesi "Ms. Pseudo" ka kurajo dhe shkruan''': "Euriditi, unë nuk kam fyer askënd". :::Lerriko! Lexo, gjyko dhe pastaj shkruaj më me ndershmëri! Përshendetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 6 mars 2013 08:23 (CET) Si gje e pare diskutimi ishte mbyllur duke treguar nje deshire te jashtezakonshme per te miren e sqwikit, dhe aksione u moren per te rregulluar kontroversien e ketij artikulli. Diskutimet personale mbi njeri tjetrin i spostoni ne faqet tuaja e diskutimit neqoftese kan te bejne me administrimin apo redaktimn e sqwiki. Ndryshe nderroni emaile ose shkruani ne ndonje forum. Ta arkivjojme çka ndodhur deri tani ne kete çeshtje sepse ndaj sulmve personale mund te meren aksione sipas rregullave (mund te rrezikoni bllokimin pa afat, quhet trolling ose ndezje luftash flaming). Shpresoj ne mirekuptimin tuaj --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 6 mars 2013 10:17 (CET) == Editimet e fundit == [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kristaq_Rama&diff=prev&oldid=1297041 Ky editim] heq referencat e Gazeta 55 dhe thote qe artikulli s'ka referenca. Babagjysh e kupton qe po demton artikullin? [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 04:26 (CET) '''Vandalizmat e fundit të përdoruesit e regjistruar dje me nofkën: "Maqedonia boy"''' Gazetat duhet të jenë të pavarura dhe jo partiake. Referencat duhen bazuar në vepra letrare dhe jo në citime gazetash të pa konfirmuar nga organet përkatëse. Ti je një përdorues i ri që po bën vandalizëm. Kush je ti që [http://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Kontributet/Tetovo_boy Tetovo '''dje u regjistrove dhe sot po kthen artikuj''']. I lutem kryesisë që ta kontrollojë pak IP-në, dhe nqs. është çorapekukull ta bllokoni pa afat. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 04:45 (CET) :I dashur Babagjysh, nofka ime eshte "Tetovo boy", jo "Maqedonia boy". Ndoshta po ngaterroni Tetoven me Maqedonine. Tetova eshte nje qytet i Maqedonise Perendimore: mund ta shikoni ne harte. :Gazeta 55 nuk eshte gazete partiake, po e pavarur, duket se jeni i painformuar. Ku e keni gjetur informacionin qe Gazeta 55 eshte gazete partiake? [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 04:50 (CET) ::Kësaj i thonë hajt baba të tregoj arrat. Për fjalën maqedonia apo tetovo ke të drejtë e korrigjoj po deshe. Sa për dijeni: Ne shqiptarët kryeqytetit ish-jugosllav nuk i themi Tetovo por Tetova. Nuk luan rol fare. Ku e ke gjetur informacionin se lajmet që dalin nëpër gazeta janë burime të sigurta. Ku e di ti që gazeta 55 nuk është partiake? Vërtetimet duhet t'i sjellë ai që vendos lidhjet dhe jo ai që ka dyshim për to. Mbush ditët si redaktues pastaj eja të diskutosh. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 05:04 (CET) :::Sipas [http://www.hrw.org/reports/2002/albania/albania0602.pdf ketij burimi, faqja 56] Gazeta 55 eshte e pavarur (unaffiliated) e djathte. Fakti qe kjo gazete ka marre edhe fonde nga qeveria e majte e vitit 2000 tregon qe nuk eshte gazete partiake (shih faqen 53 ne po ate burim). Do pres argumentin tuaj dhe nese s'do keni argument do ju kthej editimin. Gazeta 55 eshte burim i besueshem. Nuk kam asgje kunder po te perdoret edhe nje burimi i majte ne menyre qe te kete barazpeshe, mjaft qe te mos jete gazete partiake, po e pavarur e majte. Se fundmi (edhe pse s'ka lidhje me temen): Shprehja shqip eshte "hajt baba te te tregoj '''arat'''" jo ''arrat''. "Tetovo boy" eshte anglisht, jo shqip. Tetova nuk ka qene kurre kryeqytet ne Jugosllavi. [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 05:09 (CET) :::: Nuk na intersojnë se çfarë është shkruajtur për një gazetë 11 vite më parë. Gazetat cilado ajo qoftë duhen cituar me shumë kujdes shkruhet në wikipediat e mëdha. Sill burime të sigurta të konfirmuara nga organet kompetente. Gazeta në fjalë nuk citon autorin e artikullit, shtëpinë botuese, vendin e skanimit të dorëshkrimit etj. si këto. ''Ai që vendos lidhjet e internetit po ai është i detyruar të sjelli burimet letrare të sigurta. Sill burimet e konfirmuara pastaj ktheje artikullin kur të duash''. Për mua këtu mbaron edhe diskutimi mbi këtë temë. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 06:35 (CET) :::::Me falni po s'jeni i sakte. Burimi i Gazetes 55 eshte i vitit 2008, jo i 11 viteve me pare. [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kristaq_Rama&oldid=1297071 Ky version], te cilin ju e shkaterruat me [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kristaq_Rama&diff=next&oldid=1297071 kete redaktim], permbante [http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 linkun] te artikulli. Burimi eshte i besueshem sic argumentova me siper. [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 06:42 (CET) ::::::Ja dhe lidhja që na ke sjellë: <pre>http://www.hrw.org/reports/2002/albania/albania0602.pdf</pre> Kush ka të drejtë tani unë apo ti? [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) :::::::Une kam te drejte. Lexo mire me siper se pse e solla ate link. Apo do te thuash qe me 2008 Human Rights Monitor nderroi mendje per Gazeten 55? [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 06:54 (CET) ::::::::Po ta kishe nofken Tetovo girl do te kisha dhënë me shumë dëshirë të drejtë. Por fakti tregon të kundërtën. Jemi në 2013-tën e jo në 2002. Po u lodhe zogu nuk do flesh sot? [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:05 (CET) :::::::::(duke injoruar komentet "trolling") Je jashte teme. Nuk e kuptoj cdo te thuash. Mund t'i permbahesh temes te lutem? Fakti qe jemi ne vitin 2013 c'ka te beje?[[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:06 (CET) ::::::::::Jashtë teme dukesh se je ti më duket. Ne lidhjen tënde shkruhet: /reports/2002/ Gjumë të ëmbël dhe të daltë emri i artikullit në ëndërr. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:16 (CET) :::::::::::(duke injoruar komentet "trolling") Raporti eshte per Gazeten 55 dhe thote qe Gazeta 55 eshte e pavarur. Megjithate, nese s'te pelqen ajo une po i listoj te gjitha burimet qe mund te shfrytezohen, te cilat ti i heq ne sqwiki: :::::::::::#[http://www.botasot.info/shqiperia/192494/si-firmosi-kristaq-rama-varjen-e-poetit-havzi-nela/ Bota Sot ne 2012] :::::::::::#[http://www.gazetatema.net/web/2012/03/02/pd-kadilli-rama-te-kerkoje-falje-per-varjen-e-havzi-neles/ Gazeta Tema ne 2012] :::::::::::#[http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 Gazeta 55 ne 2008] :::::::::::#[http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 Gazeta 55 ne 2010] :::::::::::#[http://www.zeriyt.com/shoqata-anti-komuniste-edi-rama-ti-kerkoje-falje-familjes-se-poetit-havzi-nela-t61578.0.html Zeri yt ne 2009]. :::::::::::Te gjitha keto gazeta jane te pavarura e asnje s'eshte partiake.[[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:20 (CET) :Ku e ke dëshminë e firmosur nga ndonjë organ përkatës i shtetit shqiptar, që të vërtetojë thënien tënde të mësipërme? Por edhe sikur të jenë të pavarura nuk do të thotë që burimi i informacionit për këtë rast është i besueshëm, përderisa nuk është pranuar nga organet kompetente si i tillë. Administratorë ju lutem vërii kapakun kësaj teme. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 08:45 (CET) :Po këtë "zërin", "temën" dhe "botën" e gjyshit a do e pranosh si referencë? Po pse ç'na bë vonë neve se çfarë shkruhet nëpër gazeta more bojso. Ne njohim vetëm bibliotekat ku shkojmë për tu informuar me burime të sigurta letrare e jo me paçavure humoristësh. Pija lëngun atyre lidhjeve se gjyshi as që ka interes për artikuj të kësaj natyre, por thjesht mundohet t'ju bind se e keni gabim kur doni t'i prezantoni lidhjet e jashtme si referenca. Hajt shko bëj gjum tani. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:37 (CET) ::Burimet qe ju i quani "letrare" kane lidhje me letersine, dhe nuk jane burime te besueshme. Nese une shkruaj nje artikull per Ballin Kombetar, nuk do marr parasysh burimin "letrar" Shevqet Musaraj, pasi ai eshte thjesht nje poet qe ka bere krijim letrar, e jo historian. Per cfare doli ne shesh kohet e fundit per Kristaq Ramen burimet e vetme jane gazetat, te cilat jane bazuar ne dokumente historike. Lidhjet e jashtme jane nga websajtet e gazetave dhe pranohen nga cdo wikipedia ne bote. Dhe mua interesi juaj personal nuk me intereson fare: thjesht po fus ne faqen e diskutimit argumentimin i cili do vleje qe te mbeshtese keto referenca ne kohe. Ju nuk keni asnje argument edhe pse i provuat te gjitha, dhe po shkoni kunder rregullave te wikit. Dhe te lutem mos me thuaj se c'te bej e c'te mos bej, te flej gjume apo jo, pasi nuk me intereson fare se c'idera ke ti per gjumin. Bile eshte nje cike e frikshme mania qe ke ti me gjumin tim. [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:40 (CET) :::Po pse edhe ti me ballin qenke zogu? Po ku ishe more bojs tetove se na thave sytë. Nuk e dija që kishte ballista dhe andej nga anët e tua. Po pse nuk thua ti që qënken racë pjellore. Hajde bojsi gjyshit duku duku ndonjë herë këndej nga kisha se do mbetesh pa mend fare. Do ta shtroj gjyshi ty me mish të pjek dhe me raki. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:51 (CET) ::::Se me cfare partie politike jam une, kjo s'ka rendesi fare. Keni ndonje argument tjeter? [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 16 mars 2013 07:52 (CET) :::::Jo jooo, po thashë meqë na dole ashtu hapur mendova të të jepja ndonjë mësim andej nga kisha. Po ti nuk dashke. Si të duash. Sa për dijeni gjyshi nuk mbron asnjë parti. [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 16 mars 2013 08:07 (CET) == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Kristaq Rama]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993078 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130206132728/http://www.ps.al/leadership te http://www.ps.al/leadership/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130731133011/http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 te http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristaq Rama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2086221 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130206132728/http://www.ps.al/leadership për lidhjen http://www.ps.al/leadership/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20130306014354/http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 për lidhjen http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130731133011/http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 për lidhjen http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2020 02:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristaq Rama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263456 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130206132728/http://www.ps.al/leadership për lidhjen http://www.ps.al/leadership/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20130306014354/http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717 për lidhjen http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=2717. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130731133011/http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773 për lidhjen http://www.gazeta55.al/index.php?kat=politike&artikulli=11773. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 21:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristaq Rama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373797 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151115150202/http://www.tirana.gov.al/sq/Monumentet-Kulturore/Monumenti-N%C3%ABn%C3%AB-Shqip%C3%ABri-4509 për lidhjen http://www.tirana.gov.al/sq/Monumentet-Kulturore/Monumenti-N%C3%ABn%C3%AB-Shqip%C3%ABri-4509. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2021 17:50 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristaq Rama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907069 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305121308/http://petronini.tripod.com/portrete.htm për lidhjen http://petronini.tripod.com/portrete.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2026 10:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristaq Rama]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979209 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://petronini.tripod.com/aplik.htm. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://petronini.tripod.com/nudo.htm. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://petronini.tripod.com/monumente.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 02:21 (CEST) pep5w5y86xyl2eby43uvs50ngout07l Diskutim:Kontradiktat e synetisë/Arkivi 1 1 293009 2983731 2905205 2026-05-25T04:24:19Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kontradiktat e synetisë]] 2983731 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e Synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2121002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150221220002/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1 për lidhjen http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 maj 2020 05:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2121883 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180930194554/https://insideislam.wisc.edu/2011/02/the-truth-about-islam-and-female-circumcision/ për lidhjen https://insideislam.wisc.edu/2011/02/the-truth-about-islam-and-female-circumcision/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150221220002/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1 për lidhjen http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 qershor 2020 07:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2136005 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191216195545/http://www.mensstudies.info/OJS/index.php/IJMH/article/viewFile/693/pdf_289%26ved%3D2ahUKEwiy6a-osf_dAhXCtIsKHZSDAZc4ChAWMAV6BAgCEAE%26usg%3DAOvVaw0FIggJ5yTF13fNePptZjCw për lidhjen http://www.mensstudies.info/OJS/index.php/IJMH/article/viewFile/693/pdf_289%26ved%3D2ahUKEwiy6a-osf_dAhXCtIsKHZSDAZc4ChAWMAV6BAgCEAE%26usg%3DAOvVaw0FIggJ5yTF13fNePptZjCw. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191216195545/http://www.mensstudies.info/OJS/index.php/IJMH/article/viewFile/693/pdf_289%26ved%3D2ahUKEwiy6a-osf_dAhXCtIsKHZSDAZc4ChAWMAV6BAgCEAE%26usg%3DAOvVaw0FIggJ5yTF13fNePptZjCw për lidhjen http://www.mensstudies.info/OJS/index.php/IJMH/article/viewFile/693/pdf_289%26ved%3D2ahUKEwiy6a-osf_dAhXCtIsKHZSDAZc4ChAWMAV6BAgCEAE%26usg%3DAOvVaw0FIggJ5yTF13fNePptZjCw. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180930194554/https://insideislam.wisc.edu/2011/02/the-truth-about-islam-and-female-circumcision/ për lidhjen https://insideislam.wisc.edu/2011/02/the-truth-about-islam-and-female-circumcision/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110720060820/http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7 për lidhjen http://collections.lib.ttu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=%2Fhfwc&CISOPTR=2&CISOBOX=1&REC=7. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150221220002/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1 për lidhjen http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=KelPlai.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=11&division=div1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 korrik 2020 13:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170725 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171107023110/https://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/newborn-male-circumcision.aspx për lidhjen https://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/Newborn-Male-Circumcision.aspx. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200531031410/https://convertfilenow.com/3/?kw=PNP1_LP3_convertfilenow&sid=11165151&said=islamicemiratecom&clickid=186899023056271966668524734104895944489 për lidhjen http://www.islamicemirate.com/index.php?option=com_content&view=article&id=310:female-circumcision-in-islam&catid=69:misconceptions-articles&Itemid=223. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 21:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2189688 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.icgi.org/information/declaration/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.icgi.org/about/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shkurt 2021 05:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2265133 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070929080506/http://www.jewsagainstcircumcision.org/brisshalom.htm për lidhjen http://www.jewsagainstcircumcision.org/brisshalom.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 tetor 2021 02:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369882 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200703000156/http://www.icgi.org/information/declaration/ për lidhjen http://www.icgi.org/information/declaration/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191218220522/http://www.icgi.org/about/ për lidhjen http://www.icgi.org/about/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2021 05:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373743 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190809173739/https://www.nhs.uk/news/lifestyle-and-exercise/circumcision-and-stis/ për lidhjen https://www.nhs.uk/news/lifestyle-and-exercise/circumcision-and-stis/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2021 17:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485787 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200531031416/https://www.auanet.org/guidelines/circumcision për lidhjen http://www.auanet.org/guidelines/circumcision. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 tetor 2022 23:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2511222 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.google.com/books?id=usEzSffvPBMC. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2023 14:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2539191 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100628074302/http://www.cirp.org/library/ethics/milos-macris/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/ethics/milos-macris/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 mars 2023 04:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2542204 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191219050701/http://www.cirp.org/pages/cultural/kimmel1/ për lidhjen http://www.cirp.org/pages/cultural/kimmel1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040812031150/http://www.cirp.org/library/history/dunsmuir1/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/history/dunsmuir1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200508063726/http://www.cirp.org/library/restoration/rubin/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/restoration/rubin/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180810151529/http://www.cirp.org/library/cultural/goodman1999/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/cultural/goodman1999/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040812031150/http://www.cirp.org/library/history/dunsmuir1/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/history/dunsmuir1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040925080415/http://www.cirp.org/library/history/gollaher/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/history/gollaher/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 prill 2023 07:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2545374 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140220114129/http://www.cirp.org/library/general/wallerstein/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/general/wallerstein/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181120091617/http://www.cirp.org/library/history/hodges2/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/history/hodges2/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190428221232/http://www.cirp.org/library/history/darby4/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/history/darby4/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190527201844/http://www.cirp.org/library/restoration/schultheiss/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/restoration/schultheiss/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140420205342/http://www.cirp.org/library/general/gairdner/ për lidhjen http://www.cirp.org/library/general/gairdner/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200531031414/http://www.cirp.org/news/jerusalempost11-21-02/ për lidhjen http://www.cirp.org/news/jerusalempost11-21-02/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 prill 2023 05:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2638532 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121214222052/http://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2012/42042381_kw50_de_beschneidung/index.html për lidhjen http://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2012/42042381_kw50_de_beschneidung/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2024 19:25 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2707045 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150715135808/http://whqlibdoc.who.int/publications/2007/9789241596169_eng.pdf për lidhjen http://whqlibdoc.who.int/publications/2007/9789241596169_eng.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 tetor 2024 01:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2735828 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200606132257/http://www.icgi.org/ për lidhjen http://www.icgi.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 dhjetor 2024 05:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2869815 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200611151610/https://jewishcircumcision.org/spectator.htm për lidhjen http://jewishcircumcision.org/spectator.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2025 20:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872173 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200531031411/https://circumcision.org/circumcision-pros-and-cons/ për lidhjen http://www.circumcision.org/advocates.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2025 18:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882649 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200531031407/http://www.holmputzke.de/images/stories/pdf/2008_fs_herzberg_beschneidung.pdf për lidhjen http://www.holmputzke.de/images/stories/pdf/2008_fs_herzberg_beschneidung.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924031110/http://www.holmputzke.de/images/stories/pdf/2008_putzke%20fs%20herzberg%20essay%20on%20circumcision.pdf për lidhjen http://www.holmputzke.de/images/stories/pdf/2008_putzke%20fs%20herzberg%20essay%20on%20circumcision.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2025 22:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2895663 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110723144701/http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=0 për lidhjen http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=com_content&task=view&id=38&Itemid=0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shkurt 2026 18:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2899476 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100705230846/http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=content&task=view&id=45 për lidhjen http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=content&task=view&id=45. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 shkurt 2026 06:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kontradiktat e synetisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979201 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140813201024/http://healthland.time.com/2012/08/27/circumcision-pediatricians-say-benefits-trump-risks/ për lidhjen http://healthland.time.com/2012/08/27/circumcision-pediatricians-say-benefits-trump-risks/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 01:21 (CEST) m3m2bxu2xafxni04lsgqj1u4z0diwlf Diskutim:Karavaxho/Arkivi 1 1 293126 2983705 2898323 2026-05-25T04:18:13Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Karavaxho]] 2983705 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Karavaxho]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992595 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060310151813/http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm te http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 00:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049688 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101063913/http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000001.htm për lidhjen http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000001.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060310151813/http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm për lidhjen http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203001449/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e21-passion-cvgg.pdf për lidhjen http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e21-passion-cvgg.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203002442/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e4-cvgg-velz.pdf për lidhjen http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e4-cvgg-velz.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060207004930/http://www.duffyandsnellgrove.com.au/extracts/m_interview.htm për lidhjen http://www.duffyandsnellgrove.com.au/extracts/m_interview.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060413211634/http://www.rijksmuseum.nl/formats/container_remcar_en.html për lidhjen http://www.rijksmuseum.nl/formats/container_remcar_en.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130516081827/http://www.eyegate.com/showgal.php?id=33 për lidhjen http://www.eyegate.com/showgal.php?id=33. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130116124302/http://smarthistory.khanacademy.org/contarelli-chapel.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/contarelli-chapel.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 18:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2136562 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131101063913/http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000001.htm për lidhjen http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000001.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181008090746/http://melitensiawth.com/incoming/Index/Scientia%20(Malta)/Scientia.%2015(1949)2(Apr.-Jun.)/03.pdf për lidhjen http://melitensiawth.com/incoming/Index/Scientia%20(Malta)/Scientia.%2015(1949)2(Apr.-Jun.)/03.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060310151813/http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm për lidhjen http://caravaggio.com/preview/attach/data01/D000199.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203001449/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e21-passion-cvgg.pdf për lidhjen http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e21-passion-cvgg.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131203002442/http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e4-cvgg-velz.pdf për lidhjen http://vecchiaforma.com/uploads/3/3/3/5/3335127/e4-cvgg-velz.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060207004930/http://www.duffyandsnellgrove.com.au/extracts/m_interview.htm për lidhjen http://www.duffyandsnellgrove.com.au/extracts/m_interview.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060413211634/http://www.rijksmuseum.nl/formats/container_remcar_en.html për lidhjen http://www.rijksmuseum.nl/formats/container_remcar_en.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130516081827/http://www.eyegate.com/showgal.php?id=33 për lidhjen http://www.eyegate.com/showgal.php?id=33. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130116124302/http://smarthistory.khanacademy.org/contarelli-chapel.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/contarelli-chapel.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 korrik 2020 10:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219631 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160829173655/http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=38 për lidhjen http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=38. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2021 10:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448931 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201106195537/http://www.parisartstudies.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=129 për lidhjen http://www.parisartstudies.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=129. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2022 05:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2503248 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141101211252/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141101211252/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggios-death-of-the-virgin.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141011221851/http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141011221851/http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/supper-at-emmaus.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2022 08:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2504686 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141023233737/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141023233737/http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/caravaggio-matthew.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141008035208/http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141008035208/http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/crucifixion-of-st.-peter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141101211943/http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141101211943/http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html për lidhjen http://smarthistory.khanacademy.org/narcissus-at-the-source.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 dhjetor 2022 03:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2683814 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230930125417/https://www.caravaggio-foundation.org/ për lidhjen https://www.caravaggio-foundation.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2024 10:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2684954 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240629202446/https://www.caravaggio-foundation.org/ për lidhjen http://www.caravaggio-foundation.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2024 15:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872113 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=zbheAgAAQBAJ. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.theartnewswpaper.com/2019/04/03/discovery-in-a-toulouse-attic-is-no-caravaggio. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2025 06:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892198 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://localhost:5000/exhibitions/listings/2017/caravaggio. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2026 18:09 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Karavaxho]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230607044538/http://www.vandewerken.nl/teksten/caravaggio%20english.html për lidhjen http://www.vandewerken.nl/teksten/caravaggio%20english.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 22:24 (CEST) jjvwp5791nx9p1upw04iq4t6d41smh0 Diskutim:Iraku/Arkivi 1 1 293246 2983715 2382180 2026-05-25T04:20:19Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Iraku]] 2983715 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Iraku]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991895 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://web.amnesty.org/library/Index/engMDE140082001?OpenDocument&of=COUNTRIESIRAQ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100102152620/http://al-bab.com/arab/countries/iraq.htm te http://www.al-bab.com/arab/countries/iraq.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 22:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Iraku]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2004070 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050206195458/http://schema-root.org/region/mideast/iraq/ për lidhjen http://schema-root.org/region/mideast/iraq/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050307015721/http://www.ifex.org/en/content/view/full/222 për lidhjen http://www.ifex.org/en/content/view/full/222. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Iraku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2074410 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190911134731/http://jubileeiraq.org/ për lidhjen http://www.jubileeiraq.org/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040319003712/http://web.amnesty.org/library/Index/engMDE140082001?OpenDocument&of=COUNTRIESIRAQ për lidhjen http://web.amnesty.org/library/Index/engMDE140082001?OpenDocument&of=COUNTRIESIRAQ. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102152620/http://al-bab.com/arab/countries/iraq.htm për lidhjen http://al-bab.com/arab/countries/iraq.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050206195458/http://schema-root.org/region/mideast/iraq/ për lidhjen http://schema-root.org/region/mideast/iraq/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050307015721/http://www.ifex.org/en/content/view/full/222 për lidhjen http://www.ifex.org/en/content/view/full/222. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shkurt 2020 13:15 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Iraku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2098345 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190911134731/http://jubileeiraq.org/ për lidhjen http://www.jubileeiraq.org/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040319003712/http://web.amnesty.org/library/Index/engMDE140082001?OpenDocument&of=COUNTRIESIRAQ për lidhjen http://web.amnesty.org/library/Index/engMDE140082001?OpenDocument&of=COUNTRIESIRAQ. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102152620/http://al-bab.com/arab/countries/iraq.htm për lidhjen http://al-bab.com/arab/countries/iraq.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050206195458/http://schema-root.org/region/mideast/iraq/ për lidhjen http://schema-root.org/region/mideast/iraq/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050307015721/http://www.ifex.org/en/content/view/full/222 për lidhjen http://www.ifex.org/en/content/view/full/222. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 prill 2020 22:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Iraku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2372704 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131208215316/http://www.iraqigovernment.org/ për lidhjen http://www.iraqigovernment.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 dhjetor 2021 01:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Iraku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979087 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100712083422/http://www.cpa-iraq.org/ për lidhjen http://www.cpa-iraq.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 14:03 (CEST) 3qzmvbwzpef42wa0qrcuu6h7txgsfhg Diskutim:Linda Maria Baros/Arkivi 1 1 293486 2983721 2981321 2026-05-25T04:21:19Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Linda Maria Baros]] 2983721 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli [[Linda Maria Baros]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993568 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110725191202/http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431 te http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100626020845/http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm te http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20101022021502/http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4 te http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080705101402/http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm te http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 02:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049788 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110725191202/http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431 për lidhjen http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100626020845/http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101022021502/http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4 për lidhjen http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080705101402/http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 18:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2081974 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110725191202/http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431 për lidhjen http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100626020845/http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101022021502/http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4 për lidhjen http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080705101402/http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110727181238/http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587 për lidhjen http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 mars 2020 20:19 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177518 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120313143355/http://www.public-republic.com/magazine/2010/11/63287.php për lidhjen http://www.public-republic.com/magazine/2010/11/63287.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 03:36 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2198961 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110107224121/http://revue-texture.fr/spip.php?article281 për lidhjen http://revue-texture.fr/spip.php?article281. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 mars 2021 03:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263714 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110725191202/http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431 për lidhjen http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100626020845/http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101022021502/http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4 për lidhjen http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080705101402/http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm për lidhjen http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110727181238/http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587 për lidhjen http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 22:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976312 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110819193824/http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html për lidhjen http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979240 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120119052045/http://www.primavarapoetilor.ro/versusversum.html për lidhjen http://www.primavarapoetilor.ro/versusversum.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110110121845/http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html për lidhjen http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110110121845/http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html për lidhjen http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 05:58 (CEST) ck51ftuo7h4o6xjgye4ks142i0m4lin Diskutim:Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit 1 294123 2983734 2981106 2026-05-25T04:24:51Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit/Arkivi 1]] 2983734 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{WikiPotter}} cs7pr7fue6l8irffafdwtn16tmpdv99 Diskutim:Jakup Mato/Arkivi 1 1 296513 2983729 2912548 2026-05-25T04:23:23Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Jakup Mato]] 2983729 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Jakup Mato]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2004211 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://jakup-halil-mato.blogieren.de/Erstes-Blog-b1/Willkommen-b1-p1.htm *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.millifolklor.com/sayfalar/55/55.pdf *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm për lidhjen http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html për lidhjen http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 11:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakup Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107545 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://jakup-halil-mato.blogieren.de/Erstes-Blog-b1/Willkommen-b1-p1.htm. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.millifolklor.com/sayfalar/55/55.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm për lidhjen http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html për lidhjen http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 05:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakup Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2128926 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060519150651/http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm për lidhjen http://www.afcr-al.org/english/publications/magazine.shtm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200417145026/http://bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?DATABASE=catalo&OPAC_URL=%2Fadlib%2Fbeginner%2Findex_al.html&LANGUAGE=1&l1=Mato%2C%2BJakup&LIMIT=50&STARTFROM=51 për lidhjen http://bksh.al/adlib/scripts/wwwopac.exe?&DATABASE=catalo&OPAC_URL=%2Fadlib%2Fbeginner%2Findex_al.html&LANGUAGE=1&l1=Mato%2C+Jakup&LIMIT=50&STARTFROM=51. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150227144559/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html për lidhjen http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/qsa.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 korrik 2020 03:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakup Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170175 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029032311/http://www.arkivalajmeve.com/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja.367118/ për lidhjen http://www.infoarkiv.com/lajme/artikull/iden/367118/titulli/Cilet-intelektuale-ndiqeshin-nga-UDB-ja. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 11:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakup Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908283 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211027014008/https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf për lidhjen https://openresearch.lsbu.ac.uk/download/e76e259d163ee96d69933863adca83dacc9d3ea50b8d4947c179fec15592bac1/1258199/201.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2026 17:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jakup Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979102 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120312170831/http://fterra1.tripod.com/id64.html për lidhjen http://fterra1.tripod.com/id64.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 15:04 (CEST) m9e11ouqhhw96ukgn2bdgznaec1y91l Ura e Londrës 0 297254 2983765 2958167 2026-05-25T11:10:44Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983765 wikitext text/x-wiki Disa ura me emrin '''Ura e Londrës''' kanë shtrirë lumin Thames midis Qytetit të Londrës dhe Southwark, në Londrën qendrore. Kalimi aktual, i cili u hap për trafik në 1973, është një urë me traversa kuti e ndërtuar nga betoni dhe çeliku. Zëvendësoi një urë me hark guri të shekullit të 19-të, e cila nga ana tjetër zëvendësoi një strukturë mesjetare 600-vjeçare të ndërtuar me gurë. Kjo u parapri nga një sukses i urave të drurit, e para prej të cilave u ndërtua nga themeluesit [[Perandoria Romake|romakë]] të Londrës. Ura aktuale qëndron në skajin perëndimor të Pishinës së Londrës dhe është e pozicionuar {{Convert|30|m}} në rrjedhën e sipërme nga rreshtimet e mëparshme. Qasjet në urën mesjetare u shënuan nga kisha e Shën Magnusit-martirit në bregun verior dhe nga katedralja Southwark në bregun jugor. Derisa Ura Putney u hap në 1729, Ura e Londrës ishte kalimi i vetëm rrugor i rrjedhës së Thames në Kingston mbi Thames. Ura e Londrës është përshkruar në format e saj të ndryshme, në art, letërsi dhe këngë, përfshirë rimën e çerdheve "London Bridge Is Falling Down ", dhe poezinë epike ''"The Waste Land"'' nga [[T. S. Eliot|TS Eliot]]. Ura moderne është në pronësi dhe mirëmbahet nga Bridge House Estates, një bamirësi e pavarur me origjinë mesjetare e mbikëqyrur nga City of London Corporation . Ajo mbart rrugën A3, e cila mirëmbahet nga Greater London Authority.<ref name="hmsosi">{{Cito web|url=http://www.legislation.gov/uksi/2000/1117/contents/made|language=en|title=Statutory Instrument 2000 No. 1117 – The GLA Roads Designation Order 2000|publisher=Government of the United Kingdom|accessdate=2 maj 2011}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Kalimi përshkruan gjithashtu një zonë përgjatë bregut jugor të lumit Thames, midis Urës së Londrës dhe [[Tower Bridge]], që është caktuar si një rreth i përmirësimit të biznesit.<ref name="TLB">{{Cito web|url=http://www.teamlondonbridge.co.uk/default.aspx?m=3&mi=173&ms=0|title=About us|website=TeamLondonBridge|language=en|access-date=4 janar 2021|archive-date=8 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208070656/http://www.teamlondonbridge.co.uk/default.aspx?m=3&mi=173&ms=0|url-status=dead}}</ref> Zona e urës ka qenë dy herë shënjestër e sulmeve terroriste - një herë në 2017, dhe përsëri në 2019. == Historia == === Vendndodhja === Mbështetjet e urës moderne të Londrës qëndrojnë disa metra mbi argjinaturat natyrore të zhavorrit, rërës dhe argjilës. Nga epoka e vonë e [[Neoliti|neolitit]], argjinatura jugore formoi një rrugëkalim natyral mbi kënetën përreth dhe kënetën e [[Estuarët|grykëderdhjes]] së lumit; veriu u ngjit në tokë më të lartë në vendin e tanishëm të Cornhill. Midis argjinaturave, lumi Thames mund të kalohej nga ford kur batica ishte e ulët, ose trageteve kur ishte e lartë. Të dy argjinaturat, veçanërisht veriu, do të kishin ofruar brigje të qëndrueshme plazhi për trafik anijesh lart e poshtë - rrjedha e Thames dhe grykëderdhja e tij ishin një rrugë e madhe tregtare në brendësi dhe [[Evropa|kontinentale]] nga të paktën shekulli i 9-të para Krishtit.<ref>Merrifield, Ralph, ''London, City of the Romans,'' University of California Press, 1983, pp. 1–4. The terraces were formed by glacial sediment towards the end of the last Ice Age.</ref> Ka prova arkeologjike për vendbanimet e shpërndara neolitike, epokës së [[Koha e bronzit|bronzit]] dhe [[Koha e bronzit|epokës së]] [[Koha e hekurit|hekurit]], por derisa u ndërtua një urë atje, Londra nuk ekzistonte.<ref>D. Riley, in Burland, J.B., Standing, J.R., Jardine, F.M., ''Building Response to Tunnelling: Case Studies from Construction of the Jubilee line Extension'', London, Volume 1, Thomas Telford, 2001, pp. 103 – 104.</ref> Disa milje në rrjedhën e sipërme, përtej shtrirjes së sipërme të lumit, dy forca antike ishin në përdorim. Me sa duket, këto ishin në përputhje me rrjedhën e Watling Street, e cila çoi në zemrat e Catuvellauni, fisi më i fuqishëm i Britanisë në kohën e pushtimit të Cezarit në 54Para Krishtit Disa kohë para pushtimit të [[Klaudi|Klaudit]] të AD&nbsp;43, pushteti u zhvendos te Trinovantes, i cili mbante rajonin në veri-lindje të Grykëderdhjes së Thames nga një kryeqytet në Camulodunum, në ditët e sotme Colchester në Essex. Klaudi vendosi një ''koloni të'' madhe në Camulodunum dhe e bëri atë kryeqytet të provincës së re romake të Britannisë. Ura e parë e Londrës u ndërtua nga Romakët si pjesë e programit të tyre të ndërtimit të rrugëve, për të ndihmuar në konsolidimin e pushtimit të tyre.<ref>The site of the new bridge determined the location of London itself. The alignment of Watling Street with the ford at Westminster (crossed via [[Thorney Island (Westminster)|Thorney Island]]) is the basis for a mooted earlier Roman "London", sited in the vicinity of [[Park Lane, London|Park Lane]]. See Margary, Ivan D., ''Roman Roads in Britain, Vol. 1, South of the Foss Way – Bristol Channel,'' Phoenix House Lts, London, 1955, pp. 46 – 47.</ref> === Urat romake === Ura e parë ka të ngjarë të ishte një tip ponto ushtarak [[Perandoria Romake|romak]], duke i dhënë një shkurtore të shpejtë tokës Camulodunum nga portet jugore dhe Kentish, përgjatë rrugëve romake të Stane Street dhe Watling Street (tani A2). Rreth 50 AD, ura e përkohshme mbi Thames u zëvendësua nga një urë e grumbulluar prej druri e përhershme, e mirëmbajtur dhe e ruajtur nga një garnizon i vogël. Në tokën relativisht të lartë, të thatë në skajin verior të urës, një vendbanim i vogël, oportunist i tregtisë dhe transportit zuri rrënjë dhe u rrit në qytetin e Londinium.<ref>Margary, Ivan D., ''Roman Roads in Britain, Vol. 1, South of the Foss Way – Bristol Channel,'' Phoenix House Lts, London, 1955, pp. 46–48.</ref> Një vendbanim më i vogël u zhvillua në skajin jugor të urës, në zonën e njohur tani si Southwark. Ura u shkatërrua së bashku me qytetin në revoltën e [[Boudica|Boudican]] (60 AD), por të dy u rindërtuan dhe Londinium u bë kryeqyteti administrativ dhe tregtar i Britanisë Romake. Forcat dhe tragetet në rrjedhën e sipërme mbetën në përdorim, por ura ofronte lëvizje masive të pandërprerë të këmbës, kalit dhe trafikut me rrota nëpër Thames, duke lidhur katër sisteme kryesore rrugore arteriale në veri të Thames me katër në jug. Vetëm në rrjedhën e poshtme të urës ishin kalata dhe depo të konsiderueshme, të përshtatshme për tregtinë detare midis Britanisë dhe pjesës tjetër të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]].<ref>Jones, B., and Mattingly, D., ''An Atlas of Roman Britain'', Blackwell, 1990, pp. 168–172.</ref><ref>Merrifield, Ralph, ''London, City of the Romans,'' University of California Press, 1983, p. 31.</ref> === Urat e mesjetës së hershme === Me fundin e sundimit Romak në Britani në fillim të shekullit të 5-të, Londinium u braktis gradualisht dhe ura u shkatërrua. Në periudhën anglo-saksone, lumi u bë një kufi midis mbretërive emergjente, armiqësore reciproke të Mercia dhe Wessex. Nga fundi i shekullit të 9-të, pushtimet daneze nxitën të paktën një ripushtim të pjesshëm të vendit nga Saksonët. Ura mund të jetë rindërtuar nga Alfredi i Madh menjëherë pas Betejës së Edingtonit si pjesë e rizhvillimit të zonës së Alfredit në sistemin e tij të burimeve,<ref>Jeremy Haslam, 'The Development of London of London by King Alfred: A Reassessment'; ''Transactions of the London and Middlesex Archaeological Society'', 61 (2010), 109–44. Retrieved 2 August 2014</ref> ose mund të jetë rindërtuar rreth vitit 990 nën mbretin sakson Alfredit që të shpejtojë lëvizjet e tij të trupave kundër Sweyn Forkbeard, babait të [[Knuti i Madh|Cnut të Madh]]. Një traditë skaldike përshkruan shkatërrimin e urës në 1014 nga aleati i helthelred Olaf, për të përçarë forcat daneze që mbanin si Qytetin me mure të Londrës ashtu edhe Southwark. Referenca e hershme bashkëkohore e shkruar për një urë Sakson është c.1016 kur kronistët përmendin se si anijet e [[Knuti i Madh|Cnut]] anashkaluan kalimin, gjatë luftës së tij për të rimarrë fronin nga Edmund Ironside (shih Beteja e Brentford (1016)). Pas pushtimit Norman në 1066, [[Uilliam Pushtuesi|mbreti William I]] rindërtoi urën. Tornadoja e Londrës e vitit 1091 e shkatërroi atë, duke dëmtuar gjithashtu Shën Mary-le-Bow.<ref name="torro">{{Cito web|url=http://www.torro.org.uk/TORRO/research/whirlextreme.php|title=Tornado extremes|publisher=Tornado and Storm Research Organisation|access-date=4 janar 2021|archive-date=14 gusht 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070814075710/http://www.torro.org.uk/TORRO/research/whirlextreme.php|url-status=dead}}</ref> Ajo u riparua ose zëvendësua nga Mbreti William II, u shkatërrua nga zjarri në 1136 dhe u rindërtua në mbretërimin e Stefanit. Henry II krijoi një shoqëri monastike, "Vëllezërit e Urës", për të mbikëqyrur të gjithë punën në Urën e Londrës. Në 1163, Peter i Colechurch, kapelan dhe rojtar i urës dhe vëllezërit e saj, mbikëqyri rindërtimin e fundit të urës në dru.<ref name="Thornbury 1872, p.10">[[George Walter Thornbury|Thornbury, Walter]], ''Old and New London'', 1872, vol.2, p.10</ref> === Ura e Londrës "E vjetër" (1209–1831) === [[Skeda:London_Bridge_(1616)_by_Claes_Van_Visscher.jpg|parapamje| Një gravurë nga Claes Visscher tregon Urën e Vjetër të Londrës në 1616, me atë që tani është Katedralja Southwark në plan të parë. Kokat me majë të kriminelëve të ekzekutuar mund të shihen mbi shtëpinë e portës Southwark.]] Pas vrasjes së ish mikut të tij dhe kundërshtarit të mëvonshëm Thomas Becket, Kryepeshkop i Canterbury, Mbreti i penduar Henry II porositi një urë të re prej guri në vend të së vjetrës, me një kishëz në qendër të saj kushtuar Becket si [[Dëshmori|martir]]. Kryepeshkopi kishte qenë një Londoner vendas dhe një figurë popullore. Kisha e Shën Tomës në Urë u bë fillimi zyrtar i pelegrinazhit në faltoren e tij në Canterbury ; ishte më madhështore se disa kisha famullie të qytetit dhe kishte një hyrje shtesë në nivelin e lumit për peshkatarët dhe tragetet. Puna e ndërtimit filloi në 1176, mbikëqyrur nga Peter i Colechurch.<ref name="Thornbury 1872, p.10">[[George Walter Thornbury|Thornbury, Walter]], ''Old and New London'', 1872, vol.2, p.10</ref> Kostot do të kishin qenë të mëdha; Përpjekja e Henrit për t'i takuar ata me taksat e leshit dhe lëkurat e deleve me siguri lindi një legjendë të mëvonshme se Ura e Londrës ishte ndërtuar mbi pako leshi. Pas vdekjes së Colechurch, Isembert, një murg francez i cili ishte i njohur si ndërtues urash, u emërua nga Mbreti John për të përfunduar projektin.<ref>Horace Wellbeloved, London lions for country cousins and friends about town, being all the new buildings ... (1826) p. 18</ref> Ndërtimi nuk përfundoi deri në 1209 gjatë mbretërimit të mbretit John. John u përpoq të mblidhte koston e ndërtimit dhe mirëmbajtjes duke licensuar parcelat e ndërtimit në urë, por kjo kurrë nuk ishte e mjaftueshme. Në 1284, në këmbim të huave Edward I, Qyteti i Londrës fitoi statutin për mirëmbajtjen e urës, bazuar në detyrat dhe të drejtat e taksave të ish "Vëllezërve të Urës". Ura ishte {{Convert|26|ft|m|0}} gjerë sipas disa shënimeve që u diskutuan më vonë.<ref name="auto1">https://londonist.com/2014/03/perils-old-london-bridge, The Perils Of Old London Bridge</ref><ref name="auto">https://www.countrylife.co.uk/architecture/living-thames-history-london-bridge-one-celebrated-lost-landmarks-205294#cCfIbr2HZBKUcfm0.99, The Story of Old London Bridge, 13 October 2019</ref> Struktura ishte rreth {{Convert|800|-|900|ft|m}} gjatë, e mbështetur nga 19 harqe me hapësirë të parregullt, të themeluara në hudhjet e vendosura në shtratin e lumit. Kishte një urë tërheqëse për të lejuar kalimin e anijeve të larta dhe shtëpive të mbrojtjes në të dy skajet. Nga 1358 ajo ishte tashmë e mbushur me 138 dyqane. Të paktën një tualet publik me dy hyrje, shumë ulësesh, i kaloi parametat e urës dhe u shkarkua në lumin poshtë; po kështu bëri një numër i panjohur i tualeteve private të rezervuara për shtëpitë e Urës ose dyqanxhinjtë dhe zyrtarët e urës. Në vitet 1382–83 u bë një tualet i ri (ose një i vjetër u zëvendësua) me kosto të konsiderueshme, në skajin verior të urës.<ref>Sabine, Ernest L., "Latrines and Cesspools of Mediaeval London," ''Speculum'', Vol. 9, No. 3 (Jul. 1934), pp. 305–306, 315. Earliest evidence for the multi-seated public latrine is from a court case of 1306.</ref> Ndërtesat në Urën e Londrës ishin një rrezik i madh nga zjarri dhe rritën ngarkesën në harqet e saj, disa prej të cilave duhej të rindërtoheshin gjatë shekujve. Në 1212, mbase zjarri më i madh nga zjarret e hershëm të Londrës shpërtheu në të dy skajet e urës njëkohësisht, duke bllokuar shumë njerëz në mes. Shtëpitë në urë u dogjën gjatë Revoltës së Wat Tyler-it në 1381 dhe gjatë rebelimit të Jack Cade në 1450. Një zjarr i madh i vitit 1633 që shkatërroi të tretën veriore të urës formoi një shkëputje zjarri që parandaloi dëmtimin e mëtejshëm të urës gjatë Zjarrit të Madh të Londrës (1666).{{Wide image|Claude de Jongh - View of London Bridge - Google Art Project bridge.jpg|960px|Detaje të Urës së Vjetër të Londrës në pikturën me vaj të vitit 1632 "Pamja e Urës së Londrës" nga [[Claude de Jongh]]}}Në periudhën e Tudorit, kishte rreth 200 ndërtesa në urë. Disa u ngritën deri në shtatë kate të larta, disa mbi lumë me {{Convert|7|ft|m}}, dhe disa tejkaluar rrugën, për të formuar një tunel të errët përmes të cilit duhej të kalonte i gjithë trafiku; kjo nuk e ndaloi shtimin, në 1577, të Shtëpisë palaterale Nonsuch në ndërtesat që mbushnin urën. Rruga e disponueshme ishte vetëm {{Convert|12|ft|m|0}} gjerë, e ndarë në dy korsi, kështu që në secilin drejtim, karrocat, vagonët, trajnerët dhe këmbësorët ndanin një korsi të vetme {{Convert|6|ft|m}} gjerë. Kur ura mbingarkohej, kalimi i saj mund të zgjaste deri në një orë. Ata që mund të përballonin tarifën mund të preferonin të kalonin me traget, por struktura e urës kishte disa efekte të padëshirueshme në trafikun e lumit. Harqet e ngushta dhe bazat e molit të gjerë kufizonin rrjedhën e baticës së lumit, kështu që në dimra të fortë, lumi në rrjedhën e sipërme të urës u bë më i ndjeshëm ndaj ngrirjes dhe i pakalueshëm me anije. Rrjedha u pengua më tej në shekullin e 16-të nga rrotat e ujit (të dizajnuara nga Peter Morice) të instaluara nën dy harqe veriore për të drejtuar pompat e ujit, dhe nën dy harqet e jugut për të furnizuar me mullinj [[Drithi|drithërat]]; ndryshimi në nivelet e ujit në të dy anët e urës mund të jetë sa {{Convert|6|ft|m}}, duke prodhuar pragje të egër midis kalatave që i ngjajnë një pende.<ref>Pierce, p.45 and Jackson, p.77</ref> Vetëm trimi ose budallai u përpoq të "gjuante urën"- ndal një varkë midis fshikëzave kur vërshuan - dhe disa u mbytën në përpjekje. Ura ishte "që njerëzit e mençur të kalonin dhe budallenjtë të kalonin poshtë".<ref>Rev. John Ray, ''"Book of Proverbs"'', 1670, cited in Jackson, p.77</ref> Porta jugore u bë skena e një prej pamjeve më famëkeqe të Londrës&nbsp;- një shfaqje e kokat e prera të tradhtarëve, të impulsuar në pikat<ref name="world and its people">{{Cite book|title=The World and Its People|url=https://archive.org/details/worldanditspeop05duntgoog|last=Dunton|first=Larkin|publisher=Silver, Burdett|year=1896|page=[https://archive.org/details/worldanditspeop05duntgoog/page/n31 23]}}</ref> dhe zhytur në katran dhe zier për t'i ruajtur ato kundër elementeve. Kreu i [[William Wallace]] ishte i pari që u shfaq në portë, në 1305, duke filluar një traditë që do të vazhdonte për 355 vjet të tjera. Kokat e tjera të famshme të pikave përfshinin ato të Jack Cade në 1450, [[Tomas More|Thomas More]] në 1535, Peshkopit John Fisher në të njëjtin vit dhe Thomas Cromwell në 1540. Në 1598, një vizitor gjerman në Londër, Paul Hentzner, numëroi mbi 30 koka në urë.<ref>{{Cito web|url=http://www.visionofbritain.org.uk/text/chap_page.jsp?t_id=Hentzner&c_id=1|title=Vision of Britain - Paul Hentzner - Arrival and London|website=www.visionofbritain.org.uk}}|language=English|</ref> Ditari i Evelyn vuri në dukje se praktika u ndal në 1660, pas Restaurimit të Mbretit Charles II,<ref>Evelyn, John. ''Evelyn's Diary''. Entry: 10 April 1696</ref> megjithëse kokat vazhduan të shfaqeshin në Temple Bar, rreth gjysmë milje në veri perëndim, deri në 1772.<ref>Timbs, John. ''Curiosities of London''. p.705, 1885. Available: books.google.com. Accessed: 29 September 2013</ref> Në vitin 1666, Zjarri i Madh i Londrës shkatërroi së pari rrotat e ujit të urës, duke i parandaluar ata të pomponin ujë për të luftuar zjarrin dhe më pas dogji një të tretën e shtëpive në urë; një boshllëk në ndërtesën e lënë nga një zjarr i mëparshëm në 1633 parandaloi shkatërrimin e pjesës tjetër.<ref>Pierce 2001, p. 206</ref>{{Wide image|London-bridge-1682.jpg|850px|Vizatimi i Urës së Londrës nga një panoramë e vitit 1682|box width|center}} [[Skeda:London_Bridge_before_the_alteration_in_1757_by_Samuel_Scott.png|djathtas|parapamje| Ura e Londrës në 1757 pak para rinovimit, nga Samuel Scott .]] Gjatë viteve, incidentet e shembjes së harqeve u regjistruan në 1281–82 dhe në 1437. Një studim në 1683 siguroi specifikat në lidhje me dimensionet e urës, duke deklaruar se ajo kishte qenë {{Convert|15|ft|m}} gjerë, por së fundmi u zgjerua në {{Convert|20|ft|m}}<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xgo3fmb1qY0C&q=old+london+bridge+width+15+feet&pg=PA48|page=48|title=Traffic and Politics: The Construction and Management of Rochester Bridge, AD 43-1993|isbn=9780851153568|last=Yates|first=Nigel|last2=Gibson|first2=James Melvin|year=1994}}</ref> Duke marrë parasysh shtëpitë, gjerësia në të vërtetë e disponueshme për trafik megjithatë ishte vetëm rreth {{Convert|12|ft|m}}<ref name="auto1"/><ref name="auto"/>.<gallery mode="packed" heights="180px"> Skeda:‘Old London Bridge - sketched on the spot’, William Alfred Delamotte - 30 March 1832 (cropped).jpg|Mbetjet e urës, siç u skicua nga [[William Alfred Delamotte]] më 30 mars 1832 London Bridge Pugh.jpg|''London Bridge from Pepper Alley Stairs'' nga [[Herbert Pugh]], duke treguar pamjen e London Bridge pas vitit 1762, me "Great Arch" të ri në qendër. Skeda:Joseph Mallord William Turner 065.jpg|''Old London Bridge'' nga [[J. M. W. Turner|JMW Turner]], duke treguar parmakun e ri dhe pjesën e pasme të njërës prej kthinave të këmbësorëve. London bridge alcove.jpg|Një nga kthinat për këmbësorë nga rinovimi i vitit 1762, tani në [[Victoria Park, Tower Hamlets]] . Një kthinë e ngjashëm nga i njëjti burim mund të shihet në Kampusin Guy të [[King's College London|King's College në Londër]] . Old London Bridge balustrade at Gilwell Park.jpg|Një pjesë e parmakut nga Ura e Londrës, tani në [[Gilwell Park]] në [[Essex]] . Skeda:The King's Arms (7327432882).jpg|Një lehtësim i [[Royal coat of arms of the United Kingdom#After the Acts of Union 1707|Armëve Mbretërore Hanoveriane]] nga një portë mbi Urën e vjetër të Londrës tani bën pjesë në fasadën e pubit të King's Arms, [[Southwark]] . </gallery> === Ura e Londrës "e Re" (1831–1967) === [[Skeda:The_Demolition_of_Old_London_Bridge,_1832,_Guildhall_Gallery,_London.JPG|parapamje|Shembja e Urës së Vjetër të Londrës, 1832, Galeria Guildhall, Londër.]] Në 1799, u hap një konkurs për të hartuar një zëvendësim për urën mesjetare. Pjesëmarrësit përfshinin Thomas Telford ; ai propozoi një hark të vetëm hekuri prej {{Convert|600|ft|m|-1}}, me {{Convert|65|ft|m|-1}} pastrimi i qendrës nën të për trafikun e lumenjve të maskuar. Modeli i tij u pranua si i sigurt dhe i praktikueshëm, pas dëshmisë së ekspertit.<ref>{{Cite journal|date=1857|language=en|title=Article on Iron Bridges|journal=Encyclopedia Britannica}}</ref> Sondazhet dhe punimet paraprake filluan, por dizajni i Telford kërkoi qasje jashtëzakonisht të gjera dhe përdorim të gjerë të avionëve të shumtë, të pjerrët pjerrët, gjë që do të kërkonte blerjen dhe shkatërrimin e pronave të vlefshme ngjitur.<ref>{{Cite book|language=en|title=The Life of Thomas Telford|last=Smiles|first=Samuel|isbn=1404314857}}</ref> Në vend të tyre u zgjodh një dizajn më konvencional i pesë harqeve prej guri, nga John Rennie. Wasshtë ndërtuar {{Convert|100|ft|m|0}} perëndim (në rrjedhën e sipërme) të faqes origjinale nga Jolliffe dhe Bankat e Merstham, Surrey,<ref>A fragment from the old bridge is set into the tower arch inside St Katharine's Church, Merstham.|language=English|</ref> nën mbikëqyrjen e djalit të Rennie. Puna filloi në 1824 dhe guri themelor u vendos, në digën jugore të arkës, më 15 qershor 1825.  [[Skeda:London_Bridge_(Cornell_University_Library).jpg|majtas|parapamje| Ura e Re e Londrës në fund të shekullit të 19-të.]] Ura e vjetër vazhdoi të përdorej ndërsa ura e re po ndërtohej, dhe u shemb pasi kjo e fundit u hap në 1831. Duhej të ndërtoheshin rrugë të reja afrimi, të cilat kishinkushtuar tre herë më shumë se vetë ura. Kostot totale, rreth 2.5 milion £ ( 229 £) në 2019 ),[37] u ndanë nga Qeveria Britanike dhe Korporata e Londrës . Ura e Rennie ishte {{Convert|928|ft|m|0}} gjatë dhe {{Convert|49|ft|m|0}} gjerë, e ndërtuar nga graniti Haytor. Hapja zyrtare u bë në 1 Gusht 1831; Mbreti William IV dhe Mbretëresha Adelaide morën pjesë në një banket në një pavijon të ngritur në urë. Rruga veriore, King William Street, u riemërua pas monarkut. [[Skeda:London_bridge_1927.jpg|parapamje| Ura e Re e Londrës në vitin 1927]] Në 1896 ura ishte pika më e ngarkuar në Londër, dhe një nga ato më të mbingarkuara; 8,000 këmbësorë dhe 900 automjete kaluan çdo orë.<ref name="world and its people"/> Ajo u zgjerua për {{Convert|13|ft}}, duke përdorur shtylla graniti.<ref>A dozen granite corbels prepared for this widening went unused, and still lie near Swelltor Quarry on the disused railway track a couple of miles south of [[Princetown]] on [[Dartmoor]]|language=English.</ref> Sondazhet e mëvonshme treguan se ura po fundosej një inç (rreth 2.5)&nbsp;cm) çdo tetë vjet, dhe deri në vitin 1924 ana lindore ishte fundosur rreth tre deri në katër inç (rreth 9)&nbsp;cm) më e ulët se ana perëndimore. Ura do të duhej hequr dhe zëvendësuar. === Ura Moderne e Londrës === [[Skeda:London_Bridge_from_Cannon_Street_Railway_Bridge.jpg|majtas|parapamje| Pamje e urës së Londrës nga një anije që kalon nën urën hekurudhore Cannon St]] Ura aktuale e Londrës u projektua nga arkitekti Lord Holford dhe inxhinierët Mott, Hay dhe Anderson.<ref name="design and build">{{Cito web|language=en|url=http://www.buildingtalk.com/news/cyl/cyl123.html|website=Building talk|title=Carillion accepts award for London Bridge project|date=14 nëntor 2007|access-date=4 janar 2021|archive-date=20 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420230132/http://www.buildingtalk.com/news/cyl/cyl123.html|url-status=dead}}</ref> Ajo u ndërtua nga kontraktorët John Mowlem dhe Co nga 1967 deri në 1972, dhe u hap nga [[Elizabeth II|Mbretëresha Elizabeth II]] më 17 Mars 1973.<ref>{{Cito web|url=http://thames.me.uk/s00050.htm|title=Where Thames Smooth Waters Glide|access-date=4 janar 2021|archive-date=12 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080412031827/http://thames.me.uk/s00050.htm|url-status=dead}}</ref> Përbëhet nga tre hapësira të mbajtësve të kutisë së betonit të para- stresuar, gjithsej {{Convert|928|ft|m|0}} gjatë. Kostoja prej 4 milion (£ 57 milion në 2019), u pagua tërësisht nga bamirësia Bridge House Estates. Ura aktuale është ndërtuar në të njëjtin vend me urën e Rennie, me urën e mëparshme që ka mbetur në përdorim ndërsa dy trarët e parë janë ndërtuar në rrjedhën e sipërme dhe në rrjedhën e poshtme të rrjedhës. Trafiku u transferua pastaj në dy trarët e rinj, dhe ura e mëparshme u shkatërrua për të lejuar që dy shtyllat përfundimtare të shtoheshin.<ref>Yee, plate 65 and others</ref> [[Skeda:London_Bridge_-_geograph.org.uk_-_478726.jpg|parapamje| Ura aktuale e Londrës, e paraqitur në janar 1987. Rrokaqielli në sfond është Kulla Kombëtare Westminster (Kulla 42), e hapur gjashtë vjet më parë.]] Në 1984, anija luftarake britanike HMS Jupiter u përplas me Urën e Londrës, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme si në anije ashtu edhe në urë. Në Ditën e Përkujtimit 2004, disa ura në Londër u pajisën me ndriçim të kuq si pjesë e një fluturimi gjatë natës përgjatë lumit nga avionët e kohës së luftës. Ura e Londrës ishte ura e vetme që nuk u hoqi më pas nga ndriçimet, të cilat ndizen rregullisht natën. [[Skeda:Views_to_the_south_from_20_Fenchurch_Street_-_006.jpg|majtas|parapamje|Ura e Londrës nga Rruga Fenchurch 20]] Ura aktuale e Londrës shpesh shfaqet në filma, lajme dhe dokumentarë që tregojnë turmën e udhëtarëve që udhëtojnë për të punuar në Qytet nga London Bridge Station (nga jugu në veri). Një shembull i kësaj është aktori Hugh Grant duke kaluar urën në veri në jug gjatë orës së pikut të mëngjesit, në filmin e vitit 2002 ''Rreth një djali''. Më 11 korrik 2009, si pjesë e apelit vjetor të bamirësisë Lord Lord dhe për të shënuar 800 vjetorin e përfundimit të Urës së Londrës së Vjetër në mbretërimin e Mbretit John, Lordi Kryetar i Komunës dhe Freemen të Qytetit çuan një tufë delesh nëpër urë, gjoja nga e djathta antike.<ref>{{Cito web|url=https://www.thelordmayorsappeal.org/|title=The Lord Mayor's Appeal &#124; A Better City for All &#124; The Lord Mayor's Appeal 2019/2020|website=www.thelordmayorsappeal.org}}</ref> [[Skeda:London_Bridge_security_barriers.jpg|parapamje| Ura e Londrës me pengesa të reja të instaluara në 2017]] Më 3 qershor 2017, Ura e Londrës ishte shënjestra e një sulmi terrorist. Tre terroristë [[Islamizmi|islamikë]] përdorën një furgon me qira për të marshuar këmbësorët duke ecur përtej urës, duke vrarë tre. Sulmuesit pastaj çuan automjetin e tyre në afërsi të Borough Market, ku ata goditën me thikë shumë njerëz, pesë prej të cilëve vdiqën. Policia e armatosur mbërriti në vendngjarje dhe qëlloi tre të dyshuarit për vdekje. Përveç tetë personave të vrarë në sulm, 48 u plagosën.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-40146916|language=en|title='Van hits pedestrians' on London Bridge in 'major incident'|date=3 qershor 2017|access-date=3 qershor 2017|publisher=BBC}}</ref> Si përgjigje, barrierat e sigurisë u instaluan midis trotuarit të urës dhe rrugës. Më 29 nëntor 2019, pesë persona u goditën me thikë, dy prej tyre fatalisht, në një sulm me thikë të kryer nga Usman Khan në Fishmongers 'Hall, në anën veriore të urës. Disa njerëz luftuan përsëri në urë, duke përfshirë një burrë që përdori një [[Narvali|musht narval]] si armë.<ref>{{Cito web|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2019/nov/30/narwhal-tusk-and-fire-extinguisher-used-to-tackle-london-bridge-attacker|title=Narwhal tusk and fire extinguisher used to tackle London Bridge attacker|website=The Guardian|language=en-gb|first=Sarah|last=Marsh|accessdate=30 nëntor 2019}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/uk-50601491|title=London Bridge: Latest updates as investigations continue after stabbing attack|website=BBC News|language=en-gb|accessdate=30 nëntor 2019}}</ref> Autori u qëllua dhe u vra nga policia.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2019/nov/29/london-bridge-police-shoot-stabbing-suspect-after-five-injured|title=London Bridge attack suspect had been jailed for terrorism|last=Vikram Dodd|date=29 nëntor 2019|work=The Guardian|language=en|access-date=30 nëntor 2019|last2=Esther Addley|last3=Lisa O'Carroll}}</ref> == Transporti == Stacionet më të afërta të Underground London janë Monument, në skajin verior të urës dhe London Bridge në skajin jugor. Stacioni London Bridge shërbehet gjithashtu nga National Rail . == Në letërsi dhe në kulturën popullore == * Rima e çerdheve " London Bridge Is Falling Down " ka qenë e lidhur në mënyrë spekulative me disa nga shembjet historike të urës. * Ura e Vjetër e Londrës e Rennie është një pikë referimi e shquar në poezinë ''The Waste Land të'' [[T. S. Eliot|TS Eliot]], ku ai krahason udhëtarët që lëvizin nëpër Urën e Londrës me shpirtrat e lidhur ferr të ''Ferrit të Dantes'' . Gjithashtu në atë poezi është një referencë për "shkëlqimin e pashpjegueshëm të bardhë dhe arit Jon" të kishës së Shën Magnusit-të-Martirit, projektuar nga Sir Christoper Wren, e cila shënon afrimin verior të urës, dhe poezia gjithashtu përfundon me linjat "Unë u ula në breg / peshkim, me fushën e thatë pas meje. / Të paktën t’i rregulloj tokat e mia? / Ura e Londrës po bie, po bie, po bie". * Kënga e Gary P. Nunn "London Homesick Blues" përfshin tekstin, "Edhe London Bridge ka rënë, dhe është zhvendosur në Arizona, tani e di pse."<ref>{{Cito web|title=London Homesick Blues|url=http://lyricsplayground.com/alpha/songs/l/londonhomesickblues.shtml|language=en|website=International Lyrics Playground|accessdate=29 prill 2017}}</ref> * Kompozitori anglez Eric Coates shkroi një marshim për London Bridge në 1934. * Ura e Londrës është emëruar në këngën e [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] "Mbreti është akoma në Londër" nga Roma Campbell-Hunter & Hugh Charles.<ref>{{Cito web|last=Huntley|first=Bill|title=The King is Still in London|url=http://lyricsplayground.com/alpha/songs/k/kingisstillinlondon.shtml|language=en|website=International Lyrics Playground|accessdate=1 maj 2020}}</ref> == Shënime == {{Reflist}} == Referime == * Jackson, Peter, ''London Bridge - Një Histori Vizuale'', Botime Historike, botim i rishikuar, 2002,  . * Murray, Peter & Stevens, Mary Anne, ''Living Bridges - Ura e banuar, e kaluara, e tashmja dhe e ardhmja'', Royal Academy of Arts, Londër, 1996,  . * Pierce, Patricia, ''Ura e Vjetër e Londrës - Historia e urës më të gjatë të banuar në Evropë'', Heads Books, 2001,  . * Watson, Bruce, Brigham, Trevor dhe Dyson, Toni, ''Ura e Londrës: 2000 vjet kalimi i lumit'', Shërbimi Arkeologjik i Muzeut të Londrës,  . * Yee, Albert, ''London Bridge - Progress Drawings'', pa botues, 1974,  . == Linqe te jashtme == * [http://www.oldlondonbridge.com/ Muzeu London Bridge dhe Trusti Arsimor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200825134816/http://www.oldlondonbridge.com/ |date=25 gusht 2020 }} * [https://www.bbc.co.uk/london/content/image_galleries/old_london_bridge_gallery.shtml Pamje nga Ura e Londrës së Vjetër ca. 1440], BBC London * [https://web.archive.org/web/20120507045826/http://www.southwark.gov.uk/info/200159/history_of_southwark/1010/london_bridge Faqja e Këshillit Southwark me më shumë informacion rreth urës] * [https://www.bbc.co.uk/history/british/tudors/launch_vt_londonbridge.shtml Tur i realitetit virtual në Urën e Vjetër të Londrës] * [https://books.google.com/ebooks/reader?id=DZwAAAAAMAAJ&printsec=frontcover&output=reader&pg=GBS.PA33 Old London Bridge, Revista Mechanics No. 318, Shtator 1829] * [https://web.archive.org/web/20120803005416/http://www.thelondonbridgeexperience.com/history-of-london-bridge.asp Përvoja e urës në Londër] * [https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-sh/the_bridge_that_crossed_an_ocean Ura që kaloi një oqean (Dhe njeriu që e lëvizi atë)] BBC News, 23 shtator 2018 [[Kategoria:Ura në Londër]] [[Kategoria:Ura në Mbretëri të Bashkuar]] pyz6pwuogftcb2ikyvcsudvebdinpor Diskutim:UPenn Law School 1 299208 2983762 2182191 2026-05-25T09:51:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983762 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[UPenn Law School]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2182190 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181117070233/http://www.archives.upenn.edu/people/1800s/heisman_john.html për lidhjen http://www.archives.upenn.edu/people/1800s/heisman_john.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2021 14:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[UPenn Law School]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983761 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20120906201519/http://www.prelawhandbook.com/law_school_rankings__1987_1999 për lidhjen http://www.prelawhandbook.com/law_school_rankings__1987_1999. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 11:51 (CEST) rns8dmqbkxw10zcdngojrfvltdnk5k4 Diskutim:Historia e Filipineve (1565-1898) 1 299457 2983736 2979058 2026-05-25T04:25:14Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Historia e Filipineve (1565-1898)/Arkivi 1]] 2983736 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Historia e Filipineve (1565-1898)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 0410yfgcxg6foxgq09ehpaak8whykpz Diskutim:Gazmend Çitaku/Arkivi 1 1 299888 2983725 2191067 2026-05-25T04:22:43Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Gazmend Çitaku]] 2983725 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Gazmend Çitaku]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003577 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170707121358/http://konica.al/2017/05/po-dokumentoj-ulqinit-historine-2500-vjecare/ për lidhjen http://konica.al/2017/05/po-dokumentoj-ulqinit-historine-2500-vjecare/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te https://www.gazetaexpress.com/arte/poezia-shqipe-u-lexua-ne-podgorice-104967/?archive=1 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 08:44 (CEST) == Probleme me arkivimin e lidhjeve në artikull == Përshëndetje! Gjatë procesit të arkivimit, arkivi ktheu një përgjigje me mesazhe gabimesh për një ose më shumë faqe që unë paraqita për arkivim. Më poshtë, kam përfshirë lidhjet që u kthyen me një gabim dhe mesazhin e gabimit në vijim. * http://www.jedro.me/art/2407-gazmend-citaku-ambasador-universum-academy-switzerland-za-mne me gabimin Ky do të jetë njoftimi i vetëm mbi këto lidhje dhe nuk do të bëhen përpjekje të mëtejshme për të arkivuar lidhjet. Gjithë të mirat.—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 tetor 2019 23:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gazmend Çitaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107215 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.gazetaexpress.com/arte/poezia-shqipe-u-lexua-ne-podgorice-104967/?archive=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 04:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gazmend Çitaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2169836 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170707121358/http://konica.al/2017/05/po-dokumentoj-ulqinit-historine-2500-vjecare/ për lidhjen http://konica.al/2017/05/po-dokumentoj-ulqinit-historine-2500-vjecare/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 06:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gazmend Çitaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185430 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gazetaexpress.com/arte/poezia-shqipe-u-lexua-ne-podgorice-104967/?archive=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 05:36 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gazmend Çitaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979000 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/arti-pamor/galeria-oda-ne-shkoder-hap-ekspoziten-pema-hyjnore-nga-gazmend-citaku/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 06:46 (CEST) o0m4dwy5rkx15eo8u64eyhkt8at4ez3 Diskutim:Ura e Londrës 1 300176 2983766 2376106 2026-05-25T11:10:44Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983766 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ura e Londrës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2188451 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.legislation.gov/uksi/2000/1117/contents/made. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2021 04:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ura e Londrës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260272 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081208070656/http://www.teamlondonbridge.co.uk/default.aspx?m=3&mi=173&ms=0 për lidhjen http://www.teamlondonbridge.co.uk/default.aspx?m=3&mi=173&ms=0. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070814075710/http://www.torro.org.uk/TORRO/research/whirlextreme.php për lidhjen http://www.torro.org.uk/TORRO/research/whirlextreme.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120420230132/http://www.buildingtalk.com/news/cyl/cyl123.html për lidhjen http://www.buildingtalk.com/news/cyl/cyl123.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 06:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ura e Londrës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376105 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080412031827/http://thames.me.uk/s00050.htm për lidhjen http://thames.me.uk/s00050.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 05:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ura e Londrës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983765 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200825134816/http://www.oldlondonbridge.com/ për lidhjen http://www.oldlondonbridge.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 13:10 (CEST) qtfqq5y70f7zacya4vkfkhcjxyn9z9e Diskutim:Gianluigi Buffon/Arkivi 1 1 300826 2983709 2704870 2026-05-25T04:19:19Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Gianluigi Buffon]] 2983709 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 5 lidhjet e jashtme në [[Gianluigi Buffon]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991175 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://www.juventus.com/news/0%2C%2CA_332049%7CL_IT%2C00.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20150626154252/http://www.juventus.com/juve/it/news/Agnelli+Buffon%2C+un+uomo+leale te http://www.juventus.com/juve/it/news/agnelli+buffon%2C+un+uomo+leale *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100619134011/http://www.footbalistic.com/en/players/5832/gianluigi_buffon te http://footbalistic.com/en/players/5832/gianluigi_buffon *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20101227194420/http://juventus.com/site/eng/TAS_schedagiocatoreprimasquadra_E183EC445B9C4F9BB04D672D5F7CA503.asp te http://juventus.com/site/eng/TAS_schedagiocatoreprimasquadra_E183EC445B9C4F9BB04D672D5F7CA503.asp *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100813234002/http://www.gonzaler.com/m/groups/view/Gianluigi-BUFFON-Fan-Club te http://www.gonzaler.com/m/groups/view/Gianluigi-BUFFON-Fan-Club Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 21:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2169852 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120809052656/http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2006 për lidhjen http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2006. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 07:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2180136 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130511231732/http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2007 për lidhjen http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2007. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130615170257/http://scores.nbcsports.msnbc.com/seri/players.asp?player=2176 për lidhjen http://scores.nbcsports.msnbc.com/seri/players.asp?player=2176. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519111858/http://scores.nbcsports.msnbc.com/seri/players.asp?player=2176 për lidhjen http://scores.nbcsports.msnbc.com/seri/players.asp?player=2176. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2021 16:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2194709 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131227022705/http://www.fifpro.org/fifpro_world/shortlist për lidhjen http://www.fifpro.org/fifpro_world/shortlist. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shkurt 2021 07:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2241379 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519150918/http://uk.reuters.com/article/2013/04/09/uk-soccer-champions-buffon-idUKBRE9380JU20130409 për lidhjen http://uk.reuters.com/article/2013/04/09/uk-soccer-champions-buffon-idUKBRE9380JU20130409. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2021 21:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2242562 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120704084554/http://sports.yahoo.com/news/italy-penpix-151530398--sow.html për lidhjen http://sports.yahoo.com/news/italy-penpix-151530398--sow.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120628003828/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5901. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120628003828/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 gusht 2021 14:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244816 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121023163434/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5739&ver=global për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/12947/gianluigi-buffon?cc=5739&ver=global. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2021 03:44 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371707 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140826144052/http://www.fifa.com/confederationscup/players/player=159304/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/confederationscup/players/player=159304/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519150958/http://m.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=5/news=25-days-to-go-2339923.html për lidhjen http://m.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=5/news=25-days-to-go-2339923.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150607132859/http://www.juventus.com/wps/wcm/connect/7665be8a-c95d-406e-91db-4de08d142c0c/28_ott_2002_eng_.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=7665be8a-c95d-406e-91db-4de08d142c0c për lidhjen http://www.juventus.com/wps/wcm/connect/7665be8a-c95d-406e-91db-4de08d142c0c/28_ott_2002_eng_.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=7665be8a-c95d-406e-91db-4de08d142c0c. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140512223438/http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=2065717/ për lidhjen http://www.fifa.com/confederationscup/news/newsid=2065717/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120923020247/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1704367.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1704367.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 03:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2382202 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131022050405/http://www.sport.it/calcio/serie-a/il-ginocchio-di-buffon-va-ko/ për lidhjen http://www.sport.it/calcio/serie-a/il-ginocchio-di-buffon-va-ko/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131214065503/http://hereisthecity.com/en-gb/2013/12/07/record-breaking-buffon/ për lidhjen http://hereisthecity.com/en-gb/2013/12/07/record-breaking-buffon/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080628205252/http://soccernet.espn.go.com/report?id=232283&cc=5739&league=UEFA.EURO për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=232283&cc=5739&league=UEFA.EURO. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 janar 2022 07:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2382870 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120910041823/http://www.goal.com/en-india/news/139/italy/2012/09/02/3348833/team-news-buffon-returns-to-action-for-juventus-clash-with për lidhjen http://www.goal.com/en-india/news/139/italy/2012/09/02/3348833/team-news-buffon-returns-to-action-for-juventus-clash-with. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 janar 2022 09:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2403902 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160912175112/http://iffhs.de/the-worlds-best-goalkeeper-2013/ për lidhjen http://www.iffhs.de/the-worlds-best-goalkeeper-2013/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 mars 2022 04:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2451378 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121023163425/http://soccernet.espn.go.com/report?id=191983&cc=5739&league=FIFA.WORLD për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=191983&cc=5739&league=FIFA.WORLD. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 maj 2022 01:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485291 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20121209025245/http://sports.yahoo.com/news/udinese-1-4-juventus-giovinco-175100940--sow.html për lidhjen http://sports.yahoo.com/news/udinese-1-4-juventus-giovinco-175100940--sow.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 15:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2558830 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101203062950/http://soccernet.espn.go.com/team/fixtures/_/id/111/juventus?cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/team/fixtures/_/id/111/juventus?cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2023 14:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562009 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130616190317/http://www.asdperticata.it/i_campioni.html për lidhjen http://www.asdperticata.it/i_campioni.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2023 11:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2672821 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201018225400/https://www.tribalfootball.com/articles/juventus-buffon-best-goalkeeper-history-223193 për lidhjen http://www.tribalfootball.com/articles/juventus-buffon-best-goalkeeper-history-223193. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2024 19:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2679527 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110926214116/http://www.gianluigibuffon.com/index.html për lidhjen http://www.gianluigibuffon.com/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 korrik 2024 12:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2699358 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2093-2272166,00.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 shtator 2024 22:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gianluigi Buffon]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979004 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://footballmundial.tripod.com/olympics/1996atlanta.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 07:02 (CEST) jfr60in341m1ehcaw1hw0iyhqk9fql7 Diskutim:Peqini 1 303497 2983580 2659415 2026-05-24T15:48:01Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983580 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Peqini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2226534 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180520015712/http://www.ksshkumbini.com/ për lidhjen http://www.ksshkumbini.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 qershor 2021 09:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Peqini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2597189 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230327120348/https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/ për lidhjen https://peqini.com/reportazh-ne-kalane-e-klaudianes-vendbanimit-te-lashte-ilir-te-lene-prej-vitesh-ne-meshire-te-fatit/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 tetor 2023 18:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Peqini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2659414 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211113184819/https://peqini.com/ për lidhjen http://www.peqini.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 prill 2024 09:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Peqini]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983579 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221209031240/https://peqini.gov.al/kryetari-i-bashkise/ për lidhjen https://peqini.gov.al/kryetari-i-bashkise/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 17:48 (CEST) s6vzqgba9j2p24c7clnbo7dclqk8fnd Miuccia Prada 0 304474 2983688 2979460 2026-05-25T00:08:58Z ~2026-31144-91 188061 /* Jeta private */ 2983688 wikitext text/x-wiki Miuccia Prada Bianchi (Milano, 10 maj 1948) është një stiliste dhe biznesmene italiane. Mbesa e Mario Prada, së bashku me burrin e saj, Patrizio Bertelli, udhëhoqën dhe shndërruan Prada, në një nga rastet më të kërkuara të modës në tregun ndërkombëtar. Në 2021, renditja e dytë më e lartë e revistës Forbes është 10 ° C më e lartë se 565 ° e Italisë në botë, me një patronazh prej 5.3 miliardë eurosh. {{DEFAULTSORT:Bianchi ,Miuccia Prada}} == Biografia == Vajza e Gino Bianchi dhe Luigia Prada, menaxhere e biznesit familjar. U diplomua në klasikun e Liceo Giovanni Berchet, në Milano, ajo ishte një e gjashtëdhjetë e tetë dhe një feministe. Në 1971, pasi u diplomua në shkenca politike në Universitetin e Milanos dhe studioi aktrim në Piccolo Teatro në Milano, u regjistrua, sepse ishte e apasionuar pas artit të mimikës, ajo u bashkua me Prada, një biznes familjar i themeluar nga gjyshi i saj, Mario Prada. Në 1913<ref name=":0">{{Cito web|date=2018-09-22|title="Fare bene le cose che ci piacciono" ovvero perché Miuccia Prada è (e sarà) la signora della moda mondiale|url=https://www.elle.com/it/moda/ultime-notizie/a23373051/miuccia-prada-biografia/|language=it-IT}}</ref>. Në 1978, Miuccia Prada drejtoi biznesin familjar dhe vendosi të sjellë disa risi, përfshirë përfshirjen e veshjeve në prodhim. Në të njëjtin vit, ajo mori një doktoraturë në Shkencat Politike në Universitetin e Milanos .<ref>{{Cito web|date=23 shkurt 2017|title=Seven Lesser Known Facts About Miuccia Prada|url=https://www.sleek-mag.com/article/miuccia-prada/|language=en}}</ref><ref name=":0"/> Në fillim të viteve 1980, ajo projektoi një koleksion çantash të zeza në najloni të imët ( Pocono, një material që ajo e patentoi ), i cili shumë shpejt u bë shumë i popullarizuar në të gjithë botën.<ref>{{Cito web|date=2020-07-24|title=The Pocono, Iconic Prada Material|url=https://www.icon-icon.com/en/the-pocono-iconic-prada-material/|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|date=2018-05-29|title=prada crea una serie video su nylon pocono e pecore cyborg|url=https://i-d.vice.com/it/article/j5kggb/prada-nylon-pocono-zainetti-serie-video-nylon-farm|language=it|access-date=7 korrik 2021|archive-date=24 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024170434/https://i-d.vice.com/it/article/j5kggb/prada-nylon-pocono-zainetti-serie-video-nylon-farm|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cito web|date=23 shkurt 2016|title=Piccole curiosità che non sapevi sulle borse Prada|url=https://bags.stylosophy.it/articolo/piccole-curiosita-che-non-sapevi-sulle-borse-prada/41581/|access-date=7 korrik 2021|archive-date=20 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420062115/https://bags.stylosophy.it/articolo/piccole-curiosita-che-non-sapevi-sulle-borse-prada/41581/|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1988, ajo paraqiti linjën e parë vjeshtë-dimër prêt-à-porter [[Milano|në Milano]] : stili, i cili luante në kontrastin kromatik bardhë e zi, hapi rrugën për suksesin e Prada; edhe nëse fillimisht stili i tij, i përbërë nga pushime stilistike dhe inovacione të vazhdueshme, nuk kuptohej dhe vlerësohej plotësisht nga moda me shkëlqim e viteve '80. Ajo ishte gjithashtu përgjegjëse për shpikjen e logos Prada: një trekëndësh i përmbysur i frymëzuar nga shtrëngimi në trungje, i prodhuar nga gjyshi i saj. ''Linja Miu Miu'' ka lindur në vitin 1993, dhe që nga ajo kohë, Miuccia Prada ka prezantuar rregullisht koleksionet e saj, në Milano dhe Paris. Gjatë karrierës së saj, Miuccia Prada ka fituar çmime të shumta, për vizionin e saj origjinal, inovacionin dhe kontributin e saj në modën ndërkombëtare. Në vitin 2000 ai mori Doktoratën e Nderit nga Kolegji Mbretëror i Artit në [[Londra|Londër]] dhe Çmimin e Nderit nga Muzeu i Ri i Artit Bashkëkohor në [[Nju Jork (qytet)|New York]]. Në vitin 2005, Time Magazine e zgjodhi atë në mesin e 100 njerëzve më me ndikim në botë, për " provokimin dhe ndikimin e kolegëve gjatë viteve me ndjeshmërinë e saj të çuditshme dhe jashtëzakonisht personale ". Në vitin 2006, Miuccia Prada u emërua Oficer dans l'Ordre des Arts et des Lettres nga Ministria Franceze e Kulturës. Në të njëjtin vit, revista Time e përfshiu atë së bashku me Patrizio Bertelli, midis 100 çifteve më me ndikim në botë. Në vitin 2008, [[The New York Times|Revista New York Times Magazine]] ia kushtoi kopertinën e numrit të 23 Marsit Miuccia Prada. === Pasioni për artin modern === Në vitin 2010, Miuccia Prada u zgjodh si kumbara e çmimit britanik të artit bashkëkohor, ''Turner Prize'', një nga më të lakmuarit dhe më të folurit në botë. Gjithmonë e pasionuar pas artit, në vitin 2012 emri i Miuccia Prada, së bashku me atë të burrit të saj Patrizio Bertelli, u shfaq në renditjen e ARTnews, e cila çdo vit mbledh koleksionistët më të rëndësishëm nga e gjithë bota. Në disa intervista Miuccia Prada deklaroi, se ajo iu afrua botës së artit rastësisht dhe se ajo nuk ndihej si koleksioniste, por përkundrazi ajo që kërkon një dialog me jetën, perspektivat e reja dhe ushqimin për të menduar në art. Gjithashtu, në 2012 një ekspozitë iu kushtua asaj nga Muzeu i Artit Modern në New York, një ngjarje unike dhe një haraç i vërtetë, sepse para saj ajo kishte prekur vetëm Yves Saint Laurent .<ref name=":1"/> Për rreth njëzet vjet, në fakt, çifti e ka bërë artin një punë të dytë, mjaft të dallueshme nga moda, për të cilën flasin me diskrecion. Çifti filloi të mbledhë pjesë të artit modern në vitet '90, kryesisht për përdorim privat, dhe në 1993 ata vendosën të hapnin Fondacionin Prada në Milano, me qëllim përhapjen e artit modern.<ref>{{Cito web|date=2012-11-22|title=Il senso di Prada per l’arte contemporanea|url=http://www.collezionedatiffany.com/il-senso-di-prada-per-larte/}}</ref> Fondacioni ka pritur disa nga emrat më të rëndësishëm në artin bashkëkohor, duke përfshirë: Anish Kapoor, Marc Quinn, Steve McQueen, Damien Hirst, John Baldessarri, Sam Taylor dhe Jeff Koons. Qasja pioniere e bën Miuccia Prada projektorin e parë, që bashkëpunon me arkitektët inovativë, në përcaktimin e tendencave të reja në dizenjimin e dyqaneve. Rem Koolhaas dhe Herzog &amp;amp; de Meuron, të vlerësuar me [[Çmimi Pritzker|Çmimin Pritzker]], 'Çmimi Nobel i arkitekturës', bashkëpunuan me Prada në krijimin e " Epiqendrave " të Nju Jorkut ( 2001 ), Tokios ( 2003 ) dhe Los Anxhelos ( 2004 ) . Zyra e re në Milano, përuruar në 2015, u projektua nga arkitekti Koolhaas dhe studioja OMA, me dëshirën për të krijuar një vend, ku jeton reflektimi mbi kanunet estetike dhe artistike të shoqërisë bashkëkohore.<ref name=":0"/> Hapësira në jug të Milanos, ishte një fabrikë pijesh alkoolike nga fillimi i viteve 1900, dhe në vitin 2018 u përfundua me ndërtimin e Torre Prada, gjithashtu nga Koolhaas : një ndërtim i thjeshtë, por që tashmë është art më vete, në të cilin secila anë është e ndryshme dhe format zgjerohen ndërsa ktheheni rreth tyre. Brenda Kullës, hapësirat dhe format bashkëveprojnë me njëra - tjetrën dhe me peizazhin urban milanez, në katin e fundit ndodhet restoranti me një tarracë panoramike: orenditë janë ato origjinale të Restorantit Four Seasons i projektuar në 1958 nga Philip Johnson.<ref>{{Cito web|date=2018-04-19|title=La nuova Torre della Fondazione Prada va vista almeno 3 volte. Ecco perché|url=https://www.elledecor.com/it/architettura/a20637421/torre-fondazione-prada-milano-inaugurazione/}}</ref> Drejtori artistik ishte Germano Celant, një historian i famshëm italian i artit, në 2015, ai mbajti rolin e Superintendentit artistik dhe shkencor, duke konceptuar disa nga projektet më të rëndësishme të veprimtarisë së Fondacionit, të tilla si ekspozita solo e Michael Heizer në 1996 retrospektivë kushtuar Grekut skulptori Jannis Kounellis.<ref>{{Cito web|date=2020-06-18|title=Patrizio Bertelli e Miuccia Prada: signori della moda e dell’arte|url=https://www.artrights.me/prada-e-larte/}}</ref> Përveç hapësirave të ekspozitave në Fondazione Prada, ka Bar Luce, të dizajnuar nga regjisori amerikan Wes Anderson dhe Restorant Torre, të dizajnuar nga arkitekti dhe eseisti Hollandez Rem Koolhaas . Gjithashtu në Milano, Observatori ka qenë i hapur që nga viti 2016, një vend kushtuar fotografisë që ndodhet mbi Galleria Vittorio Emanuele II. Në vitin 2015, u përurua selia e dytë e Fondacionit Prada në Venecia, në ndërtesën e shekullit të tetëmbëdhjetë të ''Ca 'Corner della Regina''<ref>{{Cito web|date=2015-05-07|title=Fondazione Prada, inaugurazione con tuffo|url=https://www.lavocedivenezia.it/fondazione-prada-enezia-con-tuffo-042231/}}</ref>, e cila strehonte Koleksionin Peggy Guggenheim dhe Koleksionin Pinault. Çifti i është përkushtuar gjithashtu patronazhit, për të kërkuar artistë të rinj, por mbi të gjitha ide të reja dhe projekte të reja për t'i dhënë jetë. == Jeta private == Në 1977, ajo u takua me Patrizio Bertelli, menaxher me të cilin do të martohet dhe i cili do ta mbështesë atë në të gjitha projektet e saj artistike dhe të punës. Çifti kishte dy fëmijë: Lorenzo Bertelli, i lindur në 1988, tani i diplomuar në filozofi dhe një shofer profesionist i mitingut ; dhe Giulio Bertelli, i lindur në 1990, i cili pasi studioi arkitekturën filloi një karrierë si marinar.<ref>{{Cito web|title=Miuccia Prada: figli lontani tra corse e mare|url=http://www.businesspeople.it/People/Protagonisti/Miuccia-Prada-figli-104136}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>{{Onorificenze|immagine=ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica italiana|motivazione=Di iniziativa del Presidente della Repubblica|data=21 dicembre [[2015]]<ref>[http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=338390 Sito web del Quirinale: dettaglio decorato.]</ref>}} Miuccia Prada jeton në lagjen ekskluzive [[Quadronno (Milan)|Quadronno]] në [[Milano]], një nga zonat më prestigjioze rezidenciale të qytetit dhe një nga lagjet me çmimet më të larta të pasurive të paluajtshme për metër katror në Milano. == Shënim == <references /> == Artikujt e lidhur == * Prada * Fondacioni Prada * Patrizio Bertelli == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} * [[File:Wikiquote-logo.svg|lidhje=|21x21px|Collabora a Wikiquote]] [https://it.wikiquote.org/wiki/ Wikiquote] contiene citazioni di o su '''[https://it.wikiquote.org/wiki/Miuccia%20Prada Miuccia Prada]''' * [[File:Commons-logo.svg|lidhje=https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it|24x24px|Collabora a Wikimedia Commons]] <span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it Wikimedia Commons]</span> contiene immagini o altri file su '''<span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Miuccia_Prada?uselang=it Miuccia Prada]</span>''' == Linqe te jashtme == [[Categoria:Voci con codice VIAF]] [[Categoria:Voci con codice ISNI]] [[Categoria:Voci con codice Europeana]] [[Categoria:Voci con codice LCCN]] [[Categoria:Voci con codice GND]] [[Categoria:Voci con codice BNF]] [[Categoria:Voci con codice ULAN]] [[Categoria:Voci con codice WorldCat Identities]] [[Categoria:Voci biografiche con codici di controllo di autorità]] {{Portal|biografie|Moda}} <nowiki> [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1948]]</nowiki> d5xu7zzf3zu6srejk9hny5qr5e9x1r5 Diskutim:Gjenerata X 1 304734 2983738 2981734 2026-05-25T04:25:34Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Gjenerata X/Arkivi 1]] 2983738 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Gjenerata X/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} <div style="width: auto; border: 1px solid grey; padding: 0.5em; font-size: 100%; line-height: 150%; text-align: center"> {| | valign="center" | [[File:Wikimedians of Albanian Language User Group Vertical Logo.svg|left|80px]] | style="width: 100%" | Ky artikull u shkrua nga pjesëmarrës të Ponder /Wiki Academy Kosovo 2021, në kuadër të bashkëpunimit me [[Meta:Wikimedians of Albanian Language User Group|Grupin e Wikimedianëve të Gjuhës Shqipe]]. Redaktori është fillestar prandaj ndihmoje nëse mundesh.<br> |} </div> == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981733 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190308070716/https://www.treefarmsystem.org/stuff/contentmgr/files/2/b02ef00aae0f0a75a5a57fb0d3f8f20c/files/atfs_national_conference___pwc_presentation.pdf për lidhjen https://www.treefarmsystem.org/stuff/contentmgr/files/2/b02ef00aae0f0a75a5a57fb0d3f8f20c/files/atfs_national_conference___pwc_presentation.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100707001755/http://money.cnn.com/2007/05/25/pf/mobility_study/index.htm?cnn=yes për lidhjen https://money.cnn.com/2007/05/25/pf/mobility_study/index.htm?cnn=yes. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 02:06 (CEST) awo43ocovlqrw4a4w9k44vnqdp4da32 Ilir Hunçi 0 306122 2983552 2250227 2026-05-24T12:12:24Z King Julian The Great 127864 /* Filmografia */ 2983552 wikitext text/x-wiki '''Ilir Hunçi''' (lindi ne Korçë me 7 Shtator, 1963) eshte nje aktor shqiptar i teatrit Andon Zako Cajupi ne Korçë. == Filmografia == * Porta EVA (2000) Ati * [[Përsëri pranverë|Perseri Pranvere]] (1987) - Iliri * [[Dasëm e çuditëshme|Dasem e cuditshme]] (1986) * [[I paharruari|I Paharruari]] (1983) ch48f7uh0o5yjktjw6trwitk06pzrdj Diskutim:Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë/Arkivi 1 1 306131 2983719 2917685 2026-05-25T04:20:59Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]] 2983719 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli [[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993335 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140728202347/http://evisa.mfaic.gov.kh/ te http://evisa.mfaic.gov.kh/ *U shtua arkivi https://archive.today/20140314004113/https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT/IR/VI/IS/ID40175&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C te https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT%2FIR%2FVI%2FIS%2FID40175&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C *U shtua arkivi https://archive.is/20140314003447/https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_website_client.cgi?FullText=1&COUNTRY=PK&SECTION=VI&SUBSECTION=IS&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C te https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_website_client.cgi?FullText=1&COUNTRY=PK&SECTION=VI&SUBSECTION=IS&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20150521034116/http://www.smf.st/virtualvisa/ te http://www.smf.st/virtualvisa/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20170701095940/http://www.vietseatourist.vn/News/category1/news-57/No-visa-required-for-tourists-to-Phu-Quoc-on-short-stay.html te http://www.vietseatourist.vn/News/category1/news-57/No-visa-required-for-tourists-to-Phu-Quoc-on-short-stay.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170841 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140211203409/http://www.immi.gov.au/e_visa/600.htm për lidhjen http://www.immi.gov.au/e_visa/600.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2235810 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171217132928/https://www.phuquocislandguide.com/ për lidhjen http://www.phuquocislandguide.com/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171223042509/https://www.phuquocislandguide.com/phu-quoc-visa/ për lidhjen http://www.phuquocislandguide.com/phu-quoc-visa/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 korrik 2021 15:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2250204 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200906110147/https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT%2FMZ%2FVI%2FIS%2FID23549&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C%2F për lidhjen https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT%2FMZ%2FVI%2FIS%2FID23549&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 shtator 2021 12:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263581 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140728202347/http://evisa.mfaic.gov.kh/ për lidhjen http://evisa.mfaic.gov.kh/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20140314004113/https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT/IR/VI/IS/ID40175&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C për lidhjen https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT%2FIR%2FVI%2FIS%2FID40175&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200906110153/https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_website_client.cgi?FullText=1&COUNTRY=PK&SECTION=VI&SUBSECTION=IS&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C%2F për lidhjen https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_website_client.cgi?FullText=1&COUNTRY=PK&SECTION=VI&SUBSECTION=IS&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150521034116/http://www.smf.st/virtualvisa/ për lidhjen http://www.smf.st/virtualvisa/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170701095940/http://www.vietseatourist.vn/News/category1/news-57/No-visa-required-for-tourists-to-Phu-Quoc-on-short-stay.html për lidhjen http://www.vietseatourist.vn/News/category1/news-57/No-visa-required-for-tourists-to-Phu-Quoc-on-short-stay.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 21:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378797 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.timaticweb.com/cgi-bin/tim_client.cgi?ExpertMode=TIDFT%2FLA%2FVI%2FIS%2FID18107&user=KLMB2C&subuser=KLMB2C. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 dhjetor 2021 07:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885811 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230421191355/https://molina.imigrasi.go.id/ për lidhjen https://molina.imigrasi.go.id/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2025 19:50 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892248 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241204155640/https://www.mvp.gov.ba/konzularne_informacije/vize/Default.aspx?template_id=16&s1=141&id=4318 për lidhjen https://www.mvp.gov.ba/konzularne_informacije/vize/Default.aspx?template_id=16&s1=141&id=4318. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2026 22:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2893898 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180808115656/http://e-visaghana.com/ për lidhjen https://www.e-visaghana.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2026 10:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2895741 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180808115656/http://e-visaghana.com/ për lidhjen https://www.e-visaghana.com/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230421191355/https://molina.imigrasi.go.id/ për lidhjen https://molina.imigrasi.go.id/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shkurt 2026 20:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2910184 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231117164952/https://visit.doi.gov.bt/ për lidhjen https://visit.doi.gov.bt/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 mars 2026 21:19 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkesat për vizë për qytetarët e Shqipërisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979222 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250517191650/https://www.migraciones.gov.ar/ave/index.htm për lidhjen https://www.migraciones.gov.ar/ave/index.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 03:37 (CEST) pcxu470xst8761oex5bcu05k43ty4yi Diskutim:Humvee/Arkivi 1 1 307237 2983713 2980729 2026-05-25T04:19:59Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Humvee]] 2983713 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 10 lidhjet e jashtme në [[Humvee]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991726 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131103075415/http://www.amgeneral.com/vehicles/hummer/compare.php te http://www.amgeneral.com/vehicles/hummer/compare.php *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110703214630/http://tech.military.com/equipment/view/141997/m1114-enhanced-capability-hmmwv.html te http://tech.military.com/equipment/view/141997/m1114-enhanced-capability-hmmwv.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20180428211510/http://www.defense-update.com/products/h/humvee-ogara.htm te http://www.defense-update.com/products/h/humvee-ogara.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20071017063842/http://ipms-hellas.gr/02_Articles_04_Photos_250505Parade_UK.htm te http://www.ipms-hellas.gr/02_Articles_04_Photos_250505Parade_UK.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090822210059/http://www.asd-network.com/press_detail_B.asp?ID=7534 te http://www.asd-network.com/press_detail_B.asp?ID=7534 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120311101123/http://danskpanser.dk/Hjulkoretojer/HMMWV-TOW.htm te http://danskpanser.dk/Hjulkoretojer/HMMWV-TOW.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110724175116/http://emergingminds.org/US-gives-Kenya-s-Security-Forces-14-Hummer-Military-vehicles.html te http://emergingminds.org/US-gives-Kenya-s-Security-Forces-14-Hummer-Military-Vehicles.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090823064940/http://lebanon.usembassy.gov/latest_embassy_news/09pressreleases/pr032509.html te http://lebanon.usembassy.gov/latest_embassy_news/09pressreleases/pr032509.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20170806224016/http://www.defensa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4332:el-ejercito-peruano-incrementara-su-flota-de-humvee&catid=55:latinoamerica&Itemid=163 te http://www.defensa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4332:el-ejercito-peruano-incrementara-su-flota-de-humvee&catid=55:latinoamerica&Itemid=163 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130927192618/http://www.beta.rs/default.asp?lan=en te http://www.beta.rs/default.asp?lan=en&tip=article&kategorija=dailynews&ida=2891808&id=&ime= Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 22:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Humvee]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003954 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131207063620/http://lebanon.usembassy.gov/latest_embassy_news/09pressreleases/pr062209.html për lidhjen http://lebanon.usembassy.gov/latest_embassy_news/09pressreleases/pr062209.html. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262678 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131103075415/http://www.amgeneral.com/vehicles/hummer/compare.php për lidhjen http://www.amgeneral.com/vehicles/hummer/compare.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110703214630/http://tech.military.com/equipment/view/141997/m1114-enhanced-capability-hmmwv.html për lidhjen http://tech.military.com/equipment/view/141997/m1114-enhanced-capability-hmmwv.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180428211510/http://www.defense-update.com/products/h/humvee-ogara.htm për lidhjen http://www.defense-update.com/products/h/humvee-ogara.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071017063842/http://ipms-hellas.gr/02_Articles_04_Photos_250505Parade_UK.htm për lidhjen http://www.ipms-hellas.gr/02_Articles_04_Photos_250505Parade_UK.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090822210059/http://www.asd-network.com/press_detail_B.asp?ID=7534 për lidhjen http://www.asd-network.com/press_detail_B.asp?ID=7534. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120311101123/http://danskpanser.dk/Hjulkoretojer/HMMWV-TOW.htm për lidhjen http://danskpanser.dk/Hjulkoretojer/HMMWV-TOW.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110724175116/http://emergingminds.org/US-gives-Kenya-s-Security-Forces-14-Hummer-Military-vehicles.html për lidhjen http://emergingminds.org/US-gives-Kenya-s-Security-Forces-14-Hummer-Military-Vehicles.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170806224016/http://www.defensa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4332:el-ejercito-peruano-incrementara-su-flota-de-humvee&catid=55:latinoamerica&Itemid=163 për lidhjen http://www.defensa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4332:el-ejercito-peruano-incrementara-su-flota-de-humvee&catid=55:latinoamerica&Itemid=163. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130927192618/http://www.beta.rs/default.asp?lan=en për lidhjen http://www.beta.rs/default.asp?lan=en&tip=article&kategorija=dailynews&ida=2891808&id=&ime=. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 17:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377990 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110725140640/http://www.gov.me/files/1227694283.pdf për lidhjen http://www.gov.me/files/1227694283.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 11:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2631109 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080107120842/http://www.nrg.co.il/online/1/ART1/559/721.html për lidhjen http://www.nrg.co.il/online/1/ART1/559/721.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 dhjetor 2023 08:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662656 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130104164829/http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/u.s_army_field_support_brigade_completes_m1114_humvee_transfer_to_afghan_national_army_0101132.html për lidhjen http://www.armyrecognition.com/january_2013_army_military_defense_industry_news/u.s_army_field_support_brigade_completes_m1114_humvee_transfer_to_afghan_national_army_0101132.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130928155831/http://www.armyrecognition.com/july_2013_news_defence_security_industry_military/libyan_army_has_taken_delivery_of_200_hmmwv_humvees_from_united_states_3007131.html për lidhjen http://www.armyrecognition.com/july_2013_news_defence_security_industry_military/libyan_army_has_taken_delivery_of_200_hmmwv_humvees_from_united_states_3007131.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2024 05:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975729 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120829205526/http://www.longwarjournal.org/multimedia/OOBpage15-Equipment.pdf për lidhjen http://www.longwarjournal.org/multimedia/OOBpage15-Equipment.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2026 21:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Humvee]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979071 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070510020918/http://www.military.com/NewsContent/0,13319,135017,00.html për lidhjen http://www.military.com/NewsContent/0,13319,135017,00.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 12:32 (CEST) 4vh0mxjqj5si1jfadycruqyusdjrewo Diskutim:Hysen Ibrahimi/Arkivi 1 1 307559 2983727 2912546 2026-05-25T04:23:03Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Hysen Ibrahimi]] 2983727 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Hysen Ibrahimi]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003966 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161124063906/http://samitidiaspores.al/info-per-pjesemarresit/ për lidhjen http://samitidiaspores.al/info-per-pjesemarresit/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170081 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://botapress.info/hysen-ibrahimi-aktivisti-i-palodhshem-qe-mban-gjalle-frymen-rugoviane-ne-diaspore/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 10:21 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2180469 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161107162135/https://kk.rks-gov.net/mitrovice/News/Lajmet/Shkolla-e-Shupkofcit-i-ndau-mirenjohje-veprimtarit.aspx për lidhjen https://kk.rks-gov.net/mitrovice/News/Lajmet/Shkolla-e-Shupkofcit-i-ndau-mirenjohje-veprimtarit.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2021 19:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2221635 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029022000/http://botapress.info/perurohet-libri-me-autore-saranda-isenin-e-hysen-ibrahimin-dhoma-334-kushtuar-dr-ziadin-seles/ për lidhjen http://botapress.info/perurohet-libri-me-autore-saranda-isenin-e-hysen-ibrahimin-dhoma-334-kushtuar-dr-ziadin-seles/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200114212225/http://www.botapress.info/shoqata-e-shkrimtareve-dhe-artisteve-ne-suedi-boton-dy-libra/ për lidhjen http://www.botapress.info/shoqata-e-shkrimtareve-dhe-artisteve-ne-suedi-boton-dy-libra/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 maj 2021 15:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262691 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161124063906/http://samitidiaspores.al/info-per-pjesemarresit/ për lidhjen http://samitidiaspores.al/info-per-pjesemarresit/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 17:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371905 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161107155441/http://botapress.info/hysen-ibrahimi-aktivisti-i-palodhshem-qe-mban-gjalle-frymen-rugoviane-ne-diaspore/ për lidhjen http://botapress.info/hysen-ibrahimi-aktivisti-i-palodhshem-qe-mban-gjalle-frymen-rugoviane-ne-diaspore/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 07:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2383990 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200111000411/https://fjala.info/aktivitet-i-pakursyer-per-te-hedhur-ne-drite-krijimet-letrare-dhe-te-miren-e-dhene-per-atdheun/ për lidhjen https://fjala.info/aktivitet-i-pakursyer-per-te-hedhur-ne-drite-krijimet-letrare-dhe-te-miren-e-dhene-per-atdheun/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200115000349/https://fjala.info/hysen-ibrahimi-me-vepren-e-cmuar-thesar-kombetar/ për lidhjen https://fjala.info/hysen-ibrahimi-me-vepren-e-cmuar-thesar-kombetar/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2022 09:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448327 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200110234910/https://revistadrini.info/u-perurua-libri-i-hyre-tejeci-murati-hysen-ibrahimi-hero-i-heshtur-i-drites/ për lidhjen https://revistadrini.info/u-perurua-libri-i-hyre-tejeci-murati-hysen-ibrahimi-hero-i-heshtur-i-drites/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200115023145/https://revistadrini.info/hysen-ibrahimi-kryetar-i-shshash-papa-klementi-xi-albani-nga-suedia-ne-emisionin-ura-te-artur-bejzade/ për lidhjen https://revistadrini.info/hysen-ibrahimi-kryetar-i-shshash-papa-klementi-xi-albani-nga-suedia-ne-emisionin-ura-te-artur-bejzade/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 07:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488681 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220110231339/https://www.kosovalindore.com/vepra-3-me-te-dhena-publicistike-e-shkrime-te-botuar-nga-vet-autori-hysen-ibrahimi/ për lidhjen https://www.kosovalindore.com/vepra-3-me-te-dhena-publicistike-e-shkrime-te-botuar-nga-vet-autori-hysen-ibrahimi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 06:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2632189 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230226191124/https://shtypi.net/2023/01/25/hysen-ibrahimi-ose-pena-e-vyer-pan-shqiptare/ për lidhjen https://shtypi.net/2023/01/25/hysen-ibrahimi-ose-pena-e-vyer-pan-shqiptare/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2023 20:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2724511 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230226191126/https://diasporashqiptare.al/2023/01/25/hysen-ibrahimi-ose-pena-e-vyer-pan-shqiptare-ne-skandinavi/ për lidhjen https://diasporashqiptare.al/2023/01/25/hysen-ibrahimi-ose-pena-e-vyer-pan-shqiptare-ne-skandinavi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 nëntor 2024 22:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908259 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://asha-ks.net/?page=1,14,132. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2026 16:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hysen Ibrahimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979075 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029022014/https://www.kultplus.com/libri/u-mbajt-festivali-poezise-guri-plakes-shqipe-hasani-merr-vendin-e-pare/ për lidhjen http://www.kultplus.com/libri/u-mbajt-festivali-poezise-guri-plakes-shqipe-hasani-merr-vendin-e-pare/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/diaspora/hysen-ibrahimi-rizgjedhet-kryetar-i-shoqates-se-shkrimtareve-dhe-artisteve-shqitptare-ne-suedi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 12:42 (CEST) n6ma0a405xtx2ole1xi9okg76wxihcp Diskutim:Gjenerata X/Arkivi 1 1 311209 2983737 2978177 2026-05-25T04:25:24Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Gjenerata X]] 2983737 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2234917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2005%2F08%2F11%2Fbmchuck11.xml&sSheet=%2Farts%2F2005%2F08%2F11%2Fixartleft.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 korrik 2021 19:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2235473 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210411010007/https://dspace.stir.ac.uk/bitstream/1893/2117/1/SEDP-2010-04-Bell-Blanchflower%5B1%5D.pdf për lidhjen https://dspace.stir.ac.uk/bitstream/1893/2117/1/SEDP-2010-04-Bell-Blanchflower%5B1%5D.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 korrik 2021 22:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2241381 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100202153447/http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars për lidhjen https://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100202153447/http://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars për lidhjen https://www.rollingstone.com/artists/slickrick/albums/album/103326/review/5945316/behind_bars. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090114082045/http://www.rollingstone.com/reviews/album/114772/review/5944793 për lidhjen https://www.rollingstone.com/reviews/album/114772/review/5944793. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2021 22:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377792 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160623195818/http://www.sitemason.com/files/dW3ABy/articledemographics%20of%20age.pdf për lidhjen http://www.sitemason.com/files/dW3ABy/articledemographics%20of%20age.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121023005649/http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/52287975.html?dids=52287975:52287975&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT për lidhjen https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/52287975.html?dids=52287975:52287975&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160623105506/http://specialtyretail.com/issue/2003/07/running-a-cart-or-kiosk/generation-x/ për lidhjen http://specialtyretail.com/issue/2003/07/running-a-cart-or-kiosk/generation-x/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170201235433/https://metal.mit.edu/brief-history-metal për lidhjen https://metal.mit.edu/brief-history-metal. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20061104183504/http://www.villagevoice.com/music/0205%2Creeves%2C31875%2C22.html për lidhjen http://www.villagevoice.com/music/0205,reeves,31875,22.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/81448011.html?dids=81448011. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080609225217/http://www.villagevoice.com/music/0526,kitwana,65332,22.html/full për lidhjen http://www.villagevoice.com/music/0526,kitwana,65332,22.html/full. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 07:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2380209 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190321161217/http://web.stanford.edu/class/e297c/poverty_prejudice/mediarace/socialsignificance.htm për lidhjen https://web.stanford.edu/class/e297c/poverty_prejudice/mediarace/socialsignificance.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2022 01:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448145 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210525002800/https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/sn04252/ për lidhjen https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/sn04252/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2022 18:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200227180206/https://www.lexico.com/en/definition/gen_xer për lidhjen https://www.lexico.com/en/definition/gen_xer. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 15:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2494352 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161021014750/https://advertising.yahoo.com/insights/overlooked-influence-gen-x për lidhjen https://advertising.yahoo.com/insights/overlooked-influence-gen-x. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 nëntor 2022 03:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495318 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://vanmag.com/uncategorized/generation-x-september-1987/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2022 10:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2497608 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210718085934/http://beam-inc.org/russias-generation-x-who-are-they/ për lidhjen http://beam-inc.org/russias-generation-x-who-are-they/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 nëntor 2022 15:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2501065 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190618103906/https://2qean3b1jjd1s87812ool5ji-wpengine.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2016/12/McCrindle-Research_ABC-03_The-Generation-Map_Mark-McCrindle.pdf për lidhjen https://2qean3b1jjd1s87812ool5ji-wpengine.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2016/12/McCrindle-Research_ABC-03_The-Generation-Map_Mark-McCrindle.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 dhjetor 2022 10:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2506007 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160814224207/http://news.stanford.edu/pr/98/980821genx.html për lidhjen http://news.stanford.edu/pr/98/980821genx.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2022 17:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2579360 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110628182228/http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp për lidhjen http://www.post-gazette.com/ae/20040215rap0215aep1.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 gusht 2023 16:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2600826 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160826202032/https://open.uct.ac.za/bitstream/item/22088/Schenk_Locating_Generation_X_Taste_2012.pdf?sequence=1 për lidhjen https://open.uct.ac.za/bitstream/item/22088/Schenk_Locating_Generation_X_Taste_2012.pdf?sequence=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2023 04:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2616816 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190324022020/http://vanmag.com/uncategorized/generation-x-september-1987/ për lidhjen http://vanmag.com/uncategorized/generation-x-september-1987/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 nëntor 2023 06:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2626055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160424013827/https://www.acui.org/Publications/The_Bulletin/2014/2014-10/26390/ për lidhjen https://www.acui.org/Publications/The_Bulletin/2014/2014-10/26390/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 dhjetor 2023 03:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2644032 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160703145524/http://www.thejuryexpert.com/2011/11/gen-x-members-are-active-balanced-and-happy/ për lidhjen http://www.thejuryexpert.com/2011/11/gen-x-members-are-active-balanced-and-happy/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 shkurt 2024 14:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2661168 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200404030454/https://www.pewresearch.org/ft_dual-income-households-1960-2012-2/ për lidhjen https://www.pewresearch.org/ft_dual-income-households-1960-2012-2/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 maj 2024 03:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2681506 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16659783.html?dids=16659783. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 gusht 2024 06:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714512 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190513205707/https://www.thoughtco.com/history-of-punk-rock-2803345 për lidhjen https://www.thoughtco.com/history-of-punk-rock-2803345. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 nëntor 2024 00:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2718865 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160606005038/http://lsay.org/ për lidhjen http://www.lsay.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 nëntor 2024 17:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2736375 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161020120209/http://internationalinsights.viacom.com/post/gen-xs-unconventional-approach-to-sex-friendship-and-family/ për lidhjen http://internationalinsights.viacom.com/post/gen-xs-unconventional-approach-to-sex-friendship-and-family/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161020115412/http://internationalinsights.viacom.com/post/at-work-gen-x-want-flexibility-and-fulfilment-more-than-a-corner-office/ për lidhjen http://internationalinsights.viacom.com/post/at-work-gen-x-want-flexibility-and-fulfilment-more-than-a-corner-office/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161020115151/http://internationalinsights.viacom.com/post/for-gen-x-midlife-is-no-crisis/ për lidhjen http://internationalinsights.viacom.com/post/for-gen-x-midlife-is-no-crisis/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230203080705/https://insights.paramount.com/post/gen-x-today-the-documentary/ për lidhjen http://internationalinsights.viacom.com/post/gen-x-today-the-documentary/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2025 11:34 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2782928 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200128113321/http://lsay.org/GenX_Rept_Iss1.pdf për lidhjen http://lsay.org/GenX_Rept_Iss1.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200128113321/http://lsay.org/GenX_Rept_Iss1.pdf për lidhjen http://lsay.org/GenX_Rept_Iss1.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 prill 2025 08:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818220 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160807195604/https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=122088 për lidhjen https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=122088. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 korrik 2025 22:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2830852 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160620201749/http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1731528,00.html për lidhjen http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1731528,00.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160620201749/http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1731528,00.html për lidhjen http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,1731528,00.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2025 15:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2871662 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161019061452/http://www.lifecourse.com/media/articles/lib/2001/101101-saen.html për lidhjen http://www.lifecourse.com/media/articles/lib/2001/101101-saen.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 nëntor 2025 05:54 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2909609 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180226205545/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2016/04/25/millennials-overtake-baby-boomers/ për lidhjen http://www.pewresearch.org/fact-tank/2016/04/25/millennials-overtake-baby-boomers/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 mars 2026 05:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2966002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210525164514/https://www.thebalance.com/reaganomics-did-it-work-would-it-today-3305569 për lidhjen https://www.thebalance.com/reaganomics-did-it-work-would-it-today-3305569. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220524002921/https://www.thebalance.com/president-bill-clinton-s-economic-policies-3305559 për lidhjen https://www.thebalance.com/president-bill-clinton-s-economic-policies-3305559. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 prill 2026 02:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjenerata X]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979008 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190324022022/http://coupland.tripod.com/details1.html për lidhjen http://coupland.tripod.com/details1.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 07:24 (CEST) b7movl8kztxzt0nn0nhwdhlr5lrh4gk Diskutim:George Frideric Handel/Arkivi 1 1 311363 2983723 2739681 2026-05-25T04:22:17Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:George Frideric Handel]] 2983723 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[George Frideric Handel]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1998962 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130920150108/http://www.haendel.haendelhaus.de/en/Biography/Biographic_Details për lidhjen http://www.haendel.haendelhaus.de/en/Biography/Biographic_Details/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 12 shtator 2019 02:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069750 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190325020642/http://www.zeno.org/Musik/M/Chrysander,+Friedrich/G.F.+H%C3%A4ndel për lidhjen http://www.zeno.org/Musik/M/Chrysander,+Friedrich/G.F.+H%C3%A4ndel. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130920150108/http://www.haendel.haendelhaus.de/en/Biography/Biographic_Details për lidhjen http://www.haendel.haendelhaus.de/en/Biography/Biographic_Details. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081205130722/http://www.haendelhaus.de/en/ për lidhjen http://www.haendelhaus.de/en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2020 06:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2220835 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090926214736/http://www.boydell.co.uk/43832682.HTM për lidhjen http://www.boydell.co.uk/43832682.HTM. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 maj 2021 22:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371697 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http:///. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 03:25 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2379857 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ për lidhjen http:///. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2021 18:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2735782 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101103075112/http://ichriss.ccarh.org/HRD/ për lidhjen http://ichriss.ccarh.org/HRD/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2024 23:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[George Frideric Handel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://openmusiclibrary.org/person/37699/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://openmusiclibrary.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 06:54 (CEST) 9zqgo2ln0o7m273f88vsfigx7bml66o Diskutim:Irma Kurti/Arkivi 1 1 311496 2983701 2893620 2026-05-25T04:17:22Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Irma Kurti]] 2983701 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Irma Kurti]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991906 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120328035129/http://www.marta-ajo.it/vis_dettaglio.php?id_livello=3335 te http://www.marta-ajo.it/vis_dettaglio.php?id_livello=3335 *U shtua arkivi https://archive.is/20151126073744/http://topbusinessmagazine.com/le-notizie-arrivano-anche-qui-di-irma-kurti/ te http://topbusinessmagazine.com/le-notizie-arrivano-anche-qui-di-irma-kurti/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 22:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Irma Kurti]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2004082 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150901104706/http://www.gruajashqiptarenebote.com/ për lidhjen http://www.gruajashqiptarenebote.com/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2213783 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210213042123/https://www.newsbomb.al/poetja-shqiptare-irma-kurti-ne-tregun-boteror-te-muzikes-206968 për lidhjen https://www.newsbomb.al/poetja-shqiptare-irma-kurti-ne-tregun-boteror-te-muzikes-206968. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 mars 2021 23:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378065 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305074802/http://www.comune.rozzano.mi.it/index.php/archivio-news/421-maggio-2013/1638-incontro-con-la-poesia-di-irma-kurti.html për lidhjen http://www.comune.rozzano.mi.it/index.php/archivio-news/421-maggio-2013/1638-incontro-con-la-poesia-di-irma-kurti.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304101417/http://shqiptarja.com/lajme%20shkurt/2749/irma-kurti-me--n-n-bluz-n-time--edhe-n--anglisht-272725.html për lidhjen http://shqiptarja.com/lajme%20shkurt/2749/irma-kurti-me--n-n-bluz-n-time--edhe-n--anglisht-272725.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 12:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448388 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151126175409/http://www.qlibri.it/poesia/poesia-italiana/sotto-la-mia-maglia/ për lidhjen http://www.qlibri.it/poesia/poesia-italiana/sotto-la-mia-maglia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 11:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2724539 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230312171544/https://diasporashqiptare.al/2023/02/22/poetja-shqiptare-irma-kurti-botohet-ne-serbi/ për lidhjen https://diasporashqiptare.al/2023/02/22/poetja-shqiptare-irma-kurti-botohet-ne-serbi/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230312171540/https://diasporashqiptare.al/2023/02/08/poetja-shqiptare-irma-kurti-botohet-ne-gjuhen-spanjolle-ne-kili/ për lidhjen https://diasporashqiptare.al/2023/02/08/poetja-shqiptare-irma-kurti-botohet-ne-gjuhen-spanjolle-ne-kili/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 nëntor 2024 23:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2889518 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131006075250/http://www.albanianews.it/notizie/flashnews/irma-kurti për lidhjen http://www.albanianews.it/notizie/flashnews/irma-kurti. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 janar 2026 20:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Irma Kurti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979089 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/libri/poetja-shqiptare-irma-kurti-shpallet-akademike-dhe-presidente-nderi-e-enciklopedise-poetike-italiane/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/tag/irma-kurti/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 14:10 (CEST) rcrkua655e1qg0n7dv75zkyxqqlwiqb Ligji Kushtetues i Kosovës 0 322204 2983567 2982341 2026-05-24T13:47:20Z Edukatori 112234 added [[Category:Kushtetuta e Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983567 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Constitutional Law of SAP Kosova.jpg|thumb|Ligji Kushtetues i KSA të Kosovës nga viti 1969.]] '''Ligji Kushtetues i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës''' nga viti 1969 ishte një dokument i rëndësishëm që nisi rrugën e [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Kosovës]] drejtë një kushtetute të vërtetë dhe demokratike. Këto ndryshime erdhën si rezultat i demonstratave popullore të vitit 1968, të cilat sollën përmirësimin e statusit të [[Kosovë]]s. Në vitin 1969 gjuha shqipe u sanksionua me ligj si gjuhë zyrtare, krahas [[Gjuha serbokroate|gjuhës serbokroate]]; u legalizua përdorimi i flamurit kombëtar si dhe u hoq fjala tendencioze "[[Metohia]]" nga emërtimi i Kosovës;<ref>https://plisi.org/shtetligj/noel-malcolm-pavaresi-kosoven/</ref> <ref>https://www.evropaelire.org/a/26810974.html</ref> ndërsa në nëntor 1969 [[Kuvendi i Kosovës]] shpalli ligjin për themelimin e [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universitetit të Kosovës në Prishtinë]], i cili do të jetësohet më 15 shkurt 1970. == Përmbledhje == Më 24 shkurt të vitit 1969, [[Kuvendi i Kosovës]], pas një diskutimi publik dy mujor, miratoi ”Ligjin Kushtetues të KSA të Kosovës”, i cili sillte një rinovim të konsiderueshëm të statutit krahinor të vitit 1963.<ref>Malcom, Noel, [[Kosova, një histori e shkurtër| Kosova:një histori ë shkurtër]], Koha, Prishtinë & Shtëpia e Librit, Tiranë, 2001, fq. 339</ref> Ky ligj paraqiste aktin themelor politik-juridik të KSA të Kosovës, i cili për nga forma, përmbajtja teknika e nxjerrjes dhe qëllimi i tij, ishte i ngjashëm me kushtetutën.<ref>Historia e Popullit Shqiptar IV, Shqiptarët gjatë Luftës së Dytë Botërorë dhe pas saj 1939-1990, Toena, Tiranë, 2008, 349</ref> Më 30 qershor të vitit 1971 në Kuvendin Federativ u miratuan projektamandamentet e mbetura (20-42) të Kushtetutës së RSFJ-ës. Për miratimin e tyre diskutimet publike zgjatën nga 29 marsi deri më 15 maj të vitit 1971, ku shqiptarët shprehën hapur përkrahjen e tyre ndaj amandamenteve të reja, ngase këto e përcaktonin krahinën si element kushtetues të Federatës. Ndër kërkesat e kosovarëve në diskutimet e mbajtura për ndryshimet kushtetuese ishin: # Që të përcaktohej qartë funksioni legjislative i krahinave autonome, # Që KSA e Kosovës në fushën e legjislacionit të plotë federativ të rregullonte disa çështje dhe marrëdhënie njësoj sikur republikat dhe # Që Kosova të kishte kushtetutën dhe gjykatën e vet kushtetuese. <ref>https://knowledgecenter.ubt-uni.net/cgi/viewcontent.cgi?article=1297&context=etd</ref> == Shih edhe == * [[Kushtetuta e Kosovës]] * [[Kushtetuta e Kosovës (1974)]] * [[Republika e Parë e Kosovës]] == Lidhje të jashtme == * [https://plisi.org/biblio/kushtetuta/ksv-1969.pdf Ligji Kushtetues i KSA Kosovës] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Ligje në Kosovë]] [[Kategoria:Historia e Kosovës]] [[Kategoria:Krahina Socialiste Autonome e Kosovës]] [[Kategoria:Kushtetuta e Kosovës]] eapx65qi3vjxkonqh8l0j0f6ngpxkcc Kushtetuta e Kaçanikut 0 322209 2983563 2960878 2026-05-24T13:41:53Z Edukatori 112234 added [[Category:Kushtetuta e Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983563 wikitext text/x-wiki '''Kushtetuta e Kaçanikut''' ishte një [[Kushtetuta|kushtetutë]] e [[Republika e Parë e Kosovës|Republikës së Parë të Kosovës]], e miratuar më 7 shtator 1990 nga [[Kuvendi i Kosovës]], e njohur sipas vendit të shpalljes së saj, në [[Kaçaniku|Kaçanik]].<ref name="FEK">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=(Encyclopedic Dictionary of Kosova)|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|language=sq|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1083870022|pages=924 - 925}} </ref> == Përmbledhje == Kushtetuta e Kaçanikut përbënte hapin e dytë të akteve konstitutive kushtetuese dhe politike (pas Deklaratës Kushtetuese të 2 Korrikut), me të cilat u përcaktuan bazat e shtetësisë dhe pavarësisë së Kosovës. Me këtë akt, në të vërtetë, shprehej avancimi i pozitës kushtetuese-politike të Kosovës nga njësia autonome në njësi të pavarur, në kuadër të bashkësisë së Jugosllavisë. Kushtetuta përbëhej nga pjesa hyrëse dhe pjesa normative. Në preambule theksoheshin shkaqet e miratimit të Kushtetutës dhe qëllimet e saj. Pjesa normative përbëhej nga 9 pjesë të shpërndara në gjithsej 140 nene. Në dispozitat e përgjithshme, Republika e Kosovës përkufizohej si "shtet demokratik i popullit shqiptar dhe i pjesëtarëve të kombeve të tjera dhe i pakicave kombëtare të serbëve, myslimanëve, malazezëve, kroatëve, turqve, romëve e të tjerëve që jetojnë në Kosovë.<ref>https://kosovapress.com/%E2%80%8B32-vjet-nga-kushtetuta-e-kacanikut-osmani-me-te-nisi-krijimi-i-identitetit-shteteror-te-kosoves/</ref> Kushtetuta e Kaçanikut e shihte Kosovën si "anëtare të bashkësisë së Jugosllavisë" dhe e shprehte orientimin e saj për barazi me njësitë e tjera federale të ish-Jugosllavisë. Në dispozitat e tjera të përgjithshme përcaktohej pozita e qytetarit, si bartës i pushtetit, organizimi shtetëror i Republikës së Kosovës dhe atributet e shtetësisë së saj. Si organe kryesore të Republikës së Kosovës përcaktoheshin: Kuvendi i Republikës, Kryesia e Republikës, Qeveria e Republikës, gjyqet dhe prokuroritë publike, Banka Popullore dhe Gjyqi Kushtetues i Kosovës. Me Amendamentin II të Kushtetutës së Republikës së Kosovës të vitit 1991, institucioni i Kryesisë u zëvendësua me kryetarin e Republikës, si shef individual i shtetit. Lidhur me ndryshimin e Kushtetutës përcaktoheshin zgjidhjet e njëjta me ato që i parashihte Kushtetuta e KSA të Kosovës e vitit 1974. Megjithatë, kishte një përjashtim: mundësia e ndryshimit të Kushtetutës me referendum.<ref>https://gazetablic.com/sot-behen-31-vjet-nga-kushtetuta-e-kacanikut/</ref> == Shih edhe == * [[Kushtetuta e Kosovës]] * [[Ligji Kushtetues i Kosovës]] * [[Kushtetuta e Kosovës (1974)]] * [[Republika e Parë e Kosovës]] == Referime == {{reflist}} {{Wikibooks|sq:Kushtetuta e Kaçanikut|Kushtetuta e Kaçanikut}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.dukagjini.com/wp-content/uploads/2022/09/Kushtetuta-e-Kacanikut.pdf Kushtetuta e Kaçanikut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127163156/https://www.dukagjini.com/wp-content/uploads/2022/09/Kushtetuta-e-Kacanikut.pdf |date=27 nëntor 2022 }} * https://www.scribd.com/document/279119806/Kushtetuta-e-Kacanikut [[Kategoria:Historia moderne e Kosovës]] [[Kategoria:Kushtetuta e Kosovës]] gum7jdv4t52yq24rscax79duu1apoje Arbërie Nagavci 0 322790 2983673 2960991 2026-05-24T22:33:36Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983673 wikitext text/x-wiki '''Arbërie Nagavci''' është një politikane [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare nga Kosova]], anëtare e [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosjes]] dhe [[Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë e Republikës së Kosovës|ministre aktuale e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë]] .<ref>{{Cite web|title=profilet/arberie-nagavci|url=https://www.vetevendosje.org/profilet/arberie-nagavci/|access-date=5 prill 2020|website=vetevendosje|language=sq|archive-date=6 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191006132049/https://www.vetevendosje.org/profilet/arberie-nagavci/|url-status=dead}}</ref> == Karriera == Nagavci ka përfunduar studimet për Drejtësi në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]] . Në të njëjtin universitet ka kryer edhe studimet Master për Drejtësi Ndërkombëtare. Nagavci ka një përvojë të gjatë në fushën e arsimit dhe edukimit. Nga viti 2010 është e angazhuar si konsulente, trajnere dhe këshilltare për arsim në programe të ndryshme në institucionet vendore dhe ndërkombëtare si: USAID, GIZ, Këshilli i Evropës, MASHT. Nga viti 2014 deri në vitin 2017 ka qenë drejtoreshë e Drejtorisë Komunale të Arsimit në Prishtinë. Në zgjedhjet e 6 tetorit 2019, Arbërie Nagavci u zgjodh deputete e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] dhe më 26 dhjetor të po këtij viti u propozua dhe votoi për nënkryetare të parë të Kuvendit të Kosovës. Arbërie Nagavci është bërë pjesë e partisë [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]] në vitin 2013 dhe aktualisht është anëtare e Kryesisë.<ref>{{Cite web|title=arberie-nagavci-e-vvse-godet-perkrahesin-e-albin-kurtit|url=https://www.fishmedia.info/arberie-nagavci-e-vvse-godet-perkrahesin-e-albin-kurtit/|access-date=5 prill 2020|website=fishmedia|language=sq|archive-date=10 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210183709/https://www.fishmedia.info/arberie-nagavci-e-vvse-godet-perkrahesin-e-albin-kurtit/|url-status=dead}}</ref> Nagavci u emërua më 22 mars 2021 nga kryeministri [[Albin Kurti]] si [[Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë e Republikës së Kosovës|ministër i ri i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë]] .<ref>{{Cite web|title=arberie-nagavci-e-lidh-shembjen-e-godines-se-teatrit-me-rrezimin-e-qeverise-kurti|url=https://lajme.mk/de/arberie-nagavci-e-lidh-shembjen-e-godines-se-teatrit-me-rrezimin-e-qeverise-kurti/|access-date=5 prill 2020|website=lajme|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shih edhe == * [[Qeveria e Kosovës]] * [[Lëvizja Vetëvendosje]] * [[Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë e Republikës së Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1970]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Ministra të Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] 7n8fmvp2em8pyr3t3qeuj49drfgbw2q Përdoruesi diskutim:Kosovaria 3 322941 2983646 2905750 2026-05-24T21:19:35Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë */ 2983646 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Kosovaria}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 13 dhjetor 2022 18:52 (CET) == Përkthimi == Përshëndetje, ju bëni artikuj të mirë rreth [[Vojvodinë]]s. Dëshironi të krijoni artikuj [[Serbia e Vjetër]] ([[:en:Old Serbia]]), [[Jenixhe Vardarit]] ([[:en:Giannitsa]]), [[Jenixhe]] ([[:en:Genisea]]), [[Qeveria jugosllave në mërgim]] ([[:en:Yugoslav government-in-exile]]), [[FK Trepča]] ([[:en:FK Trepča]]), [[FK Mokra Gora]] ([[:en:FK Mokra Gora]]), [[dyshek]] ([[:en:Mattress]]), [[kati]] ([[:en:Storey]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Ilahia]] ([[:en:Nasheed]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]), [[Hasan el-Basriu]] ([[:en:Hasan al-Basri]]), [[Cvetko Veljkoviq]] ([[:en:Cvetko Veljković]]) dhe [[Miodrag Krivokapiq]] ([[:en:Miodrag Krivokapić (actor)]]) duke i përkthyer nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:2D49:E1B7:DA0:1395|2003:E6:2F27:4800:2D49:E1B7:DA0:1395]] 13 dhjetor 2022 20:36 (CET) == Kryetare kosovare == {{ping|Kosovaria}} Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]].--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:186D:25DD:5325:469D|2A02:3102:6A55:FF8D:186D:25DD:5325:469D]] 31 dhjetor 2022 18:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kulla e Trigllavit]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895526|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kulla e Trigllavit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2014:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 15:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trigllavi]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895718|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trigllavi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 20:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vittorio Ambrosio]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895771|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vittorio Ambrosio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2021:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 22:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Harabeli]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897599|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Harabeli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Zogu tallës]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897609|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Zogu tallës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e termeteve në Kosovë]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899578|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e termeteve në Kosovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2018:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 19:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Termeti i Gjilanit 2002]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899594|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Termeti i Gjilanit 2002]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2019:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 20:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Guri gëlqeror]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900314|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Guri gëlqeror]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2000:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 01:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dëbimi i shqiptarëve]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905733|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dëbimi i shqiptarëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983638|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2021:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:19 (CEST) jtwls9ed1zn5rb5mep7usn3s63j8rqp 2983647 2983646 2026-05-24T21:25:44Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë */ 2983647 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Kosovaria}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 13 dhjetor 2022 18:52 (CET) == Përkthimi == Përshëndetje, ju bëni artikuj të mirë rreth [[Vojvodinë]]s. Dëshironi të krijoni artikuj [[Serbia e Vjetër]] ([[:en:Old Serbia]]), [[Jenixhe Vardarit]] ([[:en:Giannitsa]]), [[Jenixhe]] ([[:en:Genisea]]), [[Qeveria jugosllave në mërgim]] ([[:en:Yugoslav government-in-exile]]), [[FK Trepča]] ([[:en:FK Trepča]]), [[FK Mokra Gora]] ([[:en:FK Mokra Gora]]), [[dyshek]] ([[:en:Mattress]]), [[kati]] ([[:en:Storey]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Ilahia]] ([[:en:Nasheed]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]), [[Hasan el-Basriu]] ([[:en:Hasan al-Basri]]), [[Cvetko Veljkoviq]] ([[:en:Cvetko Veljković]]) dhe [[Miodrag Krivokapiq]] ([[:en:Miodrag Krivokapić (actor)]]) duke i përkthyer nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:2D49:E1B7:DA0:1395|2003:E6:2F27:4800:2D49:E1B7:DA0:1395]] 13 dhjetor 2022 20:36 (CET) == Kryetare kosovare == {{ping|Kosovaria}} Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]].--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:186D:25DD:5325:469D|2A02:3102:6A55:FF8D:186D:25DD:5325:469D]] 31 dhjetor 2022 18:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kulla e Trigllavit]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895526|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kulla e Trigllavit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2014:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 15:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trigllavi]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895718|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trigllavi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 20:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vittorio Ambrosio]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895771|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vittorio Ambrosio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202026,%2021:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 22:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Harabeli]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897599|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Harabeli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Zogu tallës]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897609|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Zogu tallës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lista e termeteve në Kosovë]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899578|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lista e termeteve në Kosovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2018:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 19:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Termeti i Gjilanit 2002]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899594|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Termeti i Gjilanit 2002]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2019:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 20:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Guri gëlqeror]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900314|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Guri gëlqeror]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2000:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 01:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dëbimi i shqiptarëve]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905733|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dëbimi i shqiptarëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983638|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2021:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Kosovaria! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983640|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të palejuar|Parametra të palejuar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë parametra të palejuar. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unsupported parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:25 (CEST) e03cudt9yigxhmc1tuligyry4jppv8v Kosta Peçanac 0 325396 2983691 2515165 2026-05-25T00:15:09Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Kosta Peçanci]] 2983691 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Kosta Peçanci]] crqnyc07quj6x0zspqgztk7g1t88ush La Trinité-sur-Mer 0 336309 2983594 2977740 2026-05-24T17:11:37Z Birdie 19592 Update. 2983594 wikitext text/x-wiki {{Infobox Komunat franceze |name=Trini mbi Det |native name=''An Drinded-Karnag'' (Bretonisht) |commune status=Komunë |image=La Trinite-sur-Mer.jpg |caption=Trinia mbi Det |image coat of arms=Blason ville fr La Trinité-sur-Mer (Morbihan).svg |coordinates={{Coord|47.5861111111|-3.02833333333|display=title}} |INSEE=56258 |postal code=56470 |arrondissement=[[Qarku Lorient|Lorient]] |canton=Quiberon |mayor=Yves Normand |term=2026-2032 |intercommunality=Auray Quiberon Terre Atlantique |elevation min m=0 |elevation max m=31 |area km2=6,20 |population=1845 |population date=Janar 2023 |website= [http://www.la-trinite-sur-mer.fr la-trinite-sur-mer.fr]}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''La Trinité-sur-Mer''' ( {{IPA-fr|la tʁinite syʁ mɛʁ}} ; [[Gjuha bretoneze|Breton]]: ''An Drinded-Karnag'' ; [[Shqip]]: ''Trinia mbi Det'') është një [[Komunat e Francës|komunë]] në [[Departamentet e Francës|departamentin]] [[Morbihan]] në [[Bretanja (rajon)|Britani]], në [[Franca|Francën]] veriperëndimore.<ref>[https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM56258-la-trinite-sur-mer INSEE commune file]</ref> Qyteza është kryesisht një port, me një kalatë buzë detit të mbushur me restorante të shumta ushqimore deti. Qyteti është i njohur edhe për garat e sporteve ujore. ==Gjeografia== Ndodhet në lindje të komunës Carnac, në bregun e djathtë të lumit Rivière de Crac'h në rajonin historik të Haut-Vannetais. La Trinité përket [[Zona urbane|zonës urbane]] të [[Carnac]] nuk i përket asnjë zone mbulimi urban. ==Historia== Të ndarë nga komuna e njohur e [[Carnac]]-ut në 1864, disa nga gurët e famshëm neolitik në këmbë në gurët Carnac bien brenda kufijve të saj, duke përfshirë dolmenët e Kerdeneven dhe Kermarquer, dhe shtrirjet Petit Ménec. ==Popullsia== {{Historical populations |percentages = pagr |align = none |1866 |1100 |1911 |1410 |1962 |1533 |1968 |1530 |1975 |1404 |1982 |1477 |1990 |1433 |1999 |1530 |2006 |1531 |2011 |1639 |2016 |1613 |2021 |1768 |2023 |1845 }} == Pikat e referimit == ''Pont de Kerisper'' lidh komunën me fqinjen [[Saint-Philibert, Morbihan|Saint-Philibert]]. Ura e tanishme është një zëvendësim, e ndërtuar në vitin 1956, i urës së mëparshme e cila u shkatërrua nga bombardimet gjermane<ref>{{In lang|fr}}http://frobar.info/golfe/trinite.php</ref>. == Banorë të shquar == * [[Jean-Marie Le Pen]], politikan i ekstremit të djathtë dhe kandidat i përhershëm presidencial, ka lindur në komunë. Që nga viti 2016, ai zotëron një shtëpi në qytet me vajzën e tij, [[Marine Le Pen]], nëpërmjet një biznesi familjar, Pavillon de l'Écuyer.<ref name="nouvelobsricheproprietaire">{{Cite news|date=27 janar 2016|title=Marine Le Pen, une riche propriétaire (comme son père)|work=Le Nouvel Observateur|url=http://tempsreel.nouvelobs.com/politique/20160127.OBS3441/marine-le-pen-une-riche-proprietaire-comme-son-pere.html|access-date=7 tetor 2016}}</ref> * [[Alain Barrière]], këngëtar, i lindur më 1935 == Pamje nga qyteti == <gallery style="align:center" styles="align:center"> Skeda:La_Trinité-sur-Mer_56_Front_de_mer_2013.jpg|Balli i detit siç shihet nga marina Skeda:La_Trinite-sur-Mer_pont_de_Kerisper.jpg|"Pont de Kerisper" (ura Kerisper) Skeda:Port de la trinite-sur-mer.jpg|Porti Skeda:Bretagne Morbihan Trinite tango7174.jpg|Marina </gallery> == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|La Trinité-sur-Mer}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-56258 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Kategoria:Komuna në Morbihan|Trinite]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] 0rexs225m1orkvbzcxcj0g3hhg49vk4 Gëzime Starova 0 338097 2983632 2963598 2026-05-24T20:52:37Z Kosovaria 147464 added [[Category:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983632 wikitext text/x-wiki '''Gëzime Starova''' (1946, [[Shkup]]) është një përkthyese, avokate dhe juriste e shquar nga [[Maqedonia e Veriut]], profesor universitar dhe anëtare e Gjykatës Kushtetuese të Maqedonisë Veriore nga viti 2013 deri në vitin 2017.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> == Biografia == Gëzime Starova ka lindur më 24 dhjetor 1946 në një familje shqiptare në qytetin e [[Shkupi|Shkupit]], atëherë në Republikën Popullore Federale të Jugosllavisë. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në vendlindje, më pas në vitin 1970 diplomoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetit të Shkupit "Kirili dhe Metodi"]] . Punon në fakultet vitin e ardhshëm, 1971, fillimisht si praktikant në degën e shkencave administrative dhe juridike, dhe nga viti 1973 si asistent në lëndën e së drejtës së punës dhe sigurimeve shoqërore. Në vitin 1978 ka mbrojtur temën e magjistraturës në Fakultetin Juridik me temën “Mbrojtja e veçantë e punëtorëve në punë” ( ''Mbrojtja e veçantë e punëtorëve në punë'' ). Në vitin 1979 u bë mësues i së drejtës së punës dhe sigurimeve shoqërore. Në vitin 1991 ka mbrojtur doktoraturën në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Lublanës|Universitetit të Lubjanës]] me temën “Rregullimi i çështjeve të punës në RSFJ dhe llojet e saj” ( ''Rregullimi i marrëdhënieve të punës në RSFJ dhe format e saj'' ). Në vitin 1992 u bë profesor i asocuar në Fakultetin Juridik në Shkup në lëndën E drejta e punës dhe sigurimet shoqërore. Nga viti 1992 deri në vitin 1994 ishte anëtare e Këshillit drejtues të Fondit për sigurim pensional dhe invalidor të Republikës së Maqedonisë. Në vitin 1997 u zgjodh profesor i asociuar dhe në vitin 2002 u zgjodh profesor ordinar. Në vitet 1998 - 1999 ishte përfaqësues i Republikës së Maqedonisë në Komitetin e ekspertëve për shërbime sociale lokale në Këshillin e Evropës. Nga viti 2004 deri në vitin 2008 ishte nënkryetar i Senatit të Universitetit të Shkupit.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија" /> Në vitin 2001 filloi mësimdhënien si profesor ordinar i të drejtës së punës dhe sigurimeve shoqërore në Fakultetin Juridik të [[UEJL|Universitetit të Evropës Juglindore]] në Tetovë, ku ligjëroi gjuhët letrare shqipe dhe maqedonase. Ajo është anëtare e bordit të universitetit.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> Në vitin 1997, për përkthimin e veprës "Ese mbi krizën" të [[Philippe Seguin]], ai mori çmimin "Vangya Chashule" për përkthimin më të mirë në fushën e eseistikës.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web|title=Гзиме Старова|url=http://ustavensud.mk/?attorney=д-р-гзиме-старова|access-date=24 май 2019 г|publisher=Уставен суд на Северна Македонија}}</ref> Në vitin 1999, Gëzime Starova ishte profesoreshë e ftuar në Universitetin e Cagliarit, Itali dhe në nëntor 2004 në Fakultetin Juridik të Universitetit “René Descartes” në Paris.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> Nga 7 tetor 2008 deri më 7 tetor 2017 ishte gjyqtar në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë.<ref>{{Cite web|date=9 октомври 2017 г|title=Уставен останува без судии - заврши мандатот и на судијките Старова и Габер-Дамјановска|url=http://www.svedok.org.mk/mk/record.php?id=996|access-date=24 май 2019 г|publisher=Сведок|archive-date=6 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221006135749/https://www.svedok.org.mk/mk/record.php?id=996|url-status=dead}}</ref> Ajo është e martuar me shkrimtarin [[Luan Starova]] . Vajza e tyre [[Dita Starova-Qerimi|Dita Starova-Kerimi]] është artiste.<ref>{{Cite web|last=Ивановска-Илиевска|first=Весна|date=30 април 2018 г|title=Дита Старова-Ќерими, ликовен уметник: Со син ми и ќерка ми земаме бои и заедно создаваме дело – во тие моменти се пресреќни|url=https://deca.mk/dita-starova-kerimi-likoven-umetnik-so-sin-mi-i-kerka-mi-zemame-boi-i-zaedno-sozdavame-delo-vo-tie-momenti-se-presrekni/|access-date=24 май 2019 г|publisher=Деца.мк}}</ref> == Çmimet == Në vitin 2004, Gazime Starova mori çmimin “ Palma Akademike ” të shtetit francez për kontribute në veprimtarinë universitare dhe shkencore me rëndësi ndërkombëtare. Në të njëjtin vit, për arritjet e saj në fushën e arsimit dhe shkencës, Departamenti Amerikan i Shtetit e shpalli si një nga gjashtë femrat më të suksesshme në Republikën e Maqedonisë. Në nëntor të vitit 2005, Starova mori çmimin shtetëror "Shën Kliment Ohërski" për arritje në fushën e arsimit në Republikën e Maqedonisë. Ajo është fituese e dy pllakave të Universitetit të Shkupit në vitin 2004 dhe 2005.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> == Publikimet == * “Mbrojtja e veçantë e punëtorëve”, Kuvendi i studentëve, Shkup, 1987, 131 faqe. * "Marrëdhëniet e punës nga një eksperiment në një realitet të ri", Kuvendi i studentëve, Shkup, 1992, 144 faqe. * “Marrëdhëniet e punës në legjislacionin maqedonas dhe ndërkombëtar”, Nova Makedonija, Shkup, 1994, 212 faqe. * “E Drejta e Punës”, Fakulteti Juridik, Shkup, 1996, 463 faqe. (bashkëautor me Dr. [[Tito Beliçanec]]) * “Ese për krizën”, Kultura, Shkup, 1997, 149 f. (përkthim i librit të [[Philippe Seguin]] ) * “E drejta dhe legjislacioni ndërkombëtar i punës”, Gjurgja, Shkup, 1999, 125 f. * “Edukata qytetare për shkollat e mesme profesionale”, Byroja për zhvillimin e arsimit të Republikës së Maqedonisë, Shkup, 2000. (bashkëautor me një grup autorësh) * “Dashuri, poezi dhe urtësi”, Gjurgja, Shkup 2001, 124 faqe. (përkthim i librit të [[Edgar Morin]]) * "Abolicija", Kultura, Shkup, 2002, 303 f. (përkthim i librit të [[Robert Badinter]] ) * “E drejta e punës-teoria dhe legjislacioni”, Prosvetno delo, 2003, 374 faqe. * “Të drejtat e punës”, Logos A, Shkup, 2004, 350 faqe. * "Pozita dhe të drejtat e grave të punësuara", Unioni i organizatave të grave të Republikës së Maqedonisë, Shkup 2003, 240 f. * “Marrëdhëniet e Punës – Komentar i Ligjit për Marrëdhëniet e Punës”, Shkup, 2003. (bashkëautor me Dr. [[Toni Kalamatiev]]) * "Bashkimi Evropian në shekullin XXI - institucionet dhe ekonomia", Logos A, Shkup 2004, 247 f. (përkthim i librit të [[Maurice Durusse]]).<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> == Referime == [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Evropës Juglindore]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Lublanës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]] [[Kategoria:Lindje 1946]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkupi]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Përkthyes nga frengjishtja]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Shkupit]] [[Kategoria:Shqiptarë të rajonit të Maqedonisë]] [[Kategoria:Gra maqedone]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] o67t51beql2vdsrahqhfvl6zbsk8tmt Naser Ajdari 0 338649 2983633 2963737 2026-05-24T20:53:26Z Kosovaria 147464 added [[Category:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983633 wikitext text/x-wiki '''Naser Ajdari''' është një avokat i shquar shqiptar nga [[Maqedonia e Veriut]], anëtar i kryesisë së Gjykatës Kushtetuese të vendit nga viti 2016.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web|title=Насер Ајдари|url=http://ustavensud.mk/?attorney=%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D1%80-%D0%90%D1%98%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8|access-date=23 май 2019 г|publisher=Уставен суд на Северна Македонија}}</ref> == Biografia == Ai u lind më 10 mars 1960 në qytetin e Shkupit, atëherë në Jugosllavi Federale. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në vendlindje dhe në vitin 1986 në Fakultetin Juridik të [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetit të Shkupit]] . Në vitin 1989 filloi punën në Gjykatën e qytetit në Shkup 1, ku punoi deri në vitin 1993, kur më 6 prill dha provimin për drejtësi. Nga viti 1996 deri në vitin 1997 ka qenë këshilltar në Ministrinë e Punës dhe Politikës Sociale. Më pas, nga viti 1997 deri në vitin 2001, ishte sekretar në komunën e Haraçinës. Në vitin 2001 filloi punë në Ministrinë e Drejtësisë si këshilltar shtetëror. Më 1 gusht 2008 zgjidhet anëtar i Këshillit të Prokurorëve. Më 7 shtator 2010 u zgjodh zëvendëskryetar i Këshillit të Prokurorëve. Ai është prokuror që nga viti 2011. Në vitin 2013 u zgjodh Avokati i Popullit. Më 5 mars 2018 u bë gjyqtar kushtetues.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија" /> == Shih edhe == * [[Politika e Maqedonisë së Veriut]] * [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]] == Referime == [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]] [[Kategoria:Lindje 1960]] [[Kategoria:Gjyqtarë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Juristë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkupi]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] 5mckfqfgsaq2alvwsxreuqvk7kx6r0a Bahri Islami 0 338685 2983635 2963749 2026-05-24T20:55:39Z Kosovaria 147464 added [[Category:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983635 wikitext text/x-wiki '''Bahri Islami''' është një avokat i shquar nga [[Maqedonia e Veriut]], anëtar i [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut|Gjykatës Kushtetuese]] të vendit nga viti 1994 deri në 2003.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web|title=Бахри Исљами|url=http://ustavensud.mk/?attorney=бахри-исљами|access-date=13 janar 2021|publisher=Уставен суд на Северна Македонија|language=mk}}</ref> == Biografia == Ai lindi në vitin 1937 në [[Prishtina|Prishtinë]], atëherë në Mbretërinë e Jugosllavisë. Pas Luftës së Dytë Botërore, në vitin 1945 u zhvendos për të jetuar në Shkup. Në vitin 1963 diplomoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetit të Shkupit]] . Nga viti 1994 deri në vitin 2003 ka qenë gjyqtar kushtetues. Në të njëjtin vit, ai filloi punën në departamentin juridik të Zyrës Komunale për Sigurime Sociale - Shkup. Në vitin 1970 zgjidhet shef i departamentit për zbatimin e konventave ndërkombëtare të sigurimeve shoqërore në Institutin Republikan të Sigurimeve Shoqërore. Në vitin 1976 zgjidhet gjyqtar i përhershëm në Gjykatën e Punës së Bashkuar të Maqedonisë. Islami ka punuar në këtë gjykatë në vazhdimësi deri në vitin 1991 kur këto gjykata janë shfuqizuar. Nga viti 1970 deri në vitin 1976, ai ishte anëtar i Komisionit Federal për Zbatimin e Konventave Ndërkombëtare për Sigurimet Shoqërore të Unionit të Bashkësive të Sigurimeve Pensionale të Jugosllavisë. Në vitet 1972, 1973, 1974 dhe 1976, si anëtar i delegacionit të Unionit për Sigurimin Pensional dhe Invalidor të Jugosllavisë, ai mori pjesë në negociatat për zbatimin e konventave me bartësit e sigurimeve pensionale dhe invalidore të Republikës Federale të Gjermanisë. dhe Polonia. Është anëtar i komisionit ligjvënës dhe juridik të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë. Nga viti 1991 deri në vitin 1994 ka qenë anëtar i Komisionit Republikan Zgjedhor. Nga viti 1994 deri në vitin 2003 ka qenë gjyqtar kushtetues.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> Bahriu ka qenë bashkëpunëtor i revistave në profesionale "Praktika gjyqësore", Beograd (1983 - 1991), "Informator", Zagreb, dhe nga viti 1997 në "Pravnik", Shkup ku është paraqitur me shkrime dhe artikuj.<ref name="Уставен суд на Северна Македонија"/> == Shih edhe == * [[Politika e Maqedonisë së Veriut]] * [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]] == Referime == [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Juristë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Lindje 1937]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Gjyqtarë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] dyh5gt5u1d3p2xfex916yb505019hpd Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut 0 339380 2983592 2963953 2026-05-24T17:09:51Z Falënderim 180356 /* Shiko edhe */ 2983592 wikitext text/x-wiki '''Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë së Veriut''' është një [[Kushtetuta|kushtetutë]] e kodifikuar që përshkruan sistemin e qeverisjes së Maqedonisë së Veriut dhe të drejtat themelore të njeriut. Ai u miratua në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë në atë kohë më 17 nëntor 1991.<ref>[http://www.sobranie.mk/WBStorage/Files/UstavnaRmizmeni.pdf Constitution of the Republic of Macedonia] (in Macedonian)</ref> Në vitin 2001 u njoftua se vendi kishte miratuar amendamentet në Kushtetutën e tij që përfshinte 15 amendamente themelore dhe i kishte dhënë të drejta popullatës etnike shqiptare të vendit, si pjesë e [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjes së Ohrit]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1659132.stm BBC NEWS | World | Europe | Macedonia adopts new constitution<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[https://www.theguardian.com/macedonia/story/0,,464257,00.html Macedonia to alter constitution for Albanians | World news | The Guardian<!-- Bot generated title -->]</ref> Në vitin 2018, qeveria ra dakord për [[Marrëveshja e Prespës|marrëveshjen e Prespës]] me [[Greqia|Greqinë]], ku emri kushtetues i vendit do të ndryshohej nga "Republika e Maqedonisë" në "Republika e Maqedonisë së Veriut" në këmbim të garancive se Greqia nuk do të kundërshtonte më Veriun. Integrimi i Maqedonisë në organizatat ndërkombëtare.<ref>{{Cite news|last=Kitsantonis|first=Niki|date=2018-06-17|title=Macedonia and Greece Sign Historic Deal on Name Change|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2018/06/17/world/europe/greece-macedonia-name-dispute.html|access-date=2021-10-08|issn=0362-4331}}</ref> Pas ratifikimit të marrëveshjes dhe referendumit jodetyrues, [[Kuvendi i Maqedonisë së Veriut|Kuvendi i Maqedonisë]] miratoi një projekt-amendament kushtetues më 3 dhjetor 2018.<ref>{{Cite web|title=Macedonian Lawmakers OK Draft Language For Name-Change Amendment|url=https://www.rferl.org/a/macedonian-lawmakers-ok-draft-language-for-name-change-amendment/29636800.html|access-date=2021-10-08|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en}}</ref> Më 11 janar 2019, versioni përfundimtar i amendamentit u miratua nga parlamenti dhe u publikua të nesërmen në Gazetën Zyrtare. duke i dhënë fuqi amendamentit. == Detajet e politikës == Kushtetuta thekson rëndësinë e barazisë për të gjithë qytetarët. Në nenin 1 thuhet se “Republika e Maqedonisë së Veriut është shtet sovran, i pavarur, demokratik dhe social. Sovraniteti i Republikës së Maqedonisë së Veriut është i pandashëm, i patjetërsueshëm dhe i patransferueshëm”. Shembuj të tjerë artikujsh thonë gjëra të tilla si fakti që [[Shkupi]] është kryeqyteti i vendit, dhe se [[alfabeti cirilik]] është alfabeti zyrtar i [[Gjuha maqedonase|maqedonishtes]] (sipas nenit 7). Seksionet e tjera të kushtetutës kanë të bëjnë me të drejtat që kanë të bëjnë me liritë dhe të drejtat e qytetarëve, idetë në lidhje me organizimin e qeverisjes dhe sistemet gjyqësore, gjykatën e veçantë kushtetuese të Maqedonisë së Veriut. Ka gjithashtu seksione që detajojnë të drejtat e pushtetit vendor dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Në total, kushtetuta ka 134 nene; ai gjithashtu ka 32 amendamente që janë vendosur.<ref>{{Cite web|title=Constitution of Macedonia|url=http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/mk/mk014en.pdf|access-date=16 prill 2017}}</ref> == Shiko edhe == * [[Maqedonia e Veriut]] * [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut]] == Lidhje të jashtme == * http://www.sobranie.mk/the-constitution-of-the-republic-of-macedonia.nspx == Referime == [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Kushtetuta sipas vendit]] fwbqwdscyk7nyi2l19ocqdsa6a0p63y KF Vllaznia Shkodër (femra) 0 341226 2983617 2964560 2026-05-24T19:17:08Z SamoRafo 188049 /* Lojtaret */ 2983617 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = KFF Vllaznia Shkodër | image = Rosso e Blu con V Blu e Rossa.png | alt = Club crest | fullname = Klubi Futbollistik për Femra Vllaznia Shkodër | nickname = ''Kuq e Blutë'' | founded = {{Start date and age|df=yes|2010}} | ground = [[Loro Boriçi Stadium]] | capacity = 16,000 | chairman = Lazer Matiaj | manager = Nikolin Leka | league = [[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kategoria Superiore Femra]] | season = 2024–25 | position = 1rë | pattern_la1 = _redborder | pattern_b1 = _fkvllaznia1213 | pattern_ra1 = _redborder | pattern_sh1 = _kfvllaznia1213H | leftarm1 = 0A51A1 | body1 = 0A51A1 | rightarm1 = 0A51A1 | shorts1 = 0A51A1 | socks1 = 0A51A1 | pattern_b2 = _fkvllaznia1213A | pattern_sh2 = _kfvllaznia1213A | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | website = http://www.vllaznia.al/ }}  '''KFF Vllaznia Shkodër''' është një klub [[Shqipëria|shqiptar]] i [[Futbolli|futbollit]] për femra me seli në qytetin e [[Shkodra|Shkodrës]] . Klubi konsiderohet nga [[UEFA]] si klubi pasardhës i Adës, e cila u shpërbë në 2013. Ata luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi në [[Stadiumi Reshit Rusi|stadiumin Reshit Rusi]] dhe garojnë në [[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kampionatin Kombëtar të Femrave]], ku kanë fituar titullin dhjetë herë radhazi, me një ecuri 100 për qind të pamposhtur në kompeticion që arrin në 190 ndeshje. ''Vllaznia'' është një koncept në [[Kultura e Shqipërisë|kulturën shqiptare]] që shpesh përkthehet si "vëllazëri". i referohet besnikërisë ndaj [[Fiset shqiptare|''fisit'']] (klanit, fisit) të dikujt.<ref>{{Cite web|date=28 tetor 1968|title=The Quarterly journal of the Library of Congress|url=https://books.google.com/books?id=7HyFAAAAIAAJ&q=Vllaznia+Brotherhood|via=Google Books}}</ref> == Nderimet == * '''[[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kampionati Kombëtar Shqiptar]]''' : [[Skeda:Star_full.svg|20x20px]] '''Fitueset''' (12) : 2013–14, 2014–15, 2015–16,<ref>{{Cite web|date=12 prill 2015|title=VLLAZNIA PER FEMRA, SHPALLET KAMPIONE E VENDIT|url=http://rozafa.tv/?p=2832|access-date=21 prill 2015|publisher=Rozafa|language=sq|archive-date=29 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429110920/http://rozafa.tv/?p=2832|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 maj 2016|title=VLLAZNIA FEMRA KURORËZOHET KAMPIONE E VENDIT|url=http://rozafa.tv/2016/05/vllaznia-femra-kurorezohet-kampione-e-vendit/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508223930/http://rozafa.tv/2016/05/vllaznia-femra-kurorezohet-kampione-e-vendit/|archive-date=8 maj 2016|access-date=8 maj 2016|publisher=Rozafa|language=sq}}</ref> 2016–17, 2017–18, 2018–19,<ref name="AWNC 1">{{Cite news|date=21 prill 2018|title=Albanian Women's National Championship|work=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/national/albania/kampionati-femrave/20172018/regular-season/r43118/?ICID=PL_3N_01|access-date=21 prill 2018}}</ref> 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–2024, 2024–25 * '''[[Kupa e Futbollit Femra|Kupa e Shqipërisë për femra]]''' : [[Skeda:Star_full.svg|20x20px]]'''Fitueset''' (10): 2013–14,<ref>{{Cite web|title=Vllaznia triumfon me goleadë në Kupën e Shqipërisë|url=http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/vllaznia-triumfon-me-goleade-ne-kupen-e-shqiperise/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141017201001/http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/vllaznia-triumfon-me-goleade-ne-kupen-e-shqiperise/|archive-date=17 tetor 2014|access-date=25 gusht 2017|website=panorama-sport.com}}</ref> 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022– == Lojtaret == === Skuadra e tanishme === {{Përditësuar|20 Tetor 2022|<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/clubs/2606002--vllaznia/squad/|title=KFF Vllaznia Shkodër (squad)|publisher=[[UEFA]]|access-date=2 nëntor 2020}}</ref>}}  {| border="0" role="presentation" | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" | {| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;" |+ id="187" | ! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr> ! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr> ! scope="col" style="; " |Nation ! scope="col" style="; " |Player |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |1 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Ardiola Raxhimi</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |2 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Suzanë Vuksani</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |3 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Arbenita Curraj]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |4 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">McKenna Davidson</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |6 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Sara Maliqi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |7 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kosovo.svg|lidhja=|alt=Kosovo|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Football Federation of Kosovo|KOS]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Jehona Shala</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |8 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Meghan Cavanaugh</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |9 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Tarah Patterson</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |10 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kosovo.svg|lidhja=|alt=Kosovo|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Football Federation of Kosovo|KOS]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Rrezona Ramadani</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |11 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Megi Doçi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |12 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Viona Rexhepi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |13 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Arlinda Piranaj</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |14 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ezmiralda Franja]]</span> |} | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" | {| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;" |+ id="348" | ! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr> ! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr> ! scope="col" style="; " |Nation ! scope="col" style="; " |Player |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |15 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Gresa Berisha</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |16 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Luçije Gjini]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |17 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Esi Lufo]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |18 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Klaudia Borci</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |19 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Matilda Gjergji]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |21 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Arlinda Kodra</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |24 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Montenegro.svg|lidhja=|alt=Montenegro|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Football Association of Montenegro|MNE]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Maja Šaranović]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |25 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Cyprus.svg|lidhja=|alt=Cyprus|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Cyprus Football Association|CYP]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Marinella Panayiotou]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |26 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Alexus Knox</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |30 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Montenegro.svg|lidhja=|alt=Montenegro|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Football Association of Montenegro|MNE]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Aleksandra Popović</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |31 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Maria Bashka</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |33 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Kaylin Williams-Mosier</span> |} |} == KFF Vllaznia sh!t == [[Kategoria:Klube futbolli në Shqipëri]] [[Kategoria:Sporti në Shkodër]] [[Kategoria:KF Vllaznia Shkodër]] 5qv885a2g2jcvfvhcptdz7o4e3n1avd 2983618 2983617 2026-05-24T19:17:27Z SamoRafo 188049 2983618 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = KFF Vllaznia Shkodër | image = Rosso e Blu con V Blu e Rossa.png | alt = Club crest | fullname = Klubi Futbollistik për Femra Vllaznia Shkodër | nickname = ''Kuq e Blutë'' | founded = {{Start date and age|df=yes|2010}} | ground = [[Loro Boriçi Stadium]] | capacity = 16,000 | chairman = Lazer Matiaj | manager = Nikolin Leka | league = [[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kategoria Superiore Femra]] | season = 2024–25 | position = 1rë | pattern_la1 = _redborder | pattern_b1 = _fkvllaznia1213 | pattern_ra1 = _redborder | pattern_sh1 = _kfvllaznia1213H | leftarm1 = 0A51A1 | body1 = 0A51A1 | rightarm1 = 0A51A1 | shorts1 = 0A51A1 | socks1 = 0A51A1 | pattern_b2 = _fkvllaznia1213A | pattern_sh2 = _kfvllaznia1213A | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | website = http://www.vllaznia.al/ }}  '''KFF Vllaznia Shkodër''' është një klub [[Shqipëria|shqiptar]] i [[Futbolli|futbollit]] për femra me seli në qytetin e [[Shkodra|Shkodrës]] . Klubi konsiderohet nga [[UEFA]] si klubi pasardhës i Adës, e cila u shpërbë në 2013. Ata luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi në [[Stadiumi Reshit Rusi|stadiumin Reshit Rusi]] dhe garojnë në [[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kampionatin Kombëtar të Femrave]], ku kanë fituar titullin dhjetë herë radhazi, me një ecuri 100 për qind të pamposhtur në kompeticion që arrin në 190 ndeshje. ''Vllaznia'' është një koncept në [[Kultura e Shqipërisë|kulturën shqiptare]] që shpesh përkthehet si "vëllazëri". i referohet besnikërisë ndaj [[Fiset shqiptare|''fisit'']] (klanit, fisit) të dikujt.<ref>{{Cite web|date=28 tetor 1968|title=The Quarterly journal of the Library of Congress|url=https://books.google.com/books?id=7HyFAAAAIAAJ&q=Vllaznia+Brotherhood|via=Google Books}}</ref> == Nderimet == * '''[[Kampionati Kombëtar i Futbollit Femra|Kampionati Kombëtar Shqiptar]]''' : [[Skeda:Star_full.svg|20x20px]] '''Fitueset''' (12) : 2013–14, 2014–15, 2015–16,<ref>{{Cite web|date=12 prill 2015|title=VLLAZNIA PER FEMRA, SHPALLET KAMPIONE E VENDIT|url=http://rozafa.tv/?p=2832|access-date=21 prill 2015|publisher=Rozafa|language=sq|archive-date=29 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429110920/http://rozafa.tv/?p=2832|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 maj 2016|title=VLLAZNIA FEMRA KURORËZOHET KAMPIONE E VENDIT|url=http://rozafa.tv/2016/05/vllaznia-femra-kurorezohet-kampione-e-vendit/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508223930/http://rozafa.tv/2016/05/vllaznia-femra-kurorezohet-kampione-e-vendit/|archive-date=8 maj 2016|access-date=8 maj 2016|publisher=Rozafa|language=sq}}</ref> 2016–17, 2017–18, 2018–19,<ref name="AWNC 1">{{Cite news|date=21 prill 2018|title=Albanian Women's National Championship|work=Soccerway|url=https://int.soccerway.com/national/albania/kampionati-femrave/20172018/regular-season/r43118/?ICID=PL_3N_01|access-date=21 prill 2018}}</ref> 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–2024, 2024–25 * '''[[Kupa e Futbollit Femra|Kupa e Shqipërisë për femra]]''' : [[Skeda:Star_full.svg|20x20px]]'''Fitueset''' (10): 2013–14,<ref>{{Cite web|title=Vllaznia triumfon me goleadë në Kupën e Shqipërisë|url=http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/vllaznia-triumfon-me-goleade-ne-kupen-e-shqiperise/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141017201001/http://www.panorama-sport.com/lajme-flash/vllaznia-triumfon-me-goleade-ne-kupen-e-shqiperise/|archive-date=17 tetor 2014|access-date=25 gusht 2017|website=panorama-sport.com}}</ref> 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2022– == Lojtaret == === Skuadra e tanishme === {{Përditësuar|20 Tetor 2022|<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/clubs/2606002--vllaznia/squad/|title=KFF Vllaznia Shkodër (squad)|publisher=[[UEFA]]|access-date=2 nëntor 2020}}</ref>}}  {| border="0" role="presentation" | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" | {| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;" |+ id="187" | ! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr> ! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr> ! scope="col" style="; " |Nation ! scope="col" style="; " |Player |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |1 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Ardiola Raxhimi</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |2 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Suzanë Vuksani</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |3 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Arbenita Curraj]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |4 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">McKenna Davidson</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |6 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Sara Maliqi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |7 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kosovo.svg|lidhja=|alt=Kosovo|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Football Federation of Kosovo|KOS]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Jehona Shala</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |8 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Meghan Cavanaugh</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |9 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Tarah Patterson</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |10 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kosovo.svg|lidhja=|alt=Kosovo|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Football Federation of Kosovo|KOS]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Rrezona Ramadani</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |11 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Megi Doçi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |12 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Viona Rexhepi]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |13 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Arlinda Piranaj</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |14 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ezmiralda Franja]]</span> |} | style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" | {| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;" |+ id="348" | ! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr> ! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr> ! scope="col" style="; " |Nation ! scope="col" style="; " |Player |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |15 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Gresa Berisha</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |16 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Luçije Gjini]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |17 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Esi Lufo]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |18 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Klaudia Borci</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |19 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Matilda Gjergji]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |21 | style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Arlinda Kodra</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |24 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Montenegro.svg|lidhja=|alt=Montenegro|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Football Association of Montenegro|MNE]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Maja Šaranović]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |25 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Cyprus.svg|lidhja=|alt=Cyprus|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Cyprus Football Association|CYP]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Marinella Panayiotou]]</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |26 | style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Alexus Knox</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |30 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Montenegro.svg|lidhja=|alt=Montenegro|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[Football Association of Montenegro|MNE]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Aleksandra Popović</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |31 | style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_Albania.svg|lidhja=|alt=Albania|kufi|21x21px]]&nbsp;</span>[[Albanian Football Association|ALB]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Maria Bashka</span> |- class="vcard agent" | style="text-align: center" |33 | style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]] | style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_States.svg|lidhja=|alt=United States|kufi|23x23px]]&nbsp;</span>[[United States Soccer Federation|USA]]</span> | style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Kaylin Williams-Mosier</span> |} |} [[Kategoria:Klube futbolli në Shqipëri]] [[Kategoria:Sporti në Shkodër]] [[Kategoria:KF Vllaznia Shkodër]] dolmwvg17x8zwtbo1daptmnm83ln3d4 Valvis Bej 0 344073 2983767 2964894 2026-05-25T11:35:35Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983767 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available --> <!-- See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage --> <!-- Basic info -------------- -->|name=Valvis Bay|official_name=|native_name={{small|Gjuha afrikane}} Walvisbaai <br/>{{small|Gjermanisht|Walfischbucht|paren=omit}} Walfischbai<br/>{{small|Otjiherero}} Ezorongondo|other_name=|settlement_type=Qytet|image_skyline=Walvis Bay aerial.jpg|imagesize=300px|image_caption=Një pamje ajrore e Valvis Bay|image_flag=Flag of Walvis Bay.gif|flag_size=|image_shield=Walvis Bay COA.svg|shield_size=100px|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|nickname=Walvis, Windwaai Baai|motto=''In utrumque paratus'' ([[Gjuha Latine|Latinisht]] për "Përgatitur për të dyja") <!-- images and maps --------- -->|image_map=|mapsize=|map_caption=|image_map1=|mapsize1=|map_caption1=|pushpin_map=Namibia|pushpin_label_position=<!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->|pushpin_mapsize=300 <!-- Location ---------------- -->|pushpin_map_caption=Vendndodhja brenda Namibisë|coordinates={{coord|22|57|22|S|14|30|29|E|region:NA|display=inline,title}}|subdivision_type=Vendi|subdivision_name=[[Namibia]]|subdivision_type1=Regjioni|subdivision_type2=|subdivision_name1=[[Erongo Region|Erongo]]|subdivision_name2=<!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government -->|established_title=Themeluar|established_date=1790 <!-- Area ------------------- -->|seat_type=|seat=|parts_type=|parts_style=<!-- =list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format) Default is list if up to 5 items, coll if more than 5 -->|parts=<!-- parts text, or header for parts list -->|p1=|government_footnotes=|government_type=|leader_title=Kryetar bashkie|leader_name=Trevino Forbes (IPC)|leader_title1=Nënkryetari i Bashkisë|leader_name1=Saara Mutondoka (IPC)|total_type=<!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->|unit_pref=metric <!-- Enter: Imperial, to display imperial before metric -->|area_footnotes=|area_magnitude=|area_total_km2=1124|area_total_sq_mi=|area_land_km2=<!-- See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion -->|area_land_sq_mi=|area_water_km2=|area_water_sq_mi=|area_water_percent=<!-- Elevation ------------------------ -->|elevation_footnotes=<!-- for references: use tags -->|elevation_m=|elevation_ft=|elevation_min_m=|elevation_min_ft=<!-- Population --------------------- -->|population_total=62096|population_as_of=2011|population_footnotes=<ref name="nsa">{{cite web|title=Table 4.2.2 Urban population by Census years (2001 and 2011)|url=http://cms.my.na/assets/documents/p19dmn58guram30ttun89rdrp1.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://cms.my.na/assets/documents/p19dmn58guram30ttun89rdrp1.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|work=Namibia 2011 – Population and Housing Census Main Report|publisher=Namibia Statistics Agency|language=en|access-date=24 gusht 2016|page=39}}</ref>|population_density_km2=|population_density_sq_mi=<!-- General information ------------- -->|population_note=|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|website=|footnotes=|image_dot_map=|dot_mapsize=|dot_map_caption=|dot_x=|dot_y=|p2=<!-- etc. up to p50: for separate parts to be listed --> <!-- Politics --------------- -->|elevation_max_m=|elevation_max_ft=|timezone=SAST|utc_offset=+2|coor_type=<!-- can be used to specify what the coordinates refer to -->|blank_name=Klima|blank_info=BWk}} '''Valvis Bay''' ( Shqip: Gjiri Valvis ) është një qytet<ref name="ALANlist2">{{Cite web|title=Local Authorities|url=http://www.alan.org.na/?q=localauthorities/list|access-date=1 tetor 2012|publisher=Association of Local Authorities in Namibia (ALAN)|language=en|archive-date=10 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130610203011/http://www.alan.org.na/?q=localauthorities%2Flist|url-status=dead}}</ref> në [[Namibia|Namibi]] dhe emri i [[Gjiret detare|gjirit]] në të cilin shtrihet. Është [[Lista e qyteteve në Namibi|qyteti i dytë më i madh në Namibi]] dhe qyteti më i madh bregdetar në vend. Qyteti mbulon një sipërfaqe totale prej {{Convert|29|km2|sqmi}} të tokës.<ref name="el20102">{{Cite news|date=16 nëntor 2010|title=ELECTIONS 2010: Erongo regional profile|language=en|publisher=[[New Era (Namibia)|New Era]]|url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=14109|url-status=dead|access-date=16 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316095900/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=14109|archive-date=16 mars 2012}}</ref> Gjiri është një strehë e sigurt për anijet detare për shkak të portit të tij natyror me ujë të thellë, i mbrojtur nga [[Pështymë rëre|hellgu i rërës]] Pelican Point, duke qenë i vetmi liman natyror i çdo madhësie përgjatë bregdetit të vendit. Duke qenë të pasura me [[plankton]] dhe [[Kafshët ujore|jetë detare]], këto ujëra tërhoqën gjithashtu një numër të madh [[Eubalaena australis|balenash në jug të djathtë]],<ref>[http://www.namibiandolphinproject.com/animals/species-profiles/southern-right-whale/ Southern Right Whale, Eubalaena australis], The Namibian Dolphin Project</ref> duke tërhequr balenat dhe anijet e peshkimit. Një varg kolonësh zhvilluan vendndodhjen dhe burimet e këtij vendbanimi strategjik port. Vlera e portit në lidhje me rrugën detare rreth [[Kepi i Shpresës së Mirë|Kepit të Shpresës së Mirë]] kishte tërhequr vëmendjen e fuqive botërore që kur u zbulua nga bota e jashtme në 1485. Rëndësia e portit, e kombinuar me izolimin e tij ekstrem nga toka, shpjegon historinë e ndërlikuar politike të qytetit. Për pjesën më të madhe të historisë së tij, Walvis Bay u qeveris si një [[Enklava dhe eksklava|enklavë]] e ndarë nga pjesa tjetër e territorit që sot është Namibia. Qyteti ndodhet vetëm në veri të [[Tropiku i Bricjapit|Tropikut të Bricjapit]] në deltën [[Lumi Kuiseb|e lumit Kuiseb]] dhe shtrihet në fund të [[TransNamib|hekurudhës TransNamib]] për në [[Vindhoek|Windhoek]] dhe në [[Rruga B2 (Namibi)|rrugën B2]] . Gjiri Walvis, me gjirin e tij të madh dhe dunat e rërës, është një qendër e rëndësishme e aktivitetit turistik në Namibi. Tërheqjet përfshijnë [[Ishulli i shpendëve (Namibia)|ishullin artificial të shpendëve]], qendrën e një industrie të grumbullimit [[Guano|të guanos]], dunën e rërës [[Dune 7 (Namibi)|Dune 7]], punimet e kripës, jetën e bollshme të shpendëve dhe një muze. [[Stadiumi Kuisebmund]], shtëpia e dy klubeve në [[Liga Premier e Namibisë|Ligën Premier të Namibisë]], ndodhet gjithashtu në qytet. Vendpushimi i plazhit të [[Langstrand]] shtrihet vetëm disa kilometra në veri. [[Zona e Përpunimit të Eksportit të Walvis Bay]] është një aspekt i rëndësishëm i ekonomisë lokale. == Referime == bqrfuq3odtzco25rur6k03um6ag8ifi Diskutim:Hindutë 1 348424 2983740 2981769 2026-05-25T04:26:13Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Hindutë/Arkivi 1]] 2983740 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Hindutë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hindutë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981768 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190724174646/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/france për lidhjen http://www.globalreligiousfutures.org/countries/france. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 05:53 (CEST) i7kcgbnmgpzx54738zggt5uklng39fk Diskutim:Ivan Provedel 1 349356 2983742 2979251 2026-05-25T04:26:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ivan Provedel/Arkivi 1]] 2983742 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ivan Provedel/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 5y4mvsmfa4ls31vt5tcxr8a5mt6d59c Qarku Kaunas 0 351433 2983607 2966358 2026-05-24T18:18:57Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2983607 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement<!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> |official_name = Qarku Kaunas |native_name = Kauno apskritis |native_name_lang = lt |settlement_type = [[Qarqet e Lituanisë|Qark]] |leader_title = |leader_name = |image_skyline = Kauno senamiestis by Augustas Didzgalvis.jpg |image_caption = Kaunas, qyteti më i madh në qark |image_map = Kaunas County in Lithuania.svg |map_caption = Vendndodhja e Qarkut Kaunas |image_shield = LTU Kauno apskritis COA.svg |image_flag = LTU Kauno apskritis flag.svg |coordinates = |subdivision_type = [[Lista e shteteve sovrane|Vendi]] |subdivision_name = {{flagicon|LTU}} [[Lituania]] |iso_code = [[ISO 3166-2|LT-KU]] |parts_type = [[Komunat e Lituanisë|Komunat]] |parts = |p1= [[Komuna Birštonas]] |p2= [[Komuna e distriktit Jonava]] |p3= [[Komuna e distriktit Kaišiadorys]] |p4= [[Komuna e qytetit Kaunas]] |p5= [[Komuna e distriktit Kaunas]] |p6= [[Komuna e distriktit Kėdainiai]] |p7= [[Komuna e distriktit Prienai]] |p8= [[Komuna e distriktit Raseiniai]] |seat_type = [[Qendra administrative]] |seat = [[Kaunas]] |area_total_km2 = 8,086 |area_note = (12.4% e sipërfaqes së Lituanisë) |population_total = 623,262<ref>{{cite web|title=Kauno teritorinė ligonių kasa - Prisirašiusių gyventojų skaičius|url=https://ligoniukasa.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/gydymo-istaigoms-ir-partneriams/sutarciu-sudarymas-su-ligoniu-kasa/gydymo-istaigoms/prisirasiusiu-gyventoju-skaicius-2/kauno-teritorine-ligoniu-kasa-16|access-date=9 dhjetor 2022|language=lt|archive-date=8 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208224005/https://ligoniukasa.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/gydymo-istaigoms-ir-partneriams/sutarciu-sudarymas-su-ligoniu-kasa/gydymo-istaigoms/prisirasiusiu-gyventoju-skaicius-2/kauno-teritorine-ligoniu-kasa-16|url-status=dead}}</ref> |population_density_km2 = auto |population_as_of = 2022 |population_rank = 2nd of 10 (20.4% e popullsisë së Lituanisë) <!-- GDP ---------------> | demographics_type2 = GDP | demographics2_footnotes =<ref name="GDP">[https://osp.stat.gov.lt/informaciniai-pranesimai?articleId=11709298 Gross domestic product by region in 2022] osp.stat.gov.lt</ref> |demographics2_title1 = Gjithsej |demographics2_info1 = €13.7 miliard (2022) |demographics2_title2 = Per capita |demographics2_info2 = €23,900 (2022) | blank_name_sec2 = [[Indeksi i zhvillimit njerëzor|IZHNJ]] (2021) | blank_info_sec2 = 0.882<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}</ref><br/>{{color|green|very high}} · [[Lista e rajoneve baltike sipas Indeksit të Zhvillimit Njerëzor|2-ta]] |timezone = [[Zona kohore në Evropën Lindore|EET]] |utc_offset = +2 |timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Lindore|EEST]] |utc_offset_DST = +3 }} '''Qarku Kaunas''' ([[Gjuha lituane|Lituanisht]]: ''Kauno apskritis'') është një nga [[Qarqet e Lituanisë|dhjetë qarqet]] e [[Lituania|Lituanisë]]. Është në qendër të vendit dhe kryeqyteti i tij është [[Kaunas]]. Më 1 korrik 2010, administrata e qarkut u hoq.<ref>{{cite web|title=Dėl apskričių viršininkų administracijų likvidavimo|url=http://www3.lrs.lt/pls/inter3/dokpaieska.showdoc_l?p_id=392936|publisher=Seimas of the Republic of Lithuania|language=lt|access-date=21 gusht 2011}}</ref> ==Komunat== {| |- |[[File:Birstonas_COA.svg|40px]] |[[Komuna Birštonas]] |- |[[File:Coat_of_arms_of_Jonava_(Lithuania).svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Jonava]] |- |[[File:Kaišiadorys_COA.svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Kaišiadorys]] |- |[[File:Coat_of_arms_of_Kaunas.svg|40px]] |[[Komuna e qytetit Kaunas]] |- |[[File:Kaunas_district_COA.svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Kaunas]] |- |[[File:Coat_of_arms_of_Kedainiai_(Lithuania).svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Kėdainiai]] |- |[[File:Prienai_COA.svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Prienai]] |- |[[File:Raseiniai_COA.svg|40px]] |[[Komuna e distriktit Raseiniai]] |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Qarqe të Lituanisë|Kaunas]] 7v27owux4j0lhm9tbf9p5t2gtfxejcq Ismail Dardhishta 0 353680 2983636 2966798 2026-05-24T20:56:23Z Kosovaria 147464 added [[Category:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983636 wikitext text/x-wiki '''Ismail Dardhishta''' (4 prill 1964, [[Shkupi|Shkup]]) është avokat, politikan dhe gjykatës kushtetues nga [[Maqedonia e Veriut]].<ref>{{Cite web|date=2017-12-06|title=Ismail Dardhishta zgjidhet prokuror shtetëror - PORTALB|url=https://arkiv.portalb.mk/481235-ismail-dardhishta-zgjidhet-prokuror-shteteror/|access-date=2024-12-25|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dardhishta zgjedhet Prokuror i ri republikan|url=https://www.botasot.info/maqedonia/800475/dardhishta-zgjedhet-prokuror-i-ri-republikan/|access-date=2024-12-25|website=Bota Sot|language=sq}}</ref> == Biografia == Ismail Dardhishta ka lindur më [[4 Prill|4 prill]] [[1964]] në [[Shkupi|Shkup]] . Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në [[Shkupi|Shkup]] dhe më pas në vitin 1984/85 u regjistrua në Fakultetin Juridik në Universitetin e Prishtinës. Diplomoi në [[1989|vitin 1989]], ndërsa provimin e jurisprudencës e dha në [[Shkupi|Shkup]] në [[1991|vitin 1991]] . Pas diplomimit, në periudhën 1990-1996, punoi si këshilltar në Kuvendin e Qytetit të Shkupit. Në të njëjtën kohë, në periudhën 1996-2000 ishte zëvendës anëtar i Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve dhe punoi si nëpunës i pavarur në [[Komuna e Qendrës (Maqedoni)|Komunën Qendër]] të [[Shkupi|Shkupit]] . Pastaj u punësua si zëvendësdrejtor në Agjencinë për nëpunës shtetërorë në periudhën 2000-2002. Në periudhën nga tetori 2002 deri në tetor 2003 është emëruar Ministër i Drejtësisë i [[Maqedonia e Veriut|Republikës së Maqedonisë]] . Nga [[20 Korrik|data 20 korrik]] [[2005]] deri më [[31 dhjetor]] [[2006]] ka punuar si anëtar i Këshillit Gjyqësor Republikan. Në pozitën e gjyqtarit të [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut|Gjykatës Kushtetuese]] të Republikës së Maqedonisë është zgjedhur më [[31 Korrik|31 korrik]] [[2008]] . == Shih edhe == * [[Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut]] * [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut]] == Linqe te jashtme == * [http://www.ustavensud.mk/domino/WEBSUD.nsf/361fc6dc5689d3c6c1256d3c004951dc/3cb1c6e89dbf251ec12574b9003db534?OpenDocument Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160319051335/http://www.ustavensud.mk/domino/WEBSUD.nsf/361fc6dc5689d3c6c1256d3c004951dc/3cb1c6e89dbf251ec12574b9003db534?OpenDocument |date=19 mars 2016 }} Архивирано më 19 mars 2016 d. == Referime == [[Kategoria:Ministra të Drejtësisë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Juristë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkupi]] [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] d3wq655qes5gscvdzb1zbsebob5ptlz Kodi i nderit (kthjellim) 0 353990 2983654 2983106 2026-05-24T22:00:26Z Leutrim.P 113691 2983654 wikitext text/x-wiki '''Kodi i nderit''' në përgjithësi është një grup rregullash ose [[Ideal (etikë)|idealesh]] ose një mënyrë sjelljeje në lidhje me [[Nderi|nderin]] që zbatohet nga ana shoqërore, institucionale, kulturore dhe/ose individualisht ose personalisht, përforcohet, ndiqet dhe/ose respektohet nga disa individë dhe/ose kultura ose shoqëri të caktuara. Kodet e nderit shpesh kanë të bëjnë me konsiderata (shpesh subjektive) etike ose morale ose [[Vlerat kulturore|vlera]] kulturore ose individuale dhe zakonisht gjenden në [[Nderi|kultura të caktuara nderi]] ose brenda kontekstit të kulturave, të shoqërive ose të situatave që i kushtojnë rëndësi nderit. Termi mund t'i referohet në mënyrë të veçantë: * [[Kodi i nderit akademik|një kodi nderi akademik]] * mënyrave të të menduarit ose sjelljeve të pranueshme brenda një [[Nderi|kulture nderi]] dhe/ose në lidhje me [[Nderi|nderin]] * një [[Kodi i Sjelljes|kodi të caktuar sjelljeje]] që përfshin nderin * kodeve të ndryshme specifike të bazuara në nder, si ''[[omertà]]'', [[kalorësia]], [[Kodi i heshtjes|kodet e ndryshme të heshtjes]], [[kodi duello]], [[Kodi bushido|kodi Bushido]], [[Kultura e nderit (Shtetet e Bashkuara të Jugut)|kultura e nderit e Shteteve të Bashkuara Jugore]], [[Kodet e nderit të beduinëve|kodi i nderit të beduinëve]], ''[[Kanuni]]'', ''[[mos maiorum]]'', [[Kodi Barbagian]], ''[[Pashtunvali|Pashtunuali]]'', ''[[Izzat (nderi)|izat]]'', [[kodi pirat]], ''[[Javanmardi|javānmardi]]'', ''[[Emi Omo Eso]]'', ''[[Futuwwa|Futuva]]'', dhe të tjerë * [[Kodi i Nderit të Kadetit|Kodit të Nderit të Kadetit]] dhe [[Koncepti i nderit|Konceptit të Nderit]] në ushtrinë e Shteteve të Bashkuara * një [[Sistemi i nderit|sistemi nderi]] * një [[kodi etik]]. [[Kategoria:Faqe kthjelluese]] 9ati6dn0xawgmhpzkz0kdhm3e6v1sfd Lorient 0 358551 2983692 2976890 2026-05-25T00:30:34Z Birdie 19592 Update. 2983692 wikitext text/x-wiki {{short description|Nënprefekturë dhe komunë në Brittany, Francë}} {{Infobox Komunat franceze |name=Lorient |native name=''An Oriant'' |commune status=nënprefekturë dhe [[Komunat e Francës|komunë]] |image=Lorient.jpg |caption=Horizonti i Lorientit |image flag=Flag of Lorient.svg |image coat of arms=Blason ville fr Lorient (Morbihan).svg |arrondissement=[[Qarku Lorient|Lorient]] |canton=2 kantone: [[Kantoni Lorient-1|Lorient-1]] & [[Kantoni Lorient-2|Lorient-2]] |coordinates={{Coord|47.75|-3.36|display=title}} |INSEE=56121 |postal code=56100 |mayor=Fabrice Loher |party=[[Politika e qendrës së djathtë|UDI]] |term=2026-2032 |urban pop=125079 |urban pop date=Janar 2023 |intercommunality=Lorient Agglomération |elevation m= |elevation min m=0 |elevation max m=46 |area km2=17,48 |population=58329 |population date=Janar 2023 |population demonym= Lorientais |website= [https://www.lorient.bzh lorient.bzh]}} '''Lorient''' ({{IPA-fr|lɔʁjɑ̃|lang|Fr-Lorient.ogg}};) ([[Gjuha bretoneze]]: ''An Oriant'') është një qytet (komunë) dhe port detar në departamentin Morbihan të [[Bretanja (rajon)|Bretanja]] në [[Franca|Francën]] perëndimore. == Gjeografia == Lorient ndodhet në bregun jugor të [[Bretanja (rajon)|Bretanja]], ku lumenjtë Scorff dhe Blavet bashkohen për të formuar rrugën e Lorientit, përpara se të shkarkohen në Oqeanin Atlantik. Lumi Ter derdhej në grykëderdhjen në jug të qytetit, megjithatë, një digë u ndërtua në vitin 1967, duke ndaluar rrjedhën. Qyteti është 503 kilometra (313 mi) në jug-perëndim të Parisit, 153 kilometra (95 mi) në jug-perëndim të [[Rennes]] dhe 158 kilometra (98 mi) në veri-perëndim të [[Nantes]]. Është qendra e zonës urbane të Lorient dhe është qendra e zonës së saj mbuluese. [[Skeda:Map_lorient.jpg|majtas|parapamje|majtas|Harta e Lorientit.]] [[Skeda:56-AAV2020-Lorient.png|parapamje|qendër|Harta e vendndodhjes së komunës.]] [[Skeda:715 Lorient.jpg|600px|parapamje|majtas|Pamje nga Port-Louis.]] [[Skeda:Lorient -Keroman fishing harbor.jpg|600px|parapamje|majtas|Porti i peshkimit të Keromanit.]] Qyteti përfshin lagje të ndryshme:{{col-begin}} {{col-break}} * Bois du Château * Le Bout du monde * Carnel * La Fontaine des Anglais * Frébault-Polygone * Le Gaillec * Kerdual * Kerentrech * Kerfichant * Kerforn * Kergroise * Kerguestenen * Kerguillet * Kerlin * Kermélo * Kerolay * Keroman * Kervaric * Kervénanec {{col-break}} * Keryado * Keryvalant * Le Kreisker * Lanveur * Le Manio * Merville * Le Mir * La Nouvelle Ville * Le Parco * La Perrière * Le Petit et le Grand Batteur * Quehélio * Saint-Armel * Saint-Maudé * Soye * Le Ter * La Ville en Bois * La Ville Neuve {{col-end}} ==Historia== * 1710 : Krijimi i famullisë së Lorientit. * 1947 : Komuna Lorient thithi ish-komunën Keryado. * 1995 : Krijimi i Universitetit të Bretanjës Jugore. == Popullsia == Lorient është komuna më e populluar në departamentin Morbihan, megjithëse prefektura është komuna pak më e vogël e [[Vannes]]. {{Historical populations |1793 |22318 |1800 |17837 |1806 |20553 |1821 |17115 |1831 |18322 |1836 |18975 |1841 |23621 |1846 |26434 |1851 |25694 |1856 |28412 |1861 |35462 |1866 |37655 |1872 |34660 |1876 |35165 |1881 |37812 |1886 |40055 |1891 |42116 |1896 |41894 |1901 |49668 |1906 |51549 |1911 |54122 |1921 |51287 |1926 |46449 |1931 |47598 |1936 |51008 |1946 |16881 |1954 |47095 |1962 |60566 |1968 |66444 |1975 |69769 |1982 |62554 |1990 |59271 |1999 |59189 |2006 |58547 |2011 |57408 |2016 |57274 |2021 |57846 |2023 |58329 |source = EHESS<ref name=ehess>{{Cassini-Ehess | 20024 | Lorient }}</ref> and INSEE<ref name=pophist>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-56121#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE</ref> | percentages = pagr | cols = 3 | align = none | graph-pos = bottom }} === Gjuha Breton === Komuna nisi një plan gjuhësor përmes Ya d'ar brezhoneg më 25 janar 2007. Në vitin 2008, 2,71% e fëmijëve ndiqnin shkollat ​​dygjuhëshe në arsimin fillor<ref>{{in lang|fr}} ''Ofis ar Brezhoneg'': [http://www.ofis-bzh.org/fr/services/observatoire/travaux.php?travail_id=83 ''Enseignement bilingue''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170201143846/http://www.ofis-bzh.org/fr/services/observatoire/travaux.php?travail_id=83 |date=1 shkurt 2017 }}</ref>. == Ekonomia == === Ports === [[Skeda:Seven_Seas_Voyager_in_Lorient.ogv|majtas|thumbtime=23s|parapamje|252x252px|Seven Seas Voyager largimi nga porti]] Lorient zakonisht quhet portet La ville aux cinq ("qyteti i pesë porteve"): ushtarak, peshkim, komercial, pasagjerë dhe jaht.<ref name="lorientports">{{cite web|title=Lorient-ports|url=http://www.lorient.port.fr/pages/quais/index.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131009054531/http://lorient.port.fr/pages/quais/index.html|archive-date=9 tetor 2013|access-date=11 mars 2013|website=Lorient Ports|language=fr}}</ref> Në vitin 2010, sektori përfaqësonte 9,600 vende pune direkte për një total prej 12,000 vendesh pune (me punë indirekte të llogaritura), ose 12% të punësimit vendor.<ref name="ouest-france: secteur maritime">{{cite journal|last=Josse|first=Charles|date=25 mars 2011|title=Lorient : Actualités et infos en direct, sorties, agenda, images, 56100 - Ouest-France|url=http://www.ouest-france.fr/actu/actuLocale_-a-Lorient-le-maritime-pese-12-000-emplois-_40875-1739514------56121-aud_actu.Htm|journal=Ouest-France|language=fr|access-date=11 mars 2013}}</ref> * Porti i peshkimit Keroman: Në vitin 2010, me një kapje prej 27,000 tonësh, ishte i dyti vetëm pas Boulogne-sur-Mer për sa i përket tonazhit të peshkimit midis porteve franceze të peshkimit, por së pari duke marrë parasysh vlerën e parave.<ref name="ouest-france: pêche">{{cite journal|date=7 janar 2011|title=26 000 tonnes de poisson au port de pêche de Lorient|url=http://www.ouest-france.fr/actu/actuLocale_-26-000-tonnes-de-poisson-au-port-de-peche-de-Lorient_40811-1646705------56121-aud_actu.Htm|journal=Ouest-France|language=fr|access-date=11 mars 2013|via=fr}}</ref> Ajo përbën 3000 vende pune (përfshirë 700 peshkatarë) dhe 130 anije peshkimi. * [[Port of Kergroise|Porti i mallrave Kergroise]]: Me 2.6 milionë tonë ngarkesë në vit (përfshirë naftën, ushqimin e bagëtive, rërën, kontejnerët), ajo renditet e para në [[Bretanja (rajon)|Brittany]].<ref name="Lorient kergroise">{{cite web|title=Lorient - Ports|url=http://www.lorient.port.fr/pages/trafic_mouvement/trafic_mensuel.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111095815/http://www.lorient.port.fr/pages/trafic_mouvement/trafic_mensuel.asp|archive-date=11 janar 2012|access-date=11 mars 2013|website=lorient.port.fr|language=fr}}</ref> * [[Marinas]]: Shtratet e ankorimit janë dërguar në Lorient (370), Kernevel (1000), Port-Louis (450), Gâvres (57) dhe Guidel (102).<ref>{{cite web|title=Ports - Pays de Lorient|url=http://www.ports-paysdelorient.fr|access-date=11 mars 2013|website=paysdelorient.fr|language=fr}}</ref> Për më tepër, ekziston një dok i gjatë 800 metra (2600 ft) i dedikuar lundrimit konkurrues në det të hapur (Pôle course au large), i ndërtuar kohët e fundit brenda bazës së dikurshme të nëndetëseve. * Anijet e pasagjerëve: çdo vit, më shumë 457,500 pasagjerë lundrojnë në ishujt e afërt të Groix dhe Belle-Île-en-Mer. * Ushtarake: megjithëse nuk është më një bazë e marinës franceze, anijet e reja luftarake janë ndërtuar ende në DCNS, duke u ankoruar përkohësisht në skelat përgjatë lumit Scorff. [[Skeda:Citadelle_de_Port-Louis_(12)_-_Port_et_rade_de_Lorient.jpg|qendër|parapamje|800x800px|Porti dhe baza e nëndetëseve e papërdorur]] == Politika == === Binjakëzimet === {| cellpadding="2" cellspacing="2" border="0" style="width: 75%;" |- valign="top" * [[Skeda:Flag of Germany.svg|25px|border]] [[Ludwigshafen am Rhein]], [[Gjermania]], që nga viti 1963 ; * [[Skeda:Flag of Ireland.svg|25px|border]] [[Galway]], [[Republika e Irlandës|Irlanda]], që nga viti 1974. * [[Skeda:Flag of Latvia.svg|25px|border]] [[Ventspils]], [[Letonia]], që nga viti 1974. * [[Skeda:Flag of England.svg|25px|border]] [[Wirral]], [[Anglia]], [[Mbretëria e Bashkuar]], që nga viti 1975. * [[Skeda:Flag of Spain.svg|25px|border]] [[Vigo]], [[Spanja]], që nga viti 1983. * [[Skeda:Flag of Czechia.svg|25px|border]] [[České Budějovice]], [[Republika Çeke]], që nga viti 1983. |} ==Personalitete të lidhura me bashkinë== * [[Georges Eo]] (1937-), futbollist francez dhe më pas trajner. * [[Yvon Goujon]] (1948-), futbollisti ndërkombëtar francez. * [[Irène Frain]] (1950-), shkrimtar francez. * [[Christian Gourcuff]] (1955-), trajneri francez i futbollit. == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonscat|Lorient}} *[https://www.insee.fr/fr/recherche/recherche-geographique?geo=COM-56121 INSEE] {{clear}} {{Franca-cung}} [[Kategoria:Komuna në Morbihan|Lorient]] [[Kategoria:Nënprefekturat e Francës|Lorient]] [[Kategoria:Qytete në Bretanja]] [[Kategoria:Qytet universitar në Francë]] sl5mndgnfp66njpb9ai1ea0dletgx0e Diskutim:Guitars – the Museum/Arkivi 1 1 361303 2983711 2691487 2026-05-25T04:19:39Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Guitars – the Museum]] 2983711 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Guitars – the Museum]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991417 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140323003818/http://www.umea.se/arkiv/profilnyheter/profilartiklar/denhemligagitarrsamlingen te http://www.umea.se/arkiv/profilnyheter/profilartiklar/denhemligagitarrsamlingen Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 21:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Guitars – the Museum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2169944 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140322013821/http://www.umea.se/arkiv/profilnyheter/profilartiklar/denhemligagitarrsamlingen.5.1a5fea8a1437b3e6e52caa2.html për lidhjen http://www.umea.se/arkiv/profilnyheter/profilartiklar/denhemligagitarrsamlingen.5.1a5fea8a1437b3e6e52caa2.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140322001613/http://www.esquire.co.uk/culture/article/4936/worlds-largest-guitar-museum-opens/ për lidhjen http://www.esquire.co.uk/culture/article/4936/worlds-largest-guitar-museum-opens/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 08:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Guitars – the Museum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377830 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140322013338/http://www.vk.se/plus/1106786/umeas-hardcore-tar-plats-pa-museum për lidhjen http://www.vk.se/plus/1106786/umeas-hardcore-tar-plats-pa-museum. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 08:48 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Guitars – the Museum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485328 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140323003125/http://umea2014.se/2013/08/gitarrmuseet-skruvar-upp-volymen/ për lidhjen http://umea2014.se/2013/08/gitarrmuseet-skruvar-upp-volymen/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140323002159/http://umea2014.se/2012/12/gitarrmuseum-blir-ett-unikt-besoksmal-i-umea/ për lidhjen http://umea2014.se/2012/12/gitarrmuseum-blir-ett-unikt-besoksmal-i-umea/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 17:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Guitars – the Museum]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979019 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140413072922/http://www.guitarsthemuseum.com/static/sv/88/ për lidhjen http://www.guitarsthemuseum.com/static/sv/88/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140413072922/http://www.guitarsthemuseum.com/static/sv/88/ për lidhjen http://www.guitarsthemuseum.com/static/sv/88/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 09:28 (CEST) qf1ce9kb5t8t3v9vw5k30g1fr8upbt4 Diskutim:Jarno Trulli/Arkivi 1 1 361310 2983717 2864882 2026-05-25T04:20:39Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Jarno Trulli]] 2983717 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 3 lidhjet e jashtme në [[Jarno Trulli]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992050 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20050410074255/http://www.jarnotrulli.com/ te http://www.jarnotrulli.com/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070330171127/http://www.toyota-f1.com/public/en/team/driver/trulli_profile.html te http://www.toyota-f1.com/public/en/team/driver/trulli_profile.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20071011110356/http://www.f1db.com/f1/page/Jarno_Trulli te http://www.f1db.com/f1/page/Jarno_Trulli Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2446868 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430164405/https://www.motorsport.com/f1/news/toyota-f1-confirms-glock-for-2008/275852/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/toyota-f1-confirms-glock-for-2008/275852/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2022 09:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448449 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430073308/https://www.motorsport.com/f1/news/benetton-signs-trulli-for-2002/74259/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/benetton-signs-trulli-for-2002/74259/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430073814/https://www.motorsport.com/f1/news/strong-partnership-for-trulli-and-alonso/113901/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/strong-partnership-for-trulli-and-alonso/113901/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430120559/https://www.motorsport.com/f1/news/malaysian-gp-toyota-race-notes-2007-04-10/247999/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/malaysian-gp-toyota-race-notes-2007-04-10/247999/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190430162915/https://www.motorsport.com/f1/news/brazilian-gp-toyota-race-notes-2007-10-28/273485/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/brazilian-gp-toyota-race-notes-2007-10-28/273485/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120220023114/http://www.jamesallenonf1.com/2009/03/bullish-trulli-predicts-massive-year-for-toyota/ për lidhjen http://www.jamesallenonf1.com/2009/03/bullish-trulli-predicts-massive-year-for-toyota/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190501122710/https://www.motorsport.com/f1/news/trulli-admits-2010-talks-with-sauber/355246/ për lidhjen https://www.motorsport.com/f1/news/trulli-admits-2010-talks-with-sauber/355246/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 14:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487137 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20061230111728/http://s15.invisionfree.com/trulli/ për lidhjen http://s15.invisionfree.com/trulli/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 tetor 2022 01:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2499414 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160223141417/http://www.fiaformulae.com/en/news/2015/december/trulli-announcement.aspx për lidhjen http://www.fiaformulae.com/en/news/2015/december/trulli-announcement.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 dhjetor 2022 17:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689200 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190501192523/http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70550.html për lidhjen http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70550.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190501192700/http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70556.html për lidhjen http://en.espn.co.uk/caterham/motorsport/story/70556.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 gusht 2024 07:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714772 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190501142516/http://edition.cnn.com/2010/SPORT/motorsport/12/01/team.lotus.kovalainen.trulli/index.html për lidhjen http://edition.cnn.com/2010/SPORT/motorsport/12/01/team.lotus.kovalainen.trulli/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 nëntor 2024 22:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2821839 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.thecheckeredflag.co.uk/2014/12/trulli-takes-first-points-trulli-gp/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 gusht 2025 15:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851834 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150722023516/http://www.thecheckeredflag.co.uk/2014/12/trulli-takes-first-points-trulli-gp/ për lidhjen http://www.thecheckeredflag.co.uk/2014/12/trulli-takes-first-points-trulli-gp/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 02:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jarno Trulli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979109 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sports.ndtv.com/formula-1/jarno-trulli-blasts-italy-for-f1-failures-1558940. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 15:16 (CEST) axvh4r2ixcd3sg5yqb99wlwmpw2b611 Diskutim:Historia e Filipineve (1565-1898)/Arkivi 1 1 361694 2983735 2692506 2026-05-25T04:25:04Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Historia e Filipineve (1565-1898)]] 2983735 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2183011 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141009181632/http://ilongo.weebly.com/iloilo-history-part-5.html për lidhjen http://ilongo.weebly.com/iloilo-history-part-5.html/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2021 11:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2226835 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180113103844/http://www.studymode.com/essays/Polo-y-Servicio-1880531.html për lidhjen https://www.studymode.com/essays/Polo-y-Servicio-1880531.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 qershor 2021 02:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244824 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.google.com/books?id=xXpiujH2uOwC. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2021 05:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2513783 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.google.com/books?id=A7gVQL2jIlgC. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 janar 2023 17:09 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2551520 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190511151342/http://www.seasite.niu.edu/crossroads/russell/christianity.htm për lidhjen http://www.seasite.niu.edu/crossroads/russell/christianity.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2023 07:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2661205 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160512205811/http://www.aenet.org/manila-expo/page16.htm për lidhjen http://www.aenet.org/manila-expo/page16.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 maj 2024 09:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e Filipineve (1565-1898)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979057 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170715191408/http://filipinokastila.tripod.com/fort.html për lidhjen http://filipinokastila.tripod.com/fort.html/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 11:36 (CEST) game93ncj3ca6s6274cwyuq3c1h8jrd Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi 0 362793 2983664 2968613 2026-05-24T22:23:21Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Islami shia dhe politika]]; added [[Category:Islami Shia dhe politika]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983664 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi | image_flag = Flag of the Bektashi Order.svg | flag_caption = | image_coat = <!-- Do NOT add an emblem until one has been officially revealed --> | symbol_type = | image_map = <!-- Do NOT add a map until the borders have been officially defined --> | map_caption = | capital = | coordinates = {{Wikidatacoord|Q130340667||type:country:AL-11|display=inline,title}} | area_km2 = 0.11 | currency = <!-- Do NOT add a currency until one has been officially announced --> | status = Propozuar | official_languages = [[Gjuha shqipe|shqip]] | religion = [[Bektashizmi]] | demonym = Bektashi | government_type = <!-- Do NOT add a government type until one has been officially revealed --> | leader_title1 = [[Bektashi Dedebabate|Dedebaba]] | leader_name1 = [[Baba Mondi]] | today = [[Shqipëri]] }} '''Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi''' është një [[qytet-shtet]] i planifikuar, [[Mikroshteti|mikroshtet]] dhe [[Enklava dhe eksklava|enklavë]] që do të vendoset tërësisht brenda [[Tirana|Tiranës]], Shqipëri. Nëse themelohet, ai do të jetë më i vogël se [[Vatikani|qyteti i Vatikanit]] dhe do të bëhet kombi me [[Lista e vendeve sipas sipërfaqes|sipërfaqen më të vogël të tokës]] në botë, me një sipërfaqe totale prej 0.11 km<sup>2</sup> .<ref name="nyt_article">{{Cite news|last=Higgens|first=Andrew|date=21 shtator 2024|title=Albania Is Planning a New Muslim State Inside Its Capital|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2024/09/21/world/europe/albania-tirana-muslim-state-bektashi.html|url-status=live|access-date=21 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240921090757/https://www.nytimes.com/2024/09/21/world/europe/albania-tirana-muslim-state-bektashi.html|archive-date=21 shtator 2024|language=en}}</ref> Planet për krijimin e shtetit janë diskutuar nga kryeministri [[Edi Rama]] dhe mbështetur nga kreu i [[Bektashi|Urdhrit Bektashi]], [[Baba Mondi]], ku kryeministri deklaroi se më shumë detaje për krijimin e shtetit do të zbulohen në të ardhmen e afërt.<ref>{{Cite news|date=21 shtator 2024|title="A Vatican inside Tirana"/ Rama, for "New York Times": It will be called the Sovereign State of the Bektashi Order|work=CNA|url=https://www.cna.al/english/aktualitet/nje-vatikan-brenda-tiranes-rama-per-new-york-times-do-quhet-shteti-so-i409076|language=en|access-date=21 shtator 2024}}</ref> Ekspertët ligjorë janë aktualisht duke hartuar legjislacionin për krijimin e shtetit të ri brenda Shqipërisë. Legjislacioni do të ketë nevojë për miratim nga [[Kuvendi i Shqipërisë]] . Është e paqartë se cilat vende do [[Shtet i pavarur|ta njohin]] shtetin e ri.<ref name="nyt_article" /> '''Kundërshtimet''' Ky koncept ka gjetur kundërshtime të fuqishme nga qytetarët që e shohin atë në shkelje të detyrimeve që lindin nga Kushtetetuta e Republikës së Shqipërisë.<ref>{{Cite web|last=Shkurti|first=Artur|date=21 shtator 2024|title=Shteti Sovran i Urdhërit Bektashi tradhëti e lartë kombëtare|url=https://udhaeshkronjave.com/gazeta/f/shteti-sovran-i-urdh%C3%ABrit-bektashi-tradh%C3%ABti-e-lart%C3%AB-komb%C3%ABtare|website=Udha e shkronjave|language=sq, sq}}</ref> Sipas New York Times, shteti i ri do të quhet “shteti sovran i rendit Bektashi”. Do të ketë një qeveri të veçantë, pasaporta dhe kufij. Ai do të shtrihet mbi 270 hektarë në pjesën lindore të Tiranës, duke e bërë atë, sipas gazetës amerikane, vendin më të vogël në botë. Do të karakterizohet nga një relaksim në konsumimin e alkoolit nga burrat dhe liria e veshjes nga gratë. Kreu i këtij shteti të vogël është i destinuar të jetë lideri shpirtëror i bektashëve Disa akademikë janë të mendimit se bektashizmi ka përzier koncepte Shi'i dhe [[Islami Synit|Synni]], megjithatë tarikati ka praktika dhe doktrina të veçanta. Përgjatë historisë, bektashijtë mbahen të kenë pasur ndikim si tek elita intelektuale osmane ashtu edhe tek fshatarësia. ==Albania Tarikati Bektashi Shqipërisë== Sipas New York Times, shteti i ri do të quhet “shteti sovran i rendit Bektashi”. Do të ketë një qeveri të veçantë, pasaporta dhe kufij. Ai do të shtrihet mbi 270 hektarë në pjesën lindore të Tiranës, duke e bërë atë, sipas gazetës amerikane, vendin më të vogël në botë. Do të karakterizohet nga një relaksim në konsumimin e alkoolit nga burrat dhe liria e veshjes nga gratë. Kreu i këtij shteti të vogël është i destinuar të jetë lideri shpirtëror i bektashëve nga Shqipëria, Edmond Brahimai, i njohur në komunitetin e tij si Baba Modi. Përfaqësuesit e Federatës Alevi-Bektash të Turqisë, në deklaratat e tyre të publikuara në rrjetin turk në pronësi të Azerbajxhanit, Haber Global, thonë se bektashizmi dhe “shteti fetar” janë koncepte të papajtueshme me njëri-tjetrin. Në mënyrë të veçantë, kryetari i Federatës Alevi Bektashiane të Turqisë, Zeynel Abedin Koç, tha: “Si alevi bektashi që jetojmë në Turqi, ne mbajmë qëndrimin tonë në favor të bektashizmit, një sistem besimi me origjinë nga Turqia Edhe kjo perfaqeson 5% te popullsise se Shqiperise, pse ka nevoje per nje shtet te tille. Por ish-kryetari i Federatës Alevi Bektash dhe shkrimtari Ali Bakiz beson se besimi bektash nuk mund të krijojë një shtet fetar. "Sekti bektashian alevi ka jetuar në këto anë me shekuj. Më pas Perandoria Osmane u zgjerua në Ballkan, duke arritur deri në Hungari dhe Shqipëria u bë vendi më i rëndësishëm për ta. Filozofia alevi-bektash i konsideron 72 kombet si vetëm një. , këshillon të gjithë të jenë sovran në veprimet e tyre, të duan impulset dhe fjalët e tyre dhe të marrin anën e të shtypurve Bakiz. Nga ana e tij, presidenti aktual i Federatës Alevi Bektashiane në Turqi, Husein Güzelgül, mësohet të ketë deklaruar se, duke marrë parasysh hapat e ndryshëm të ndërmarrë nga vendet për të njohur besimin e sektit bektashi në botë si përgjithësisht pozitiv, ai gjithashtu mbështet idenë se besimi bektashi dhe shteti fetar nuk mund të ecin krah për krah. "Ne nuk e konsiderojmë të drejtë shtetin e bazuar në fe. Një gjë e tillë nuk mund të ekzistojë aty ku ka tolerancë, paqe dhe dashuri", theksoi Gjuzelgul. ===Periudha osmane=== [[Skeda:Durham 2527.jpg|parapamje|Dervishët në teqenë bektashiane të Përmetit, 1904]] Tarikati Bektashi u përhap kryesisht në Shqipëri përmes [[Jeniçerët|jeniçerëve]] - anëtarë të një klase shoqërore ushtarake të rangut të lartë në [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]], të përbërë nga fëmijë ballkanas që u rritën nga osmanët si pjesë e sistemit [[Devshirme]] - në shekullin e 16-të, dhe së pari lidhet me figurën, Sari Salltëk. Shumë nga jeniçerët ishin vërtet shqiptarë. Legjenda thotë se teqeja e Sersem Ali Babës në [[Tetovë]] të [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] të sotme u themelua në mesin e shekullit të 16-të, gjë që do ta bënte atë teqenë më të vjetër në territorin shqipfolës.<ref name=":2"/>{{rp|6}} Misionarët bektashinj dërgoheshin në Shqipëri nga qendra bektashiane në Dimetoka, zakonisht në grupe prej tre vetash. Misionarët e parë mbërritën gjatë shekujve 14 dhe 15.<ref>{{cite book|last1=Kallajxhi|first1=Xhevat|title=BEKTASHISM & THE ALBANIAN TEKKE IN AMERICA|date=12 tetor 2010|publisher=Babagan Books|language=en|page=36|isbn=9781387087556|url=https://books.google.com/books?id=-Iy3DwAAQBAJ&dq=bektashi+albania&pg=PA36}}</ref> Gjatë udhëtimeve të Evlija Çelebiut në Ballkanin jugor në gjysmën e dytë të shekullit të 17-të, vihet re prania e teqeve bektashiane në [[Mitrovicë]] dhe [[Kaçanik]] në [[Kosovë]] gjatë vitit 1660. Përveç kësaj, gjatë turneut të Çelebiut në Shqipërinë e Jugut në verën e vitit 1670, ai vuri në dukje edhe praninë e teqeve bektashiane në [[Kanina, Vlorë|Kaninë]] dhe [[Vlorë]]. Ndërtimi i teqesë së Zallit në vitin 1780 nën Asim Babën hodhi themelet për rritjen e tarikatit Bektashi brenda Shqipërisë dhe u pasua nga ndërtimi i më shumë teqeve në të gjithë Shqipërinë - veçanërisht gjatë periudhës midis viteve 1790 dhe 1825, në të cilat tarikati Bektashi kishte një prani të fortë brenda territoreve shqiptare. Zgjerimi i bektashizmit në Shqipërinë e Jugut lidhet me sundimin e [[Ali Pashë Tepelena|Ali Pashë Tepelenës]], i cili ishte i lidhur me rendin dhe nxiti zgjerimin e tij. Ali Pasha përdori dervishët bektashinë si spiunë dhe agjentë diplomatikë; Kjo bëri që [[Mustafa Reshit pashë Bushatlliu|Mustafa Pashë Bushatliu]] i [[Bushatllinjtë|familjes Bushati]] (i cili ishte sundimtar i [[Pashallëku i Shkodrës|Pashallëkut të Shkodrës]]) të refuzonte të pranonte dervishë bektashinë në krahinat e tij nga shqetësimi se ata ishin spiunë të Aliut. Ai e përzuri tarikatin Bektashi nga Shqipëria e Veriut pikërisht për këtë arsye.<ref>{{cite journal|last1=Hasluck|first1=Frederick|title=The Fourth Religion of Albania|journal=The New Europe|volume=13|language=en|pages=106–107}}</ref><ref name=":2"/>{{rp|6–7}} [[Incident fatkeq]] i vitit 1826, e cila kulmoi me shkatërrimin e Korpusit të jeniçerëve nga sundimtari osman [[Mahmud II|Sulltan Mahmud II]], preku edhe tarikatin Bektashi për shkak të lidhjes së tyre të fortë me jeniçerët. Ashtu si në Anadoll, shumë ndërtesa bektashiane në Shqipëri u shkatërruan ose u dogjën, përfshirë teqetë. Megjithatë, tarikati Bektashi në Shqipëri ishte rimëkëmbur plotësisht në gjysmën e dytë të shekullit të 19-të. Kjo do të ndodhte edhe kur bektashizmi në Shqipëri do të përvetësonte nacionalizmin shqiptar si një pjesë kryesore të doktrinës së tij dhe kur feja do të shihte një popullaritet të shtuar mes shqiptarëve. Bektashinjtë kontribuan shumë në përpjekjet patriotike shqiptare gjatë kësaj kohe dhe ishin vendimtare në edukimin e popullatës shqiptare kryesisht analfabete në gjuhën shqipe. Shqiptarët u tërhoqën nga bektashizmi për disa vlera - veçanërisht për tolerancën e tij tradicionale dhe respektin ndaj feve të tjera, si dhe tolerancën dhe mendjehapësinë e tij ndaj praktikave dhe besimeve të tjera. Për më tepër, në ndryshim nga islami sunit, i cili ishte më i favorshëm për osmanët dhe promovonte shkrimin arab, bektashizmi ishte më dashamirës për shqetësimet lokale dhe favorizonte përdorimin e një shkrimi latin për gjuhën shqipe. Në fillim të shekullit të 20-të, rreth 15% e popullsisë së Shqipërisë ishte bektashiane dhe teqetë bektashiane shërbenin si shkolla të nëndheshme në gjuhën shqipe dhe shpërndarës librash në gjuhën shqipe. Megjithatë, ndryshe nga sa kishin shpresuar shumë intelektualë bektashinj, sekti nuk u bë feja kombëtare shqiptare, veçanërisht për faktin se tarikati ishte i përqendruar në mënyrë disproporcionale në jug të Shqipërisë. Rreth 70% e të gjitha teqeve bektashiane u gjetën në jug të Beratit dhe vetëm rreth 3% në veri.<ref name=":2"/>{{rp|7–8}} == Besojma == Bektashijtë janë një tarikat [[Sufizmi|sufi]], që bashkëndan të njëjtat tipare me tarikatet e tjera duke pasur një nevojë për udhëheqje shpirtërore - i quajtur ''baba'' sipas bektashijve - si dhe doktrinën e "katër portave" që duhen tejshkuar: [[Sheriati#Kuptimi mistik|Sheriati]], Tarikati, Hakikati dhe Marifeti. Bektashizmi i jep vëmendje të veçantë ''Waḥdat al-Wujūd'' (Njësimit) të formuluar nga [[Ibën Arabi|Ibn Arabiu]], një formë panenteizmi kjo. Ka gjithashtu ndikime të mëdha nga Shi'izmi, me përnderim ndaj Aliut, [[Dymbëdhjetë imamllarë|Dymbëdhjetë Imamllarëve]] dhe ndërmendjen ritualore të [[Ashurja|Ashures]] në përkujtim të Betejës së Qerbelasë. Bektashijtë e çmojnë [[Nevruzi]]n si ditë të shenjtë. Wikipedia Rreth të dhënave vetjake Kushtet e PërdorimitDesktopi == Besojma == Bektashijtë janë një tarikat [[Sufizmi|sufi]], që bashkëndan të njëjtat tipare me tarikatet e tjera duke pasur një nevojë për udhëheqje shpirtërore - i quajtur ''baba'' sipas bektashijve - si dhe doktrinën e "katër portave" që duhen tejshkuar: [[Sheriati#Kuptimi mistik|Sheriati]], Tarikati, Hakikati dhe Marifeti. Bektashizmi i jep vëmendje të veçantë ''Waḥdat al-Wujūd'' (Njësimit) të formuluar nga [[Ibën Arabi|Ibn Arabiu]], një formë panenteizmi kjo. Ka gjithashtu ndikime të mëdha nga Shi'izmi, me përnderim ndaj Aliut, [[Dymbëdhjetë imamllarë|Dymbëdhjetë Imamllarëve]] dhe ndërmendjen ritualore të [[Ashurja|Ashures]] në përkujtim të Betejës së Qerbelasë. Bektashijtë e çmojnë [[Nevruzi]]n si ditë të shenjtë. Përmes ''Waḥdat al-Wujūd'' bektashijtë shohin realitetin e përfundëm në përmbajtjen e Hak-Muhammed-Aliut, të cilën nuk e cilësojnë një trinitet. Megjithatë ka praktika të tjera që kanë përngjasime me tradita të tjera, si vakti ritualor i të ngrënit (''muhabbet'') dhe rrëfimet e përvitshme të mëkateve tek një ''baba'' (''magfirat-i zunub''). Bektashijtë e mbështesin besimin dhe ritualet e tyre tek interpretimi dhe të kuptuarit e tyre joortodoks dhe mistik i [[Kurani|Kuranit]] dhe [[Sunneti|praktikave profetike]]. Ata nuk kanë doktrinë specifike të shkruar për këtë, kështu që kuptimësia dhe interpretimi mund të dallojë në varësi të mësuesit që e ka ushqyer. Bektashijtë përnderojnë mistikët sufi jashtë tarikatit të tyre, si [[Xheladin Rumiu|Rumiu]], Ibn Arabiu dhe [[Ebu Hamid el-Gazaliu|el-Gazaliu]] që janë më të afërtit në shpirt me ta. Bektashinjtë falen vetëm dy herë në ditë dhe faljen nuk e bëjnë detyrimisht me fytyrë nga Meka, nuk përkulen detyrimisht në gjunjë. Sikundër myslimanët e tjerë, shumica e bektashinjve nuk e hanë mishin e derrit, as nuk i prekin me dorë breshkat, qentë e gjarpërinjtë dhe, mbi të gjitha, nuk u afrohen lepujve. Disa bektashinj e pijnë alkoolin e madje, në disa teqe, rakinë e bëjnë vetë. Gratë e tyre marrin pjesë si të barabarta në ceremonitë e kuvendimet, diçka tjetër kjo që i skandalizon myslimanët tradicionalë e që në të kaluarën ka dhënë shkas për hamendje të forta e thashetheme për jetën dhe sjelljet brenda teqeve. Bektashinjtë nuk e kanë detyrim të mbajnë [[Ramazani|Ramazan]], por ata agjërojnë, ose të paktën nuk pijnë lëngje, gjatë periudhës së matemit, pra në dhjetë ditët e para të muajit [[Muharrem]], gjatë të cilave përkujtohen vuajtjet dhe vdekja e imamit [[Hyseni|Hysein]]. Pas matemit vjen [[Dita e ashures|festa e ashures]], gjatë së cilës hahet një [[Ashureja|ëmbëlsirë]] e bërë me grurë të rrahur, fruta të thata, arra dhe kanellë. Nga bektashinjtë shqiptarë kremtohet edhe Nevruzi, viti i ri persian dhe ditëlindja e imam Aliut. [[Skeda:Tomb of Bektashi Babas - Gjirokastra Castle - Gjirokastra - Albania (28514720948).jpg|parapamje|[[Tyrbe]] e Baballarët bektashi në Kalanë e [[Gjirokastër|Gjirokastrës]]]] == Historia == [[Bektashi|Urdhri Bektashi]] është një [[Tarikati|rend mistik]] [[Islami|islamik]] [[Sufizmi|sufi]] me origjinë nga [[Perandoria Osmane]] e shekullit të 13-të.<ref>{{Cite book|last=Adamec|first=Ludwig W.|url=https://books.google.com/books?id=fCYuLWs3ZIEC&pg=PA60|title=The A to Z of Islam|date=2009|publisher=[[Scarecrow Press]]|isbn=978-0-8108-7160-1|page=60|language=en}}</ref> Bektashinjtë janë përballur me persekutim nga [[Islami Shia|shiitët]] dhe [[Islami Suni|sunitët]] konservatorë të cilët i konsiderojnë bektashinjtë si heretikë. Pas [[Shpërbërja e Perandorisë Osmane|shpërbërjes së Perandorisë Osmane]] dhe formimit të [[Turqia|Turqisë]], presidenti [[Mustafa Qemal Ataturku|Mustafa Kemal Atatürk]] mbylli lozhat e Urdhrit Bektashi më 1925. Për rrjedhojë, kryesia bektashiane e zhvendosi selinë e tyre nga Turqia në Tiranë.<ref name="Elsie 2001">{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|url=https://books.google.com/books?id=aAtQZ0vjf5gC&dq=bektashi+order+ban+1967&pg=PA29|title=A Dictionary of Albanian Religion, Mythology, and Folk Culture|date=2001|publisher=[[NYU Press]]|isbn=978-0-8147-2214-5|page=29|language=en|access-date=21 shtator 2024}}</ref> Popullariteti i Urdhrit Bektashi u zvogëlua nën ish-udhëheqësin komunist shqiptar [[Enver Hoxha]], i cili ndaloi fenë në vitin 1967.<ref name="Elsie 2001" /><ref>{{Cite news|last=Hargitai|first=Quinn|date=24 shkurt 2022|title=The country that's famous for tolerance|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/travel/article/20161024-the-worlds-most-tolerant-country|access-date=21 shtator 2024|language=en}}</ref> Pas [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|rënies së komunizmit]], bektashinjtë humbën më shumë tokë kur zhvilluesit privatë ndërtuan shtëpi në çdo skaj të territorit të tyre pa leje.<ref name="nyt_article" /> == Qeveria == [[Baba Mondi]], [[Kryegjyshi|kryegjyshi bektashi]], është planifikuar të ketë autoritet të pakufizuar në vend. Shteti është planifikuar të mos ketë ushtri, roje kufitare apo gjykata. Shteti është planifikuar të jetë "pa dyshim i moderuar" dhe Mondi nuk planifikon të vendosë asnjë kufizim fetar të stilit të jetesës.<ref name="nyt_article1">{{Cite news|last=Higgens|first=Andrew|date=21 shtator 2024|title=Albania Is Planning a New Muslim State Inside Its Capital|language=en|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2024/09/21/world/europe/albania-tirana-muslim-state-bektashi.html|url-status=live|access-date=21 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240921090757/https://www.nytimes.com/2024/09/21/world/europe/albania-tirana-muslim-state-bektashi.html|archive-date=21 shtator 2024}}</ref> Shtetësia është planifikuar të kufizohet vetëm tek anëtarët e klerit dhe ata që janë të përfshirë drejtpërdrejt në administrimin e shtetit.<ref>{{Cite news|date=21 shtator 2024|title="Exclusive Interview with the Head Father of the Bektashi Order: A New Sovereign State for Peace and Tolerance (English version)"|work=Shqiptarja|url=https://shqiptarja.com/lajm/exclusive-interview-with-the-head-father-of-the-bektashi-order-a-new-sovereign-state-for-peace-and-tolerance-english-version|url-status=live|language=en|access-date=21 shtator 2024}}</ref> Pasaporta e tij do të jetë e gjelbër, një ngjyrë [[E gjelbër në Islam|thellësisht simbolike në Islam]] .<ref name="nyt_article" /> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Vende të propozuara]] [[Kategoria:Qytet-shtete]] [[Kategoria:Historia e Tiranës]] [[Kategoria:Feja në Tiranë]] [[Kategoria:Islami Shia dhe politika]] [[Kategoria:Teokraci]] [[Kategoria:Separatizmi në Evropë]] 56avyu4toohvd8jcoyt25tch0v4tnpz Liqeni i Gramozit 0 364422 2983561 2983302 2026-05-24T13:39:42Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2983561 wikitext text/x-wiki {{Infobox sipërfaqe ujore|image=Δρακολίμνη Γκιστόβα.jpg|caption=Pamje nga liqeni i Gramozit në dimër.|pushpin_map=Greek-Albanian border|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=Location of Lake Gkistova in Greek-Albanian border.|pushpin_map_caption=<!-- Below -->|website=}}'''Liqeni i Gramozit / ''Gistovës''''', është liqen në tokën Greqia. Ndodhet në lartësi prej rreth 2.350 metra, në [[Mali i Gramozit|malin e Gramozit]] në Kastoria . Vitet e fundit, përmes mediave sociale dhe faqeve të internetit liqeni mori më shumë vëmendje dhe më shumë njerëz vijnë për ta vizituar atë. Sipas bashkisë Kolonje, shtegu per te arritur ne kete liqen fillon nga fshati Kreshovë, Kolonjë dhe eshte i gjatë rreth 18 Km, me një disnivel prej rreth 1200 m. Mali i Gramozit me liqenin e tij akullnajor, është një nga atraksionet më të vizituara në Ersekë. Reshjet e borës dhe të shiut janë ushqimi kryesor i këtij ujëmbledhësi. Përreth ka bimësi të larmishme natyrore. Monumenti ka vlera shkencore, estetike e turistike. Të pasionuarit pas lartësive, ngjiten në këto mjedise të thyera për të ushtruar sportin e alpinizmit, të ecjeve malore dhe të admirojnë natyrën e rrallë të këtyre majave.<ref>{{Cite web |title=Liqeni akullnajor i Gramozit në Kolonjë, ngjitje alpine mes mrekullisë së natyrës |url=https://www.kultplus.com/lajme/liqeni-akullnajor-i-gramozit-ne-kolonje-ngjitje-alpine-mes-mrekullise-se-natyres/ |access-date=2023-05-29 |website=kultplus.com |language=sq }}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shiko edhe == * [[Gramozi (Nestrami)]] * Ne vitin 2025 ,Një ekip shkencëtarësh çekë kanë zbuluar liqenin termal nëntokësor më të madh në botë dhe e kanë quajtur Liqeni Neuron, sipas fondacionit që financoi ekspeditën, thuhet në një artikull të botuar në “Czech Radio”. Brenda luginave të zonave kufitare malore midis Shqiperisë dhe Greqisë shkencëtarët çekë kanë eksploruar prej disa vitesh kushtet komplekse të nëndheshme. *Me një gjatësi prej 138 metrash, një gjerësi prej 42 metrash dhe një perimetër 345 metrash, mund të mbajë 8,335 m3 ujë të nxehtë. Madhësia e dhomës së liqenit është tre herë më e madhe se salla kryesore e Teatrit Kombëtar në Pragë. Harta e sistemit të shpellës dhe zbulimi i liqenit kërkuan pajisje teknike, të cilat u mundësuan nga “Fondacioni Neuron”. * == Referime<ref>https://www.visitgreece.gr/inspirations/dragon-lakes/</ref><nowiki>https://grammostrails.gr/en/main-ascent-to-the-alpine-lake-of-gistova/</nowiki> == [[Kategoria:Liqene në Shqipëri]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Shqipëri]] <references /> fubojz8uwxd4aybtwsnfvy6ntwmd7sl Diskutim:Kroacia/Arkivi 1 1 366239 2983697 2884985 2026-05-25T04:16:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kroacia]] 2983697 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli [[Kroacia]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037252 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050307120321/http://www.posta.hr/default_e.asp për lidhjen http://www.posta.hr/default_e.asp. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050101090233/http://imenik.ht.hr/ për lidhjen http://imenik.ht.hr/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050323062402/http://www.sukosan.net/ap/zemljovid/croatia/zemljovid.html për lidhjen http://www.sukosan.net/ap/zemljovid/croatia/zemljovid.html. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050428075013/http://www.histrica.com/g/sonda8/ për lidhjen http://www.histrica.com/g/sonda8/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050416000106/http://www.fivestars.hr/photo_gallery/croatian_coast_ivo_pervan/ për lidhjen http://www.fivestars.hr/photo_gallery/croatian_coast_ivo_pervan/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 00:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2070940 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070930111508/http://www.stina.hr/download/program2007/odluka.doc për lidhjen http://www.stina.hr/download/program2007/odluka.doc. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050101090233/http://imenik.ht.hr/ për lidhjen http://imenik.ht.hr/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050323062402/http://www.sukosan.net/ap/zemljovid/croatia/zemljovid.html për lidhjen http://www.sukosan.net/ap/zemljovid/croatia/zemljovid.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050428075013/http://www.histrica.com/g/sonda8/ për lidhjen http://www.histrica.com/g/sonda8/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050416000106/http://www.fivestars.hr/photo_gallery/croatian_coast_ivo_pervan/ për lidhjen http://www.fivestars.hr/photo_gallery/croatian_coast_ivo_pervan/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2020 17:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2680208 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040804032813/http://www.national-anthems.net/web/find.webpage?from=real&what=croatia&id=HR për lidhjen http://www.national-anthems.net/web/find.webpage?from=real&what=croatia&id=HR. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2024 12:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715149 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2010/SLJH2010.pdf për lidhjen http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2010/SLJH2010.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2024 11:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2740376 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170802003217/http://klima.hr/razno.php?id=priopcenja&param=pr21072017 për lidhjen http://klima.hr/razno.php?id=priopcenja&param=pr21072017. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 janar 2025 10:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2880366 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230414081343/https://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL?locations=HR&most_recent_value_desc=true për lidhjen https://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL?locations=HR&most_recent_value_desc=true. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 dhjetor 2025 06:27 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kroacia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979213 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.hr/hrvatska/language/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.hr/hrvatska/general.en.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 02:35 (CEST) acjg3fgqimx3cz1gqmlg74mi72whnt6 Kategoria:Islami Shia dhe politika 14 367492 2983662 2979436 2026-05-24T22:23:10Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Islami shia dhe politika]] te [[Kategoria:Islami Shia dhe politika]] pa lënë një ridrejtim 2979436 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Islam Shia]] [[Kategoria:Islami dhe politika]] iaatjd7nthf57o2wou3i7zalgh9gc4b Diskutim:Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit/Arkivi 1 1 377894 2983733 2981105 2026-05-25T04:24:41Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]] 2983733 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191022153755/https://hnentertainment.co/dan-fogler-says-fantastic-beasts-3-begins-filming-in-february/ për lidhjen https://hnentertainment.co/dan-fogler-says-fantastic-beasts-3-begins-filming-in-february/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 tetor 2022 02:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2572677 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181120221002/https://www.watertower-music.com/news/newsstory.php?title=561253 për lidhjen https://www.watertower-music.com/news/newsstory.php?title=561253. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 korrik 2023 18:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2594278 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190123112252/https://www.metacritic.com/pictures/best-and-worst-film-franchises-ranked/60 për lidhjen https://www.metacritic.com/pictures/best-and-worst-film-franchises-ranked/60. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 shtator 2023 23:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2791645 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150114034339/http://www.hypable.com/2014/10/15/fantastic-beasts-director-david-yates/ për lidhjen http://www.hypable.com/2014/10/15/fantastic-beasts-director-david-yates/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160717021049/http://www.ew.com/article/2016/07/14/rowling-fantastic-beasts-sequel për lidhjen https://www.ew.com/article/2016/07/14/rowling-fantastic-beasts-sequel. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181120221002/https://www.watertower-music.com/news/newsstory.php?title=561253 për lidhjen https://www.watertower-music.com/news/newsstory.php?title=561253. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190123112252/https://www.metacritic.com/pictures/best-and-worst-film-franchises-ranked/60 për lidhjen https://www.metacritic.com/pictures/best-and-worst-film-franchises-ranked/60. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2025 02:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851902 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181218145643/https://markets.businessinsider.com/news/stocks/warner-bros-pictures-fantastic-beasts-the-crimes-of-grindelwald-to-be-released-in-screenx-1027653272 për lidhjen https://markets.businessinsider.com/news/stocks/warner-bros-pictures-fantastic-beasts-the-crimes-of-grindelwald-to-be-released-in-screenx-1027653272. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 09:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976077 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.animationboss.net/fantastic-beasts-crimes-of-grindelwald/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 03:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kafshët Fantastike: Krimet e Grindelvaldit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200929114328/https://laplumedepoudlard.com/deces-de-daniele-hugues-interprete-de-la-nounou-de-croyance-bellebosse-irma-dugard për lidhjen https://laplumedepoudlard.com/deces-de-daniele-hugues-interprete-de-la-nounou-de-croyance-bellebosse-irma-dugard. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 17:33 (CEST) qho3w1ighakffmfevk0jdhglzub3oev Boshti i Rezistencës 0 381497 2983663 2971583 2026-05-24T22:23:16Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Islami shia dhe politika]]; added [[Category:Islami Shia dhe politika]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983663 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Axis of Resistance.svg|parapamje|Komponentët aktualë dhe të mëparshëm të Boshtit të Rezistencës.]] '''Boshti i Rezistencës''' është një koalicion joformal i organizatave militante dhe politike të mbështetura nga [[Irani]] në të gjithë [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]].<ref name=":0">{{Cite news|last=Al-Kassab|first=Fatima|date=2023-10-26|title=What is the 'axis of resistance' of Iran-backed groups in the Middle East?|language=en|work=NPR|url=https://www.npr.org/2023/10/26/1208456496/iran-hamas-axis-of-resistance-hezbollah-israel|access-date=2025-06-16}}</ref> I formuar nga Irani, ai bashkon aktorë të përkushtuar për të kundërshtuar ndikimin e [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shteteve të Bashkuara]] dhe [[Izraeli|Izraelit]] në rajon.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|last=Hubbard|first=Ben|last2=Rubin|first2=Alissa J.|date=2024-09-30|title=Facing a Big Test, Iran’s ‘Axis of Resistance’ Flails|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html|access-date=2025-06-16|issn=0362-4331}}</ref> Ai përfshin më së shumti [[Hizbullah|Hezbollahun]] libanez, [[Rezistenca Islamike në Irak|Rezistencën Islamike në Irak]], Forcat e Mobilizimit Popullor dhe [[Lëvizja Huthi|lëvizjen Huthi]] të Jemenit. Ndonjëherë përfshin [[Hamasi|Hamasin]] dhe një sërë grupesh të tjera militante palestineze. Veprimet e ndryshme të anëtarëve të këtij boshti pasqyrojnë interesat e tyre të brendshme, ndërsa shërbejnë për qëllimin më të gjerë të ndërlikimit të sulmeve të Izraelit dhe imponimit të një kostoje për Shtetet e Bashkuara për të mbështetur Izraelin. Shtetet e Bashkuara i caktojnë shumicën e këtyre grupeve si organizata terroriste. Pavarësisht kësaj, midis viteve 2014 dhe 2017, grupet militante brenda boshtit nën komandën e Qasem Soleimani u koordinuan me forcat ushtarake amerikane kundër organizatës Shteti Islamik (IS) gjatë luftës në Irak (2013–2017).<ref>{{Cite news|last=Arango|first=Tim|last2=Bergman|first2=Ronen|last3=Hubbard|first3=Ben|date=2020-01-03|title=Qassim Suleimani, Master of Iran’s Intrigue, Built a Shiite Axis of Power in Mideast|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/01/03/obituaries/qassem-soleimani-dead.html|access-date=2025-06-16|issn=0362-4331}}</ref> Deri në rënien e regjimit të Asadit në vitin 2024, Siria Ba'athiste ishte i vetmi shtet anëtar i Boshtit përveç Iranit, duke pritur luftëtarë të trajnuar dhe rekrutuar nga Irani. Koalicioni ka kryer gjithashtu sulme ndaj forcave amerikane në Irak. Përmes Forcës së saj Quds, një degë e Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike, Irani ka ofruar mbështetje të gjerë ushtarake dhe logjistike, me rreth 700 milionë dollarë të shpenzuar çdo vit për këto grupe përpara se sanksionet të ndikonin në burimet e saj në vitin 2019.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|title=What is Iran’s axis of resistance?|work=The Economist|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/11/15/what-is-irans-axis-of-resistance|access-date=2025-06-16|issn=0013-0613}}</ref> Konfliktet që përfshiu Lindjen e Mesme në vitet 2023-2025, duke filluar me sulmet e 7 tetorit, kanë dobësuar Boshtin e Rezistencës dhe strategjinë pas tij, sipas një analize nga Associated Press. Rrjeti ka pësuar goditje në luftën e Gazës dhe në konfliktin Izrael-Hezbollah. Përveç kësaj, rënia e presidentit sirian Bashar al-Assad e prishi më tej rrjetin. Huthitë dhe milicitë në Irak mbeten të paprekura që nga dhjetori 2024.<ref>{{Cite news|last=Rubin|first=Alissa J.|date=2024-12-08|title=With Assad’s Fall, Iran’s ‘Axis of Resistance’ Unravels|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/irans-syria-axis-of-resistance.html|access-date=2025-06-16|issn=0362-4331}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lufta Iran-Izrael]] == Referime == [[Kategoria:Boshti i Rezistencës]] [[Kategoria:Islami Shia dhe politika]] [[Kategoria:Ndjenja kundër perëndimore]] 86j2cptvv4yitei0yih4bzxn80ls08a Përdoruesi diskutim:Tan Kondili 3 381546 2983575 2916761 2026-05-24T14:39:41Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Tinto Bras */ 2983575 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Tan Kondili}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 17 qershor 2025 18:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pjetri, njeriu fatlum]]'' == Përshëndetje, Tan Kondili! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2849225|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pjetri, njeriu fatlum]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20tetor%202025,%2020:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 tetor 2025 22:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fatos Salliu]]'' == Përshëndetje, Tan Kondili! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2915285|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fatos Salliu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20mars%202026,%2015:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 mars 2026 16:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lili Elbe]]'' == Përshëndetje, Tan Kondili! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2916759|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lili Elbe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202026,%2013:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2026 15:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tinto Bras]]'' == Përshëndetje, Tan Kondili! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983573|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tinto Bras]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2014:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 16:39 (CEST) 0rnrj2a588n7hua981i0iadnftf0cww Diskutim:Haveit/Arkivi 1 1 383631 2983703 2823048 2026-05-25T04:17:53Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Haveit]] 2983703 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Haveit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2074394 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029013504/https://newsmavens.com/news/aha-moments/1331/three-billboards-in-pristina-kosovo për lidhjen https://newsmavens.com/news/aha-moments/1331/three-billboards-in-pristina-kosovo. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shkurt 2020 13:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Haveit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2235657 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029013504/http://www.in-situ.info/en/artists/haveit/works/en/shoe-shining-40 për lidhjen http://www.in-situ.info/en/artists/haveit/works/en/shoe-shining-40. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181006075200/http://in-situ.info/en/artists/en/haveit-41 për lidhjen http://www.in-situ.info/en/artists/en/haveit-41. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 korrik 2021 08:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Haveit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2643226 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029013527/https://sistersofeurope.com/when-we-get-angry-we-use-it-for-our-art/?fbclid=IwAR0rxorC6o2PjUO0RyIEnBnC2_Zb8hII_3esE9SqAmEquJeU1D4TjxRC-bk për lidhjen https://sistersofeurope.com/when-we-get-angry-we-use-it-for-our-art/?fbclid=IwAR0rxorC6o2PjUO0RyIEnBnC2_Zb8hII_3esE9SqAmEquJeU1D4TjxRC-bk. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029013527/https://sistersofeurope.com/when-we-get-angry-we-use-it-for-our-art/?fbclid=IwAR0rxorC6o2PjUO0RyIEnBnC2_Zb8hII_3esE9SqAmEquJeU1D4TjxRC-bk për lidhjen https://sistersofeurope.com/when-we-get-angry-we-use-it-for-our-art/?fbclid=IwAR0rxorC6o2PjUO0RyIEnBnC2_Zb8hII_3esE9SqAmEquJeU1D4TjxRC-bk. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 shkurt 2024 19:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Haveit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819494 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181008065417/http://www.cityofwomen.org/en për lidhjen http://www.cityofwomen.org/en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 korrik 2025 13:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Haveit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979038 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/arti-pamor/haveit-shaving-patriarchy-ne-kroaci-video/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200124060217/https://www.kultplus.com/arti-pamor/kushdo-qe-debat-le-tvjen-neper-oda-te-burrave/?fbclid=IwAR0kwz1DtUN7uhULZdzMylhnypTgKFQPyNRn4Cfiwl5xoMo7IolZyEFRumw për lidhjen https://www.kultplus.com/arti-pamor/kushdo-qe-debat-le-tvjen-neper-oda-te-burrave/?fbclid=IwAR0kwz1DtUN7uhULZdzMylhnypTgKFQPyNRn4Cfiwl5xoMo7IolZyEFRumw. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 10:51 (CEST) 0dqw39abo9655honopte8qr67eppe15 Diskutim:Liqeni i Gramozit 1 383838 2983562 2979243 2026-05-24T13:39:42Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983562 wikitext text/x-wiki ''Lake Gistova is part of the Hellenic Republic and is not shared with Albania. Primary Sources from the Defense Ministry of Albania and from AKPT are included. 1) <nowiki>https://shop.geospatial.com/product/GRTR6ZGGV83KM0YJNW8WFQJX32/K-34-126-Kor%C3%A7a-Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps</nowiki> 2) <nowiki>https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3</nowiki> e618b27&extent=2313524.2226%2C4918645.5462%2C2315293.0232%2C4919436.1917%2C102100'' Border revisionism is not accepted and this issue has already been resolved with Wikipedia concerning Lake Gistova's geographical position. [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 31 korrik 2025 17:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liqeni i Gramozit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979242 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/lajme/liqeni-akullnajor-i-gramozit-ne-kolonje-ngjitje-alpine-mes-mrekullise-se-natyres/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 06:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liqeni i Gramozit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983561 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/lajme/liqeni-akullnajor-i-gramozit-ne-kolonje-ngjitje-alpine-mes-mrekullise-se-natyres/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 15:39 (CEST) pbju6wjqv3s7g1zxd5q2uo73vz9fc3i Dimal Basha 0 385271 2983677 2971993 2026-05-24T22:34:40Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje\]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983677 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Dimal Basha | image = | caption = | office = Kryetar i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start = 26 gusht 2025 | term_end = 11 Shkurt 2026 | predecessor = [[Glauk Konjufca]] | successor = [[Albulena Haxhiu]] | office1 = Deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start1 = 7 tetor 2019 | term_end1 = | predecessor1 = | successor1 = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|12|10|1979}} | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | residence = [[Ferizaj]], Kosovë | nationality = Shqiptar i Kosovës | party = [[Lëvizja Vetëvendosje]] | alma_mater = John Jay College of Criminal Justice<br/>The New School | occupation = Politikan, analist, menaxher }} '''Dimal Basha''' (lindur më 12 Tetor 1979) është analist, menaxher dhe politikan kosovar, i cili ka mbajtur pozicionin e [[Kuvendi i Kosovës|Kryetarit të Kuvendit të Kosovës]], në periudhën 26 Gusht 2025 deri në 11 shkurt 2026. Gjatë mbajtjes së pozicionit rë Kryetarit, ai nuk arriti të kryej funksionet e tij për shkak të krizës politike të vitit 2025 dhe ngërçit në formimin e qeverisë dhe organeve të Kuvendit, duke çuar vendin në zgjedhje të parakohshme më muajin dhjetor 2025. Më parë Basha ka shërbyer si [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Deputet i Kuvendit]] për tre mandate duke përfaqësuar [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosjen]] dhe është rizgjedhur për një mandat të katërt në zgjedhjet e 28 Dhjetorit 2025. == Jeta e hershme dhe arsimi == Dimal Basha ka lindur më 12 Tetor 1979 në [[Prishtinë]] dhe banon në [[Ferizaj]]. Ai përfundoi studimet universitare në John Jay College of Criminal Justice në Nju Jork, duke u diplomuar me gradën ''Summa Cum Laude'' në Ligjin Ndërkombëtar Penal. Më pas, ai përfundoi Master në Marrëdhënie Ndërkombëtare, me fokus në Konflikte dhe Siguri, nga The New School në Nju Jork.<ref name="Dimal Basha">{{Cite web|title=Profili i Dimal Basha|url=https://www.vetevendosje.org/profilet/dimal-basha-2/|access-date=26 gusht 2025|website=Vetevendosje.org|language=sq}}</ref> == Karriera profesionale == Basha ka punuar në zyrën e ish-Kongresmenit amerikan [[Eliot Engel]] dhe më pas si Analist i të Dhënave Kualitative në një Gjykatë Federale në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.<ref name="Dimal Basha"/> Ai gjithashtu ka mbajtur pozicione menaxheriale në Angli, Zvicër dhe SHBA.<ref name="Dimal Basha"/> == Karriera politike == Basha u zgjodh Deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës, për tre mandate duke përfaqësuar Vetëvendosjen. Gjatë mandateve të tij, ai ka shërbyer në disa komisione parlamentare, duke përfshirë: * Komiteti për Punë të Jashtme * Komiteti për Legjislacion * Komiteti për Mbikëqyrjen e Agjencisë së Inteligjencës së Kosovës (AKI) * Komiteti për Stabilizim dhe Asociim<ref name="Dimal Basha"/><ref>{{Cite web|title=Procesverbal 24/2021|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|access-date=26 gusht 2025|website=Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Kosovës|language=sq|archive-date=9 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250209120132/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|title=Procesverbal 24-2021|website=KQZ|language=sq|access-date=26 gusht 2025|archive-date=9 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250209120132/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2019/11/3.Ndarja-e-ul%C3%ABseve-n%C3%AB-Kuvend-Subjektet-dhe-kandidat%C3%ABt-e-zgjedhur-1.pdf|title=Ndarja e ulëseve në Kuvend: Subjektet dhe kandidatët e zgjedhur|language=sq|website=KQZ|access-date=26 gusht 2025|archive-date=27 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527141455/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2019/11/3.Ndarja-e-ul%C3%ABseve-n%C3%AB-Kuvend-Subjektet-dhe-kandidat%C3%ABt-e-zgjedhur-1.pdf|url-status=dead}}</ref> Më 26 Gusht 2025, pas [[Ngërçi i konstituimit të Kuvendit të Kosovës|ngërçit të konstituimit të Kuvendit të Kosovës]], Basha u zgjodh Kryetar i Kuvendit të Kosovës me 73 vota pro, 30 kundër dhe 3 abstenime, duke pasuar [[Glauk Konjufca|Glauk Konjufcën]] në këtë pozicion.<ref>{{Cite web|title=Kuvendi i çliron bllokadën: Dimal Basha i VV zgjidhet Kryetar|url=https://www.gazetaexpress.com/en/zhbllokohet1-kuvendi-dimal-basha-i-vvse-zgjidhet-kryeparlamentar1/|website=Gazeta Express|access-date=26 gusht 2025|language=sq}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje\]] jle2cyu475wnytluyzhi714l2ibiir8 2983678 2983677 2026-05-24T22:34:46Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje\]]; added [[Category:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983678 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Dimal Basha | image = | caption = | office = Kryetar i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start = 26 gusht 2025 | term_end = 11 Shkurt 2026 | predecessor = [[Glauk Konjufca]] | successor = [[Albulena Haxhiu]] | office1 = Deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start1 = 7 tetor 2019 | term_end1 = | predecessor1 = | successor1 = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|12|10|1979}} | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | residence = [[Ferizaj]], Kosovë | nationality = Shqiptar i Kosovës | party = [[Lëvizja Vetëvendosje]] | alma_mater = John Jay College of Criminal Justice<br/>The New School | occupation = Politikan, analist, menaxher }} '''Dimal Basha''' (lindur më 12 Tetor 1979) është analist, menaxher dhe politikan kosovar, i cili ka mbajtur pozicionin e [[Kuvendi i Kosovës|Kryetarit të Kuvendit të Kosovës]], në periudhën 26 Gusht 2025 deri në 11 shkurt 2026. Gjatë mbajtjes së pozicionit rë Kryetarit, ai nuk arriti të kryej funksionet e tij për shkak të krizës politike të vitit 2025 dhe ngërçit në formimin e qeverisë dhe organeve të Kuvendit, duke çuar vendin në zgjedhje të parakohshme më muajin dhjetor 2025. Më parë Basha ka shërbyer si [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Deputet i Kuvendit]] për tre mandate duke përfaqësuar [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosjen]] dhe është rizgjedhur për një mandat të katërt në zgjedhjet e 28 Dhjetorit 2025. == Jeta e hershme dhe arsimi == Dimal Basha ka lindur më 12 Tetor 1979 në [[Prishtinë]] dhe banon në [[Ferizaj]]. Ai përfundoi studimet universitare në John Jay College of Criminal Justice në Nju Jork, duke u diplomuar me gradën ''Summa Cum Laude'' në Ligjin Ndërkombëtar Penal. Më pas, ai përfundoi Master në Marrëdhënie Ndërkombëtare, me fokus në Konflikte dhe Siguri, nga The New School në Nju Jork.<ref name="Dimal Basha">{{Cite web|title=Profili i Dimal Basha|url=https://www.vetevendosje.org/profilet/dimal-basha-2/|access-date=26 gusht 2025|website=Vetevendosje.org|language=sq}}</ref> == Karriera profesionale == Basha ka punuar në zyrën e ish-Kongresmenit amerikan [[Eliot Engel]] dhe më pas si Analist i të Dhënave Kualitative në një Gjykatë Federale në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.<ref name="Dimal Basha"/> Ai gjithashtu ka mbajtur pozicione menaxheriale në Angli, Zvicër dhe SHBA.<ref name="Dimal Basha"/> == Karriera politike == Basha u zgjodh Deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës, për tre mandate duke përfaqësuar Vetëvendosjen. Gjatë mandateve të tij, ai ka shërbyer në disa komisione parlamentare, duke përfshirë: * Komiteti për Punë të Jashtme * Komiteti për Legjislacion * Komiteti për Mbikëqyrjen e Agjencisë së Inteligjencës së Kosovës (AKI) * Komiteti për Stabilizim dhe Asociim<ref name="Dimal Basha"/><ref>{{Cite web|title=Procesverbal 24/2021|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|access-date=26 gusht 2025|website=Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Kosovës|language=sq|archive-date=9 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250209120132/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|title=Procesverbal 24-2021|website=KQZ|language=sq|access-date=26 gusht 2025|archive-date=9 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250209120132/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2021/03/Procesverbal-24-2021_al.docx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2019/11/3.Ndarja-e-ul%C3%ABseve-n%C3%AB-Kuvend-Subjektet-dhe-kandidat%C3%ABt-e-zgjedhur-1.pdf|title=Ndarja e ulëseve në Kuvend: Subjektet dhe kandidatët e zgjedhur|language=sq|website=KQZ|access-date=26 gusht 2025|archive-date=27 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527141455/https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2019/11/3.Ndarja-e-ul%C3%ABseve-n%C3%AB-Kuvend-Subjektet-dhe-kandidat%C3%ABt-e-zgjedhur-1.pdf|url-status=dead}}</ref> Më 26 Gusht 2025, pas [[Ngërçi i konstituimit të Kuvendit të Kosovës|ngërçit të konstituimit të Kuvendit të Kosovës]], Basha u zgjodh Kryetar i Kuvendit të Kosovës me 73 vota pro, 30 kundër dhe 3 abstenime, duke pasuar [[Glauk Konjufca|Glauk Konjufcën]] në këtë pozicion.<ref>{{Cite web|title=Kuvendi i çliron bllokadën: Dimal Basha i VV zgjidhet Kryetar|url=https://www.gazetaexpress.com/en/zhbllokohet1-kuvendi-dimal-basha-i-vvse-zgjidhet-kryeparlamentar1/|website=Gazeta Express|access-date=26 gusht 2025|language=sq}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lëvizjes Vetëvendosje]] 7vg8psffg52kwsly6csvngqfwh0z2bg Lufta e Nuseve 0 391831 2983590 2972825 2026-05-24T17:06:58Z Martinxx1 180115 /* */ 2983590 wikitext text/x-wiki {{infobox television | name = Lufta e Nuseve | caption = Logo e programit - Lufta e Nuseve | genre = ''[[Reality show]]'' | creator = Lorena Basha | director = Lorena Basha | announcer = [[Eni Shehu]] | country = [[Shqipëri]] | language = [[Shqip]] | num_seasons = 7 | num_episodes = 33 (TV Klan)<br> 5 (Top Channel) | producer = Ermal Mulosmani | runtime = 60 minuta | network = [[TV Klan]] | first_aired = {{start date|2015|02|14|df=yes}} | last_aired = {{End date|2020|02|01|df=yes}} | network2 = [[Top Channel]] | first_aired2 = {{Start date|2025|01|10|df=yes}} | last_aired2 = aktualisht }} '''''Lufta e Nuseve''''' është një ''[[reality show]]'' shqiptar, i cili ka në fokus dasmat, i krijuar nga Lorena Basha.<ref>{{Citation|last=RTV KLAN|title=Takimi i pasdites - "Lufta e Nuseve", reality i dasmave ne televizionin Klan! (20 mars 2015)|date=2015-03-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=T6swdQ74pzg|language=sq|access-date=2025-12-15}}</ref> Programi filloi transmetimin më 14 shkurt 2015<ref>{{Cite web|date=15 shkurt 2015|title=“Lufta e Nuseve” starton në Tv Klan|url=https://tvklan.al/lufta-e-nuseve-starton-ne-tv-klan|access-date=2025-12-14|website=[[TV Klan]]|language=sq}}</ref> në [[TV Klan]] dhe vijoi për gjashtë sezone rradhazi deri më 1 shkurt 2020.<ref>{{Cite web|title=Lufta e nuseve|url=https://tvklan.al/programe/lufta-e-nuseve|access-date=2025-12-01|website=TV Klan|language=sq}}</ref> Pas një mungese prej pesë vitesh, ai vijoi transmetimin për sezonin e shtatë më 10 janar 2025 në [[Top Channel]].<ref name = "interesante">{{Cite web|date=22 janar 2025|title=Pse “Lufta e Nuseve” është kaq interesante për t’u parë?|url=https://www.anabelmagazine.com/news/80291/pse-lufta-e-nuseve-eshte-kaq-interesante-per-t-u-pare|access-date=2025-12-14|website=Anabel Magazine|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 janar 2025|title=Sonte në mbrëmje duke filluar nga ora 21.00, në ekranin e Top Channel fillon transmetimin një nga programet më të dashura të shqiptarëve, “Lufta e Nuseve”|url=https://www.gazetaexpress.com/sonte-ne-mbremje-duke-filluar-nga-ora-21-00-ne-ekranin-e-top-channel-fillon-transmetimin-nje-nga-programet-me-te-dashura-te-shqiptareve-lufta-e-nuseve/|access-date=2025-12-14|website=[[Gazeta Express]]|language=sq}}</ref> Sezoni i tetë filloi transmetimin më 11 janar 2026 në [[Top Channel]] çdo të dielë.<ref>{{Citation|last=Top Channel Albania|title=Promo {{!}} "Lufta e Nuseve", nga 11 Janari, cdo të diel ora 21:00 në Top Channel!|date=2026-01-04|url=https://www.youtube.com/watch?v=TdVPdPPJ-bQ|access-date=2026-01-04|language={{!}}language=sq}}</ref> Gjatë sezonit të tetë Lufta e Nuseve u transmetua në cilësinë 4K, duke u bërë kështu një ndër të parët “reality shows” shqiptar të xhiruar në këtë cilësi.[https://luftaenuseve.com] == Formati == Tre nuse marrin pjesë në dasmat e gjithësecilës. Programi fillon me historitë e dashurive të secilit çift. Më pas shfaqet takimi i parë i tre nuseve me njëra-tjetrën. Pjesa e dytë e programit është njëkohësisht dhe pjesa kryesore e programit, në të nuset shkojnë në dasmat e njëra-tjetrës.<ref name = "interesante" /> Ato votojnë njëra-tjetrën për: * Atmosferën (20 pikë maksimumi) * Dekorin (10 pikë maksimumi) * Fustanin (10 pikë maksimumi) * Ushqimin (10 pikë maksimumi) Në pjesën e tretë ka dhe një votim të fundit, tek i cili pyetja është: "Cila ishte dasma juaj e parapëlqyer nga të dyja?". Dasma e parapëlqyer merr 20 pikë, ndërsa tjetra 10. Më pas nuset shohin komentet e njëra-tjetrës duke i kthyer përgjigje. Programi përfundon me përballjen e vajzave me njëra-tjetrën dhe pritjen e dhëndrit fitues nga limuzina.<ref>{{Cite web|title='Lufta e Nuseve' një reality show ndryshe në Klan|url=https://www.anabelmagazine.com/news/5884/lufta-e-nuseve-nje-reality-show-ndryshe-ne-klan|access-date=2025-12-14|website=Anabel Magazine|language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == * {{Official website|https://luftaenuseve.com|name=Lufta e Nuseve - Website}} * {{Official website|https://top-channel.tv/programe/lufta-e-nuseve/|name=Lufta e Nuseve - Top Channel}} * [https://www.instagram.com/luftaenuseve_official/ ''Lufta e Nuseve''] në [[Instagram]] * [https://www.youtube.com/@LuftaeNuseve ''Lufta e Nuseve''] në [[YouTube]] * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLM8BAxfZddjzS3-B-dgwrSuhT_8ltSAQj ''Lufta e Nuseve - Playlist''] në [[YouTube]] * [https://www.facebook.com/luftaenuseve/ ''Lufta e Nuseve''] në [[Facebook]] * [https://www.youtube.com/watch?v=lBjo8pKsIcw&t=1s ''Lufta e Nuseve - Episodi 1 - Sezoni 7''] * [https://www.imdb.com/title/tt14691926/ ''Imdb''] == Referime == {{reflist}}{{Top Media}}{{Shqipëri-tv-cung}} r538sg5k0a7h45eqlifh6e0kgz2j1g7 Diskutim:Jan Oblak 1 391940 2983744 2980760 2026-05-25T04:27:06Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jan Oblak/Arkivi 1]] 2983744 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jan Oblak/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} nhj3kn4rfarx7ea9gq4qyq07ttcp8zo Përdoruesi diskutim:Falënderim 3 392108 2983593 2908019 2026-05-24T17:10:29Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Marrëveshja e Prespës */ 2983593 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Falënderim}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 10:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Senolitiku]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Senolitiku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Herbalizmi]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881349|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Herbalizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2019:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 20:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeriatria]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881806|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeriatria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20dhjetor%202025,%2019:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 dhjetor 2025 20:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çalik Enerji]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882624|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çalik Enerji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20dhjetor%202025,%2019:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 dhjetor 2025 20:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi në Itali]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883630|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi në Itali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20dhjetor%202025,%2022:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 dhjetor 2025 23:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Boronica e kuqe]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908013|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Boronica e kuqe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202026,%2013:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2026 14:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marrëveshja e Prespës]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983582|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marrëveshja e Prespës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2017:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 19:10 (CEST) 9e3623mvfiy9clmtrh6ppin6k0hplln 2983602 2983593 2026-05-24T17:47:25Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Ivo Sanader */ 2983602 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Falënderim}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 10:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Senolitiku]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Senolitiku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Herbalizmi]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881349|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Herbalizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2019:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 20:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeriatria]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881806|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeriatria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20dhjetor%202025,%2019:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 dhjetor 2025 20:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çalik Enerji]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882624|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çalik Enerji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20dhjetor%202025,%2019:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 dhjetor 2025 20:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi në Itali]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883630|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi në Itali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20dhjetor%202025,%2022:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 dhjetor 2025 23:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Boronica e kuqe]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908013|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Boronica e kuqe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202026,%2013:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2026 14:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marrëveshja e Prespës]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983582|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marrëveshja e Prespës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2017:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 19:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ivo Sanader]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983597|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ivo Sanader]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2017:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 19:47 (CEST) 4i1xsb4z82a7phoiy1t7abmsh57xjc3 Saadiu 0 396074 2983690 2904901 2026-05-25T00:15:02Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Sadi Shirazi]] 2983690 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Sadi Shirazi]] nv21hz1p9cwh6hoozf9xzwqzblcunro Diskutim:Hindutë/Arkivi 1 1 396238 2983739 2909379 2026-05-25T04:26:03Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Hindutë]] 2983739 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hindutë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2629903 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211011133209/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/italy për lidhjen http://www.globalreligiousfutures.org/countries/italy. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2023 06:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hindutë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2659949 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130506104814/http://www.pewforum.org/global-religious-landscape-hindu.aspx për lidhjen http://www.pewforum.org/global-religious-landscape-hindu.aspx. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180829082838/http://www.pewforum.org/2015/04/02/hindus/pf_15-04-02_projectionstables92/ për lidhjen http://www.pewforum.org/2015/04/02/hindus/pf_15-04-02_projectionstables92/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181226143905/http://www.pewforum.org/2015/04/02/hindus/pf_15-04-02_projectionstables96/ për lidhjen http://www.pewforum.org/2015/04/02/hindus/pf_15-04-02_projectionstables96/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 maj 2024 19:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hindutë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2905692 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210109075733/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20211108232943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/ për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210109090348/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210320131051/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/fiji/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220530134529/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/ për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210107182748/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/ për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 shkurt 2026 11:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hindutë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924130324/http://www.ons.gov.uk/ons/search/index.html?pageSize=50&sortBy=none&sortDirection=none&newquery=hindu për lidhjen http://www.ons.gov.uk/ons/search/index.html?pageSize=50&sortBy=none&sortDirection=none&newquery=hindu. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 11:26 (CEST) s08ad5jsx8ukc2spdzao1p8r3qptc1p Diskutim:Kujtim Mateli 1 398358 2983746 2979216 2026-05-25T04:27:26Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kujtim Mateli/Arkivi 1]] 2983746 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kujtim Mateli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} qwqbv9zwno1mbce3td6lgkwaovecpej Qyteti metropolitan i Katanias 0 398988 2983613 2976775 2026-05-24T18:45:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2983613 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Katania | official_name = Città metropolitana di Catania | native_name = Catania | settlement_type = [[Qytetet metropolitane të Italisë|Qytet metropolitan]] | image_shield = Provincia di Catania-Stemma.svg | shield_link = Stema | image_skyline = Catania, Via Etnea, Palazzo Minoriti.jpg | image_caption = Palazzo Minoriti, selia institucionale | image_map = Catania in Italy (2018).svg | map_caption = Vendndodhja e qytetit metropolitan të Katanias në Itali | coordinates = {{Coord|37|30|22|N|15|05|11|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Sicilia]] | seat_type = Kryeqendra | seat = [[Katania]] | leader_title = Kryetari metropolitan | leader_name = [[Enrico Trantino]] | area_total_km2 = 3575.36 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Città Metropolitana di Catania (CT) - Guida ai comuni e info utili|url=https://www.tuttitalia.it/sicilia/provincia-di-catania/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 1070169 | parts_type = Komunat | parts = 58 | timezone1 = CET | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = CEST | utc_offset1_DST = +2 | website = {{URL|www.cittametropolitana.ct.it}} |image_flag=Città metropolitana di Catania-Gonfalone.svg}} '''Qyteti metropolitan i Katanias''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Città metropolitana di Catania'') është një njësi administrative territoriale në [[Italia]], në rajonin e [[Sicilia]]s, me kryeqendër [[Katania]]n. Ai zëvendësoi ish-[[provinca e Katanias|provincën e Katanias]] dhe është një ent territorial i zonës së gjerë.<ref name="lr">{{cite web|title=Legge regionale 4 agosto 2015, n. 15|url=https://www.gurs.regione.sicilia.it/Gazzette/g15-32o/g15-32o.pdf|website=Gazzetta Ufficiale della Regione Siciliana|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name="chisiamo">{{cite web|title=Chi siamo|url=https://www.cittametropolitana.ct.it/it/page/chi_siamo|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Sipas të dhënave të 1 janarit 2025, ai kishte 1.070.169 banorë, 58 komuna dhe një sipërfaqe prej 3.575,36 km².<ref name="tuttitalia" /> == Gjeografia == Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën lindore të [[Sicilia]]s dhe përfshin një hapësirë bregdetare, kodrinore dhe malore, të organizuar rreth [[Katania]]s dhe rrjetit të komunave përreth saj.<ref name="chisiamo" /><ref name="tuttitalia" /> Ai përkon me territorin e ish-provincës së Catanias dhe kufizohet me qytetin metropolitan të Mesinës, me Ennën, me Caltanissettën, me [[provinca e Raguzës|Raguzën]] dhe me [[provinca e Sirakuzës|Sirakuzën]].<ref>{{cite web|title=Sintesi non tecnica - PUMS|url=https://pums.cittametropolitana.ct.it/wp-content/uploads/2024/10/Sintesi%20non%20tecnica_v.1.1.pdf|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Brenda territorit metropolitan ndodhet një pjesë e rëndësishme e [[Etna]]s, mali vullkanik më i lartë aktiv në Evropë, i njohur si Trashëgimi Botërore e UNESCO-s.<ref name="etnaunesco">{{cite web|title=Mount Etna|url=https://whc.unesco.org/en/list/1427/|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Historia == Qyteti metropolitan i Katanias u krijua me ligjin rajonal sicilian nr. 15 të 4 gushtit 2015, në kuadër të reformës së enteve territoriale në [[Sicilia]].<ref name="lr" /><ref name="chisiamo" /> Sipas të dhënave administrative të përdorura nga Tuttitalia, enti u institua më 12 shkurt 2016 dhe është operativ që nga 1 janari 2017.<ref name="tuttitalia" /> Si ent i zonës së gjerë, ai ushtron funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe organizimit të shërbimeve me interes metropolitan, në lidhje të ngushtë me rolin qendror të Catanias në Sicilinë lindore.<ref name="lr" /> == Ndarja administrative == Qyteti metropolitan përbëhet nga 58 komuna.<ref name="chisiamo" /><ref name="tuttitalia" /> Përveç [[Katania]]s, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen [[Acireale]], [[Misterbianco]], [[Paternò]], [[Kaltagirone]], [[Adrano]], [[Mascalucia]] dhe [[Giarre]].<ref>{{cite web|title=Comuni della Città Metr. di Catania per popolazione|url=https://www.tuttitalia.it/sicilia/provincia-di-catania/90-comuni/popolazione/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Administrata == Kryetari metropolitan është [[Enrico Trantino]], i cili u vendos në detyrë më 5 qershor 2023, në të njëjtën ditë kur u shpall kryetar i komunës së Catanias.<ref name="sindaco">{{cite web|title=Il Sindaco della Città Metropolitana di Catania|url=https://www.cittametropolitana.ct.it/it/page/il-sindaco-della-citta-metropolitana-di-catania|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Në bazë të faqes zyrtare të entit, kryetari metropolitan është sipas ligjit edhe kryetari i komunës kryeqendër.<ref name="sindaco" /> Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane.<ref name="organi">{{cite web|title=Organi di Governo|url=https://www.cittametropolitana.ct.it/it/menu/organi-di-governo-179241|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Selia ligjore ndodhet në [[Palazzo Minoriti]], në Via Prefettura 14 në Catania, ndërsa selia operative ndodhet në Centro Direzionale Nuovaluce në Tremestieri Etneo.<ref name="organi" /><ref name="minoriti">{{cite web|title=Palazzo Minoriti|url=https://www.cittametropolitana.ct.it/it/page/palazzo-minoriti|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Demografia == Qyteti metropolitan i Katanias kishte 1.070.169 banorë më 1 janar 2025.<ref name="tuttitalia" /> Qendra më e madhe është [[Katania]], me 298.054 banorë në të njëjtën datë.<ref>{{cite web|title=Comuni della Città Metr. di Catania per popolazione|url=https://www.tuttitalia.it/sicilia/provincia-di-catania/90-comuni/popolazione/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Ai përfshin si zonat më të dendura urbane të bregdetit jonik, ashtu edhe komuna të brendshme me karakter kodrinor e malor, veçanërisht në zonën etneane dhe në territorin calatino.<ref name="chisiamo" /><ref>{{cite web|title=Sintesi non tecnica - PUMS|url=https://pums.cittametropolitana.ct.it/wp-content/uploads/2024/10/Sintesi%20non%20tecnica_v.1.1.pdf|website=Città Metropolitana di Catania|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Transporti == Territori metropolitan i Katanias është një nga nyjat kryesore të transportit në Sicilinë lindore. [[Stacioni Katania Centrale|Catania Centrale]] është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe ka 7 binarë për shërbimin e udhëtarëve.<ref>{{cite web|title=Catania Centrale|url=https://www.rfi.it/it/stazioni/catania-centrale.html|website=Rete Ferroviaria Italiana|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Transporti ajror mbështetet te [[Aeroporti i Katanias-Fontanarossa|Aeroporti i Katanias-Fontanarossa]], i cili regjistroi 12.369.485 pasagjerë gjatë vitit 2025.<ref>{{cite web|title=Totale progressivi fino a dicembre 2025|url=https://data-upload.assaeroporti.com/download-export-last-pdf/2025/12|website=Assaeroporti|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Kultura dhe turizmi == Brenda territorit metropolitan ndodhen dy site të UNESCO-s me rëndësi të veçantë. I pari është [[Etna]], i njohur për rëndësinë e tij të jashtëzakonshme gjeologjike dhe vullkanologjike.<ref name="etnaunesco" /> I dyti është siti serial ''Le città tardo barocche del Val di Noto'', i cili përfshin në territorin metropolitan [[Catania]]n, [[Caltagirone]]n dhe [[Militello in Val di Catania]].<ref>{{cite web|title=Le città Tardo Barocche del Val di Noto|url=https://unesco.cultura.gov.it/projects/le-citta-tardo-barocche-della-val-di-noto/|website=Ministero della Cultura|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{cite web|title=Le città tardo barocche del Val di Noto (Sicilia sud-orientale)|url=https://www.unesco.it/it/unesco-vicino-a-te/siti-patrimonio-mondiale/le-citta-tardo-barocche-del-val-di-noto-sicilia-sud-orientale/|website=Commissione Nazionale Italiana per l'UNESCO|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Katania]] * [[Sicilia]] * [[Italia]] * [[Provinca e Katanias]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.cittametropolitana.ct.it/ Faqja zyrtare] {{Provincat e Italisë}} [[Kategoria:Qytete metropolitane në Itali]] q3f88lc5ddlsjibc5qfn4iii1cszffu Diskutim:Kujtim Mateli/Arkivi 1 1 399037 2983745 2956737 2026-05-25T04:27:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kujtim Mateli]] 2983745 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == A mund ta shqyrtojë njëri nga ju! == @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 prill 2026 22:38 (CEST) :{{Done}} [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 1 prill 2026 23:04 (CEST) ::Na kënaqe. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 2 prill 2026 00:29 (CEST) :::?! cdo te thuash me kete? [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 prill 2026 00:34 (CEST) ::::Që artikulli vazhdon të ketë po të njëjtat probleme që kishte [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kujtim_Mateli&diff=2917784&oldid=2917782 kur unë i vendosa stampa in-line të munesës së citimeve], por tani ka edhe probleme estetike sepse i ka linket të pa rregulluara. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 2 prill 2026 00:41 (CEST) :::::Te ka bere verejtje me heret dhe @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Kleini]] per keto qe po thua, problemet estetike te linkeve sdo te thote qe ska njohushmeri subjekti i artikullit. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 prill 2026 00:52 (CEST) ::::::Janë kritika boshe. A ka mundësi të komentosh mbi punën këtu, dhe ti lësh diatribat personale mënjanë? ::::::Në rastin në fjalë: 1. https://www.zemrashqiptare.net/news/28773/kujtim-mateli-dodona-ka-patur-vetem-nje-dhe-ajo-eshte-ne-deshnice-te-permetit.html ky këtu nuk është referencë e besueshme. Nuk është dytësore, por primare, pra artikull/intervistë e vet autorit. Pra edhe nëse e përdorim këtë nuk mjafton për ti dhënë kredibiliteti shquarësisë së tij apo veprës së tij. 2. Linket si ky: https://www.bksh.al/details/49440 janë të dëmtuar. Por edhe po të ishin funksionantë nuk mund të përdoren si referenca për ti dhënë kredibilitet jetës apo veprës së tij, sepse automatikisht të gjtihë librat e botuar shkojnë arkivohen si tituj atje. Kupton? 3. Po ashtu ky link https://www.adrionltd.com/en/albanian-history/119003-albanologjia-dhe-ceshtja-e-kufiijve-historike.html është fake, linkon tek një seri librash. Por edhe sikur të linkonte tek një libër i vetëm, prap do ishte null për të vërtetuar shquarsinë e autorit. ::::::Tani, ju o bëni kot antagonizëm drejt meje, pa i parë fare arsyet e ndërhyrjes time,ose nuk e di se çfarë keni në mendje. Nëse ju doni ta vendosini si precedent që këtu mund të krijohen artikuj duke përdorur këto links si burime të besueshme, bujrum hapni një votim, votojini, shkruajini rregullat dhe unë jam ok ti ndjek. POR jo dopjo standard si tju teket juve. Unë po procedoj ti largoj të gjitha links e pavlefshme. '''Herës tjetër nuk do toleroj më sulme personale.''' Unë e di fare mirë ku të ankohem. Të flm! :::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] je i lutur të lexosh arsyet e ndërhyrjes time mbi këtë artikull, dhe të shohësh se si intelokutori ka aprovuar ndryshime që përndryshe nuk duheshin aprovuar. Jo vetëm kaq, por @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] rikthehet dhe komenton në aspekte personale. Të flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 2 prill 2026 01:07 (CEST) ::::::::Komente personale? e lexove ca the me siper fare me replikove duke thene "na kenaqe" duhet ta marr une personale dhe ironike kete jo ti! sa per ato me siper per aq kohe sa citohet sakte krijmtaeia e tij qofte tek zemrashqiptare, qofte publikimet e tij tek bksh, jane te mjaftueshme per njohusherine e duhur. Kete metoden e xhandarit mbi koke qe na ben ktu ne wiki pa asnje fije kortezie une nuk ta pranoj! Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 prill 2026 01:10 (CEST) :::::::::më thuaj cik ku thotë wikipedia që mund të përdorësh burim parëson për shquarsinë? :::::::::"Metoda e xhandarit mbi kokë" Ti duhet të vish nja ca kohë tek Wikipedia anglisht të focosh cik kockat, se kjo metoda që thua ti është siç kërkon wikipedia të bëhen punët. Ti paske metodë tjetër, por ta përsëris... unë po ndjek thjeshtë politikat e wikipedias. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 2 prill 2026 01:14 (CEST) ::::::::::Kur te mesosh te diskutosh pa arrogance dhe pa arsyetuar verejtjet qe te jaje bere me heret, athere do te pergjigjem per cdo paqartesi. :::::::::::sa per tek en wiki shih problemet qe ben dhe aty me perkthimet sidomos duke edituar se ti kane vene ne dukje dhe editoret e atjeshem! [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 prill 2026 01:19 (CEST) ::::::::::::Fillo shkruaj me ë dhe ç, njëherë ... Se ishte ti që para ça muajsh, bashkë me të tjerë, keni votuar për të përshtatur emrat e huaj në shqip, për të nderuar gjuhën shqipe. Këtej shkruan në mënyrë të cunguar duke mos përdorur alfabetin e plotë. Hajt punë të mbarë tani! :::::::::::Po e bën si ajo fjala e urtë shqiptare që thotë se për hir të vjerrës fle me mullixhiun. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kujtim_Mateli&diff=2917784&oldid=2917782 Unë i vendosa stampat në dt 31, siç të tregova më sipër], dhe ai zotëria që do të reklamojë këtë Biografinë, shkon dhe '''e boton biografinë pothuaj identike në një blog personal apo të ndonjë miku''' https://www.drini.us/kujtim-mateli-parashtron-kater-tezat-e-tij-per-dodonen-dhe-epirin/ Shife datën 31 mars 2026. Çfarë rastësie! Ca të them më shumë... @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] Kaq argumente kisha për tani. Vazhdoni bëni çtë doni. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 2 prill 2026 01:20 (CEST) ::::::::::::Veç sa e pashë në njoftime, pra më falni për përgjigjen e vonuar. ::::::::::::Fillimisht, Libertarian, mbaje pak civilitetin ndaj përdoruesve tjerë. Ky është projekti më i madh grupor në planet, ku krejt jemi vullnetarë prej A-së deri n'Zh. Kemi jetë jashtë Wikipedisë. Kritikat e tua janë me vend, ama mos i kafsho vullnetarët sepse rrezikon që t'i frikësosh prej projektit. Lanceloth ka bërë kontribute shumë të mira përgjatë vitit derisa e kam përcjellur, prandaj t'lutem me e marrë me mirëbesim. ::::::::::::Lanceloth, artikulli në pyetje ka nevojë për shumë riparim, dhe [[Speciale:Diff/2918649/2917785|shqyrtimi që e miratove]] pati prapëseprapë nevojë për më shumë korrigjime. Lidhjet e thata që u shtuan në vend të etiketave "Citim i duhur" nuk është dashtë me i shqyrtua, dhe ke mujtë me i vendosë në format <code><nowiki><ref></nowiki></code> pa problem (për disa burime mund të shndërrohet në referim me një klik). Ti në fakt ''ke'' të drejtën të bësh korrigjime pasi ta miratosh apo refuzosh një ndryshim. Poashtu, Libertarian nuk po ta dyshon shquarësinë e artikullit pse subjekti s'ka rëndësi, por se mënyra se si u shkruajt dhe se si u vendosën referime për të është e dyshimtë. ::::::::::::Dhe për sa i përket elefantit në dhomë, po. Teksti për karrierën e tij u plagjiarizua nga ''blurb''-i i tij prej burimi më sipër në ''drini.us'' dhe në ''fjalaelire.com'' dhe ai duhet të hiqet, ose masivisht të rishkruhet pasi përbën shkelje të së drejtës autoriale. Unë e krasita artikullin, dhe jam duke e riparuar teksa flasim. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 2 prill 2026 14:00 (CEST) :::::::::::::Redaktimi tash rezulton me [https://copyvios.toolforge.org/?lang=sq&project=wikipedia&oldid=2918809&action=search&use_engine=1&use_links=1 mundësi të plagjiaturës 6.5%], ku më përpara ka qenë [https://copyvios.toolforge.org/?lang=sq&project=wikipedia&oldid=2918649&action=search&use_engine=1&use_links=1 50%]. Tash {{U bë}} [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 2 prill 2026 14:34 (CEST) :::::::::::::Pjesën e editimit do e bëja më vonë, më tepër i mëshova gjuhës së përdorur nga editori mësipërm, me atë gjuhë unë nuk i përgjigjem askujt , sështë në nivelin tim dhe as te themelit bazë të Wikipedias, në en wiki ti e di shumë mirë që nga gjuha e tillë i hiqen atribimet direkt editorit. Për pjesën tjetër jam dakort dhe mirëkuptues. ::::::::::::::P.S : Në sq wiki nuk kemi ende një rregullore të detajuar te ngjashme ose jo nga en wiki, siç e kemi diskutuar më herët. Ditën që do bëhet një e till, athere aplikohet çdo rregull i mundshëm. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 prill 2026 15:18 (CEST) @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|Libertarian]], [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] nuk paska thënë diçka në raport personal. Në fakt, qasja jote, kur ke gjetur diçka që është në kundërshtim me rregullat, duhet të jetë në ton neutral e më miqësor gjatë komunikimit, me mirëbesim ndaj të tjerëve në komunitet, pasi të gjithë jemi këtu për të njëjtin qëllim si vullnetarë. Unë, me etiketimin më lart, e pashë se kishte shumë punë për t’i filtruar mirë burimet që dukeshin të dyshimta ose të lidhura me vetë subjektin / të sponsorizuara / të prodhuara potencialisht nga vetë subjekti. Prandaj nuk kisha shumë kohë për të hyrë në detaje dhe desha ta delegoj, nëse ndonjëri nga ju kishte kohë. Nëse biografia ka njohushmëri, siç edhe tha Lanceloth, atëherë mos-sjellja e artikullit brenda standardeve nuk e përjashton mbajtjen e artikullit, apo jo? Prandaj ai e kishte shqyrtuar për mbajtje, se përndryshe do të kishe shtuar stampën e grisjes. Fallbackintoreality, paske bërë punë të mirë me sjelljen në formatin dhe standardin e duhur. Ju falënderoj të gjithëve për ndërveprim, se duke mos patur njohuri më të thella në këtë rast isha në dyshim nëse duhej mbajtur ose jo! -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:12 (CEST) :Nuk dua të ndalem gjatë tek çështjet personale, por ta dini të gjithë që jua vlerësoj jashtë mase kohën që dedikoni për këtë projekt, se edhe vetë e kuptoj sa impenjim do. Ndaj më vjen keq vetëm se harxhojmë kohë kot duke debatuar cic mice. Unë i kisha vendosur stampa artikullit dhe nuk më erdhi mirë që përdoruesi tjetër i kishte aprovuar ndryshimet e heqjes së stampave (ishte editim ku ishin heq stampat dhe ishin vendos links). Unë në përgjithësi jam që wikipedia të jetë sa më inkluzive, por jo REKLAMUESE dhe elozhuese. Elozhet apo pretendimet e tepërta mendoj se duhen hequr (spo flas për rastin konkret) nëse nuk janë të mbështetura nga referenca dytësore të besueshme dhe autoritative, të përdalluara nga autori, pra pa lidhje me të. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 3 prill 2026 09:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kujtim Mateli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979215 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.kultplus.com/opinione/veper-e-kulluar-e-artit-poetik/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 02:53 (CEST) 17y88z53na5rz6erbco51q7evujxwkv Diskutim:Qyteti metropolitan i Katanias 1 399947 2983614 2976776 2026-05-24T18:45:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983614 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qyteti metropolitan i Katanias]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976775 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gurs.regione.sicilia.it/Gazzette/g15-32o/g15-32o.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 17:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qyteti metropolitan i Katanias]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983613 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://unesco.cultura.gov.it/projects/le-citta-tardo-barocche-della-val-di-noto/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 20:45 (CEST) a4wq1s6saceuq9clo3tlzhzvmrt8s64 Diskutim:Ganxha (Azerbajxhan)/Arkivi 1 1 400328 2983707 2979244 2026-05-25T04:18:59Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ganxha (Azerbajxhan)]] 2983707 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Ganxha (Azerbajxhan)]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991121 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-26&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=x *U zëvendësua lidhja e arkivit http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:jwKhAMiMYGwJ:www.karabagh.am/bezenci/ChislenArmNas.htm+%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%B3.+%D0%93%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B0+40+741&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=us me https://web.archive.org/web/20120415031556/http://www.karabagh.am/bezenci/ChislenArmNas.htm te http://www.karabagh.am/bezenci/ChislenArmNas.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 20:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ganxha (Azerbajxhan)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049427 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20121205060008/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-26&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=x për lidhjen http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&des=wg&geo=-26&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=x. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 17:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ganxha (Azerbajxhan)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2237399 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120415031556/http://www.karabagh.am/bezenci/ChislenArmNas.htm për lidhjen http://www.karabagh.am/bezenci/ChislenArmNas.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2021 20:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ganxha (Azerbajxhan)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2974094 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170919205457/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 prill 2026 00:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ganxha (Azerbajxhan)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2978994 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 06:29 (CEST) cs4sy76s51yjzslve5bid1jd1o466fb Diskutim:Ivan Provedel/Arkivi 1 1 400329 2983741 2979250 2026-05-25T04:26:23Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ivan Provedel]] 2983741 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Provedel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2636020 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220808234458/https://www.sslazio.it/it/news/press-release-2/67732-comunicato-08-08-2022 për lidhjen https://www.sslazio.it/it/news/press-release-2/67732-comunicato-08-08-2022. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2024 18:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Provedel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2638365 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230507012757/https://www.sslazio.it/en/player/ivan-provedel për lidhjen https://www.sslazio.it/en/player/ivan-provedel. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2024 01:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Provedel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818329 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://empolifc.com/paolo-branduani-e-dellempoli-provedel-alla-juve-stabia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2025 03:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Provedel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851774 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200129120544/https://empolifc.com/paolo-branduani-e-dellempoli-provedel-alla-juve-stabia/ për lidhjen https://empolifc.com/paolo-branduani-e-dellempoli-provedel-alla-juve-stabia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 00:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Provedel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979095 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220922005713/https://www.lanazione.it/la-spezia/calcio/spezia-chiude-il-mercato-senza-il-botto-arriva-solo-provedel-1.5578864 për lidhjen https://www.lanazione.it/la-spezia/calcio/spezia-chiude-il-mercato-senza-il-botto-arriva-solo-provedel-1.5578864/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.lanazione.it/la-spezia/calcio/spezia-fiorentina-1.5623440. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 14:44 (CEST) at9m66jpmpu6bnlwedhdo8vhw2crd8x Diskutim:Jan Oblak/Arkivi 1 1 400330 2983743 2980759 2026-05-25T04:26:56Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Jan Oblak]] 2983743 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Oblak]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2877481 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.ejn-espectaculos.com/uefachampionsleague/news/022d-0e943b690313-ab764c18fe4f-1000--oblak-relieved-after-atletico-edge-out-bayern/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 dhjetor 2025 04:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Oblak]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2889548 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230926085627/https://es.besoccer.com/noticia/jan-oblak-cuarto-portero-extranjero-mas-partidos-primera-besoccer-pro-1280066 për lidhjen https://es.besoccer.com/noticia/jan-oblak-cuarto-portero-extranjero-mas-partidos-primera-besoccer-pro-1280066. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 janar 2026 23:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Oblak]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2974120 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210619041205/https://www.laliga.com/en-GB/news/jan-oblak-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-may për lidhjen https://www.laliga.com/en-GB/news/jan-oblak-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-may. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 prill 2026 06:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Oblak]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975788 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.laliga.com/en-GB/news/jan-oblak-scoops-best-goalkeeper-in-laliga-santander-201516-award. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 maj 2026 00:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Oblak]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979104 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230925205552/https://as.com/futbol/primera/oblak-el-extranjero-con-mas-partidos-disputados-con-el-atleti-n/ për lidhjen https://as.com/futbol/primera/oblak-el-extranjero-con-mas-partidos-disputados-con-el-atleti-n/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230925182706/https://as.com/futbol/primera/oblak-mas-madrileno-que-esloveno-n/ për lidhjen https://as.com/futbol/primera/oblak-mas-madrileno-que-esloveno-n/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 15:08 (CEST) 4eqmaki6b42t1gmi3j9zvap8m0z94lh Liga Profesionale Saudite 2025–26 0 400850 2983576 2983420 2026-05-24T14:46:16Z Sadsadas 51943 /* Statistikat e sezonit */ 2983576 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league season | image = | competition = [[Liga Profesionale Saudite]] | season = 2025–26 | dates = 28 gusht 2025 – 21 maj 2026 | country = [[Arabia Saudite]] | winners = [[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] (titulli i 11të) | relegated = [[Damac Club|Damac]]<br>[[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]]<br>[[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]] | continentalcup1 = [[2026–27 AFC Champions League Elite|Champions League Elite]] | continentalcup1 qualifiers = [[Al-Nassr FC|Al-Nassr]]<br>[[Al-Hilal SFC|Al-Hilal]]<br>[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]]<br>{{nobr|[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] ''(nga [[2025–26 AFC Champions League Elite|ACLE]])''}}<br> [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] | continentalcup2 = [[2026–27 AFC Champions League Two]] | continentalcup2 qualifiers = | continentalcup3 = [[2026–27 AGCFF Gulf Club Champions League|AGCFF Gulf Club Champions League]] | continentalcup3 qualifiers = [[Al-Ettifaq FC|Al-Ettifaq]] | champions = JDT | matches = 297 | total goals = 898 | league topscorer = [[Ivan Toney]]<br>(32 gola) | best goalkeeper = [[Édouard Mendy]]<br>(14 ndeshje pa pësuar) | biggest home win = {{nowrap|Al-Hilal 6–0 [[Al-Kholood Club|Al-Kholood]]}}<br>(8 prill 2026) | biggest away win = {{nowrap|[[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]] 0–6 Al-Hilal}}<br>(5 shkurt 2026) | highest scoring = {{nowrap|[[Al-Khaleej FC|Al-Khaleej]] 4–4 [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]]}}<br>(1 nëntor 2025) | longest wins = 16 ndeshje<br>Al-Nassr | longest unbeaten = 33 ndeshje<br>Al-Hilal | longest winless = 20 ndeshje<br>[[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]] | longest losses = 8 ndeshje<br>Al-Najma | highest attendance = 53,883<br>Al-Ittihad 0–2 Al Nassr<br>(26 shtator 2025) | lowest attendance = 193<br>[[Al-Riyadh FC|Al-Riyadh]] 1–1 Al-Khaleej<br>(14 shkurt 2026) | attendance = 2,212,453 | average attendance = 7,629 | prevseason = [[2024–25 Saudi Pro League|2024–25]] | nextseason = [[2026–27 Saudi Pro League|2026–27]] | updated = 21 maj 2026 }} '''Liga Profesionale Saudite 2025–26''' (njohur si Liga Saudite Roshn për arsye sponsorizimi) ishte sezoni i 69të i ligës elitare në futbollin e Arabisë Saudite, që u themelua në vitin 1957. Ky ishte sezoni i 18të që kur kampionati u riemërua Liga Profesionale Saudite në vitin 2008. [[Al-Ittihad]] ishte kampioni në fuqi pasi fituan titullin e 14të në histori [[Liga Profesionale Saudite 2024–25|sezonin e kaluar]].<ref>{{Cite web|url=https://spa.gov.sa/|title=رياضي / الاتحاد بطل لدوري المحترفين السعودي 2024 -2025|website=spa.gov.sa|language=ar|access-date=21 maj 2026}}</ref> Al-Nassr u shpall fitues i kampionatit në javën e fundit, falë një fitoreje 4–1 kundër [[Damac Club|Damacut]]. [[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]] dhe [[Neom SC|Neom]] u ngjitën automatikisht në Ligën Profesionale, kurse [[Al-Hazem FC|Al-Hazem]] u ngjit pasi fitoi ndeshjen e play-off. [[Al Raed S.FC|Al-Raed]], [[Al-Orobah FC|Al-Orobah]] dhe [[Al Wehda FC|Al-Wehda]] ranë në Ligën e Parë Saudite 2025–26. ==Ekipet== Në sezonin 2025–26 të Ligës Profesionale Saudite morën pjesë gjithsej 18 ekipe, 15 prej të cilave nga sezoni i kaluar si dhe tre që siguruar ngjitjen nga Liga e Parë. ===Ekipet që u ngjitën=== Më 22 prill 2025, [[Neom SC|Neom]] u bë ekipi i parë që siguroi ngjitjen pas një fitoreje 3–0 kundër [[Al-Arabi SC (Arabia Saudite)|Al-Arabit]].<ref>{{Cite web|url=https://www.kooora.com/%D9%83%D8%B1%D8%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%B1%D8%B3%D9%85%D9%8A%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D9%88%D9%85-%D9%8A%D8%B5%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%89-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D9%84%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%87/1403882|title=رسميًا.. نيوم يصعد إلى دوري روشن لأول مرة في تاريخه &#124; كووورة|website=kooora.com|language=ar}}</ref> Ata u shpallën kampion të Ligës së Parë shtatë ditë më vonë pasi fituan 6–0 në transfertë kundër [[Jeddah Club|Jeddah]].<ref>{{Cite web|url=https://www.al-madina.com/article/932580/%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9/%D8%B1%D8%B3%D9%85%D9%8A%D8%A7-%D9%86%D9%8A%D9%88%D9%85-%D9%8A%D8%AD%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D9%84%D9%88|title=رسميًا.. نيوم يحسم دوري يلو|first=المدينة-|last=جدة|date=30 prill 2025|website=جريدة المدينة|language=ar}}</ref> Sezoni 2025–26 ishte i pari për Noem në Ligën Profesionale Saudite. Ata u bënë klubi i 40të që marrin pjesë në elitën e futbollit saudit. Përveç kësaj, ata u bënë klubi i dytë që do të përfaqsonin provincën Tubuk pas [[Al-Watani Club|Al-Watanit]] në vitin 2007. Më 12 maj 2025, [[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]] u bë klubi i dytë që siguroi ngjitjen pasi fitoi 2–0 në shtëpi kundër [[Ohod Club|Ohod]].<ref>{{Cite web|url=https://arriyadiyah.com/866139|title=المرة الأولى.. النجمة يصعد إلى دوري المحترفين|website=arriyadiyah.com|language=ar}}</ref> Ata u rikthyen në elitën e futbollit saudit për herë të parë që nga sezoni 2002–03. Sezoni 2025–26 ishte i 12ti për ta në elitë si dhe i pari që kur kampionati u riemërua Liga Profesionale. Më 29 maj 2025, [[Al-Hazem FC|Al-Hazem]] u bë klubi i tretë dhe i fundit që u ngjit në elitë pasi fitoi ndeshjen play-off kundër [[Al-Adalah FC|Al-Adalah]] me rezultatin 3–0.<ref>{{cite web |title=بعد فوزه على العدالة في الملحق.. الحزم يحجز آخر مقاعد الصعود إلى دوري المحترفين |url=https://spa.gov.sa/N2330574|website=spa.gov.sa|language=ar}}</ref> Kjo ishte ngjitja e tyre e katërt në shtatë vitet e fundit si dhe sezoni 2025–26 ishte i 11ti për ta në elitë. ===Ekipet që ranë=== [[Al Raed S.FC|Al-Raed]] u bë ekipi i parë që ra në Ligën e Parë pasi u mposht 1–0 nga Damac më 11 maj 2025.<ref>{{Cite web|url=https://spa.gov.sa/|title=رياضي / الرائد يهبط لدوري الدرجة الأولى|website=spa.gov.sa|language=ar|access-date=11 maj 2026}}</ref> Kjo ishte hera e parë pas 17 vitesh që ekipi binte një kategori më poshtë si dhe hera e parë në epokën e Ligës Profesionale që kjo ndodhte. [[Al-Orobah FC|Al-Orobah]] u rrëzua zyrtarisht më 25 maj 2025 pasi u ndëshkua me heqjen e tre pikëve nga Federata Saudite e Futbollit pasi aktivizoi një lojtar të pezulluar në ndeshjen kundër Al-Nassr.<ref>{{Cite web|url=https://www.alarabiya.net/sport/2025/05/26/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B5%D8%B1-%D9%8A%D9%86%D8%AA%D8%B2%D8%B9-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A9-%D8%A8%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%B2-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D9%83%D9%8A%D9%85|title=النصر ينتزع نقاط العروبة بقرار مركز التحكيم|date=26 maj 2025|website=العربية|language=ar}}</ref> Ata ranë nga kategoria pas vetëm një sezoni në elitë. [[Al Wehda FC|Al-Wehda]] u bë ekipi i tretë dhe i fundit që nga kategoria pas humbjes që pësoi nga [[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] në javën e fundit të kampionatit.<ref>{{Cite web|url=https://arriyadiyah.com/867044|title=الأخدود ينجو بريمونتادا مثيرة.. والوحدة يهبط|website=arriyadiyah.com|language=ar|access-date=11 maj 2026}}</ref> Ata u rikthyen në Ligën e Parë pas tre vitesh. Kjo ishte gjithashtu rënja e tyre e tetë në histori. ===Stadiumet=== {| class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Vendndodhja ! Stadiumi ! Kapaciteti |- | [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] | [[Jeddah]] | [[King Abdullah Sports City Stadium]]<br>[[Prince Abdullah Al-Faisal Sports City Stadium|Al-Faisal Stadium]] | style="text-align:center"|{{Nts|60,342<br>27,000}} |- | [[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] | [[Dammam]] | [[Stadion Klub Al-Ettifaq|Stadion EGO]] | style="text-align:center"|{{Nts|12,984}} |- | [[Al Fateh SC|Al-Fateh]] | [[Al-Mubarraz]] | [[Al-Fateh Stadium|Maydan Tamweel Aloula]] | style="text-align:center"|{{Nts|11,851}} |- | [[Al-Fayha Club|Al-Fayha]] | [[Majmaah]] | [[Majmaah Sports City Stadium]] | style="text-align:center"|{{Nts|6,843}} |- |[[Al-Hazem FC|Al-Hazem]] |[[Ar Rass]] |[[Al-Hazem Club Stadium]] |style="text-align:center"|{{Nts|5,100}} |- | [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] | [[Riyadh]] | [[Kingdom Arena]] | style="text-align:center"|{{Nts|26,090}} |- | [[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] | Jeddah | King Abdullah Sports City Stadium<br>Al-Faisal Stadium | style="text-align:center"|{{Nts|60,342<br>27,000}} |- | [[Al-Khaleej FC|Al-Khaleej]] | [[Saihat]] | [[Prince Mohamed bin Fahd Stadium]] {{small|([[Dammam]])}} | style="text-align:center"|{{Nts|22,042}} |- | [[Al-Kholood Club|Al-Kholood]] | [[Ar Rass]] | [[Al-Hazem Club Stadium]] | style="text-align:center"|{{gaps|5,100}} |- | [[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]] | [[Unaizah]] | [[King Abdullah Sports City Stadium Buraidah]] | style="text-align:center"|{{gaps|30,180}} |- | [[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] | Riyadh | [[King Saud University Stadium|Al-Awwal Park]] | style="text-align:center"|{{Nts|26,004}} |- | [[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]] | [[Najran]] | [[Prince Hathloul bin Abdulaziz Sports City Stadium]] | style="text-align:center"|{{Nts|12,000}} |- | [[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] | [[Khobar]] | Prince Mohamed bin Fahd Stadium {{small|(Dammam)}} | style="text-align:center"|{{gaps|22,042}} |- | [[Al-Riyadh SC|Al-Riyadh]] | Riyadh | SHG Arena |style="text-align:center"|{{Nts|18,063}} |- | [[Al Shabab Club|Al-Shabab]] | Riyadh | [[Al-Shabab Club Stadium|SHG Arena]] | style="text-align:center"|{{Nts|13,537}} |- | [[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]] | [[Buraidah]] | King Abdullah Sports City Stadium Buraidah<br>Al-Taawoun Stadium | style="text-align:center"|{{Nts|30,180<br>5,624}} |- | [[Damac Club|Damac]] | [[Khamis Mushait]] | [[Damac Club Stadium]]<br>[[Prince Sultan bin Abdulaziz Sports City Stadium]] {{small|([[Abha]])}} | style="text-align:center"|{{Nts|3,800<br>25,000}} |- | [[Neom SC|Neom]] | [[Tabuk, Saudi Arabia|Tabuk]] | [[King Khalid Sport City Stadium]] | style="text-align:center"|{{gaps|12,000}}<ref>{{cite web |title=مدينة الملك خالد.. 30 عاماً في خدمة الشباب والرياضة |work=جريدة الرياض |url=https://www.alriyadh.com/1512030|language=ar}}</ref> |} ===Personeli dhe fanella=== {| class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Trajneri ! Kapteni ! Prodhuesi i fanellës ! Sponsori kryesor ! Sponsorë të tjerë |- | {{nowrap|Al-Ahli}} | {{sort|Jaissle, Matthias|{{flagicon|GER}} {{nowrap|[[Matthias Jaissle]]}}}} | {{sort|Mendy, Édouard|{{flagicon|SEN}} {{nowrap|[[Édouard Mendy]]}}}} | {{nowrap|[[Adidas]]}} | [[Red Sea Global]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' [[Public Investment Fund|Saudi Investment Recycling Company]], Neoleap * '''Back:''' [[Public Investment Fund|Kayanee]], Cenomi * '''Sleeves:''' ''None'' * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Ettifaq}} | {{sort|Al-Shehri, Saad|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Saad Al-Shehri]]}}}} | {{sort|Wijnaldum, Georginio|{{flagicon|NED}} {{nowrap|[[Georginio Wijnaldum]]}}}} | {{nowrap|[[Castore]]}} | Kammelna |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Aldyar Alarabiya, Tameeni Insurance * '''Back:''' Mouwasat Hospital, Xplere, [[Enterprise Rent-A-Car]] * '''Sleeves:''' Saudi Qaid Transport Company * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Fateh}} | {{sort|Gomes, José|{{flagicon|POR}} {{nowrap|[[José Gomes (football manager)|José Gomes]]}}}} | {{sort|Al-Fuhaid, Mohammed|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Mohammed Al-Fuhaid]]}}}} | {{nowrap|Offside}} | ''None'' |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Fuchsia Bakery, Tameeni Insurance * '''Back:''' Tamweel Aloula, Dallah Hospitals * '''Sleeves:''' Orinex, Freshly Kitchen * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Fayha}} | {{sort|Emanuel, Pedro|{{flagicon|POR}} {{nowrap|[[Pedro Emanuel]]}}}} | {{sort|Al-Khaibari, Sami|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Sami Al-Khaibari]]}}}} | HH Sports | Basic Electronics Company |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Tameeni Insurance * '''Back:''' Al Romaih Investment * '''Sleeves:''' Morabaha Marina Financing Company * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Hazem}} | {{sort|Kadri, Jalel|{{flagicon|TUN}} {{nowrap|[[Jalel Kadri]]}}}} | {{sort|Al-Dakheel, Abdulrahman|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Abdulrahman Al-Dakheel]]}}}} | {{nowrap|Hattrick}} | Yelo | |- | {{nowrap|Al-Hilal}} | {{sort|Inzaghi, Simone|{{flagicon|ITA}} {{nowrap|[[Simone Inzaghi]]}}}} | {{sort|Al-Dawsari, Salem|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Salem Al-Dawsari]]}}}} | {{nowrap|[[Puma (brand)|Puma]]}} | [[Savvy Games Group]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Jahez, [[Flynas]] * '''Back:''' [[Riyad Bank]], [[Public Investment Fund|Saudi Entertainment Ventures]] * '''Sleeves:''' Tree Digital Insurance Agency, [[Public Investment Fund|Sanabil Investments]] * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Ittihad}} | {{sort|Conceição, Sergio|{{flagicon|POR}} {{nowrap|[[Sérgio Conceição]]}}}} | {{sort|Benzema, Karim|{{flagicon|FRA}} {{nowrap|[[Karim Benzema]]}}}} | {{nowrap|[[Nike, Inc|Nike]]}} | [[Roshn]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' [[Public Investment Fund|SURJ Sports Investment]], [[Volkswagen]], Flow Progressive Logistics * '''Back:''' [[Public Investment Fund|Milaf Al Madinah Heritage]] * '''Sleeves:''' ''None'' * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Khaleej}} | {{sort|Poyet, Gus|{{flagicon|URU}} {{nowrap|[[Gus Poyet]]}}}} | {{sort|Martins, Fábio|{{flagicon|POR}} {{nowrap|[[Fábio Martins]]}}}} | {{nowrap|Laser}} | Yelo Rent a Car |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' [[Fisher Electronics]], Tameeni Insurance, Almana Hospital * '''Back:''' Shemagh Al Bassam, Florina Shoes, [[Candy (company)|Candy]] * '''Sleeves:''' Locate Food Delivery App, Saudi Qaid Transport Company * '''Shorts:''' Sayyar }} }} |- | {{nowrap|Al-Kholood}} | {{sort|Buckingham, Des|{{flagicon|ENG}} {{nowrap|[[Des Buckingham]]}}}} | {{sort|Troost-Ekong, William|{{flagicon|NGA}} {{nowrap|[[William Troost-Ekong]]}}}} | [[Kappa (brand)|Kappa]] | Yelo Rent a Car |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Tameeni Insurance * '''Back:''' Mezaj Maghribhi, Florina Shoes, Elba Cookers * '''Sleeves:''' Saudi Qaid Transport Company * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Najma}} |{{sort|El Maestro, Nestor|{{flagicon|SRB}} {{nowrap|[[Nestor El Maestro]]}}}} | {{sort|Al-Qahtani, Ziyad|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Ziyad Al-Qahtani]]}}}} | {{nowrap|Puma}} | Yelo |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Shahad, Wooden Coffee * '''Back:''' Sunchine Cars Showroom, Ramz Tea * '''Sleeves:''' Al Qassim National Hospital * '''Shorts:''' Raz Amwal }} }} |- | {{nowrap|Al-Nassr}} | {{sort|Jorge Jesus|{{flagicon|POR}} {{nowrap|[[Jorge Jesus]]}}}} | {{sort|Ronaldo, Cristiano|{{flagicon|PRT}} {{nowrap|[[Cristiano Ronaldo]]}}}} | {{nowrap|Adidas}} | [[KAFD]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Syndicate Holding Group, [[Public Investment Fund|AROYA Cruises]], Gathern * '''Back:''' ''None'' * '''Sleeves:''' [[Sawani|Noug]], [[DAZN]] * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Okhdood}} | {{sort|Al-Jabal, Fathi|{{flagicon|TUN}} {{nowrap|[[Fathi Al-Jabal]]}}}} | {{sort|Al-Zabdani, Hussain|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|Hussain Al-Zabdani}}}} | {{nowrap|Skillano}} | Yelo Rent a Car |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Tameeni Insurance * '''Back:''' Mezaj Maghribhi * '''Sleeves:''' Saudi Qaid Transport Company * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Qadsiah}} | {{sort|Rodgers, Brendan|{{flagicon|NIR}} {{nowrap|[[Brendan Rodgers]]}}}} | {{sort|Nacho|{{flagicon|ESP}} {{nowrap|[[Nacho (footballer, born 1990)|Nacho]]}}}} | {{nowrap|Nike}} | [[Aramco|Aloula Aviation]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Almajdouie Genesis, BesteBit, [[Valvoline|Valvoline by Aramco]] * '''Back:''' [[Alinma Bank|iz]], [[Zoho Corporation]], [[Sixt]] * '''Sleeves:''' Saudi Geophysical * '''Shorts:''' Batook Nova }} }} |- | {{nowrap|Al-Riyadh}} | {{sort|Dulac, Maurício|{{flagicon|BRA}} {{nowrap|Maurício Dulac}}}} | {{sort|Al-Khaibri, Abdullah|{{flagicon|CAN}} {{nowrap|[[Milan Borjan]]}}}} | {{nowrap|Black Panther}} | Science Technology |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Tameeni Insurance * '''Back:''' Stars Smile * '''Sleeves:''' ''None'' * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Shabab}} | {{sort|Zekri, Noureddine|{{flagicon|ALG}} {{nowrap|[[Noureddine Zekri]]}}}} | {{sort|Carrasco, Yannick|{{flagicon|BEL}} {{nowrap|[[Yannick Carrasco]]}}}} | {{nowrap|Offside}} | [[Jetour]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Theeb Rent A Car, Tameeni Insurance * '''Back:''' Mezaj Maghribi * '''Sleeves:''' Direct for Travel & Tourism * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Al-Taawoun}} | {{sort|Chamusca, Péricles|{{flagicon|BRA}} {{nowrap|[[Péricles Chamusca]]}}}} | {{sort|El Mahdioui, Aschraf|{{flagicon|NED}} {{nowrap|[[Aschraf El Mahdioui]]}}}} | {{nowrap|[[Macron (sportswear)|Macron]]}} | Aldyar Alarabiya |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' [[Gree Electric]], Dr Tooth Clinics * '''Back:''' Al Dahayan Aluminum Panel Factory, Al Saif Trading Agencies * '''Sleeves:''' Direct KSA, Duvet Mattresses * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Damac}} | {{sort|Carille, Fábio|{{flagicon|BRA}} {{nowrap|[[Fábio Carille]]}}}} | {{sort|Chafaï, Farouk|{{flagicon|ALG}} {{nowrap|[[Farouk Chafaï]]}}}} | {{nowrap|Skillano}} | Basic Electronics Company |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' Osoul Poultry, Tameeni Insurance * '''Back:''' Tadawi Clinic * '''Sleeves:''' Saudi Qaid Transport Company, Lateen Water * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- | {{nowrap|Neom}} | {{sort|Galtier, Christophe|{{flagicon|FRA}} {{nowrap|[[Christophe Galtier]]}}}} | {{sort|Al-Faraj, Salman|{{flagicon|KSA}} {{nowrap|[[Salman Al-Faraj]]}}}} | {{nowrap|Puma}} | [[Neom|Oxagon]] |{{collapsible list|{{smalldiv| * '''Front:''' SHG * '''Back:''' ''None'' * '''Sleeves:''' ''None'' * '''Shorts:''' ''None'' }} }} |- |} ===Ndryshimet e trajnëve=== {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Trajneri i larguar !Mënyra e largimit !Data e largimit !Pozicioni në tabelë !Trajneri i afruar !Data e mbërritjes |- | Al-Hilal | {{flagicon|KSA}} [[Mohammad Al-Shalhoub]] <small>(trajner i përkohshëm)</small> | rowspan=3|Fundi i periudhës si trajner i përkohshëm | rowspan=6|1 qershor 2025 | rowspan=9 align=center|''Faza parasezonale'' | {{flagicon|ITA}} [[Simone Inzaghi]] | 4 qershor 2025<ref>{{Cite web |title=Al Hilal Appoints Simone Inzaghi As New Head Coach |url=https://alhilal.com/12930 |access-date=4 qershor 2025 |website=alhilal.com|language=en|archive-date=4 qershor 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604220254/https://alhilal.com/12930 |url-status=live }}</ref> |- | Al-Riyadh | {{flagicon|KSA}} [[Bandar Al-Kubaishan]] <small>(trajner i përkohshëm)</small> | {{flagicon|ESP}} [[Javier Calleja]] | 5 korrik 2025<ref>{{cite web|title=الإسباني كاليخا مدرباً للرياض|url=https://alriyadh.com/2139909|language=ar}}</ref> |- | Al-Taawoun | {{flagicon|KSA}} [[Mohammed Al-Abdali]] <small>(trajner i përkohshëm)</small> | {{flagicon|BRA}} [[Péricles Chamusca]] | 18 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://sabq.org/sports/5voxq933e6|title="شاموسكا" مدربًا للتعاون مجددًا|date=18 korrik 2025|website=صحيفة سبق الالكترونية|language=ar}}</ref> |- | Al-Kholood | {{flagicon|ALG}} [[Noureddine Zekri]] | rowspan=3|Fundi i kontratës | {{flagicon|ROM}} [[Cosmin Contra]] | 2 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.al-madina.com/article/940732/%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9/%D9%83%D9%88%D8%B2%D9%85%D9%8A%D9%86-%D9%83%D9%88%D9%86%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%84%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AF|title=كوزمين كونترا مدربا للخلود|date=2 korrik 2025|website=جريدة المدينة|language=ar}}</ref> |- | Al-Shabab | {{flagicon|TUR}} [[Fatih Terim]] | {{flagicon|ESP}} [[Imanol Alguacil]] | 3 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.spl.com.sa/ar/news/753706/www.spl.com.sa/ar/news/753706/alguacil-in-at-al-shabab-contra-at-al-kholood|title=الشباب يتعاقد مع إيمانول ألغواسيل|date=21 qershor 2025|website=الصفحة الرئيسية &#124; رابطة الدوري السعودي للمحترفين|language=ar}}</ref> |- | Damac | {{flagicon|KSA}} [[Khaled Al-Atwi]] | {{flagicon|POR}} [[Armando Evangelista]] | 24 qershor 2025<ref>{{Cite web|url=https://sabq.org/sports/vacnvqqyj6|title=ضمك يعيّن البرتغالي أرماندو إيفانجيليستا مدربًا للفريق الكروي الأول|date=24 qershor 2025|website=صحيفة سبق الالكترونية|language=ar}}</ref> |- | Al-Nassr | {{flagicon|ITA}} [[Stefano Pioli]] | rowspan=3|Prishje kontratë me mirëkuptim | 25 qershor 2025<ref>{{Cite web|url=https://arriyadiyah.com/868907|title=عبر X.. النصر يودع بيولي|website=arriyadiyah.com|language=ar}}</ref> | {{flagicon|POR}} [[Jorge Jesus]] | 14 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.spl.com.sa/ar/news/754776/www.spl.com.sa/ar/news/754776/jorge-jesus-returns-to-the-rsl-with-al-nassr|title=جورجي جيسوس يعود من بوابة النصر|date=2 maj 2025|language=ar|website=الصفحة الرئيسية &#124; رابطة الدوري السعودي للمحترفين}}</ref> |- | Neom | {{flagicon|BRA}} [[Péricles Chamusca]] | 3 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://sabq.org/sports/us2g9q6z4x|title=بعد 30 مباراة و21 انتصارًا.. شاموسكا يودع نيوم|date=3 korrik 2025|language=ar|website=صحيفة سبق الالكترونية}}</ref> | {{flagicon|FRA}} [[Christophe Galtier]] | 5 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.alarabiya.net/sport/2025/07/05/%D9%86%D9%8A%D9%88%D9%85-%D9%8A%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%B3%D9%8A-%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A%D9%8A%D9%87-%D9%84%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%82|title=نيوم يتعاقد مع الفرنسي غالتييه لتدريب الفريق|date=5 korrik 2025|website=العربية|language=ar}}</ref> |- | Al-Kholood | {{flagicon|ROM}} [[Cosmin Contra]] | 23 korrik 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.al-madina.com/article/943889/%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9/%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%8A%D9%81%D8%B3%D8%AE-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%83%D9%88%D8%B2%D9%85%D9%8A%D9%86-%D9%83%D9%88%D9%86%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A3%D9%8A%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF|title=الخلود يفسخ عقد كوزمين كونترا بعد أيام من التعاقد|first=المدينة-|last=جدة|date=24 korrik 2025|language=ar|website=جريدة المدينة}}</ref> | {{flagicon|ENG}} [[Des Buckingham]] | 14 gusht 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.spl.com.sa/ar/news/756418/www.spl.com.sa/ar/news/756418/al-kholood-appoint-des-buckingham-as-manager|title=باكينغهام .. الإنجليزي الثالث في الدوري السعودي للمحترفين|date=21 qershor 2025|language=ar|website=الصفحة الرئيسية &#124; رابطة الدوري السعودي للمحترفين}}</ref> |- | rowspan=2|Al-Ittihad | {{flagicon|FRA}} [[Laurent Blanc]] | Shkarkim | 28 shtator 2025<ref>{{cite web|title=إقالة الفرنسي لوران بلان من تدريب الاتحاد|language=ar|work=العربية |url=https://www.alarabiya.net/sport/2025/09/28/%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%B3%D9%8A-%D9%84%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF}}</ref> | rowspan=2 align=center| 3të | {{flagicon|KSA}} Hassan Khalifa <small>(trajner i përkohshëm)</small> | 28 shtator 2025 |- | {{flagicon|KSA}} Hassan Khalifa <small>(trajner i përkohshëm)</small> | Fundi i periudhës si trajner i përkohshëm | 7 tetor 2025 | {{flagicon|POR}} [[Sérgio Conceição]] | 7 tetor 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/760789/i-came-to-build-glory-with-ittihad-conceicao-takes-charge-of-rsl-champions|title='I came to build glory with Ittihad' - Conceicao takes charge of RSL champions|date=8 tetor 2025|website=spl.com.sa|language=en}}</ref> |- | Al-Riyadh | {{flagicon|ESP}} [[Javier Calleja]] | rowspan=8 |Shkarkim | 10 nëntor 2025 | align=center| 14të | {{flagicon|URU}} [[José Daniel Carreño]] | 14 nëntor 2025 |- | Al-Qadsiah | {{flagicon|ESP}} [[Míchel (footballer, born 1963)|Míchel]] | 14 dhjetor 2025 | align=center| 5të | {{flagicon|NIR}} [[Brendan Rodgers]] | 16 dhjetor 2025 |- | Al-Okhdood | {{flagicon|POR}} [[Paulo Sérgio (footballer, born 1968)|Paulo Sérgio]] | 5 janar 2026 | align=center| 17të | {{flagicon|ROU}} [[Marius Șumudică]] | 5 janar 2026 |- | Al-Najma | {{flagicon|POR}} [[Mário Silva (footballer)|Mário Silva]] | 8 shkurt 2026 | align=center| 18të | {{flagicon|SRB}} [[Nestor El Maestro]] | 8 shkurt 2026 |- | Damac | {{flagicon|POR}} [[Armando Evangelista]] | 10 shkurt 2026 | align=center| 15të | {{flagicon|BRA}} [[Fábio Carille]] | 10 shkurt 2026 |- | Al-Riyadh | {{flagicon|URU}} [[José Daniel Carreño]] | 10 shkurt 2026 | align=center| 16të | {{flagicon|BRA}} Maurício Dulac | 11 shkurt 2026 |- | Al-Shabab | {{flagicon|ESP}} [[Imanol Alguacil]] | 17 shkurt 2026 | align=center| 14të | {{flagicon|ALG}} [[Noureddine Zekri]] | 18 shkurt 2026 |- | Al-Okhdood | {{flagicon|ROU}} [[Marius Șumudică]] | 18 mars 2026 | align=center| 17të | {{flagicon|TUN}} [[Fathi Al-Jabal]] | 28 mars 2026 |- | Al-Khaleej | {{flagicon|GRE}} [[Georgios Donis]] | Firmosi me [[Kombëtarja saudite e futbollit|kombëtaren saudite]] | 22 prill 2026 | align=center| 11të | {{flagicon|URU}} [[Gus Poyet]] | 23 prill 2026 |- |} ==Tabela== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://spl.sa/en/table SPL] <!--Update team positions here--> |team_order = NSR, HIL, AHL, QAD, ITT, TWN, ETT, NEO, HAZ, FAY, KHJ, FTH, SHB, KHO, RIY, DAM, OKH, NAJ <!--Update team results here and then (if needed) positions above--> |update=complete |win_AHL=25 |draw_AHL=6 |loss_AHL=3 |gf_AHL=71 |ga_AHL=25 <!-- Al-Ahli --> |win_ETT=14 |draw_ETT=8 |loss_ETT=12 |gf_ETT=51 |ga_ETT=55 <!-- Al-Ettifaq --> |win_FTH=9 |draw_FTH=10 |loss_FTH=15 |gf_FTH=41 |ga_FTH=55 <!-- Al-Fateh --> |win_FAY=10 |draw_FAY=8 |loss_FAY=16 |gf_FAY=41 |ga_FAY=54 <!-- Al-Fayha --> |win_HAZ=11 |draw_HAZ=9 |loss_HAZ=14 |gf_HAZ=38 |ga_HAZ=57 <!-- Al-Hazem --> |win_HIL=25 |draw_HIL=9 |loss_HIL=0 |gf_HIL=85 |ga_HIL=27 <!-- Al-Hilal --> |win_ITT=16 |draw_ITT=7 |loss_ITT=11 |gf_ITT=55 |ga_ITT=48 <!-- Al-Ittihad --> |win_KHJ=10 |draw_KHJ=7 |loss_KHJ=17 |gf_KHJ=54 |ga_KHJ=62 <!-- Al-Khaleej --> |win_KHO=9 |draw_KHO=6 |loss_KHO=19 |gf_KHO=39 |ga_KHO=61 <!-- Al Kholood --> |win_NSR=28 |draw_NSR=2 |loss_NSR=4 |gf_NSR=91 |ga_NSR=28 <!-- Al-Nassr --> |win_OKH=5 |draw_OKH=5 |loss_OKH=24 |gf_OKH=27 |ga_OKH=70 <!-- Al-Okhdood --> |win_NAJ=3 |draw_NAJ=7 |loss_NAJ=24 |gf_NAJ=32 |ga_NAJ=76 <!-- Al-Najma --> |win_QAD=23 |draw_QAD=8 |loss_QAD=3 |gf_QAD=83 |ga_QAD=34 <!-- Al-Qadsiah --> |win_RIY=7 |draw_RIY=9 |loss_RIY=18 |gf_RIY=35 |ga_RIY=63 <!-- Al-Riyadh --> |win_SHB=8 |draw_SHB=11 |loss_SHB=15 |gf_SHB=44 |ga_SHB=57 <!-- Al-Shabab --> |win_TWN=15 |draw_TWN=8 |loss_TWN=11 |gf_TWN=59 |ga_TWN=46 <!-- Al-Taawoun --> |win_DAM=6 |draw_DAM=11 |loss_DAM=17 |gf_DAM=32 |ga_DAM=55 <!-- Damac --> |win_NEO=12 |draw_NEO=9 |loss_NEO=13 |gf_NEO=43 |ga_NEO=48 <!-- Neom --> <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=ACLE |result2=ACLE |result3=ACLE |result4=ACLE |result5=ACLEPO |result6=ACL2 |result7=AGC |result16=REL |result17=REL |result18=REL <!--Team status--> |status_NSR=C |status_DAM=R |status_OKH=R |status_NAJ=R |status_text_Y=Assured of the [[2026–27 AFC Champions League Elite|AFC Champions League Elite preliminary stage]], but may still qualify for the [[2026–27 AFC Champions League Elite|AFC Champions League Elite league stage]]. |note_res_ACLE=Al-Ahli gjithashtu u kualifikua si fitues i AFC Ligës së Kampionëve Elitë 2025–26. <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_AHL=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] |name_ETT=[[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] |name_FTH=[[Al Fateh SC|Al-Fateh]] |name_FAY=[[Al-Fayha FC|Al-Fayha]] |name_HAZ=[[Al-Hazem FC|Al-Hazem]] |name_HIL=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] |name_ITT=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] |name_KHJ=[[Al-Khaleej FC|Al-Khaleej]] |name_KHO=[[Al-Kholood Club|Al-Kholood]] |name_NAJ=[[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najma]] |name_NSR=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] |name_OKH=[[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]] |name_QAD=[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] |name_RIY=[[Al-Riyadh SC|Al-Riyadh]] |name_SHB=[[Al Shabab FC (Riyadh)|Al-Shabab]] |name_TWN=[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]] |name_DAM=[[Damac Club|Damac]] |name_NEO=[[Neom SC|Neom]] <!--Table settings and rules--> |show_limit={{{show_limit|5}}} |class_rules=1) Pikët; 2) Pikët në ndeshjet e drejtpërdrejta; 3) Diferenca e golave në ndeshjet e drejtpërdrejta; 4) Golavarazhi; 5) Numri gjithsej i golave të shënuar; 6) Pikët e fair-play<br>(Shënim: Rekordi i ndeshjeve të drejtpërdrejta përdorët vetëm pasi ndeshjet midis ekipeve janë luajtur të gjitha).<ref name="regulations">{{cite web|url=http://www.saff.com.sa/uploadcenter/saffFiles1566501148.pdf|title=اللائحة التنظيمية لكأس دوري الأمير محمد بن سلمان للمحترفين|trans-title=Regulations of Prince Mohammed bin Salman Professional League Cup|publisher=[[Saudi Arabian Football Federation|SAFF]]|language=ar|format=PDF|access-date=19 gusht 2019|archive-date=18 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218224815/http://www.saff.com.sa/uploadcenter/saffFiles1566501148.pdf|url-status=dead}}</ref> <!--Qualification and relegation column definitions--> |res_col_header=QR |col_ACLE=green1 |text_ACLE=Kualifikim për fazën e ligës të AFC Ligës së Kampionëve Elitë 2026–27 |col_ACLEPO=green2 |text_ACLEPO=Qualification for {{nowrap|{{season link|2026–27|AFC Champions League Elite}} preliminary stage}} |col_ACL2=blue1 |text_ACL2=Qualification for [[2026–27_AFC_Champions_League Two#Group stage|AFC Champions League Two group stage]] |note_res_ACL2 = Pasi fituesit e Kupës së Mbretit 2025–26, Al-Hilal, ishin kualifikuar në Ligën e Kampionëve Elitë, vëndi që u jepet fituesit të Kupës së Mbretit (Liga e Kampionëve Dy) i'u dha ekipit të vëndit të 6të.<ref>{{Cite news|title=SAFF approves mechanism for participation of Saudi clubs in AFC competitions |url=https://www.saudigazette.com.sa/article/636064 |website=Saudi Gazette|language=en}}</ref> |col_AGC=yellow1 |text_AGC=Qualification for {{nowrap|[[2026–27 AGCFF Gulf Club Champions League#Group stage|AGCFF Gulf Club Champions League group stage]]}} |col_REL=red1 |text_REL=Relegation to {{nowrap|{{#ifexist:2026–27 Saudi First Division League|[[2026–27 Saudi First Division League|Yelo League]]|[[Saudi First Division League|FD League]]}}}} }} ==Rezultatet== {{#invoke:sports results|main |matches_style=FBR|solid_cell=grey |source={{URL|https://www.spl.com.sa/en|spl.com.sa}} |update= complete |a_note=yes |team1=AHL |team2=ETT |team3=FAT |team4=FAY |team5=HAZ |team6=HIL |team7=ITT |team8=KHJ |team9=KHO |team10=NAJ |team11=NSR |team12=OKH |team13=QAD |team14=RIY |team15=SHB |team16=TWN |team17=DAM |team18=NEO |name_AHL=[[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] |match_AHL_ETT=4-0 |match_AHL_FAT=3–1 |match_AHL_FAY=2–0 |match_AHL_HAZ=2–0 |match_AHL_HIL=3–3 |match_AHL_ITT=3–1 |match_AHL_KHJ=4–1 |match_AHL_KHO=3–0 |match_AHL_NAJ=4-0 |match_AHL_NSR=3-2 |match_AHL_OKH=4–0 |match_AHL_QAD=2–1 |match_AHL_RIY=1–1 |match_AHL_SHB=1–1 |match_AHL_TWN=2–1 |match_AHL_DAM=3–0 |match_AHL_NEO=1–0 |name_ETT=[[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]] |match_ETT_AHL=0–0 |match_ETT_FAT=4–3 |match_ETT_FAY=3–2 |match_ETT_HAZ=2–2 |match_ETT_HIL=0—5 |match_ETT_ITT=1–3 |match_ETT_KHJ=1–2 |match_ETT_KHO=2–1 |match_ETT_NAJ=0–0 |match_ETT_NSR=2–2 |match_ETT_OKH=2–0 |match_ETT_QAD=3–2 |match_ETT_RIY=2–3 |match_ETT_SHB=1–1 |match_ETT_TWN=1–0 |match_ETT_DAM=2–0 |match_ETT_NEO=0–0 |name_FAT=[[Al Fateh SC|Al-Fateh]] |match_FAT_AHL=2–1 |match_FAT_ETT=2–1 |match_FAT_FAY=1–2 |match_FAT_HAZ=1–1 |match_FAT_HIL=0–1 |match_FAT_ITT=2-2 |match_FAT_KHJ=1–0 |match_FAT_KHO=2–5 |match_FAT_NAJ=2–0 |match_FAT_NSR=0–2 |match_FAT_OKH=2–1 |match_FAT_QAD=0–1 |match_FAT_RIY=3–1 |match_FAT_SHB=2–0 |match_FAT_TWN=2–5 |match_FAT_DAM=1–1 |match_FAT_NEO=2-2 |name_FAY=[[Al-Fayha FC|Al-Fayha]] |match_FAY_AHL=1-1 |match_FAY_ETT=1–0 |match_FAY_FAT=2–0 |match_FAY_HAZ=0–0 |match_FAY_HIL=0–1 |match_FAY_ITT=1–1 |match_FAY_KHJ=3–1 |match_FAY_KHO=0–5 |match_FAY_NAJ=3–0 |match_FAY_NSR=1–3 |match_FAY_OKH=2–0 |match_FAY_QAD=1–2 |match_FAY_RIY=4-2 |match_FAY_SHB=0–0 |match_FAY_TWN=1-2 |match_FAY_DAM=1–1 |match_FAY_NEO=1–1 |name_HAZ=[[Al-Hazem FC|Al-Hazem]] |match_HAZ_AHL=0–2 |match_HAZ_ETT=3–1 |match_HAZ_FAT=0–0 |match_HAZ_FAY=2–0 |match_HAZ_HIL=0-3 |match_HAZ_ITT=1–1 |match_HAZ_KHJ=1–4 |match_HAZ_KHO=2–1 |match_HAZ_NAJ=3–2 |match_HAZ_NSR=0–2 |match_HAZ_OKH=2–1 |match_HAZ_QAD=1–5 |match_HAZ_RIY=2–1 |match_HAZ_SHB=0–4 |match_HAZ_TWN=2–0 |match_HAZ_DAM=2–1 |match_HAZ_NEO=1-2 |name_HIL=[[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] |match_HIL_AHL=0–0 |match_HIL_ETT=2–0 |match_HIL_FAT=2–1 |match_HIL_FAY=4–1 |match_HIL_HAZ=3–0 |match_HIL_ITT=[[Saudi El Clasico|1–1]] |match_HIL_KHJ=3–2 |match_HIL_KHO=6–0 |match_HIL_NAJ=4–0 |match_HIL_NSR=[[Riyadh derby|3–1]] |match_HIL_OKH=3–1 |match_HIL_QAD=2–2 |match_HIL_RIY=2–0 |match_HIL_SHB=1–0 |match_HIL_TWN=2–2 |match_HIL_DAM=1-0 |match_HIL_NEO=2–0 |name_ITT=[[Al-Ittihad Club (Jeddah)|Al-Ittihad]] |match_ITT_AHL=[[Jeddah Derby|0–1]] |match_ITT_ETT=0–1 |match_ITT_FAT=4-2 |match_ITT_FAY=2–1 |match_ITT_HAZ=1–0 |match_ITT_HIL=0–2 |match_ITT_KHJ=1-0 |match_ITT_KHO=0–0 |match_ITT_NAJ=1–0 |match_ITT_NSR=0–2 |match_ITT_OKH=2–1 |match_ITT_QAD=1–5 |match_ITT_RIY=2–1 |match_ITT_SHB=2–0 |match_ITT_TWN=1–0 |match_ITT_DAM=2–1 |match_ITT_NEO=3–4 |name_KHJ=[[Al-Khaleej FC|Al-Khaleej]] |match_KHJ_AHL=1–4 |match_KHJ_ETT=0–5 |match_KHJ_FAT=0–1 |match_KHJ_FAY=3–0 |match_KHJ_HAZ=2–1 |match_KHJ_HIL=1–2 |match_KHJ_ITT=4–4 |match_KHJ_KHO=2–3 |match_KHJ_NAJ=3–1 |match_KHJ_NSR=0-5 |match_KHJ_OKH=4–1 |match_KHJ_QAD=0–1 |match_KHJ_RIY=4–1 |match_KHJ_SHB=0–0 |match_KHJ_TWN=0–1 |match_KHJ_DAM=4–0 |match_KHJ_NEO=0–1 |name_KHO=[[Al-Kholood Club|Al-Kholood]] |match_KHO_AHL=0–1 |match_KHO_ETT=1–2 |match_KHO_FAT=0–0 |match_KHO_FAY=1-1 |match_KHO_HAZ=1–2 |match_KHO_HIL=1–3 |match_KHO_ITT=0–4 |match_KHO_KHJ=2–2 |match_KHO_NAJ=5–1 |match_KHO_NSR=0–3 |match_KHO_OKH=0–0 |match_KHO_QAD=1–4 |match_KHO_RIY=0–2 |match_KHO_SHB=1–0 |match_KHO_TWN=0–2 |match_KHO_DAM=2–1 |match_KHO_NEO=2–3 |name_NAJ=[[Al-Najma SC (Saudi Arabia)|Al-Najmah]] |match_NAJ_AHL=0–1 |match_NAJ_ETT=3–4 |match_NAJ_FAT=1–1 |match_NAJ_FAY=1–2 |match_NAJ_HAZ=2–2 |match_NAJ_HIL=2–4 |match_NAJ_ITT=0–1 |match_NAJ_KHJ=2-2 |match_NAJ_KHO=2–1 |match_NAJ_NSR=0–5 |match_NAJ_OKH=1–3 |match_NAJ_QAD=1–3 |match_NAJ_RIY=1–1 |match_NAJ_SHB=1–0 |match_NAJ_TWN=1–2 |match_NAJ_DAM=1–3 |match_NAJ_NEO=2–1 |name_NSR=[[Al-Nassr FC|Al-Nassr]] |match_NSR_AHL=2–0 |match_NSR_ETT=1–0 |match_NSR_FAT=5—1 |match_NSR_FAY=2–1 |match_NSR_HAZ=4–0 |match_NSR_HIL=1–1 |match_NSR_ITT=2–0 |match_NSR_KHJ=4–1 |match_NSR_KHO=2–0 |match_NSR_NAJ=5–2 |match_NSR_OKH=3–0 |match_NSR_QAD=1–2 |match_NSR_RIY=5–1 |match_NSR_SHB=3–2 |match_NSR_TWN=1–0 |match_NSR_DAM=4–1 |match_NSR_NEO=1–0 |name_OKH=[[Al-Okhdood Club|Al-Okhdood]] |match_OKH_AHL=0–1 |match_OKH_ETT=1-3 |match_OKH_FAT=1–0 |match_OKH_FAY=0–5 |match_OKH_HAZ=1—2 |match_OKH_HIL=0–6 |match_OKH_ITT=2–5 |match_OKH_KHJ=3–1 |match_OKH_KHO=1-0 |match_OKH_NAJ=2–1 |match_OKH_NSR=0–2 |match_OKH_QAD=2–4 |match_OKH_RIY=2–2 |match_OKH_SHB=1–1 |match_OKH_TWN=2–3 |match_OKH_DAM=0–1 |match_OKH_NEO=1–1 |name_QAD=[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]] |match_QAD_AHL=3–2 |match_QAD_ETT=4–0 |match_QAD_FAT=1–1 |match_QAD_FAY=5–0 |match_QAD_HAZ=2–0 |match_QAD_HIL=2–2 |match_QAD_ITT=2–1 |match_QAD_KHJ=2–1 |match_QAD_KHO=4–0 |match_QAD_NAJ=3–1 |match_QAD_NSR=3–1 |match_QAD_OKH=0–0 |match_QAD_RIY=4–0 |match_QAD_SHB=2–2 |match_QAD_TWN=1–1 |match_QAD_DAM=1–1 |match_QAD_NEO=1–0 |name_RIY=[[Al-Riyadh SC|Al-Riyadh]] |match_RIY_AHL=0–1 |match_RIY_ETT=0–2 |match_RIY_FAT=1–0 |match_RIY_FAY=1–1 |match_RIY_HAZ=1–2 |match_RIY_HIL=1–1 |match_RIY_ITT=3–1 |match_RIY_KHJ=1–1 |match_RIY_KHO=1–0 |match_RIY_NAJ=2–1 |match_RIY_NSR=0–1 |match_RIY_OKH=1–0 |match_RIY_QAD=0–4 |match_RIY_SHB=1–1 |match_RIY_TWN=1–3 |match_RIY_DAM=1–1 |match_RIY_NEO=2–3 |name_SHB=[[Al Shabab Club|Al-Shabab]] |match_SHB_AHL=2–5 |match_SHB_ETT=1–1 |match_SHB_FAT=1-1 |match_SHB_FAY=1–0 |match_SHB_HAZ=1–0 |match_SHB_HIL=3–5 |match_SHB_ITT=3–2 |match_SHB_KHJ=1–4 |match_SHB_KHO=1–2 |match_SHB_NAJ=0–0 |match_SHB_NSR=2–4 |match_SHB_OKH=2–0 |match_SHB_QAD=2–3 |match_SHB_RIY=3–1 |match_SHB_TWN=1–5 |match_SHB_DAM=1–1 |match_SHB_NEO=3–2 |name_TWN={{nobr|[[Al Taawoun FC|Al-Taawoun]]}} |match_TWN_AHL=1–2 |match_TWN_ETT=4–1 |match_TWN_FAT=3–2 |match_TWN_FAY=2–3 |match_TWN_HAZ=2–2 |match_TWN_HIL=1–1 |match_TWN_ITT=0–2 |match_TWN_KHJ=1–1 |match_TWN_KHO=1–2 |match_TWN_NAJ=1–0 |match_TWN_NSR=0–5 |match_TWN_OKH=1–0 |match_TWN_QAD=2–0 |match_TWN_RIY=1–1 |match_TWN_SHB=2–0 |match_TWN_DAM=6–1 |match_TWN_NEO=1–1 |name_DAM=[[Damac Club|Damac]] |match_DAM_AHL=0–1 |match_DAM_ETT=1–3 |match_DAM_FAT=1–1 |match_DAM_FAY=3–0 |match_DAM_HAZ=1–1 |match_DAM_HIL=0-2 |match_DAM_ITT=1–1 |match_DAM_KHJ=0-2 |match_DAM_KHO=0–0 |match_DAM_NAJ=0–0 |match_DAM_NSR=1–2 |match_DAM_OKH=2–0 |match_DAM_QAD=1–1 |match_DAM_RIY=3–0 |match_DAM_SHB=1–3 |match_DAM_TWN=2–1 |match_DAM_NEO=1–2 |name_NEO=[[Neom SC|Neom]] |match_NEO_AHL=0–3 |match_NEO_ETT=1–1 |match_NEO_FAT=0–1 |match_NEO_FAY=1–0 |match_NEO_HAZ=1-1 |match_NEO_HIL=1–2 |match_NEO_ITT=1–3 |match_NEO_KHJ=1–1 |match_NEO_KHO=1–2 |match_NEO_NAJ=2–1 |match_NEO_NSR=1–3 |match_NEO_OKH=1–0 |match_NEO_QAD=1–3 |match_NEO_RIY=1–0 |match_NEO_SHB=2–1 |match_NEO_TWN=2–2 |match_NEO_DAM=3–0 }} ==Statistikat e sezonit== ===Golashënuesit më të mirë=== {| class="wikitable" style="text-align:center;white-space:nowrap" |- ! Rend ! Lojtari ! Klubi ! Gola<ref name="auto">{{Cite web|title=Player Stats|url=https://www.spl.com.sa/en/stats|website=Shoqata e Ligës Profesionale Saudite|language=en}}</ref> |- |1 | align="left" |{{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]] | align="left" |Al-Qadsiah |33 |- |2 |align="left"|{{flagicon|ENG}} [[Ivan Toney]] |align="left"|Al-Ahli |32 |- |3 |align="left"|{{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]] |align="left"|Al-Nassr |28 |- |4 |align="left"|{{flagicon|COL}} [[Roger Martínez]] |align="left"|Al-Taawoun |23 |- |rowspan="2"|5 |align="left"|{{flagicon|POR}} [[João Félix]] |align="left"|Al-Nassr |rowspan="2"|20 |- |align="left"|{{flagicon|NOR}} [[Joshua King (footballer, born 1992)|Joshua King]] |align="left"|Al-Khaleej |- |7 |align="left"|{{flagicon|BEL}} [[Yannick Carrasco]] |align="left"|Al-Shabab |18 |- |8 |align="left"|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] |align="left"|Al-Ittihad / Al-Hilal |17 |- |rowspan="2"|9 |align="left"|{{flagicon|ITA}} [[Mateo Retegui]] |align="left"|Al-Qadsiah |rowspan="2"|16 |- |align="left"|{{flagicon|NED}} [[Georginio Wijnaldum]] |align="left"|Al-Ettifaq |} ====Tregolësha==== {|class="wikitable" |- ! Lojtari !! Për !! Kundër !! style="text-align:center"| Rezultati !! Data !! {{Tooltip|Ref.|Referimi}} |- |{{flagicon|POR}} [[João Felix]] || Al-Nassr || {{nobr|Al-Taawoun}} || style="text-align:center;"|5–0 (A) || {{dts|format=dmy|2025|8|29}} || |- |{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] || Al-Ittihad || Al-Okhdood || style="text-align:center;"|5–2 (A) || {{dts|format=dmy|2025|8|30}} || |- |{{flagicon|POR}} [[João Felix]] || Al-Nassr || Al-Fateh || style="text-align:center;"|5–1 (H) || {{dts|format=dmy|2025|10|18}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/761398/ronaldo-rocket-felix-hat-trick-increase-5-star-al-nassrs-lead-at-top#:~:text=The%20Al%20Nassr%20captain's%20cracker,of%20the%20table%20motored%20on.|title=Ronaldo rocket, Felix hat-trick increase 5-star Al Nassr's lead at top|website=Saudi Pro League|date=19 October 2025|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|NOR}} [[Joshua King (footballer, born 1992)|Joshua King]] || Al-Khaleej || Al-Riyadh || style="text-align:center;"|4–1 (H) || {{dts|format=dmy|2025|10|19}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/761480/joshua-king-steals-spotlight-with-stunning-hat-trick-in-al-khaleej-win|title=Joshua King steals spotlight with stunning hat-trick in Al Khaleej win!|website=Saudi Pro League|date=20 October 2025|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]] || Al-Qadsiah || Neom || style="text-align:center;"|3–1 (A) || {{dts|format=dmy|2025|10|19}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/761482/quinones-perfect-hat-trick-seals-win-for-al-qadsiah-at-neom-sc|title=Quinones' perfect hat-trick seals win for Al Qadsiah at NEOM SC!|website=Saudi Pro League|date=20 October 2025|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|COL}} [[Roger Martínez]] || {{nobr|Al-Taawoun}} || Al-Fateh || style="text-align:center;"|5–2 (A) || {{dts|format=dmy|2025|11|6}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/821047/roger-martinez-hat-trick-sends-surging-al-taawoun-joint-top|title=Roger Martinez hat-trick sends surging Al Taawoun joint top!|website=Saudi Pro League|date=8 November 2025|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] || Al-Ittihad || Al-Kholood || style="text-align:center;"|4–0 (A) || {{dts|format=dmy|2026|1|9}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/824655/feeling-good-benzemas-22-minute-hat-trick-has-al-ittihad-looking-up-again|title='Feeling good' - Benzema's 22-minute hat-trick has Al Ittihad looking up again|website=Saudi Pro League|date=10 January 2026|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]]|| Al-Qadsiah || Al-Fayha || style="text-align:center;"|5–0 (H) || {{dts|format=dmy|2026|1|14}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/825294/julian-quinones-bags-hat-trick-in-al-qadsiahs-5-star-triumph|title=Julian Quinones bags hat-trick in Al Qadsiah 5-star triumph!|website=Saudi Pro League|date=15 January 2026|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|COL}} [[Roger Martínez]] || Al-Taawoun || Al-Riyadh || style="text-align:center;"|3–1 (A) || {{dts|format=dmy|2026|1|18}} || <ref>{{cite web|url=https://www.spl.com.sa/en/news/825581/roger-martinez-hits-hat-trick-as-al-taawoun-keep-touch-at-top|title=Roger Martinez hits hat-trick as Al Taawoun keep touch at top!|website=Saudi Pro League|date=19 January 2026|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|ENG}} [[Ivan Toney]] || Al-Ahli || Al-Khaleej || style="text-align:center;"|4–1 (H) || {{dts|format=dmy|2026|1|20}} || <ref>{{cite web|url=https://www.arabnews.com/node/2630042/sport|title=Al-Fateh lose in seven-goal thriller to Al-Kholood as Toney rescues Al-Ahli with hat-trick|website=Arab News|date=20 January 2026|access-date=20 January 2026}}</ref> |- |{{flagicon|ENG}} [[Ivan Toney]] || Al-Ahli || Al-Ettifaq || style="text-align:center;"|4–0 (H) || {{dts|format=dmy|2026|1|28}} || |- |{{flagicon|BRA}} [[Carlos (footballer, born 1995)|Carlos]] || Al-Shabab || Al-Hazem || style="text-align:center;"|4–0 (A) || {{dts|format=dmy|2026|1|29}} || |- |{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] || Al-Hilal || Al-Okhdood || style="text-align:center;"|6–0 (A) || {{dts|format=dmy|2026|2|5}} || |- |{{flagicon|ENG}} [[Ivan Toney]] || Al-Ahli || Al-Najma || style="text-align:center;"|4–1 (H) || {{dts|format=dmy|2026|2|19}} || |- |{{nobr|{{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]]}}|| Al-Qadsiah || Al-Okhdood || style="text-align:center;"|4–2 (A) || {{dts|format=dmy|2026|2|20}} || |- |{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] || Al-Hilal || Al-Kholood || style="text-align:center;"|6–0 (H) || {{dts|format=dmy|2026|4|8}} || |- |{{flagicon|ENG}} [[Ivan Toney]] || Al-Ahli || Al-Fateh || style="text-align:center;"|3–1 (H) || {{dts|format=dmy|2026|5|6}} || |- |{{flagicon|POR}} [[João Felix]] || Al-Nassr || Al-Shabab || style="text-align:center;"|4–2 (A) || {{dts|format=dmy|2026|5|7}} || |- |{{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]] || Al-Qadsiah || Al-Ittihad || style="text-align:center;"|5–1 (A) || {{dts|format=dmy|2026|5|21}} || |} ==Referime== {{Reflist}} mn1buoo1vsha9tsi20koolnmwb4do98 Diskutim:Zekë Berdynaj 1 400936 2983626 2983363 2026-05-24T20:18:32Z Edukatori 112234 /* Mbiemri */ 2983626 wikitext text/x-wiki == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) 8qowgzmr2ge0uv7q436gr260kl9eqlh 2983650 2983626 2026-05-24T21:51:57Z Leutrim.P 113691 /* Mbiemri */ Përgjigje 2983650 wikitext text/x-wiki == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) 65p964jd037f0gfhacp02q8h4upmg53 Matilde Serao 0 400975 2983553 2026-05-24T12:30:27Z Alvisa Sopi 186770 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150675149|Matilde Serao]]" 2983553 wikitext text/x-wiki Matilde Serao (Patra, 7 mars 1856 - Napoli, 25 korrik 1927) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga eksponentet më të mëdha të verizmës <ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Matilde Serao: la vita e le opere dell&#039;autrice |url=https://sapere.virgilio.it/scuola/superiori/letteratura-storia-filosofia/letteratura-ottocento/matilde-serao-vita-opere |language=it}}</ref> . Si gazetare, ajo ishte italianja e parë që themeloi dhe drejtoi një gazetë të përditshme, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno'' . Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". <ref>{{Citation |url=https://archive.org/details/piccolodizionari00gube/page/826/mode/2up?q=matilde+serao}} </ref> == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ai lindi nga martesa midis avokatit napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly-t (ose Borrelli-t, siç nënshkruante ajo vetë në fillim të karrierës së saj, ose edhe Borelly-t, Borrely-t ose Bonelly-t), një fisnike greke në rënie, pasardhëse e familjes së rëndësishme fanariote të Skanavi-ve (ose Scanavy-ve ose edhe Skanavy-ve) me origjinë nga Kiosi dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, duke përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi, Vogorides. Babai i tij, [[Avokati|një avokat]] dhe [[Gazetari|gazetar]], iu desh të largohej nga qyteti i tij në [[1848|vitin 1848]] sepse kërkohej si anti-Burbon . Gjatë mërgimit të tij në [[Greqia|Greqi]] <ref name="Treccani" />, ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai u takua dhe u martua me Paolina Borrelly-n, e cila do të ishte modeli për Matildën e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta ) ku familja kishte disa prona.<templatestyles src="Citazione/styles.css" /><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> === Adoleshenca === Jeta e saj gjatë adoleshencës së hershme ishte e qetë dhe e shkujdesur. Ajo ndoqi familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikim, ajo u paraqit si auditore e thjeshtë në Shkollën Normale " Eleonora Pimentel Fonseca ", në Piazza del Gesù në Napoli. Vitin pasardhës, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në [[Kisha Katolike Romake|katolike]] nga [[Kisha Ortodokse Lindore|konfesioni ortodoks]] (ishte feja e nënës së saj). Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, duke fituar një konkurs si ndihmëse në Telegrafin Shtetëror; puna e zuri për tre vjet. Përvoja më vonë do t'i sugjeronte një libër kushtuar botës së telegrafistëve ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse një pjesë e mirë e ditës ishte e zhytur në punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ai përfundoi tregimin e tij të parë të shkurtër, ''Opale'', të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . L'anno dopo strinse una sincera amicizia con l'attrice Eleonora Duse, in quel momento prima attrice giovane nella Compagnia stabile dei Fiorentini di Napoli insieme a Giovanni Emanuel e Giacinta Pezzana. Serao rimase vicina all'attrice e l'assistette quando questa rimase incinta in una turbolenta relazione sentimentale con Martino Cafiero e sarà costretta a partorire a Marina di Pisa il bambino che, tuttavia, nascerà morto.{{Authority control}} === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim.{{Authority control}} Ato vajza elegante të vogla nuk e dinë që unë i njoh nga brenda – shkroi Matilda e re – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… I momenti felici del soggiorno romano furono probabilmente le serate che passò accompagnata dal padre, nella redazione del ''Fracassa''. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Il primo incontro tra Edoardo Scarfoglio e Matilde Serao avvenne nella redazione del ''Capitan Fracassa''. Matilde Serao rimase affascinata da quel giovane intelligente e vivace. Nacque una relazione che suscitò il pettegolezzo della Roma-bene. Edoardo Scarfoglio scrisse di lei a un'amica: Kjo grua, kaq konvencionale, thashethemexhie dhe e rreme midis njerëzve dhe kaq e thjeshtë, kaq e dashur, kaq e sinqertë në jetën private, kaq kotë me të tjerët dhe kaq e përulur me veten time, kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në momentet e dashurisë, kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt dhe kaq e bindur ndaj mësimeve, më pëlqen gjithashtu, gjithashtu, tepër shumë. Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' <ref name="Ideesocietacivile201411">{{Cite web |date=novembre 2014 |title=La scrittrice orgogliosa di non saper scrivere |url=http://www.ideesocietacivile.it/date/2014/11/page/2/}}</ref> . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', e përditshmja romake me qarkullimin më të madh në atë kohë. Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të konsiderueshëm, ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si të kësaj bote, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» <ref>{{Sfn|Banti}}.</ref> Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet shoqërore, zhvillimet më të fundit, zakonet dhe doket u kundërbalancuan nga një vëmendje e veçantë ndaj fakteve dhe ngjarjeve shoqërore, duke përbërë masën e stilit të Matilde Seraos. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'', një nga revistat kryesore [[Feminizmi|emancipuese]] të kohës. Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t <ref>{{Cite web|http://www.graziagiordani.it/recensioni/Prima%20della%20quiete%20di%20Elena%20Gianini%20Belotti.htm|Grazia Giordani, recensione di "Prima della quiete" di Elena Gianini Belotti}}</ref> pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar aventurën e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao thirri emra prestigjioz si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus ( kapele që mbyllet me shpejtësi), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref>{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti [[1892]] do të rezultonte një vit i mbushur me ngjarje negative për Matildën. Serao u trondit nga një episod që do të shkaktonte një trazirë të madhe. Matilda, pas një grindjeje me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal nëse vij të vras veten në pragun tënd si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', me sjellje joetike, e mbajti të heshtur lajmin duke e censuruar atë, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'', në polemikë të hapur me dyshen Scarfoglio-Serao, e shkeli marrëveshjen dhe u tregoi lexuesve të saj episodin. Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Spitalin për të Pashërueshëm më 5 shtator në mesditë. Ngjarja shkaktoi një protestë të madhe në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në shtëpi. Matilda zgjodhi emrin e nënës së saj, Paolina, për të porsalindurin. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e ''mëngjesit'' === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për bashkëpunim me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe a beson ai se ajo ia shiti një fejesë problematike një klarinetisti për 2,000 lire? Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve! Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.Non fu risparmiata Matilde, accusata di aver ricevuto più volte soldi in cambio di raccomandazioni per posti di lavoro. Scarfoglio, davanti all'attacco sferrato, la difese sul ''Mattino'': Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lireta dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Që znj. Serao nuk e ka prishur kurrë veten në tualete, që nuk ka pasur kurrë asnjë bizhuteri, është një çështje famëkeqe evropiane. Brenda pak muajsh, firma e tij u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lireta dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri njerëzor dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte tërheqëse. Përveç kësaj, ishte edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një marrëdhënie me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili kreu vetëvrasje në vitin 1906), lindi një vajzë të cilën shkrimtari donte ta quante Eleonora, si shenjë dashurie për Dusen . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' <ref>{{Cite web |title=Il Giorno, 26 luglio 1927 |url=https://3.bp.blogspot.com/-mpcl1MWSepM/WLeutNEaXII/AAAAAAAAvAk/KlPHLd516XYDALa1afwzfYfvggvagaZMACLcB/s640/serao-1.jpg}}</ref> . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini <ref>{{Cite web |title=Editore Antonio Quattrini / Casa Editrice Italiana |url=http://www.lfb.it/fff/editoria/editori/q/quattrini.htm}}</ref> . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse. Të dy gazetat morën një qëndrim të përbashkët vetëm në fund të konfliktit botëror. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe shoku i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 . Matilde morì nel 1927 colpita da un [[Pika në Zemër|infarto]] mentre alla sua scrivania era intenta a scrivere<ref>{{Sfn|Verdile, Matilde Serao|p. 109}}</ref>. Fu sepolta nella cappella di famiglia del cimitero di Poggioreale di Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraiano-s midis veprave më domethënëse, më të denja për histori». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "prozatoren më të madhe në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në shpirt dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane === * Zemër e Sëmurë, Torino, Casanova, 1881 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1882). Fantazi, Torino, Casanova, 1883 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1892). Faqja Blu, kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. Virtyti i Checchina, Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1884). Barku i Napolit, Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1884). Pushtimi i Romës, Firence, Barbera, 1885 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1910). Rrugët e Trishtueshme, Corriere di Roma, 1886 Romani i Vajzës, Milano, Treves, 1886; Botim i rishikuar në vitin 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Një roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1921). Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna, Milano, Galli, 1887 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1887). Lulja e Pasionit. Tregime të Shkurtra, Milano, Galli, 1888, Milano, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1888). Lamtumirë, Dashuri!, Napoli, Giannini, 1890. Toka e Cockaigne (Roman Napolitan), Milano, Treves, 1891. Roman i Vogël, Napoli, Pierro, 1891. (Lexoni në Wikisource). Dënimi, Torino, Casanova, 1893. Të Dashuruarit. Pastel, Milano, Treves, 1894. (Lexoni në Wikisource). Le Marie, Napoli, Pierro, 1894 (Lexo në Wikisource, botim 1904) Indiferenti, Napoli, Pierro, 1896. The Infidel, Milan, Brigola, 1897. (Lexo në Wikisource). Donna Paola, Romë, Voghera, 1897. (Lexo në Wikisource). Në ëndërr, Firence, Paggi, 1897. Në vendin e Jezusit. Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. Story of a Nun, Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). Valltari, Catania, Giannotta, 1899. Si një lule, Firence, Landi, 1900. Të dish se si të jetosh. (Rregullat e sjelljes së mirë), si në Gibus del Mattino, Napoli, Tocco, 1900 (Lexoni në Wikisource, botimi i vitit 1900). Shpirti i thjeshtë. Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 (Lexoni në Wikisource). Madona dhe Shenjtorët. Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. Historia e dy shpirtrave, Romë, Nuova Antologia, 1904 (Lexoni në Wikisource). Tri gra, Romë, Voghera, 1905. Pas faljes, në "Nuova Antologia", 1906. Shfarosësi Vezuv. Ditari i shpërthimit të prillit 1906, Napoli, Perrella, 1906. Gazeta, Napoli, Perrella, 1906. Legjenda e Napolit, Napoli, Perrella, 1906. Duke ëndërruar, Catania, Giannotta, 1906. Rroftë jeta!, Romë, Antologji e re, 1908. Cristina, Romë, Voghera, 1908. (Lexoni në Wikisource). Flokët e Samsonit, Napoli, Perrella, 1909. Shën Gennaro në legjendë dhe në jetë, Lanciano, Carabba, 1909. Pelegrini pasionant. Histori dashurie, Napoli, Perrella, 1911. Dora e prerë. Një histori dashurie, Firence, Salani, 1912 (Lexoni në Wikisource). Ajo nuk u përgjigj, Milan, Treves, 1914. Një grua flet. Ditari i Luftës së Grave, Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. Temi il leone, Firence, Salani, 1916. Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra, Milano, Treves, 1918. Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autorja, Milano, Quintieri, 1919 (Lexoni në Wikisource). Mos tua.... Roman në tre ditë, Milano, Treves, 1926 (Lexoni në Wikisource). Via delle cinque lune, Milano, Garzanti, 1941. Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi. Milano, 1946. Syri i Napolit, Milano, Garzanti, 1962. Flyflies, Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. Dehja, skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. === Përmbledhje me tregime të shkurtra === * "Komeditë e Salloneve" "Nostalgjia" "Fulvia" "Simpatitë e Martirologjisë" "Komeditë Borgjeze" "Mozaiku i Vajzave" "Skicat" * Nga Jeta, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1879. (Lexoni në Wikisource). Koleksion Minimal, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1881. * ''Legjendat Napolitane'', Milano, Ottino, 1881 ( [https://it.wikisource.org/wiki/Leggende%20napoletane Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1895). * ''<nowiki/>'Për një Poet'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Një Shitës Lulesh'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Lojëra'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Canituccia'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Profile'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Në Shkollë'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Mjegullnaja'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Modë''' ''<nowiki/>'Humbërim' Zemër e sëmurë'', (tregim), Torino, Casanova, 1881. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Cuore%20infermo Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1882). * ''Shpirtra të Vegjël'', Romë, Sommaruga, 1883. ( {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} ). {{Authority control}} * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. : ''Roje vigjilente!'' : ''Trefish i thatë'' : ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). : ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Le%20amanti Lexo] në Wikisource). {{Authority control}}"Flaka e Madhe" "Perëndim Dielli" "Dashnori i Çmendur" "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një Menstrel'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Lettere%20d'una%20viaggiatrice Lexo] në Wikisource). * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave Intercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === Shpjegues === {{Authority control}} === Burimet === <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca}} == Hyrje të ngjashme == * Shkrimtarë Veristë * Çmimi i Gazetarisë Matilde Serao == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == {{Portale|biografie|editoria|letteratura}}{{Authority control}} [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] qxaauu93i61z49d6o55eznc7ksmyg30 2983554 2983553 2026-05-24T12:43:38Z Alvisa Sopi 186770 2983554 wikitext text/x-wiki Matilde Serao (Patra, 7 mars 1856 - Napoli, 25 korrik 1927) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga eksponentet më të mëdha të verizmës <ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Matilde Serao: la vita e le opere dell&#039;autrice |url=https://sapere.virgilio.it/scuola/superiori/letteratura-storia-filosofia/letteratura-ottocento/matilde-serao-vita-opere |language=it}}</ref> . Si gazetare, ajo ishte italianja e parë që themeloi dhe drejtoi një gazetë të përditshme, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno'' . Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". <ref>{{Citation |url=https://archive.org/details/piccolodizionari00gube/page/826/mode/2up?q=matilde+serao}} </ref> == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ai lindi nga martesa midis avokatit napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly-t (ose Borrelli-t, siç nënshkruante ajo vetë në fillim të karrierës së saj, ose edhe Borelly-t, Borrely-t ose Bonelly-t), një fisnike greke në rënie, pasardhëse e familjes së rëndësishme fanariote të Skanavi-ve (ose Scanavy-ve ose edhe Skanavy-ve) me origjinë nga Kiosi dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, duke përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi, Vogorides. Babai i tij, [[Avokati|një avokat]] dhe [[Gazetari|gazetar]], iu desh të largohej nga qyteti i tij në [[1848|vitin 1848]] sepse kërkohej si anti-Burbon . Gjatë mërgimit të tij në [[Greqia|Greqi]] <ref name="Treccani" />, ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai u takua dhe u martua me Paolina Borrelly-n, e cila do të ishte modeli për Matildën e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta ) ku familja kishte disa prona.<templatestyles src="Citazione/styles.css" /><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> === Adoleshenca === Jeta e saj gjatë adoleshencës së hershme ishte e qetë dhe e shkujdesur. Ajo ndoqi familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikim, ajo u paraqit si auditore e thjeshtë në Shkollën Normale " Eleonora Pimentel Fonseca ", në Piazza del Gesù në Napoli. Vitin pasardhës, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në [[Kisha Katolike Romake|katolike]] nga [[Kisha Ortodokse Lindore|konfesioni ortodoks]] (ishte feja e nënës së saj). Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, duke fituar një konkurs si ndihmëse në Telegrafin Shtetëror; puna e zuri për tre vjet. Përvoja më vonë do t'i sugjeronte një libër kushtuar botës së telegrafistëve ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse një pjesë e mirë e ditës ishte e zhytur në punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ai përfundoi tregimin e tij të parë të shkurtër, ''Opale'', të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . Vitin pasardhës, ai krijoi një miqësi të sinqertë me aktoren Eleonora Duse, atëherë aktorja e re kryesore në Compagnia Stabile dei Fiorentini në Napoli, së bashku me Giovanni Emanuel dhe Giacinta Pezzana. Serao qëndroi pranë aktores dhe e ndihmoi atë kur ajo mbeti shtatzënë gjatë një marrëdhënieje të trazuar me Martino Cafieron dhe u detyrua të lindte fëmijën në Marina di Pisa, por fëmija lindi i vdekur.{{Authority control}} === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim.{{Authority control}} Ato vajza elegante të vogla nuk e dinë që unë i njoh nga brenda – shkroi Matilda e re – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… I momenti felici del soggiorno romano furono probabilmente le serate che passò accompagnata dal padre, nella redazione del ''Fracassa''. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Takimi i parë midis Edoardo Scarfoglio dhe Matilde Serao u zhvillua në redaksinë e Kapiten Fracassa. Matilde Serao u magjeps nga i riu inteligjent dhe i gjallë. Filloi një marrëdhënie që shkaktoi thashetheme në klasat e larta të Romës. Edoardo Scarfoglio i shkroi për të një miku: Kjo grua, kaq konvencionale, thashethemexhie dhe e rreme midis njerëzve dhe kaq e thjeshtë, kaq e dashur, kaq e sinqertë në jetën private, kaq kotë me të tjerët dhe kaq e përulur me veten time, kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në momentet e dashurisë, kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt dhe kaq e bindur ndaj mësimeve, më pëlqen gjithashtu, gjithashtu, tepër shumë. Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' <ref name="Ideesocietacivile201411">{{Cite web |date=novembre 2014 |title=La scrittrice orgogliosa di non saper scrivere |url=http://www.ideesocietacivile.it/date/2014/11/page/2/}}</ref> . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', e përditshmja romake me qarkullimin më të madh në atë kohë. Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të konsiderueshëm, ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si të kësaj bote, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» <ref>{{Sfn|Banti}}.</ref> Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet shoqërore, zhvillimet më të fundit, zakonet dhe doket u kundërbalancuan nga një vëmendje e veçantë ndaj fakteve dhe ngjarjeve shoqërore, duke përbërë masën e stilit të Matilde Seraos. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'', një nga revistat kryesore [[Feminizmi|emancipuese]] të kohës. Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t <ref>{{Cite web|http://www.graziagiordani.it/recensioni/Prima%20della%20quiete%20di%20Elena%20Gianini%20Belotti.htm|Grazia Giordani, recensione di "Prima della quiete" di Elena Gianini Belotti}}</ref> pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar aventurën e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao thirri emra prestigjioz si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus ( kapele që mbyllet me shpejtësi), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref>{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti [[1892]] do të rezultonte një vit i mbushur me ngjarje negative për Matildën. Serao u trondit nga një episod që do të shkaktonte një trazirë të madhe. Matilda, pas një grindjeje me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal nëse vij të vras veten në pragun tënd si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', me sjellje joetike, e mbajti të heshtur lajmin duke e censuruar atë, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'', në polemikë të hapur me dyshen Scarfoglio-Serao, e shkeli marrëveshjen dhe u tregoi lexuesve të saj episodin. Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Spitalin për të Pashërueshëm më 5 shtator në mesditë. Ngjarja shkaktoi një protestë të madhe në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në shtëpi. Matilda zgjodhi emrin e nënës së saj, Paolina, për të porsalindurin. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e ''mëngjesit'' === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për bashkëpunim me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe a beson ai se ajo ia shiti një fejesë problematike një klarinetisti për 2,000 lire? Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve! Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.Non fu risparmiata Matilde, accusata di aver ricevuto più volte soldi in cambio di raccomandazioni per posti di lavoro. Scarfoglio, davanti all'attacco sferrato, la difese sul ''Mattino'': Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lireta dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Që znj. Serao nuk e ka prishur kurrë veten në tualete, që nuk ka pasur kurrë asnjë bizhuteri, është një çështje famëkeqe evropiane. Brenda pak muajsh, firma e tij u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lireta dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri njerëzor dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte tërheqëse. Përveç kësaj, ishte edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një marrëdhënie me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili kreu vetëvrasje në vitin 1906), lindi një vajzë të cilën shkrimtari donte ta quante Eleonora, si shenjë dashurie për Dusen . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' <ref>{{Cite web |title=Il Giorno, 26 luglio 1927 |url=https://3.bp.blogspot.com/-mpcl1MWSepM/WLeutNEaXII/AAAAAAAAvAk/KlPHLd516XYDALa1afwzfYfvggvagaZMACLcB/s640/serao-1.jpg}}</ref> . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini <ref>{{Cite web |title=Editore Antonio Quattrini / Casa Editrice Italiana |url=http://www.lfb.it/fff/editoria/editori/q/quattrini.htm}}</ref> . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse. Të dy gazetat morën një qëndrim të përbashkët vetëm në fund të konfliktit botëror. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe shoku i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 . Matilde morì nel 1927 colpita da un [[Pika në Zemër|infarto]] mentre alla sua scrivania era intenta a scrivere<ref>{{Sfn|Verdile, Matilde Serao|p. 109}}</ref>. Fu sepolta nella cappella di famiglia del cimitero di Poggioreale di Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraiano-s midis veprave më domethënëse, më të denja për histori». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "prozatoren më të madhe në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në shpirt dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane: === Zemra e sëmurë, Torino, Casanova, 1881 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1882). Fantasy, Torino, Casanova, 1883 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1892). Faqe Blu, kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. Virtyti i Checchina, Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1884). Barku i Napolit, Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1884). The Conquest of Rome, Firence, Barbera, 1885 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim i vitit 1910). Rrugët e Trishtueshme, Corriere di Roma, 1886 Romani i vajzës, Milano, Treves, 1886; botim i rishikuar në 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1921). Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna, Milano, Galli, 1887 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1887). Lule pasioni. Tregime të shkurtra, Milano, Galli, 1888; Milan, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1888). Lamtumirë, Dashuri!, Napoli, Giannini, 1890. Toka e Cockaigne (Roman Neapolitan), Milano, Treves, 1891. Small Novel, Napoli, Pierro, 1891. (Wikisource Lexo në Wikisource). Ndëshkimi, Torino, Kazanova, 1893. Të dashuruarit. Pastels, Milano, Treves, 1894. (Wikisource Lexo në Wikisource). The Maries, Napoli, Pierro, 1894 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim i vitit 1904) Indiferenti, Napoli, Pierro, 1896. The Unfaithful, Milan, Brigola, 1897. (Wikisource Lexo në Wikisource). Donna Paola, Romë, Voghera, 1897. (Wikisource Lexo në Wikisource). Në ëndërr, Firence, Paggi, 1897. Në vendin e Jezusit. Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. The Story of a Nun, Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). Valltarja, Catania, Giannotta, 1899. Si një Lule, Firence, Landi, 1900. Të dish si të jetosh. (Rregullat e sjelljes së mirë), si Gibus i Mëngjesit, Napoli, Tocco, 1900 (Wikisource Lexo në Wikisource, botimi i vitit 1900). Shpirti i Thjeshtë. Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 (Wikisource Lexo në Wikisource). Madona dhe Shenjtorët. Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. Një Histori e Dy Shpirtrave, Romë, Antologji e Re, 1904 (Wikisource Lexo në Wikisource). Tre Gra, Romë, Voghera, 1905. Pas Faljes, në "Antologji e Re", 1906. Vezuvi Sterminator. Ditari i Shpërthimit të Prillit 1906, Napoli, Perrella, 1906. Gazeta, Napoli, Perrella, 1906. Legjenda e Napolit, Napoli, Perrella, 1906. Ëndërrim, Catania, Giannotta, 1906. Rroftë Jeta!, Romë, Antologji e Re, 1908. Cristina, Romë, Voghera, 1908. (Wikisource Lexoni në Wikisource). Flokët e Samsonit, Napoli, Perrella, 1909. San Gennaro në Legjendë dhe Jetë, Lanciano, Carabba, 1909. Pelegrini Pasionant. Histori Dashurie, Napoli, Perrella, 1911. Dora e Prerë. Një Roman Dashurie, Firence, Salani, 1912 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Ajo Nuk U Përgjigje, Milan, Treves, 1914. Një Grua Flet. Një Ditar i Luftës së Grave, Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. Ki frikë Luanin, Florence, Salani, 1916. Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra, Milano, Treves, 1918. Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autori, Milano, Quintieri, 1919 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Vdekja juaj.... Një roman në tre ditë, Milano, Treves, 1926 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Via delle Cinque Lune, Milano, Garzanti, 1941. Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi. Milano, 1946. Syri i Napolit, Milano, Garzanti, 1962. Blueflies, Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. Dehja, skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. Koleksione Tregimesh të Shkurtra * "Komeditë e Salloneve" "Nostalgjia" "Fulvia" "Simpatitë e Martirologjisë" "Komeditë Borgjeze" "Mozaiku i Vajzave" "Skicat" * Nga Jeta, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1879. (Lexoni në Wikisource). Koleksion Minimal, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1881. * ''Legjendat Napolitane'', Milano, Ottino, 1881 ( [https://it.wikisource.org/wiki/Leggende%20napoletane Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1895). * ''<nowiki/>'Për një Poet'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Një Shitës Lulesh'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Lojëra'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Canituccia'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Profile'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Në Shkollë'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Mjegullnaja'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Modë''' ''<nowiki/>'Humbërim' Zemër e sëmurë'', (tregim), Torino, Casanova, 1881. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Cuore%20infermo Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1882). * ''Shpirtra të Vegjël'', Romë, Sommaruga, 1883. ( {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} ). {{Authority control}} * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. : ''Roje vigjilente!'' : ''Trefish i thatë'' : ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). : ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Le%20amanti Lexo] në Wikisource). {{Authority control}}"Flaka e Madhe" "Perëndim Dielli" "Dashnori i Çmendur" "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një Menstrel'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Lettere%20d'una%20viaggiatrice Lexo] në Wikisource). * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave Intercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === Shpjegues === {{Authority control}} === Burimet === <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca}} == Hyrje të ngjashme == * Shkrimtarë Veristë * Çmimi i Gazetarisë Matilde Serao == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == {{Portale|biografie|editoria|letteratura}}{{Authority control}} [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 4yb5oqx2kdrp3ifeio0nrmas2rk7g2s 2983555 2983554 2026-05-24T12:56:40Z Alvisa Sopi 186770 2983555 wikitext text/x-wiki Matilde Serao (Patra, 7 mars 1856 - Napoli, 25 korrik 1927) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga eksponentet më të mëdha të verizmës <ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Matilde Serao: la vita e le opere dell&#039;autrice |url=https://sapere.virgilio.it/scuola/superiori/letteratura-storia-filosofia/letteratura-ottocento/matilde-serao-vita-opere |language=it}}</ref> . Si gazetare, ajo ishte italianja e parë që themeloi dhe drejtoi një gazetë të përditshme, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno'' . Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". <ref>{{Citation |url=https://archive.org/details/piccolodizionari00gube/page/826/mode/2up?q=matilde+serao}} </ref> == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ai lindi nga martesa midis avokatit napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly-t (ose Borrelli-t, siç nënshkruante ajo vetë në fillim të karrierës së saj, ose edhe Borelly-t, Borrely-t ose Bonelly-t), një fisnike greke në rënie, pasardhëse e familjes së rëndësishme fanariote të Skanavi-ve (ose Scanavy-ve ose edhe Skanavy-ve) me origjinë nga Kiosi dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, duke përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi, Vogorides. Babai i tij, [[Avokati|një avokat]] dhe [[Gazetari|gazetar]], iu desh të largohej nga qyteti i tij në [[1848|vitin 1848]] sepse kërkohej si anti-Burbon . Gjatë mërgimit të tij në [[Greqia|Greqi]] <ref name="Treccani" />, ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai u takua dhe u martua me Paolina Borrelly-n, e cila do të ishte modeli për Matildën e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta ) ku familja kishte disa prona.<templatestyles src="Citazione/styles.css" /><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> === Adoleshenca === Jeta e saj gjatë adoleshencës së hershme ishte e qetë dhe e shkujdesur. Ajo ndoqi familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikim, ajo u paraqit si auditore e thjeshtë në Shkollën Normale " Eleonora Pimentel Fonseca ", në Piazza del Gesù në Napoli. Vitin pasardhës, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në [[Kisha Katolike Romake|katolike]] nga [[Kisha Ortodokse Lindore|konfesioni ortodoks]] (ishte feja e nënës së saj). Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, duke fituar një konkurs si ndihmëse në Telegrafin Shtetëror; puna e zuri për tre vjet. Përvoja më vonë do t'i sugjeronte një libër kushtuar botës së telegrafistëve ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse një pjesë e mirë e ditës ishte e zhytur në punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ai përfundoi tregimin e tij të parë të shkurtër, ''Opale'', të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . Vitin pasardhës, ai krijoi një miqësi të sinqertë me aktoren Eleonora Duse, atëherë aktorja e re kryesore në Compagnia Stabile dei Fiorentini në Napoli, së bashku me Giovanni Emanuel dhe Giacinta Pezzana. Serao qëndroi pranë aktores dhe e ndihmoi atë kur ajo mbeti shtatzënë gjatë një marrëdhënieje të trazuar me Martino Cafieron dhe u detyrua të lindte fëmijën në Marina di Pisa, por fëmija lindi i vdekur.{{Authority control}} === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim.{{Authority control}} Ato vajza elegante të vogla nuk e dinë që unë i njoh nga brenda – shkroi Matilda e re – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… Momentet më të lumtura të qëndrimit të saj në Romë ishin ndoshta mbrëmjet që kaloi e shoqëruar nga i ati, në redaksinë e Fracassa-s. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Takimi i parë midis Edoardo Scarfoglio dhe Matilde Serao u zhvillua në redaksinë e Kapiten Fracassa. Matilde Serao u magjeps nga i riu inteligjent dhe i gjallë. Filloi një marrëdhënie që shkaktoi thashetheme në klasat e larta të Romës. Edoardo Scarfoglio i shkroi për të një miku: Kjo grua, kaq konvencionale, thashethemexhie dhe e rreme midis njerëzve dhe kaq e thjeshtë, kaq e dashur, kaq e sinqertë në jetën private, kaq kotë me të tjerët dhe kaq e përulur me veten time, kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në momentet e dashurisë, kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt dhe kaq e bindur ndaj mësimeve, më pëlqen gjithashtu, gjithashtu, tepër shumë. Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' <ref name="Ideesocietacivile201411">{{Cite web |date=novembre 2014 |title=La scrittrice orgogliosa di non saper scrivere |url=http://www.ideesocietacivile.it/date/2014/11/page/2/}}</ref> . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', e përditshmja romake me qarkullimin më të madh në atë kohë. Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të konsiderueshëm, ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si të kësaj bote, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» <ref>{{Sfn|Banti}}.</ref> Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet shoqërore, zhvillimet më të fundit, zakonet dhe doket u kundërbalancuan nga një vëmendje e veçantë ndaj fakteve dhe ngjarjeve shoqërore, duke përbërë masën e stilit të Matilde Seraos. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'', një nga revistat kryesore [[Feminizmi|emancipuese]] të kohës. Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t <ref>{{Cite web|http://www.graziagiordani.it/recensioni/Prima%20della%20quiete%20di%20Elena%20Gianini%20Belotti.htm|Grazia Giordani, recensione di "Prima della quiete" di Elena Gianini Belotti}}</ref> pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar aventurën e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao thirri emra prestigjioz si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus ( kapele që mbyllet me shpejtësi), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref>{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti [[1892]] do të rezultonte një vit i mbushur me ngjarje negative për Matildën. Serao u trondit nga një episod që do të shkaktonte një trazirë të madhe. Matilda, pas një grindjeje me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal nëse vij të vras veten në pragun tënd si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', me sjellje joetike, e mbajti të heshtur lajmin duke e censuruar atë, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'', në polemikë të hapur me dyshen Scarfoglio-Serao, e shkeli marrëveshjen dhe u tregoi lexuesve të saj episodin. Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Spitalin për të Pashërueshëm më 5 shtator në mesditë. Ngjarja shkaktoi një protestë të madhe në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në shtëpi. Matilda zgjodhi emrin e nënës së saj, Paolina, për të porsalindurin. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e ''mëngjesit'' === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për bashkëpunim me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe a beson ai se ajo ia shiti një fejesë problematike një klarinetisti për 2,000 lire? Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve! Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.Non fu risparmiata Matilde, accusata di aver ricevuto più volte soldi in cambio di raccomandazioni per posti di lavoro. Scarfoglio, davanti all'attacco sferrato, la difese sul ''Mattino'': Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lireta dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Që znj. Serao nuk e ka prishur kurrë veten në tualete, që nuk ka pasur kurrë asnjë bizhuteri, është një çështje famëkeqe evropiane. Brenda pak muajsh, firma e tij u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lireta dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri njerëzor dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte tërheqëse. Përveç kësaj, ishte edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një marrëdhënie me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili kreu vetëvrasje në vitin 1906), lindi një vajzë të cilën shkrimtari donte ta quante Eleonora, si shenjë dashurie për Dusen . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' <ref>{{Cite web |title=Il Giorno, 26 luglio 1927 |url=https://3.bp.blogspot.com/-mpcl1MWSepM/WLeutNEaXII/AAAAAAAAvAk/KlPHLd516XYDALa1afwzfYfvggvagaZMACLcB/s640/serao-1.jpg}}</ref> . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini <ref>{{Cite web |title=Editore Antonio Quattrini / Casa Editrice Italiana |url=http://www.lfb.it/fff/editoria/editori/q/quattrini.htm}}</ref> . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse. Të dy gazetat morën një qëndrim të përbashkët vetëm në fund të konfliktit botëror. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe shoku i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 . Matilde morì nel 1927 colpita da un [[Pika në Zemër|infarto]] mentre alla sua scrivania era intenta a scrivere<ref>{{Sfn|Verdile, Matilde Serao|p. 109}}</ref>. Fu sepolta nella cappella di famiglia del cimitero di Poggioreale di Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraiano-s midis veprave më domethënëse, më të denja për histori». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "prozatoren më të madhe në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në shpirt dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane: === Zemra e sëmurë, Torino, Casanova, 1881 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1882). Fantasy, Torino, Casanova, 1883 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1892). Faqe Blu, kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. Virtyti i Checchina, Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1884). Barku i Napolit, Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1884). The Conquest of Rome, Firence, Barbera, 1885 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim i vitit 1910). Rrugët e Trishtueshme, Corriere di Roma, 1886 Romani i vajzës, Milano, Treves, 1886; botim i rishikuar në 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1921). Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna, Milano, Galli, 1887 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1887). Lule pasioni. Tregime të shkurtra, Milano, Galli, 1888; Milan, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim 1888). Lamtumirë, Dashuri!, Napoli, Giannini, 1890. Toka e Cockaigne (Roman Neapolitan), Milano, Treves, 1891. Small Novel, Napoli, Pierro, 1891. (Wikisource Lexo në Wikisource). Ndëshkimi, Torino, Kazanova, 1893. Të dashuruarit. Pastels, Milano, Treves, 1894. (Wikisource Lexo në Wikisource). The Maries, Napoli, Pierro, 1894 (Wikisource Lexo në Wikisource, botim i vitit 1904) Indiferenti, Napoli, Pierro, 1896. The Unfaithful, Milan, Brigola, 1897. (Wikisource Lexo në Wikisource). Donna Paola, Romë, Voghera, 1897. (Wikisource Lexo në Wikisource). Në ëndërr, Firence, Paggi, 1897. Në vendin e Jezusit. Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. The Story of a Nun, Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). Valltarja, Catania, Giannotta, 1899. Si një Lule, Firence, Landi, 1900. Të dish si të jetosh. (Rregullat e sjelljes së mirë), si Gibus i Mëngjesit, Napoli, Tocco, 1900 (Wikisource Lexo në Wikisource, botimi i vitit 1900). Shpirti i Thjeshtë. Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 (Wikisource Lexo në Wikisource). Madona dhe Shenjtorët. Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. Një Histori e Dy Shpirtrave, Romë, Antologji e Re, 1904 (Wikisource Lexo në Wikisource). Tre Gra, Romë, Voghera, 1905. Pas Faljes, në "Antologji e Re", 1906. Vezuvi Sterminator. Ditari i Shpërthimit të Prillit 1906, Napoli, Perrella, 1906. Gazeta, Napoli, Perrella, 1906. Legjenda e Napolit, Napoli, Perrella, 1906. Ëndërrim, Catania, Giannotta, 1906. Rroftë Jeta!, Romë, Antologji e Re, 1908. Cristina, Romë, Voghera, 1908. (Wikisource Lexoni në Wikisource). Flokët e Samsonit, Napoli, Perrella, 1909. San Gennaro në Legjendë dhe Jetë, Lanciano, Carabba, 1909. Pelegrini Pasionant. Histori Dashurie, Napoli, Perrella, 1911. Dora e Prerë. Një Roman Dashurie, Firence, Salani, 1912 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Ajo Nuk U Përgjigje, Milan, Treves, 1914. Një Grua Flet. Një Ditar i Luftës së Grave, Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. Ki frikë Luanin, Florence, Salani, 1916. Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra, Milano, Treves, 1918. Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autori, Milano, Quintieri, 1919 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Vdekja juaj.... Një roman në tre ditë, Milano, Treves, 1926 (Wikisource Lexoni në Wikisource). Via delle Cinque Lune, Milano, Garzanti, 1941. Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi. Milano, 1946. Syri i Napolit, Milano, Garzanti, 1962. Blueflies, Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. Dehja, skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. Koleksione Tregimesh të Shkurtra * "Komeditë e Salloneve" "Nostalgjia" "Fulvia" "Simpatitë e Martirologjisë" "Komeditë Borgjeze" "Mozaiku i Vajzave" "Skicat" * Nga Jeta, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1879. (Lexoni në Wikisource). Koleksion Minimal, Milano, Perusia dhe Quadrio, 1881. * ''Legjendat Napolitane'', Milano, Ottino, 1881 ( [https://it.wikisource.org/wiki/Leggende%20napoletane Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1895). * ''<nowiki/>'Për një Poet'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Një Shitës Lulesh'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Lojëra'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Canituccia'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Profile'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Në Shkollë'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Mjegullnaja'<nowiki/>'' ''<nowiki/>'Modë''' ''<nowiki/>'Humbërim' Zemër e sëmurë'', (tregim), Torino, Casanova, 1881. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Cuore%20infermo Lexo] në Wikisource, botimi i vitit 1882). * ''Shpirtra të Vegjël'', Romë, Sommaruga, 1883. ( {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} {{Cite web |title=Leggi |url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/s/serao/piccole_anime/pdf/piccol_p.pdf |publisher=su [[LiberLiber]]}} ). {{Authority control}} * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. : ''Roje vigjilente!'' : ''Trefish i thatë'' : ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). : ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Le%20amanti Lexo] në Wikisource). {{Authority control}}"Flaka e Madhe" "Perëndim Dielli" "Dashnori i Çmendur" "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një Menstrel'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Lettere%20d'una%20viaggiatrice Lexo] në Wikisource). * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave Intercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === Shpjegues === {{Authority control}} === Burimet === <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca}} == Hyrje të ngjashme == * Shkrimtarë Veristë * Çmimi i Gazetarisë Matilde Serao == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == {{Portale|biografie|editoria|letteratura}}{{Authority control}} [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] my7ihluw0ko2jzazutc9n7u1evhsrai Pietro Bembo 0 400976 2983557 2026-05-24T13:11:35Z Learta Fetahu 187983 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150822755|Pietro Bembo]]" 2983557 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Other uses|l'omonimo vescovo di Veglia|Pietro Bembo (vescovo)}}  :{{Blockquote|A differenza di Ferrara, o di Mantova, la corte di Urbino [...] ospitava allora un buon numero di esuli d'eccezione. Sono i personaggi che per sempre conversano nel ''Cortegiano'' del Castiglione: il gruppo mediceo, [[Giuliano de' Medici, duca di Nemours|Giuliano]] col fido [[Bernardo Dovizi da Bibbiena|Bernardo da Bibbiena]], i due genovesi [[Ottaviano Fregoso|Ottaviano]] e [[Federigo Fregoso]], il veronese [[Ludovico di Canossa]], i due mantovani [[Cesare Gonzaga (1476-1512)|Cesare Gonzaga]] e il Castiglione stesso|{{Cita |Dionisotti}}}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Per questa società non soltanto si valse di una corrispondenza sempre più fitta con gli amici lontani, ma anche, vivendo a Padova o a breve distanza nella sua villa, riuscì a raccogliere e stringere a sé i giovani di maggior ingegno che da ogni parte confluivano a quella università. Così, oltre ai Veneziani che più gli furono fedeli, conobbero il B[embo] e ne subirono l'influsso, via via, [[Bernardo Tasso]], [[Giovanni Guidiccioni]], [[Giovanni Della Casa]], [[Benedetto Varchi]]. L'influsso dei B[embo] su questi giovani non sarebbe stato così forte se essi non avessero riconosciuto in lui, nella sua tarda maturità e vecchiezza, una giovanile energia.|{{Cita |Dionisotti}}}}Pietro Bembo (Venezia, 20 maj 1470 – Roma, 18 janar 1547) ka qene nje Kardinal, shkrimtar, grammatikor, poet dhe humanist italian. Duke i takuar një familjeje veneciane, Pietro Bembo pati mundësinë të ndërtonte një arsim dhe reputacion të fortë letrar që në rini fal kontakteve me rrethin e atit dhe miqësisë me Ludovico Ariosto, me Baldassarre Castiglione[1] që ju konsulton për Aldo Manuzio-n. Meritatij kryesore ishte kontributi i tij i bëri në "kodifikimin e italishtes së shkruar", duke e përshtatur atë me modelin, në veprën që ka bërë më të veçanta, "gramatika më e rëndësishme në të gjithë historinë e italishtes", gjë, Prose in which the vulgar language is diskuted (1525)[2]. Kur i shes këto role nuk përhapen në të gjithë Evropën e modelit Petrarkist, të lidhur me poetin tim rima dashurie me një platonike aroma me Maria Savorgnan dhe Lucrezia Borgia. Mos shkruaj për poetin që do të të njohë, mos harro gjuhën latine, mos harro aventurat italiane, mos harro historitë italiane, mos harro fondin kardinal ose Papa Pali III të vitit 1539, dukën e Palit të Romës ose verën e vitit 1547. == Biografia == [[Skeda:Hans_Memling_-_Bernardo_Bembo,_staatsman_en_ambassadeur_van_Venetië_-_Royal_Museum_of_Fine_Arts_Antwerp.jpg|djathtas|parapamje|Hans Memling, ''Bernardo Bembo'', pikturë me vaj, 1471-1474, Muzeu Mbretëror i Arteve të Bukura, Antverp .]] === Origjina dhe edukimi === Pietro Bembo lindi në Venecia më 20 maj 1470 në familjen e lashtë patriciane të Bembos <ref group="N">Secondo la tradizione, la famiglia Bembo era originaria di [[Bolonja|Bologna]]. Si sarebbe spostata «nelle piane fangose del nord-est dell'[[Deti Adriatik|Adriatico]]» durante la prima metà del [[Shekulli V|V secolo]], durante le invasioni perpetrate da [[Attila]] nell'[[Perandoria Romake Perëndimore|Impero romano d'Occidente]]. Cfr. {{Sfn|Kidwell|p. 3}}.</ref> . Prindërit e tij ishin Bernardo, një politikan i rëndësishëm dhe vetë [[Humanizmi i Rilindjes|humanist]] <ref>{{Sfn|Faini|p. 38}}: «Questo, malgrado lo stesso Bernardo fosse uomo di vasta e versatile cultura, amante delle lettere, dell'arte, del collezionismo».</ref>, dhe Elena Marcello <ref name=":11">{{Cite web |title=BEMBO, Pietro - Albero genealogico |url=http://cardinaliserenissima.uniud.it/59-bembo-albero.html}}</ref> . Familja ishte e përfshirë aktivisht në trafikun tregtar dhe në prodhimin e pasurisë në Venecia, e cila në kohën e lindjes së Pietros po përjetonte një "epokën e artë" të vërtetë: në fakt kishte zyra në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]], [[Lion]], Bryzh, [[Damasku|Damask]] dhe [[Palermo]] <ref name=":8">{{Sfn|Kidwell|p. 4}}.</ref> . Për më tepër, Bembo-t gjithmonë ishin dalluar në shërbimin e tyre ndaj Shtetit: Bernardo Bembo vazhdoi të merrej me çështjet publike deri në moshën 80 vjeç <ref name=":8" /> . Në këtë kontekst, Pietro në vitin 1478 <ref>{{Sfn|Della Casa|p. 62, n°1}}.</ref> ndoqi të atin, senator të [[Republika e Venedikut|Serenissimës]], në [[Firencia|Firence]], ku takoi Lorencin e Madhërishëm dhe mësoi të vlerësonte toskanishten, të cilën do ta kishte preferuar ndaj gjuhës së qytetit të tij të lindjes për gjithë jetën <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> <ref>{{Sfn|Russo|p. 260}}: « […] bisogna concludere che egli era nato, come si è fatto intendere, linguisticamente toscano…»</ref> . Në dekadën pasuese, ai ishte në Romë në oborrin e [[Inoçenti VIII|Inocentit VIII]] (1484) <ref>{{Sfn|Faini|p. 34}}.</ref> dhe më pas në [[Bergamo]], ku i ati u emërua podestà i Serenissimës <ref name=":0" /> . Pasi u kthye në Venecia me të atin, ai nuk ndërmori një karrierë politike, duke preferuar t'i përkushtohej një karriere thjesht letrare <ref group="N">Questo lo si vide chiaramente al momento del trasferimento definitivo del giovane Bembo da Ferrara ad Urbino nel 1506. Cfr. {{Sfn|Vagni|p. 733}}.</ref>, duke shkaktuar kështu mosmiratimin e të atit dhe të nënës së tij, të cilët donin që ai të merrte pjesë në jetën politike të qytetit <ref>{{Sfn|Faini|p. 38}}.</ref> . Në filli të viteve 1490, Pietro i ri iu përkushtua studimit të dorëshkrimeve nga dramaturgu latin Publio Terenzio Afro së bashku me [[Filologjia|filologun]] dhe poetin shumë më ekspert Agnolo Poliziano, një njeri i letrave nga oborri Medici, i cili, së bashku me Giovanni Pico della Mirandola, po kërkonte dorëshkrime në [[Italia veriore|Italinë veriore,]] siç ishte zakon gjatë [[Humanizmi i Rilindjes|epokës humaniste]] <ref name=":18">{{Sfn|Faini|p. 36}}.</ref> Marco Faini shkruan, në këtë drejtim, se për Bernardo Bembo-n "shërbimi ndaj Atdheut dhe nderimi i familjes ishin një dhe e njëjta gjë" <ref>{{Sfn|Faini|p. 46}}.</ref> . Ndërkohë, disa kompozime poetike nga Bembo, të ruajtura tani në [[Bibliothèque nationale de France|Bibliothèque Nationale]] në [[Parisi|Paris]], filluan të kalonin kufijtë e Republikës së Venedikut, duke mbërritur në Milano, ku tërhoqën vëmendjen e njeriut të letrave të Sforcës, Gasparo Visconti, dhe të cilat, sipas Faini-t, u përhapën në Dukat falë studiuesit dhe filozofit grek [[Padova|nga Padova,]] Galeazzo Facino <ref>{{Sfn|Faini|p. 41}}.</ref> . ==== Udhëtimi për në Siçili ==== I etur për të mësuar [[Greqishtja e lashtë|greqishten e lashtë]], nga viti 1492 deri në vitin 1494 ai u transferua në [[Mesina]] për ta studiuar atë me studiuesin e famshëm grek Costantino Lascaris <ref>{{Sfn|Della Casa|p. 68}}.</ref> . Ai shkoi atje me mikun dhe bashkëstudentin e tij Angelo Gabriel, duke mbërritur në Mesina më 4 maj 1492 <ref>{{Sfn|Mazzucchelli|p. 735}}.</ref> pasi kishte qëndruar në [[Napoli]], ku pati mundësinë të takonte humanistë të ndryshëm të [[Mbretëria e Napolit|oborrit aragonez,]] si Giovanni Pontano dhe Jacopo Sannazzaro <ref>{{Sfn|Faini|p. 42}}.</ref> . Ai mbeti gjithmonë i vetëdijshëm për qëndrimin e tij në Siçili, i cili u ripërtëri tek ai si nga korrespondenca e tij me letrarët e Mesinës, ndër të cilët Maurolico, ashtu edhe nga prania e mikut dhe sekretarit të tij besnik Cola Bruno (1480-1542) , i cili e ndoqi atë në Venecia dhe i qëndroi pranë gjatë gjithë jetës së tij <ref>{{Sfn|Santangelo 1986|p. 255}}.</ref> . Cola, në fakt, "u kujdes për Pietron, rishikoi shkrimet e tij... pasoi shtypjen e tyre". Ai administroi familjen Paduane dhe, më vonë, ndoqi edukimin e dy fëmijëve të tij, Elenës dhe Torquatos» <ref>{{Sfn|Faini|pp. 49-50}}.</ref> . ==== Debutimi i tij letrar: ''De Aetna (Vepra e parë letrare): De Aetna (Vepra e Etnës)'' ==== [[Skeda:Raffaello_Sanzio_-_Pietro_Bembo_HIRES.jpg|majtas|parapamje|[[Rafaelo|Raffaello Sanzio]], ''Portreti i Pietro Bembo'', vaj në panel, 1504, Muzeu i Arteve të Bukura, [[Budapesti|Budapest]] .]] Duke u kthyer në Venecia, ai bashkëpunoi aktivisht me shtypshkronjën Aldo Manuzio, duke u përfshirë që në fillim në programin e tij editorial me botimin më 28 shkurt 1495 të Aldines së parë, gramatikës greke të Konstandin Laskarisit (me titull ''Erotemata'' ), të cilën ai dhe shoku i tij Angelo Gabriel e kishin sjellë nga Messina <ref>{{Sfn|Crupi|p. 226}}.</ref> . Debutimi i tij letrar u zhvillua me botimin, të shtypur nga vetë Manutiusi në shkurt të vitit 1496, të dialogut latin ''De Aetna ad Angelum Chabrielem liber'', ku ai tregoi për qëndrimin e tij në Siçili dhe ngjitjen e tij në [[Etna]], duke e ndërthurur dialogun midis tij dhe babait të tij Bernardo me citate të mësuara të marra nga letërsia greke dhe [[Letërsia latine|latine]] <ref>{{Sfn|''De Aetna''||DeAetna}}.</ref> . === Qëndrimi në Ferrara dhe ''Asolani'' === Më pas, Pietro Bembo u diplomua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]] nën drejtimin e [[Nikolla Leonik Tomeu|Niccolò Leonico Tomeo]] <ref>{{Sfn|Faini|p. 49}}.</ref>, ku ra në kontakt me filozofinë aristoteliane, e cila atëherë ishte dominuese në atë universitet <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Babai i tij, Bernardo, në vitin 1497 <ref>{{Sfn|Faini|p. 51}}.</ref>, u emërua ''vicedomino'', domethënë ambasador zyrtar i Serenissima-s <ref>{{Sfn|Della Casa|p. 71}}.</ref>, në Ferrara, kryeqytetin e dukës me të njëjtin emër, të cilin familja Este e kishte shndërruar në një qendër të rëndësishme letrare dhe muzikore <ref name=":9">{{Sfn|Kidwell|p. 18}}.</ref> falë figurës shumëplanëshe, së pari të Borso-s dhe më pas, mbi të gjitha, të Ercole I. Në dy vitet (1497-1499) gjatë të cilave qëndroi me të atin në qytetin emilian, Bembo i ri takoi Ludovico Ariosto, me të cilin krijoi një miqësi të thellë, vazhdoi studimet e tij në latinisht me humanistin Niccolò Leoniceno <ref name=":9">{{Sfn|Kidwell|p. 18}}.</ref> <ref>{{Sfn|Mazzucchelli|p. 736}}.</ref> dhe filloi të përpunonte ''Gli Asolani'', një vepër që e përfundoi në vitin 1505 dhe që u shtyp me shkronjat Manuzio <ref>{{Sfn|Chines|p. 251}}: « [...] con il dialogo teorico degli ''Asolani'', composto tra il 1497 e il 1502 e pubblicato nel 1505...»</ref> . Kjo vepër rinore, e vendosur në oborrin e Caterina Cornaro (ish- mbretëresha e Qipros dhe, me testament të Serenissima-s, zonja e Asolos ) dhe e përqendruar në komoditetin oborrtar të diskutimit të dashurisë nga një grup të rinjsh, "është frymëzuar nga biseda elegante e kompanisë ''[[Dekameroni|Decameron]]'' " <ref name=":1">{{Sfn|Ferroni|p. 5}}.</ref>, të cilën Bembo tashmë e tregon se e zgjedh si model proze. ==== Midis Venedikut dhe Ferrarës ==== [[Skeda:Veneto_-_Portrait_of_an_Unidentified_Young_Lady_-_National_Gallery.jpg|majtas|parapamje|Bartolomeo Veneto, ''Portret i një gruaje'', portret i supozuar [[1510|i]] Lucrezia Borgia-s <ref>{{Sfn|Bellonci, 2003|p. 507}}.</ref>, vaj mbi panel, [[1500|1500-1510]], Galeria Kombëtare, [[Londra|Londër]] .]] Në vitin 1499, Pietro u detyrua nga i ati të kthehej në Venecia, për shkak të ndryshimeve në politikën ndërkombëtare të cilat ishin ndërprerë nga fillimi i luftërave në Itali kundër francezëve dhe spanjollëve <ref><templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Il proposito del B[embo] di prolungare, dopo la partenza del padre, il suo soggiorno a Ferrara, non teneva conto della situazione politica, che pur era già, dopo la lega di Blois fra Venezia e la Francia, chiara|{{Cita |Dionisotti}}}}</ref> . Gjatë qëndrimit të tij në atdhe, Bembo redaktoi botimin e vitit 1501 të ''Le cose volgari'' (domethënë ''Rerum Vulgarium Fragmenta'' dhe ''Triumphi'' ) nga [[Françesko Petrarka|Petrarka]] dhe në gusht të vitit 1502 botimin e ''Le terza rime'' (domethënë ''[[Komedia Hyjnore]]'' ) nga [[Dante Aligieri|Dante]] <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> : për herë të parë dy autorë në gjuhën e folur u bënë objekt i studimeve filologjike, deri atëherë të rezervuara ekskluzivisht për klasikët e lashtë <ref name="ReferenceA">{{Sfn|Guglielmino e Grosser|p. 375}}.</ref>, duke shënuar afërsinë e Bembos me atë humanizëm të folur që u zhvillua në oborrin e Lorencos së Madhërishëm . Të dy botimet, të shtypura nga Aldo Manuzio, përbënin bazën e të gjitha botimeve të mëvonshme për të paktën tre shekuj. Kjo sipërmarrje tërhoqi vëmendjen e markezes së Mantovës Isabella d'Este, e cila, e rrethuar nga një oborr artistësh dhe letrarësh, krijoi miqësi me Bembo-n <ref>{{Sfn|Faini|p. 93}}.</ref> . Në tetor të vitit 1502, Bembo i ri mundi të kthehej në Ferrarën e tij të dashur, duke qëndruar në vilën në Ostellato, në pronësi të humanistit dhe mikut të tij Ercole Strozzi <ref name="Cita|Faini|p. 84">{{Sfn|Faini|p. 84}}.</ref> . Në kryeqytetin e dukës së vogël, ai takoi Lucrezia Borgia-n, në atë kohë gruan e princit të kurorës Alfonso d'Este . Me Lucrezian ai pati një lidhje pasionante epistolare dhe ndoshta edhe një marrëdhënie, e cila të paktën në pamje mbeti vetëm [[Dashuri platonike|platonike]], ndërsa nuk është e mundur të përcaktohet nëse ajo u bë ndonjëherë mishërore, edhe për shkak të mbikëqyrjes së rreptë ndaj së cilës Alfonso e nënshtroi gruan e tij <ref>{{Sfn|Bradford|pp. 172-176}}.</ref> <ref>{{Sfn|Pizzagalli|pp. 226-238}}.</ref> . Megjithatë, kthimi në qytetin Este nuk zgjati shumë: në prill të vitit 1505 (një muaj pas botimit të ''Gli Asolani'' ) Bembo ndoqi të atin në Romë në një ambasadë në emër të Serenissima-s, por, në vend që të kthehej në qytetin e lagunës, ai u ndal në oborrin e Urbinos <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . === Ndërhyrja e gjatë e Urbinos === [[Skeda:Raffaello_sanzio,_ritratto_di_elisabetta_gonzaga,_1503-06_ca._01.jpg|djathtas|parapamje|Raffaello Sanzio, ''Portreti i Elisabetta Gonzaga'', vaj në panel, 1504-1505, [[Uffizi]], Firence.]] Midis viteve 1506 dhe 1512, falë ndihmës së Dukeshës Elisabetta Gonzaga, Pietro jetoi në Urbino <ref>{{Sfn|Vagni|pp. 733-734}}.</ref>, ku filloi të shkruante një nga veprat e tij kryesore, ''Prose nelle cui si ragiona della volgar lingua'', me të cilën u ngrit në nivelet më të larta të karrierës së tij si humanist <ref>Si ricordi l'intensa attività di poeta volgare e il dialogo latino ''De Guido Ubaldo Feretrio deque Elisabetha Gonzagia Urbini ducibus'' scritto in onore dei suoi protettori. Cfr. {{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Oborri i Urbinos ishte një nga më të rafinuarit në Evropë, aq sa u përcaktua si një "laborator letrar" <ref>{{Sfn|Faini|p. 123}}.</ref> për shkak të tendencave dhe rrymave të ndryshme poetike të njerëzve të letrave që e gjallëruan atë oborr. Të frymëzuar nga Dukesha, gruaja e Guidobaldo da Montefeltro, intelektualët kryesorë të kohës u pritën në qytet në Marche, siç përshkruhet me mençuri nga njëri prej tyre, Baldassarre Castiglione, në kryeveprën e tij, ''Oborri''<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|A Pietro Bembo, patrizio veneto,<br/>per le sue virtù singolari<br/>da Paolo III pontefice massimo<br/>[[cooptazione|cooptato]] nel Sacro Collegio,<br/>Torquato Bembo pose.<br/><br/>Morì il 18 gennaio 1547;<br/>visse 76 anni, 7 mesi e 28 giorni.|Për Pietro Bembo-n, një patric venecian, për virtytet e tij të veçanta nga Pali III, Pontifex Maximus, u vendos në Kolegjin e Shenjtë nga Torquato Bembo. Ai vdiq më 18 janar 1547; jetoi 76 vjet, 7 muaj dhe 28 ditë.|<small>PETRO · BEMBO · PATRITIO · VENETO<br/>OB · EIUS · SINGULARES · VIRTUTES <br/>A · PAULO · III· P · M<br/>IN · SAC · COLLEGIUM · COOPTAT<br/>TORQUATUS · BEMBUS · P<br/><br/>OB · XV · K · FEB · MDXLVII<br/><nowiki>VIXITt · AN · LXXVI · M · VII · D · XXVIII</nowiki></small><ref>Vedi anche {{Cita |Della Casa |p. 112}}.</ref>}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|La lingua delle scritture, Giuliano, non dee a quella del popolo accostarsi, se non in quanto, accostandovisi, non perde gravità non perde grandezza; che altramente ella discostare se ne dee e dilungare, quanto le basta a mantenersi in vago e in gentile stato.|[[s:Prose della volgar lingua/Libro primo/XVIII|''Prose della volgar lingua'', I, 18]]}}Megjithatë, qëndrimi i Bembos në Urbino nuk ishte menduar të ishte kaq i gjatë: pasi vendosi të niste një karrierë kishtare për të mbështetur veten (në fakt ai mori rekomandimin e San Giovanni di Bolonja <ref name=":10">{{Sfn|Dionisotti, ''Introduzione''|p. 56}}.</ref> dhe të [[Urdhëri Sovran Ushtarak i Maltës|Urdhrit të Jerusalemit]] <ref>{{Sfn|Faini|p. 117}}.</ref> ), ai u pengua të shkonte në Romë nga politika luftarake e Papa [[Juli II|Julius II Della Rovere]] (1503-1513) në dëm të Urbinos (ku nga viti 1508 ai instaloi nipin e tij, Francesco Maria ), dhe Venedikut <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Zgjatja e qëndrimit të tij në qytet në Marche, për shkak të luftërave italiane që po e mbingarkonin Gadishullin në ato vite, megjithatë i lejoi Bembos të përjetonte një atmosferë festive dhe intelektualisht stimuluese të cilën ai do ta festonte më vonë në dialogun ''De Urbini ducibus'' <ref>{{Sfn|Faini|p. 131}}.</ref> . === Në Romën e Leo X === [[Skeda:Giovanni_Francesco_II_Pico_della_Mirandola.jpg|djathtas|parapamje|Anonim, ''Portreti i Giovanni Francesco II Pico della Mirandola'', pikturë, [[Shekulli XVII|shekulli i 17-të]], Pallati Dukal, [[Mantova|Mantua]] .]] Në vitin 1513, Julius II vdiq dhe u pasua nga [[Leoni X|Leo X]] (1513-1521), shumë më i butë, i cili, duke e njohur personalisht <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 11}}.</ref> dhe duke qenë i vetëdijshëm për famën e tij si njeri i letrave, e emëroi atë përfaqësues të shkurtesave <ref name=":1">{{Sfn|Ferroni|p. 5}}.</ref> <ref>{{Sfn|Della Casa|p. 85}}:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'incarico di scrivere tai lettere si dà a uomini prudentissimi, e belli scrittori: e siccome per l'altezza dell'impiego e del luogo si conviene che siano pieni di gravità e di onestà e per lo peso e la grandezza delle cose forniti di somma fede e probità, vi sono con molta cura e diligenza ricercati, e con grandi premure chiamati. E piacendo assai a Leone X questa costumanza... senza porre indugio comandò che il Bembo a quell'ufficio fosse invitato, e posto.}}</ref> . Pasi hyri në shërbim të Leos X dhe u bë mik i Kardinalit Giulio de' Medici ( Papa i ardhshëm Klementi VII ) <ref name=":2">{{Sfn|Miranda}}.</ref>, në këtë rol Pietro Bembo mbrojti shumë njerëz të letrave dhe studiues të pranishëm në kryeqytet, përfshirë Christophe de Longueil <ref>{{Sfn|Kidwell|p. 193}}.</ref> . Një diskutim me Giovan Francesco Pico-n mbi problemin e imitimit të klasikëve daton që në ato vite <ref name="ReferenceB">{{Sfn|Guglielmino e Grosser|p. 379}}.</ref> : nëse për Picon ishte e mundur të përvetësohej një eksperimentalizëm eklektik në përpunimin e teksteve letrare, Bembo u bë mbështetës i Ciceronianizmit më të paepur, domethënë se ekzistojnë dy modele unike për t'u ndjekur në letërsinë latine, [[Ciceroni]] për prozën dhe [[Virgjili]] për poezinë <ref name=":6">{{Sfn|Tavoni}}.</ref> . Ai ishte mik i latin Giovenale Manetti dhe i Bernardo Cappello, të cilët e njihnin atë në mënyrë të qartë si mësuesin e tij dhe konsideroheshin dishepulli i tij më i rëndësishëm <ref>{{Sfn|Fasulo}}.</ref> . Shkurt, gjatë papatit Medici, Bembo "ishte një nga protagonistët e jetës kulturore romake" <ref name=":1">{{Sfn|Ferroni|p. 5}}.</ref> dhe kështu arriti të grumbullonte përfitime të ndryshme në [[Bolonja|Bolonjë]] ose në manastirin benediktin të S. Pietro di Villanova pranë [[Viçenca|Vicencës]] <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Në thelb, Bembo, siç kujtojnë Salvatore Guglielmino dhe Hermann Grosser, për të vazhduar karrierën e tij letrare i pashqetësuar, u shty "të përqafonte karrierën kishtare e cila, së bashku me atë oborrtare, ishte në ato vite pozicioni më i favorshëm për një njeri të letrave" <ref name="ReferenceA">{{Sfn|Guglielmino e Grosser|p. 375}}.</ref> . Dekada romake, megjithatë, u shënua nga një sërë ngjarjesh që ndikuan thellësisht në jetën e Bembos: në vitin 1514, ambasada e tij në Venecia në emër të Papës në një përpjekje për të çliruar Serenissimën nga aleanca e saj me Francën rezultoi e pasuksesshme <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 5}}.</ref> ; megjithatë, më 28 maj 1519, babai i tij i moshuar vdiq papritur <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 6}}.</ref> <ref name="Faini149">{{Sfn|Faini|p. 149}}.</ref> . Për më tepër, gjatë viteve romake, Bembos iu desh të duronte humbjen e disa miqve dhe artistëve të rëndësishëm, si Giuliano de' Medici, Duka i Nemours (1516), [[Rafaelo|Raphael]] (1520) dhe kardinali dhe dramaturgu Bernardo Dovizi da Bibbiena (gjithashtu në vitin 1520) <ref name="Faini149" /> . === Qëndrimi në Paduan === Në shkurt të vitit 1522 <ref name=":16">{{Sfn|Faini|p. 152}}.</ref>, pas vdekjes së Leos X dhe ngjitjes në fronin papnor të holandezit [[Adriani VI|Adrian VI]], Pietro Bembo, me justifikimin e shëndetit të dobët <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 12}}.</ref>, vendosi të braktiste Romën në favor të atdheut të tij të lashtë, duke u vendosur në jetën private në [[Padova]] dhe duke marrë me vete Ambrogina Faustina Morosina della Torre <ref group="N">{{Sfn|Ferraioli|p. 345}}. A p. 344 n. 5 il Ferraioli suppone che "Morosina" fosse un appellativo dato dal Bembo alla sua amante, e che Ambrogina Faustina fosse il suo vero nome di battesimo.</ref>, të dashurën <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 14}}.</ref> që ai ndoshta e kishte takuar në qytetin papnor në vitin 1513 <ref name=":10">{{Sfn|Dionisotti, ''Introduzione''|p. 56}}.</ref> . Në vitet në vijim, pavarësisht se Bembo kishte shpallur betimet fetare duke hyrë në [[Urdhëri Sovran Ushtarak i Maltës|Urdhrin e Jerusalemit]] (6 dhjetor 1522) <ref name=":1">{{Sfn|Ferroni|p. 5}}.</ref>, ajo i dha tre fëmijë: Lucilio në nëntor 1523, Torquato më 10 maj 1525 dhe Elena më 30 qershor 1528 <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Nga të tre, vetëm dy të fundit i mbijetuan: Babai i Torquatos u ankua se ai ishte "i përtac dhe dembel" <ref>{{Sfn|Faini|p. 185}}.</ref>, gjë që e shtyu kardinalin, tani të moshuar, të mendonte t'ia linte të gjithë trashëgiminë e tij vajzës së tij shumë më premtuese, Elenës <ref>{{Sfn|Faini|pp. 185-186}}.</ref> . [[Skeda:Pietro_Bembo_by_Cranach_the_Younger.png|majtas|parapamje|Lucas Cranach i Riu, ''Portret i Pietro Bembos'', vaj mbi ahu, 1532-37.]] Periudha paduane ishte mjaft pjellore edhe nga pikëpamja letrare: në vitin 1525 Bembo botoi në Venecia ''Prose della volgar lingua'', të cilën ia kushtoi Papës Klementit VII, ndërsa në 1530 botimi i parë i ''Rime'', i ''De Virgilii Culice et Terenti della volgar lingua'' dhe i ''De Virgilii Culice et Terenti dellabetitaido. Gonzagia Urbini ducibus'' u botuan në Venecia, si dhe ribotimi i ''Gli Asolanit'', ''De Aetna'' dhe ''De imitatione'' <ref>{{Sfn|Cian 1885|pp. 157-159}}.</ref> ; më 26 shtator të të njëjtit vit Bembo, asokohe gjashtëdhjetë vjeç, mori postin e historianit zyrtar të [[Republika e Venedikut|Republikës së Venecias]] dhe bibliotekarit të Bibliotekës Marciana <ref>{{Sfn|Cian 1885|p. 173}}.</ref> — një post që e mbajti deri në vitin 1543 <ref>{{Sfn|Bibliotecari, Custodi e Direttori della Biblioteca Marciana}}.</ref> — duke pasuar Andrea Navagero . Siç kujton Carlo Dionisotti, Bembo u bë {{'}} ''autoritet'' letrar dhe moral, të cilin të rinjtë e letrave të Republikës (dhe jo vetëm) e shikonin me admirim: Bembo nuk u kufizua vetëm në demonstrimin e autoritetit të tij intelektual me paduanët e rinj ose me njerëzit e letrave. Në shtëpinë e tij në fshatin Altinate, autori i ''Prozës'' iu përkushtua aktivitetit të koleksionistit dhe admiruesit të veprave të artit, duke rënë në kontakt ose duke mbledhur kryevepra nga piktorë të kalibrit të [[Rafaelo|Rafaelit]], [[Giovanni Bellini|Giovanni Bellinit]], [[Mikelanxhelo|Michelangelo-s]] dhe [[Ticiani|Titianit]] <ref>{{Sfn|Mezzalira}}.</ref> . [[Skeda:Pietro_Bembo_(%3F)_di_Jacopo_Bassano.jpg|alt=|parapamje|''Portret i një kardinali'', i identifikuar nga disa si Pietro Bembo <ref>{{Cite book |title=Jacopo Bassano e lo stupendo inganno dell'occhio |publisher=Electa |year=2010 |isbn=978883707549/1 |page=19}}</ref>, i atribuohet Jacopo Bassanos <ref>{{Cite web |title=Portrait of a Cardinal |url=https://www.mfab.hu/artworks/9608/ |publisher=Szépmûvészeti Múzeum, Budapest |language=en}}.</ref> .]] === Rruga për në kardinal === Vitet që pasuan emërimin e tij si bibliotekar i Marcianës u shënuan nga humbje të ndryshme: në gusht 1532 vdiq djali i tij Lucilio, ndërsa më 6 gusht 1535 vdiq e dashura e tij Morosina <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Për më tepër, në vitin 1534 vdiq Papa Klementi VII dhe u pasua nga Alessandro Farnese, i cili mori emrin [[Pali III|Papa Pali III]] . Në ato vite, Bembo, i njohur në nivel ndërkombëtar, u bë i afërt me kardinalët Gasparo Contarini, bashkëkombësi i tij, me anglezin Reginald Pole dhe mbi të gjitha me nipin e papës me të njëjtin emër <ref name=":0" />, si dhe me Vittoria Colonna, me [[Mikelanxhelo|Michelangelo]] dhe me të gjithë ata të krishterë katolikë të mbledhur nën emrin " spiritualë ". Falë kësaj dijeje dhe, sipas Della Casa-s, edhe falë vullnetit të papës për të mbushur Kolegjin e Shenjtë me burra të denjë <ref>{{Sfn|Della Casa|p. 103}}:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Imperocché mentre Paolo IIII cercava di nuovo uomini gloriosi da aggregare al sacro collegio, fra primi gli occorse il Bembo, che allora per caso era a Venezia.}}</ref>, më 19 mars 1539 <ref group="N">Già nel dicembre 1538 Bembo era stato nominato cardinale ''[[in pectore]]'' da papa Farnese ({{Sfn|Faini|p. 171}}).</ref> <ref>{{Sfn|Faini|p. 171}}.</ref> ai u krijua [[Kardinali|dhjak kardinal]], me titullin San Ciriaco <nowiki><i id="mwAlA">in thermis</i></nowiki> , dhe emërimi kardinal e solli atë përsëri në Romë, ku, përsëri në vitin 1539, u shugurua [[Prifti|prift]] : e gjithë kjo pavarësisht kritikave të një pjese të Kurisë Romake që kishin protestuar për të kaluarën epshore dhe marrëdhëniet e ndryshme të dashurisë (edhe nëse platonike) që Bembo kishte thurur me Savorgnan, Borgia dhe, mbi të gjitha, me Faustina della Torre <ref>{{Sfn|Faini|pp. 95-96}}.</ref> . Kardinali shumë i rreptë [[Pali IV|Gian Pietro Carafa]], Papa i ardhshëm Pali IV, iu shpreh kështu Palit III: «Atë i Shenjtë, ne nuk kemi në kolegj burra që dinë të shkruajnë sonete» <ref>{{Sfn|Faini|p. 172}}.</ref> . Që nga ai moment, kardinali i ri i ngadalësoi studimet e tij në letërsinë klasike dhe atë popullore, duke iu përkushtuar [[Teologjia|teologjisë]] dhe [[Historia e Krishtërimit|historisë së Kishës]] <ref name=":2">{{Sfn|Miranda}}.</ref> . ==== Midis Gubbio, Bergamo dhe Romë ==== Më 29 korrik 1541 <ref>{{Sfn|Faini|p. 176}}.</ref> ai u emërua administrator apostolik i Gubbio-s si pasardhës i Federico Fregoso-s, ndërsa ndodhej në Venecia në shoqërinë e vajzës së tij Elena, e cila u martua me Pietro Gradenigo në vitin 1543 <ref>{{Sfn|Mazzucchelli|p. 747}}.</ref> . Pasi hyri në Gubbio më 11 nëntor 1543, Bembo qëndroi në qytetin Umbrian deri më 18 shkurt 1544 <ref name=":2">{{Sfn|Miranda}}.</ref>, datë në të cilën ai u bë administrator apostolik i dioqezës së Bergamos . Dioqeza Lombardiane, shumë më e pasur se ajo në Gubbio, i lejoi atij të shlyente borxhet që kishte lidhur në vitin 1543 për shkak të pajës së madhe që i ishte dhënë vajzës së tij për martesën e saj <ref>{{Sfn|Mazzucchelli|pp. 747-748}}.</ref> . Por pjesërisht për shkak të moshës së tij të shtyrë dhe pjesërisht për shkak të podagrës <ref>{{Sfn|Mazzucchelli|p. 748}}.</ref>, ai nuk shkoi kurrë në Bergamo, duke emëruar Vittore Soranzon, nxënësin e tij, si peshkop bashkëndihmës me të drejtë trashëgimie <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . === Vdekja === [[Skeda:Santa_Maria_sopra_Minerva_Grabtafel_für_Kardinal_Pietro_Bembo.jpg|djathtas|parapamje|Guri i varrit në Bazilikën e Santa Maria sopra Minerva]] Ai vdiq nga [[ethet]] në [[Roma|Romë]], në moshën 76 vjeç, më 18 janar 1547 <ref name=":3">{{Sfn|Della Casa|p. 112}}.</ref>, në shtëpinë që i përkiste Giovanni Della Casa <ref>{{Sfn|Faini|p. 25}}.</ref>, me mikun dhe kolegun e tij kardinal Reginald Pole në krah të tij <ref name=":17">{{Sfn|Faini|p. 173}}.</ref> . Ai u varros në Romë në kishën e Santa Maria sopra Minerva ; guri i varrit të tij është vendosur në dysheme, pas altarit kryesor, ndërsa mbishkrimi latin, i diktuar nga djali i tij Torquato, thotë: Edhe në Bazilikën e Sant'Antonio në Padova ndodhet një monument kushtuar kardinalit, vepër e arkitektit të madh Andrea Palladio, me bustin e tij të skalitur nga Danese Cattaneo <ref>{{Sfn|Possamai|p. 45 n° 37}}.</ref> . Më 27 shkurt 1547, Benedetto Varchi recitoi ''Oracionin'' {{'}} Funeral <ref>{{Citation |url=http://bibliotecaestense.beniculturali.it/info/img/stp/i-mo-beu-64.h.4.3.pdf}}, In Fiorenza, per il Doni, 1546 (m.v.).</ref> në Akademinë Firentine . == Mendimi dhe poetika == [[Skeda:Angelo_Poliziano_-_Angel_Appearing_to_Zacharias_(detail).jpg|parapamje|[[Domeniko Girlandaio|Domenico Ghirlandaio]] : ''Zakaria në tempull'', detaje me Angelo Poliziano, afresk, Santa Maria Novella, Kapela Tornabuoni, Firence, 1486-1490.]] ==== Lokalet ==== Nga vitet [[Vitet 1470|1470 e tutje]], në Itali ishte përhapur një entuziazëm i ripërtërirë ndaj gjuhës vendase, një zell që njihej me emrin ''humanizëm vulgar'' ose ''klasicizëm vulgar'' . Mbështetësit e këtij modeli gjuhësor, i cili synonte të barazonte klasikët latinë dhe grekë me ato vendase, ishin mbi të gjithë fiorentinë dhe midis tyre mund të numërojmë Lorencin e Madhërishëm dhe Agnolo Polizianon <ref>{{Sfn|Ferroni, 4|p. 42}}.</ref> <ref>{{Sfn|Chines|p. 212}}.</ref> . {{'}} ''i'' Mediçëve në fakt synonte të pohonte superioritetin kulturor dhe gjuhësor të Firences dhe për këtë arsye u krijua ''Raccolta aragonese'', një dhuratë që i Madhërishmi ia dha Frederikut të Aragonës, në të cilën tregohet shkëlqimi i poezisë lirike toskanike që nga origjina e saj deri te vetë i Madhërishmi <ref>{{Sfn|Guglielmino e Grosser|p. 260}}.</ref> . Megjithatë, pohimi i dygjuhësisë nuk ishte një faktor i rëndësishëm vetëm në Firencen Laurentiane: në Ferrara '','' Konti Matteo Maria Boiardo, me një edukim humanist, iu përkushtua eposit kalorësiak, duke kompozuar ''Orlando innamorato'' ; Megjithatë, në jug, Jacopo Sannazzaro kompozoi {{'}}, duke ndërtuar një urë për zhvillimin e një zhanri që do të kishte sukses të madh në [[Shekulli XVII|shekujt]] 17 dhe [[Shekulli XVIII|18.]] Në Gadishull, ne dëshmojmë lindjen e një gjuhe "ndër-rajonale", një ''koinè'' e cila "përbëhet pikërisht nga një gjuhë e shkruar që synon eliminimin e të paktën një pjese të tipareve lokale dhe e arrin këtë rezultat duke pranuar kryesisht latinizmin, dhe gjithashtu duke u mbështetur, sa më shumë të jetë e mundur, në toskanishten" <ref>{{Sfn|Marazzini|p. 249}}.</ref> . ==== Supremacia e Petrarkës dhe Bokaços ==== Siç nënvizon Luigi Russo, shekulli i gjashtëmbëdhjetë ishte "shekulli i udhërrëfyesve të mëdhenj: udhërrëfyesi politik [[Nikolo Makiaveli|Machiavelli]], udhërrëfyesi letrar Pietro Bembo, udhërrëfyesi i jetës oborrtare Castiglione dhe së fundmi udhërrëfyesi i jetës shoqërore Monsignor Della Casa " <ref>{{Sfn|Russo|p. 257}}.</ref> . Prandaj, Bembo kishte detyrën e rivendosjes së ekuilibrit në botën e letrave nga pluri-stilizmi dhe pluri-linguizmi në të cilin ndodheshin në kohën e tij <ref>{{Sfn|Tavoni}}:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Ma, al tempo stesso, [Bembo, ''n.d.a''] additò l’unica soluzione praticamente efficace nelle condizioni date. L’industria della stampa, infatti, esigeva uniformità, e la ricetta cosiddetta cortigiana o italianista non offriva uniformità, ma al contrario il perdurare del polimorfismo quattrocentesco.}}</ref> . Pasi u bë princ i Ciceronianizmit në mosmarrëveshjen e tij me Giovanni Francesco Pico Della Mirandola në vitin 1512, Bembo teorizoi superioritetin e Francesco Petrarka-s për poezinë dhe të Giovanni Boccaccio-s për prozën në veprën e tij ''Prose në të cilën ai arsyetoi rreth gjuhës volgare'' të vitit 1525. [[Skeda:Retrato_de_Petrarca.jpg|majtas|parapamje|Miniaturë e Petrarkës e bërë nga Matteo da Volterra në emër të Federigo da Montefeltro .]] [[Skeda:Pietro_Bembo_-_Titian_-_Museo_di_Capodimonte_(Naples).jpg|parapamje|Ticiani, ''Portreti i Kardinalit Pietro Bembo'', vaj mbi kanavacë, 1545, Muzeu Kombëtar i Capodimonte-s .]] Në debatin e tij me Giuliano de' Medici-n, Dukën e Nemours, mbështetës të humanizmit vulgar dhe të vitalitetit të gjuhës <ref name="Cita |Marazzini |pp. 263-264">{{Sfn|Marazzini|pp. 263-264}}.</ref>, Bembo e hedh poshtë boshtin gjuhë-bashkëkohësi për t'iu përkushtuar letërsisë së [[Shekulli XIV|shekullit të katërmbëdhjetë]], "fati i së cilës u gjykua i pandashëm nga ai i gjuhës" <ref>{{Sfn|Marazzini|p. 264}}.</ref> . Gjuha e gjallë, në fakt, humbet dy cilësi themelore, ''seriozitetin'' dhe ''këndshmërinë'', elementë që janë në vend të kësaj të paprekur te Petrarka dhe Bokaçio:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|La lingua delle scritture, Giuliano, non dee a quella del popolo accostarsi, se non in quanto, accostandovisi, non perde gravità non perde grandezza; che altramente ella discostare se ne dee e dilungare, quanto le basta a mantenersi in vago e in gentile stato.|[[s:Prose della volgar lingua/Libro primo/XVIII|''Prose della volgar lingua'', I, 18]]}}Në tekstet e tij, Petrarka e tregon veten si një princ si në ''seriozitetin'' e tij ashtu edhe në ''këndshmërinë e tij,'' ku "nën gravitet unë vendos ndershmërinë, dinjitetin, madhështinë, shkëlqimin, madhështinë dhe të ngjashmet e tyre; nën këndshmëri unë kufizoj hirin, ëmbëlsinë, sharmin, ëmbëlsinë, shakatë, lojërat dhe nëse ka ndonjë gjë tjetër të këtij lloji" . Shkurt, Petrarka përfaqëson një model më të qëndrueshëm se [[Dante Aligieri|Dante]] <ref>Renucci riporta il passo esatto in cui Bembo dichiara la propria lontananza dall'esperienza linguistica dell'Alighieri: <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Dante è relegato in un rango inferiore...perché si lascia: "cadere molto spesso a scrivere le bassissime e vilissime cose...Con ciò sia cosa che affine di poter di qualunque cosa scrivere, che ad animo gli veniva, quantunque poco acconcia e malagevole a caper nel verso, egli molto spesso ora le latine voci, ora le straniere, che non sono state dalla Toscana ricevute, ora le vecchie del tutto e tralasciate, ora le non usate e rozze, ora le immonde e brutte, ora le durissime usando, e allo 'ncontro le pure e gentili alcuna volta mutando e guastando, e talora, senza alcuna scielta [''sic'', n.d.r.] o regole, da sé formandone e fingendone, ha in maniera operato che si può la sua ''Comedia'' giustamente rassomigliare ad un bello e spazioso campo di grano, che sia tutto d'avene e di logli e d'erbe sterili e dannose mescolato".|Pietro Bembo, ''Prose della volgar lingua'', libro II cap. 20 citato in {{Cita|Renucci|pp. 1296-1297}}}}</ref>, tek i cili mbizotërojnë pluri-stilizmi dhe pluri-linguizmi (sidomos {{'}} ''Ferr'' ):<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'autore [Pietro Bembo, ''n.d.a.'']...esclude Dante, la cui lingua appare troppo piena di elementi "umili", dialettali e di origine composita.|{{Cita |Ferroni |pp. 5-6}}}}Edhe për Bokaçon mund të ketë probleme. Siç e shpjegoi Claudio Marazzini, «disa probleme mund të lindin nga pjesët e ''[[Dekameroni|Dekameronit]]'' ku gjuha e folur doli më e gjallë» <ref name=":7">{{Sfn|Marazzini|p. 265}}.</ref> . Zgjidhja për Bembon është e thjeshtë: shmangni ato pjesë dhe përqendrohuni në rrëfimin e shkrimtarit, bazuar në modelin Ciceronian dhe [[Tit Livi|Livian]] <ref name=":7" /> ; ose, siç thekson Paul Renucci, mbështetuni te Bokaçon, autor i ''Filokolit'' dhe {{'}} ''di Madonna Fiammetta'' <ref name=":12">{{Sfn|Renucci|p. 1294}}.</ref> . [[Skeda:Andrea_del_Sarto_-_Dama_col_-_Google_Art_Project.jpg|parapamje|Andrea del Sarto, ''Zonja me Petrarkinon'', vaj mbi panel, 1528, [[Uffizi|Galeria Uffizi]], [[Firencia|Firence]] .]] Gjatë kohës së tij në oborrin e Montefeltro-s, Pietro Bembo duhet të ketë filluar të ndiejë neveri ndaj gjuhëtarit dhe poetit të oborrit Vincenzo Calmeta (1460/65-1508) <ref>Per la biografia si rifaccia alla voce del ''[[Dizionario biografico degli italiani]]'' a cura di {{Sfn|Pieri}}.</ref> . Me origjinë të panjohur, Calmeta ishte fillimisht në oborrin e Ludovico il Moro si sekretar i Dukeshës Beatrice d'Este dhe më pas kaloi në shërbim të djalit të [[Aleksandri VI|Papa Aleksandrit VI]], makiavelistit Cesare Borgia . I mbrojtur nga Dukesha Elisabetta, ai u takua me Bembon në Urbino dhe fillimisht të dy patën një marrëdhënie të mirë, por më pas u bënë armiq të betuar, aq sa Calmeta ishte e vetmja që Bembo e denigroi në ''Prozën e tij,'' siç raportohet nga Giuseppe Scarpat : "Ndoshta Bembo, i cili nuk i fshehu qëllimet e tij për t'u marrë organikisht me gjuhën e përditshme, duhet të ketë ndjerë një bezdi të hidhur duke ditur se Calmeta po ndiqte të njëjtën rrugë që ai vetëm dhe i pari donte të ndiqte" . Në fakt, Kalmeta, gjatë ekzistencës së tij të shkurtër, ishte objekt zilie nga ana e Bembos, sepse ky i fundit donte të kishte përparësi në çështjen e kodifikimit të gjuhës letrare, pa pasur asnjë pengesë nga askush, aq sa në një letër të vitit 1512, kardinali i ardhshëm venecian duhej të thoshte: «nuk mungojnë njerëzit që, duke u marrë me gjuhën popullore, veprojnë si Kalmeta, pretendojnë të jenë një Kalmet» <ref>{{Sfn|Pieri}}.</ref> . ==== Lindja e Petrarkizmit të shekullit të gjashtëmbëdhjetë ==== <templatestyles src="Modulo:Vedi anche/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Shiko gjithashtu|Petrarchismo}}Në ''Prozë'' (1525), e cila pati menjëherë një sukses të madh me publikun, veçanërisht midis letrarëve, Bembo teorizoi idealin e tij të Petrarkizmit dhe në ''Rimë'' (1530), me një aromë Petrarkane-Platonike, ai dha realizimin e tij praktik. Botimi bashkëkohor i rimave në gjuhën popullore të Bembos dhe atyre të Sannazaros, të botuara pas vdekjes në Napoli me titullin ''Sonetti e canzoni'', do të thotë që viti 1530 mund të konsiderohet simbolikisht "data e lindjes së Petrarkizmit lirik italian" <ref name=":0">{{Sfn|Dionisotti}}.</ref> . Mësimi i Bembos u ndje aq thellë saqë i shtyu poetë të ndryshëm, përfshirë Bernardo Tasson në ''Primo libro degli Amori'' (1531), të kompozonin duke u frymëzuar nga ''Canzoniere'' e Petrarkës. Ludovico Ariosto, miku i tij, botoi botimin e tretë {{'}} ''Orlando furioso'' (1532), të zgjeruar dhe të korrigjuar në bazë të parimeve gjuhësore të Bembos <ref>{{Sfn|Giovine}}.</ref> . Shkrimtare të shumta gra të shekullit të gjashtëmbëdhjetë, përfshirë Vittoria Colonna, Laura Battiferri dhe Gaspara Stampa, prodhuan libra këngësh bazuar në modelin Petrarkian të ndërmjetësuar nga ai Bembian <ref>{{Sfn|Marti|p. 449}}: <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|...ed il Petrarca era anche l'esponente di una tradizione cristiana in cui potevano riconoscersi le esigenze più profonde del secolo ed il senso d'arte dell'Umanesimo.}}</ref> ; secila prej tyre kishte ''Petrarchino-'' n e saj, një botim portativ të ''Canzoniere-s'', nga i cili nxirrte tekste për tekstet e saj. Për të përdorur një frazë nga Paul Renucci :<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Petrarca non diventa soltanto...l'incomparabile maestro della lirica d'amore, tanto che ogni altro esempio appare superfluo: ben presto sarà il poeta la cui odissea amorosa sembrerà così perfetta da spingere ogni versificatore ad attribuirsi la medesima vicenda.|{{Cita|Renucci|p. 1295}}}} == Vepra == === Shkrime në latinisht === ==== ''Nga Aetna'' ==== [[Skeda:Bembo-originalschnitt.jpg|alt=|parapamje|Fillimi i ''De Aetna-s'', shtypur me shkronja Bembo, në botimin Aldine të vitit 1496.]] E shkruar gjatë qëndrimit të tij në Siçili dhe e botuar nga Aldo Manuzio në shkurt të vitit 1496, ''De Aetna ad Angelum Chabrielem liber'' është një traktat në formë dialogu midis Pietro Bembo dhe babait të tij Bernardo mbi aventurën e tij të ngjitjes në [[Etna|vullkanin sicilian]] <ref>{{Sfn|Faini|p. 43}}.</ref> . Në historinë e tipografisë, është gjithashtu e rëndësishme sepse ishte hera e parë që u shfaq shkronja e tipit që më vonë u quajt " Bembo " për nder të autorit, një shkronja e krijuar nga tipografi bolonez Francesco Griffo <ref>{{Sfn|Diotto|p. 20}}.</ref> . Siç nënvizon Ross Kilpatrick, vepra është e rëndësishme sepse në të Bembo përpiqet, përmes demonstrimit të erudicionit të tij të gjerë latin dhe grek, të futet në elitën intelektuale të kohës:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Ma il ''De Aetna'' è anche un'impressionante opera della letteratura rinascimentale. In essa il giovane Bembo rivela una familiarità sciolta con un largo numero di autori antichi, di filosofia e di poetica, una raffinata padronanza dello stile [[Marco Tullio Cicerone|ciceroniano]] ed una sensibile comprensione (a volte maliziosa) del ritratto di personaggi attraverso il dialogo.|{{Cita |Kilpatrick |p. 332}}|But it is also an impressive work of Renaissance letters. In it the young Bembo reveals an easy familiarity with a wide range of ancient authors, philosophical and poetic, a delicate mastery of the Ciceronian Style, and a sensitive (at time puckish) gasp of character portrayal through dialogue.}} ==== ''Historia Veneciane'' ==== {{'}} ''Veneta'' ishte vepra historike më e rëndësishme e Bembos që kur ai u emërua historian zyrtar nga qeveria e atdheut të tij. Traktati, i cili rrëfen ngjarjet e Serenissimës nga viti 1487 deri në vitin 1513 dhe është i ndarë në 12 libra (titulli origjinal ishte ''Rerum Veneticarum libri XII'' ), u shtyp pas vdekjes me shpenzimet e Republikës së Venedikut në vitin 1551. Vitin pasardhës doli përkthimi në italisht <ref>Nella storia della stesura dell'''Historia Veneta'', si sottolinea in {{Sfn|Faini|p. 41}} che: «la ''Historia vinitiana'' fu scritta in latino e poi resa in volgare dallo stesso autore tra il 1544 e il 1545...»</ref>, anonim, por që u krye gjithashtu nga Bembo në vitet e fundit të jetës së tij <ref>{{Sfn|Ulery|p. 331}}.</ref> . [[Skeda:Autograph_von_Pietro_Bembo.png|parapamje|Fillim i dorëshkrimit autografik të ''Epistolave'' nga Pietro Bembo (Vat. Lat. 3364), me shtesa dhe korrigjime.]] ==== ''Epistolae Leonis'' ==== ''Petri Bembi Epistolarum Leonis decimi pontificis maximi nomine scriptarum libri XVI'' janë dokumentet e shkruara në emër të Papa Leo X nga marsi 1513 deri në prill 1521, kur Bembo ishte përgjegjës për shkurtuesit dhe sekretari i tij. Siç vëren Ernesto Travi, "këto janë letra ku është vërtet e vështirë, përtej formës së jashtme, të identifikosh se sa shumë janë ato fryt i zgjedhjeve të sakta historike, fetare dhe morale nga ana e shkrimtarit sesa i ndikimit dhe vullnetit të papës" <ref>{{Sfn|Travi|p. 277}}.</ref> . Përmbledhja u botua në botimin e saj të parë në Venecia në vitin 1536 <ref>{{Sfn|Cian 1901|pp. 33-34 e pp. 63-64, nota 4}}.</ref>, redaktuar nga Cola Bruno . [[Kategoria:Humanistë italianë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 1co5ay7ey2aj7htz4gmqrnihuas6uwo Përdoruesi:Aida Sejdiu/Jacopone da Todi 2 400977 2983558 2026-05-24T13:14:04Z Aida Sejdiu 186126 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/148640072|Jacopone da Todi]]" 2983558 wikitext text/x-wiki   Jakopo dei Benedeti, i quajtur Jakopone da Todi[1] (Todi, midis viteve 1230 dhe 1236 rreth[2] – Kollaxonë,, 25 dhjetor 1306), ka qenë një klerik dhe poet italian, i nderuar si i lumtur nga Kisha Katolike. Kritikët e konsiderojnë atë një nga poetët më të rëndësishëm italianë të [[Mesjeta|Mesjetës]], sigurisht ndër autorët më të famshëm të laudës fetare në [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsinë italiane]] . Ai ka një "zë të fuqishëm dhe tronditës", i cili përshtatet në mënyra dhe forma të jashtëzakonshme në kontekstin e traditës së re të laudës. Përveç ''Laude-s'' (nga të cilat rreth 90 janë me atribuim të sigurt dhe shumë të tjera janë të pasigurta), kemi marrë nga Jacopone një letër latine për Giovanni della Verna-n, të famshmen ''Pianto della Madonna'' dhe ''Stabat Mater'', ndërsa ka dyshime rreth disa ''Thënie'' dhe një ''Traktati'' mbi dashurinë mistike. == Biografia == Të dhënat e pakta për jetën e tij janë nxjerrë pothuajse tërësisht nga vepra e tij. I lindur midis viteve 1230 dhe 1236 nga Jakobelo i familjes fisnike Todi të Benedetti-ve, ose De Benedictis në formën origjinale latine nga i cili rrjedh Benedetti, Jakopo studioi për drejtësi në [[Universiteti i Bolonjës|Universitetin e Bolonjës]] dhe mori profesionin e noterit dhe prokurorit ligjor, duke bërë një jetë të qetë, shpesh të acaruar nga biografitë e lashta me një funksion hagiografik, në kontrast me jetën e tij pas kthmit shpirtëror . Në vitin 1267 ai u martua me Vanën (Vanna), vajzën e [[Bernardino di Guidone]], kontit të Coldimezzos . Gruaja e tij, sipas legjendës, vdiq vitin pasues gjatë një ballo, për shkak të shembjes së një dyshemeje: pasi një këmishë flokësh që ajo e vishte edhe në raste shoqërore u gjet në trupin e gruas, Jacopo braktisi jetën e tij të kënaqësisë (në dimrin e vitit 1268) dhe, pasi ua shpërndau pasurinë e tij të varfërve, shtegtoi për dhjetë vjet, duke jetuar me lëmosha dhe duke vuajtur poshtërime të vazhdueshme, duke marrë emrin me të cilin më vonë do të njihej botërisht ( ''emri'' -augmentativ u shtua nga vetë ai). Në vitin 1278 ai hyri në urdhrin e fretërve të vegjël si vëlla laik, në [[Convento di Pantanelli|manastirin e Pantanellit]] pranë Baschit, duke zgjedhur rrymën rigoroze të " spiritualëve " (ose "fraticelli"), e cila ishte kundër rrymës mbizotëruese të " konventualëve ", bartës të një interpretimi më të moderuar të Rregullit Françeskan . Në atë periudhë ai zhvilloi një polemikë të ashpër kundër korrupsionit kishtar dhe shkoi shumë shpesh në Romë. Në fillim të pontifikatit të shkurtër të [[Çelestini V|Celestine V]] (gusht 1294), një papë eremit me reputacion për shenjtëri, spiritualët, të nënshtruar ndaj shqetësimeve dhe persekutimeve brenda urdhrit për shkak të qëndrimit të tyre të paepur dhe rezistencës ndaj çdo kompromisi, u njohën zyrtarisht si një urdhër me emrin ''Pauperes heremitae domini Celestini'' . Jacopone madje i drejtoi një lavdërim papës së ri, ''Que farai, Pier dal Morrone'', me qëllim që ta paralajmëronte atë kundër qëndrimeve komprometuese. Por pas abdikimit të Celestine (dhjetor 1294), [[Bonafaci VIII|papa i ri Bonifaci VIII]], një armik i betuar i rrymave më radikale të Kishës, sapo u zgjodh, shfuqizoi dispozitat e mëparshme; kongregacioni i ''Pauperes'' më pas u bashkua me familjen Colonna, gjithmonë rivalë të Caetanëve, të cilëve Bonifaci u përkiste. Jacopone ishte ndër nënshkruesit e ''Manifestit të Lunghezzës'' të 10 majit 1297, me të cilin kundërshtarët e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]], të udhëhequr nga kardinalët Jacopo dhe Pietro Colonna, e shpallën abdikimin e Celestine V të pavlefshëm dhe zgjedhjen e Bonifacit të paligjshme. Përgjigja e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]] nuk vonoi shumë: [[Shkishërimi|ai i përjashtoi]] të gjithë nënshkruesit me bulën ''Lapis abscissus'' të 23 majit 1297 dhe rrethoi Palestrinën, fortesën e disidentëve. Në shtator 1298, Palestrina u mor dhe Jacopone u zhvesh nga rrobat e tij të racës, u gjykua dhe u burgos në burgun nëntokësor të manastirit të San Fortunato në Todi, nga ku vazhdoi të argumentonte kundër Papës, nga i cili kërkoi të lirohej vetëm nga përjashtimi. Një letër (ose "traktat", siç e përcakton vetë Jacopone) që poeti i drejtoi Papës daton në këtë periudhë:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|O papa Bonifazio,<br />eo porto el tuo prefazio<ref>"el tuo prefazio" sta per "la tua sentenza".</ref><br />e la maledezzone<br />e scommunicazione.<br />[...]<br />Per grazïa te peto<br />che me dichi: Absolveto […].<ref>Citata in Salinari e Ricci, cit., 1983, pp. 133-5. I versi sono per lo più [[settenari]] (ma anche [[senari]] e [[ottonari]]) rimati a coppie.</ref>}} [[Skeda:Todi037.jpg|parapamje|Varri i Jacopone da Todi, në kishën e San Fortunato në Todi .]] Jacopone u lirua, si nga burgimi ashtu edhe nga shkishërimi, vetëm në dhjetor 1303 nga [[Benedikti XI|Papa i ri Benedikti XI]], dhe më pas i jetoi vitet e tij të fundit në manastirin e San Lorenzos në Collazzone . Trupi i tij u varros jashtë mureve të Todit . Në vitin 1433, trupi u gjet dhe u soll në kishën françeskane të San Fortunato brenda qytetit, ku varri i tij është ende i pranishëm. Në vitin 1596, peshkopi Angelo Cesi e dekoroi varrin me një pllakë mbi të cilën është shkruar: <ref>{{Cite web |title=Jacopone da Todi |url=https://www.newadvent.org/cathen/08263a.htm}}</ref><templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Ossa Beati Jacoponi De Benedictis. Tudertini. Fratris Ordinis Minorum qui stultus propter Christum nova mundum arte delusit et Caelum rapuit Obdormivit in Domino die XXV Martii. An. Dom.. MCCXCVI. Ang. Caes. Episc. Tudert. Hic collocavit ann. MDXCVI.}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />Shënim: Jacopone vdiq në vitin 1306, por në gurin e varrit është shkruar se ai vdiq në vitin 1296. <ref>{{Cite news |date=2024-02-24 |title=Eden. Un pianeta da salvare puntata del 24.02.2024. Canale 7}}</ref> Kjo ndodhi sepse në ato 10 vjet Jacopone ishte shkishëruar dhe kjo e bëri të pamundur lumturimin e tij. Për të kapërcyer këtë pengesë, Kisha shpalli vdekjen e tij 10 vjet para datës aktuale. Qyteti i [[Firencia|Firences]] i kushtoi një rrugë. == Mendimi == === Fetarizmi dhe negativiteti i botës === Religjioziteti i Jacopones lëviz brenda kontekstit të konfliktit të thellë midis françeskanizmit shpirtëror dhe hierarkisë kishtare. Ai merr tonin e një refuzimi total të botës dhe kotësive të saj, kompromiseve të saj, komploteve të saj, sensualitetit të saj. I njëjti refuzim i vendosur i rezervohet çdo përvoje njerëzore që vlerëson gjërat tokësore, ndërsa ndjenjat e dashurisë dhe miqësisë damkosen si joautentike dhe të interesit vetjak. Shenja e jetës tokësore është dhuna, e cila shprehet si në shpërbërjen biologjike të materies ashtu edhe në socialitetin e njerëzve: procesi i shkatërrimit është i pashmangshëm. «Poezia e Jacopones pohon plotësisht negativitetin e botës» dhe gjuha e tij karakterizohet nga një përshkrim i detajuar i shenjave të së keqes dhe vdekjes, të shpërndara edhe në gjërat e vogla të jetës së përditshme. Përdorimi i dialektit Umbrian, të cilin poeti «ia nënshtron deformimeve depërtuese», favorizon një «realizëm të papërpunuar», të bërë nga një «leksik i gjallë dhe i plotë». <ref name="ferroni127" /> Por refuzimi i shoqërisë manifestohet gjithmonë përmes dialogut, "duke e marrë dëgjuesin ballë për ballë", i vënë në pikëpyetje pothuajse fizikisht, aq sa shumë nga lavdet jakoponike kanë formën e një kontrasti . Në këtë mënyrë, figurat abstrakte tipike të traditës mesjetare (siç janë [[Hierarkia e engjëjve|virtytet]] ) marrin një qëndrueshmëri më të madhe sesa në literaturën e mëparshme. Asketizmi i Jacopones karakterizohet nga mundimi dhe shqetësimi: kundër vlerave të zgjedhura nga bota, poeti i drejtohet kundërvlerave të varfërisë, çmendurisë, sëmundjes, në emër të vullnetit për t'u "çmendur për Mesinë e bukur". <ref>{{Citation |url=http://www.classicitaliani.it/duecento/Iacopo04.pdf |volume=LXXXVII}}</ref> Ai e konsideron kulturën ( ''scientia'' ) një pengesë për bashkimin mistik me hyjnoren, pasi e Vërteta kërkohet përmes përulësisë dhe dashurisë totale për Zotin. Ne përballemi me një teologji negative që e bën hyjninë një burim ndjenjash kontrastuese: vuajtje dhe gëzim, siguri dhe një ndjenjë hutimi. [[Skeda:A_fra_Jacopone,_Todi.jpg|parapamje|Monument kushtuar Jacopone, Todi]] Mospëlqimi dhe dyshimi i [[Françesku i Asizit|Françeskut të Asizit]] ndaj kulturës dhe intelektualëve janë të njohura: përveç ndalimit të vendosur ndaj fretërve për të pasur para, shenjti futi rregullin e mëposhtëm në kapitullin III të ''Rregullës së Pashënuar'' : ''"Dhe ata (fretërit) mund të kenë vetëm ato libra të nevojshëm për të përmbushur detyrën e tyre.'' ''Edhe laikët që dinë të lexojnë Psalterin mund t'i kenë ato; të tjerët, megjithatë, që nuk dinë të lexojnë, mund të mos kenë fare libra'' ." Në praktikë, fretërve u lejohej vetëm të lexonin Shkrimet e Shenjta, dhe edhe atëherë vetëm ata që mund të lexonin. Ndalimi i zotërimit të librave i vendosur nga Françesku mund të shpjegohet në dy mënyra: * Nga një këndvështrim praktik, librat në Mesjetë ishin të rrallë dhe për këtë arsye një mall i çmuar. Prandaj, të paturit libra ishte në kontrast të plotë me detyrimin e varfërisë me të cilin ishin të lidhur fretërit; * Nga një pikëpamje morale, njohuria dhe të kuptuarit (në Mesjetë të referuara si ''shkencë'' ) mund ta bënin fratin krenar dhe për këtë arsye ai mund të shtyhej të ndihej superior ndaj vëllezërve të tij të paarsimuar, duke shkelur kështu prirjen për ''pakicë'', dhe për rrjedhojë përulësi, ndaj së cilës fragritët ishin të detyruar. Për këtë arsye, [[Antoni i Padovës]], një predikues i madh dhe teolog i njohur, u ndje i detyruar t’i kërkonte drejtpërdrejt Shën Françeskut leje për të studiuar dhe mësuar fjalën e Perëndisë, leje që njeriu i varfër i Asizit ia dha me mirësi në ''Letrën drejtuar Vëllait Anton'' . Jacopone da Todi ndan të njëjtin qëndrim si babai themelues i Urdhrit, duke theksuar në veçanti aspektin e dytë, atë të rrezikut të rënies në mëkatin e krenarisë. Kjo duket veçanërisht e dukshme në një lavdërim të njohur kushtuar ''Fratit Ranaldo'', një frat tjetër i poetit dhe një lexues i njohur i teologjisë. Në poemë, Jacopone imagjinon duke iu drejtuar Ranaldo-s, i cili sapo ka vdekur, duke dyshuar në shpëtimin e tij ( ''Frate Ranaldo, do' si vado?'' ) për shkak të qëndrimit të superioritetit të marrë nga frati falë njohurive të tij. Jacopone ironizon faktin se Ranaldo studioi në universitetin e famshëm të Parisit, me ''shumë nderime dhe shpenzime të mëdha'', por tani është varrosur në tokë si ''frati më i vogël dhe i përçmuar'' . Gjatë jetës, Ranaldo, vazhdon Jacopone, predikoi ''sofizma'' të padobishme dhe ''silogjizma të forta'', por tani ai ka arritur në një vend, domethënë para Zotit, ku e gjithë kjo nuk është më e dobishme; në një ''shkollë / ku vetëm e Vërteta / gjykon çdo fjalë / dhe demonstron çdo mendim'' . E vërteta është Zoti, në shkollën e të cilit çdo fjalë e pathënë dhe çdo mendim ( ''onne pensiero'' ) duket e dukshme, dhe ku çdo gjë tjetër nuk ka asnjë vlerë. Laude-t e Jacopones kanë një traditë shumë komplekse. Gjatë shekujve, shumë laude i janë atribuar fratit në dorëshkrime dhe, varësisht nga botimet e shtypura, ato njihen pak a shumë si laude jacopone. Dorëshkrimet e kataloguara deri më tani me atribuime për Jacoponen janë 353, një traditë e gjerë, e dyta vetëm pas asaj të ''Komedisë Hyjnore'' dhe ''Rimave'' të [[Dante Aligieri|Dantes]] . Megjithatë, dorëshkrimet më të vjetra nga zona e Umbrisë (prandaj teorikisht më besnikët) njohin unanimisht një numër lavdërimesh për Jacopone-n, që është rreth 100 njësi; në vend të kësaj, dorëshkrimet e mëvonshme (nga shekulli i pesëmbëdhjetë e tutje) e rrisin ndjeshëm numrin e atribuimeve: rasti ekstrem përfaqësohet nga dy dorëshkrime, i pari prej të cilëve, nga fundi i shekullit të pesëmbëdhjetë (tani i humbur dhe i njohur me emrin e pronarit të tij të fundit, ''[[Spithover]]'' ), raporton 265; ndërsa një dorëshkrim i dytë, i shkruar në Todi drejt mesit të shekullit të shtatëmbëdhjetë nga [[Lucalberto Petti]] (1563-1640), i atribuon Jacopone-s deri në 314 lavdërime të ndara në katër vëllime (por ndoshta Petti kishte qëllimin të mblidhte të gjitha lavdërimet që teorikisht i atribuohen Jacopone-s, nga të cilat më pas do të merrte vetëm ato me atribuim të caktuar). Botimi i parë i shtypur ( <nowiki>editio</nowiki> ''princeps'' ) i lavdërimeve të Jacopones i detyrohet fiorentin [[Francesco Bonaccorsi]] në vitin 1490, i cili mblodhi numrin e përsosur prej njëqind lavdërimesh, por ngriti dyshime për disa prej tyre (veçanërisht për të fundit në koleksion). Pas këtij botimi të parë, pasuan të tjerë, të gjithë me një numër të ndryshueshëm lavdërimesh, deri në limitin e arritur nga botimi ''Le poesie spirituali del Beato Jacopone da Todi'', redaktuar nga frati françeskan [[Francesco Tresatti]] në vitin 1617, në të cilin 211 lavdërime i njihen Jacopones (burimi i Tresatti-t është me sa duket kodiku i humbur ''i Spithover'' ), i shpërndarë në shtatë libra. Redaktorët modernë janë përballur me çështjen e vështirë të atribuimit: aktualisht ekzistojnë dy botime kritike të poetit nga Todi. I pari, i redaktuar nga Franca Ageno, zgjedh nëntëdhjetë e dy kompozime nga njëqind lavdet e njohura për Jacopone nga botimi i parë i Bonaccorsi-t, duke i konsideruar tetë të tjerat si të rreme . Botimi i dytë (i cili është ai që përdoret zakonisht) është redaktuar nga Franco Mancini : studiuesi njeh të njëjtat nëntëdhjetë e dy lavde të pranuara tashmë nga Ageno, por propozon të njohë shtatë lavde të tjera për Jacopone (ndër të cilat ''Stabat Mater'' i njohur mirë), të marra nga dorëshkrime të tjera të lashta Umbriane . Pas zbulimit dhe vlerësimit të madh kritik të një dorëshkrimi të lashtë nga rajoni i Markes ( ''Urbinate Latine 849'' aktuale e Bibliotekës Apostolike të Vatikanit ), studiuesja Rosanna Bettarini ka propozuar t'i atribuojë edhe katërmbëdhjetë kompozime të tjera ''korpusit'' tradicional të nëntëdhjetë e dy laude-ve të përbashkëta për botimet e Agenos dhe Mancini-t, por për këtë propozim të fundit ka shumë zëra kritikë. Një botim i ri kritik i veprës së lavdëruar të Jacopone Da Todi-t, i redaktuar nga studiuesi Lino Leonardi, është duke u përgatitur , por deri më tani janë botuar vetëm disa kontribute metodologjike. Së fundmi, ka dy komente moderne mbi lavdërimin e Jacopones: i pari, i pjesshëm (vetëm për tridhjetë e tre lavdërimet e para) është redaktuar nga Franco Mancini; i dyti, i plotë, i redaktuar nga Matteo Leonardi. == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Jacobilli, ''Jetët e Shenjtorëve dhe të Bekuarve të Umbrisë'', III, Foligno, 1661. * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1851919&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Laude |date=1974 |publisher=G. Laterza |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=514316&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Laudi |date=adi ventotto del mese di septembre MCCCCLXXXX |publisher=sono impresse queste laude per ser Francesco Bonaccorsi |location=in Firenze}} * Iacopone da Todi, ''Tractatus utilissimus.'' ''Verba'' . Botim kritik i redaktuar nga Enrico Menestò. SISMEL- Edizioni del Galluzzo, Firence, 2015. Një nga ''Jetët'' më të rëndësishme të lashta të Jacopone është e ashtuquajtura ''Franceschina'' : * ''La Franceschina, një tekst në gjuhën amtare Umbriane i shekullit të 15-të i shkruar nga Ati Giacomo Oddi i Perugia-s, botuar nga PN Cavanna'', [[Firencia|Firence]], 1931. * "Jeta e të bekuarit Fra Iacopone da Todi", në ''Zeitschrift fur romanische Philologie'' II, 1878; III, 1879. * ''Jetët e lashta të Jacopone da Todi'', redaktuar nga E. Menestò, Firence, La Nuova Italia 1977. Një përmbledhje globale e situatës aktuale në lidhje me biografinë e Jacopone mund të lexohet nga i njëjti autor në: * "Çfarë do të bësh, vëlla Jakopone? Konfirmime dhe risi në biografinë e Jakopone da Todit", në ''Jeta dhe vepra e Jakopone da Todit'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;1–38. * Franco Suitner, ''Iacopone da Todi, Poezia, Misticizmi dhe Revolta në Italinë mesjetare'', Romë, Donzelli 1999. * ''Jacopone dhe Poezia Fetare e Shekullit të Trembëdhjetë'', redaktuar nga Paolo Canettieri, Milano, 2001. * Raffaella L. Pagliaro në bashkëpunim me Flavio Quarantotto, ''Iacopo Da Todi, thuajse një film'', ''La Società delle lettere'' editions, 2005. * Carlo Salinari dhe [[Carlo Ricci (critico letterario)|Carlo Ricci]], ''Historia e Letërsisë Italiane'', Laterza, 1983, f.&nbsp;132–148. * Giulio Ferroni, ''Historia e Letërsisë Italiane - Nga Origjina deri në Shekullin e Pesëmbëdhjetë'', red. Einaudi Scuola, Milano, 1995, f.&nbsp;126–129, ISBN 88-286-0073-X . Referenca për botimet kritike të Laude të Jacopone-s: * Jacopone da Todi, ''Laudi, Trattato e Ditti'', redaktuar nga Franca Ageno, Firence, Le Monnier 1952. * Iacopone da Todi, ''Laude'', redaktuar nga Franco Mancini, Bari-Rome, Laterza 1976 (ribotim në një version ''më të vogël'', Bari, Laterza 2006). Kontribute mbi pyetjen tekstuale: * Rosanna Bettarini, ''Jacopone and the Laudario Urbinate'', Firence, Sansoni 1969 (mbi atribuimin ndaj Jacopone me 14 lavdërime nga një dorëshkrim tani në Vatikan). * [https://aemecca.blogspot.it/2017/01/tradizione-manoscritta-laude-Iacopone-Todi-estratto.html Angelo Eugenio Mecca, "Tradita e dorëshkrimeve të Laude të Jacopone da Todi"], në ''Nuova Rivista di Letteratura Italiana'', vëll. 19, n. 2, 2016, f.&nbsp;9–103 (lista përfundimtare e dorëshkrimeve të ''Laude-s'', e ndarë sipas tipologjisë dhe vendit të prodhimit dhe/ose origjinës); [https://aemecca.blogspot.it/2012/01/manoscritti-iacopone-da-todi.html IDEM, "Kanuni i zgjeruar: emri 'Iacopone' si indeks autoriteti"], në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;515–534 (regjistrimi i të gjitha dorëshkrimeve me atribuime të lavdërimit ndaj Jacopones). * Lino Leonardi, "Për botimin kritik të laudario-s së Iacopone-s", në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;83–112 (premisa metodologjike për një botim të ri kritik në përgatitje për lavdërimin). * Maura Del Serra, "Figurat aritmologjike në "Laude" të Jacopones, në ''Conoscenza Religiosa'', 1-2, 1979 (që përmban Aktet e Konferencës ''Numrat dhe Format Gjeometrike si Bazë e Simbolizmit'', mbajtur në Romë më 18-21 dhjetor 1978), f.&nbsp;98–103. * Franco Mancini, ''Koment mbi Protolaudarion nga Iacopone da Todi'', Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007 (vetëm nga 33 të parët me lavde). * Matteo Leonardi, ''Iacopone da Todi, Laude'', Firence, Olschki 2010 (komenti i plotë). * ''Bibliografia Jakobeane.'' Redaktuar nga Matteo Leonardi. Firence, SISMEL - Edizioni del Galluzzo, 2010. == Hyrje të ngjashme == * Lëvdata nga Jacopone da Todi * O iubelo de core * Gruaja e Parajsës * O zotëri, ju lutem {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|cattolicesimo|letteratura|Medioevo}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> 2rzzow3w15zqiy418r0kezoe56f2fot 2983559 2983558 2026-05-24T13:16:25Z Aida Sejdiu 186126 2983559 wikitext text/x-wiki   Jakopo dei Benedeti, i quajtur Jakopone da Todi[1] (Todi, midis viteve 1230 dhe 1236 rreth[2] – Kollaxonë,, 25 dhjetor 1306), ka qenë një klerik dhe poet italian, i nderuar si i lumtur nga Kisha Katolike. Kritikët e konsiderojnë atë një nga poetët më të rëndësishëm italianë të [[Mesjeta|Mesjetës]], sigurisht ndër autorët më të famshëm të laudës fetare në [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsinë italiane]] . Ai ka një "zë të fuqishëm dhe tronditës", i cili përshtatet në mënyra dhe forma të jashtëzakonshme në kontekstin e traditës së re të laudës. Përveç ''Laude-s'' (nga të cilat rreth 90 janë me atribuim të sigurt dhe shumë të tjera janë të pasigurta), kemi marrë nga Jacopone një letër latine për Giovanni della Verna-n, të famshmen ''Pianto della Madonna'' dhe ''Stabat Mater'', ndërsa ka dyshime rreth disa ''Thënie'' dhe një ''Traktati'' mbi dashurinë mistike. == Biografia == Të dhënat e pakta për jetën e tij janë nxjerrë pothuajse tërësisht nga vepra e tij. I lindur midis viteve 1230 dhe 1236 nga Jakobelo i familjes fisnike Todi të Benedetti-ve, ose De Benedictis në formën origjinale latine nga i cili rrjedh Benedetti, Jakopo studioi për drejtësi në [[Universiteti i Bolonjës|Universitetin e Bolonjës]] dhe mori profesionin e noterit dhe prokurorit ligjor, duke bërë një jetë të qetë, shpesh të acaruar nga biografitë e lashta me një funksion hagiografik, në kontrast me jetën e tij pas kthmit shpirtëror . Në vitin 1267 ai u martua me Vanën (Vanna), vajzën e [[Bernardino di Guidone]], kontit të Coldimezzos . Gruaja e tij, sipas legjendës, vdiq vitin pasues gjatë një ballo, për shkak të shembjes së një dyshemeje: pasi një këmishë flokësh që ajo e vishte edhe në raste shoqërore u gjet në trupin e gruas, Jacopo braktisi jetën e tij të kënaqësisë (në dimrin e vitit 1268) dhe, pasi ua shpërndau pasurinë e tij të varfërve, shtegtoi për dhjetë vjet, duke jetuar me lëmosha dhe duke vuajtur poshtërime të vazhdueshme, duke marrë emrin me të cilin më vonë do të njihej botërisht ( ''emri'' -augmentativ u shtua nga vetë ai). Në vitin 1278 ai hyri në urdhrin e fretërve të vegjël si vëlla laik, në [[Convento di Pantanelli|manastirin e Pantanellit]] pranë Baschit, duke zgjedhur rrymën rigoroze të " spiritualëve " (ose "fraticelli"), e cila ishte kundër rrymës mbizotëruese të " konventualëve ", bartës të një interpretimi më të moderuar të Rregullit Françeskan . Në atë periudhë ai zhvilloi një polemikë të ashpër kundër korrupsionit kishtar dhe shkoi shumë shpesh në Romë. Në fillim të pontifikatit të shkurtër të [[Çelestini V|Celestine V]] (gusht 1294), një papë eremit me reputacion për shenjtëri, spiritualët, të nënshtruar ndaj shqetësimeve dhe persekutimeve brenda urdhrit për shkak të qëndrimit të tyre të paepur dhe rezistencës ndaj çdo kompromisi, u njohën zyrtarisht si një urdhër me emrin ''Pauperes heremitae domini Celestini'' . Jacopone madje i drejtoi një lavdërim papës së ri, ''Que farai, Pier dal Morrone'', me qëllim që ta paralajmëronte atë kundër qëndrimeve komprometuese. Por pas abdikimit të Celestine (dhjetor 1294), [[Bonafaci VIII|papa i ri Bonifaci VIII]], një armik i betuar i rrymave më radikale të Kishës, sapo u zgjodh, shfuqizoi dispozitat e mëparshme; kongregacioni i ''Pauperes'' më pas u bashkua me familjen Colonna, gjithmonë rivalë të Caetanëve, të cilëve Bonifaci u përkiste. Jacopone ishte ndër nënshkruesit e ''Manifestit të Lunghezzës'' të 10 majit 1297, me të cilin kundërshtarët e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]], të udhëhequr nga kardinalët Jacopo dhe Pietro Colonna, e shpallën abdikimin e Celestine V të pavlefshëm dhe zgjedhjen e Bonifacit të paligjshme. Përgjigja e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]] nuk vonoi shumë: [[Shkishërimi|ai i përjashtoi]] të gjithë nënshkruesit me bulën ''Lapis abscissus'' të 23 majit 1297 dhe rrethoi Palestrinën, fortesën e disidentëve. Në shtator 1298, Palestrina u mor dhe Jacopone u zhvesh nga rrobat e tij të racës, u gjykua dhe u burgos në burgun nëntokësor të manastirit të San Fortunato në Todi, nga ku vazhdoi të argumentonte kundër Papës, nga i cili kërkoi të lirohej vetëm nga përjashtimi. Një letër (ose "traktat", siç e përcakton vetë Jacopone) që poeti i drejtoi Papës daton në këtë periudhë:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|O papa Bonifazio,<br />eo porto el tuo prefazio<ref>"el tuo prefazio" sta per "la tua sentenza".</ref><br />e la maledezzone<br />e scommunicazione.<br />[...]<br />Per grazïa te peto<br />che me dichi: Absolveto […].<ref>Citata in Salinari e Ricci, cit., 1983, pp. 133-5. I versi sono per lo più [[settenari]] (ma anche [[senari]] e [[ottonari]]) rimati a coppie.</ref>}} [[Skeda:Todi037.jpg|parapamje|Varri i Jacopone da Todi, në kishën e San Fortunato në Todi .]] Jacopone u lirua, si nga burgimi ashtu edhe nga shkishërimi, vetëm në dhjetor 1303 nga [[Benedikti XI|Papa i ri Benedikti XI]], dhe më pas i jetoi vitet e tij të fundit në manastirin e San Lorenzos në Collazzone . Trupi i tij u varros jashtë mureve të Todit . Në vitin 1433, trupi u gjet dhe u soll në kishën françeskane të San Fortunato brenda qytetit, ku varri i tij është ende i pranishëm. Në vitin 1596, peshkopi Angelo Cesi e dekoroi varrin me një pllakë mbi të cilën është shkruar: <ref>{{Cite web |title=Jacopone da Todi |url=https://www.newadvent.org/cathen/08263a.htm}}</ref><templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Ossa Beati Jacoponi De Benedictis. Tudertini. Fratris Ordinis Minorum qui stultus propter Christum nova mundum arte delusit et Caelum rapuit Obdormivit in Domino die XXV Martii. An. Dom.. MCCXCVI. Ang. Caes. Episc. Tudert. Hic collocavit ann. MDXCVI.}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />Shënim: Jacopone vdiq në vitin 1306, por në gurin e varrit është shkruar se ai vdiq në vitin 1296. <ref>{{Cite news |date=2024-02-24 |title=Eden. Un pianeta da salvare puntata del 24.02.2024. Canale 7}}</ref> Kjo ndodhi sepse në ato 10 vjet Jacopone ishte shkishëruar dhe kjo e bëri të pamundur lumturimin e tij. Për të kapërcyer këtë pengesë, Kisha shpalli vdekjen e tij 10 vjet para datës aktuale. Qyteti i [[Firencia|Firences]] i kushtoi një rrugë. == Mendimi == === Fetarizmi dhe negativiteti i botës === Religjioziteti i Jacopones lëviz brenda kontekstit të konfliktit të thellë midis françeskanizmit shpirtëror dhe hierarkisë kishtare. Ai merr tonin e një refuzimi total të botës dhe kotësive të saj, kompromiseve të saj, komploteve të saj, sensualitetit të saj. I njëjti refuzim i vendosur i rezervohet çdo përvoje njerëzore që vlerëson gjërat tokësore, ndërsa ndjenjat e dashurisë dhe miqësisë damkosen si joautentike dhe të interesit vetjak. Shenja e jetës tokësore është dhuna, e cila shprehet si në shpërbërjen biologjike të materies ashtu edhe në socialitetin e njerëzve: procesi i shkatërrimit është i pashmangshëm. «Poezia e Jacopones pohon plotësisht negativitetin e botës» dhe gjuha e tij karakterizohet nga një përshkrim i detajuar i shenjave të së keqes dhe vdekjes, të shpërndara edhe në gjërat e vogla të jetës së përditshme. Përdorimi i dialektit Umbrian, të cilin poeti «ia nënshtron deformimeve depërtuese», favorizon një «realizëm të papërpunuar», të bërë nga një «leksik i gjallë dhe i plotë». <ref name="ferroni127" /> Por refuzimi i shoqërisë manifestohet gjithmonë përmes dialogut, "duke e marrë dëgjuesin ballë për ballë", i vënë në pikëpyetje pothuajse fizikisht, aq sa shumë nga lavdet jakoponike kanë formën e një kontrasti . Në këtë mënyrë, figurat abstrakte tipike të traditës mesjetare (siç janë [[Hierarkia e engjëjve|virtytet]] ) marrin një qëndrueshmëri më të madhe sesa në literaturën e mëparshme. Asketizmi i Jacopones karakterizohet nga mundimi dhe shqetësimi: kundër vlerave të zgjedhura nga bota, poeti i drejtohet kundërvlerave të varfërisë, çmendurisë, sëmundjes, në emër të vullnetit për t'u "çmendur për Mesinë e bukur". <ref>{{Citation |url=http://www.classicitaliani.it/duecento/Iacopo04.pdf |volume=LXXXVII}}</ref> Ai e konsideron kulturën ( ''scientia'' ) një pengesë për bashkimin mistik me hyjnoren, pasi e Vërteta kërkohet përmes përulësisë dhe dashurisë totale për Zotin. Ne përballemi me një teologji negative që e bën hyjninë një burim ndjenjash kontrastuese: vuajtje dhe gëzim, siguri dhe një ndjenjë hutimi. [[Skeda:A_fra_Jacopone,_Todi.jpg|parapamje|Monument kushtuar Jacopone, Todi]] Mos pëlqimi dhe dyshimi i [[Françesku i Asizit|Françeskut të Asizit]] ndaj kulturës dhe intelektualëve janë të njohura: përveç ndalimit të vendosur ndaj fretërve për të pasur para, shenjti futi rregullin e mëposhtëm në kapitullin III të ''Rregullës së Pashënuar'' : ''"Dhe ata (fretërit) mund të kenë vetëm ato libra të nevojshëm për të përmbushur detyrën e tyre.'' ''Edhe laikët që dinë të lexojnë Psalterin mund t'i kenë ato; të tjerët, megjithatë, që nuk dinë të lexojnë, mund të mos kenë fare libra'' ." Në praktikë, fretërve u lejohej vetëm të lexonin Shkrimet e Shenjta, dhe edhe atëherë vetëm ata që mund të lexonin. Ndalimi i zotërimit të librave i vendosur nga Françesku mund të shpjegohet në dy mënyra: * Nga një këndvështrim praktik, librat në Mesjetë ishin të rrallë dhe për këtë arsye një mall i çmuar. Prandaj, të paturit libra ishte në kontrast të plotë me detyrimin e varfërisë me të cilin ishin të lidhur fretërit; * Nga një pikëpamje morale, njohuria dhe të kuptuarit (në Mesjetë të referuara si ''shkencë'' ) mund ta bënin fratin krenar dhe për këtë arsye ai mund të shtyhej të ndihej superior ndaj vëllezërve të tij të paarsimuar, duke shkelur kështu prirjen për ''pakicë'', dhe për rrjedhojë përulësi, ndaj së cilës fragritët ishin të detyruar. Për këtë arsye, [[Antoni i Padovës]], një predikues i madh dhe teolog i njohur, u ndje i detyruar t’i kërkonte drejtpërdrejt Shën Françeskut leje për të studiuar dhe mësuar fjalën e Perëndisë, leje që njeriu i varfër i Asizit ia dha me mirësi në ''Letrën drejtuar Vëllait Anton'' . Jacopone da Todi ndan të njëjtin qëndrim si babai themelues i Urdhrit, duke theksuar në veçanti aspektin e dytë, atë të rrezikut të rënies në mëkatin e krenarisë. Kjo duket veçanërisht e dukshme në një lavdërim të njohur kushtuar ''Fratit Ranaldo'', një frat tjetër i poetit dhe një lexues i njohur i teologjisë. Në poemë, Jacopone imagjinon duke iu drejtuar Ranaldo-s, i cili sapo ka vdekur, duke dyshuar në shpëtimin e tij ( ''Frate Ranaldo, do' si vado?'' ) për shkak të qëndrimit të superioritetit të marrë nga frati falë njohurive të tij. Jacopone ironizon faktin se Ranaldo studioi në universitetin e famshëm të Parisit, me ''shumë nderime dhe shpenzime të mëdha'', por tani është varrosur në tokë si ''frati më i vogël dhe i përçmuar'' . Gjatë jetës, Ranaldo, vazhdon Jacopone, predikoi ''sofizma'' të padobishme dhe ''silogjizma të forta'', por tani ai ka arritur në një vend, domethënë para Zotit, ku e gjithë kjo nuk është më e dobishme; në një ''shkollë / ku vetëm e Vërteta / gjykon çdo fjalë / dhe demonstron çdo mendim'' . E vërteta është Zoti, në shkollën e të cilit çdo fjalë e pathënë dhe çdo mendim ( ''onne pensiero'' ) duket e dukshme, dhe ku çdo gjë tjetër nuk ka asnjë vlerë. Laude-t e Jacopones kanë një traditë shumë komplekse. Gjatë shekujve, shumë laude i janë atribuar fratit në dorëshkrime dhe, varësisht nga botimet e shtypura, ato njihen pak a shumë si laude jacopone. Dorëshkrimet e kataloguara deri më tani me atribuime për Jacoponen janë 353, një traditë e gjerë, e dyta vetëm pas asaj të ''Komedisë Hyjnore'' dhe ''Rimave'' të [[Dante Aligieri|Dantes]] . Megjithatë, dorëshkrimet më të vjetra nga zona e Umbrisë (prandaj teorikisht më besnikët) njohin unanimisht një numër lavdërimesh për Jacopone-n, që është rreth 100 njësi; në vend të kësaj, dorëshkrimet e mëvonshme (nga shekulli i pesëmbëdhjetë e tutje) e rrisin ndjeshëm numrin e atribuimeve: rasti ekstrem përfaqësohet nga dy dorëshkrime, i pari prej të cilëve, nga fundi i shekullit të pesëmbëdhjetë (tani i humbur dhe i njohur me emrin e pronarit të tij të fundit, ''[[Spithover]]'' ), raporton 265; ndërsa një dorëshkrim i dytë, i shkruar në Todi drejt mesit të shekullit të shtatëmbëdhjetë nga [[Lucalberto Petti]] (1563-1640), i atribuon Jacopone-s deri në 314 lavdërime të ndara në katër vëllime (por ndoshta Petti kishte qëllimin të mblidhte të gjitha lavdërimet që teorikisht i atribuohen Jacopone-s, nga të cilat më pas do të merrte vetëm ato me atribuim të caktuar). Botimi i parë i shtypur ( <nowiki>editio</nowiki> ''princeps'' ) i lavdërimeve të Jacopones i detyrohet fiorentin [[Francesco Bonaccorsi]] në vitin 1490, i cili mblodhi numrin e përsosur prej njëqind lavdërimesh, por ngriti dyshime për disa prej tyre (veçanërisht për të fundit në koleksion). Pas këtij botimi të parë, pasuan të tjerë, të gjithë me një numër të ndryshueshëm lavdërimesh, deri në limitin e arritur nga botimi ''Le poesie spirituali del Beato Jacopone da Todi'', redaktuar nga frati françeskan [[Francesco Tresatti]] në vitin 1617, në të cilin 211 lavdërime i njihen Jacopones (burimi i Tresatti-t është me sa duket kodiku i humbur ''i Spithover'' ), i shpërndarë në shtatë libra. Redaktorët modernë janë përballur me çështjen e vështirë të atribuimit: aktualisht ekzistojnë dy botime kritike të poetit nga Todi. I pari, i redaktuar nga Franca Ageno, zgjedh nëntëdhjetë e dy kompozime nga njëqind lavdet e njohura për Jacopone nga botimi i parë i Bonaccorsi-t, duke i konsideruar tetë të tjerat si të rreme . Botimi i dytë (i cili është ai që përdoret zakonisht) është redaktuar nga Franco Mancini : studiuesi njeh të njëjtat nëntëdhjetë e dy lavde të pranuara tashmë nga Ageno, por propozon të njohë shtatë lavde të tjera për Jacopone (ndër të cilat ''Stabat Mater'' i njohur mirë), të marra nga dorëshkrime të tjera të lashta Umbriane . Pas zbulimit dhe vlerësimit të madh kritik të një dorëshkrimi të lashtë nga rajoni i Markes ( ''Urbinate Latine 849'' aktuale e Bibliotekës Apostolike të Vatikanit ), studiuesja Rosanna Bettarini ka propozuar t'i atribuojë edhe katërmbëdhjetë kompozime të tjera ''korpusit'' tradicional të nëntëdhjetë e dy laude-ve të përbashkëta për botimet e Agenos dhe Mancini-t, por për këtë propozim të fundit ka shumë zëra kritikë. Një botim i ri kritik i veprës së lavdëruar të Jacopone Da Todi-t, i redaktuar nga studiuesi Lino Leonardi, është duke u përgatitur , por deri më tani janë botuar vetëm disa kontribute metodologjike. Së fundmi, ka dy komente moderne mbi lavdërimin e Jacopones: i pari, i pjesshëm (vetëm për tridhjetë e tre lavdërimet e para) është redaktuar nga Franco Mancini; i dyti, i plotë, i redaktuar nga Matteo Leonardi. == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Jacobilli, ''Jetët e Shenjtorëve dhe të Bekuarve të Umbrisë'', III, Foligno, 1661. * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1851919&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Laude |date=1974 |publisher=G. Laterza |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=514316&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Laudi |date=adi ventotto del mese di septembre MCCCCLXXXX |publisher=sono impresse queste laude per ser Francesco Bonaccorsi |location=in Firenze}} * Iacopone da Todi, ''Tractatus utilissimus.'' ''Verba'' . Botim kritik i redaktuar nga Enrico Menestò. SISMEL- Edizioni del Galluzzo, Firence, 2015. Një nga ''Jetët'' më të rëndësishme të lashta të Jacopone është e ashtuquajtura ''Franceschina'' : * ''La Franceschina, një tekst në gjuhën amtare Umbriane i shekullit të 15-të i shkruar nga Ati Giacomo Oddi i Perugia-s, botuar nga PN Cavanna'', [[Firencia|Firence]], 1931. * "Jeta e të bekuarit Fra Iacopone da Todi", në ''Zeitschrift fur romanische Philologie'' II, 1878; III, 1879. * ''Jetët e lashta të Jacopone da Todi'', redaktuar nga E. Menestò, Firence, La Nuova Italia 1977. Një përmbledhje globale e situatës aktuale në lidhje me biografinë e Jacopone mund të lexohet nga i njëjti autor në: * "Çfarë do të bësh, vëlla Jakopone? Konfirmime dhe risi në biografinë e Jakopone da Todit", në ''Jeta dhe vepra e Jakopone da Todit'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;1–38. * Franco Suitner, ''Iacopone da Todi, Poezia, Misticizmi dhe Revolta në Italinë mesjetare'', Romë, Donzelli 1999. * ''Jacopone dhe Poezia Fetare e Shekullit të Trembëdhjetë'', redaktuar nga Paolo Canettieri, Milano, 2001. * Raffaella L. Pagliaro në bashkëpunim me Flavio Quarantotto, ''Iacopo Da Todi, thuajse një film'', ''La Società delle lettere'' editions, 2005. * Carlo Salinari dhe [[Carlo Ricci (critico letterario)|Carlo Ricci]], ''Historia e Letërsisë Italiane'', Laterza, 1983, f.&nbsp;132–148. * Giulio Ferroni, ''Historia e Letërsisë Italiane - Nga Origjina deri në Shekullin e Pesëmbëdhjetë'', red. Einaudi Scuola, Milano, 1995, f.&nbsp;126–129, ISBN 88-286-0073-X . Referenca për botimet kritike të Laude të Jacopone-s: * Jacopone da Todi, ''Laudi, Trattato e Ditti'', redaktuar nga Franca Ageno, Firence, Le Monnier 1952. * Iacopone da Todi, ''Laude'', redaktuar nga Franco Mancini, Bari-Rome, Laterza 1976 (ribotim në një version ''më të vogël'', Bari, Laterza 2006). Kontribute mbi pyetjen tekstuale: * Rosanna Bettarini, ''Jacopone and the Laudario Urbinate'', Firence, Sansoni 1969 (mbi atribuimin ndaj Jacopone me 14 lavdërime nga një dorëshkrim tani në Vatikan). * [https://aemecca.blogspot.it/2017/01/tradizione-manoscritta-laude-Iacopone-Todi-estratto.html Angelo Eugenio Mecca, "Tradita e dorëshkrimeve të Laude të Jacopone da Todi"], në ''Nuova Rivista di Letteratura Italiana'', vëll. 19, n. 2, 2016, f.&nbsp;9–103 (lista përfundimtare e dorëshkrimeve të ''Laude-s'', e ndarë sipas tipologjisë dhe vendit të prodhimit dhe/ose origjinës); [https://aemecca.blogspot.it/2012/01/manoscritti-iacopone-da-todi.html IDEM, "Kanuni i zgjeruar: emri 'Iacopone' si indeks autoriteti"], në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;515–534 (regjistrimi i të gjitha dorëshkrimeve me atribuime të lavdërimit ndaj Jacopones). * Lino Leonardi, "Për botimin kritik të laudario-s së Iacopone-s", në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;83–112 (premisa metodologjike për një botim të ri kritik në përgatitje për lavdërimin). * Maura Del Serra, "Figurat aritmologjike në "Laude" të Jacopones, në ''Conoscenza Religiosa'', 1-2, 1979 (që përmban Aktet e Konferencës ''Numrat dhe Format Gjeometrike si Bazë e Simbolizmit'', mbajtur në Romë më 18-21 dhjetor 1978), f.&nbsp;98–103. * Franco Mancini, ''Koment mbi Protolaudarion nga Iacopone da Todi'', Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007 (vetëm nga 33 të parët me lavde). * Matteo Leonardi, ''Iacopone da Todi, Laude'', Firence, Olschki 2010 (komenti i plotë). * ''Bibliografia Jakobeane.'' Redaktuar nga Matteo Leonardi. Firence, SISMEL - Edizioni del Galluzzo, 2010. == Hyrje të ngjashme == * Lëvdata nga Jacopone da Todi * O iubelo de core * Gruaja e Parajsës * O zotëri, ju lutem {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|cattolicesimo|letteratura|Medioevo}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> pwe3glaywugk4u0kghbjeo45nerh25o 2983595 2983559 2026-05-24T17:16:46Z Aida Sejdiu 186126 /* */ 2983595 wikitext text/x-wiki   Jakopo dei Benedeti, i quajtur Jakopone da Todi[1] (Todi, midis viteve 1230 dhe 1236 rreth[2] – Kollaxonë, 25 dhjetor 1306), ka qenë një klerik dhe poet italian, i nderuar si i lumtur nga Kisha Katolike. Kritikët e konsiderojnë atë një nga poetët më të rëndësishëm italianë të [[Mesjeta|Mesjetës]], sigurisht ndër autorët më të famshëm të laudës fetare në [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsinë italiane]] . Ai ka një "zë të fuqishëm dhe tronditës", i cili përshtatet në mënyra dhe forma të jashtëzakonshme në kontekstin e traditës së re të laudës. Përveç ''Laude-s'' (nga të cilat rreth 90 janë me atribuim të sigurt dhe shumë të tjera janë të pasigurta), kemi marrë nga Jacopone një letër latine për Giovanni della Verna-n, të famshmen ''Pianto della Madonna'' dhe ''Stabat Mater'', ndërsa ka dyshime rreth disa ''Thënie'' dhe një ''Traktati'' mbi dashurinë mistike. == Biografia == Të dhënat e pakta për jetën e tij janë nxjerrë pothuajse tërësisht nga vepra e tij. I lindur midis viteve 1230 dhe 1236 nga Jakobelo i familjes fisnike Todi të Benedetti-ve, ose De Benedictis në formën origjinale latine nga i cili rrjedh Benedetti, Jakopo studioi për drejtësi në [[Universiteti i Bolonjës|Universitetin e Bolonjës]] dhe mori profesionin e noterit dhe prokurorit ligjor, duke bërë një jetë të qetë, shpesh të acaruar nga biografitë e lashta me një funksion hagiografik, në kontrast me jetën e tij pas kthmit shpirtëror . Në vitin 1267 ai u martua me Vanën (Vanna), vajzën e [[Bernardino di Guidone]], kontit të Coldimezzos . Gruaja e tij, sipas legjendës, vdiq vitin pasues gjatë një ballo, për shkak të shembjes së një dyshemeje: pasi një këmishë flokësh që ajo e vishte edhe në raste shoqërore u gjet në trupin e gruas, Jacopo braktisi jetën e tij të kënaqësisë (në dimrin e vitit 1268) dhe, pasi ua shpërndau pasurinë e tij të varfërve, shtegtoi për dhjetë vjet, duke jetuar me lëmosha dhe duke vuajtur poshtërime të vazhdueshme, duke marrë emrin me të cilin më vonë do të njihej botërisht ( ''emri'' -augmentativ u shtua nga vetë ai). Në vitin 1278 ai hyri në urdhrin e fretërve të vegjël si vëlla laik, në [[Convento di Pantanelli|manastirin e Pantanellit]] pranë Baschit, duke zgjedhur rrymën rigoroze të " spiritualëve " (ose "fraticelli"), e cila ishte kundër rrymës mbizotëruese të " konventualëve ", bartës të një interpretimi më të moderuar të Rregullit Françeskan . Në atë periudhë ai zhvilloi një polemikë të ashpër kundër korrupsionit kishtar dhe shkoi shumë shpesh në Romë. Në fillim të pontifikatit të shkurtër të [[Çelestini V|Celestine V]] (gusht 1294), një papë eremit me reputacion për shenjtëri, spiritualët, të nënshtruar ndaj shqetësimeve dhe persekutimeve brenda urdhrit për shkak të qëndrimit të tyre të paepur dhe rezistencës ndaj çdo kompromisi, u njohën zyrtarisht si një urdhër me emrin ''Pauperes heremitae domini Celestini'' . Jacopone madje i drejtoi një lavdërim papës së ri, ''Que farai, Pier dal Morrone'', me qëllim që ta paralajmëronte atë kundër qëndrimeve komprometuese. Por pas abdikimit të Celestine (dhjetor 1294), [[Bonafaci VIII|papa i ri Bonifaci VIII]], një armik i betuar i rrymave më radikale të Kishës, sapo u zgjodh, shfuqizoi dispozitat e mëparshme; kongregacioni i ''Pauperes'' më pas u bashkua me familjen Colonna, gjithmonë rivalë të Caetanëve, të cilëve Bonifaci u përkiste. Jacopone ishte ndër nënshkruesit e ''Manifestit të Lunghezzës'' të 10 majit 1297, me të cilin kundërshtarët e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]], të udhëhequr nga kardinalët Jacopo dhe Pietro Colonna, e shpallën abdikimin e Celestine V të pavlefshëm dhe zgjedhjen e Bonifacit të paligjshme. Përgjigja e [[Bonafaci VIII|Bonifacit VIII]] nuk vonoi shumë: [[Shkishërimi|ai i përjashtoi]] të gjithë nënshkruesit me bulën ''Lapis abscissus'' të 23 majit 1297 dhe rrethoi Palestrinën, fortesën e disidentëve. Në shtator 1298, Palestrina u mor dhe Jacopone u zhvesh nga rrobat e tij të racës, u gjykua dhe u burgos në burgun nëntokësor të manastirit të San Fortunato në Todi, nga ku vazhdoi të argumentonte kundër Papës, nga i cili kërkoi të lirohej vetëm nga përjashtimi. Një letër (ose "traktat", siç e përcakton vetë Jacopone) që poeti i drejtoi Papës daton në këtë periudhë[[Skeda:Todi037.jpg|parapamje|Varri i Jacopone da Todi, në kishën e San Fortunato në Todi .]] Jacopone u lirua, si nga burgimi ashtu edhe nga shkishërimi, vetëm në dhjetor 1303 nga [[Benedikti XI|Papa i ri Benedikti XI]], dhe më pas i jetoi vitet e tij të fundit në manastirin e San Lorenzos në Collazzone . Trupi i tij u varros jashtë mureve të Todit . Në vitin 1433, trupi u gjet dhe u soll në kishën françeskane të San Fortunato brenda qytetit, ku varri i tij është ende i pranishëm. Në vitin 1596, peshkopi Angelo Cesi e dekoroi varrin me një pllakë mbi të cilën është shkruar: <ref>{{Cite web |title=Jacopone da Todi |url=https://www.newadvent.org/cathen/08263a.htm}}</ref>{{Blockquote|Ossa Beati Jacoponi De Benedictis. Tudertini. Fratris Ordinis Minorum qui stultus propter Christum nova mundum arte delusit et Caelum rapuit Obdormivit in Domino die XXV Martii. An. Dom.. MCCXCVI. Ang. Caes. Episc. Tudert. Hic collocavit ann. MDXCVI.}}Shënim: Jacopone vdiq në vitin 1306, por në gurin e varrit është shkruar se ai vdiq në vitin 1296. <ref>{{Cite news |date=2024-02-24 |title=Eden. Un pianeta da salvare puntata del 24.02.2024. Canale 7}}</ref> Kjo ndodhi sepse në ato 10 vjet Jacopone ishte shkishëruar dhe kjo e bëri të pamundur lumturimin e tij. Për të kapërcyer këtë pengesë, Kisha shpalli vdekjen e tij 10 vjet para datës aktuale. Qyteti i [[Firencia|Firences]] i kushtoi një rrugë. == Mendimi == === Fetarizmi dhe negativiteti i botës === Religjioziteti i Jacopones lëviz brenda kontekstit të konfliktit të thellë midis françeskanizmit shpirtëror dhe hierarkisë kishtare. Ai merr tonin e një refuzimi total të botës dhe kotësive të saj, kompromiseve të saj, komploteve të saj, sensualitetit të saj. I njëjti refuzim i vendosur i rezervohet çdo përvoje njerëzore që vlerëson gjërat tokësore, ndërsa ndjenjat e dashurisë dhe miqësisë damkosen si joautentike dhe të interesit vetjak. Shenja e jetës tokësore është dhuna, e cila shprehet si në shpërbërjen biologjike të materies ashtu edhe në socialitetin e njerëzve: procesi i shkatërrimit është i pashmangshëm. «Poezia e Jacopones pohon plotësisht negativitetin e botës» dhe gjuha e tij karakterizohet nga një përshkrim i detajuar i shenjave të së keqes dhe vdekjes, të shpërndara edhe në gjërat e vogla të jetës së përditshme. Përdorimi i dialektit Umbrian, të cilin poeti «ia nënshtron deformimeve depërtuese», favorizon një «realizëm të papërpunuar», të bërë nga një «leksik i gjallë dhe i plotë». <ref name="ferroni127" /> Por refuzimi i shoqërisë manifestohet gjithmonë përmes dialogut, "duke e marrë dëgjuesin ballë për ballë", i vënë në pikëpyetje pothuajse fizikisht, aq sa shumë nga lavdet jakoponike kanë formën e një kontrasti . Në këtë mënyrë, figurat abstrakte tipike të traditës mesjetare (siç janë [[Hierarkia e engjëjve|virtytet]] ) marrin një qëndrueshmëri më të madhe sesa në literaturën e mëparshme. Asketizmi i Jacopones karakterizohet nga mundimi dhe shqetësimi: kundër vlerave të zgjedhura nga bota, poeti i drejtohet kundërvlerave të varfërisë, çmendurisë, sëmundjes, në emër të vullnetit për t'u "çmendur për Mesinë e bukur". <ref>{{Citation |url=http://www.classicitaliani.it/duecento/Iacopo04.pdf |volume=LXXXVII}}</ref> Ai e konsideron kulturën ( ''scientia'' ) një pengesë për bashkimin mistik me hyjnoren, pasi e Vërteta kërkohet përmes përulësisë dhe dashurisë totale për Zotin. Ne përballemi me një teologji negative që e bën hyjninë një burim ndjenjash kontrastuese: vuajtje dhe gëzim, siguri dhe një ndjenjë hutimi. [[Skeda:A_fra_Jacopone,_Todi.jpg|parapamje|Monument kushtuar Jacopone, Todi]] Mos pëlqimi dhe dyshimi i [[Françesku i Asizit|Françeskut të Asizit]] ndaj kulturës dhe intelektualëve janë të njohura: përveç ndalimit të vendosur ndaj fretërve për të pasur para, shenjti futi rregullin e mëposhtëm në kapitullin III të ''Rregullës së Pashënuar'' : ''"Dhe ata (fretërit) mund të kenë vetëm ato libra të nevojshëm për të përmbushur detyrën e tyre.'' ''Edhe laikët që dinë të lexojnë Psalterin mund t'i kenë ato; të tjerët, megjithatë, që nuk dinë të lexojnë, mund të mos kenë fare libra'' ." Në praktikë, fretërve u lejohej vetëm të lexonin Shkrimet e Shenjta, dhe edhe atëherë vetëm ata që mund të lexonin. Ndalimi i zotërimit të librave i vendosur nga Françesku mund të shpjegohet në dy mënyra: * Nga një këndvështrim praktik, librat në Mesjetë ishin të rrallë dhe për këtë arsye një mall i çmuar. Prandaj, të paturit libra ishte në kontrast të plotë me detyrimin e varfërisë me të cilin ishin të lidhur fretërit; * Nga një pikëpamje morale, njohuria dhe të kuptuarit (në Mesjetë të referuara si ''shkencë'' ) mund ta bënin fratin krenar dhe për këtë arsye ai mund të shtyhej të ndihej superior ndaj vëllezërve të tij të paarsimuar, duke shkelur kështu prirjen për ''pakicë'', dhe për rrjedhojë përulësi, ndaj së cilës fragritët ishin të detyruar. Për këtë arsye, [[Antoni i Padovës]], një predikues i madh dhe teolog i njohur, u ndje i detyruar t’i kërkonte drejtpërdrejt Shën Françeskut leje për të studiuar dhe mësuar fjalën e Perëndisë, leje që njeriu i varfër i Asizit ia dha me mirësi në ''Letrën drejtuar Vëllait Anton'' . Jacopone da Todi ndan të njëjtin qëndrim si babai themelues i Urdhrit, duke theksuar në veçanti aspektin e dytë, atë të rrezikut të rënies në mëkatin e krenarisë. Kjo duket veçanërisht e dukshme në një lavdërim të njohur kushtuar ''Fratit Ranaldo'', një frat tjetër i poetit dhe një lexues i njohur i teologjisë. Në poemë, Jacopone imagjinon duke iu drejtuar Ranaldo-s, i cili sapo ka vdekur, duke dyshuar në shpëtimin e tij ( ''Frate Ranaldo, do' si vado?'' ) për shkak të qëndrimit të superioritetit të marrë nga frati falë njohurive të tij. Jacopone ironizon faktin se Ranaldo studioi në universitetin e famshëm të Parisit, me ''shumë nderime dhe shpenzime të mëdha'', por tani është varrosur në tokë si ''frati më i vogël dhe i përçmuar'' . Gjatë jetës, Ranaldo, vazhdon Jacopone, predikoi ''sofizma'' të padobishme dhe ''silogjizma të forta'', por tani ai ka arritur në një vend, domethënë para Zotit, ku e gjithë kjo nuk është më e dobishme; në një ''shkollë / ku vetëm e Vërteta / gjykon çdo fjalë / dhe demonstron çdo mendim'' . E vërteta është Zoti, në shkollën e të cilit çdo fjalë e pathënë dhe çdo mendim ( ''onne pensiero'' ) duket e dukshme, dhe ku çdo gjë tjetër nuk ka asnjë vlerë. Laude-t e Jacopones kanë një traditë shumë komplekse. Gjatë shekujve, shumë laude i janë atribuar fratit në dorëshkrime dhe, varësisht nga botimet e shtypura, ato njihen pak a shumë si laude jacopone. Dorëshkrimet e kataloguara deri më tani me atribuime për Jacoponen janë 353, një traditë e gjerë, e dyta vetëm pas asaj të ''Komedisë Hyjnore'' dhe ''Rimave'' të [[Dante Aligieri|Dantes]] . Megjithatë, dorëshkrimet më të vjetra nga zona e Umbrisë (prandaj teorikisht më besnikët) njohin unanimisht një numër lavdërimesh për Jacopone-n, që është rreth 100 njësi; në vend të kësaj, dorëshkrimet e mëvonshme (nga shekulli i pesëmbëdhjetë e tutje) e rrisin ndjeshëm numrin e atribuimeve: rasti ekstrem përfaqësohet nga dy dorëshkrime, i pari prej të cilëve, nga fundi i shekullit të pesëmbëdhjetë (tani i humbur dhe i njohur me emrin e pronarit të tij të fundit, ''[[Spithover]]'' ), raporton 265; ndërsa një dorëshkrim i dytë, i shkruar në Todi drejt mesit të shekullit të shtatëmbëdhjetë nga [[Lucalberto Petti]] (1563-1640), i atribuon Jacopone-s deri në 314 lavdërime të ndara në katër vëllime (por ndoshta Petti kishte qëllimin të mblidhte të gjitha lavdërimet që teorikisht i atribuohen Jacopone-s, nga të cilat më pas do të merrte vetëm ato me atribuim të caktuar). Botimi i parë i shtypur ( <nowiki>editio</nowiki> ''princeps'' ) i lavdërimeve të Jacopones i detyrohet fiorentin [[Francesco Bonaccorsi]] në vitin 1490, i cili mblodhi numrin e përsosur prej njëqind lavdërimesh, por ngriti dyshime për disa prej tyre (veçanërisht për të fundit në koleksion). Pas këtij botimi të parë, pasuan të tjerë, të gjithë me një numër të ndryshueshëm lavdërimesh, deri në limitin e arritur nga botimi ''Le poesie spirituali del Beato Jacopone da Todi'', redaktuar nga frati françeskan [[Francesco Tresatti]] në vitin 1617, në të cilin 211 lavdërime i njihen Jacopones (burimi i Tresatti-t është me sa duket kodiku i humbur ''i Spithover'' ), i shpërndarë në shtatë libra. Redaktorët modernë janë përballur me çështjen e vështirë të atribuimit: aktualisht ekzistojnë dy botime kritike të poetit nga Todi. I pari, i redaktuar nga Franca Ageno, zgjedh nëntëdhjetë e dy kompozime nga njëqind lavdet e njohura për Jacopone nga botimi i parë i Bonaccorsi-t, duke i konsideruar tetë të tjerat si të rreme . Botimi i dytë (i cili është ai që përdoret zakonisht) është redaktuar nga Franco Mancini : studiuesi njeh të njëjtat nëntëdhjetë e dy lavde të pranuara tashmë nga Ageno, por propozon të njohë shtatë lavde të tjera për Jacopone (ndër të cilat ''Stabat Mater'' i njohur mirë), të marra nga dorëshkrime të tjera të lashta Umbriane . Pas zbulimit dhe vlerësimit të madh kritik të një dorëshkrimi të lashtë nga rajoni i Markes ( ''Urbinate Latine 849'' aktuale e Bibliotekës Apostolike të Vatikanit ), studiuesja Rosanna Bettarini ka propozuar t'i atribuojë edhe katërmbëdhjetë kompozime të tjera ''korpusit'' tradicional të nëntëdhjetë e dy laude-ve të përbashkëta për botimet e Agenos dhe Mancini-t, por për këtë propozim të fundit ka shumë zëra kritikë. Një botim i ri kritik i veprës së lavdëruar të Jacopone Da Todi-t, i redaktuar nga studiuesi Lino Leonardi, është duke u përgatitur , por deri më tani janë botuar vetëm disa kontribute metodologjike. Së fundmi, ka dy komente moderne mbi lavdërimin e Jacopones: i pari, i pjesshëm (vetëm për tridhjetë e tre lavdërimet e para) është redaktuar nga Franco Mancini; i dyti, i plotë, i redaktuar nga Matteo Leonardi. == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Jacobilli, ''Jetët e Shenjtorëve dhe të Bekuarve të Umbrisë'', III, Foligno, 1661. * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1851919&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Laude |date=1974 |publisher=G. Laterza |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=514316&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Laudi |date=adi ventotto del mese di septembre MCCCCLXXXX |publisher=sono impresse queste laude per ser Francesco Bonaccorsi |location=in Firenze}} * Iacopone da Todi, ''Tractatus utilissimus.'' ''Verba'' . Botim kritik i redaktuar nga Enrico Menestò. SISMEL- Edizioni del Galluzzo, Firence, 2015. Një nga ''Jetët'' më të rëndësishme të lashta të Jacopone është e ashtuquajtura ''Franceschina'' : * ''La Franceschina, një tekst në gjuhën amtare Umbriane i shekullit të 15-të i shkruar nga Ati Giacomo Oddi i Perugia-s, botuar nga PN Cavanna'', [[Firencia|Firence]], 1931. * "Jeta e të bekuarit Fra Iacopone da Todi", në ''Zeitschrift fur romanische Philologie'' II, 1878; III, 1879. * ''Jetët e lashta të Jacopone da Todi'', redaktuar nga E. Menestò, Firence, La Nuova Italia 1977. Një përmbledhje globale e situatës aktuale në lidhje me biografinë e Jacopone mund të lexohet nga i njëjti autor në: * "Çfarë do të bësh, vëlla Jakopone? Konfirmime dhe risi në biografinë e Jakopone da Todit", në ''Jeta dhe vepra e Jakopone da Todit'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;1–38. * Franco Suitner, ''Iacopone da Todi, Poezia, Misticizmi dhe Revolta në Italinë mesjetare'', Romë, Donzelli 1999. * ''Jacopone dhe Poezia Fetare e Shekullit të Trembëdhjetë'', redaktuar nga Paolo Canettieri, Milano, 2001. * Raffaella L. Pagliaro në bashkëpunim me Flavio Quarantotto, ''Iacopo Da Todi, thuajse një film'', ''La Società delle lettere'' editions, 2005. * Carlo Salinari dhe [[Carlo Ricci (critico letterario)|Carlo Ricci]], ''Historia e Letërsisë Italiane'', Laterza, 1983, f.&nbsp;132–148. * Giulio Ferroni, ''Historia e Letërsisë Italiane - Nga Origjina deri në Shekullin e Pesëmbëdhjetë'', red. Einaudi Scuola, Milano, 1995, f.&nbsp;126–129, ISBN 88-286-0073-X . Referenca për botimet kritike të Laude të Jacopone-s: * Jacopone da Todi, ''Laudi, Trattato e Ditti'', redaktuar nga Franca Ageno, Firence, Le Monnier 1952. * Iacopone da Todi, ''Laude'', redaktuar nga Franco Mancini, Bari-Rome, Laterza 1976 (ribotim në një version ''më të vogël'', Bari, Laterza 2006). Kontribute mbi pyetjen tekstuale: * Rosanna Bettarini, ''Jacopone and the Laudario Urbinate'', Firence, Sansoni 1969 (mbi atribuimin ndaj Jacopone me 14 lavdërime nga një dorëshkrim tani në Vatikan). * [https://aemecca.blogspot.it/2017/01/tradizione-manoscritta-laude-Iacopone-Todi-estratto.html Angelo Eugenio Mecca, "Tradita e dorëshkrimeve të Laude të Jacopone da Todi"], në ''Nuova Rivista di Letteratura Italiana'', vëll. 19, n. 2, 2016, f.&nbsp;9–103 (lista përfundimtare e dorëshkrimeve të ''Laude-s'', e ndarë sipas tipologjisë dhe vendit të prodhimit dhe/ose origjinës); [https://aemecca.blogspot.it/2012/01/manoscritti-iacopone-da-todi.html IDEM, "Kanuni i zgjeruar: emri 'Iacopone' si indeks autoriteti"], në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;515–534 (regjistrimi i të gjitha dorëshkrimeve me atribuime të lavdërimit ndaj Jacopones). * Lino Leonardi, "Për botimin kritik të laudario-s së Iacopone-s", në ''Jeta dhe vepra e Iacopone da Todi-t'', Aktet e konferencës studimore, Todi, 3-7 dhjetor 2006, redaktuar nga E. Menestò, Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007, f.&nbsp;83–112 (premisa metodologjike për një botim të ri kritik në përgatitje për lavdërimin). * Maura Del Serra, "Figurat aritmologjike në "Laude" të Jacopones, në ''Conoscenza Religiosa'', 1-2, 1979 (që përmban Aktet e Konferencës ''Numrat dhe Format Gjeometrike si Bazë e Simbolizmit'', mbajtur në Romë më 18-21 dhjetor 1978), f.&nbsp;98–103. * Franco Mancini, ''Koment mbi Protolaudarion nga Iacopone da Todi'', Spoleto, Qendra Italiane për Studime mbi Mesjetën e Hershme 2007 (vetëm nga 33 të parët me lavde). * Matteo Leonardi, ''Iacopone da Todi, Laude'', Firence, Olschki 2010 (komenti i plotë). * ''Bibliografia Jakobeane.'' Redaktuar nga Matteo Leonardi. Firence, SISMEL - Edizioni del Galluzzo, 2010. == Hyrje të ngjashme == * Lëvdata nga Jacopone da Todi * O iubelo de core * Gruaja e Parajsës * O zotëri, ju lutem {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|cattolicesimo|letteratura|Medioevo}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> jzmcigmsrj5n2n9cw5auhnmohp76i5a Përdoruesi diskutim:Learta Fetahu 3 400978 2983560 2026-05-24T13:26:37Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Pietro Bembo */ 2983560 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pietro Bembo]]'' == Përshëndetje, Learta Fetahu! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983557|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pietro Bembo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: ISBN|ISBN]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin ISBN. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: ISBN|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2013:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 15:26 (CEST) 4w2u71h21cu1mf8s49rrs5u6an5xyds Diskutim:Anadrinia 1 400979 2983568 2026-05-24T14:11:31Z ~2026-30871-06 188032 /* Pyetje */ pjesë e re 2983568 wikitext text/x-wiki == Pyetje == Nese ka kush mundesi dhe kohe, a mund te me thoni, a e merr prej kesaj krahine mbiemrin letrari Ali Podrimja? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-30871-06|&#126;2026-30871-06]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-30871-06|talk]]) 24 maj 2026 16:11 (CEST) 1x2ht6rtj96ja5qtaf5ast2t92erbwb 2983571 2983568 2026-05-24T14:12:16Z ~2026-30871-06 188032 /* Pyetje */ 2983571 wikitext text/x-wiki == Pyetje == Nese ka kush mundesi dhe kohe, a mund te me thoni, a e merr prej kesaj krahine mbiemrin letrari [[Ali Podrimja]]? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-30871-06|&#126;2026-30871-06]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-30871-06|talk]]) 24 maj 2026 16:11 (CEST) iqtwrpzl2hwks9ixxj93i40thvl1f1l Tinto Bras 0 400980 2983573 2026-05-24T14:24:41Z Tan Kondili 174213 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1355882166|Tinto Brass]]" 2983573 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Tinto Brass | image = Tinto_Brass_01.jpg | image_size = | alt = | caption = Bras, 1990 | other_names = | birth_name = Giovanni Brass | birth_date = 26 mars 1933 | birth_place = [[Milan]], [[Kingdom of Italy]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} --> | death_place = | occupation = Film director and screenwriter | years_active = 1963–present | height = {{convert|1.73|m|ftin|abbr=on}} | party = [[Italian Radicals]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Carla Cipriani|1957|2006|reason=died}} * {{marriage|Caterina Varzi|2017}} }} | partner = | awards = [[Venice Film Festival|Venice Film Festival: <br /> Best Italian Film]] <br /> 1971. For ''La Vacanza''. <br /> HRIFF: <br /> Award of Excellence <br /> 2012. For Brass' early works. | website = {{URL|www.tintobrass.it}} }} '''Xhovani''' "'''Tinto'''" '''Bras''' (lindur më 26 mars 1933) është regjisor dhe skenarist italian. Në vitet 1960 dhe 1970, ai realizoi filma avangardë të zhanreve të ndryshme të. Njihet më së shumti për filmat e zhanrit erotik, si ''Caligula'', ''Così fan tutte'' (i publikuar me titullin anglisht ''All Ladies Do It''), ''Paprika'', ''Monella'' ( ''Frivolous Lola'' ) dhe ''Trasgredire.'' == Karriera == === Kinema avangarde === Në vitet 1960 dhe 1970, Brasi konsiderohej si një regjisor premtues eksperimental dhe [[Arti pararojë|avangard]]. Filmi i tij i parë <nowiki><i id="mwIg">"Kush punon është i humbur"</i></nowiki> pati kritika shumë të mira në Festivalin e Filmit në Venecia në vitin 1963. Në vitin 1964, i ngarkuar nga [[Umberto Eco]], krijoi dy filma të shkurtër që eksperimentonin me gjuhë vizuale Trienalen e 13-të të Milanos - ''Tempo Libero'' dhe ''Tempo Lavorativo'' . <ref>{{Cite web |title=Article about ''Tempo Libero'' and ''Tempo Lavorativo'' |url=http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105222443/http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf |archive-date=5 November 2014 |access-date=5 November 2014}}</ref> Gjatë viteve 1960 dhe fillimit të viteve 1970, Brasi realizoi filma në zhanre të ndryshme, si filma western (''Yankee'') dhe filma kriminal (''Col cuore in gola'') duke përdorur një stil eksperimental montazhi dhe kamerash. <ref>{{Cite web |title=TINTO BRASS |url=http://rjbuffalo.com/tinto3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328055330/http://rjbuffalo.com/tinto3.html |archive-date=28 March 2016 |access-date=22 April 2015}}</ref> Në vitin 1968, Warner Bros. <ref>{{Cite web |title=A Clockwork Orange |url=https://hollywoodreelindependentfilmfestival.com/mediakit/pr_pdf/rev_HRIFFpressrelease6_TINTO_lavacanzajl.pdf |website=imdb}}</ref> i ofroi Brasit punën e regjisorit të filmit ''"A Clockwork Orange"'', gjë që nuk u realizua për shkak të konflikteve në orar, dhe përfundimisht [[Stanley Kubrick]] iu dha puna. Në një artikull rreth xhirimeve të filmit "''Dropout'' " në vitin 1970, ai u quajt " [[Mikelanxhelo Antonioni|Antonioni]] i viteve '70". Periudha e tij e hershme është përmendur si " {{Sic|rebellios}} anarkiste dhe eksperimentale". <ref>"il periodo ribelle, anarchico e sperimentale", found in: [http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf Article about ''Tempo Libero'' and ''Tempo Lavorativo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141105222443/http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf|date=5 November 2014}}</ref> Filmi ''L'urlo'' u shfaq në konkurs në [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Festivalin e Filmit të Berlinit]] në vitin 1970. ''La Vacanza'', me protagonistë [[Vanessa Redgrave]] dhe [[Franco Nero|Franco Nero,]] fitoi çmimin e kritikëve të filmit për filmin më të mirë italian në Festivalin e Filmit të Venedikut në vitin 1971. <ref>{{Cite web |title=List of awards that were awarded at the 1971 event |url=https://www.imdb.com/event/ev0000681/1971 |website=imdb}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B;</sup> Në vitin 1972, Brasi ishte anëtar i jurisë në Festivalin e 22-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin. <ref name="berlinale 1972">{{Cite web |title=Berlinale 1972: Juries |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1972/04_jury_1972/04_Jury_1972.html |access-date=2010-03-15 |website=berlinale.de}}</ref> === Kinemaja erotike === Pas filmave ''[[Salon Kitty]]'' (1976) dhe ''Caligula'' (1979), stili i filmave të tij ndryshoi në filma erotikë. ''Caligula'' fillimisht supozohej të ishte satirë mbi pushtetin në vend të një filmi erotik, por producentët e ndryshuan dhe rimontuan filmin pa pëlqimin e Brasit, duke hequr shumë skena politike dhe komike dhe duke xhiruar sekuenca me përmbajtje seksuale të qarta për ta kthyer filmin në dramë pornografike. Brasi kërkoi që emri i tij të hiqej nga titrat dhe ai njihet vetëm për "Principal Photography". <ref>{{Cite web |title=Tinto Brass discusses his original ideas for the film, plus talks about the style of the current film as it was released (video). |url=https://www.youtube.com/watch?v=EbEUwNROrMQ |access-date=5 November 2014 |website=[[YouTube]]}}</ref> Megjithatë filmi mbetet vepra e tij më e shikuar dhe filmi italian me fitimet më të larta i publikuar në Shtetet e Bashkuara. Vepra të tjera të shquara të periudhës së mëvonshme të Brasit janë: ''The Key'' (1983) dhe ''Senso '45'' (2002). Ai realizoi filma deri në të shtatëdhjetat e tij. == Jeta personale == [[Skeda:Flickr_-_nicogenin_-_66ème_Festival_de_Venise_(Mostra)_(30).jpg|parapamje|Brasi dhe Katerina Varzi në Festivalin e Filmit në Venecia 2009]] Nofka ''Tintoretto'' (më vonë e shkurtuar në Tinto) ia dha Brasit gjyshi i tij Italiko Bras, një piktor i njohur gorizian. <ref>{{Cite web |title=Tinto Brass fan website - Italico Brass |url=http://rjbuffalo.com/italico.html |access-date=2010-10-13 |publisher=Rjbuffalo.com}}</ref> Ai ishte i martuar me Karla Cipriani (lindur më 1930, me nofkën Tinta) që prej 1957-ës deri në vdekjen e saj në vitin 2006. Karla ishte vajza e themeluesit të Harry's Bar, Xhuzepe Cipriani, i cili menaxhoi restorantin Locanda Cipriani në ishullin venecian të Torcello dhe gjithashtu bashkëpunoi si skenarist në filmat e Brass. Çifti kishte një vajzë, Beatrice, dhe një djalë, Bonifacio. <ref>{{Cite web |title=Locanda Cipriani |url=http://www.locandacipriani.com/eng/carla.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150421001916/http://www.locandacipriani.com/eng/carla.html |archive-date=21 April 2015 |access-date=22 April 2015}}</ref> Pas vdekjes së gruas, Brasi u lidh me avokaten Katerina Varzi (lindur në vitin 1961), e cila luajti në filmin e tij të shkurtër të vitit 2009, ''Hotel Courbet'' . Ata u martuan në vitin 2017. <ref>{{Cite news |date=10 July 2010 |title=Chi è Caterina Varzì, moglie di Tinto Brass |language=it |work=Viaggi News |url=https://www.viagginews.com/2019/07/10/tinto-brass-chi-e-moglie-caterina-varzi/ |access-date=25 August 2020}}</ref> Që nga viti 2010, Brasi aderon politikisht Radikalët Italianë. <ref>{{Cite news |date=22 January 2010 |title=Tinto Brass candidato con i Radicali |language=it |work=[[La Stampa]] |url=http://www1.lastampa.it/redazione/cmsSezioni/politica/201001articoli/51495girata.asp |access-date=25 August 2011}}</ref> Më 18 prill 2010, ai pësoi një hemorragji intrakraniale. <ref>{{Cite news |date=18 April 2011 |title=Cinema: Tinto Brass e' grave |language=it |work=ANSA |url=http://www.ansa.it/web/notizie/rubriche/cinema/2010/04/18/visualizza_new.html_1764270228.html |access-date=25 August 2011}}</ref> == Retrospektiva == Në vitin 2012, Festivali i Filmit të Pavarur Hollywood Reel bëri një retrospektivë mbi filmat e Brasit të fillimit të viteve 1960 dhe 1970, duke shfaqur versione të restauruara rishtazi. <ref>{{Cite web |title=Films in Review: Article about Nerosubianco, and about the retrospective. |url=http://69.195.124.61/~filmsinr/2012/10/30/nerosubianco-attraction-more-than-just-eurotrash/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140829115025/http://69.195.124.61/~filmsinr/2012/10/30/nerosubianco-attraction-more-than-just-eurotrash/ |archive-date=29 August 2014 |access-date=29 August 2014}}</ref> == Filmografia == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Year !Original title !International title !Note |- |1963 |''Chi lavora è perduto'' |''In capo al mondo'' | |- | rowspan="3" |1964 |''Ça ira - Il fiume della rivolta'' |''Thermidor'' |Documentary |- |''La mia signora'' |''My Wife'' |Segments: "L'uccellino", "L'automobile" |- |''Il disco volante'' |''The Flying Saucer'' | |- |1966 |''Yankee'' |— | |- |1967 |''Col cuore in gola'' |''I Am What I Am'' | |- |1968 |''L'urlo'' |''The Howl'' | |- |1969 |''Nerosubianco'' |''Attraction'' | |- |1970 |''Dropout'' |— | |- |1971 |''La vacanza'' |''The Vacation'' |Also producer |- |1972 |''I Miss Sonia Henie'' |— |Short film |- |1976 |''[[Salon Kitty]]'' |— | |- |1979 |''Caligula'' |— | |- |1980 |''Action'' |— | |- |1983 |''La Chiave'' |''The Key'' | |- |1985 |''Miranda'' |''The Mistress of the Inn'' | |- |1987 |''Capriccio'' |''Love & Passion'', ''Capri Remembered'' | |- |1988 |''Snack Bar Budapest'' |— | |- |1991 |''Paprika'' |— | |- |1992 |''Così fan tutte'' |''All Ladies Do It'' | |- |1994 |''L'uomo che guarda'' |''The Voyeur'' | |- |1995 |''Fermo posta Tinto Brass'' |''P.O. Box Tinto Brass'' |Also actor |- |1998 |''Monella'' |''Frivolous Lola'' | |- |2000 |''Trasgredire'' |''Cheeky'' | |- |2001 |''SCTMV (Sono come tu mi vuoi)'' |''Know what this is about?'' |Short film; producer only |- |2002 |''Senso '45'' |''Black Angel'' | |- |2003 |''Fallo!'' |''Do It!'', ''Private'' | |- |2006 |''Monamour'' |— | |- |2008 |''Kick the Cock'' |— |Short film |- |2009 |''Hotel Courbet'' |— |Short film; also producer |- |} == Referenca == [[Kategoria:Regjisorë filmash italianë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1933]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] rrlfg26d799cjqk1ibqrsrfitfps0yz 2983574 2983573 2026-05-24T14:28:22Z Tan Kondili 174213 referencat 2983574 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Tinto Brass | image = Tinto_Brass_01.jpg | image_size = | alt = | caption = Bras, 1990 | other_names = | birth_name = Giovanni Brass | birth_date = 26 mars 1933 | birth_place = [[Milan]], [[Kingdom of Italy]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} --> | death_place = | occupation = Film director and screenwriter | years_active = 1963–present | height = {{convert|1.73|m|ftin|abbr=on}} | party = [[Italian Radicals]] | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Carla Cipriani|1957|2006|reason=died}} * {{marriage|Caterina Varzi|2017}} }} | partner = | awards = [[Venice Film Festival|Venice Film Festival: <br /> Best Italian Film]] <br /> 1971. For ''La Vacanza''. <br /> HRIFF: <br /> Award of Excellence <br /> 2012. For Brass' early works. | website = {{URL|www.tintobrass.it}} }} '''Xhovani''' "'''Tinto'''" '''Bras''' (lindur më 26 mars 1933) është regjisor dhe skenarist italian. Në vitet 1960 dhe 1970, ai realizoi filma avangardë të zhanreve të ndryshme të. Njihet më së shumti për filmat e zhanrit erotik, si ''Caligula'', ''Così fan tutte'' (i publikuar me titullin anglisht ''All Ladies Do It''), ''Paprika'', ''Monella'' ( ''Frivolous Lola'' ) dhe ''Trasgredire.'' == Karriera == === Kinema avangarde === Në vitet 1960 dhe 1970, Brasi konsiderohej si një regjisor premtues eksperimental dhe [[Arti pararojë|avangard]]. Filmi i tij i parë <nowiki><i id="mwIg">"Kush punon është i humbur"</i></nowiki> pati kritika shumë të mira në Festivalin e Filmit në Venecia në vitin 1963. Në vitin 1964, i ngarkuar nga [[Umberto Eco]], krijoi dy filma të shkurtër që eksperimentonin me gjuhë vizuale Trienalen e 13-të të Milanos - ''Tempo Libero'' dhe ''Tempo Lavorativo''. <ref>{{Cite web |title=Article about ''Tempo Libero'' and ''Tempo Lavorativo'' |url=http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105222443/http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf |archive-date=5 November 2014 |access-date=5 November 2014|language=italisht}}</ref> Gjatë viteve 1960 dhe fillimit të viteve 1970, Brasi realizoi filma në zhanre të ndryshme, si filma western (''Yankee'') dhe filma kriminal (''Col cuore in gola'') duke përdorur një stil eksperimental montazhi dhe kamerash. <ref>{{Cite web |title=TINTO BRASS |url=http://rjbuffalo.com/tinto3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328055330/http://rjbuffalo.com/tinto3.html |archive-date=28 March 2016 |access-date=22 April 2015|language=en}}</ref> Në vitin 1968, Warner Bros. <ref>{{Cite web |title=A Clockwork Orange |url=https://hollywoodreelindependentfilmfestival.com/mediakit/pr_pdf/rev_HRIFFpressrelease6_TINTO_lavacanzajl.pdf |website=imdb|language=en}}</ref> i ofroi Brasit punën e regjisorit të filmit ''"A Clockwork Orange"'', gjë që nuk u realizua për shkak të konflikteve në orar, dhe përfundimisht [[Stanley Kubrick]] iu dha puna. Në një artikull rreth xhirimeve të filmit "''Dropout'' " në vitin 1970, ai u quajt " [[Mikelanxhelo Antonioni|Antonioni]] i viteve '70". Periudha e tij e hershme është përmendur si " {{Sic|rebellios}} anarkiste dhe eksperimentale". <ref>"il periodo ribelle, anarchico e sperimentale", found in: [http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf Article about ''Tempo Libero'' and ''Tempo Lavorativo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141105222443/http://www.provincia.milano.it/cultura/progetti/la_milanesiana/layout/doc/CS_Milanesiana_2014_05_luglio.pdf|date=5 November 2014}}</ref> Filmi ''L'urlo'' u shfaq në konkurs në [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Festivalin e Filmit të Berlinit]] në vitin 1970. ''La Vacanza'', me protagonistë [[Vanessa Redgrave]] dhe [[Franco Nero|Franco Nero,]] fitoi çmimin e kritikëve të filmit për filmin më të mirë italian në Festivalin e Filmit të Venedikut në vitin 1971. <ref>{{Cite web |title=List of awards that were awarded at the 1971 event |url=https://www.imdb.com/event/ev0000681/1971 |website=imdb|language=en}}</ref> Në vitin 1972, Brasi ishte anëtar i jurisë në Festivalin e 22-të Ndërkombëtar të Filmit në Berlin. <ref name="berlinale 1972">{{Cite web |title=Berlinale 1972: Juries |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1972/04_jury_1972/04_Jury_1972.html |access-date=2010-03-15 |website=berlinale.de|language=en}}</ref> === Kinemaja erotike === Pas filmave ''[[Salon Kitty]]'' (1976) dhe ''Caligula'' (1979), stili i filmave të tij ndryshoi në filma erotikë. ''Caligula'' fillimisht supozohej të ishte satirë mbi pushtetin në vend të një filmi erotik, por producentët e ndryshuan dhe rimontuan filmin pa pëlqimin e Brasit, duke hequr shumë skena politike dhe komike dhe duke xhiruar sekuenca me përmbajtje seksuale të qarta për ta kthyer filmin në dramë pornografike. Brasi kërkoi që emri i tij të hiqej nga titrat dhe ai njihet vetëm për "Principal Photography". <ref>{{Cite web |title=Tinto Brass discusses his original ideas for the film, plus talks about the style of the current film as it was released (video). |url=https://www.youtube.com/watch?v=EbEUwNROrMQ |access-date=5 November 2014 |website=[[YouTube]]|language=en}}</ref> Megjithatë filmi mbetet vepra e tij më e shikuar dhe filmi italian me fitimet më të larta i publikuar në Shtetet e Bashkuara. Vepra të tjera të shquara të periudhës së mëvonshme të Brasit janë: ''The Key'' (1983) dhe ''Senso '45'' (2002). Ai realizoi filma deri në të shtatëdhjetat e tij. == Jeta personale == [[Skeda:Flickr_-_nicogenin_-_66ème_Festival_de_Venise_(Mostra)_(30).jpg|parapamje|Brasi dhe Katerina Varzi në Festivalin e Filmit në Venecia 2009]] Nofka ''Tintoretto'' (më vonë e shkurtuar në Tinto) ia dha Brasit gjyshi i tij Italiko Bras, një piktor i njohur gorizian. <ref>{{Cite web |title=Tinto Brass fan website - Italico Brass |url=http://rjbuffalo.com/italico.html |access-date=2010-10-13 |publisher=Rjbuffalo.com|language=en}}</ref> Ai ishte i martuar me Karla Cipriani (lindur më 1930, me nofkën Tinta) që prej 1957-ës deri në vdekjen e saj në vitin 2006. Karla ishte vajza e themeluesit të Harry's Bar, Xhuzepe Cipriani, i cili menaxhoi restorantin Locanda Cipriani në ishullin venecian të Torcello dhe gjithashtu bashkëpunoi si skenarist në filmat e Brass. Çifti kishte një vajzë, Beatrice, dhe një djalë, Bonifacio. <ref>{{Cite web |title=Locanda Cipriani |url=http://www.locandacipriani.com/eng/carla.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150421001916/http://www.locandacipriani.com/eng/carla.html |archive-date=21 April 2015 |access-date=22 April 2015|language=en}}</ref> Pas vdekjes së gruas, Brasi u lidh me avokaten Katerina Varzi (lindur në vitin 1961), e cila luajti në filmin e tij të shkurtër të vitit 2009, ''Hotel Courbet'' . Ata u martuan në vitin 2017. <ref>{{Cite news |date=10 July 2010 |title=Chi è Caterina Varzì, moglie di Tinto Brass |language=it |work=Viaggi News |url=https://www.viagginews.com/2019/07/10/tinto-brass-chi-e-moglie-caterina-varzi/ |access-date=25 August 2020}}</ref> Që nga viti 2010, Brasi aderon politikisht Radikalët Italianë. <ref>{{Cite news |date=22 January 2010 |title=Tinto Brass candidato con i Radicali |language=it |work=[[La Stampa]] |url=http://www1.lastampa.it/redazione/cmsSezioni/politica/201001articoli/51495girata.asp |access-date=25 August 2011}}</ref> Më 18 prill 2010, ai pësoi një hemorragji intrakraniale. <ref>{{Cite news |date=18 April 2011 |title=Cinema: Tinto Brass e' grave |language=it |work=ANSA |url=http://www.ansa.it/web/notizie/rubriche/cinema/2010/04/18/visualizza_new.html_1764270228.html |access-date=25 August 2011}}</ref> == Retrospektiva == Në vitin 2012, Festivali i Filmit të Pavarur Hollywood Reel bëri një retrospektivë mbi filmat e Brasit të fillimit të viteve 1960 dhe 1970, duke shfaqur versione të restauruara rishtazi. <ref>{{Cite web |title=Films in Review: Article about Nerosubianco, and about the retrospective. |url=http://69.195.124.61/~filmsinr/2012/10/30/nerosubianco-attraction-more-than-just-eurotrash/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140829115025/http://69.195.124.61/~filmsinr/2012/10/30/nerosubianco-attraction-more-than-just-eurotrash/ |archive-date=29 August 2014 |access-date=29 August 2014}}</ref> == Filmografia == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Year !Original title !International title !Note |- |1963 |''Chi lavora è perduto'' |''In capo al mondo'' | |- | rowspan="3" |1964 |''Ça ira - Il fiume della rivolta'' |''Thermidor'' |Documentary |- |''La mia signora'' |''My Wife'' |Segments: "L'uccellino", "L'automobile" |- |''Il disco volante'' |''The Flying Saucer'' | |- |1966 |''Yankee'' |— | |- |1967 |''Col cuore in gola'' |''I Am What I Am'' | |- |1968 |''L'urlo'' |''The Howl'' | |- |1969 |''Nerosubianco'' |''Attraction'' | |- |1970 |''Dropout'' |— | |- |1971 |''La vacanza'' |''The Vacation'' |Also producer |- |1972 |''I Miss Sonia Henie'' |— |Short film |- |1976 |''[[Salon Kitty]]'' |— | |- |1979 |''Caligula'' |— | |- |1980 |''Action'' |— | |- |1983 |''La Chiave'' |''The Key'' | |- |1985 |''Miranda'' |''The Mistress of the Inn'' | |- |1987 |''Capriccio'' |''Love & Passion'', ''Capri Remembered'' | |- |1988 |''Snack Bar Budapest'' |— | |- |1991 |''Paprika'' |— | |- |1992 |''Così fan tutte'' |''All Ladies Do It'' | |- |1994 |''L'uomo che guarda'' |''The Voyeur'' | |- |1995 |''Fermo posta Tinto Brass'' |''P.O. Box Tinto Brass'' |Also actor |- |1998 |''Monella'' |''Frivolous Lola'' | |- |2000 |''Trasgredire'' |''Cheeky'' | |- |2001 |''SCTMV (Sono come tu mi vuoi)'' |''Know what this is about?'' |Short film; producer only |- |2002 |''Senso '45'' |''Black Angel'' | |- |2003 |''Fallo!'' |''Do It!'', ''Private'' | |- |2006 |''Monamour'' |— | |- |2008 |''Kick the Cock'' |— |Short film |- |2009 |''Hotel Courbet'' |— |Short film; also producer |- |} == Referenca == [[Kategoria:Regjisorë filmash italianë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1933]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] aponug9jwnp3omjgjwcjsyx75pf68ph Diskutim:Sharati 1 400981 2983578 2026-05-24T15:03:53Z ~2026-31112-89 188034 /* pozicion */ pjesë e re 2983578 wikitext text/x-wiki == pozicion == Më falni, a mund të më tregojë dikush që ka qenë atje koordinatat e sakta se ku ndodhej fshati i vjetër Sharat, më duhet ta vizitoj me gjyshin tim [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 17:03 (CEST) o1yzbvnog2k8jbck2x2stdoidf3j1hr Marrëveshja e Prespës 0 400982 2983582 2026-05-24T16:55:28Z Falënderim 180356 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1348855494|Prespa Agreement]]" 2983582 wikitext text/x-wiki '''Marrëveshja e Prespës''', {{Efn|In {{langx|el|Συμφωνία των Πρεσπών|translit=Symfonia ton Prespon}}; In {{langx|mk|Договорот од Преспа|translit=Dogovorot od Prespa}} or Преспански договор, ''Prespanski dogovor''}} njohur edhe si '''Traktati i Prespës''' është një marrëveshje e arritur në vitin 2018 midis [[Greqia|Greqisë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Republikës së Maqedonisë]] së atëhershme, nën kujdesin e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], duke zgjidhur një [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë|mosmarrëveshje të gjatë për emrin]] midis dy vendeve. Përveç zgjidhjes së dallimeve terminologjike, marrëveshja mbulon edhe fushat e bashkëpunimit midis dy vendeve me qëllim krijimin e një partneriteti strategjik. E nënshkruar pranë [[Liqeni i Prespës|liqenit të përbashkët të Prespës]], nga i cili mori emrin, dhe e ratifikuar nga parlamentet e të dy vendeve, marrëveshja hyri në fuqi më 12 shkurt 2019, <ref>{{Cite web |date=13 February 2019 |title=Statement attributable to the Spokesman for the Secretary-General on Prespa Agreement |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2019-02-13/statement-attributable-the-spokesman-for-the-secretary-general-prespa-agreement |publisher=[[Secretary-General of the United Nations]]}}</ref> kur të dy vendet njoftuan OKB-në për përfundimin e marrëveshjes, pas ratifikimit të protokollit të pranimit [[NATO|në NATO]] për Maqedoninë e Veriut më 8 shkurt. <ref>{{Cite web |date=25 January 2019 |title=Macedonia and Greece: Vote settles 27-year name row |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-47002865 |access-date=25 January 2019 |website=[[BBC News Online]]}}</ref> Ajo zëvendëson [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë|Marrëveshjen e Përkohshme të vitit 1995]] dhe ndryshon emrin kushtetues të Republikës së Maqedonisë në [[Maqedonia e Veriut|Republika e Maqedonisë së Veriut]] {{Lang|la|[[erga omnes]]}} . ''Marrëveshja e Prespës'' është emri i shkurtër dhe joformal i marrëveshjes, i emëruar sipas vendit ku u nënshkrua, [[Liqeni i Prespës|Liqenit të Prespës]] . Emri i saj i plotë është '''Marrëveshja Përfundimtare për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve siç përshkruhet në rezolutat 817 (1993) dhe 845 (1993) të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, përfundimin e Marrëveshjes së Përkohshme të vitit 1995 dhe krijimin e një partneriteti strategjik midis Palëve''' . == Emri i marrëveshjes == * Greek: Τελική συμφωνία για την επίλυση των διαφορών, όπως περιγράφονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 817 (1993) και 845 (1993), τη λήξη της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995, και την εδραίωση στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των μερών, romanized: Telikí symfonía gia tin epílysi ton diaforón, ópos perigráfontai stis apofáseis tou Symvoulíou Asfaleías ton Inoménon Ethnón 817 (1993) kai 845 (1993), ti líxi tis Endiámesis Symfonías tou 1995, kai tin edraíosi stratigikís etairikís schésis metaxý ton merón * Macedonian: Конечна спогодба за решавање на разликите како што е опишано во резолуциите 817 (1993) и 845 (1993) на Советот за безбедност на Обединетите нации, раскинување на Времената спогодба од 1995 година и воспоставување на стратешко партнерство меѓу Страните, romanized: Konečna spogodba za rešavanje na razlikite kako što e opišano vo rezoluciite 817 (1993) i 845 (1993) na Sovetot za bezbednost na Obedinetite nacii, raskinuvanje na Vremenata spogodba od 1995 godina i vospostavuvanje na strateško partnerstvo meǵu Stranite == Shih edhe == * [[Marrëveshja e Ohrit]] * [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë]] * {{Cite journal |last=Rohdewald |first=Stefan |year=2018 |title=Citizenship, Ethnicity, History, Nation, Region, and the Prespa Agreement of June 2018 between Macedonia and Greece |journal=Südosteuropa |volume=66 |issue=4 |pages=577–593 |doi=10.1515/soeu-2018-0042 |doi-access=free}} * {{Cite journal |last=Merlicco |first=Giordano |year=2018 |title=La Grecia e la Macedonia (del Nord): storia, politica e geopolitica di una contesa balcanica |url=https://www.istitutospiov.it/2019/03/06/rivista-di-studi-politici-3-4/ |journal=Rivista di Studi Politici |volume=3-4 |pages=157–76}} * Nimetz, M. (2020). [[doi:10.1017/nps.2020.10|The Macedonian "Name" Dispute: The Macedonian Question—Resolved?]] ''Nationalities Papers,'' ''48''(2), 205–214. == Lidhje të jashtme == * Teksti i marrëveshjes në [http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia-aggliko-keimeno.pdf#Question anglisht] dhe përkthimet në [https://vlada.mk/sites/default/files/dokumenti/konechna_spogodba_makedonija_grcija.pdf#Question maqedonisht] dhe [http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia--2.pdf#Question greqisht] . [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në maqedonisht]] [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në greqisht]] [[Kategoria:Marrëdhëniet Greqi-Maqedoni e Veriut]] ojfiyohghekcz5yjj55t4ff8duboec1 2983584 2983582 2026-05-24T16:58:29Z Falënderim 180356 2983584 wikitext text/x-wiki '''Marrëveshja e Prespës''' <ref>In {{langx|el|Συμφωνία των Πρεσπών|translit=Symfonia ton Prespon}}; In {{langx|mk|Договорот од Преспа|translit=Dogovorot od Prespa}} or Преспански договор, ''Prespanski dogovor''</ref> njohur edhe si '''Traktati i Prespës''' është një marrëveshje e arritur në vitin 2018 midis [[Greqia|Greqisë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Republikës së Maqedonisë]] së atëhershme, nën kujdesin e [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], duke zgjidhur një [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë|mosmarrëveshje të gjatë për emrin]] midis dy vendeve. Përveç zgjidhjes së dallimeve terminologjike, marrëveshja mbulon edhe fushat e bashkëpunimit midis dy vendeve me qëllim krijimin e një partneriteti strategjik. E nënshkruar pranë [[Liqeni i Prespës|liqenit të përbashkët të Prespës]], nga i cili mori emrin, dhe e ratifikuar nga parlamentet e të dy vendeve, marrëveshja hyri në fuqi më 12 shkurt 2019, <ref>{{Cite web |date=13 February 2019 |title=Statement attributable to the Spokesman for the Secretary-General on Prespa Agreement |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2019-02-13/statement-attributable-the-spokesman-for-the-secretary-general-prespa-agreement |publisher=[[Secretary-General of the United Nations]]}}</ref> kur të dy vendet njoftuan OKB-në për përfundimin e marrëveshjes, pas ratifikimit të protokollit të pranimit [[NATO|në NATO]] për Maqedoninë e Veriut më 8 shkurt. <ref>{{Cite web |date=25 January 2019 |title=Macedonia and Greece: Vote settles 27-year name row |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-47002865 |access-date=25 January 2019 |website=[[BBC News Online]]}}</ref> Ajo zëvendëson [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë|Marrëveshjen e Përkohshme të vitit 1995]] dhe ndryshon emrin kushtetues të Republikës së Maqedonisë në [[Maqedonia e Veriut|Republika e Maqedonisë së Veriut]] {{Lang|la|[[erga omnes]]}} . == Emri i marrëveshjes == ''Marrëveshja e Prespës'' është emri i shkurtër dhe joformal i marrëveshjes, i emëruar sipas vendit ku u nënshkrua, [[Liqeni i Prespës|Liqenit të Prespës]] . Emri i saj i plotë është '''Marrëveshja Përfundimtare për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve siç përshkruhet në rezolutat 817 (1993) dhe 845 (1993) të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, përfundimin e Marrëveshjes së Përkohshme të vitit 1995 dhe krijimin e një partneriteti strategjik midis Palëve''' . * Greek: Τελική συμφωνία για την επίλυση των διαφορών, όπως περιγράφονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 817 (1993) και 845 (1993), τη λήξη της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995, και την εδραίωση στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των μερών, romanized: Telikí symfonía gia tin epílysi ton diaforón, ópos perigráfontai stis apofáseis tou Symvoulíou Asfaleías ton Inoménon Ethnón 817 (1993) kai 845 (1993), ti líxi tis Endiámesis Symfonías tou 1995, kai tin edraíosi stratigikís etairikís schésis metaxý ton merón * Macedonian: Конечна спогодба за решавање на разликите како што е опишано во резолуциите 817 (1993) и 845 (1993) на Советот за безбедност на Обединетите нации, раскинување на Времената спогодба од 1995 година и воспоставување на стратешко партнерство меѓу Страните, romanized: Konečna spogodba za rešavanje na razlikite kako što e opišano vo rezoluciite 817 (1993) i 845 (1993) na Sovetot za bezbednost na Obedinetite nacii, raskinuvanje na Vremenata spogodba od 1995 godina i vospostavuvanje na strateško partnerstvo meǵu Stranite == Shih edhe == * [[Marrëveshja e Ohrit]] * [[Mosmarrëveshja për emrin e Maqedonisë]] == Literatura == * {{Cite journal |last=Rohdewald |first=Stefan |year=2018 |title=Citizenship, Ethnicity, History, Nation, Region, and the Prespa Agreement of June 2018 between Macedonia and Greece |journal=Südosteuropa |volume=66 |issue=4 |pages=577–593 |doi=10.1515/soeu-2018-0042 |doi-access=free}} * {{Cite journal |last=Merlicco |first=Giordano |year=2018 |title=La Grecia e la Macedonia (del Nord): storia, politica e geopolitica di una contesa balcanica |url=https://www.istitutospiov.it/2019/03/06/rivista-di-studi-politici-3-4/ |journal=Rivista di Studi Politici |volume=3-4 |pages=157–76}} * Nimetz, M. (2020). [[doi:10.1017/nps.2020.10|The Macedonian "Name" Dispute: The Macedonian Question—Resolved?]] ''Nationalities Papers,'' ''48''(2), 205–214. == Lidhje të jashtme == * Teksti i marrëveshjes në [http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia-aggliko-keimeno.pdf#Question anglisht] dhe përkthimet në [https://vlada.mk/sites/default/files/dokumenti/konechna_spogodba_makedonija_grcija.pdf#Question maqedonisht] dhe [http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia--2.pdf#Question greqisht] . == Referime == [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në maqedonisht]] [[Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në greqisht]] [[Kategoria:Marrëdhëniet Greqi-Maqedoni e Veriut]] np549babnpxwg476lm1odanz9uvzvks Kategoria:Marrëdhëniet Greqi-Maqedoni e Veriut 14 400983 2983586 2026-05-24T17:01:24Z Falënderim 180356 Faqe e re: [[Kategoria:Marrëdhënie dypalëshe]] 2983586 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhënie dypalëshe]] 9diqli93y9eqyeqlf2zap04myfwopyb 2983588 2983586 2026-05-24T17:04:54Z Falënderim 180356 removed [[Category:Marrëdhënie dypalëshe]]; added [[Category:Marrëdhëniet dypalëshe të Greqisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983588 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Greqisë]] m8mwm3bhulxruqtulzxfo33f31hxwe8 2983589 2983588 2026-05-24T17:05:14Z Falënderim 180356 added [[Category:Marrëdhëniet dypalëshe të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983589 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Greqisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Maqedonisë së Veriut]] rgj6ubu0j3nngxgh5n8kbwk8qpbnje3 Kushtetuta e Maqedonisë Veriore 0 400984 2983591 2026-05-24T17:09:11Z Falënderim 180356 Faqja u ridrejtua te [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut]] 2983591 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut]] i2jm6oad0id8agl1z7r22vtdtpittz4 Diskutim:Provinca Autonome e Trentos 1 400985 2983604 2026-05-24T17:48:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983604 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Provinca Autonome e Trentos]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983603 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260305132944/http://www.statistica.provincia.tn.it/ për lidhjen https://www.statistica.provincia.tn.it/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 19:48 (CEST) 6bvo5o63hsdwquv8n1n4sbntxj2k29j Diskutim:Qarku Kaunas 1 400987 2983608 2026-05-24T18:18:58Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983608 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Qarku Kaunas]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983607 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221208224005/https://ligoniukasa.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/gydymo-istaigoms-ir-partneriams/sutarciu-sudarymas-su-ligoniu-kasa/gydymo-istaigoms/prisirasiusiu-gyventoju-skaicius-2/kauno-teritorine-ligoniu-kasa-16 për lidhjen https://ligoniukasa.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/gydymo-istaigoms-ir-partneriams/sutarciu-sudarymas-su-ligoniu-kasa/gydymo-istaigoms/prisirasiusiu-gyventoju-skaicius-2/kauno-teritorine-ligoniu-kasa-16. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 maj 2026 20:18 (CEST) 2ujk1qb4bnmqvr3oz81lkxpy7uv17p9 Shelter (film 2026) 0 400988 2983619 2026-05-24T19:25:36Z Qendrimi15 122927 Faqe e re: {{Infobox film | director = [[Ric Roman Waugh]] | producer = {{Plainlist| * [[Jason Statham]] * John Friedberg * Brendon Boyea * [[Jon Berg]] * Greg Silverman }} | writer = Ward Parry | starring = {{Plainlist| * Jason Statham * [[Bodhi Rae Breathnach]] * [[Naomi Ackie]] * [[Daniel Mays]] * [[Harriet Walter]] * [[Bill Nighy]] }} | music = [[David Buckley]] | cinematography = [[Martin Ahlgren]] | editing = Matthew Newman | studio =... 2983619 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | director = [[Ric Roman Waugh]] | producer = {{Plainlist| * [[Jason Statham]] * John Friedberg * Brendon Boyea * [[Jon Berg]] * Greg Silverman }} | writer = Ward Parry | starring = {{Plainlist| * Jason Statham * [[Bodhi Rae Breathnach]] * [[Naomi Ackie]] * [[Daniel Mays]] * [[Harriet Walter]] * [[Bill Nighy]] }} | music = [[David Buckley]] | cinematography = [[Martin Ahlgren]] | editing = Matthew Newman | studio = {{Plainlist| * [[Punch Palace Productions]] * Cinemachine * [[Stampede Ventures]] }} | distributor = [[Black Bear Pictures]] | released = 20 janar 2026 ([[Cineworld Leicester Square]])<br />30 janar 2026 (Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar) | runtime = 107 minuta<ref>{{Cite web|date=20 janar 2026|title=''Shelter'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/shelter-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdmznte5|access-date=30 janar 2026|website=[[British Board of Film Classification|BBFC]]|language=en}}</ref> | country = {{Plainlist| * Mbretëria e Bashkuar * Shtetet e Bashkuara }} | language = English | budget = $50 million<ref name="Variety">{{Cite web |last=Rubin |first=Rebecca |date=28 janar 2026 |title=Box Office: Sam Raimi's 'Send Help' Targets $15 Million Debut, 'Melania' Doc Aims for $3 Million Against $40 Million Price Tag |url=https://variety.com/2026/film/box-office/send-help-melania-doc-box-office-opening-weekend-projections-1236643287/ |access-date=30 janar 2026 |website=[[Variety (revistë)|Variety]] |language=en}}</ref> | gross = $53.9 million<ref name="NUM">{{Cite web |title=Shelter - Box Office and Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Shelter-(2026)#tab=summary |access-date=27 shkurt 2026 |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shelter|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2951446529/|website=Box Office Mojo|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> }} '''''Shelter''''' është një [[film aksion thriller]] i vitit 2026 me regji nga [[Ric Roman Waugh]] dhe skenar nga Ward Parry, me protagonist [[Jason Statham]] si një ish-vrasës i qeverisë britanike që jeton në izolim pranë brigjeve të Skocisë, i cili detyrohet të kthehet në një përballje të dhunshme me të kaluarën e tij, ndërsa mbron një vajzë të re nga agjencia e vendosur ta eliminojë atë. Në film luajnë gjithashtu [[Bodhi Rae Breathnach]], [[Bill Nighy]], [[Naomi Ackie]] dhe [[Daniel Mays]]. ''Shelter'' u shfaq premierë në [[Cineworld Leicester Square]] në Londër më 20 janar 2026 dhe u publikua në Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara nga [[Black Bear Pictures]] më 30 janar 2026. Filmi mori vlerësime të përziera nga kritikët dhe fitoi 53.1 milionë dollarë kundrejt një buxheti prodhimi prej 50 milionë dollarësh. ==Përmbajtja== Ish-vrasësi i [[MI6]] "Black Kite", Michael Mason, jeton në një ishull në [[Hebridet e Jashtme|Hebridet e Jashtme Skoceze]]. Çdo javë, ai merr furnizime nga Jessie, një vajzë e re që vajton humbjen e nënës dhe xhaxhait të saj, me të cilin Mason shërbeu në [[Marina Mbretërore|Marinën Mbretërore]]. Megjithatë, Jessie irritohet nga mungesa e respektit dhe izolimit të Mason. Kur një stuhi vret xhaxhain e saj dhe plagos Jessie, Mason e shpëton atë. Ata lidhen duke luajtur [[Shahu|shah]] ndërsa ajo shërohet në ishull. Stephen Manafort, Shefi i MI6 dhe ish-trajneri i Mason, merret në pyetje në një hetim publik në lidhje me Total Human Angazhim Analytics (THEA), një program i avancuar mbikëqyrjeje që po hetohet për monitorim të paligjshëm të qytetarëve britanikë. Kryeministrja Fordham, i cili mbështet THEA-n, organizon që Manafort të zëvendësohet nga zëvendësja e tij, Roberta Frost, në mënyrë që ai të mund të kryejë operacione të zeza jashtë MI6. Mason është kapur në kamera duke blerë furnizime në [[Stornoway]], por THEA e identifikon atë si terroristin Timur Tchermoev, i cili është subjekt i një urdhri vrasjeje. Kjo e shtyn Frostin të dërgojë një ekip taktik, por Mason i vret ata duke përdorur [[Kurthi i rremë|kurthe të rreme]]. Frost zbulon identitetin e vërtetë të Masonit dhe se ai është fshehur për tradhti ndaj Manafortit, pasi refuzoi të vriste një dezertor të [[Programi bërthamor i Iranit|programit bërthamor iranian]] dhjetë vjet më parë. Mason dhe Jessie ikin në Skocinë kontinentale, por sulmohen nga James Workman, një tjetër "Black Kite" që merr urdhra vetëm nga Manafort për të lidhur gjëra të paqarta. Ata i shpëtojnë atij pas një ndjekjeje të gjatë me makinë dhe një përleshjeje me policinë lokale. Mason e çon Jessie te miku i tij Arthur Booth, një ish-[[arkitekt i sistemeve]] MI6 që krijoi THEA. Booth, i cili vuan nga [[kanceri]], nuk është në gjendje ta marrë Jessie dhe tronditet kur Mason sugjeron të shkojë te [[informatori]] i MI6 dhe [[Trafikimi i qenieve njerëzore|trafikanti i qenieve njerëzore]] Kamal Shah. Workman sulmon shtëpinë e Booth, duke i detyruar të tre të ikin. Mason dhe Jessie shkojnë me makinë në klubin e natës të Kamalit në [[Isle of Dogs]], Londër, për të siguruar kalimin e saj të sigurt. Pasi e paralajmëron Kamalin se Manafort nuk është më i kufizuar nga MI6 dhe përbën një rrezik për të dy, ai pranon t'i japë Jessie një identitet të ri dhe ta transportojë atë në Spanjë me kusht që Mason të vrasë Manafortin. Manafort dërgon disa operativë të "Black Kite" në klub para se të mbërrijë ekipi i arrestimit i Frostit, por Mason i vret të gjithë, çarmatos ekipin e arrestimit dhe shpëton Jessie. Pasi e çon atë në anije për në Spanjë, ai bie në pritë nga Workman në port. Pas një luftimi brutal të ngushtë, Mason mposht Workman-in dhe e vret atë. Mason përballet me Manafortin në pronën e tij private dhe qortohet për thyerjen e rregullit më të rëndësishëm në Black Kites: besnikërinë. Michael përgjigjet se gjetja e humanitetit të tij pas një jete bindjeje është arsyeja pse ai është ende gjallë para se të ekzekutojë Manafortin. Tre muaj më vonë, Roberta dëshiron ta sjellë Masonin dhe e vë Jessie nën mbikëqyrje. Në [[Ronda]], Jessie ulet në një kafene dhe merr një gur shahu nga Mason, i cili e mbikëqyr atë për pak kohë nga rruga para se të largohet. ==Rolet== * [[Jason Statham]] si Michael Mason, një ish-[[Komando i Marinës Mbretërore]], operator i [[Special Boat Service|SBS]] dhe vrasës për divizionin Black Kite të [[MI6]] * [[Bodhi Rae Breathnach]] si Jessie Kelly, mbesa e mikut të Masonit që ai përfundon duke e mbrojtur * [[Bill Nighy]] si Stephen Manafort, [[Shefi i MI6]] i shkarkuar së fundmi dhe ish-udhëheqësi i Masonit * [[Naomi Ackie]] si Roberta Frost, Shefja në detyrë e MI6 dhe ish-zëvendëse e Manafort * [[Daniel Mays]] si Arthur Booth, shoku i Michael dhe një ish-arkitekt sistemesh MI6 për programin THEA * [[Céline Buckens]] si Maddison, një analiste e lartë e MI6 për programin THEA e cila punon ngushtë me Frost * [[Bally Gill]] si Aziz, një zyrtar i MI6 dhe kreu i dhomës së operacioneve THEA * [[Anna Crilly]] si Haneron, kreu e një hetimi publik mbi programin THEA * [[Harriet Walter]] si Fordham, [[Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar|Kryeministre]] dhe aleate e ngushtë e Manafortit * Bryan Vigier si James Workman, një vrasës në divizionin MI6 Black Kite * [[Michael Shaeffer]] si xhaxhai i Jessie, shok i vjetër i Mason nga [[Marinsat Mbretërore]] * [[Tom Wu]] si Kamal Shah, një trafikant njerëzish, pronar i një klubi nate dhe informator i MI6 ==Prodhimi== Në [[Tregu i Filmit në Kanë|Tregun e Filmit në Kanë]] të vitit 2024, [[Black Bear Pictures]] po shiste një film aksion pa titull, të shkruar nga Ward Perry dhe me aktorin kryesor [[Jason Statham]]. Në atë kohë, [[Baltasar Kormákur]] ishte caktuar për regjinë, dhe xhirimet ishin planifikuar për Mbretërinë e Bashkuar dhe Islandën.<ref>{{cite web |last1=Wiseman |first1=Andreas |title=Jason Statham & Director Baltasar Kormakur Team On New Action-Thriller For Black Bear — Cannes Market Hot Project |url=https://deadline.com/2024/05/jason-statham-baltasar-kormakur-movie-black-bear-sales-cannes-1235913669/ |website=Deadline |date=13 maj 2024 |language=en}}</ref> Deri në shkurt të vitit 2025, [[Ric Roman Waugh]] zëvendësoi Kormákur si regjisor, dhe xhirimet kryesore kishin filluar në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë. [[Bodhi Rae Breathnach]], [[Bill Nighy]], [[Naomi Ackie]], dhe [[Daniel Mays]] ishin bashkuar gjithashtu me kastin.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=11 shkurt 2025 |title=Jason Statham-Ric Roman Waugh Action-Thriller Underway In UK & Ireland For Black Bear; Bill Nighy & Naomi Ackie Among Joining Cast |url=https://deadline.com/2025/02/jason-statham-ric-roman-waugh-action-movie-filming-uk-ireland-naomi-ackie-bill-nighy-1236285509/ |access-date=20 mars 2025 |website=[[Deadline Hollywood]] |language=en}}</ref> Xhirimet u zhvilluan në [[Enniskerry]] në mars.<ref>{{Cite web |last=Costigan |first=Emma |date=19 mars 2025 |title=A touch of Hollywood in Wicklow! Jason Statham spotted filming in Ireland |url=https://evoke.ie/2025/03/19/entertainment/jason-statham-filming-ireland |access-date=20 mars 2025 |website=[[Evoke.ie]] |language=en}}</ref> Titulli i filmit u zbulua si ''Shelter'' në tetor 2025.<ref name="Shelter">{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=1 tetor 2025 |title=Black Bear Sets Winter 2026 Release For Jason Statham Action Thriller 'Shelter' |url=https://deadline.com/2025/10/jason-statham-shelter-release-date-black-bear-1236567557/ |access-date=1 tetor 2025 |website=[[Deadline Hollywood]] |language=en}}</ref> ==Premiera== ''Shelter'' pati premierën botërore në [[Cineworld Leicester Square]] në Londër më 20 janar 2026,<ref>{{Cite web |date=21 janar 2026 |title=Somerset influencer walks red carpet alongside Jason Statham at movie premiere |url=https://www.somersetcountygazette.co.uk/news/25785931.somerset-man-attends-shelter-premiere-jason-statham/ |access-date=22 janar 2026 |website=[[Somerset County Gazette]] |language=en}}</ref> dhe u publikua në Shtetet e Bashkuara më 30 janar 2026.<ref name="Shelter" /> ==Pritja== ===Box office=== ''Shelter'' fitoi 12.8 milionë dollarë në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, dhe 41.1 milionë dollarë në territore të tjera, për një total prej 53.9 milionë dollarësh në të gjithë botën. Në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, ''Shelter'' u publikua së bashku me ''[[Send Help]]'', ''[[Iron Lung (film)|Iron Lung]]'', and ''[[Melania (film)|Melania]]'' më 30 janar 2026.<ref name="Variety"/> Ai fitoi 5,531,028 dollarë nga 2,726 kinema dhe e mbylli shfaqjen e tij brenda vendit me 12,805,541 dollarë.<ref name="NUM"/> ===Përgjigjje kritike=== Në [[Rotten Tomatoes]], 65% e 119 recensioneve të kritikëve janë pozitive. Konsensusi i faqes së internetit thotë: "Duke klasifikuar një premisë të ekzagjeruar me ekzekutim profesional, ''Shelter'' është shumë derivat i veprës së mëparshme të Jason Statham, por mjaftueshëm i dobët dhe i lig për të falur tropet e ricikluara."<ref>[https://www.rottentomatoes.com/m/shelter_2026 "Shelter"]. [[Rotten Tomatoes]]. [[Fandango Media]]. Retrieved April 9, 2026.</ref> [[Metacritic]], i cili përdor një mesatare të ponderuar, i dha filmit një rezultat prej 50 nga 100, bazuar në 23 kritikë, duke treguar vlerësime "të përziera ose mesatare".<ref>[https://www.metacritic.com/movie/shelter-2026/ "Shelter"]. [[Metacritic]]. [[Fandom, Inc]]. Retrieved February 14, 2026.</ref> Audiencat e anketuara nga [[CinemaScore]] i dhanë filmit një notë mesatare prej "B+" në një shkallë nga A+ deri në F. ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * {{IMDb title|tt32357218}} [[Kategoria:Filma 2026]] [[Kategoria:Filma aksion thriller 2026]] [[Kategoria:Filma aksion thriller amerikanë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2020]] [[Kategoria:Filma të Black Bear Pictures]] [[Kategoria:Film aksion thriller britanikë]] [[Kategoria:Filma britanikë të viteve 2020]] [[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2020]] [[Kategoria:Filma me regji nga Ric Roman Waugh]] [[Kategoria:Filma të prodhuar nga Jason Statham]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga David Buckley]] [[Kategoria:Filma të vendosur në Londër]] [[Kategoria:Filma të vendosur në Skoci]] [[Kategoria:Filma të vendosur në ishuj]] [[Kategoria:Filma të xhiruara në Irlandë]] [[Kategoria:Filma të xhiruara në Mbretërinë e Bashkuar]] qwcoe6ztbogq5n1uiaadydxu6xtdj9x Përdoruesi diskutim:Romejza salihu 3 400989 2983620 2026-05-24T19:27:41Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Eugenio Montale */ 2983620 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eugenio Montale]]'' == Përshëndetje, Romejza salihu! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983616|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eugenio Montale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2019:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 21:27 (CEST) inotqd4nl6hhzjtna81uly85xw4os20 Përdoruesi diskutim:DelonSavik 3 400990 2983622 2026-05-24T19:30:46Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2983622 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=DelonSavik}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 24 maj 2026 21:30 (CEST) pa3kfir2q28xbwsn8ta5kkjtuxfv4ei Mahmut Jusufi 0 400991 2983629 2026-05-24T20:46:48Z Kosovaria 147464 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:bg:Special:Redirect/revision/10971649|Махмут Юсуфи]]" 2983629 wikitext text/x-wiki '''Mahmut Jusufi''' është avokat i shquar nga [[Maqedonia e Veriut]], anëtar i [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut|Gjykatës Kushtetuese]] të vendit nga viti 2004 deri në vitin 2007. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web |last= |first= |author-link= |date= |title=Махмут Јусуфи |url=http://ustavensud.mk/?attorney=махмут-јусуфи |access-date=12 април 2021 г |website= |publisher=Уставен суд на Северна Македонија |pages= |language= |format= |quote=}}</ref> Ai lindi në Tetovë në vitin 1948. Në vitin 1973 diplomoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtines]] . Provimin e jurisprudencës e dha në vitin 1976. Që nga viti 1973 punon si avokat në Kombinatin Metalurgjik "Jugohrom" në Jegunovcë. Në vitin 1979 u emërua sekretar i redaksisë së gazetës së përditshme në gjuhën shqipe "Flaka", në shtëpinë botuese "Nova Makedonija", dhe më pas u emërua drejtor i qendrës së informacionit. Nga viti 1982 deri në vitin 2000 ishte avokat në Tetovë. Në vitin 2000 u zgjodh anëtar i Këshillit Gjyqësor Republikan si dhe anëtar i kryesisë së Dhomës së Avokatëve të Maqedonisë. Është kryetar i degës së Tetovës të Forumit Demokratik për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe anëtar i bordit të Komitetit të Helsinkit për Maqedoninë. Është bashkëpunëtor i Amnesty International. Është anëtar i Këshillit Ligjor të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија" /> == Biografia == Në periudhën 2000-2003 ishte anëtar i Këshillit Gjyqësor Republikan. U zgjodh gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë në janar të vitit 2004. Kryetar i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë ishte që nga zgjedhjet me votim të fshehtë në seancën e Gjykatës, të mbajtur më 2 qershor 2006. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web |last= |first= |author-link= |date= |title=Махмут Јусуфи |url=http://ustavensud.mk/?attorney=махмут-јусуфи |access-date=12 април 2021 г |website= |publisher=Уставен суд на Северна Македонија |pages= |language= |format= |quote=}}</ref> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Juristë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Njerëz nga Tetova]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] 9am5d6a6ik4uliku13ztm4wkzj6x27d 2983630 2983629 2026-05-24T20:47:50Z Kosovaria 147464 2983630 wikitext text/x-wiki '''Mahmut Jusufi''' është avokat i shquar nga [[Maqedonia e Veriut]], anëtar i [[Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut|Gjykatës Kushtetuese]] të vendit nga viti 2004 deri në vitin 2007. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web |last= |first= |author-link= |date= |title=Махмут Јусуфи |url=http://ustavensud.mk/?attorney=махмут-јусуфи |access-date=12 април 2021 г |website= |publisher=Уставен суд на Северна Македонија |pages= |language= |format= |quote=}}</ref> == Biografia == Ai lindi në Tetovë në vitin 1948. Në vitin 1973 diplomoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtines]] . Provimin e jurisprudencës e dha në vitin 1976. Që nga viti 1973 punon si avokat në Kombinatin Metalurgjik "Jugohrom" në Jegunovcë. Në vitin 1979 u emërua sekretar i redaksisë së gazetës së përditshme në gjuhën shqipe "Flaka", në shtëpinë botuese "Nova Makedonija", dhe më pas u emërua drejtor i qendrës së informacionit. Nga viti 1982 deri në vitin 2000 ishte avokat në Tetovë. Në vitin 2000 u zgjodh anëtar i Këshillit Gjyqësor Republikan si dhe anëtar i kryesisë së Dhomës së Avokatëve të Maqedonisë. Është kryetar i degës së Tetovës të Forumit Demokratik për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe anëtar i bordit të Komitetit të Helsinkit për Maqedoninë. Është bashkëpunëtor i Amnesty International. Është anëtar i Këshillit Ligjor të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија" /> Në periudhën 2000-2003 ishte anëtar i Këshillit Gjyqësor Republikan. U zgjodh gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë në janar të vitit 2004. Kryetar i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë ishte që nga zgjedhjet me votim të fshehtë në seancën e Gjykatës, të mbajtur më 2 qershor 2006. <ref name="Уставен суд на Северна Македонија">{{Cite web |last= |first= |author-link= |date= |title=Махмут Јусуфи |url=http://ustavensud.mk/?attorney=махмут-јусуфи |access-date=12 април 2021 г |website= |publisher=Уставен суд на Северна Македонија |pages= |language= |format= |quote=}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Juristë nga Maqedonia e Veriut]] [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Njerëz nga Tetova]] [[Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut]] 428ox0ptp4u0c5c30e2qxxzusklooqs Kategoria:Gjykatës kushtetues të Maqedonisë së Veriut 14 400992 2983631 2026-05-24T20:49:20Z Kosovaria 147464 Faqe e re: [[kategoria:Gjykata në Maqedoni të Veriut]] 2983631 wikitext text/x-wiki [[kategoria:Gjykata në Maqedoni të Veriut]] 4amrk7x1szqc2dnbpfnpmttpbmkz4z4 2983637 2983631 2026-05-24T20:57:41Z Kosovaria 147464 added [[Category:Gjyqtarë nga Maqedonia e Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983637 wikitext text/x-wiki [[kategoria:Gjykata në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjyqtarë nga Maqedonia e Veriut]] dx229d9nchgao7zd4tha0auig69kauy Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë 0 400993 2983638 2026-05-24T21:04:34Z Kosovaria 147464 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:mk:Special:Redirect/revision/5513297|Врховен суд на Република Македонија]]" 2983638 wikitext text/x-wiki {{Infobox High Court|court_name=Врховен суд на Македонија|native_name=|image=Sud-skopje.jpg|imagesize=|caption=|Acronyms=|established=1945|country=[[Македонија]]|location=[[Скопје]], [[Македонија]]|coordinates=|type=<!-- partisan election/non-partisan election/legislative selection/executive selection/cooption/etc -->|authority=|terms=|positions=|website=[http://www.vsrm.mk/ www.vsrm.mk]|chiefjudgetitle=Претседател на Врховниот суд|chiefjudgename=[[Џемаили Саити]] в.д.|termstart=10 март 2025|termend=|termend2=<!-- year term of current chief ends if applicable -->|chiefjudgetitle2=Портпарол на Врховниот суд|chiefjudgename2=[[Милчо Велјаноски]]|termstart2=3 февруари 2023|termend3=|termend4=<!-- year term of current deputy chief ends if applicable -->}}'''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. [[Kategoria:Gjykata]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] dijzpf9btgwpp8l7wej0wrm46t77l0w 2983639 2983638 2026-05-24T21:07:42Z Kosovaria 147464 2983639 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. [ 3 ] {| class="wikitable center" |+ Richter des nordmazedonischen Verfassungsgerichts (Stand: 12.&nbsp;April 2023)<ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} [[Kategoria:Gjykata]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] c2bcjtobyjzddlanqnnl4fgqauk5lb1 2983640 2983639 2026-05-24T21:10:43Z Kosovaria 147464 2983640 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . <ref name="gjyqtarët">{{cite web |url=http://www.vsrm.mk/wps/portal/vsrm/sud/za-sudot/za-sudiite/!ut/p/z1/tVVbc6owEP4rvvjIZLkEwiNaRdFKvaDCSycg1li5CGjP9Ncf9HimrT0n6YxjXjKE_b7dfLvZRQFaoiClR_ZCK5aldFd_-4H-bMKDLrfaMHQHBgHr0esMPbvvDPs6mqMABdGhKOK0Qn5VHOLzQVrl1Qb5-SHcsei53DehPKyaEBbvrLFj6Wt2ZE14zQpWpp8OypimUdyIG3lcvGxZtSk3yZkvj9gK-QZoZBWCIVGIqaQRVZHCUDelkOJVqJrKGisKWpwj1m1NAzKAof3kGXXED9CbmY7iEhUF_AstRDc-4eE_y4ILnmMQ8MPj-x8rZ3xftjRZ1uShC2YXLG8013rmTBl7mI_HI_Wrf_CmGKxOCwgYrmxr-rV-3w14eM8Q4GsDnv6PIMC7xs_8cxwEfHn_4DkC8_AzLMAr-Kb8nRzw_GNNgK8NhPUXiEo8-MpBppNWnQMwyMy0gKgq38DufmP4R5K5Mp1U5MZg6KgHyBGFMS33FyPOe3dEFeOIJOUynJ6kX-fM-GBwe92awevI2CJjxZ3XRXlk8Rvy0qxI6qY8_WiJkU7XRozXEl6ZiqRRiqUQCJawudaA6qqq6-Y1_ZXabf2u9AP5vtHDjfSOqCHWI5Bt9_vAqsdallbxrwot-XMtpdsoLquskWdlRY-HI62HXF7QkqZbKvjNrwUNONf90Xjkq9kz7kt_5-jlG-kd0XBxRNPLEbV3RzQ_HFGDz5OEqInkfVpLYH32tGl1JnY7JG-zdXLZFpLvHN9bo7_bpDOxfgP8vaDr/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?current=true |titel=Gjyqtarët |werk=Homepage des Verfassungsgerichts |sprache=sq |abruf=2023-04-12}}</ref> Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. [ 3 ] {| class="wikitable center" |+ Richter des nordmazedonischen Verfassungsgerichts (Stand: 12.&nbsp;April 2023)<ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} == Referime == [[Kategoria:Gjykata]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] mv30oeh38igup0lrerj0awr5rgoosnw 2983641 2983640 2026-05-24T21:11:44Z Kosovaria 147464 /* Anëtarët */ 2983641 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . <ref name="gjyqtarët">{{cite web |url=http://www.vsrm.mk/wps/portal/vsrm/sud/za-sudot/za-sudiite/!ut/p/z1/tVVbc6owEP4rvvjIZLkEwiNaRdFKvaDCSycg1li5CGjP9Ncf9HimrT0n6YxjXjKE_b7dfLvZRQFaoiClR_ZCK5aldFd_-4H-bMKDLrfaMHQHBgHr0esMPbvvDPs6mqMABdGhKOK0Qn5VHOLzQVrl1Qb5-SHcsei53DehPKyaEBbvrLFj6Wt2ZE14zQpWpp8OypimUdyIG3lcvGxZtSk3yZkvj9gK-QZoZBWCIVGIqaQRVZHCUDelkOJVqJrKGisKWpwj1m1NAzKAof3kGXXED9CbmY7iEhUF_AstRDc-4eE_y4ILnmMQ8MPj-x8rZ3xftjRZ1uShC2YXLG8013rmTBl7mI_HI_Wrf_CmGKxOCwgYrmxr-rV-3w14eM8Q4GsDnv6PIMC7xs_8cxwEfHn_4DkC8_AzLMAr-Kb8nRzw_GNNgK8NhPUXiEo8-MpBppNWnQMwyMy0gKgq38DufmP4R5K5Mp1U5MZg6KgHyBGFMS33FyPOe3dEFeOIJOUynJ6kX-fM-GBwe92awevI2CJjxZ3XRXlk8Rvy0qxI6qY8_WiJkU7XRozXEl6ZiqRRiqUQCJawudaA6qqq6-Y1_ZXabf2u9AP5vtHDjfSOqCHWI5Bt9_vAqsdallbxrwot-XMtpdsoLquskWdlRY-HI62HXF7QkqZbKvjNrwUNONf90Xjkq9kz7kt_5-jlG-kd0XBxRNPLEbV3RzQ_HFGDz5OEqInkfVpLYH32tGl1JnY7JG-zdXLZFpLvHN9bo7_bpDOxfgP8vaDr/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?current=true |titel=Gjyqtarët |werk=Homepage des Verfassungsgerichts |sprache=sq |abruf=2023-04-12}}</ref> Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. <ref name="kushtetuta">{{Internetquelle |url=http://dils.gov.mk/wp-content/uploads/2020/11/Kushtetuta-e-R.Maqedonise.pdf |titel=Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë |werk=Regierungsinspektorat für lokale Selbstverwaltung |abruf=2023-04-12 |sprache=sq |kommentar=PDF-Datei; 422&nbsp;kB}}</ref> {| class="wikitable center" |+ Richter des nordmazedonischen Verfassungsgerichts (Stand: 12.&nbsp;April 2023)<ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} == Referime == [[Kategoria:Gjykata]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] omtwn16p1wfo5qr1jpkcbbf0v8ftw9k 2983642 2983641 2026-05-24T21:13:40Z Kosovaria 147464 /* Anëtarët */ 2983642 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . <ref name="gjyqtarët">{{cite web |url=http://www.vsrm.mk/wps/portal/vsrm/sud/za-sudot/za-sudiite/!ut/p/z1/tVVbc6owEP4rvvjIZLkEwiNaRdFKvaDCSycg1li5CGjP9Ncf9HimrT0n6YxjXjKE_b7dfLvZRQFaoiClR_ZCK5aldFd_-4H-bMKDLrfaMHQHBgHr0esMPbvvDPs6mqMABdGhKOK0Qn5VHOLzQVrl1Qb5-SHcsei53DehPKyaEBbvrLFj6Wt2ZE14zQpWpp8OypimUdyIG3lcvGxZtSk3yZkvj9gK-QZoZBWCIVGIqaQRVZHCUDelkOJVqJrKGisKWpwj1m1NAzKAof3kGXXED9CbmY7iEhUF_AstRDc-4eE_y4ILnmMQ8MPj-x8rZ3xftjRZ1uShC2YXLG8013rmTBl7mI_HI_Wrf_CmGKxOCwgYrmxr-rV-3w14eM8Q4GsDnv6PIMC7xs_8cxwEfHn_4DkC8_AzLMAr-Kb8nRzw_GNNgK8NhPUXiEo8-MpBppNWnQMwyMy0gKgq38DufmP4R5K5Mp1U5MZg6KgHyBGFMS33FyPOe3dEFeOIJOUynJ6kX-fM-GBwe92awevI2CJjxZ3XRXlk8Rvy0qxI6qY8_WiJkU7XRozXEl6ZiqRRiqUQCJawudaA6qqq6-Y1_ZXabf2u9AP5vtHDjfSOqCHWI5Bt9_vAqsdallbxrwot-XMtpdsoLquskWdlRY-HI62HXF7QkqZbKvjNrwUNONf90Xjkq9kz7kt_5-jlG-kd0XBxRNPLEbV3RzQ_HFGDz5OEqInkfVpLYH32tGl1JnY7JG-zdXLZFpLvHN9bo7_bpDOxfgP8vaDr/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?current=true |titel=Gjyqtarët |werk=Homepage des Verfassungsgerichts |sprache=sq |abruf=2023-04-12}}</ref> Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. <ref name="kushtetuta">{{Internetquelle |url=http://dils.gov.mk/wp-content/uploads/2020/11/Kushtetuta-e-R.Maqedonise.pdf |titel=Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë |werk=Regierungsinspektorat für lokale Selbstverwaltung |abruf=2023-04-12 |sprache=sq |kommentar=PDF-Datei; 422&nbsp;kB}}</ref> {| class="wikitable center" |+ Gjyqtarët e Gjykatës Supreme të Maqedonisë së Veriut (që nga 12 prilli 2023) <ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} == Referime == [[Kategoria:Gjykata]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] cs29v9fptmtf14cum06lmkfb3z54x2a 2983643 2983642 2026-05-24T21:15:11Z Kosovaria 147464 removed [[Category:Gjykata]]; added [[Category:Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983643 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . <ref name="gjyqtarët">{{cite web |url=http://www.vsrm.mk/wps/portal/vsrm/sud/za-sudot/za-sudiite/!ut/p/z1/tVVbc6owEP4rvvjIZLkEwiNaRdFKvaDCSycg1li5CGjP9Ncf9HimrT0n6YxjXjKE_b7dfLvZRQFaoiClR_ZCK5aldFd_-4H-bMKDLrfaMHQHBgHr0esMPbvvDPs6mqMABdGhKOK0Qn5VHOLzQVrl1Qb5-SHcsei53DehPKyaEBbvrLFj6Wt2ZE14zQpWpp8OypimUdyIG3lcvGxZtSk3yZkvj9gK-QZoZBWCIVGIqaQRVZHCUDelkOJVqJrKGisKWpwj1m1NAzKAof3kGXXED9CbmY7iEhUF_AstRDc-4eE_y4ILnmMQ8MPj-x8rZ3xftjRZ1uShC2YXLG8013rmTBl7mI_HI_Wrf_CmGKxOCwgYrmxr-rV-3w14eM8Q4GsDnv6PIMC7xs_8cxwEfHn_4DkC8_AzLMAr-Kb8nRzw_GNNgK8NhPUXiEo8-MpBppNWnQMwyMy0gKgq38DufmP4R5K5Mp1U5MZg6KgHyBGFMS33FyPOe3dEFeOIJOUynJ6kX-fM-GBwe92awevI2CJjxZ3XRXlk8Rvy0qxI6qY8_WiJkU7XRozXEl6ZiqRRiqUQCJawudaA6qqq6-Y1_ZXabf2u9AP5vtHDjfSOqCHWI5Bt9_vAqsdallbxrwot-XMtpdsoLquskWdlRY-HI62HXF7QkqZbKvjNrwUNONf90Xjkq9kz7kt_5-jlG-kd0XBxRNPLEbV3RzQ_HFGDz5OEqInkfVpLYH32tGl1JnY7JG-zdXLZFpLvHN9bo7_bpDOxfgP8vaDr/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?current=true |titel=Gjyqtarët |werk=Homepage des Verfassungsgerichts |sprache=sq |abruf=2023-04-12}}</ref> Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. <ref name="kushtetuta">{{Internetquelle |url=http://dils.gov.mk/wp-content/uploads/2020/11/Kushtetuta-e-R.Maqedonise.pdf |titel=Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë |werk=Regierungsinspektorat für lokale Selbstverwaltung |abruf=2023-04-12 |sprache=sq |kommentar=PDF-Datei; 422&nbsp;kB}}</ref> {| class="wikitable center" |+ Gjyqtarët e Gjykatës Supreme të Maqedonisë së Veriut (që nga 12 prilli 2023) <ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} == Referime == [[Kategoria:Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] ozb5pzc38xsbxyw84lu7y1ksxv3orgr 2983648 2983643 2026-05-24T21:29:36Z Kosovaria 147464 2983648 wikitext text/x-wiki '''Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë''' është gjykata më e lartë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]] që siguron uniformitetin në zbatimin e ligjeve nga gjykatat. Vendimet e Gjykatës Supreme sipas [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë]] janë përfundimtare dhe të zbatueshme. Gjykata Supreme e Republikës së Maqedonisë ndodhet në rrugën Krste Misirkov bb në [[Shkupi|Shkup]] . <ref name="gjyqtarët">{{cite web |url=http://www.vsrm.mk/wps/portal/vsrm/sud/za-sudot/za-sudiite/!ut/p/z1/tVVbc6owEP4rvvjIZLkEwiNaRdFKvaDCSycg1li5CGjP9Ncf9HimrT0n6YxjXjKE_b7dfLvZRQFaoiClR_ZCK5aldFd_-4H-bMKDLrfaMHQHBgHr0esMPbvvDPs6mqMABdGhKOK0Qn5VHOLzQVrl1Qb5-SHcsei53DehPKyaEBbvrLFj6Wt2ZE14zQpWpp8OypimUdyIG3lcvGxZtSk3yZkvj9gK-QZoZBWCIVGIqaQRVZHCUDelkOJVqJrKGisKWpwj1m1NAzKAof3kGXXED9CbmY7iEhUF_AstRDc-4eE_y4ILnmMQ8MPj-x8rZ3xftjRZ1uShC2YXLG8013rmTBl7mI_HI_Wrf_CmGKxOCwgYrmxr-rV-3w14eM8Q4GsDnv6PIMC7xs_8cxwEfHn_4DkC8_AzLMAr-Kb8nRzw_GNNgK8NhPUXiEo8-MpBppNWnQMwyMy0gKgq38DufmP4R5K5Mp1U5MZg6KgHyBGFMS33FyPOe3dEFeOIJOUynJ6kX-fM-GBwe92awevI2CJjxZ3XRXlk8Rvy0qxI6qY8_WiJkU7XRozXEl6ZiqRRiqUQCJawudaA6qqq6-Y1_ZXabf2u9AP5vtHDjfSOqCHWI5Bt9_vAqsdallbxrwot-XMtpdsoLquskWdlRY-HI62HXF7QkqZbKvjNrwUNONf90Xjkq9kz7kt_5-jlG-kd0XBxRNPLEbV3RzQ_HFGDz5OEqInkfVpLYH32tGl1JnY7JG-zdXLZFpLvHN9bo7_bpDOxfgP8vaDr/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?current=true |title=Gjyqtarët |work=Homepage des Verfassungsgerichts |language=sq |access-date=2023-04-12}}</ref> Gjykata Supreme, si gjykata më e lartë në vend, është kompetente për të: <ref>{{Cite web |title=Официјална страница на Врховниот суд |url=http://www.vsrm.mk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103100044/http://www.vsrm.mk/ |archive-date=2013-11-03 |access-date=2013-11-09}}</ref> == Juridiksioni i Gjykatës == * të vendosë në shkallë të dytë kundër vendimeve të këshillave të saj kur kjo përcaktohet me ligj; * të vendosë në shkallën e tretë dhe të fundit mbi ankimet kundër vendimeve të gjykatave të apelit; * të vendosë mbi mjetet e jashtëzakonshme juridike kundër vendimeve të formës së prerë të gjykatave dhe vendimeve të këshillave të saj, kur përcaktohet kështu me ligj; * të vendosë për konfliktet e juridiksionit midis gjykatave themelore nga fusha e gjykatave të ndryshme të apelit, konfliktet e juridiksionit midis gjykatave të apelit, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës Administrative dhe një gjykate tjetër, konfliktet e juridiksionit midis Gjykatës së Lartë Administrative dhe një gjykate tjetër dhe të vendosë për juridiksionin territorial të këtyre gjykatave; * të vendosë mbi kërkesën e palëve dhe pjesëmarrësve të tjerë në procedurë për shkelje të së drejtës për gjykim brenda një afati të arsyeshëm, në një procedurë të përcaktuar me ligj para gjykatave të Maqedonisë në përputhje me rregullat dhe parimet e përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe * për të kryer detyra të tjera të përcaktuara me ligj. == Anëtarët == Gjyqtarët emërohen nga Parlamenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut me shumicë absolute votash për një mandat nëntëvjeçar pa mundësi rizgjedhjeje. Kryetari i Gjykatës zgjidhet nga radhët e gjyqtarëve për një mandat trevjeçar. <ref name="kushtetuta">{{Internetquelle |url=http://dils.gov.mk/wp-content/uploads/2020/11/Kushtetuta-e-R.Maqedonise.pdf |titel=Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë |werk=Regierungsinspektorat für lokale Selbstverwaltung |abruf=2023-04-12 |sprache=sq |kommentar=PDF-Datei; 422&nbsp;kB}}</ref> {| class="wikitable center" |+ Gjyqtarët e Gjykatës Supreme të Maqedonisë së Veriut (që nga 12 prilli 2023) <ref name="gjyqtarët" /> |- ! Name !! Position !! Bestellung |- | [[Besa Ademi]] || Gerichtspräsidentin || 2021 |- | [[Vasil Grčev]] || Richter || 2001 |- | [[Faik Arsllani]] || Richter || 2010 |- | [[Vladimir Stojanoski]] || Richter || 2010 |- | [[Jelica Krstevska]] || Richterin || 2011 |- | [[Snežana Gjorgjieska Zekirija]] || Richterin || 2012 |- | [[Xhemali Saiti]] || Richter || 2012 |- | [[Isamedin Limani]] || Richter || 2013 |- | [[Shpend Devaja]] || Richter || 2013 |- | [[Afrim Fidani]] || Richter || 2017 |- | [[Cvetanka Perić]] || Richterin || 2019 |- | [[Mirjana Lazarova Trajkovska]] || Richterin || 2020 |- | [[Safet Kadrii]] || Richter || 2020 |- | [[Nake Georgiev]] || Richter || 2020 |} == Referime == [[Kategoria:Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Qeveria e Maqedonisë së Veriut]] j30v67g77brau1tfu6dlnl1sdhkkma9 Kategoria:Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut 14 400994 2983644 2026-05-24T21:15:46Z Kosovaria 147464 Faqe e re: [[Kategoria:Gjykata]] 2983644 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gjykata]] j134gqj9cghjqcx3psx25a85ykpmva5 2983645 2983644 2026-05-24T21:16:01Z Kosovaria 147464 removed [[Category:Gjykata]]; added [[Category:Gjykata në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983645 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gjykata në Maqedoni të Veriut]] linbmnroue70tw9ibb9l9yo8xanrpkc Diskutim:Imërlije Saliu Fetai 1 400995 2983651 2026-05-24T21:55:04Z Leutrim.P 113691 /* Dyshim për COI */ pjesë e re 2983651 wikitext text/x-wiki == Dyshim për COI == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:55 (CEST) ghz29s6amuvwzgc8csyp580f0to4o7x Kategoria:Studiues shqiptarë të Serbisë 14 400996 2983652 2026-05-24T21:59:56Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2983652 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2983653 2983652 2026-05-24T22:00:03Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Studiues shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983653 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] cmorgh3q0a0jr28js9zr5keoz508w3x Kategoria:Studiues shqiptarë të Malit të Zi 14 400997 2983655 2026-05-24T22:00:59Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2983655 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2983656 2983655 2026-05-24T22:01:04Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Studiues shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983656 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] cmorgh3q0a0jr28js9zr5keoz508w3x Kategoria:Studiues shqiptarë të Greqisë 14 400998 2983657 2026-05-24T22:01:20Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2983657 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2983658 2983657 2026-05-24T22:01:25Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Studiues shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983658 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Studiues shqiptarë]] cmorgh3q0a0jr28js9zr5keoz508w3x Transmetimi me dy dhe katër përcjellësa 0 400999 2983661 2026-05-24T22:14:08Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Transmetimi me dy dhe katër përcjellësa]] te [[Transmetimi me dy dhe katër përçues]] 2983661 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Transmetimi me dy dhe katër përçues]] otcsesdkmbxvy8lmivwlojeqab7y6y7 Kategoria:Boshti i Rezistencës 14 401000 2983665 2026-05-24T22:23:37Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2983665 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2983666 2983665 2026-05-24T22:24:29Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Pasojat e Revolucionit Iranian]]; +[[Kategoria:Ndjenja kundër perëndimore]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2983666 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Pasojat e Revolucionit Iranian]] [[Kategoria:Ndjenja kundër perëndimore]] luc87fqlf6sy593o15azhimc4jb853m Diskutim:Rrexho Kalabria 1 401001 2983686 2026-05-24T23:46:05Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983686 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rrexho Kalabria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983685 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260509135115/https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/ për lidhjen https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260429072108/https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/museo/ për lidhjen https://museoarcheologicoreggiocalabria.cultura.gov.it/museo/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 01:46 (CEST) rpiqcyvbiom8ap0602h3x8kbi342bs5 Kategoria:Qytet universitar në Francë 14 401002 2983693 2026-05-25T00:31:12Z Birdie 19592 Faqe e re: [[Kategoria:Qytete në Francë|*]] 2983693 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Qytete në Francë|*]] 95s4e1sprdvtp8qcp6htizcj533h2q3 Meta-dialektika 0 401003 2983751 2026-05-25T08:20:26Z ~2026-31216-01 188072 Artikull i ri 2983751 wikitext text/x-wiki '''Meta-dialektika''' është një logjikë e përgjithshme e cila përcakton parimet e veçanta dhe kryesore dialektike dhe bazat logjike të metodologjisë dialektike të shkencave shoqërore dhe/ose natyrore ose të filozofisë. Është sinonim i relacionizmit dialektik të zhvilluar nga shkencëtari Prof.Igor Janev, pra një koncept metodologjik që bashkon logjikën klasike dialektike dhe parimet e teorisë së përgjithshme të sistemit, të cilat janë afër kësaj. Sipas kësaj logjike më të përgjithshme, jo elementet, por kontradikta si lloj relacioni paraqet bazën e çdo strukture, qoftë edhe më të vogël të çdo lloji apo dimensioni. Kontradikta më themelore është ajo midis poleve të kundërta të "Asgjë", si gjysmë-elementi më i ulët i pakalueshëm, dhe e kundërta e këtij "Të gjitha", si e kundërta e asgjësë. Kjo lidhje nuk është e ndashme dhe e reduktueshme në elementet apo polet e saj të kundërshtimit dhe logjikisht ka epërsi ndaj poleve kundërshtare, pra përfaqëson kategorinë më themelore që nuk mund të zvogëlohet, zvogëlohet apo ndahet strukturorisht në elementët apo polet e saj.<ref>Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]</ref><ref>Janev I., Meta — Dialectical Method In Explaining Everything — The Basic Questions of Existence of Everything, Journal of Philosophy-SCIREA. Vol.4. Issue 3. 2024.[https://www.scirea.org/journal/PaperInformation?PaperID=11595]</ref> == Shënime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filozofi]] sv16ffnhmb3r4urslq02788bv0mb45m 2983752 2983751 2026-05-25T08:28:18Z ~2026-31216-01 188072 Kategoria e re 2983752 wikitext text/x-wiki '''Meta-dialektika''' është një logjikë e përgjithshme e cila përcakton parimet e veçanta dhe kryesore dialektike dhe bazat logjike të metodologjisë dialektike të shkencave shoqërore dhe/ose natyrore ose të filozofisë. Është sinonim i relacionizmit dialektik të zhvilluar nga shkencëtari Prof.Igor Janev, pra një koncept metodologjik që bashkon logjikën klasike dialektike dhe parimet e teorisë së përgjithshme të sistemit, të cilat janë afër kësaj. Sipas kësaj logjike më të përgjithshme, jo elementet, por kontradikta si lloj relacioni paraqet bazën e çdo strukture, qoftë edhe më të vogël të çdo lloji apo dimensioni. Kontradikta më themelore është ajo midis poleve të kundërta të "Asgjë", si gjysmë-elementi më i ulët i pakalueshëm, dhe e kundërta e këtij "Të gjitha", si e kundërta e asgjësë. Kjo lidhje nuk është e ndashme dhe e reduktueshme në elementet apo polet e saj të kundërshtimit dhe logjikisht ka epërsi ndaj poleve kundërshtare, pra përfaqëson kategorinë më themelore që nuk mund të zvogëlohet, zvogëlohet apo ndahet strukturorisht në elementët apo polet e saj.<ref>Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]</ref><ref>Janev I., Meta — Dialectical Method In Explaining Everything — The Basic Questions of Existence of Everything, Journal of Philosophy-SCIREA. Vol.4. Issue 3. 2024.[https://www.scirea.org/journal/PaperInformation?PaperID=11595]</ref> == Shënime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filozofi]] [[Kategoria:Dialektikë]] kixw1iyfo8gyibw78yij79d4vbd7fd8 2983753 2983752 2026-05-25T08:36:31Z ~2026-31216-01 188072 shtesë e vogël 2983753 wikitext text/x-wiki '''Meta-dialektika''' (''Meta-Dialektikë'') është një logjikë e përgjithshme e cila përcakton parimet e veçanta dhe kryesore dialektike dhe bazat logjike të metodologjisë dialektike të shkencave shoqërore dhe/ose natyrore ose të filozofisë. Është sinonim i relacionizmit dialektik të zhvilluar nga shkencëtari Prof.Igor Janev, pra një koncept metodologjik që bashkon logjikën klasike dialektike dhe parimet e teorisë së përgjithshme të sistemit, të cilat janë afër kësaj. Sipas kësaj logjike më të përgjithshme, jo elementet, por kontradikta si lloj relacioni paraqet bazën e çdo strukture, qoftë edhe më të vogël të çdo lloji apo dimensioni. Kontradikta më themelore është ajo midis poleve të kundërta të "Asgjë", si gjysmë-elementi më i ulët i pakalueshëm, dhe e kundërta e këtij "Të gjitha", si e kundërta e asgjësë. Kjo lidhje nuk është e ndashme dhe e reduktueshme në elementet apo polet e saj të kundërshtimit dhe logjikisht ka epërsi ndaj poleve kundërshtare, pra përfaqëson kategorinë më themelore që nuk mund të zvogëlohet, zvogëlohet apo ndahet strukturorisht në elementët apo polet e saj.<ref>Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]</ref><ref>Janev I., Meta — Dialectical Method In Explaining Everything — The Basic Questions of Existence of Everything, Journal of Philosophy-SCIREA. Vol.4. Issue 3. 2024.[https://www.scirea.org/journal/PaperInformation?PaperID=11595]</ref> == Shënime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filozofi]] [[Kategoria:Dialektikë]] skr5rbq9a1ihq8duxco8q57hcuw1lo4 2983758 2983753 2026-05-25T09:19:28Z ~2026-31375-75 188076 2983758 wikitext text/x-wiki '''Meta-dialektika''' (''Meta-Dialektikë'') është një logjikë e përgjithshme e cila përcakton parimet e veçanta dhe kryesore dialektike dhe bazat logjike të metodologjisë dialektike të shkencave shoqërore dhe/ose natyrore ose të filozofisë. Është sinonim i relacionizmit dialektik të zhvilluar nga shkencëtari prof. Igor Janev, pra një koncept metodologjik që bashkon logjikën klasike dialektike dhe parimet e teorisë së përgjithshme të sistemit, të cilat janë afër kësaj. Sipas kësaj logjike më të përgjithshme, jo elementet, por kontradikta si lloj relacioni paraqet bazën e çdo strukture, qoftë edhe më të vogël të çdo lloji apo dimensioni. Kontradikta më themelore është ajo midis poleve të kundërta të "Asgjë", si gjysmë-elementi më i ulët i pakalueshëm, dhe e kundërta e këtij "Të gjitha", si e kundërta e asgjësë. Kjo lidhje nuk është e ndashme dhe e reduktueshme në elementet apo polet e saj të kundërshtimit dhe logjikisht ka epërsi ndaj poleve kundërshtare, pra përfaqëson kategorinë më themelore që nuk mund të zvogëlohet, zvogëlohet apo ndahet strukturorisht në elementët apo polet e saj.<ref>Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]</ref><ref>Janev I., Meta — Dialectical Method In Explaining Everything — The Basic Questions of Existence of Everything, Journal of Philosophy-SCIREA. Vol.4. Issue 3. 2024.[https://www.scirea.org/journal/PaperInformation?PaperID=11595]</ref> == Shënime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filozofi]] [[Kategoria:Dialektikë]] rhr9y7c9jdu2dsmfy05i3hrbhebnymg Çmimi “Pjetër Gaci” 0 401004 2983756 2026-05-25T09:03:43Z Zbulimi 166213 Faqe e re: Çmimi “Pjetër Gaci” është një konkurs ndërkombëtar i muzikës klasike për interpretues të rinj, që zhvillohet çdo vit në Shkodër <ref>https://pjetergaci.al/</ref>. Ai mban emrin e kompozitorit dhe violinistit të njohur shqiptar [[Pjetër Gaci]] <ref>https://top-channel.tv/2026/05/24/ndahet-cmimi-pjeter-gaci-mbahet-edicioni-i-25-te-ne-shkoder-i-kushtohet-nje-prej-muzikanteve-m/</ref>, një figurë shumë e rëndësishme në historinë e muzikës shqiptare. Disa... 2983756 wikitext text/x-wiki Çmimi “Pjetër Gaci” është një konkurs ndërkombëtar i muzikës klasike për interpretues të rinj, që zhvillohet çdo vit në Shkodër <ref>https://pjetergaci.al/</ref>. Ai mban emrin e kompozitorit dhe violinistit të njohur shqiptar [[Pjetër Gaci]] <ref>https://top-channel.tv/2026/05/24/ndahet-cmimi-pjeter-gaci-mbahet-edicioni-i-25-te-ne-shkoder-i-kushtohet-nje-prej-muzikanteve-m/</ref>, një figurë shumë e rëndësishme në historinë e muzikës shqiptare. Disa pika kryesore për këtë konkurs: U themelua në vitin 2001 dhe është kthyer në një nga aktivitetet më prestigjioze për talentet e reja të muzikës klasike në Shqipëri. Organizatorët kryesorë janë Bashkia Shkodër dhe Qendra Kulturore “Pjetër Gaci”. Konkursi është i hapur për të rinj nga mosha 7 deri në 23 vjeç, jo vetëm nga Shqipëria por edhe nga vende të tjera të rajonit dhe Evropës. Përfshin disiplina si: piano, violinë dhe harqe, kitarë, kanto, fizarmonikë, instrumente frymore prej druri dhe tunxhi. Konkursi <ref>https://rtsh.al/cmimi-pjeter-gaci-cel-siparin-mbi-200-pjesemarres-konkurrojne-ne-disiplina-te-ndryshme/</ref> zhvillohet zakonisht në skenën e Teatri “Migjeni” <ref>https://www.gazetatema.net/kulture/shkoder-u-mbajt-ceremonia-e-dhenies-se-cmimit-pjeter-gaci-i563555/</ref>, ku mbahet edhe koncerti final me fituesit më të mirë <ref>https://sot.com.al/kultura/mimi-pjeter-gaci-edicioni-i-njezete-konkurrimi-ne-disiplina-te-ndryshme-i434561/</ref> <ref>https://bashkiashkoder.gov.al/afishime_publike/cmimi-pjeter-gaci-edicioni-xxiii/</ref>. Në edicionet e fundit, konkursi ka pasur pjesëmarrje shumë të madhe ndërkombëtare dhe nivel të lartë artistik. Për shembull, në edicionin XXIV (2025), fitues i çmimit të parë u shpall pianisti Gabriel Darragjati. == Burimet == [[Kategoria:Shkodër]] [[Kategoria:Shqipëri]] r8fs5mrmaooy8soi7k1q0qxmed7usnn Përdoruesi diskutim:Anonymous592010 3 401005 2983763 2026-05-25T10:39:41Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2983763 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Anonymous592010}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 25 maj 2026 12:39 (CEST) jtf75gllon8dsnmpz4i2hskeayj9bp9 Diskutim:Valvis Bej 1 401006 2983768 2026-05-25T11:35:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983768 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Valvis Bej]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983767 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130610203011/http://www.alan.org.na/?q=localauthorities%2Flist për lidhjen http://www.alan.org.na/?q=localauthorities/list. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 13:35 (CEST) ocj1fhgoovv6iztyiid0zui7s16ob3c Diskutim:Vasil Pishev 1 401007 2983770 2026-05-25T11:48:01Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2983770 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vasil Pishev]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2983769 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191022023041/https://sobranie.mk/vmro-dpmne-16-ns_article-vasil-pishev-16-al.nspx për lidhjen http://sobranie.mk/vmro-dpmne-16-ns_article-vasil-pishev-16-al.nspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2026 13:48 (CEST) e0aynecqik6pfjc8ou92ji1kjod0auf